این مقاله به موضوعات و اهمیت ورزش در مازندران می‌پردازد.

استان‌های ایران بر اساس تعداد ورزشکارانی که مدال طلای المپیک‌های مختلف را کسب کردند. استان مازندران با هفت مدال‌آور طلا بیشترین تعداد را داراست.
مازندران با ۷ مدال طلا، ۴ نقره و ۴ برنز، ۱۹ درصد مدال‌های ایران در المپیک را کسب کرده‌است که بیشترین سهم در میان مدال‌های ایران در المپیک است.

مازندران؛ قطب ورزشی ایران
-------------------------

استان‌های ایران بر اساس تعداد ورزشکارانی که مدال طلای المپیک‌های مختلف را کسب کردند. استان مازندران با هفت مدال‌آور طلا بیشترین تعداد را داراست.
استان مازندران قطب ورزش کشور می‌باشد و این استان بیشترین تعداد مدال در رقابت‌های المپیکی، جهانی و آسیایی برای ایران به دست آورده‌است. یک سوم مدال‌های طلا المپیک توسط ورزشکاران مازندران به دست آمده‌است. معروف‌ترین ورزش مازندران ورزش ملی ایران کشتی است که در این بین جویبار را پایتخت کشتی ایران می‌نامند و ورزش‌های دیگری مانند ورزش‌های رزمی و توپی مانند والیبال، بسکتبال و فوتبال رونق بسیار در این استان داشته و یکی از قطب‌های ورزشی ایران و جهان به حساب می‌رود و از پایگاه‌های ورزشی ایران است و همه ساله بیشترین قهرمان ایرانی در تورنمنت‌های مختلف از این استان است. کشتی محلی لوچو، چک چیشت، بندی و میس میسی از جمله کشتی‌های محلی مازندران می‌باشد.

مهم‌ترین تیم‌های ورزشی مازندران در لیگ‌های ورزشی ایران؛ باشگاه فوتبال نساجی مازندران، باشگاه فوتسال شهروند ساری، باشگاه والیبال هراز آمل، باشگاه بسکتبال کوچین آمل هستند.

از مهم‌ترین ورزشگاه‌های مازندران می‌توان به ورزشگاه شهید وطنی قائمشهر، سالن سید رسول حسینی ساری و سالن پیامبر اعظم آمل اشاره نمود.

ورزش‌های سنتی
-------------

کشتی لوچو 

کشتی میس میسی

فوتچل(فوتبال در شالیزار)

برندگان مدال طلا
----------------

### کشتی آزاد

امامعلی حبیبی، کشتی‌گیر مازندرانی، صاحب چهار مدال طلای جهان و المپیک و نخستین فرد ایرانی بود که در المپیک ملبورن به مدال طلا دست یافت.
عبدالله موحد، کشتی‌گیر مازندرانی، اهل بابلسر صاحب شش مدال طلای جهان و المپیک.
بهداد سلیمی، وزنه‌بردار مازندرانی، اهل قائمشهر صاحب سه مدال طلای جهان و المپیک.
قاسم رضایی، کشتی‌گیر مازندرانی، اهل آمل پرافتخارترین فرنگی کار ایران در المپیک با یک مدال طلا و یک برنز.
حسن یزدانی، کشتی‌گیر مازندرانی، اهل جویبار صاحب سه مدال طلای جهان و المپیک.
* 11 طلا امامعلی حبیبی: ۶۷ کیلوگرم – ۱۹۵۶ ملبورن (نخستین مدال طلای ایران در بازی‌های المپیک)
* 11 طلا عبدالله موحد: ۷۰ کیلوگرم – ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی
* 11 طلا کمیل قاسمی:۱۲۰ کیلوگرم ـ ۲۰۱۲ لندن
* 11 طلا حسن یزدانی: ۷۴ کیلوگرم - ۲۰۱۶ ریو

### کشتی فرنگی

* 11 طلا قاسم رضایی: ۹۶ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن

### وزنه‌برداری

* 11 طلا حسین توکلی: ۱۰۵ کیلوگرم – ۲۰۰۰ سیدنی
* 11 طلا بهداد سلیمی: ۱۰۵+ کیلوگرم – ۲۰۱۲ لندن

برندگان مدال نقره
-----------------

### کشتی آزاد

* 22 نقره عسکری محمدیان: ۵۷ کیلوگرم – ۱۹۸۸ سئول
* 22 نقره عسکری محمدیان: ۶۲۱ کیلوگرم – ۱۹۹۲ بارسلون
* 22 نقره کمیل قاسمی: ۱۲۵ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
* 22 نقره حسن یزدانی: ۸۶ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

برندگان مدال برنز
-----------------

### کشتی آزاد

* 33 برنز مراد محمدی: ۶۰ کیلوگرم – ۲۰۰۸ پکن
* 33 برنز امیرحسین زارع: ۱۲۵ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

### کشتی فرنگی

* 33 برنز قاسم رضایی: ۹۸ کیلوگرم – ۲۰۱۶ ریو
* 33 برنز محمدهادی ساروی: ۹۷ کیلوگرم – ۲۰۲۰ توکیو

ورزشکاران مازندرانی بر پایه مدال در المپیک
------------------------------------------

| ورزشکار | 11 طلا | 22 نقره | 33 برنز | جمع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  حسن یزدانی | ۱ | ۱ | ۰ | ۲ |
|  کمیل قاسمی | ۱ | ۱ | ۰ | ۲ |
|  قاسم رضایی | ۱ | ۰ | ۱ | ۲ |
|  امامعلی حبیبی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
|  عبدالله موحد | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
|  حسین توکلی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
|  بهداد سلیمی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ |
|  عسکری محمدیان | ۰ | ۲ | ۰ | ۲ |
|  مراد محمدی | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |
|  محمدهادی ساروی | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |
|  امیرحسین زارع | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ |

مازندران در المپیک تابستانی
---------------------------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| المپیک | طلا | نقره | برنز | مجموع | رتبه |
| فرانسه ۱۹۰۰ پاریس | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | — |
| ۱۹۰۴–۱۹۳۶ | *شرکت نداشت* |
| بریتانیای کبیر ۱۹۴۸ لندن | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۳۴ |
| فنلاند ۱۹۵۲ هلسینکی | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۳۰ |
| استرالیا ۱۹۵۶ ملبورن | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ | ۱۴ |
| ایتالیا ۱۹۶۰ رم | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۸ |
| ژاپن ۱۹۶۴ توکیو | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۳۵ |
| مکزیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ | ۱۹ |
| آلمان غربی ۱۹۷۲ مونیخ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۸ |
| کانادا ۱۹۷۶ مونترآل | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۳۳ |
| اتحاد جماهیر شوروی ۱۹۸۰ مسکو | *شرکت نکرد (تحریم کرد)* |
| ایالات متحده آمریکا ۱۹۸۴ لس‌آنجلس | *شرکت نکرد (تحریم کرد)* |
| کره جنوبی ۱۹۸۸ سئول | ۰ | ۱ | ۰ | ۱ | ۳۶ |
| اسپانیا ۱۹۹۲ بارسلون | ۰ | ۱ | ۰ | ۱ | ۴۴ |
| ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۶ آتلانتا | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۴۳ |
| استرالیا ۲۰۰۰ سیدنی | ۱ | ۰ | ۰ | ۱ | ۲۶ |
| یونان ۲۰۰۴ آتن | ۰ | ۰ | ۰ | ۰ | ۲۹ |
| چین ۲۰۰۸ پکن | ۰ | ۰ | ۱ | ۱ | ۵۱ |
| بریتانیای کبیر ۲۰۱۲ لندن | ۳ | ۰ | ۰ | ۳ | ۱۲ |
| برزیل ۲۰۱۶ ریو | ۱ | ۱ | ۱ | ۳ | ۲۵ |
| ژاپن ۲۰۲۰ توکیو | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۲۷ |
| مجموع | ۷ | ۴ | ۴ | ۱۵ | ۳۰ |

والیبال
-------

عادل غلامی و مجتبی میرزاجانپور، والیبالیست‌های ملی پوش مازندرانی، حاضر در تیم ملی در رقابت‌های المپیک، جهانی و آسیایی.
استان مازندران یکی از قطب‌های مهم والیبال کشور می‌باشدو شهر آمل در کنار ارومیه و گنبد کاووس یکی از سه قطب والیبال کشور می‌باشد. بخش قابل توجهی از ملی پوشان کشور از استان مازندران می‌باشد که بخش اعظم آن از شهر آمل هستند.
باشگاه والیبال کاله مازندران با ۷ مدال، دومین تیم افتخارآفرین لیگ برتر والیبال ایران است. این تیم توانست در مسابقات قهرمانی باشگاه‌های آسیا ۲۰۱۳ به عنوان قهرمانی آسیا برسد. همچنین شهرهای آمل، ساری و بابل جزو شهرهای والیبالیست‌خیز مازندران به حساب می‌آیند.

والیبال نشسته
-------------

استان مازندران یکی از قطب‌های مهم والیبال نشسته کشور می‌باشد. شهرهای ساری، قائمشهر، بابل، آمل، بهشهر، نوشهر و چالوس از مهمترین قطب‌های والیبال نشسته کشور می‌باشند.

فوتبال
------

رامین رضاییان، بازیکن مازندرانی، اهل ساری حاضر در تیم ملی در جام جهانی در کنار کریستیانو رونالدو از بهترین بازیکنان تاریخ.
استان مازندران یکی از قطب‌های مهم فوتبال کشور می‌باشد. استان مازندران دارای بیشترین تعداد فوتبالیست در لیگ برتر می‌باشد. استان مازندران با داشتن چهار بازیکن در ترکیب اصلی تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ دارای بیشترین سهم بود. امید ابراهیمی، رامین رضاییان و مرتضی پورعلی گنجی سه بازیکن مازندرانی تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۱۸ بوده‌اند.
تیم نساجی از پرطرفدارترین تیم‌های کشور می‌باشد که علاوه بر مازندران در استان‌های گلستان، سمنان، تهران، البرز و غیره نیز دارای طرفداران پرشماری می‌باشد. تیم فوتبال نساجی رکوردار حضور بیشترین تماشاگر در لیگ آزادگان است.
تیم باشگاهی نساجی قائمشهر مهمترین باشگاه بازیکن ساز استان مازندران می‌باشد.

کشتی های مازندرانی
------------------

### کشتی لوچو

کشتی پهلوانی لوچو که قدمت آن به بیش از هزار سال پیش برمی‌گردد، یکی از ورزش‌های محلی استان مازندران است.
کشتی لوچو از ورزش‌های بومی مازندران است که می‌توان آن را مادر کشتی آزاد آن منطقه دانست. کشتی لوچو در تمامی نواحی استان مازندران من جمله در شهرستان گلوگاه، شهرستان بهشهر، شهرستان نکا، شهرستان ساری، شهرستان جویبار، شهرستان سوادکوه، شهرستان قائمشهر، شهرستان بابل، شهرستان بابلسر، شهرستان آمل، شهرستان محمودآباد، شهرستان نور، شهرستان نوشهر، شهرستان چالوس، شهرستان کلاردشت، شهرستان عباس‌آباد رایج می‌باشد. کشتی لوچو از ورزش‌های پهلوانی و سنتی مازندران می‌باشد. همه ساله، مردم زیادی همزمان با ۲۶ عیدماه تبری (۲۸ تیرماه خورشیدی) در آیینی که به جشن مردگان معروف است، با تهیهٔ انواع غذا و خوراکی‌های محلّی، در مزار اهل قبور به شادمانی و سرور می‌پردازند. در حین برگزاری این جشن، مسابقات کشتی سنتّی لوچو هم برای شناسایی پهلوان‌ترین فرد منطقه، اجرا می‌شود. «پلوون» لقبی است که مردمان طبری به لوچوکاران مازندران می‌دهند. پهلوان کشتی‌گیری است که در آبادی و ناحیه خود حریف و هماوردی ندارد. این فرد در روستای خود از مقام معنوی والا برخوردار است و هر زمان که لازم باشد به داوری و قضاوت در مسائل کار یا زندگی افراد پرداخته و مشاوره می‌دهد. دو طرف حکم و رای او را ناگزیر می‌دانند.

### کشتی چک چیشت

کشتی چک چیشت کشتی محلی بخش کوهستانی منطقه کجور یعنی شهرستان نور و شهرستان نوشهر و بخشی هایی از شهرستان چالوس می‌باشد.

### کشتی میس میسی

کشتی میس میسی کشتی محلی بخش کوهستانی کلارستاق یعنی شهرستان چالوس و شهرستان کلاردشت می‌باشد.

### کشتی دست دستی

کشتی دست دستی کشتی محلی بخشی از شهرستان چالوس، شهرستان عباس‌آباد می‌باشد.

### کشتی با شال

کشتی با شال یا شال کشتی یا کشتی میاوند یک کشتی مازندرانی می‌باشد که در شهرستان بهشهر، ‌شهرستان گلوگاه، شهرستان بندرگز، شهرستان کردکوی، شهرستان گرگان و شهرستان علی‌آباد کتول رایج است. در این کشتی شرکت کنندگان یک شال را به دور کمر خود می‌بندند. دستها را در کمر یکدیگر قفل کرده، با اشاره‌ی داور کشتی را آغاز می‌کنند. کشتی گیری که بتواند حریف را خاک کند، برنده‌ی بازی است.

کشتی آزاد
---------

استان مازندران قطب کشتی جهان می‌باشد و شهر جویبار پایتخت کشتی ایران می‌باشد. شهرهای جویبار، بابل، بابلسر، قائمشهر، ساری، سورک، نکا، بهشهر، خلیل‌شهر، رستمکلا، گلوگاه، لمراسک، زیرآب، پل سفید، شیرگاه، کیاکلا، بهنمیر، فریدونکنار، امیرکلا، آمل، چمستان، رویان، نور، نوشهر، کجور، چالوس، مرزن آباد، کلاردشت،محمودآباد ، سلمانشهر، عباس‌آباد و تنکابن از قطب‌های مهم کشتی آزاد در مازندران می‌باشند.

کشتی فرنگی
----------

استان مازندران یکی از قطب‌های اصلی کشتی فرنگی ایران می‌باشد و شهرهای آمل و نوشهر در کنار اندیمشک جز سه قطب کشتی فرنگی ایران می‌باشند.

وزنه‌برداری
-----------

استان مازندران قطب اصلی وزنه‌برداری ایران می‌باشد. شهرهای قائمشهر، محمودآباد، ساری، ارطه و کیاکلا از قطب‌های اصلی وزنه‌برداری مازندران می‌باشد.

تکواندو
-------

استان مازندران یکی از قطب‌های مهم تکواندو کشور می‌باشد. شهرهای ساری، قائمشهر، بابل، آمل، جویبار، نوشهر، سلمانشهر و عباس‌آباد از قطب‌های مهم تکواندو مازندران می‌باشند.

بوکس
----

استان مازندران یکی از قطب‌های بوکس کشور می‌باشد. شهرهای چمستان، نور، نوشهر، آمل، بابل، بابلسر، قائمشهر، ساری، نکا و بهشهر از قطب‌های مهم بوکس مازندران می‌باشند.

ووشو
----

استان مازندران یکی از قطب‌های مهم ووشو کشور می‌باشد. شهرهای قائمشهر، محمودآباد، آمل، بابل، بابلسر، ساری، بهشهر، نوشهر، سلمانشهر و عباس‌آباد از مهمترین قطب‌های ووشو مازندران می‌باشند.

کاراته
------

استان مازندران یکی از قطب‌های کاراته کشور می‌باشد. شهرهای قائمشهر ساری بابل آمل عباس‌آباد از مهمترین قطب‌های کاراته مازندران می‌باشند.

پرورش اندام
-----------

استان مازندران یکی از قطب‌های اصلی پرورش اندام کشور می‌باشد. شهرهای نوشهر نور چمستان آمل بابل بابلسر قائمشهر جویبار ساری زیراب پل سفید و بهشهر از مهمترین قطب‌های پرورش اندام مازندران می‌باشند.

هنری های رزمی ترکیبی(MMA)
-------------------------

استان مازندران یکی از قطب های هنرهای رزمی ترکیبی در کشور میباشد. شهرهای بابل ، بهشهر ، ساری ، آمل ، قائمشهر از مهمترین قطب های هنرهای رزمی ترکیبی مازندران می باشند، از قهرمانان در این رشته میتوان به حمیدصفی نژاد قهرمان جهان از بابل در جام قهرمانان جهان در روسیه نام برد.

جستارهای وابسته
---------------

* مردم مازندرانی

منابع
-----

1. ↑  r992036 (۲۰۲۱-۰۸-۰۹). «اینفوگرافی "سهم مازندران از مدال های ادوار المپیک "». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۹.
2. ↑  «استان مازندران پرافتخارترین استان ایران در المپیک است». تابناک مازندران. ۷ مرداد ۱۳۹۸.
3. ↑  2981 (۲۰۱۹-۱۲-۲۶). «وزیر ورزش: مازندران قطب ورزش کشور است». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۴.
4. ↑  مراد محمدی برنده اولین مدال ایران (*بی‌بی‌سی فارسی*)
5. ↑
6. ↑
7. ↑  «لیگ برتر ایران | 1397 | مردان – فدراسیون والیبال ایران». *web.archive.org*. ۲۰۱۹-۰۷-۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۳.
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۳ اكتبر ۲۰۲۰. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
12. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۷ اكتبر ۲۰۲۰. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
13. ↑  «پرونده ویژه تماشاگران لیگ هجدهم؛ پرتماشاگرین تیم لیگ کدام تیم بود؟». *وبسایت رسمی برنامه نود*.[*پیوند مرده*]
14. ↑  «پایان 24 سال انتظار صعود». *روزنامه جام جم*.[*پیوند مرده*]
15. ↑  باباگلی درونکلا, محسن. "لوچو آزاد نیست (بررسی وضعیت کشتی لوچو در بابل)". Retrieved 2010-06-20.[*پیوند مرده*]
16. ↑  نصری اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹). جعفر شجاع کیوانی، ویراستار. *دانشنامهٔ تبرستان و مازندران جلد چهارم*. نشرنی = ۳۴۲.
17. ↑  نصری اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹). جعفر شجاع کیوانی، ویراستار. *دانشنامهٔ تبرستان و مازندران جلد چهارم*. نشرنی = ۳۴۸.
18. ↑   قطب\_اصلی\_و\_بی\_بدیل\_کشتی\_جهان\_است
19. ↑
20. ↑
21. ↑
22. ↑
23. ↑   رود
24. ↑
25. ↑
26. ↑
27. ↑

| * ن
* ب
* و
استان مازندران |
| --- |
| مرکز | 
* ساری

 | موقعیت استان مازندران در ایران.موقعیت استان مازندران در ایران.قله دماوندقله دماوندباداب سورتباداب سورتورسکورسکعباس آبادعباس آباد |
| شهرستان‌ها | 
* آمل
* بابل
* بابلسر
* بهشهر
* تنکابن
* جویبار
* چالوس
* رامسر
* ساری
* سوادکوه
* سوادکوه شمالی
* سیمرغ
* عباس‌آباد
* فریدون‌کنار
* قائم‌شهر
* کلاردشت
* گلوگاه
* محمودآباد
* میان‌دورود
* نکا
* نور
* نوشهر

 |
| شهرها | 
* ارطه
* آلاشت
* امامزاده عبدالله
* آمل
* امیرکلا
* ایزدشهر
* بابل
* بابلسر
* بلده
* بهشهر
* بهنمیر
* پل سفید
* پول
* تنکابن
* جویبار
* چالوس
* چمستان
* خرم‌آباد
* خلیل‌شهر
* خوش‌رودپی
* دابودشت
* رامسر
* رستمکلا
* رویان
* رینه
* زرگرمحله
* زیرآب
* ساری
* سرخ‌رود
* سلمان‌شهر
* سورک
* شیرگاه
* شیرود
* طبقده
* عباس‌آباد
* فریدون‌کنار
* فریم
* قائم‌شهر
* کتالم و سادات‌شهر
* کلارآباد
* کلاردشت
* کجور
* کوهی‌خیل
* کیاسر
* کیاکلا
* گزنک
* گلوگاه
* گلوگاه (بابل)
* گتاب
* محمودآباد
* مرزن‌آباد
* مرزیکلا
* نشتارود
* نکا
* نور
* نوشهر
* هادی‌شهر
* هچیرود

 |
| دیدنی‌ها | 
* قله دماوند
* علم‌کوه
* شبه‌جزیره میانکاله
* باداب سورت
* آب پری
* آبشار شاهان‌دشت
* آبگرم لاریجان
* الیمستان
* فیل‌بند
* دشت دریاسر
* آلاشت
* دشت و آبشار دریوک
* باغ عباس‌آباد
* پارک جنگلی چالدره
* پارک ملی لار
* پارک جنگلی نور
* پارک جنگلی سی‌سنگان
* پارک ملی دشت ناز
* پارک نمونه گردشگری پایین‌لموک
* پل راه‌آهن ورسک
* پل محمدحسن‌خان
* هریجان
* تله‌کابین نمک‌آبرود
* جواهرده
* خانه نیما یوشیج
* دریاچه ولشت
* سد لار
* غار اسپهبد خورشید
* غار هوتو
* غار کمربند
* مشهد میر بزرگ
* مازیچال
* قلعه ملک بهمن
* قلعه گردن
* کاخ مرمر رامسر
* غار دانیال
* مجموعه تاریخی فرح‌آباد
* مسجد جامع آمل
* مسجد جامع ساری
* مسجد جامع بابل
* موزه بابل
* موزه کندلوس
* خانه کلبادی
* خانه منوچهری
* میدان ساعت ساری
* هتل قدیم رامسر
* موزه تاریخ آمل
* سد لفور
* دریاچه ارواح
* سد الیمالات
* دریاچه الندان
* دریاچه چورت
* جنگل دوهزار و سه‌هزار
* آب معدنی قرمرض
* آرامگاه شیخ طبرسی
* عمارت صفی‌آباد
* پل دوازده چشمه
* آبشار اسکلیم
* آبشار قو
* آبشار تیرکن
* چشمه عمارت
* کاخ شاپور
* برج لاجیم
* گورستان سفیدچاه
* چشمه دیو آسیاب
* قلعه کنگلو
* کاخ چای‌خوران
* پل شاپور
* قلعه پولاد

 |
| **درگاه طبرستان** - **فرهنگ مازندرانی** |

| * ن
* ب
* و
گویش‌ها و لهجه‌های زبان مازندرانی |
| --- |
| مازندرانی شرقی | 

|  |  |
| --- | --- |
| استان گلستان | گویش کتولی •  گویش زیارتی •  طبری گرگانی •  گویش کردکویی |

 |
| مازندرانی مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| استان مازندران | گویش ساروی •  گویش قائمشهری •  گویش سوادکوهی •  گویش بابلی •  گویش آملی •  گالشی مازندران |
| استان تهران | گویش قصرانی •  طبری دماوندی •  گویش فیروزکوهی |
| استان البرز | گویش قصرانی •  گویش ولاترویی |
| استان سمنان | گویش شهمیرزادی •  گویش الیکایی |

 |
| مازندرانی غربی | 

|  |  |
| --- | --- |
| استان مازندران | گویش چالوسی •  گویش کلارستاق •  گویش کجوری •  گویش تنکابنی |
| استان البرز | طبری طالقانی |

 |
| گویش‌های فارسی-مازندرانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| استان تهران | گویش تجریشی •  گویش دماوندی |
| استان البرز | گویش کرجی •  گویش طالقانی |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***ورزش در مازندران*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |