**محمدرضا کلاهی صمدی** (۸ خرداد ۱۳۳۸ – [درگذشته احتمالی] ۲۴ آذر ۱۳۹۴) از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران و متهم انفجار ۷ تیر ۱۳۶۰ در ساختمان حزب جمهوری اسلامی بود. در شامگاه ۷ تیر ۱۳۶۰ (برابر ۲۸ ژوئن ۱۹۸۱) بمب قدرتمندی مقر حزب جمهوری اسلامی را ویران ساخت و سید محمد بهشتی و ۷۲ مقام جمهوری اسلامی کشته شدند.

محمدرضا کلاهی که به عنوان کاردان فنی تجربی تجهیزات صوتی در حزب جمهوری اسلامی کار می‌کرد متهم است که بمب را همراه خود به مقر حزب برد. به همین دلیل او عامل انفجار شناخته شد. قبل از انفجار بمب در مقر حزب وی به سرعت و قبل از اینکه کسی به او شک کند به بهانه خرید بستنی برای حضار سوار موتورسیکلت خودش شد و فرار کرد. او بدون اینکه در دادگاهی در ایران محاکمه شود توانست از مرز خارج شود و در اوایل دهه ۱۹۸۰ به عنوان پناهنده با نام مستعار «علی معتمد» به هلند رفت.

مقامات جمهوری اسلامی ادعا می‌کنند که کلاهی عامل نفوذی مجاهدین خلق ایران در حزب جمهوری اسلامی بود. گفته می‌شود او از سازمان جدا شده بود، اما بخاطر گذشته خود مخفیانه زندگی می‌کرد. مرتضی حمزه لویی از اعضای پیشین سازمان مجاهدین خلق هم این ادعا را تأیید و گفت که کلاهی در قرارگاه اشرف مدتی محافظ مسعود رجوی بوده‌است.

وبگاه عصر ایران از قول یک مقام آگاه (امنیتی) نوشت، محمدرضا کلاهی و مسعود کشمیری (عامل بمبگذاری دفتر نخست‌وزیری در ۸ شهریور ۱۳۶۰) در کلن آلمان دیده شده‌اند.

همسر افغان محمدرضا کلاهی سال‌ها از هویت او بی‌خبر بود. اما در سال ۲۰۰۰ پس از انتشار نگاره‌های او در نشریات ایران از هویت او آگاه شد.

ترور
----

«علی معتمد» (یا به احتمال زیاد همان رضا کلاهی صمدی) در ۲۴ آذر ۱۳۹۴ (برابر ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵) در سن ۵۶ سالگی در شهر آلمیره هلند در خیابان از نزدیک هدف گلوله دو مرد ناشناس قرار گرفت و در بیمارستان جان سپرد. او در این شهر به عنوان برق‌کار در شرکت برق‌رسانی اینکو کار می‌کرد.

بعد از گذشت یک سال از ترور یک ایرانی در هلند به نام «علی معتمد» کسانی مدعی شدند که فرد مقتول همان محمدرضا کلاهی، مظنون اصلی انفجار دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۰ است. خال کف پای چپ وجه مشترک فرد کشته شده با کلاهی بود.

سه سال پس از کشته شدن معتمد در حالی که دادگاه قاتلان او برقرار بود روزنامه‌های هلندی، دوباره این خبر را تأیید کردند که مقتول که در دهه ۱۳۶۰ (خورشیدی) از هلند پناهندگی گرفته و به عنوان کارشناس برق در آن کشور زندگی می‌کرده همان کلاهی بوده‌است. روزنامه‌های هلند نوشته‌اند که وی در آنجا ازدواج کرده و صاحب یک پسر بوده‌است. کلاهی، خانواده خود را از دیدن کانال‌های صدا و سیمای ایران منع می‌کرده تا به هویتش پی نبرند. ژیار گل خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی که به منظور بررسی دربارهٔ مورد کشته شدن علی معتمد سه سال بعد به هلند سفر کرد پس از دیدن بخش‌هایی از پرونده قتل نوشت: «پسر و همسر و برخی از دوستان علی معتمد همان روز نخست کشته شدن به پلیس [هلند] می‌گویند اسم واقعی مقتول محمد رضا کلاهی صمدی بوده، او در ایران حکم اعدام داشته و عضو سازمان مجاهدین خلق بوده‌است. این در حالی بود که دفتر دادستانی [هلند] به من می‌گفتند مدرکی ندارند ثابت کند او علی معتمد نیست. مرتضی حمزه لویی یکی از اعضای پیشین سازمان مجاهدین خلق که از دوستان بسیار نزدیک کلاهی صمدی بود هم در بازجویی پلیس و هم در تماس تلفنی با من از پاریس گفت که کلاهی در قرارگاه اشرف مدتی محافظ مسعود رجوی رهبر این سازمان بوده‌است. با خواندن بخشی از این پرونده که به آن دست پیدا کردیم دریافتیم که ده‌ها نفر می‌دانستند که مقتول محمد رضا کلاهی صمدی است. اما هیچ‌کس حاضر نبوده در سه سال دربارهٔ این کشته شدن صحبت کند».

دستگاه قضایی هلند عضو یک باند خلافکار را به اتهام قتل محمدرضا کلاهی محکوم کرد. نوفل فسیح در برابر دریافت ۱۳۰ هزار یورو دو نفر دیگر را استخدام می‌کند تا کلاهی را به قتل برسانند. نوفل فسیح، تاکنون نام کسانی که این پول را پرداخت کرده‌اند فاش نکرده‌است.

در ۱۰ بهمن ۱۳۹۷ (برابر ۳۰ ژانویه ۲۰۱۹) دادستان عمومی هلند در جریان دادگاه متهمان درجه اول قتل علی معتمد گفت که هنوز شواهدی بر دست داشتن حکومت ایران در ترور محمدرضا کلاهی پیدا نشده‌است. این در حالی بود که چند روز پیش آن سازمان اطلاعات و امنیت هلند اعلام کرده بود که دربارهٔ نقش ایران در ترور علی معتمد و احمد نیسی (در سال ۲۰۱۷) در شهر لاهه، «تقریباً یقین» دارد. وزیر امور خارجه هلند گفت که این اختلاف نظر به دلیل روش‌های بررسی متفاوت نهادهای اطلاعاتی و قضایی است. خبرگزاری آسوشیتدپرس می‌گوید دادگاهی در آمستردام نتوانسته ارتباطی میان فرد سازمان‌دهنده قتل محمدرضا کلاهی و حکومت ایران پیدا کند. در پاییز سال ۹۸ رضوان تقی متهم فراری مراکشی-هلندی در دبی دستگیر شد. او متهم به قتل کلاهی و احمد نیسی است.

پانویس
------

1. 1 2  Janene Pieters (27 October 2016), "POLICE: SUSPECTS IN ALMERE ASSASSINATION FROM AMSTERDAM ZUIDOOST", *NL Times*, retrieved 1 June 2018
2. ↑  «هلند مرگ عامل بمب‌گذاری دفتر حزب جمهوری اسلامی را تأیید کرد». *همشهری آنلاین*. ۱۹ دی ۱۳۹۷.
3. ↑  Mousavian, Seyed Hossein; Shahidsaless, Shahir (2014). *Iran and the United States: An Insider’s View on the Failed Past and the Road to Peace*. Bloomsbury Publishing. ISBN 1-62892-760-7.
4. 1 2 3  "Another Twist In Mysterious Murder Of 1981 Tehran Bombing Suspect", *Radio Free Europe/Radio Liberty*, 30 May 2018, retrieved 1 June 2018
5. 1 2 3 4 5 6  «هلند: ارتباطی میان ترور علی معتمد و ایران پیدا نشده‌است». *بی‌بی‌سی فارسی*. ۱۰ بهمن ۱۳۹۷.
6. ↑  مهرابی، احسان (۲۰۱۹-۰۲-۱۹). «جزئیات تازه از پرونده قتل کلاهی؛ «صدور دستور ترور از زندان» ‎». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۲۷.
7. ↑  ژیار گل (۸ تیر ۱۳۹۷). «آیا ایرانی کشته در هلند، متهم انفجار هفت تیر است؟». *بی‌بی‌سی فارسی*.
8. ↑  «مسعود کشمیری در آلمان دیده شد». *www.asriran.com*. ۱۳۹۲-۱۰-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۱۸.
9. ↑  «منابع هلندی از «ترور» عامل بمبگذاری در حزب جمهوری اسلامی خبر دادند». *رادیو فردا*. ۸ خرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۲۹.
10. ↑  «تأیید مرگ "محمدرضا کلاهی" / قاتل شهید بهشتی کشته شده یا رد گم می‌کند؟!». *عصر ایران*. ۸ خرداد ۱۳۹۷.
11. ↑  "Geliquideerde elektricien uit Almere 'achter zware aanslag Iran in 1981'". *RTL Nieuws* (به انگلیسی). 26 May 2018.
12. ↑  ژیار گل (۸ تیر ۱۳۹۷). «آیا ایرانی کشته در هلند، متهم انفجار هفت تیر است؟». *بی‌بی‌سی فارسی*.
13. ↑  *ترور مرموز ایرانیان در اروپا - مستند*, retrieved 2021-08-30
14. ↑  ژیار گل و امید منتظری (۵ آذر ۱۳۹۹). «اسدالله اسدی؛ سه سال جنگ اطلاعاتی ایران و غرب». *بی‌بی‌سی فارسی*.
15. ↑  «دادگاه هلند 'ارتباطی بین ایران و قتل محمدرضا کلاهی نیافت'». BBC Farsi. ۲۰۱۹-۰۷-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۱۸.
16. ↑  «قاتل محمدرضا کلاهی در دبی بازداشت شد». *روزنامه دنیای اقتصاد*. ۲۰۲۴-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۲۷.
17. ↑  «دادگاه هلند رضوان تقی را به حبس ابد محکوم کرد». *BBC News فارسی*. ۲۰۲۴-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۲۷.

فیلم سینمایی ضد نیز که در سال ۱۴۰۰ ساخته شده است با موضوع عاشقانه ای که دارد به گوشه هایی از رخدادهای این واقع و انفجار ساختمان حزب می‌پردازد. این فیلم به کارگردانی امیرعباس ربیعی و نویسندگی حسین تراب‌نژاد و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی محصول سال ۱۴۰۰ است. این فیلم در چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور داشت و نامزد و برنده چندین جایزه از جمله بهترین طراحی صحنه و بهترین نقش مکمل مرد شد.

| * ن
* ب
* و
سازمان مجاهدین خلق ایران |
| --- |
| رهبران فعلی | مسعود رجوی •  مریم رجوی •  زهرا مریخی |
| بنیانگذاران | 
* محمد حنیف‌نژاد  •  سعید محسن  •  علی‌اصغر بدیع‌زادگان

 |
| سازمان‌های مرتبط | 
* شورای ملی مقاومت ایران •  ارتش آزادیبخش ملی ایران  •  انجمن نجات  •  سازمان حزب‌الله  •  گروه فریاد خلق

 |
| سازمان‌های منشعب | سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر  •  نبرد برای رهایی طبقه كارگر  •  مبارزه در راه آرمان طبقه كارگر  •  گروه مهدویون |
| مقرها | 
* *مقرهای پیشین*: (قرارگاه اشرف  •  قرارگاه لیبرتی)
* *مقر کنونی*: کمپ تیرانا

 |
| اعضای شاخص | 
* *قبل از انقلاب* :
	+ تقی شهرام
	+ سعید محسن
	+ احمد رضایی
	+ عبدالرضا نیک‌بین رودسری
	+ لطف‌الله میثمی
	+ محمد حنیف‌نژاد
	+ ناصر صادق
	+ اشرف ربیعی
	+ حسن آلادپوش
	+ محبوبه متحدین
	+ بهرام آرام
	+ علی‌اصغر بدیع‌زادگان
	+ علی باکری
	+ وحید افراخته
	+ مجید شریف واقفی
	+ محمد محمدی گرگانی
	+ مهدی رضایی
	+ رضا رضایی

* *بعد از انقلاب* :
	+ علی زرکش
	+ مسعود کشمیری
	+ زهره عطریانفر
	+ کاظم افجه‌ای
	+ محمدرضا کلاهی
	+ مهدی ابریشم‌چی
	+ سعید شاهسوندی
	+ موسی خیابانی
	+ آذر رضایی

 |
| عملیات‌های نظامی | جنگ ایران و عراق •  خیزش شعبانیه •  عملیات آفتاب •  عملیات مرصاد •  عملیات چلچراغ |
| بمب‌گذاری‌ها | انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران •  بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی •  بمب‌گذاری نمازجمعه تهران ۱۳۶۳ |
| ترورهای سرشناس | 
* (بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی
* *قربانیان شاخص*:( سید محمد بهشتی
* حسن عباس‌پور
* موسی کلانتری
* محمود قندی
* محمدعلی فیاض‌بخش
* رحمان استکی
* محمد منتظری
* علی درخشان
* محمدصادق اسلامی
* غلامحسین حقانی
* عبدالحمید دیالمه
* رضا پاک‌نژاد
* حسن عضدی
* سید فخرالدین رحیمی)

* (انفجار دفتر نخست‌وزیری
* محمدعلی رجایی
* محمدجواد باهنر
* هوشنگ وحید دستجردی)
* لوئیس هاوکینز
* پل شفر
* مجید شریف واقفی
* مهدی رجب بیگی
* محمد کچوئی
* سید حسن آیت
* یوسف مرحبا
* میر اسدالله مدنی
* سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد
* سید عبدالحسین دستغیب
* محمد صدوقی
* عطاءالله اشرفی اصفهانی
* اسدالله لاجوردی
* علی صیاد شیرازی

* *ناموفق*: ( عباس واعظ طبسی
* شاپور مرحبا
* سید احمد خمینی
* صادق احسانبخش)

 |
| مقالات مرتبط | 
* روزنامه مجاهد
* اعدام زندانیان سیاسی (تابستان ۱۳۶۷)
* تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
* خودسوزی اعضای مجاهدین خلق
* فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه

 |