**تری‌گلیسرید** (به انگلیسی: Triglyceride) یا تری آسیل گلیسرول نوعی لیپید است که در بدن انسان نقش مهمی ایفا می‌کند. در بافت‌های چربی بدن، تری‌گلیسرید نقش عایق‌بندی و ذخیرهٔ انرژی را دارد. این ماده از یک گلیسرول و سه اسید چرب تشکیل یافته‌است.

تری‌گلیسرید یا تری‌آسیل گلیسرول از ترکیب یک الکل سه‌عامله (گروه هیدروکسیل یا oH-) به‌نام گلیسرول و سه اسید چرب ایجاد می‌شود. نام اختصاری آن T.G است. تری‌گلیسرید شکل مهمی از ذخیرهٔ انرژی است و نسبت به قندها دارای میزان انرژی نهفته (انرژی پتانسیل) بیشتری است. همچنین این مولکول از نظر شیمیایی مولکولی بی‌اثر (Inert) است و خصلت آب‌گریزی (چربی‌دوستی) آن نیز از وجوه متمایزکنندهٔ آن نسبت به کربوهیدرات‌هاست. تری‌گلیسرید جزء اصلی لیپوپروتئین بس‌کم‌چگالی (VLDL) و کیلومیکرون (CHY) است.

تری‌گلیسیریدها اجزای اصلی بافت چربی در انسان و سایر مهره‌داران و همچنین روغن‌های گیاهی هستند. آن‌ها همچنین در خون وجود دارند تا امکان انتقال دو طرفهٔ چربی-چربی و گلوکز خون از کبد را فراهم کنند و جزء اصلی چربی‌های پوست انسان هستند

طبقه‌بندی
---------

بسیاری از انواع تری‌گلیسیرید وجود دارد که با روش‌های متفاوت، طبقه‌بندی می‌شوند. یکی از روش‌های طبقه‌بندی آن‌ها، مبتنی بر اشباع یا غیراشباع بودن آن‌هاست. چربی‌های اشباع‌شده گروه C=C ندارند اما چربی‌های غیراشباع دارای یک یا چند گروه C=C هستند. چربی‌های غیراشباع نسبت به آنالوگ‌های اشباع‌شده، نقطهٔ ذوب پایین‌تری دارند. در نتیجه، آن‌ها اغلب در دمای اتاق مایع هستند. برای مثال، اسید استئاریک، اشباع‌شده و، اسید اولئیک، الایدیک اسید و اسید واکسنیک، غیراشباع هستند.

### چند نمونه از اسیدهای چرب اشباع

* بوتریک اسید با ۴ اتم کربن (موجود در کره)
* لوریک اسید با ۱۲ اتم کربن (موجود در روغن نارگیل، روغن پالم و شیر مادر)
* میریستیک اسید با ۱۴ اتم کربن (موجود در شیر گاو و فراورده‌های لبنی)
* پالمیتیک اسید با ۱۶ اتم کربن (موجود در روغن نخل و گوشت)
* اسید استئاریک با ۱۸ اتم کربن (موجود در گوشت و کره کاکائو)

### چند نمونه از اسیدهای چرب غیراشباع

* میریستولئیک اسید، اسید ساپینیک، پالمیتولئیک اسید، اسید اولئیک، پتروسلینیک اسید، *سیس* -واکسنیک اسید، واکسنیک اسید، الیدیک اسید، اسید لینولئیک، اسید لینولنیک، اسید پائولینیک، گادولین اسید، اروسیک اسید، اسید براسیدیک، نرونیک اسید و اسید آراشیدونیک

اهمیت بالینی
------------

هنوز میزان تأثیر تری‌گلیسرید بالا در ضخیم شدن دیوارهٔ عروق قلبی که باعث بالا رفتن خطر سکته مغزی و قلبی و بیماری‌های قلبی-عروقی مشخص نیست. با این‌حال از تری‌گلیسیریدها در جلوگیری از سکتهٔ قلبی استفاده می‌شود که به‌وسیله کپسول‌های که حاوی تری‌گلیسرید هستند می‌توان گرفتگی مجاری قلب را رفع کرد.[]

