نقاشی *کاپا*
**کاپّا** (کانجی 河童 هیراگانا かっぱ، کاتاکانا カッパ) به معنی جن آب، جانور افسانه‌ای است. این جانور در فولکلور ژاپنی نوعی جن آب و خزندهٔ کامی است که به یوکای شباهت دارد. در دیانت شینتو کاپا خدائی از خدایان آب **سویی‌جین** 水神 به‌شمار می‌آید.

شکل
---

نقاشی *کاپا* از کتاب گازو هیاکی یاکو
بیشتر نقاشی‌ها و نمایش‌ها *کاپا* را به صورت جانوری در حجم کودک و دارای اندام شبیه آدمیزاد به تصویر می‌کشند، ولی اندامش به شکل میمون یا قورباغه نزدیک‌تر است. بعضی نقاشی‌ها صورت آن را شبیه به میمون، و بعضی آن را نوک‌دار شبیه لاک‌پشت، یا شبیه به مرغابی به تصویر می‌کشند. معمولاً *کاپا* در نقاشی‌ها دارای کاسه‌ای کلفت (مانند کاسهٔ لاک‌پشت) و پوستی پولک‌دار می‌آید. رنگ پوست آن از سبز تا زرد تا آبی تغییر می‌یابد. 

*کاپا* ساکن تالاب‌ها و رودخانه‌های ژاپن است و دارای ویژگی‌های گوناگونی است که برای سکونت در آب کمکش می‌دهند، همانند دست و پای پرده‌دار. گاهی گفته می‌شود که *کاپا* مثل ماهی حس بوئیدن دارد، و البته می‌تواند مثل آن در آب شنا کند. 

برجسته‌ترین ویژگی *کاپا* تورفتگی پر از آب در سر اوست. این حفره را مویی کوتاه (مانند آرایش موی پسر بچه‌ها) احاطه می‌کند. راز نیروی عظیم *کاپا* در این آب موجود در حفرهٔ سر نهفته است، و هنگامی که کسی با *کاپا مواجه* می‌شود می‌تواند از این عیب استفاده کند. *کاپا* دارای حس لیاقت و سلیقهٔ عمیقی است، و بدین‌سان اگر کسی به او درود بگوید، وی ناچار به خم شدن ( شیوهٔ درود ژاپنی‌ها) می‌شود و آب موجود در حفره‌اش می‌ریزد، حتی در حالی که بداند که در نتیجه آن نیروی عظیمش را از دست خواهد داد. پس از ریختن آب، *کاپا* به صورتی ضعیف می‌شود که حتی ممکن است بمیرد. هرچند در داستان‌های دیگر آمده است که آب موجود در حفره برای این است که کاپا بتواند در خشکی حرکت کند، و هنگامی که آبش خشک می‌شود دیگر توانائی جنبش را از دست می‌دهد.

رفتار و سلوک
------------

*کاپا* آشوبگر بدجنسی است. شوخی‌هایش از شوخی‌های ساده گرفته (مانند اخراج باد شکم و بدن خانم‌ها را دیدن) تا رفتارهای جدّی و بسیار بد را شامل می‌شود (مانند دزدی محصولات، بچه دزدی کردن، یا تجاوز جنسی به زنان). در حقیقت، کودکان از محبوب‌ترین غذاهای *کاپاهای* پرخور هستند، و با خوردن آدم‌های بالغ هم مشکلی ندارند. آنها روده‌ها، خون و جگر طعمه‌شان را با مکیدن از راه سوراخ مقعد می‌خورند. 

تا امروز در بعضی از روستاها و شهرهای ژاپن تابلوهائی هشدار دهنده از خطر *کاپا* پیدا می‌شود. گفته می‌شود که *کاپا* از آتش می‌ترسد، و برای همین است که بعضی روستاها سالانه جشنی برپا می‌کنند که در آن از آتش‌بازی استفاده می‌کنند تا دیوها را برانند. 

شوگی: شطرنج ژاپنی
اما *کاپاها* تماماً با انسان دشمن نیستند. آنها دربارهٔ تمدن بشری کنجکاو هستند و به آسانی با زبان ژاپنی سخن می‌گویند و آن را می‌فهمند. *کاپاها* گاهی اگر با کسی روبرو شوند، از وی طلب می‌کنند که سومو یا شطرنج ژاپنی با ایشان بازی کند. *کاپا* حتی ممکن است که با انسان دوست شود (البته در مقابل هدیه و به ویژه خیار ! محبوب‌ترین خوراک پس از کودکان!). بعضی اوقات قبل از شنا در رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، والدین نام خود و فرزندانشان را بر خیار می‌نویسند و آن را در آب می‌اندازند تا *کاپا*ها آرام شوند و آنان در آب ایمن باشند.

پس از دوست شدن با *کاپا*، وی در کارهای زیادی آدمیزاد را کمک می‌دهد، مانند آبیاری زمین. علاوه بر آن، *کاپاها* در پزشکی بسیار دانا هستند و حتی گفته می‌شود که آنها شکسته‌بندی استخوان را به آدمیزاد یاد دادند. به علت این کردارهای نیک، بعضی معابد برای عبادت بخصوص *کاپاهای* مفید پیدا می‌شود. اضافه بر آن، *کاپا* را می‌توان برای کمک گول زد. به علت حس لیاقت و سلیقهٔ عمیقی که *کاپا* دارد، اگر کسی توانست از وی قول بگیرد که کمکش دهد، *کاپا* سوگند و قولش را نخواهد شکست و ناچار به وعده‌اش عمل خواهد کرد.

در ادبیات
---------

1. ریونوسوکه آکوتاکاوا داستانی به نام *کاپا* نوشته است که درباره این جانور و به صورت فلسفی است.

منابع
-----


* Wikipedia contributors, "Kappa (folklore)," *Wikipedia, The Free Encyclopedia*,  (accessed May 30, 2007).


|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کاپا (فرهنگ مردم) موجود است. |

| * ن
* ب
* و
فولکلور ژاپنی |
| --- |
| فولکلور | 
* بونباکو چاگاما
* هاناساکا جیسان
* لیسن بوشی
* کاچی - کاچی یاما
* کینتارو
* موموتارو
* ساروکانی گاسن
* شیتا کیری سوزومه
* تاکتاری مونوگاتری
* تامامو نومائه
* تاوارا تودا
* اوراشیما تارو
* یاماتا نو اوروچی
* یوتسویا کایدن

 | Utamaro Yama-uba and Kintaro |
| مجموعه متون | 
* کونجاکو مونوگاتاریشو
* اوتوگی زوشی

 |
| مخلوقات افسانه‌ای | 
* اژدهای ژاپنی
* گوریو
* کاپا
* کیرین
* کیتسونه
* نوئه
* اباکه
* اونی
* شاچیکوهو
* شوجو
* تانوکی
* تنگو
* تسوکومگامی
* یاما-اوبا
* یوکای
* یوکی-اونا
* یورئی
* کوزونوها

 |
| 
* اساطیر ژاپن در فرهنگ عامه
* شخصیت‌های افسانه‌ای

 |

| * ن
* ب
* و
اساطیر ژاپن |
| --- |
| متون اسطوره‌ای | 
* کوجیکی
* نیهون‌شوکی
* Fudoki
* Kujiki
* Kogo Shūi
* Hotsuma Tsutae
* نیهون ریویکی
* کونجاکو مونوگاتاریشو
* Shintōshū

 | Sun goddess Amaterasu emerging out of a cave Susanoo slaying Yamato-no-Orochi |
| آفریده‌های افسانه‌ای ژاپنی | 
* Kotoamatsukami
* Kamiyo (Kamiyonanayo)
* Kuniumi
* Kamiumi
* ایزانامی
* ایزاناگی
* Kagutsuchi
* Watatsumi
* شینیگامی

 |
| اسطوره‌شناسی تاکاماگاهارا | 
* آماتراسو
* سوسانو
* تسوکویومی
* اوزومه

 |
| اسطوره‌شناسی ایزومو | 
* یاماتا نو اوروچی
* Hare of Inaba
* اوکونینوشی

 |
| اسطوره‌شناسی هیوگا | 
* Tenson kōrin
* نینگیو
* Konohanasakuya-hime
* Hoderi
* Hoori
* Toyotama-hime
* Ugayafukiaezu
* آزوکیارای
* اُنی
* ایسناده
* کامیکیری
* نوء

 |
| عصر بشر | 
* امپراتور جینمو
* Tagishimimi
* نیهون‌شوکی

 |
| مکان‌های اساطیری | 
* ریوگو جو
* تاکاما گا هارا
* آمانو ایواتو
* یومی
* Ashihara no Nakatsukuni

 |
| چهره‌های شاخص بودایی | 
* آمیداگرایی
* بودی‌دارما
* Five Dhyani Buddhas

 |
| هفت خدای بخت و اقبال | 
* بنزایتن
* بیشامنتن
* دایکوکوتن
* ابیسو
* فوکوروکوجی
* بودای
* جوروجین
* Kisshōten

 |
| 
* شینتو
* خدایان ژاپنی
* اشیاء مقدس
* ادیان ژاپنی

 |