**آلنا دوهان** (به بلاروسی: *Алена Доўгань*) از بلاروس، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد تأثیر منفی اقدامات قهری یکجانبه بر برخورداری از حقوق بشر است او در زمان انتصاب، استاد حقوق بین‌الملل در دانشگاه دولتی بلاروس و مدیر مرکز تحقیقات صلح بود.

دوهان در سال ۲۰۰۵ مدرک دکترای خود را در دانشگاه دولتی بلاروس و دکترا در حقوق بین‌الملل و حقوق اروپا را در سال ۲۰۱۵ دریافت کرد. .

گزارشگر ویژه
------------

به گزارش *نشنال ریویو*، نقش گزارشگر ویژه با قطعنامه سال ۲۰۱۴ در شورای حقوق بشر سازمان ملل که توسط ایران به نمایندگی از جنبش غیرمتعهدها معرفی شد، ایجاد شد و دوهان دومین مقامی است که این نقش را به عهده دارد. این نقش بدون دستمزد است و دارنده آن عضوی از کارکنان سازمان ملل نیست.

### ایران

وی در اردیبهشت ۱۴۰۱ برای بررسی اثر تحریم‌های آمریکا بر حقوق بشر به ایران سفر کرد. گزارش وی در سپتامبر ۲۰۲۲ به سازمان ملل ارایه شد. وی طی کنفرانسی گفت که آمریکا در جریان تحریم‌های خود کنوانسیون وین و حقوق مدنی مردم ایران را نقض کرده‌است. وی که با طرفهای مختلف از دولت تا نهادهای مدنی و دیپلمات‌های خارجی مقیم ایران گفتگو کرده‌است در کنفرانس خود گفت که آمریکا بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار از اموال ایران را بلوکه کرده‌است. تحریمها بر طیف وسیعی از مردم اعم از پناهجویان فقرا و بیماران اثر گذارده‌است. 

> ما سه صفحه توصیه نامه داده‌ایم از کشورهای تحریم کننده خواسته‌ایم رفتار خود را متوقف کرده و به تعهدات خود در زمینه احترام به حقوق بشر عمل کنند. کشورها و نهادهای بین‌المللی بیشتر با ایران همکاری کنند. ایران میزبان تعداد زیادی از پناهندگان افغانستان است و بدون کمک سازمان ملل نمی‌تواند این کار را مدیریت کند. بین پنج تا هشت میلیون نفر هستند که دو تا ۱۰ هزار افغان وارد کشور شوند برای دولت ایران سخت است که بدون کمک بین‌المللی آنها را مدیریت کند… این تحریم‌ها تأثیر زیادی روی حقوق بشر گذاشته‌است و نسبت به سال ۲۰۱۵ دامنه آن بیشتر شده‌است. دانشگاهیان و ورزش و بخش فرهنگی و … اینقدر تحریم شده‌اند که ایران نمی‌تواند حق عضویت سازمان ملل را بدهد و حق عضویت ورزشکاران و … را بدهد. باید توجه کنیم که اقداماتی که علیه ایران اعمال می‌شود نقض حقوق بشر است. هدف از سفر من این است که وضعیت را تجزیه و تحلیل کنم. اطلاعات دریافت کردم دربارهٔ کودکان پروانه ای و به من گفتند پانسمان و داروهای مورد نیاز هیچ راهی است که وارد شود. شرکت‌ها گفته‌اند می‌ترسند تحت تحریم‌های آمریکا قرار بگیرند.
> 
> 

او در مصاحبه با هفته نامه لو پوان در پاسخ به این سؤال که «دولت ایران می گوید تحریم ها باعث افزایش مرگ و میر در طول همه گیری کووید-۱۹ در ایران شده است. آیا این امر درست است یا صرفا تبلیغات است؟» گفت: 

> بله، تحریم‌ها باعث مرگ مردم شده است و چندین مورد در گزارش من آمده است. قانع کننده‌ترین دلیل، عدم دسترسی به دارو است. بله، ایران بیش از ۹۰ درصد داروهای خود را تولید می‌کند، اما متأسفانه برای این کار نیاز به تهیه کردن مواد اولیه از خارج است.این امر مشکل است، زیرا می‌‌دانیم که دستیابی به این مواد، پرداخت هزینه و دریافت آن‌ها برای این کشور بسیار دشوار است. به خصوص که کیفیت مواد اولیه همیشه خوب نیست و این مواد بسیار گران هستند. ساده‌ترین مثال انسولین است. در ایران افراد دیابتی زیادی وجود دارد و زمانی که در مورد این مشکل در ایران صحبت کردم، به من گفتند که کشور خودش توانسته یک نوعی از محصول استاندارد انسولین را تولید کند، با این تفاوت که این دارو برخی انواع خاص دیابت را درمان نمی‌کند، بنابراین در ایران قابل درمان نیستند. بیماران مبتلا به این بیماری در ایران، جان خود را از دست می‌دهند. من همچنین در ایران با مبتلایان به «بیماری پروانه‌ای» که دچار اپیدرمولیز بولوزا، یک بیماری ژنتیکی پوستی هستند، صحبت کردم که با استفاده از پانسمان‌های مخصوص که دولت از خارج خریداری می‌کند تحت درمان قرار می‌گرفتند. این درمان به ۱۰۰۲ بیمار ایرانی این امکان را می‌داد که با وجود درد غیر قابل تحمل، به زندگی خود ادامه دهند. اما اکنون یک سال است که دیگر این بانداژها در ایران قابل دسترس نیست و ۱۵ «بیمار پروانه‌ای ایرانی» از آن زمان جان خود را از دست داده‌اند، در حالی که میزان مرگ و میر ناشی از این بیماری معمولا بیشتر از یک مورد در سال نیست. من با بیماران دیگری که از بیماری‌های دیگری رنج می‌برند صحبت کردم و وضعیت به همین منوال است. ما ارقامی را در مورد تغییر نرخ مرگ و میر در بسیاری از گروه بیماری‌‌ها جمع‌ آوری کرده‌ایم. به عنوان مثال مرگ و میر کودکان مبتلا به تالاسمی، نوعی کم خونی ارثی، از ۲۷ تا ۳۲ مورد در سال به ۱۳۲ مورد افزایش یافته است. همچنین یادآوری می‌کنم که این ایران نبود که از توافق هسته‌ای ایران در سال ۲۰۱۸ خارج شد، بلکه ایالات متحده بود که چنین کرد. به عنوان استاد حقوق بین‌الملل می‌‌توانم اضافه کنم که اگر دیگر تحریم‌هایی از سوی «شورای امنیت سازمان ملل» وجود نداشته باشد، حقوق بین‌الملل این امکان را به دولت‌ها نمی‌‌دهد که تحریم‌های یکجانبه به ‌ویژه در بخش‌های مالی و بانکی وضع کنند.
> 
> 

### قطر

دوهان در نوامبر ۲۰۲۰ به مدت دوازده روز در قطر بود تا تأثیر تحریم‌های اعمال شده توسط کشورهای همسایه را ارزیابی کند. او قرار بود در چهل و هشتمین اجلاس شورای حقوق بشر سازمان ملل که در سپتامبر ۲۰۲۱ برگزار می‌شود گزارش دهد، اما بیانیه اولیه ای را در انتقاد از تحریم‌ها ارائه کرد.

### سوریه

در دسامبر ۲۰۲۰، دوهان بیانیه‌ای علیه تحریم‌های آمریکا علیه دولت سوریه صادر کرد و گفت که این تحریم‌ها «ممکن است مانع از بازسازی زیرساخت‌های غیرنظامی سوریه شود» که در نتیجه درگیری ویران شده‌است و ممکن است «حقوق بشر مردم سوریه را نقض کند.» اظهارات او مورد استقبال دولت بشار اسد قرار گرفت، در حالی که فرستاده ویژه ایالات متحده در امور سوریه یافته‌های او را رد کرد.

### ونزوئلا

دوهان قرار بود در اوت ۲۰۲۰ به ونزوئلا سفر کند تا تأثیر تحریم‌های بین‌المللی را بررسی کند. قبل از سفر وی، ۶۶ سازمان غیردولتی ونزوئلا (از جمله PROVEA) در نامه ای سرگشاده از دوهان خواستند تا تأثیر مضر تحریم‌ها را در زمینه سال‌ها سرکوب، فساد و سوء مدیریت اقتصادی که قبل از تحریم‌ها وجود داشت، بررسی کند و از او خواستند با مطبوعات مستقل و محققان جامعه مدنی دیدار کند.

او در ۳۱ ژانویه وارد شد و در بدو ورود توسط وزیر دولت و سفیر ونزوئلا در سازمان ملل مورد استقبال قرار گرفت. او در ۱۲ فوریه در حین خروج از یافته‌های اولیه خود اعلام کرد: تحریم‌ها علیه ونزوئلا تأثیر قابل‌توجه «ویرانگری» هم بر اقتصاد و هم بر مردم داشته‌است. وی گفت: «تعداد فزاینده تحریم‌های یکجانبه اعمال‌شده توسط ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سایر کشورها مصیبت‌های اقتصادی و انسانی در ونزوئلا را تشدید کرده‌است» اما سقوط اقتصادی ونزوئلا «در سال ۲۰۱۴ با کاهش قیمت نفت آغاز شد» و «سوء مدیریت و فساد نیز نقش داشته‌است.» دولت از این گزارش استقبال کرد، در حالی که اپوزیسیون او را به «بازی کردن در دستان رژیم» نیکلاس مادورو متهم کرد. دوهان توسط جامعه مدنی ونزوئلا به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و چندین سازمان غیردولتی در رسانه‌های اجتماعی خود را با هشتگ "*#Lacrisisfueprimero* "(بحران اول آمد) اعلام کردند.

انتقادها
--------

فعالان حقوق بشر می‌گویند که گزارش‌های آلنا دوهان تنها بر روی عوامل بیرونی متمرکز است. برای همین گزارش‌های او بیشتر به طرفداری از حکومت‌‌های ستمگر می‌پردازند.

انتشارات
--------

* Douhan, A. F. (2017) The Ukrainian Crisis: Wrong Responses of the International Community? in Czapliński, Władysław (2017). *The case of Crimea's annexation under international law*. Warsaw: SCHOLAR Publishing House. ISBN 83-7383-901-1. OCLC 1023629066.*The case of Crimea's annexation under international law*. Warsaw: SCHOLAR Publishing House. شماره استاندارد بین‌المللی کتاب 83-7383-901-1. مرکز کتابخانه رایانه‌ای پیوسته 1023629066.
* Douhan, A. F. (2018). Fundamental human rights and coercive measures: impact and interdependence. Journal of the Belarusian State University. International Relations, 1, 67-77. Retrieved from
* Douhan, Alena F. (2020) "CHANGING NATURE OF AN INDIVIDUAL IN INTERNATIONAL LAW." *Kutafin University Law Review*, vol. 5, no. 2, 2018, p. 290+. Accessed 10 June 2020.

منابع
-----

1. ↑  "La rapporteuse de l'ONU juge "dévastateurs "les effets des sanctions sur le Venezuela". *Le Monde.fr* (به فرانسوی). 2021-02-15. Retrieved 2021-03-11.
2. ↑  "Ms. Alena Douhan, Special Rapporteur on the negative impact of the unilateral coercive measures". *Office of the High Commissioner*. United Nations Human Rights. Retrieved 10 June 2020.
3. 1 2 3  "¿Quién es Alena Douhan, la relatora de la ONU que visitó Venezuela?". *EL NACIONAL* (به اسپانیایی). 2021-02-12. Retrieved 2021-03-11.
4. ↑  "Ms. Alena Douhan, Special Rapporteur on the negative impact of the unilateral coercive measures". *Office of the High Commissioner*. United Nations Human Rights. Retrieved 10 June 2020.
5. ↑  Quinn, Jimmy (2020-08-19). "Will a U.N. Human-Rights Expert Defend Belarus's Dictator?". *National Review*. Retrieved 2021-03-11.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑  "Siege nations asked to lift anti-Qatar steps including ban on freedom of speech". *Gulf-Times*. 2020-11-12. Retrieved 2021-03-11.
10. ↑  "'Implement provisional measures decided in favour of Qatar'". *Gulf-Times*. 2020-11-12. Retrieved 2021-03-11.
11. ↑  "Syria blasts US for sanctions, following UN expert's remarks". *AP NEWS*. 2021-01-02. Retrieved 2021-03-11.
12. ↑  "US Syria Envoy 'categorically rejects' statement by UN rapporteur about Caesar Sanctions". *Al-Monitor: the Pulse of the Middle East*. 29 December 2020. Retrieved 2021-03-11.
13. ↑  "Venezuela security operations leave over 1,300 dead in five months, U.N. rights office says". *Reuters*. 2020-07-02. Retrieved 2021-03-11.
14. ↑  Calles, Óscar. "Carta abierta a la Relatora Especial, Alena Douhan, por su visita a Venezuela │ PROVEA". *PROVEA* (به اسپانیایی). Retrieved 2021-03-11.
15. 1 2  Lusa, Agência (2021-02-02). "Venezuela. Relatora especial da ONU em visita para avaliar impacto de sanções internacionais". *Observador* (به پرتغالی). Retrieved 2021-03-11.
16. ↑  "66 Venezuelan NGOs Pen Open Letter to UN Special Rapporteur on Sanctions". *Washington Office on Latin America*. 2021-02-03. Archived from the original on 2021-02-03. Retrieved 2021-02-13.
17. ↑  Käufer, Tobias (2021-02-14). "UN-Sonderbericht: Schallende Ohrfeige für die Venezuela-Politik des Westens". *DIE WELT* (به آلمانی). Retrieved 2021-03-11.
18. ↑  "Maduro anuncia que este jueves 18 comienza la vacunación". *CNN* (به اسپانیایی). 2021-02-18. Retrieved 2021-03-11.
19. ↑  "¿Quién es Alena Douhan, la relatora de la ONU que visitó Venezuela?". *El Nacional* (به اسپانیایی). 2021-02-12. Archived from the original on 2021-02-12. Retrieved 2021-02-13.
20. ↑  "La rapporteuse de l'ONU juge "dévastateurs "les effets des sanctions sur le Venezuela". *Le Monde.fr* (به فرانسوی). 2021-02-15. Retrieved 2021-03-11.
21. ↑  "Relatora de la ONU pide levantar sancionas contra Venezuela. - 13.02.2021". *DW.COM* (به اسپانیایی). Archived from the original on 11 June 2021. Retrieved 2021-03-11.
22. ↑  Sequera, Vivian (2021-02-12). "U.N. envoy urges U.S. to relax Venezuela sanctions, drawing opposition rebuke". *U.S*. Retrieved 2021-03-11.
23. ↑  Moleiro, Alonso (2021-02-13). "Una relatora de la ONU afirma que las sanciones a Maduro "han agravado las calamidades de los venezolanos"". *EL PAÍS* (به اسپانیایی). Retrieved 2021-03-11.
24. ↑  Barráez, Sebastiana (17 February 2021). "Qué hay detrás del informe de la relatora especial de Derechos Humanos de la ONU para encubrir los crímenes contra presos políticos en Venezuela". *infobae* (به اسپانیایی). Retrieved 2021-02-18.
25. ↑  ""Falta mucho por decir": activistas venezolanos sobre informe de relatora de la ONU". *Radio y Televisión Martí* (به اسپانیایی). Retrieved 2021-02-18.
26. ↑  Martínez, Sammy Paola (2021-02-13). "Mariela Ramírez: Alena Douhan desconoció violaciones a los DD. HH. y desmantelamiento del Estado". *El Pitazo* (به اسپانیایی). Retrieved 2021-02-18.
27. ↑  "Oposición acusa a relatora de ONU de seguir narrativa de Maduro por sanciones". *لا ونگوردیا* (به اسپانیایی). 2021-02-12. Retrieved 2021-02-18.
28. ↑  «گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد که به ایران می‌رود کیست و چرا بعضی ناراضی‌اند؟». *بی‌بی‌سی فارسی*. ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱.