نمای هوایی مجموعه اهرام جیزه در سال ۲۰۰۸

|  |
| --- |
| **هرم  به خط هیروگلیف** |
|  |

**هرم‌های مصری** از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین سازه‌های بر جای مانده از تمدن مصر باستان هستند که نمادهای این تمدن نیز به‌شمار می‌روند. تعداد ۱۳۸ هرم شناخته شده تا سال ۲۰۰۸ در مصر موجود بودند که بیشتر آن‌ها آرامگاه فرعون‌ها و شهبانوهایشان در دوره‌های دودمانی کهن و میانه هستند.

نخستین هرم‌های ساخته شده در مصر در سقاره، شمال غربی ممفیس قرار دارند. قدیمی‌ترین این هرم‌ها، هرم جوزر است که مربوط به شاه جوزر از دودمان سوم می‌شود. هرم و مجموعه آرامگاه کنار آن توسط وزیر دانشمند جوزر، ایمهوتپ، طراحی و ساخته شدند و قدیمی‌ترین سازه‌های ساخته شده توسط بشر از سنگ‌تراش‌خورده به‌شمار می‌روند.

نامدارترین هرم‌های مصری اما مجموعه اهرام جیزه هستند که در منطقه جیزه در حومه قاهره قرار دارند و از بزرگ‌ترین سازه‌های ساخته شده در تاریخ بشر به‌شمار می‌روند. این هرم‌های سه‌گانه تنها بناهای بازمانده از میان هفت عجایب جهان باستان هستند که هنوز بر جای مانده‌اند.

اهرام مصر با نیروی کار بردگان ساخته نشده‌اند. شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد که کارگران متفاوت شامل کارگران حرفه‌ای و کشاورزان فقیر در خارج از فصل کشاورزی در بنای اهرام استفاده می‌شدند. این نظریه که از بردگان استفاده می‌شده‌است از نوشته‌های هرودوت مورخ یونان باستان سرچشمه گرفته‌است، و این ایده که بردگان اسرائیلی به‌طور خاص استفاده می‌شدند قرن‌ها پس از ساخت اهرام به وجود آمد.

تعداد و مکان هرم‌ها
-------------------

در سال ۱۸۴۲، کارل ریچارد لپسیوس نخستین فهرست از هرم‌های موجود در مصر را تهیه کرد؛ فهرستی که به نام فهرست هرم‌های لپسیوس شناخته می‌شود. در این فهرست تعداد ۶۷ هرم شمرده شده‌اند با این حال نه تنها از آن هنگام تاکنون تعداد بیشتری هرم در این کشور پیدا شده‌اند که چندین سازه‌ای که لپسیوس زیر عنوان هرم طبقه‌بندی کرده بود امروزه دیگر به عنوان «هرم» شناخته نمی‌شوند. تا نوامبر سال ۲۰۰۸، تعداد ۱۱۸ هرم در مصر شناسایی شدند.

همهٔ هرم‌های مصر، جز هرم کوچکی مربوط به دودمان سوم که در زاویة المیتین قرار دارد، در سوی غربی رود نیل واقع شده‌اند. اغلب چندین هرم در یک منطقه ساخته می‌شدند. مهم‌ترین این مناطق در زیر فهرست شده‌اند:

### ابو رواش

مقالهٔ اصلی: ابو رواش
ویرانه‌های هرم جدفرع در ابو رواش
ابو رواش مکان قرار گرفتن شمالی‌ترین هرم مصر یعنی هرم جدفرع، پسر و جانشین شاه خوفو، است. در گذشته گمان بر این می‌رفت که این هرم هیچ‌گاه کامل نشده بوده‌است، با این حال امروزه باور بر این است که نه تنها هرم کامل ساخته شده بوده که در بزرگی به اندازه هرم منکورع بوده. از این رو این هرم را می‌توان یکی از بزرگ‌ترین هرم‌های ساخته شده در تاریخ مصر قلمداد کرد.

### جیزه

نمای مجموعه اهرام جیزه از بالا. از چپ به راست هرم‌های خوفو، خفرع، منکورع، و هرم‌های جانبی شهبانویان
مقالهٔ اصلی: مجموعه اهرام جیزه
جیزه مکان سه هرم نامدار مصر باستان است: هرم خوفو، هرم خفرع، هرم منکورع. هرم خوفو بزرگ‌ترین هرم این مجموعه است و پس از آن هرم خفرع، پسر و جانشین دوم خوفو و پدر فرعون منکورع، قرار دارد. کوچک‌ترین نیز هرم منکورع، نوه خوفو، است. از این رو این سه هرم بزرگ برای سه نسل از خاندان خوفو هستند. در کنار این هرم‌ها اما تعدادی هرم کوچکتر جانبی برای به خاکسپاری شهبانویان، و نیز ابوالهول بزرگ برای نگهبانی از بناها، ساخته شده‌اند.

از میان سه هرم یاد شده، تنها هرم خفرع بخشی از روبنای سنگ آهکی خود را حفظ کرده و این بخش در بالا و قله هرم قرار دارد. با آنکه این هرم به دلیل قرار گرفتن در موقعیتی بالاتر از هرم خوفو و نیز شیب بالارفتن بیشترش نسبت به آن هرم، از هرم خوفو بزرگتر به نظر می‌رسد، در واقعیت هم از لحاظ حجم و هم ارتفاع از آن کوچکتر است.

گورستان جیزه از دیرباز یکی از مهم‌ترین مکان‌های گردشگری در مصر بوده و از سوی انتیپاتر اهل سیدون به عنوان یکی از هفت عجایب جهان باستان فهرست شده. امروزه این مجموعه تنها مورد باقی‌مانده از آن فهرست باستانی است.

### زاویة العریان

مقالهٔ اصلی: زاویة العریان
این منطقه که در میانه راه جیزه به ابو صیر قرار دارد، در بر گیرنده دو هرم ناتمام پادشاهی میان است. گمان می‌رود که سازنده سازهٔ شمالی فرعون ساناخت باشد و سازه جنوبی منتسب به خبا، فرعون دودمان سوم و جانشین سخم‌خت است. مدت کوتاه چهارسالهٔ فرمانروایی خبا می‌تواند دلیلی بر چرایی کوتاه ماندن هرم پله‌ای او باشد. امروزه این هرم نزدیک ۲۰ متر ارتفاع دارد و گمان می‌رود که اگر کامل می‌شد ارتفاعی برابر ۴۰ متر پیدا می‌کرد.

### ابو صیر

مقالهٔ اصلی: ابو صیر
در کل ۱۴ هرم در این منطقه، که گورستان اصلی پادشاهی در دوره دودمانی پنجم بوده، وجود دارند. کیفیت ساخت هرم‌ها و سازه‌های این منطقه کمتر از موارد مشابه دودمان چهارمیشان است و این می‌تواند به دلیل کم شدن قدرت دستگاه پادشاهی یا افت اقتصادی در آن هنگام باشد. این هرم‌ها کوچکتر از هرم‌های پیش از خود هستند و از سنگ‌های آهکی با کیفیت پایین که در محل یافت می‌شوند، ساخته شده‌اند.

سه هرم اصلی این ناحیه برای شاهان نیوسررع، نفریرکارع کاکای، و ساحورع هستند. هرم ناتمام نفرفرع نیز در ابو صیر واقع است. با آنکه همه هرم‌های ساخته شده در این مکان هرم پلکانی هستند، گمان می‌رود که هرم نفریرکارع کاکای در ابتدا طرحی پلکانی داشته اما پس از آنکه ارتفاعش از ۷۰ متر گذشته، معماران با پر کردن پلکان‌ها با سنگ‌های ریز، سازه را همچون هرمی کامل ادامه داده‌اند.

### هرم پلکانی جوزر

جوزِر معروف‌ترین فرعون مصر باستان از دودمان سوم است. ایمهوتپ (Imhotep) وزیر جوزر در سدهٔ بیست‌وهفتم پیش از میلاد بود. ایمهوتپ یک معمار، پزشک و یکی از دانشمندان مشهور دوران خود بود؛ کسی که این هرم پلکانی را برای جوزر ساخت. او تنها فرد عادی مصری است که مانند فراعنه به خاک سپرده شده‌است. البته هیچ‌کس تاکنون مقبرهٔ او را پیدا نکرده‌است اما به نظر می‌رسد که جسد وی در نزدیکی همین هرم پلکانی که برای فرعون جوزر طراحی کرده، به خاک سپرده شده‌است. این هرم پلکانی اولین هرم مصری است. 

نحوه قرارگیری اهرام
### سقاره

هرمی که در آنجا قرار دارد هرم جوزر نام دارد؛ این ساختمان از قدیمی‌ترین سنگ‌های پوشیده شده بنا شده‌است که به اوایل دوران مصر باستان بازمی‌گردد. هرم یونس که در سقاره قرار دارد دارای یک جاده هرمی شکل است که یکی از بهترین‌ها در انواع خوداست. یکی از شانزده پادشاه مصر در سقاره مدفون شده‌است مقامات در طول دوره فرعونی خاکسپاری‌های به خصوصی به این نهرها اضافه کرده‌اند، زمانی که زمین دفن سلطنتی در ابیدوس قرارداشت اولین دفن نجیب‌زاده‌ها به قسمت شمالی فلات سقاره بازمی‌گردد؛ این یک اصل و مراسم غیر سلطنتی بوده که به دوران بطلمیوس (یکی از اختر شناسان و فیلسوفان یونانی) و زمان روم باستان بازمی‌گردد.

منابع
-----

1. ↑  Mark Lehner (۲۰۰۸)، *The Complete Pyramids: Solving the Ancient Mysteries*، Thames & Hudson، ص. ۳۴، شابک ۹۷۸۰۵۰۰۲۸۵۴۷۳
2. ↑  Mark Lehner (۱۹۹۷)، *The Complete Pyramids*، New York: Thames and Hudson، ص. ۸۴، شابک ۹۷۸-۰-۵۰۰-۰۵۰۸۴-۲
3. ↑  Watkin, David (۲۰۰۵)، *A History of Western Architecture*، Laurence King Publishing، ص. ۱۴، شابک ۹۷۸-۱۸۵۶۶۹۴۵۹۹
4. ↑  Shaw, Johnathan. "Who Built the Pyramids?". *Harvard Magazine* (July–August 2003 ed.). Retrieved August 14, 2022.
5. ↑  "Egypt tombs suggest pyramids not built by slaves". *Reuters*. January 10, 2010. Retrieved August 14, 2022.
6. 1 2  Kratovac, Katarina (January 12, 2010). "Egypt: New Find Shows Slaves Didn't Build Pyramids". *U.S. News*. Retrieved August 14, 2022.
7. ↑  Weiss, Daniel. "Journeys of the Pyramid Builders". *Archaeology* (July/August 2022 ed.). Archaeological Institute of America. Retrieved August 14, 2022. Based on the contents of the papyri, Tallet believes that at least some workers in the time of Khufu were highly skilled and well rewarded for their labor, contradicting the popular notion that the Great Pyramid was built by masses of oppressed slaves.
8. 1 2  Watterson, Barbara (1997). "The Era of Pyramid-builders". *The Egyptians*. Blackwell. p. 63. Herodotus claimed that the Great Pyramid at Giza was built with the labour of 100,000 slaves working in three-monthly shifts, a charge that cannot be substantiated. Much of the non-skilled labour on the pyramids was undertaken by peasants working during the Inundation season when they could not farm their lands. In return for their services they were given rations of food, a welcome addition to the family diet.
9. ↑  David, Ariel (April 19, 2019). "For You Were (Not) Slaves in Egypt: The Ancient Memories Behind the Exodus Myth". *Haaretz*. Retrieved August 14, 2022.
10. ↑  «هرمی ۴٬۳۰۰ ساله در مصر یافته شد». شبکه خبری فاکس. از پارامتر ناشناخته `|تاریخ بازید=` صرف‌نظر شد (کمک)
11. ↑  Peter A. Clayton (۲۰۰۴)، *Chronicle of the Pharaohs: The Reign-By-Reign Record of the Rulers and Dynasties of Ancient Egypt*، Thames & Hudson، ص. ۵۰–۵۱، شابک ۰۹۰۰۴۱۶۸۲۳

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اهرام مصر موجود است. |

* Ancient Egyptians from BBC History
* Pyramids World Heritage Site in panographies – 360-degree interactive imaging
* The Pyramids of Egypt – The meaning and construction of the Egyptian pyramids by Egyptologist Professor Nabil Swelim.
* Ancient Authors – A site that quotes descriptions of the "Labyrinth" of Amenemhet III's pyramid at el-Lahun by various ancient authors.
* Ancient Egypt – History & Chronology – A site detailing the major pyramid sites of ancient Egypt and Nubia (Sudan).
* *Scientific American*, "How the Pyramids were Built", 25 September 1880, p. 201

| * ن
* ب
* و
مصر باستان |
| --- |
| معماری •  هنر •  خاکسپاری •  گاهشماری •  آشپزی •  پوشش  •  دودمان‌ها •  اساطیر • فلسفه • جغرافيا •  تاریخ •  ادبیات •  ریاضیات •  پزشکی •  ارتش •  موسیقی •  دین •  فرعون (فهرست فرعون‌ها) •  مردم •  زبان •  شهرها •  فناوری •  نویسندگی
مصرشناسی •  مصرشناسان •  موزه مصر  •  هیروگلیف مصری
 | اهرام ثلاثه |
| رده ویکی‌پروژهٔ مصر باستان |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |