**رودخانه سوات** ( اردو: *دریائے سوات* </link> , پشتو: سوات سیند </link> ) رودخانه ای دائمی در ناحیه شمالی استان خیبر پختونخوا پاکستان است. سرچشمه رودخانه در دره‌های یخچال‌های طبیعی در ارتفاعات کوه‌های هندوکش است، جایی که پیش از رسیدن به دره سوات، به دره کلام می‌ریزد.

نام
---

کلمه سوات یک نام سانسکریت است که ممکن است  به معنای "آب آبی شفاف" باشد. نظریه دیگری کلمه سوات را از کلمه سانسکریت شِوِتا (*shveta)* گرفته است ت.ت. 'white' )، همچنین برای توصیف آب شفاف رودخانه سوات استفاده می شود. در نزد یونانیان باستان، این رودخانه به نام *سوآستوس شناخته می شد.*  زائر چینی فاکسیان از سوات به عنوان *سو-هو تو* یاد می کند.

مسیر رود
--------

سرچشمه رود سوات در کوه های هندوکش قرار دارد، جایی که در طول سال از آب های یخبندان تغذیه می شود. از دره های مرتفع کوهستان سوات، رودخانه از محل تلاقی رودخانه Usho و رودخانه Gabral تشکیل می‌شود و از میان تنگه های باریک دره کلام تا شهر مدیان می گذرد. از آنجا، رودخانه به آرامی برای 160 کیلومتر از طریق مناطق مسطح در دره سوات تا چکدره به پایین‌دست حرکت می‌کند. در انتهای جنوبی دره سوات، رودخانه قبل از ورود به دره پیشاور، وارد تنگه ای باریک می شود و به رودخانه پنجکورا می پیوندد. سرانجام به رودخانه کابل در نزدیکی چارسدا ختم می شود.

### دبی رودخانه

میانگین دبی در موندا 280 متر مکعب در ثانیه است.

اثر اقتصادی رودخانه
-------------------

رودخانه سوات نقش مهمی در اقتصاد دره ایفا می کند. مناطق پایین‌دست رودخانه سوات و دره مالاکند توسط مجموعه‌ای از کانال‌ها آبیاری می‌شوند که در سال ۱۹۰۳ توسط انگلیسی‌ها ساخته شدند. 

کانال سوات از زیر گذرگاه مالاکند و از طریق تونل بنتون می گذرد که در سال 1914 تکمیل شد. در پایین شهر درگئی، کارگاه موندا کانال‌هایی را تغذیه می‌کنند که کانال‌های کوچک‌تر متعددی را در نواحی چارسدا ، سوابی و مردان در دره پیشاور تامین می‌کنند. این کارگاه در سال 1921 توسط بریتانیا ساخته شد. این رودخانه همچنین در طول مسیر از طریق نفوذ آب به زمین چاه ها و چشمه ها را تغذیه می کند.

### نیروگاه برق‌آبی

آبهای رود سوات برای تولید انرژی برق آبی در نیروگاه برق آبی جابان (تکمیل در سال 1938) و نیروگاه برق آبی درگای (تکمیل در سال 1952) استفاده می شود. سد مهمند که در پایین دست مسیر رودخانه سوات قبل از ورود به دره پیشاور در حال ساخت می‌باشد، دارای 740 مگاوات ظرفیت تولید برق توسط توربین‌های نصب شده است.

پروژه های پیشنهادی برق آبی در امتداد مسیر رودخانه عبارتند از: HPP Asrit Kedam،  Gabral HPP  و Matiltan HPP .

آلبوم عکس
---------

* Upper reaches of the Swat River in the Kalam Valleyبخش رودخانه سوات دردره کلام
* The town of Bahrain, built along the riverشهر بحرین که در کنار رودخانه ساخته شده است
* Lower reaches of the Swat River valleyپایین دست دره رودخانه سوات
* The Amluk-Dara stupa, one of many ancient Buddhist sites scattered throughout the river's valleyاستوپا آملوک-دارا یکی از مکان‌های بودایی باستانی است که در سراسر رودخانه پراکنده شده است.

همچنین ببینید
-------------

* رودخانه های ریگودیک
* سوات، پاکستان
* باریکوت

منابع
-----

* کتاب: گنجینه های پنهان سوات،شابک ‎۹۷۸−۹۶۹−۲۳۰۴۲−۰−۷

1. ↑
2. ↑  "Feasibility study on the development of Munda Dam multipurpose project in Islamic Republic of Pakist an : final report ; Vol. 3. -Supporting report" (PDF). Japan International Cooperation Agency : Nippon Koei Co. Ltd. : Nippon Giken Inc. Archived from the original (PDF) on Oct 7, 2022.
3. ↑  "History". *www.wapda.gov.pk*. Retrieved 2021-04-22.
4. ↑  Report, Bureau (2010-08-28). "Munda Headworks restored in record time". *DAWN.COM* (به انگلیسی). Retrieved 2021-04-22.
5. ↑  "Korean companies asked to undertake $1.6bn of hydroelectric schemes in Pakistan". *Global Construction Review* (به انگلیسی). 2021-01-08. Retrieved 2021-10-07.
6. ↑  "Pre-qualification bids sought for E&M supply for Gabral Kalam, Pakistan … | Hydropower & Dams International". *www.hydropower-dams.com*. Retrieved 2021-10-07.
7. ↑  Poindexter, Gregory (2016-12-05). "Pakistan begins construction of the 84-MW Matiltan hydropower project". *Hydro Review* (به انگلیسی). Retrieved 2021-10-07.

لینک های خارجی
--------------

* وب سایت دره سوات

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ رودخانه سوات موجود است. |