### جذب

جذب تری‌گلیسریدهای غذا در روده و پس از اثر آنزیم لیپاز و تجزیه آن‌ها به مونوگلیسرید صورت می‌گیرد. سپس در سلول‌های روده مجدداً تری‌گلیسرید تشکیل و از طریق کیلومیکرون‌ها و دستگاه لنفاوی وارد گردش خون وریدی می‌شود. محل اصلی متابولیسم تری‌گلیسرید در بدن، سلول‌های کبد و سلول‌های چربی است.

### کاهش تری‌گلیسرید

مصرف کمتر کربوهیدرات، پرهیز از مصرف شکر و غذاهای فرآوری‌شده، محدود کردن کلسترول در رژیم غذایی، مصرف کمتر چربی و در عوض مصرف چربی‌های سالم‌تر، محدود کردن و در نهایت متوقف کردن نوشیدن الکل، ورزش مداوم و متعادل.

انرژی
-----

انرژی تولیدشده از یک گرم تری‌گلیسرید برابر با حدود دو برابر انرژی تولیدشده از یک گرم کربوهیدرات است.

جستارهای وابسته
---------------

کلسترول

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***تری‌گلیسرید*** موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک

 |

1. ↑  "American Heart Association | To be a relentless force for a world of longer, healthier lives". *www.heart.org* (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-20.
2. ↑  Nelson, D. L.; Cox, M. M. (2000). *Lehninger, Principles of Biochemistry* (3rd ed.). New York: Worth Publishing. ISBN 1-57259-153-6.
3. ↑  Lampe, M. A.; Burlingame, A. L.; Whitney, J.; Williams, M. L.; Brown, B. E.; Roitman, E.; Elias, M. (1983). "Human stratum corneum lipids: characterization and regional variations". *J. Lipid Res*. **24** (2): 120–130. doi:10.1016/S0022-2275(20)38005-6. PMID 6833889.

* کتاب درسی زیست‌شناسی دهم تجربی

| * ن
* ب
* و
لیپیدها: لیپوپروتئین particle metabolism |
| --- |
| لیپوپروتئین particle classes and subclasses | 
* تحویل تری‌گلیسریدها: چیلومیکرون
* لیپوپروتئین بس‌کم‌چگالی
* تحویل کلسترول و کلستریل استر: لیپوپروتئین متوسط چگال
* لیپوپروتئین کم‌چگالی
* lb LDL
* sd LDL
* Lp(a)
* لیپوپروتئین پرچگالی
* Remnant cholesterol

 |
| آپولیپوپروتئین‌ها | 
* APOA
	+ 1
	+ 2
	+ 4
	+ 5
* آپولیپوپروتئین ب
* APOC
	+ 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
* آپولیپوپروتئین د
* آپولیپوپروتئین ایی
* آپولیپوپروتئین اچ
* SAA
	+ آمیلوئید A1 سرم

 |
| آنزیمهای برون‌یاخته‌ای | 
* لسیتین-کلسترول اسیل‌ترانسفراز
* LIPC
* LPL

 |
| Lipid transfer proteins | 
* CETP
* MTTP
* PLTP

 |
| گیرنده‌های سطح سلول‌ها | 
* HDL: SCARB1

* IDL: LRP
	+ LRP1
	+ LRP1B
	+ LRP2
	+ LRP3
	+ LRP4
	+ LRP5
	+ LRP5L
	+ LRP6
	+ LRP8
	+ LRP10
	+ LRP11
	+ LRP12
* LDL: LDLR
* LRPAP1

 |
| ATP-binding cassette transporter | 
* ABCA1
* ABCG5
* ABCG8

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی مولکولی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |