سپر مغناطیس سطح زمین از ذرات باردار از باد خورشیدی محافظت می‌کند. و توسط جریان الکتریکی واقع در نقاط گوناگون از کره زمین ایجاد می‌شود.
ثبات میدان مغناطیسی
شبیه‌سازی متقابل میدان مغناطیسی زمین و میدان مغناطیسی بین سیاره‌ای
میدان مغناطیسی دور محور اصلی شمال در سال ۲۰۰۰.
هر یک از دو قطب میدان مغناطیس زمین را **قطب مغناطیسی** می‌نامند.

قطب شمال میدان مغناطیسی در آمریکای شمالی و قطب جنوب آن در منطقهٔ قطب جنوب واقع شده‌اند. قطب‌های مغناطیسی به‌طور ثابت در یک نقطه قرار ندارند و به تدریج تغییر مکان می‌دهند. محل قطب مغناطیسی شمال در سال ۱۹۹۷ در نزدیکی جزیره الف رینگنس واقع در کانادا به مختصات ۱۰۴ درجه باختری و ۷۹ درجه شمالی قرار داشته‌است و موقعیت قطب جنوب آن در سال ۱۹۹۵، در طول جغرافیایی ۱۰۸ درجه شرقی و عرض جغرافیایی ۷۹ درجه جنوبی، در جنوبگان قرار داشته‌است. نکته جالب این است که دو قطب شمال و جنوب مغناطیس هیچ‌گاه روی قطر کره زمین قرار نگرفته و خط پیونددهنده آن دو همواره از فاصله حدود ۱۲۰۰ کیلومتری مرکز زمین گذر می‌کند. بزرگی میدان مغناطیسی در سطح زمین بین ۲۵ تا ۶۵ میکرو تسلا (۰٫۲۵ تا ۰٫۶۵ گاوس) است.

اهمیت میدان مغناطیسی زمین
-------------------------

میدان مغناطیسی زمین بیشتر بادهای خورشیدی را منحرف می‌کند، در غیر این صورت ذرات باردار خورشیدی لایه اوزون را که از زمین در برابر تشعشعات مضر فرابنفش محافظت می‌کند، نابود خواهند کرد. مطالعات نشان می‌دهد که از دست دادن میدان مغناطیسی مریخ باعث از دست رفتن اتمسفر این سیاره شده‌است.

مطالعه میدان مغناطیسی گذشته زمین از اهمیت خاصی برخودار است. قطبیت میدان مغناطیسی زمین در سنگ‌های آذرین ثبت می‌شود، بنابراین وارونگی میدان را می‌توان به‌عنوان یک «نوار» با مرکز برآمدگی‌های میانی اقیانوس، جایی که بستر امتداد دارد، تشخیص داد. برای ردیابی حرکت گذشته قاره‌ها، وارونگی‌ها همچنین مبنایی برای مغناطیس چینه‌شناسی، راهی برای قدمت سنگ‌ها و رسوبات فراهم می‌کند. این میدان همچنین پوسته را مغناطیسی می‌کند و می‌توان از ناهنجاری‌های مغناطیسی برای جستجوی ذخایر سنگ‌های فلزی استفاده کرد.

انسان‌ها از قرن یازدهم پس از میلاد از قطب‌نما برای ناوبری و از قرن دوازدهم برای ناوبری استفاده می‌کردند. اگرچه انحراف مغناطیسی در طول زمان تغییر می‌کند، اما این تغغیرات آنقدر آهسته است که از یک قطب‌نما ساده می‌تواند برای ناوبری مفید باقی بماند. بسیاری موجودات مختلف، از باکتری گرفته تا کبوتر، از میدان مغناطیسی زمین برای جهت‌گیری استفاده می‌کنند.

قطب‌های مغناطیسی زمین
---------------------

قطب جنوب میدان مغناطیسی زمین در قطب شمال جغرافیایی زمین واقع شده‌است و قطب شمال میدان مغناطیسی در قطب جنوب جغرافیایی زمین واقع شده‌است.

محل قطب‌های مغناطیسی زمین را با اندازه‌گیری زاویهٔ میدان مغناطیسی زمین، نسبت به سطح بدست می‌آید. محلی که زاویهٔ میدان ۹۰ درجه و به سمت داخل زمین است محل قطب شمال مغناطیسی زمین و محلی که زاویهٔ میدان ۹۰ درجه و به سمت بیرون زمین است، محل قطب جنوب مغناطیسی زمین است.

قطب‌های شمال و جنوب مغناطیسی زمین به صورت مستقل جابجا شده و دقیقاً در روبروی هم بر روی کرهٔ زمین قرار ندارند. قطب شمال مغناطیسی زمین هر سال تا حدود ۴۰ کیلومتر جابجا می‌شود.

اندازهٔ میدان مغناطیسی زمین
---------------------------

شدت میدان مغناطیسی زمین در سطح زمین بین ۲۵ تا ۶۵ میکروتسلا (۰٫۲۵ تا ۰٫۶۵ گاوس) است. اندازهٔ ۶۴ میکروتسلا در حقیقت مقدار بسیار کوچکی است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Earth's magnetic field». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ ژوئن ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
زمین‌شناسی |
| --- |
| ترکیب و ساختار | ژئوشیمی •  بلورشناسی •  کانی‌شناسی •  سنگ‌نگاری •  سنگ‌شناسی |
| زمین‌شناسی تاریخی | چینه‌شناسی •  دیرین‌شناسی •  دیرینه‌اقلیم‌شناسی |
| زمین‌شناسی جنبشی | زمین‌شناسی ساختاری •  زمین‌پویایی‌شناسی •  زمین‌ساخت صفحه‌ای •  ژئومورفولوژی |
| زمین‌شناسی آب | آب‌زمین‌شناسی •  یخچال‌شناسی •  زمین‌شناسی دریایی |
| ژئوفیزیک | ژئودزی •  لرزه‌شناسی •  میدان مغناطیسی زمین •  ژئوفیزیک ریاضی •  نقشه‌برداری ژئوفیزیک •  زمین‌ساخت‌فیزیک |
| کاربردها | زمین‌شناسی اقتصادی •  زمین‌شناسی مهندسی •  زمین‌شناسی سیاره‌ای |

| * ن
* ب
* و
ژئوفیزیک |
| --- |
| دید کلی | 
* Outline
* Geophysicists

 |
| زیرشاخه‌ها | 
* هیدرودینامیک ژئوفیزیکی
* ژئودزی
* زمین‌پویایی‌شناسی
* میدان مغناطیسی زمین
* ژئوفیزیک ریاضی
* Mineral physics
* Near-surface geophysics
* دیرینه مغناطیس‌شناسی
* لرزه‌شناسی
* زمین‌ساخت‌فیزیک

 |
| پدیده‌های فیزیکی | 
* Chandler wobble
* اثر کوریولیس
* میدان مغناطیسی زمین
* نظریه دینامو
* گرادیان زمین گرمایی
* گرانش زمین
* Mantle convection
* تقدیم محوری
* موج لرزه‌ای
* جزر و مد

 |
| سازمان‌ها | 
* اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا
* جامعه هواشناسی آمریکا
* اتحادیه ژئوفیزیک کانادا
* Environmental and Engineering Geophysical Society
* اتحادیه علوم زمین کانادا
* International Association of Geomagnetism and Aeronomy
* اتحادیه بین‌المللی ژئودزی و ژئوفیزیک
* انجمن سلطنتی اخترشناسان بریتانیا
* Society of Exploration Geophysicists
* Seismological Society of America

 |