**لوئی، دوک بورگوندی** (۱۶ اوت ۱۶۸۲–۱۸ فوریه ۱۷۱۲)، پسر ارشد لوئی، گراند دوفن و نوه پادشاه مشهور فرانسه، لوئی چهاردهم بود. برای تمایز او از پدرش به «دوفن کوچک» (فرانسوی: le petit Dauphin‎) معروف بود، تا اینکه پدرش در آوریل ۱۷۱۱ درگذشت. در آن زمان او رسماً دوفن فرانسه شد. وی در سال ۱۷۱۲ قبل از پدربزرگش لوئی چهاردهم، درگذشت. با مرگ لوئی چهاردهم در سال ۱۷۱۵ میلادی، پسر دوک بورگوندی با عنوان لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه شد.

دوران کودکی
-----------

لوئی، با نیزه در کنار پدر و مادر و برادرانش در سال ۱۶۸۷ بازی می‌کند.
لوئی، پسر بزرگ دوفن جوان ۲۱ ساله، لوئی، که بعدها "گراند دوفن" نامیده می‌شود، و همسرش، ماریا آنا ویکتوریا بایرن در ۱۶ اوت ۱۶۸۲ در کاخ ورسای متولد می‌شود. پدر او، پسر ارشد پادشاه لوئی چهاردهم، پادشاه ۴۴ ساله و در اوج قدرت فرانسه بود. در بدو تولد، او عنوان دوک بورگوندی را دریافت کرد ("duc de Bourgogne "). علاوه بر این، او به عنوان پسر دوفن و نوه شاه، عنوان **fils de France** را دریافت کرد و همچنین در ردیف جانشینی پدربزرگ خود، لوئی چهاردهم پس از پدرش، دوم بود.

لوئی با برادران کوچکترش: فیلیپ، دوک آنژو، که بعدها پادشاه فیلیپ پنجم اسپانیا شد و  شارل، دوک بری و تحت نظارت آموزگار سلطنتی لوئیز دو پری بزرگ شد. او در هشت سالگی مادر خود را از دست داد. پدرش که تنبل و کسل کننده به نظر می‌رسید، هرگز نقش عمده‌ای در سیاست بازی نکرد.

ازدواج
------

وی در سن ۱۵ سالگی با عموزاده خود، پرنسس ماری-آدلاید ساووی، دختر ویکتور آمادئوس دوم، دوک ساووی و آن ماری د اورلئان ازدواج کرد. این ازدواج به عنوان بخشی از معاهده تورین، که به درگیری‌های فرانسه-ساویارد در طی جنگ نه ساله پایان داد، تصمیم گرفته شده بود. عروسی در ۷ دسامبر ۱۶۹۷ در کاخ ورسای برگزار شد.

شغل نظامی و سیاست
-----------------

پرتره توسط Hyacinthe Rigaud
در سال ۱۷۰۲، لوئی در سن بیست سالگی، توسط پدربزرگش لوئی چهاردهم در شورای عالی سلطنتی (انگلیسی: Conseil du Roi, فرانسوی: Conseil d'en haut‎) که اسرار دولتی و تصمیم‌گیری‌های مربوط به دین، دیپلماسی و جنگ در آن انجام می‌شد پذیرفته شد. این در حالی بود که پدرش فقط در سی سالگی پذیرفته شده بود.

در سال ۱۷۰۸، در طی جنگ جانشینی اسپانیا، لوئی به فرماندهی ارتش در فلاندر گمارده شد، در حالی که یک نظامی باتجربه و شاهزاده به نام لوئی ژوزف، دوک وندوم، زیر نظر وی خدمت می‌کرد. عدم اطمینان در مورد اینکه کدام یک از این دو باید واقعاً ارتش را فرماندهی کنند منجر به تأخیر و نیاز به ارجاع تصمیمات به لوئی چهاردهم شد. ادامه بلاتکلیفی منجر به عدم تحرک فرانسه شد زیرا پیام‌ها بین جبهه نبرد در فلاندر و کاخ ورسای رفت‌وآمد می‌کردند. متفقین سپس توانستند ابتکار عمل را به دست بگیرند. اوج این امر نبرد اودنارد بود، جایی که انتخاب‌های اشتباه لوئی و عدم تمایل به حمایت از دوک وندوم منجر به شکست قاطع فرانسوی‌ها شد. پس از شکست، تردید او در رفع محاصره لیل منجر به از دست دادن شهر شد و در نتیجه به متفقین اجازه داد اولین حمله خود را به خاک فرانسه انجام دهند.

لوئی تحت تأثیر **مجمع ایثارگران** (فرانسوی: dévots‎) قرار گرفت و توسط گروهی از افراد معروف به "" جناح Bourgogne "(جناح بورگوندی) احاطه شد، که به ویژه از استاد قدیمی او فرانسوا Fénelon، فرماندار قدیمی وی پل دوبولیر، دوک سنت اژنان و برادر همسرش چارلز هونوره د آلبرت، دوک شورروز، و همچنین عتیقه‌شناس مشهور، لوئی دو روروئی، دوک سن سیمون تشکیل شده بود.

این اشراف بلندپایه به دنبال بازگشت به سلطنت کمتر مطلقه و غیر متمرکز بودند که اختیارات بیشتری به استانهای جداگانه اعطا می‌شد. نظر آنها این بود که دولت باید از طریق شوراها و ارگان‌های واسطه‌ای بین شاه و مردم کار کند. این مجامع واسطه‌ای نه توسط عوام بورژوازی (مانند وزرای منصوب شده توسط لوئی چهاردهم) بلکه توسط اشراف که خود را به عنوان نمایندگان مردم تصور می‌کردند و به پادشاه در حکومت‌داری و اعمال قدرت آنها کمک می‌کردند، تشکیل می‌شد. اگر لوئی به سلطنت می‌رسید، شاید این مفهوم سلطنت را به کار می‌گرفت.

مرگ و میراث
-----------

عناصر هندسه، ۱۷۱۳
لوئی با مرگ پدرش در سال ۱۷۱۱ دوفن فرانسه شد. در فوریه ۱۷۱۲، همسرش به سرخک مبتلا شد و در ۱۲ فوریه درگذشت. خودِ لوئی، که عاشقانه همسرش را دوست داشت و در تمام مدت بیماری تا مرگ در کنار او بود، بیماری را گرفت و شش روز بعد از او در Château de Marly در ۱۸ فوریه، در سن ۲۹ سالگی درگذشت. هر دو پسر او نیز آلوده شدند. پسر بزرگتر، لوئی، دوک بریتانی، آخرین فرد از مجموعه دوفن‌ها، در ۸ مارس درگذشت، و برادرش، دوک دو ساله آنژو را ترک کرد، که بعداً به عنوان لوئی پانزدهم فرانسه به سلطنت رسید.

از آنجا که تصور می‌شد احتمال زنده ماندن این کودک ضعیف، که اکنون برای پدربزرگ هفتاد و سه ساله‌اش پدرش (لوئی چهاردهم) مهم است، کم است، یک بحران جانشینی بالقوه پدیدار شد.

علاوه بر این، یک شبه امیدهای گسترده «جناح بورگوین» نابود شد و اعضای آن به زودی بر اثر مرگ طبیعی می‌میرند. با این وجود، برخی از ایده‌های آنها هنگامی عملی شد که فیلیپ دوم، دوک اورلئان، به عنوان نایب السلطنه در زمان کودکی لوئی پانزدهم، نوعی دولت به نام polysynody را ایجاد کرد، که در آن هر وزارتخانه با شورایی متشکل از اشراف جایگزین شد. با این وجود، غیبت، عدم استعداد و درگیری اشراف باعث شکست این سیستم شد و به زودی در سال ۱۷۱۸ به نفع بازگشت به سلطنت مطلقه از این سیستم کنار گذاشته شد.

فرزندان
-------

1. لوئی، دوک بریتانی (۲۵ ژوئن ۱۷۰۴–۱۳ آوریل ۱۷۰۵)
2. لوئی، دوک بریتانی (۸ ژانویه ۱۷۰۷–۸ مارس ۱۷۱۲)
3. لوئی، دوک آنژو (بعدها لوئی پانزدهم فرانسه (۱۵ فوریه ۱۷۱۰–۱۰ می ۱۷۷۴).

با

شجره نامه
---------

| Ancestors of Louis of France |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | ۱۶. آنری چهارم فرانسه (= ۲۲, ۳۰) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۸. لوئی سیزهم فرانسه |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۱۷. ماری دو مدیچی (= ۲۳, ۳۱) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۴. لوئی چهاردهم فرانسه |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۱۸. فیلیپ سوم اسپانیا (= ۲۰) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۹. آن اتریش |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۱۹. مارگارت اتریش، ملکه اسپانیا (= ۲۱) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۲. لوئی، گراند دوفن |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۰. فیلیپ سوم اسپانیا (= ۱۸) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۰. فیلیپ چهارم اسپانیا |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۱. مارگارت اتریش، ملکه اسپانیا (= ۱۹) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۵. ماریا ترزا اسپانیا |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۲. آنری چهارم فرانسه (= ۱۶, ۳۰) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۱. الیزابت فرانسه |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۳. ماری دو مدیچی (= ۱۷, ۳۱) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱. لوئی فرانسه (لوئی، دوک بورگوندی) |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۴. ویلیام پنجم، دوک بایرن |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۲. ماکسیمیلیان یکم، دوک بایرن |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۵. رناتا لورن |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۶. فردیناند ماریا، بایرن |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۶. فردیناند دوم، امپراتور مقدس روم |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۳. ماریا انا اتریش |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 27. ماریا آنا بایرن |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۳. دوشس ماریا آنا ویکتوریا بایرن |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۸. شارل امانوئل یکم، دوک ساووی |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۴. ویکتور آمادئوس یکم، دوک ساووی |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۲۹. کاترین میشل اتریش |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۷. پرنسس هنریت آدلاید ساووا |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | ۳۰. آنری چهارم فرانسه (= ۱۶, ۲۲) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ۱۵. کریستینا فرانسه |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | ۳۱. ماری دو مدیچی (= ۱۷, ۲۳) |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 |

منابع
-----

1. ↑  دختر فیلیپ یکم، دوک اورلئان و برادرزاده لوئی چهاردهم
2. ↑  (از نوادگان آنری چهارم شاه فرانسه و بنابراین عموزاده لوئی چهاردهم)
3. 1 2 3 4 5
4. 1 2 3  Scherer, Herbert: *Ferdinand Maria*. In: *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Band 5. Duncker & Humblot, Berlin 1961, p. 86 f. (full text online) (آلمانی)
5. 1 2  Strobl, Else: *Adelheid (Henriette Maria Adelaide)*. In: *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Band 1. Duncker & Humblot, Berlin 1953, p. 58 f. (full text online) (آلمانی)
6. ↑  von Oefele, Edmund (1877), "Ferdinand Maria", *Allgemeine Deutsche Biographie (ADB)* (به آلمانی), vol. 6, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 677–679

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
	+ 2
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند
* لهستان
* سوئد
* واتیکان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

کتابشناسی
---------

* درگاه زندگی‌نامه

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ لوئی، دوک بورگوندی موجود است. |

* Erlanger, Philippe, *Louis XIV*, translated from the French by Stephen Cox, Praeger Publisher, New York & Washington, 1970. (First published in French by Fayard in 1965).
* Wolf, John B. *Louis XIV* (1968).
* Mansfield, Andrew, "The Burgundy Circle's plans to undermine Louis XIV's "absolute" state through polysynody and the high nobility", 'Intellectual History Review', Vol.27, Issue 2 (2017), pp. 223–45 -

### به فرانسوی

* Achaintre, Nicolas Louis, *Histoire généalogique et chronologique de la maison royale de Bourbon*, Vol. 2, Publisher Mansut Fils, 4 Rue de l'École de Médecine, Paris, 1825.
* Antoine, Michel, *Louis XV*, Fayard, Paris, 1989 (French).
* Dufresne, Claude, *les Orléans*, CRITERION, Paris, 1991 (French).

|  |
| --- |
| لوئی، دوک بورگوندی**دودمان بوربون**شاخه‌ای از **دودمان کاپت****زادهٔ:** ۱۶ اوت ۱۶۸۲  **درگذشتهٔ:** ۱۸ فوریه ۱۷۱۲ |
| خانواده سلطنتی فرانسوی |
| پیشین:لوئی، گراند دوفن |  **دوفن فرانسه**۱۴ آوریل ۱۷۱۱ – ۱۸ فوریه ۱۷۱۲ | پسین:Louis |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
	+ 2
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند
* لهستان
* سوئد
* واتیکان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |