**تصویر یک درخت اُرس**
**دهستان گیفان** نام روستا در بخش گرمخان شهرستان بجنورد، استان خراسان شمالی در ایران است که در فاصلهٔ ۸۶ کیلومتری شهرستان بجنورد قرار دارد. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۰۴۳۹ نفر (۲۳۸۶ خانوار) بوده‌است.
رشته‌کوه میسینو در شمال این دهستان، مرز ایران و ترکمنستان را تشکیل می‌دهد. رشته‌کوه دیگر منطقه آسیازو نام دارد. آب گرم ایوب که در فاصله ۷ کیلومتری مرکز دهستان واقع شده‌است از نقاط زیبا و گردشی منطقه به‌شمار می‌آید.

حیات وحش
--------

یکی از تفریحات یا منابع درآمد مردم گیفان شکار بوده که تا دو دهه قبل نیز با فراوانی حیوانات حلال گوشت شکاری مانند انواع قوچ و کل در کوه‌های شمالی گیفان و هم‌مرز با ترکمنستان مقوله شکار دارای اهمیتی خاص در بین اهالی گیفان و روستاهای مجاور تحت نام چهارده قلعه گیفان داشت و بخش زیادی از منابع پروتئینی اهالی را فراهم می‌کرد. در دو دهه اخیر تعداد این حیوانات رو به نقصان داشته و در حال حاضر شاید در موارد خاص دیده شوند.
یکی از حیواناتی که در حیات وحش منطقه وجود داشته و هنوز نیز دارای تعدد است گراز وحشی می‌باشد که هر ساله به مزارع و باغات آسیب می‌رساند.
هم چنین دکتر محمدرضا تقوی از گونه های کمیاب این منطقه میباشد

محصولات و منابع درآمد
---------------------

اهالی گیفان عموماً کشاورز و دامدار بوده و تقریباً کلیه اهالی مشغول به کشاورزی و دامداری می‌باشند. کشاورزی در این مناطق هم به صورت آبی وهم به صورت دیم رایج است. در گیفان مزارع گندم، جو شبدر و باغ میوه که شامل سیب زردآلو گلابی گردو بادام انگور و. .. می‌باشند تأمین‌کننده منابع غذایی اهالی بوده و مقدار زیادی نیز به صورت میوه تازه یا خشکبار، کشمش، شیره انگور به شهرهای شیروان و بجنورد جهت عرضه در بازار ارائه می‌شود. لبنیات، کره، روغن حیوانی و سایر مشتقات شیر نیز در محل تولید و به تغذیه اهالی می‌رسد.
نوعی گلابی بومی در گیفان رشد می‌کند که بنام نشبتی معروف است و این گلابی دارای بافتی سفت‌تر از سایر گلابی‌ها بوده، پوستی سبز دارد و گوشت آن دانه‌دانه است.
باغات انگور گیفان دارای یکی از باکیفیت‌ترین محصول انگور در سطح بجنورد و خراسان شمالی محسوب می‌شود. برداشت انگور از تاکستان‌های این دهستان هرسال از تقریباً اواخر شهریور ماه آغاز وتقریبا تا پایان مهر ماه ادامه پیدا می‌کند. انگور کشمشی گیفان یکی از بهترین نوع محصول انگور است که طرفداران بسیاری دارد. انگور کشمشی معمولاً دو نوع دیده دارند. نوع ساده که اغلب طلایی رنگ است و نوع دوم ابلقی که به رنگ سرخ وسفید دیده می‌شود. انگور از نظر ارزش غذایی و خواص بهداشتی، دارای فواید بسیاری است. اهالی پس از برداشت محصول انگور، بخشی از ان را به کشمش تبدیل کرده و این کار به صورت سنتی انجام می‌شود.
در اطراف گیفان درخت ارس به مقدار زیادی موجود بوده که در ازمنه قدیم به مصرف سوخت سکنه می‌رسید و در حال حاضر نیز چند درخت قدیمی سرو کوهی در محوطه امامزاده گیفان وجود دارد که در شیب تپه مشرف به امامزاده به ترتیب جالب و خاصی روئیده‌اند.

باورها و اعتقادات
-----------------

اهالی دهستان گیفان همگی مسلمان و پیرو مذهب تشیع می‌باشند.
گیفان دارای یک امام زاده می‌باشد که ساختمان گنبد دار کاهگلی بسیار قدیمی در مقبره امام زاده وجود دارد که دارای تعدادی شیء قدیمی و عتیقه بوده که طی سال‌های گذشته از سوی اشخاص نامعلوم به یغما رفته‌است. قبرستان گیفان نیز در محوطه امام زاده قرار دارد و تعدادی از قبور بسیار قدیمی در ان وجود دارد.
در افسانه‌های قدیم گیفان نقل شده که امامزداه گیفان، به همراه تعدادی از یاران وی تحت تعقیب حکومت محلی آن زمان قرار گرفته و در حال فرار بوده‌اند که در روی این تپه توسط عمال حکومتی آنزمان کشته شده و جسد آن‌ها در شیب تپه بهمان صورت که کشته شدند افتاده است و نقل است که در محل افتادن هر یک از یاران، یک درخت ارس روئیده که چنانچه این موضوع اگر افسانه صرف هم باشد، ترتیب روئین درختان مذکور در شیب تپه بسیار عجیب است.
در گذشته اموزگارهای دینی و افراد صاحب کرامت در این دهستان دیده شده‌اند که در معالجه سنتی و آموزش و تأثیرات اجتماعی نقش داشته‌اند.

