***مردان آهنین*** یا ***قوی‌ترین مردان ایران*** یک مسابقه ورزشی تلویزیونی برای انتخاب قوی‌ترین مرد ایران و اعزام آنها به مسابقات جهانی بود، که در سال‌های ۱۳۷۷، ۱۳۸۰، از ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۱ و ۱۳۹۷ از شبکه سه و در سال ۱۴۰۳ از شبکه ورزش پخش شده‌است.

تاریخچه
-------

ایده اولیه این برنامه توسط امید محمدیان امیری (رئیس سابق کنفدراسیون قوی‌ترین مردان آسیا) شکل گرفت و نخستین دوره این مسابقات تحت عنوان *قوی‌ترین مردان ایران* در سال ۱۳۷۷ به کارگردانی و تهیه‌کنندگی وی برگزار شد. مسابقاتی که به صورت هفتگی و طی ۲۶ هفته از شبکه سوم سیما پخش شد و با قهرمانی محراب فاطمی خاتمه یافت.

پس از اختلافاتی که میان امید محمدیان امیری و مدیران ورزشی شبکه سوم سیما به وجود آمد؛ نام این برنامه تلویزیونی از سال ۱۳۸۰ به *مردان آهنین* تغییر یافت و محمودرضا رضایی تهیه‌کنندگی آن را بر عهده گرفت. همچنین برخلاف رویه اولین دوره این مسابقات، پخش مسابقات مردان آهنین از سال ۱۳۸۰ در ایام نوروز و به صورت متمرکز انجام شد.

از سال ۱۳۸۳ به بعد کارگردانی و تهیه‌کنندگی این مسابقه تلویزیونی برعهده غلامعباس ق قنبری و محسن تقوی زنوز بوده‌است.

داور اصلی این برنامه فرامرز خودنگاه بود، که عبدالله فلاحتی‌نژاد (۱۳۸۰–۱۳۸۳)، مهدی فاطمی (۱۳۸۴–۱۳۸۵)، محراب فاطمی (۱۳۸۶–۱۳۸۸) و علی داداشی (۱۳۸۹) به عنوان داوران کمکی با او همکاری می‌کردند. اجرای این مسابقه را محمدرضا فتاح‌حسینی (۱۳۷۷ و ۱۳۹۷)، رضا جاودانی (۱۳۸۰–۱۳۸۵ و ۱۳۸۷–۱۳۸۹)، جواد مولانیا (۱۳۸۶)، محمدامین نبی‌اللهی (۱۳۹۰–۱۳۹۱) و علی‌رام نورایی (۱۴۰۳) بر عهده داشته‌اند.

بازگشت مردان آهنین به تلویزیون
------------------------------

بعد از هفت سال این برنامه پر طرفدار به تلویزیون بازگشت مسابقه تلویزیونی مردان آهنین که در سال‌های نه چندان دور یکی از پایه‌های ثابت برنامه‌های تلویزیونی صداوسیما در ایام نوروز ۱۴۰۳ پخش می شود امسال در عید نوروز یک بار دیگر در لیست پخش شبکه سه سیما قرار گرفته است.[۸]

نتایج نهایی
-----------

| **سال** | **محل برگزاری** | **قهرمان** | **نایب قهرمان** | **مقام سوم** | **مقام چهارم** | **مقام پنجم** | **مقام ششم** | **مقام هفتم** | **مقام هشتم** | منابع |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **۱۳۷۷** | تهران | **محراب فاطمی** | حمید سلطان | مهدی میرداوودی | مهدی فاطمی | فرهاد پناهی | اکبر غمگین |  |  |  |
| **۱۳۸۰** | بروجرد | **محراب فاطمی** | مجتبی ملکی | مجید تلخابی | مهدی فاطمی | علی داداشی | رضا گل‌محمدی | حسین فاطمی | حسین بجانی |  |
| **۱۳۸۳** | تهران | **رضا قرایی** | مجتبی ملکی | روح‌الله داداشی | امیر قرایی | مهدی میرداوودی | مجید دژبرار | مهدی باقری | مهدی پاشایی |  |
| **۱۳۸۴** | کیش | **محراب فاطمی** | مجتبی ملکی | حسین فاطمی | مجید تلخابی | کریم طالشی | مهدی باقری | علی اسماعیلی | محمد محمدی |  |
| **۱۳۸۵** | بندرعباس | **محراب فاطمی** | علی اسماعیلی | حسین فاطمی | آیدین ختائی | حمید قرایی | محمد محمدی |  |  |  |
| **۱۳۸۶** | بم | **رضا قرایی** | فرزاد موسی‌خانی | علی اسماعیلی | روح‌الله داداشی | حمید قرایی | محمد محمدی |  |  |  |
| **۱۳۸۷** | چابهار | **رضا قرایی** | حسن عبادی | روح‌الله داداشی | علی اسماعیلی | محمد محمدی | حمید قرایی | امیر قرایی | جواد مافی |  |
| **۱۳۸۸** | بم | **روح‌الله داداشی** | مسلم دارابی | علی اسماعیلی | محمد محمدی | مهرداد باجلان | حامد امیری | حمید قرایی | مهدی نوروزی |  |
| **۱۳۸۹** | تهران | **روح‌الله داداشی** | مسلم دارابی | مهرداد باجلان | محمد محمدی | محسن آخوندی | علیرضا قرایی | محراب فاطمی | علی اسماعیلی |  |
| **۱۳۹۰** | قشم | **مسلم دارابی** | علی اسماعیلی | کمال شریفی | کریم طالشی | نعمت جلالی | محسن آخوندی | سعید باقرکاظمی |  |  |
| **۱۳۹۱** | کیش | **مسلم دارابی** | نعمت جلالی | حامد حق‌زارع | محسن مسن‌آبادی | مهرداد باجلان | بهرام اکبری | فرشید همتی |  |  |
| **۱۳۹۷** | تهران | **محمد عزت‌پور** | پیمان ماهری‌پور | محسن مسن‌آبادی | محمدرضا تازه‌رو | علی نوکانی | سیروان سلیمانی | حسن حسن‌آقایی | فرامرز رحمانی |  |
| **۱۴۰۳** | کیش | **رضا قرایی** | محراب فاطمی | مسلم دارابی | محسن آخوندی | حمید قرایی | حسین فاطمی | نقدعلی اسماعیلی | محسن مسن‌آبادی |  |
|

**خلاصه نتایج:**

| نام | قهرمانی | نایب قهرمانی | سومی |
| --- | --- | --- | --- |
| محراب فاطمی | **۴** | ۰ | ۰ |
| رضا قرایی | **۳** | ۰ | ۰ |
| مسلم دارابی | **۲** | ۲ | ۰ |
| روح‌الله داداشی | **۲** | ۰ | ۲ |
| محمد عزت‌پور | **۱** | ۰ | ۰ |
| رضا قیطاسی | **۱** | ۰ | ۰ |

برندگان اخلاق
-------------

| **سال** | **محل برگزاری** | **مرد اخلاق** |
| --- | --- | --- |
| **۱۳۷۷** | تهران | کاظم غمگین |
| **۱۳۸۰** | بروجرد | منصور رستم‌زاده |
| **۱۳۸۳** | تهران | احمد افشار |
| **۱۳۸۴** | کیش | رحیم عسگری *و* مهدی باقری |
| **۱۳۸۵** | بندرعباس | علی داداشی *و* سیاوش برفان |
| **۱۳۸۶** | بم | مهدی باقری |
| **۱۳۸۷** | چابهار | کمال شریفی |
| **۱۳۸۸** | بم | حسن علیار *و* سیاوش برفان |
| **۱۳۸۹** | تهران | غیاث احمدی *و* حسین رسولی |
| **۱۳۹۰** | قشم | امیرحسین یاوری |
| **۱۳۹۱** | کیش | نعمت جلالی |
| **۱۳۹۷** | تهران | **–** |
| **۱۴۰۳** | کیش | رضا قیطاسی (احمد رضا مسن آبادی ) |

رکوردها
-------

* **بیشترین قهرمانی:**

محراب فاطمی *(۴ مرتبه)*
رضا قرایی *(۳ مرتبه)*
* **بیشترین مقام دوم:**

مجتبی ملکی *(۳ مرتبه)*
علی اسماعیلی و مسلم دارابی *(۲ مرتبه)*
* **بیشترین مقام سوم:**

روح‌الله داداشی، علی اسماعیلی و حسین فاطمی *(۲ مرتبه)*
* **بیشترین حضور در فینال:**

علی اسماعیلی *(۷ مرتبه)*
محمد محمدی *(۶ مرتبه)*
محراب فاطمی و روح‌الله داداشی *(۵ مرتبه)*
* **بیشترین قهرمانی متوالی:**

محراب فاطمی، رضا قرایی، روح‌الله داداشی و مسلم دارابی *(۲ مرتبه)*

حاشیه‌ها و انتقادات
-------------------

عدم انجام آزمایش دوپینگ و استفاده نامحدود از داروهای غیرمجاز از جمله مشکلاتی بوده که منتقدان به این رقابت‌ها وارد کرده‌اند. مجله ورزشی تماشاگر (به مدیر مسئولی علیرضا دبیر) در یک مقاله به نمونه‌های مستندی از بزهکاری‌های تعدادی از قهرمانان مردان آهنین اشاره کرد؛ که شامل دزدی، کلاهبرداری، زورگیری و سوء استفاده جنسی از دختران می‌شد.

در سال ۱۳۸۳ و در زمان ضبط برنامه قوی‌ترین مردان، تعدادی از ورزشکاران این مسابقات با یکدیگر درگیر شده و با سلاح سرد چنان یکدیگر را مضروب کردند؛ که عده‌ای به بیمارستان منتقل شدند و مأمورین پلیس هم ضاربان را دستگیر کردند.

از جمله مهم‌ترین اتفاقات رخ داده در مورد ورزشکاران این مسابقات می‌توان به قتل روح‌الله داداشی در یک درگیری خیابانی، به قتل رساندن یک فرد توسط امیر قرایی و سپس متواری شدن وی، حمله با سلاح سرد به علی اسماعیلی، حمله با سلاح گرم به رامین فرج‌نژاد و همچنین سانحه شدید رانندگی حامد امیری در آذر ماه ۱۳۹۱ که منجر به قطع نخاع وی گردید؛ اشاره کرد.

رقابت‌های مشابه
---------------

علاوه بر مسابقات مردان آهنین، رقابت‌های مشابه دیگری برای تعیین قوی‌ترین مرد ایران در سالیان اخیر برگزار شده‌است. از مهم‌ترین این رقابت‌ها می‌توان به مسابقات کشوری قوی‌ترین مردان ایران اشاره کرد، که اولین دوره آن در سال ۱۳۷۸ برگزار شد. شکل برگزاری این مسابقات در سالهای اولیه به صورت انفرادی و سپس از سال ۱۳۸۴ به رقابت‌های باشگاهی تغییر کرد. ورزشکارانی همچون مجتبی ملکی، حمید سلطان، مهدی میرداوودی، محراب فاطمی، رضا قرایی، مجید تلخابی، فرزاد موسی‌خانی، علی اسماعیلی، روح‌الله داداشی، مهرداد باجلان، مسلم دارابی، محسن سهراب‌فر، علی پالیوند، رامین فرج‌نژاد، محمد عزت‌پور، محسن مسن‌آبادی و رضا قیطاسی سابقه قهرمانی در این مسابقات را دارند.

همچنین مسابقاتی زیر عنوان قویترین مردان پایتخت از سال ۱۳۷۸ طی چندین دوره برگزار شده‌است، که در آن ورزشکارانی همچون محراب فاطمی و رضا قرایی چندین عنوان قهرمانی کسب کرده‌اند.

در سال ۱۳۹۳ نیز یک سری مسابقه تحت عنوان *مردان پولادین* با اجرای محمود شهریاری برگزار شد، که از طریق شبکه رسانه خانگی پخش شد. در پایان این رقابت، پیمان ماهری‌پور به مقام قهرمانی رسید.

منابع
-----

1. ↑  رتبه نهایی قوی‌ترین مرد ایران سال ۸۹ /نتیجه نهایی
2. ↑  «نتایج مسابقه قوی‌ترین مردان ایران ۹۰». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۲۱.
3. ↑  «نتایج مسابقه قوی‌ترین مردان ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۲۱.
4. ↑  بازگشت قویترین مردان ایران
5. ↑  ایسنا (۱۳۸۷). ««مردان آهنین» نوروز 88 هم می‌آیند». *ایسنا*.
6. ↑  «مردان آهنین». *TV3*. ۱۳۹۶.
7. ↑  بی‌بی‌سی
۷.

پیوند به بیرون
--------------

* Mardan Ahanin (Iran's Strongest Man)
* قوی‌ترین مردان ایران در سال ۱۳۸۸
* رتبه نهایی قوی‌ترین مرد ایران سال ۱۳۸۹ / نتیجه نهایی
* محراب فاطمی قوی‌ترین مرد ایران شد
* بررسی کلی مردان آهنین سال ۱۳۸۵
* مردان آهنین ۱۳۸۶ و الگوسازی