نمونه‌ای از یک گلیم فرش شیرکی پیچ که در سیرجان بافته شده‌است. - عکس علی اکبر عبدالرشیدی
**شیرکی‌پیچ** نام نوعی گلیم است که در مناطق سیرجان و بافت بافته می‌شود. این نوع گلیم در نوع خود منحصربه‌فرد و متفاوت است. گلیم شیرکی پیچ در گذشته صرفاً به صورت گلیم بافته می‌شده‌است اما امروزه به شکل ترکیبی از گلیم و قالی بافته می‌شود.

در این نوع گلیم برخلاف انواع دیگر گلیم که در آن‌ها پود باعث شکل‌گیری محصول می‌شود پود نقشی در بافت ندارد و فقط تارها را به یکدیگر متصل می‌کند و باعث استحکام درگیری نخ خامه با تارها می‌شود. این نوع گلیم در شهرستان سیرجان و بافت تولید می‌شود.

بافت گلیم در جوامع عشایری و روستایی تقریبآ حالت حرفه‌ای غیر دایم و فصلی دارد. گلیم و گلیم‌فرش‌های شیرکی پیچ که در کرمان به آن سوزنی هم می‌گویند بخش مهمی از درآمد ساکنان سیرجان را تولید می‌کند. در سال ۸۹ خورشیدی ۱۴ هزار بافنده فرش و گلیم «شیرکی پیچ» در سیرجان بافت فعال هستند که محصولات خود را روی هفت هزار دار گلیم می‌بافند. با توجه به تقاضا تولید و صادرات رو به رشد این گلیم تعداد بافندگان آن نیز در سال‌های اخیر در سیرجان و حومه آن به ۷–۶ هزار نفر افزایش یافته‌است.
شیرکی پیچ ظاهری شبیه به قالی دارد و همانند قالی با گره بافته می‌شود و برخلاف دیگر انواع گلیم که پود باعث تکمیل و نماینده نقوش می‌شود در این‌جا پود تنها نقش اتصال تارها را برعهده دارد و همیشه در پشت گوشت (پرز) گلیم مخفی است و قابل روییت نمی‌باشد. بافت بردار بر آن گذاشته می‌شود و گره این گلیم نیز بر دو نوع است:

۱- گره متن: با این گره نخ رنگی از روی دو تار می‌گذرد سپس به پشت برگردانده می‌شود و از زیر رشته اصلی رویی عبور و ایجاد گره می‌کند.

۲- گره آبدوزی: در این گره پود دو بار روی تار قرار می‌گیرد و خط پهن تری ایجاد می‌کند.

این گلیم خوش نقش و نگار که ازآن برای تولید کیف، تابلو، رویه صندلی و چیزهای دیگر استفاده می‌شود، در سالیان گذشته بخشی از صادرات غیرنفتی کشور را تشکیل می‌داد و در بازار برخی کشورها مشتریان خاص خود را داشت و مسئولین درصددند با احیای این هنر، این محصول را بار دیگر به بازارهای جهانی معرفی کنند.
همچنین در سال ۱۳۹۶، سیرجان و روستای دارستان به عنوان دهکده جهانی گلیم در سازمان علمی\_فرهنگی سازمان ملل، یونسکو ثبت جهانی شدند.

رنگ در شیرکی پیچ
----------------

رنگ‌های گلیم شیرکی پیچ معمولاً پخته و متمایل به تیره و شامل:

قرمز لاکی (روناس، خشخاش، گیلاس و قرمزدانه)
رنگ آبی (نیل و پوست بادمجان)
رنگ زرد (زعفران، زردچوبه و پوست انار)
رنگ نارنجی (نخ رنگ روناسی را در جوشانده پوست انار می‌زنند)
رنگ سبز تیره (برگ گردو، زرد+نیل)
رنگ قهوه ای (طبیعی، تنباکو، پوست گردو، برگ بنه)
رنگ مشکی (طبیی، پوست گردو)

. بزرگ‌ترین گلیم شیرکی‌پیچ و پته جهان در خردادماه ۹۰ با ابعاد ۶٫۳۰ در ۱۰ متر توسط هزار قالی‌باف کرمانی تهیه و به منظور نمایش در نمایشگاه بین‌المللی صنایع دستی به نمایش گذاشته شد.

جستارهای وابسته
---------------

* گلیم

منابع
-----

1. ↑  carpetmaster
2. ↑  «spois.com استاد فرش امروز» تاریخچه و معرفی گلیم». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۰.
3. ↑  ravy[*پیوند مرده*]
4. 1 2  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۴.
5. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۴.
6. ↑  [خبرگزاری ایرناhttp://www.irna.ir/NewsShow.aspx?NID=30422511 بایگانی‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine].

| * ن
* ب
* و
گلیم |
| --- |
| انواع گلیم‌ها | گلیم بیجار •  گلیم سنندج •  گلیم شاهسون مغان •  گلیم شاهسون هشترود •  گلیم شاهسون •  گلیم بختیاری شوشتر •  گلیم قشقایی •  گلیم افشار خوزستان •  گلیم افشار آذربایجان •  گلیم افشار کرمان •  گلیم افشار جیرفت •  گلیم افشار بافت •  گلیم افشار سیرجان •  گلیم افشار خراسان •  گلیم قوبا • گلیم سفره کردی • گلیم عنبران |  |
| سایر | تلیس • جاجیم • شیرکی‌پیچ • موج • ورنی |