سردهٔ پروانه‌های *Heliconius* دارای گونه‌هایی است که شناسایی آن‌ها بسیار دشوار است.Schematic phylogram with nine species, five of which form a group with short branches, separated from the others by a long branch یک تافته گونه معمولاً یک گروه تک‌تباررا تشکیل می‌دهد که به‌تازگی متنوع شده‌است، همان‌طور که با شاخه‌های کوتاه بین گونه‌های A-E (جعبه آبی) در این درخت تبارزایی نشان داده می‌شود.
Scheme showing morphological stasis and hybrid speciation, with species presresented by circles, their color indicating morphological similarity or dissimilarity فرآیندهای ممکن که تشابه گونه‌ها را در تافته گونه‌ای توضیح می‌دهند:  
**الف** - ایستایی ریخت‌شناسی  
**ب** – گونه‌زایی دورگه
در زیست‌شناسی، **تافته گونه‌ای** یا **مجموعه گونه‌ای** (به انگلیسی: Species complex) گروهی از جاندارن نزدیک به هم هستند که از نظر ریخت‌شناسی آن‌قدر شبیه به هم هستند که مرزهای بین آنها اغلب نامشخص است. اصطلاحاتی که گاهی به صورت مترادف استفاده می‌شوند اما معانی دقیق‌تری دارند، **گونه‌های دیدگریز** (cryptic species) برای دو یا چند گونه پنهان‌شده در زیر نام یک گونه، **گونه‌های همزادی** (sibling species) برای دو گونه مرموز که نزدیک‌ترین خویشاوندان یکدیگر هستند، و **گله گونه‌ای** (species flock) برای گروهی از گونه‌های نزدیک به هم که زندگی می‌کنند. در همان زیستگاه به عنوان رتبه‌های طبقه‌بندی غیررسمی، **گروه گونه‌ای** (species group)، **انباشت گونه‌ای** (species aggregate)، **کلان‌گونه‌** (macrospecies) و **ابرگونه‌** (superspecies) نیز استفاده می‌شوند.

تافته گونه‌ای در همه گروه‌های جانداران وجود دارد و با مطالعه دقیق تفاوت‌های بین گونه‌های منفرد که از جزئیات ریخت‌شناختی کوچک، آزمایش‌های جدایی تولیدمثلی یا روش‌های مبتنی بر دی‌ان‌ای، مانند تبارزایی مولکولی و بارکد دی‌ان‌ای استفاده می‌کند، شناسایی می‌شوند. وجود گونه‌های بسیار مشابه ممکن است سبب شود که تنوع گونه‌ای محلی و جهانی دست کم گرفته شود. شناسایی گونه‌های مشابه اما متمایز برای کنترل بیماری‌ها و آفات و در زیست‌شناسی حفاظت مهم است، اگرچه ترسیم خطوط جداکننده بین گونه‌ها می‌تواند ذاتاً دشوار باشد.

تعریف
-----

یک تافته گونه‌ای معمولاً به عنوان گروهی از گونه‌های نزدیک، اما متمایز در نظر گرفته می‌شود. بدیهی است که این مفهوم ارتباط تنگاتنگی با تعریف یک گونه دارد. زیست‌شناسی مدرن یک گونه را به‌عنوان «نسب فراجمعیت در حال تکامل جداگانه» می‌داند، اما اذعان دارد که معیارهای تعیین حدود گونه‌ها ممکن است به گروه مورد مطالعه بستگی داشته باشد؛ بنابراین، بسیاری از گونه‌های تعریف‌شده سنتی، تنها بر اساس شباهت‌های ریخت‌شناختی، چندین گونه مجزا هستند که معیارهای دیگر، مانند تمایز ژنتیکی یا جدایی تولیدمثلی، اعمال می‌شوند.

استفاده محدودتر این اصطلاح را به گروهی از گونه‌ها اطلاق می‌کند که دورگه‌زایی در میان آنها رخ داده یا در حال وقوع است، که سبب ایجاد شکل‌های میانی و مرزهای گونه‌ای تار می‌شود. طبقه‌بندی غیررسمی، ابرگونه، را می‌توان با پروانه کاپیتان گریزلد مثال زد، که یک ابرگونه است که بیشتر به سه زیرگونه تقسیم می‌شود.

A mosquito sitting on the tip of a finger مجموعه پشه *آنوفل گامبیا* دربردارندهٔ هم گونه‌هایی است که ناقل مالاریا هستند و هم گونه‌هایی که ناقل مالاریا نیستند.
برخی از نویسندگان این اصطلاح را برای گونه‌ای با تنوع درون‌گونه‌ای به کار می‌برند که ممکن است نشانه‌ای از گونه‌زایی در حال انجام یا اولیه باشد. نمونه‌ها گونه‌های حلقه‌ای یا گونه‌هایی با زیرگونه‌ها هستند که در آن‌ها اغلب مشخص نیست که آیا باید آنها را گونه‌های جداگانه در نظر گرفت.

### مفهوم‌های وابسته

چندین اصطلاح به صورت مترادف برای یک تافته گونه استفاده می‌شود، اما برخی از آنها ممکن است معنای کمی متفاوت یا محدودتر نیز داشته باشند. در کدهای نام‌گذاری جانورشناسی و باکتری‌شناسی، هیچ رتبه آرایه‌شناختی در سطح بین زیرسرده و گونه تعریف نشده‌است، اما کدهای گیاه‌شناسی چهار رتبه پایین‌تر از زیرسرده (بخش، زیربخش، سری و زیرمجموعه) را تعریف می‌کند. راه‌حل‌های طبقه‌بندی غیررسمی مختلف برای نشان دادن یک مجموعه گونه استفاده شده‌است.

منابع
-----

1. ↑  JONG, R. (December 1987). "Superspecies Pyrgus malvae (Lepidoptera: Hesperiidae) in the East Mediterranean, with notes on phylogenetic and biological relationships". *Rijksmuseum van Natuurlijke Historie – Via Naturalis Repository*.

| * ن
* ب
* و
گونه‌زایی |
| --- |
| 
* Introduction
* History
* آزمایش‌های گونه‌زایی در آزمایشگاه
* Glossary

 |
| مفهوم‌های پایه‌ای | 
* گونه (زیست‌شناسی) (Species problem · تافته گونه‌ای)
* جدایی تولیدمثلی
* Anagenesis
* Cladogenesis
* گونه‌زایی همگام
* شواهد تبار مشترک

 |
| دامنه‌های جغرافیایی | 
* گونه‌زایی ناهمجا (گونه‌زایی پیرابوم · گونه‌زایی پیرابوم · گونه‌زایی پیرابوم · اثر بنیان‌گذار)
* گونه‌زایی پراجا (کلاین · گونه حلقه‌ای)
* گونه‌زایی همجا

 |
| جدایی تولیدمثلی | 
* سازگاری (زیست‌شناسی)
* انتخاب طبیعی
* گزینش جنسی
* گونه‌زایی بوم‌شناختی (گونه‌زایی موازی · گونه‌زایی دگرزمانی)
* گونه‌زایی نابوم‌شناختی
* جورآمیزی
* قانون هالدین

 |
| دورگه | 
* گونه‌زایی دورگه (پلی‌پلوئید · Klepton · Recombination)
* تثبیت (گونه‌زایی) (evidence)
* تماس پسین
* جایگزینی صفت

 |
| گونه‌زایی در آرایه‌ها | 
* Birds
* Fish
* Insects
* Plants
* Fossils (دیرین‌پلی‌پلوئیدی · تعادل نقطه‌ای · کلان‌فرگشت · زمان‌گونه)

 |
| 
* 
* **Commons**
* **Evolutionary biology Portal**
* **ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه زیست‌شناسی تکاملی**

 |

| * ن
* ب
* و
رتبه‌های آرایه‌شناختی جانداران |
| --- |
|  |  |  |  | کلان‌راسته |  |  |  |  |
| حوزه/**دامنه**/بالافرمانرو | بالاشاخه/بالادسته | بالارده | هم‌زادان | بالاراسته | بالاخانواده | بالاسرده | بالاتبار | بالاگونه |
| سلسله/**فرمانرو** | **شاخه**/**دسته** | **رده** | هَنگ | **راسته** | **خانواده** | **سرده** | **تبار** | **گونه** |
| زیرسلسله/زیرفرمانرو | زیرشاخه | زیررده |  | زیرراسته | زیرخانواده | زیرسرده | زیرتبار | زیرگونه |
| فروفرمانرو/رشته | فروشاخه | فرورده |  | فروراسته |  | بخشه |  | جوره |
|  | ریزشاخه | خردرده |  | خردراسته |  |  |  |  |