**بز کوهی**

تفریحات، تنقلات بومی
--------------------

**قره خرمن**
یکی از تنقلات تفریحی که مورد علاقه اهالی می‌باشد قره خرمن است که برای تهیه ان شاخه‌های تازه بوته نخود به همراه غلاف ان را بر روی آتش هیزم قرار داده تا نخودهای تازه برشته شوند و اهالی دور آتش جمع شده و نخودهای برشته را تناول می‌نمایند که بنا بر گفته اهالی بسیار لذیذ بوده و از تنقلات محبوب سکنه می‌باشد. روستای گیفان بعلت قرار گرفتن در دامنه کوه، مناظر بدیع و بسیار زیبایی دارد.

منابع
-----

1. ↑  «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.
2. 1 2  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۷ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۷ فوریه ۲۰۱۵.
3. ↑
4. ↑

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان بجنورد |
| --- |
| مرکز | 
* بجنورد

 |
| بخش‌ها | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* بجنورد
* چناران‌شهر

 |
| دهستان‌ها و روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| آلاداغ | 
* ابچور
* علی‌گل
* الله‌وردی‌خان
* ارک
* ارکان
* اسدلی
* بازخانه
* برج
* درصوفیان
* درتوم
* امام‌وردی
* فیروزه
* گریوان
* حلقه سنگ
* حمزانلو
* حصارشاهوردی‌خان
* کچرانلو
* کلاته ملاغلامحسین
* کلاته نقی
* کلاته یاوری
* خداقلی
* خوش‌منظر
* کی‌کی
* ملکش
* مترانلو
* مهنان
* میرزا حسن‌لو
* نیستانه
* پاقلعه
* قلعه مرز
* قاپاق
* قره‌باشلو
* قریجانلو
* ریین
* رختیان
* رشوانلو
* سندل‌آباد
* طراقی کرد
* Tirsazi Power Plant
* Tomato Paste Plant, Aladagh

 |
| بابا امان | 
* علی‌آباد
* باباامان
* باغ چق
* چهارخروار
* چناران
* حمید
* جمی
* کلاته آشیان
* کلاته باقرخان سه
* کلاته حاجی رستمی
* کوه کمر
* محمدآباد
* پیغور
* شاقه
* طراقی ترک
* ینگه‌قلعه

 |
| بدرانلو | 
* عرب
* اترآباد علیا
* اترآباد سفلی
* بدرانلو
* بیدک
* بوربور
* چریک
* شهرک شهیداحسانی
* دهگاه
* فخرالدین
* گلی
* گودالی سلاخ
* حصار تیمورتاش
* کلاب
* کلانتر
* کلاته آقانبی
* کلاته مستوفی
* کلاته پهلوانلو
* سنجرآباد
* خندق‌لو
* کهنه کن
* لنگر
* مملجه
* نرگسلو علیا
* نرگسلو سفلی
* استاد تیمورتاش
* پسرکانلو
* قلعه شعبان
* قلعه ممو
* قلعه توت
* قره‌جنگل علیا
* قراجه
* قره کانلو
* قره‌نوده
* قصرقجر
* سریوان عاشقان
* سریوان تپه (بجنورد)
* حلیم‌آباد
* شیخ تیمور
* تاتار
* ینگی قلعه کسبایر
* ینگی قلعه شهرک

 |

 |

 |
| گرمخان | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* حصار گرم‌خان

 |
| دهستان‌ها و روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| گرمخان | 
* عبدالله‌آباد
* آق‌تپه
* بندیغمور
* چهاربرج علیا
* چهاربرج سفلی
* دنگل
* اسفیدان
* گرمخان
* هانوزی
* کلاته سهرآب
* خطاب
* مرز
* نجف‌آباد
* ناوه
* نوده
* اخلی
* اوزن بیجه
* پاکتل
* قلعه جوق بزرگ
* قره خان بندی
* قره‌لر
* قارلق
* قاضی
* قاضی سفلی
* قشلاق
* قشلاق کاره
* قزلقان
* قردانلو
* قوچ قلعه علیا
* سرچشمه
* شاه اجاق
* شهرک قائم
* شهرک قره‌لر
* شیخ
* سیساب
* سلولی
* یکه شاخ

 |
| گیفان | 
* امیرآباد
* دربند
* گیفان بالا
* گیفان پایین
* حاجی رمضان
* حسن‌آباد
* ایزمان بالا
* ایزمان پایین
* جعفرآباد
* چودر
* شهرک قلعه‌جق کوچک
* میانزو
* پسین‌دره
* پیربز
* قلعه محمدی
* قتلیش علیا
* قتلیش سفلی
* قاضی
* شهدای ناوه
* رزقانه
* شهرک قلعه‌جق بزرگ
* یزدان‌آباد

 |

 |

 |

 |