برای دیگر کاربردها، سامرا (ابهام‌زدایی) را ببینید.
Place
**سامِرا** (به عربی: *سامَرّاء*) (مخفف شده: سُرِّ مَن رَأیٰ؛ به معنای: شاد شود هر که آن را بدید) شهری در میانهٔ عراق، در استان صلاح‌الدین؛ در کرانهٔ دجله، ۱۲۵ کیلومتری شمال بغداد جای گرفته‌است. در سال ۸۳۶م به دستور خلیفهٔ عباسی معتصم بالله بنیان نهاده شد تا به‌جای بغداد پایتخت شود.

مسجد جامع سامرا و مسجد و حرم عسکریین دو بنای بنام در سامرا است.

تاریخچه
-------

معتصم بالله خلیفهٔ عباسی (خلافت از ۲۱۸ قمری) دستور ساختن شهر را داد و پس از اتمام به آنجا نقل مکان کرد. بدین ترتیب پایتخت خلافت از شهر بغداد به سامرا منتقل شد. این شهر به نام سازنده آن عسکر المعتصم نیز نامیده می‌شد. لقب عسکری حسن عسکری امام یازدهم شیعیان برگرفته از این نام است.

تا سال ۲۵۶ ه. هشت خلیفه از این شهر حکمرانی و خلافت نمودند. در این سال المعتمد علی اللَّه عباسی بار دیگر به بغداد بازگشت و آنجا را پایتخت خلافت قرار داد.

سامرا طی مدت سه دهه پایتختی، توسعه فراوانی یافت و تعداد زیادی از کاخ‌ها و تفریح‌گاه‌ها و مساجد در این شهر ساخته شد.
سامرا در سال ۲۲۷ هجری، که معتصم مرد، به قدری آباد بود که در شکوه و جلال کاخ‌ها و زیبایی ابنیه با بغداد رقابت می‌کرد. شکوه و جلال سامرا تا زمانی پایید که خلفای عباسی آنجا را مقر خلافت خود قرار داده بودند. پس از بازگشت آنان به بغداد شکوه و جلال و عظمت سامرا به پایان رسید و آن کاخ‌ها یکی پس از دیگری رو به ویرانی نهاد.

زیارتگاه‌ها
-----------

مقالهٔ اصلی: حرم عسکریین
آرامگاه علی بن محمد هادی، امام دهم شیعه (تاریخ درگذشت: سال ۲۵۴ ه) و امام یازدهم، حسن بن علی عسکری (تاریخ درگذشت: ۲۶۰ ه) از زیارتگاه‌های شهر امروزی سامرا است. نخستین ساختمان بر آرامگاه آنان، از قرن چهارم هجری است که تاکنون همواره تجدید و ترمیم شده و توسعه یافته‌است. این آرامگاه دارای گنبدی‌است که یکی از بزرگ‌ترین گنبدها در جهان اسلام است، محیط این گنبدِ طلاییِ عظیم، ۶۸ متر است که در آن ۷۲ هزار کاشی طلا به کار رفته‌است. در دو سمت این گنبد دو گلدسته طلایی قرار دارد که هر یک دارای ۳۶ متر طول است.

### انفجارهای ۲۰۰۶ حرم عسکریین

حرم امام حسن عسکری و امام هادی از پیشوایان شیعه
سامرا بین مسلمانان اهمیت مذهبی دارد. این شهر یکی از شهرهای مذهبی عراق به‌شمار می‌رود، آرامگاه دو تن از امامان شیعه علی الهادی و حسن عسکری در آنجا قرار دارد. علاوه بر اینکه آرامگاه دو تن از امامان شیعه آنجاست، شیعیان معتقدند که مهدی موعود نیز در این شهر زاده شده‌است. همچنین سردابی بنام حجت بن الحسن نیز در حرم عسکریین واقع شده است[]. مسجد جامع سامرا یکی از بناهای مهم این شهر می‌باشد که منارهٔ آن شهرت ویژه‌ای دارد.

در فوریه ۲۰۰۶ در یک اقدام تروریستی، ضریح امامان علی الهادی و حسن العسکری در سامرای عراق توسط القاعده منفجر و بخش مهمی از گنبد و بارگاه آن ویران شد. این اقدام تروریستی منجر به ازدحام بیشتر اهل تشیع به بارگاه امامین شریفین شده که حتی مسیر ۱۵ کیلومتری آن را پیاده‌روی انجام می‌دهند.

موقعیت جغرافیایی
----------------

 نقشهٔ موقعیت جغرافیایی شهر سامرا

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | تکریت |  |  |
| بعقوبه | شمال | الرمادی |
| شرق   **سامرا**    غرب |
| جنوب |
|  |  |  |

جستارهای وابسته
---------------

* عراق
* حرم عسکریین
* امام هادی
* امام عسکری
* سرداب مقدس

پانویس
------

1. ↑  بعلبکی، منیر (۱۹۸۰). «Samarra'». *دانشنامه المورد* (به عربی). ج. ۸. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۰۷. تاریخ وارد شده در `|سال=` را بررسی کنید (کمک)
2. 1 2  قمی، محمدرضا: اماکن زیارتی و سیاحتی عراق. ویراستار علی ورسه‌ای: [تهران]: نشر مشعر، ۱۳۷۹. ص: ۷۰.
3. ↑  لسترینج، گای (۱۳۹۳). *جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی*. تهران: علمی و فرهنگی. صص. ۶۰ و ۶۱. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۵-۸.
4. ↑  Iraqi blast damages Shia shrine

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سامرا موجود است. |

* «خورشید مغرب»، ص ۲۱

| * ن
* ب
* و
عراق فهرست شهرهای عراق |
| --- |
| پایتخت | 
* بغداد

 | نشان رسمی عراق |
| دیگر شهرها | 
* اربیل
* کربلا
* نجف
* موصل
* بصره
* سامرا
* طویرج
* زاخو
* ناصریه
* کرکوک
* کوفه
* فلوجه
* ام‌قصر
* جلولا
* دهوک
* الدور
* دیوانیه
* عفک
* العوجه
* اسکندریه
* کوت
* مقدادیه
* القائم
* شامیه
* سماوه
* ناصریه
* العماره
* التاجی
* بغداد
* بغدادی
* بیجی
* بلد
* حدیثه
* هیت
* تل کیف
* ام قصر
* زبیر

 |

| * ن
* ب
* و
مکان‌های مقدس اسلامی |
| --- |
| شهرهای مقدس اهل سنت و شیعه | مکه • مدینه • بیت‌المقدس |  |
| جاهای مقدس اهل سنت و شیعه | *مساجد*: مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجدالاقصی • قبه الصخره • مسجد قبا • مسجد ذوقبلتین |
| شهرهای مقدس ویژه شیعه | نجف • کربلا • کاظمین • مشهد • سامرا • دمشق • قم • شیراز • کوفه |
| جاهای مقدس ویژه شیعه | *مساجد*: مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد جمکران*حرم‌ها*: حرم علی بن ابی‌طالب • حرم امام حسین • بقیع • حرم کاظمین • حرم امام رضا • حرم عسکریین • حرم عباس بن علی • حرم شاهچراغ • حرم زینب کبری • حرم فاطمه معصومه • حرم رقیه • باب‌الصغیر • مرقد دانیال • مقبره شهدای احد • *امام‌زاده‌ها*: حرم شاه عبدالعظیم • امامزاده سید مرتضی • امامزاده سید حمزه (کاشمر) • امامزاده سید حمزه (تبریز) • ...*تکیه • حسینیه • مهدیه* |

| * ن
* ب
* و
میراث جهانی یونسکو در عراق Flag of Iraq |
| --- |
| 
* آشور
* اهوار جنوبی عراق
* بابل
* ارگ اربیل
* هترا
* سامرا

 |