کش‌های لاستیکی نمونه متداولی از الاستومرها و نشان دهنده خواص آنها هستند. این کش‌ها معمولاً از لاستیک طبیعی و درصدی از سایر الاستومرها مانند EPDM ساخته می‌شوند.
اصطلاح **الاستومر** (به انگلیسی: Elastomer)، که از ترکیب دو واژه *الاستیک* و *پلیمر* به معنای «پلیمر الاستیک» ساخته شده‌است به دسته خاصی از پلیمرهای خطی گفته می‌شود که هنگام اعمال نیرو، از خود مقدار فوق‌العاده زیادی تغییر شکل الاستیک نشان می‌دهند. بسیاری از آنها می‌توانند تا چندین برابر طول اصلی خود کشیده شوند. با از بین رفتن نیروی کششی، تغییر شکل کاملاً بازیابی می‌شود و مواد به سرعت به شکل اولیه خود بازمی‌گردند. به علاوه، این چرخه می‌تواند چندین بار با نتایج یکسان تکرار شود، درست مانند کشش یک کش لاستیکی.

الاستومرها در ساخت محصولات زیادی مانند لاستیک اتومبیل، سیل‌های آب‌بندی، برف پاک‌کن، شلنگ‌ها بکار می‌روند. اهمیت این لاستیک‌ها را می‌توان از این واقعیت قضاوت کرد که پیش‌بینی می‌شود درآمدهای جهانی مربوط به فروش الاستومرها در سال ۲۰۲۰ به ۵۶ میلیارد دلار افزایش یابد.

الاستومرها به دو دسته تقسیم می‌شوند الاستومرهای ترموست که با حرارت سخت شده و دیگر به حالت اولیه بر نمی‌گردند و الاستومرهای ترموپلاستیک که با گرم شدن حالت ارتجاعی پیدا می‌کنند.گسترش زیاد

خواص الاستیک الاستومرها
-----------------------

(A) یک پلیمر بدون تنش است. (B) همان پلیمر تحت تنش است. وقتی تنش برداشته شود، ماده به حالت A برمی گردد. (نقاط سیاه، نشان دهنده اتصال‌های عرضی (cross-links) است)
خصوصیات الاستیک اکثر مواد مهندسی نتیجه تغییر فاصله بین اتم‌های مجاور (یعنی طول پیوند) هنگام اعمال بار است. زمانی که نیروی اعمالی برداشته می‌شود، نیروهای بین اتمی موجود، تمام اتم‌ها را به جای اولیه خود بازمی‌گردانند، و تغییر شکل الاستیک کاملاً بازیابی می‌شود. در پلیمرهای الاستومری، مولکول‌های خطی نوع زنجیره ای دقیقاً مانند یک فنر تاب خورده‌اند. وقتی نیرویی اعمال می‌شود این پلیمرها مانند فنر کش می‌آیند و زمانیکه نیرو برداشته می‌شود، این مولکول‌ها به شکل اولیه خود بازمی‌گردند و ماده به شکل اولیه خود برمی گردد. رابطه بین کشش و تغییر شکل البته از قانون هوک پیروی نمی‌کند.

در حقیقت اما رفتار الاستومرها کمی پیچیده‌تر است. با اینکه این فنرها در هنگام قرار گرفتن در معرض نیرو واقعاً کشیده می‌شوند، اما این زنجیرها می‌توانند مقداری نیز نسبت به هم بلغزند و مقداری تغییر شکل ویسکوز ایجاد کنند. زمانیکه نیرو برداشته شود فنرها به حالت اول خود بازمی‌گردند اما این تغییر شکل ویسکوز بازیابی نمی‌شود، و مقداری تغییر شکل دائم ایجاد می‌شود.

با اتصال مولکول‌های پیچیده به یکدیگر توسط پیوندهای کووالانسی قوی، فرایندی که به عنوان **اتصال عرضی** (cross-linking) شناخته می‌شود، می‌توان تغییر شکل ویسکوز را محدود کرد، به صورتی که پاسخ الاستیک بزرگ حفظ شود. انعطاف‌پذیری یا سفتی محصول را می‌توان با کنترل تعداد اتصال‌های عرضی تعیین کرد. تعداد اتصال عرضی کم باعث نرم بودن الاستومر می‌شود، مانند کش لاستیکی. اتصال عرضی زیاد باعث افزایش سفتی و سختی ماده می‌شود، مانند الاستومر استفاده شده در ساخت توپ‌های بولینگ. از آنجا که پیوندهای عرضی فقط در دماهای بسیار بالا از بین می‌روند، می‌توان الاستومرهای مهندسی را برای پوشش طیف گسترده‌ای از کاربردها و خواص، بهینه‌سازی و خصوصی‌سازی کرد.

رابرها و الاستومرها
-------------------

رابرها و الاستومرها عمدتاً به عنوان مواد پوشش برج‌ها، مخازن، تانک‌ها، و لوله‌ها استفاده می‌شوند. مقاومت شیمیایی بستگی به نوع رابر و ترکیبات آن دارد. اخیراً رابرهای مصنوعی به بازار عرضه شده که نیازهای صنایع شیمیایی را تا حد زیادی تأمین کند. هرچند هیچ‌یک از رابرهای تهیه شده دارای خواص رابر طبیعی نیست، ولی در یک یا چند مورد نسبت به آن برتری دارد. از رابرهای مصنوعی، ترانس – پلی ایزوپرن سیس- پلی بوتادین، شبیه رابر طبیعی هستند. تفاوت رابرها و الاستومرها در کاربردهای خاص، مشخص می‌شود.

### رابر طبیعی (NR)

مقالهٔ اصلی: لاستیک طبیعی
رابر طبیعی یا سیس – ۱ و ۴- پلی‌ایزوپرن دارای منومر اولیه سیس – ۱ و ۴- ایزوپرن (این ماده گاهی کائوچو نامیده می‌شود) است. رابر طبیعی توسط فرآوری عصاره درخت رابر
(Heva Brasiliensis) با بخار، و ترکیب آن با عوامل ولکانیزه، آنتی‌اکسیدان‌ها و پرکننده تهیه می‌شود. رنگهای دلخواه می‌تواند با ترکیب رنگدانه‌های مناسب (به عنوان مثال، قرمز: اکسید آهن- Fe2O۳، سیاه: کربن سیاه و سفید: اکسید روی – ZnO) حاصل شود. رابر طبیعی دارای خواص دی‌الکتریک مناسب قابلیت ارتجاعی عالی، قابلیت جذب ارتعاش بالا و مقاومت شکست مناسب است. به‌طور کلی، رابرهای طبیعی از نظر شیمیایی در مقابل اسیدهای معدنی رقیق، قلیا و نمکها مقاوم هستند. رابر طبیعی، براحتی توسط مواد شیمیایی اکسیدکننده، اکسیژن اتمسفری، ازن، روغن‌ها، بنزن و ستن‌ها مورد حمله قرار گرفته وغالباً دارای مقاومت شیمیایی کم در مقابل نفت و مشتقات آن و بسیاری مواد شیمیایی آلی هستند، به‌طوری‌که در معرض آن‌ها نرم می‌شوند. علاوه بر این، در مقابل تابش اشعه UV (به عنوان مثال، قرار گرفتن در معرض نور خورشید) بسیار حساس هستند. در مجموع این ماده برای کاربردهایی که به مقاومت سایشی، مقاومت الکتریکی و خواص جذب ضربه یا ارتعاش نیاز دارند، بسیار مناسب است. با وجود این، به واسطه محدودیت مکانیکی رابر طبیعی، و همچنین بسیاری رابرهای مصنوعی، توسط ولکانیزاسیون و ترکیب با افزودنیهای دیگر این مواد به محصولات پایدارتر و سخت‌تر تبدیل می‌شوند. فرایند ولکانیزاسیون شامل اختلاط رابر طبیعی یا مصنوعی خام با ۲۵ درصد وزنی سولفور و حرارت مخلوط در OC۱۵۰ است. مواد رابر حاصله به واسطه واکنش‌های زنجیری بین رشته‌های کربن مجاور به مراتب سخت‌تر و قوی‌تر از مواد اولیه هستند؛ بنابراین، کاربردهای صنعتی رابر طبیعی ولکانیزه شده شامل مواردی نظیر: پوشش داخلی پمپ‌ها، شیرها، لوله‌ها، خرطومی‌ها و اجزای ماشین کاری است. به دلیل مقاومت شیمیایی پایین و حساسیت این رابر به نور خورشید، که یک خاصیت نامطلوب در صنایع است، امروزه این ماده با انواع جدید الاستومرها جایگزین می‌شود.

### ترانس- پلی‌ایزوپرن رابر (PIR)

مقالهٔ اصلی: پلی‌ایزوپرن
ترانس – ۱ و ۴- پلی‌ایزوپرن رابر، یک رابر مصنوعی با خواص مشابه نوع طبیعی آن است. این ماده اولین بار در طول جنگ جهانی دوم به واسطه مشکلات تأمین رابر طبیعی به‌طور صنعتی شناخته شد. گرچه، این ماده حاوی ناخالصی‌های کمتری نسبت به رابر طبیعی بوده و فرایند تهیه آن بسیار ساده‌است، به دلیل قیمت بالای آن، زیاد مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. خواص مکانیکی و مقاومت شیمیایی آن، مشابه رابر طبیعی بوده و مانند بسیاری از انواع دیگر رابرها خواص مکانیکی آن توسط فرایند ولکانیزاسیون بهبود می‌یابد.

### رابر استایرن بوتادین (SBR)

مقالهٔ اصلی: استایرین بوتادین
رابر استایرن بوتادین، یک کوپلیمر استایرن و بوتادین است. این رابر تحت نام تجاری Buna S شناخته شده‌است. مقاومت شیمیایی آن مشابه رابر طبیعی است و دارای مقاومت پایین در مقابل اکسیدکننده‌ها، هیدروکربن‌ها و روغن‌های معدنی است. از این رو از نظر شیمیایی مزیت خاصی نسبت به دیگر رابرها ندارد این رابر در تایر اتومبیل، تسمه‌ها، واشرها، لوله‌های خرطومی و دیگر محصولات متنوع استفاده می‌شود.

### رابر نیتریل (NBR)

مقالهٔ اصلی: لاستیک نیتریل
نیتریل رابر، یک کوپلیمر از بوتادین و آکریلونیتریل است. این ماده در نسبت‌های متفاوت از ۲۵:۷۵ تا ۷۵:۲۵ ساخته می‌شود که سازنده باید درصد آکریلونیتریل را در محصول خود مشخص کند. رابر نیتریل تحت نام تجاری Buna N شناخته شده و نظر به مقاومت در برابر متورم شدن در حالت غوطه‌وری در روغن‌های معدنی، دارای مقاومت بالا در مقابل روغن‌ها و حلال‌ها است. علاوه بر این، مقاومت شیمیایی آن در مقابل روغن‌ها متناسب با میزان آکریلونیتریل آن است. گرچه این ماده در مقابل اکسیدکننده‌های قوی نظیر اسید نیتریک مقاوم نیست، مقاومت خوبی در مقابل ازن و تابش اشعه UV نشان می‌دهد. رابر نیتریل برای لوله‌های پلاستیکی گازوئیل، دیافراگم پمپ‌های سوخت، واشرها، آب‌بندها و درزگیرها (نظیر او- رینگ‌ها) ونهایتاً زیره‌های مقاوم در برابر روغن برای کفش‌های کار ایمنی استفاده می‌شوند.

### بوتیل رابر

بوتیل رابر، یک کوپلیمر از ایزوبوتیلن و ایزوپرن است. بوتیل رابر از نظر شیمیایی در مقابل اسیدهای معدنی رقیق، نمکها و قلیاها مقاوم بوده و مقاومت شیمیایی خوبی در مقابل اسیدهای غلیظ به استثنای اسیدنیتریک و اسید سولفوریک دارا است. این رابر در مقابل ازن نیز مقاومت بالایی دارد. گرچه به راحتی در مقابل مواد شیمیایی اکسیدکننده، روغن‌ها، بنزن، و ستن‌ها مورد حمله قرار می‌گیرد، دارای مقاومت شیمیایی پایین در مقابل نفت و مشتقات آن و دیگر مواد شیمیایی آلی است. علاوه بر این، رابر بوتیل در مقابل اشعه UV (مانند قرار گرفتن در معرض نور خورشید) بسیار حساس است. مشابه دیگر رابرها، خواص مکانیکی آن توسط فرایند ولکانیزاسیون بهبود می‌یابد. کاربردهای صنعتی آن مشابه کاربردهای رابر طبیعی است. بوتیل رابر برای تیوبهای داخلی تایر و لوله‌های خرطومی استفاده می‌شود.

### کاربرد الاستومر در صنعت

الاستومر برای تولید عایق‌های برودتی - حرارتی و عایق‌های صوتی کاربرد فراوانی دارد. هم‌اکنون شرکت‌های بسیار بزرگی در ایران و سایر کشورها این عایق‌ها را بر پایه الاستومر در سایزها و ضخامت‌های مختلف تولید می‌کنند که در جهت ذخیره انرژی و صرفه جویی در آن و همچنین کاهش آلودگی صوتی کاربرد بسیاری دارند و هر روز بر اقبال تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان از این تکنولوژی افزوده می‌شود.

منابع
-----

1. 1 2 3  J. T. Black, Ronald A. Kohser (۲۰۲۰). *DeGarmo's Materials and Processes in Manufacturing* (ویراست ۱۳). John Wiley & Sons. صص. ۱۳۵. شابک ۱-۱۱۹-۷۲۳۲۹-۹.
2. ↑  "Market Study on Synthetic Rubber". Ceresana.com. Archived from the original on 2013-06-29. Retrieved 2013-06-28.
3. ↑  "Global rubber market to generate $56000 million by 2020". British Plastics and Rubber (BP&R). Archived from the original on 2018-09-22. Retrieved 2018-09-21.
4. ↑  J. T. Black, Ronald A. Kohser (۲۰۲۰). *DeGarmo's Materials and Processes in Manufacturing* (ویراست ۱۳). John Wiley & Sons. صص. ۱۳۶. شابک ۱-۱۱۹-۷۲۳۲۹-۹.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ الاستومر موجود است. |

| * ن
* ب
* و
پوشاک |
| --- |
| تاپ | 
* بلوز
* تاپ کوتاه
* پیراهن
* تاپ گردنبند
* تی‌شرت دکمه‌دار
* هودی
* ژرسه
* بافت
* تی‌شرت یقه‌دار
* پیراهن
* زیرپوش رکابی
* زیرپوش زنانه
* ژاکت بدون آستین
* ژاکت
* تی‌شرت
* باندو تاپ
* یقه‌اسکی
* ست دوتکه

 |
| شلوار | 
* شلوار دمپاگشاد
* شلوارک برمودایی
* شلوار bdsm
* شلوار زنانه کشی
* شلوار شش جیب
* Culottes
* شلوارک دوچرخه‌سواری
* شلوار نخی
* شلوار جین
* Jodhpurs
* شلوار کار
* چتربازی
* شلوار فات
* شلوارک
* شلوار کوتاه
* شلوار ورزشی
* شورت ورزشی
* شورت
* شلوار خشتک‌باز
* شلوار فاق‌کوتاه
* باجی

 |
| دامن | 
* A-line skirt
* Ballerina skirt
* Fustanella
* Hobble skirt
* Jean skirt
* Job skirt
* دامن
* دامن اسکاتلندی
* دامن مردانه
* مینی‌ژوپ
* Pencil skirt
* Poodle skirt
* Prairie skirt
* Rah-rah skirt
* سارونگ
* Skort
* Slip
* Train
* Wrap

 |
| پیراهن زنانه | 
* لباس شب با دامن پف‌دار
* لباس پشت‌باز
* لباس کوکتیل
* Débutante dress
* لباس شب رسمی
* Gown
* Jumper dress
* لباس سیاه کوتاه
* Petticoat
* ساری
* سارافان تابستانه
* Tea gown
* لباس عروس
* Wrap dress
* پوشاک رسمی

 |
| لباس و لباس همسان | 
* لباس دانش‌آموختگی
* Afrocentric suit
* اسموکینگ
* Buddhist monastic robe
* Clerical clothing
* Court dress
* Gymslip
* لباس سرهمی
* روپوش سفید
* شلوار نخی
* کت مائویی
* Morning dress
* Pantsuit
* Red Sea rig
* لباس اتاق عمل
* Stroller
* Tangzhuang
* اسموکینگ (تاکسیدو)
* White tie

 |
| پوشاک | 
* چادر عربی
* لباس دانش‌آموختگی
* کاپشن
* پیش‌بند
* بلیزر (لباس)
* Cagoule
* عبا
* کت
* Duffle coat
* Duster
* Frock coat
* ژاکت
* Greatcoat
* Leather jacket
* Goggle jacket
* سوئی‌شرت
* Opera coat
* پالتو
* Pea coat
* پانچو
* بارانی
* Redingote
* قبا لباده
* Shawl
* Shrug
* Ski suit
* Sleeved blanket
* Sports coat
* کت
* Trench coat
* جلیقه
* Windbreaker

 |
| لباس زیر(لباس زیر زنانه) | 
* Boxer briefs
* Boxer shorts
* سینه‌بند
* اسلیپ
* Bustle
* Compression sportswear
* Corselet
* کرست
* پوشک
* Dickey
* لباس زیر زنانه
* Loincloth
* Long underwear
* Open drawers
* شورت زنانه
* Teddy
* Temple garment
* Trunks
* زیرپوش
* Izaar

 |
| لوازم جانبی | 
* دستمال گردن
* Belly chain
* کمربند
* Bolo tie
* پاپیون
* شلوار سوارکاران
* Coin purse
* دکمه سردست
* ساعت جیبی
* گوشواره
* ساق‌پوش
* دستکش
* Hairpin
* کیف دستی
* Leg warmer
* ساپورت
* Muff (handwarmer)
* گردنبند
* کراوات
* شال
* Shoe buckle
* جوراب ساق‌بلند
* عینک آفتابی
* بند برتل

 |
| پاافزار | 
* کفش ورزشی
* Balgha
* چکمه
* Court shoe
* Dress shoe
* دمپایی ابری
* Hosiery
* صندل
* کفش
* موجاری
* دمپایی
* جوراب

 |
| کلاه | 
* کلاه بونی
* کلاه صورت‌پوش
* کلاه بِرِه
* Bonnet
* کلاه لبه‌دار
* کلاه نمدی
* تاج
* Deely bobber
* Fascinator
* Fillet
* Hairnet
* کلاه
* سربند
* گلونی
* روسری
* کلاه ایمنی
* هود (کلاه)
* دستمال‌سر
* صورتک
* Snood
* نیم‌تاج
* عمامه
* اوشانکا
* روبنده
* Visor
* کلاه‌گیس

 |
| تن‌پوش خواب | 
* Babydoll
* Blanket sleeper
* Negligee
* Nightcap
* Nightgown
* لباس خواب
* Peignoir
* پیژامه

 |
| مایو | 
* بیکینی
* بورکینی
* مونوکینی
* Boardshorts
* One-piece
* Square leg suit
* Swim briefs
* Swim cap
* Swim diaper
* Swim trunks
* Wetsuit

 |
| بخش‌های لباس | 
* Back closure
* سگک
* Bustline
* دکمه
* جادکمه
* یقه
* Cuff
* الاستومر
* Fly
* Hemline
* قزن
* Lapel
* Neckline
* جیب
* Revers
* Shoulder pad
* بند سر شانه
* آستین
* Snap
* بند (تسمه)
* Waistline
* زیپ

 |
| کاستوم | 
* Albanian dress
* چادر عربی
* Aboyne dress
* Áo bà ba
* Áo dài
* Áo tứ thân
* چاپ کلاقه‌ای
* Baro't saya & Barong Tagalog
* بوناد
* Þjóðbúningurinn
* Cheongsam (Qípáo)
* Dashiki
* Deel
* Dhoti
* دریندل (دامن)
* Djellaba
* Fustanella
* Gákti
* Gho & Kira
* Han Chinese clothing
* هانبوک
* Highland dress
* Jellabiya
* Jilbāb
* Kebaya
* Kente cloth
* دامن اسکاتلندی
* کیمونو
* Lederhosen
* Sampot
* سارافان
* ساری (پوشاک)
* سارونگ
* Shalwar kameez
* شولا
* شروانی (لباس)
* دشداشه
* پوشاک کردی
* پوشاک لکی

 |
| پوشاک تاریخی | 
* Banyan
* Bedgown
* Bodice
* Braccae
* Breeches
* Breeching
* Brunswick
* Caraco
* Chemise
* Cravat
* Chiton
* Chlamys
* Close-bodied gown
* Doublet
* Exomis
* Farthingale
* Frock
* Himation
* Hose
* Houppelande
* Jerkin
* Justacorps
* Knickerbockers
* Palla
* Peplos
* Polonaise
* Sack-back gown
* روپوش
* Stola
* توگا (لباس)
* Tunic

 |
| پیشینه | 
* Africa
* پوشاک یونان باستان
* Ancient Rome
* جهان باستان
* Anglo-Saxon
* Byzantine
* لباس‌های قرون وسطای آغازین
* Han Chinese
* History of clothing and textiles
* History of Western fashion series (1100s–2000s)
* قانون تعدیل هزینه
* Timeline of clothing and textiles technology
* Vietnam
* زنان و شلوار

 |
| وابسته | 
* Adaptive clothing
* Clothing terminology
* کاستوم
* کد پوشش
* مد (پوشاک)
* *تاکسیدو* (فیلم)
* اتو
* رخت‌شویی
* Locking clothing
* Maternity clothing
* Reversible garment

 |

| * ن
* ب
* و
بخش‌ها و مواد پوشاک |
| --- |
| ساختار پوشاک | 
* جای آستین
* یقه
* سراستین
* ساسون
* سجاف
* لبه پارچه‌ای زیپ
* یقه کت
* تکه سه‌گوش
* فراویز
* آستر
* چاک دامن
* چین (خیاطی)
* جیب
* برگردان (خیاطی)
* حاشیه چین‌دار
* پد شانه
* بند سر شانه
* آستین
* پادامن
* بند کمر
* سرشانه یا بالابند

 |
| مواد پوشاک | 
* پنبه
* الاستومر
* پوستین
* پارچه کتانی
* نایلون
* پلی‌استر
* ابریشم مصنوعی
* ابریشم
* اسپاندکس
* پشم

 |
| پوست (پوشاک) | 
* چرم مصنوعی
* چرم گوساله
* چرم
* چرم گوزن
* چرم بز
* Kangaroo
* Ostrich
* Seal
* چرم ساغری
* Sheep
* Snake

 |
| اتصال‌دهنده‌ها | 
* Back closure
* Belt hook
* سگک
* دکمه
* جادکمه
* مادگی قیطانی
* Shank
* قزن
* اتصال‌دهنده قلاب-حلقه
* ولکرو
* قزن قفلی
* زیپ

 |
| درز (خیاطی) | 
* خط‌گردن
* Bustline
* میان‌گاه
* Hemline

 |