نگاره تاریخی منقوش بر کاشی کاری‌های سردر قیصریه که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر) طراحی شده‌است، به عنوان نماد اصفهان شناخته شده‌است.
**روز اصفهان** روزی پاسداشت و ارج نهادن به شهر تاریخی اصفهان و *روز نکوداشت اصفهان* است. این روز برابر با *یکم آذرماه* هر سال است.
در۶ مرداد ۱۴۰۱ دولت رئیسی به دلیل پیشنهاد دبیر شورای انقلاب فرهنگی، در تقویم ایرانی روز ۲۵ آبان را به نام روز حماسه و ایثار مردم اصفهان نام نهاد.

اصفهان برای همیشه، برای همه
---------------------------

انجمن دوستداران اصفهان، شعارِ **اصفهان برای همیشه، برای همه** را به عنوان آرمان مشترک همه دوستداران اصفهان برگزیده‌است که بر پوسترهای روز اصفهان به چشم می‌خورد.

برخی نیز سوم اردیبهشت را به عنوان زادروز شیخ بهایی، روز اصفهان می‌دانند در حالی که او در روز ۲۶ ذیحجه سال ۹۵۳هجری قمری برابر با ۸ اسفندماه سال ۹۲۵هجری شمسی متولد شده‌است ولی در تقویم رسمی کشور سوم اردیبهشت، روز شیخ بهایی نام گرفته و اخیراً نیز این روز، روز ملی کارآفرینی نامیده شده‌است.

روز و نماد اصفهان
-----------------

سال‌های قبل و در مدیریت شهری سابق اصفهان، سوم اردیبهشت مصادف با تولد شیخ بهایی به عنوان روز اصفهان در نظر گرفته شده بود و در طول یک هفته برنامه‌های ویژه ای از سوی سازمان فرهنگی تفریحی وقت برگزار می‌شد.

این تاریخ همواره محل مناقشه بین انجمن دوستداران اصفهان و اصفهان دوستان با مدیریت شهری بود، چرا که مخالفان باور داشتند بنابر شواهد تاریخی و المان‌های موجود در میدان نقش جهان، نماد قوس به عنوان نماد اصفهان شناخته شده‌است و لازم است بر این اساس اول آذر به نام روز اصفهان مورد توجه قرار گیرد.

با این حال این کشمکش‌ها راه به جایی نبرد تا اینکه در مدیریت جدید شهری که بعد از انتخابات ۲۹ اردیبهشت ماه روی کار آمد، این مهم را مورد توجه قرار داد و روز اول آذرماه به عنوان روز اصفهان در شورای شهر مصوب شد.

با تصویب شورای اسلامی شهر اصفهان اول آذرماه به عنوان روز نکوداشت اصفهان و همچنین نگاره تاریخی منقوش بر کاشی کاری‌های سردر بازار قیصریه (نماد قوس) که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس طراحی شده به عنوان نماد اصفهان، انتخاب شد. در سال ۱۳۸۴ تعدادی از اصفهان شناسان و دوستداران میراث فرهنگی، بر اساس مستندات تاریخی، پیشنهاد ثبت یکم آذر ماه به عنوان روز اصفهان را مطرح کردند.

بر اساس این مستندات، طالع بنیان شهر اسطوره ای اصفهان در ماه آذر (قوس) دیده شده و در بسیاری از متون کهن، خشت اول شهر اصفهان را در ماه آذر گذاشتند و برج قوس را طالع اصفهان انتخاب کرده‌اند. همچنین باروی اصفهان در این ماه بنا نهاده شده‌است.

از همین رو جمعی از اصفهان شناسان و اصفهان پژوهان، در سال ۱۳۸۴ پس از پیشنهاد شاهین سپنتا، این نام گذاری را مطرح و مستندات تاریخی خود را ارائه کردند. این خواسته اصفهان شناسان از سال ۱۳۸۴ تاکنون محقق نشده بود تا اینکه در دوره پنجم شورای اسلامی شهر اصفهان، اول آذرماه را به عنوان روز نکوداشت اصفهان انتخاب شد.

طی مصوبه شورای شهر اصفهان اول آذرماه به عنوان روز اصفهان انتخاب شد و هفته نخست اردیبهشت ماه هفته فرهنگی اصفهان خواهد بود. همچنین مقرر شد پیگیری‌های لازم جهت ثبت یکم آذر به عنوان روز ملی اصفهان در تقویم رسمی کشور انجام شود.

قدرت‌الله نوروزی شهردار اصفهان در پیامی پیرامون تصویب روز و نشان اصفهان نوشت: افتخار مدیریت شهری است که در این دوره دیدگاه خود را با دیدگاه اصفهان شناسان همراه ساخته و بر اساس خواسته‌ای که آنان از سال ۱۳۸۴ داشتند یکم آذرماه را به عنوان روز اصفهان به رسمیت می‌شناسد.

در متن بیان نامه مصوب اصفهان شناسان آمده‌است:

«... از آنجا که احداث باروی حفاظتی یا حصار بزرگ اصفهان به منظور تضمین امنیت شهر تاریخی اصفهان در دوران دیلمیان و در زمان رکن‌الدوله دیلمی (۲۹۲–۳۶۶ هجری قمری) صورت گرفت و برپایی این باروی امنیتی به عنوان نقطه عطفی در تاریخ اصفهان شناخته می‌شود، یاد روز آن رویداد تاریخی از این روی شایسته‌تر از دیگر پیشنهادها است. همچنین چون در آن زمان برپایی باروی بزرگ اصفهان بر بنیان زایچه این شهر در آذر ماه (برج قوس) صورت گرفت، لذا روز یکم آذرماه هر سال (مطابق با ۲۲ نوامبر) به عنوان روز نکوداشت اصفهان برگزیده می‌شود. همچنین نگاره تاریخی منقوش بر کاشی‌کاری‌های سردر بازار قیصریه اصفهان که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر ماه) و با محتوایی متعالی طراحی شده‌است، به عنوان نماد این روز گزیده شد.»

از آن سال تاکنون، هرساله سازمان‌های مردم نهاد اصفهان و سازمان‌های دانشجویی دانشگاه‌های اصفهان یکم آذرماه را به عنوان روز اصفهان و هفته اصفهان را از یکم تا هفتم آذرماه گرامی می‌دارند.

### ابهام در تعیینِ روز اصفهان

در تعیینِ روز اصفهان میانِ شهرداری اصفهان و اصفهان‌شناسان اختلافاتی وجود داشت. در حالیکه اصفهان‌شناسان، این روز را روز یکم آذرماه می‌دانند، شهرداری اصفهان در مصوبهٔ دورهٔ دومِ شورای اسلامی شهر اصفهان، *سوم* اردیبهشت ماه را برای این روز تعیین کرده‌بود.

#### دیدگاهِ اصفهان‌شناسان

در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۴ پس از فراخوان هم‌اندیشی برای نام گذاری روز نکوداشت اصفهان، روز یکم آذرماه هر سال از سوی بیش از ۳۰ نفر از اصفهان شناسان به عنوانِ *روز* نکوداشت اصفهان گزینش و تصویب شد و بر اساس پیشنهاد دکتر لطف‌الله هنرفر نگاره تاریخی منقوش بر کاشی کاری‌های سردر قیصریه اصفهان را که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر ماه) طراحی شده‌است، به عنوان نماد اصفهان برگزیدند. دلیل انتخاب آن‌ها این بود که بر اساس مستندات تاریخی زایچه شهر اصفهان در ماه آذر (قوس) است.

#### دیدگاهِ شهرداری اصفهان (هفته نکوداشت اصفهان)

طبق مصوبه دوره دوم شورای اسلامی شهر اصفهان، سوم اردیبهشت ماه با توجه به سالروز تولد شیخ بهایی به عنوان روز اصفهان نامگذاری و در سال‌های بعدی این روز از سوم تا نهم اردیبهشت ماه به عنوان هفته نکوداشت اصفهان تعیین گردید. البته بالاخره دوره پنجم شورای اسلامی شهر اصفهان، اول آذرماه را به عنوان روز نکوداشت اصفهان انتخاب کرد.
معاونت فرهنگی اجتماعی شهرداری متولی اصلی برگزاری هفته نکوداشت اصفهان است و سایر بخش‌های مجموعه شهرداری نظیر سازمان فرهنگی تفریحی، سازمان زیباسازی، معاونت هماهنگی امور مناطق و سازمان‌های شهرداری، مدیریت مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد، مرکز اصفهان‌شناسی در برگزاری هفته نکوداشت اصفهان مشارکت دارند.

این جشن همچنین به «جشنی به رنگ اصفهان» شناخته شده‌است. از جمله برنامه‌های این جشن می‌توان به نمایش‌های تاریخی، مسابقات ورزشی، رونمایی از آخرین انتشارات در حوزه اصفهان و … اشاره کرد. پوسته اصلی این جشن با توجه به بازسازی و تکمیل شدن میدان عتیق توسط شهرداری اصفهان، در این مکان برگزار می‌شود.
در متن بیان نامه مصوب اصفهان شناسان آمده‌است:

«... از آنجا که احداث باروی حفاظتی یا حصار بزرگ اصفهان به منظور تضمین امنیت شهر تاریخی اصفهان در دوران دیلمیان و در زمان رکن‌الدوله دیلمی (۲۹۲–۳۶۶ هجری قمری) صورت گرفت و برپایی این باروی امنیتی به عنوان نقطه عطفی در تاریخ اصفهان شناخته می‌شود، یاد روز آن رویداد تاریخی از این روی شایسته‌تر از دیگر پیشنهادها است. همچنین چون در آن زمان برپایی باروی بزرگ اصفهان بر بنیان زایچه این شهر در آذر ماه (برج قوس) صورت گرفت، لذا روز یکم آذرماه هر سال (مطابق با ۲۲ نوامبر) به عنوان روز نکوداشت اصفهان برگزیده می‌شود. همچنین نگاره تاریخی منقوش بر کاشی‌کاری‌های سردر بازار قیصریه اصفهان که با اقتباس از صورت فلکی برج قوس (آذر ماه) و با محتوایی متعالی طراحی شده‌است، به عنوان نماد این روز گزیده شد.»
از آن سال تاکنون، هرساله سازمان‌های مردم نهاد اصفهان و سازمان‌های دانشجویی دانشگاه‌های اصفهان یکم آذرماه را به عنوان روز اصفهان و هفته اصفهان را از یکم تا هفتم آذرماه گرامی می‌دارند.  

انجمن دوستداران اصفهان، شعار اصفهان *برای همیشه، برای همه* را به عنوان آرمان مشترک همه دوستداران اصفهان برگزیده‌است.

پانویس
------

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۲۲.
2. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۹ اوت ۲۰۲۲.
3. ↑  «یکم آذر به عنوان روز اصفهان انتخاب شد/ هفته اول اردیبهشت؛ هفته فرهنگی اصفهان-خبرگزاری ایلنا». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۰.
4. ↑  «روز اصفهان، میان دو راهی آذر و اردیبهشت!». خبرگزاری میراث فرهنگی. خبرگزاری میراث فرهنگی. ۱۳۹۳-۰۹-۰۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۷ مهٔ ۲۰۱۵.
5. ↑  «سوم اردیبهشت یا اول آذر؛ مهم «روز اصفهان» است». همشهری. ۱ آذر ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۷ مهٔ ۲۰۱۵.
6. ↑  آشنایی با شهر تاریخی اصفهان، نشر گلها، اصفهان، ۱۳۷۶، ص ۱۶۴
7. ↑  «اول آذر روز اصفهان نامیده شد-جام جم آنلاین». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۰.
8. ↑  «همایش روز اصفهان؛ نگاهی به چالش‌های یک شهر تاریخی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۰.
9. ↑  «یکم آذر به عنوان روز اصفهان انتخاب شد/ هفته اول اردیبهشت؛ هفته فرهنگی اصفهان-خبرگزاری ایلنا». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۰.
10. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۱۵.
11. ↑  «ویژه برنامه "جشنی به رنگ اصفهان" در میدان امام علی (ع) برگزار می‌شود- اخبار استانها تسنیم - Tasnim». *خبرگزاری تسنیم - Tasnim*. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ آوریل ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۰۶.
12. ↑  «جشنی به رنگ اصفهان». *isfahan.irib.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۰۶.
13. ↑  Assari, Ali; T.M. Mahesh (December 2011). "Comparative Sustainability of Bazaar in Iranian Traditional Cities: Case Studies in Isfahan and Tabriz" (PDF). *International Journal on Technical and Physical Problems of Engineering (IJTPE)*. **3** (9): 18–24. Archived from the original (PDF) on 22 December 2018. Retrieved 6 January 2013.

| * ن
* ب
* و
منطقه مادرشهری اصفهان |
| --- |
| 
* سیاست در اصفهان
* برنامه جامع شهر 5 ساله
* شورای راهبری
* اقتصاد اصفهان
* فرهنگ اصفهان
* پلیس اصفهان
* ترابری اصفهان
* جمعیت‌شناسی اصفهان
* مکتب اصفهان
* رده:روستاهای شهرستان اصفهان
* شورای اسلامی شهر اصفهان
* شهرداری اصفهان
* رده:اهالی اصفهان
* روز اصفهان
* دنیاگیری کروناویروس در اصفهان
* پیشینه نام اصفهان
* برق

شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان
 |
| مکانها | 
* باغ‌های تاریخی اصفهان
* فرودگاه بین المللی اصفهان
* نمایشگاه اصفهان
* فهرست مادی های اصفهان
* بزرگراه ها، حلقه ها، بلوارها [en]
* صدا و سیمای مرکز اصفهان
* سیتی سنتر اصفهان
* کوه صفه
* پارک شرق اصفهان
* ورزشگاه نقش جهان
* قطار شهری اصفهان
* کارخانه‌های تاریخی پارچه‌بافی در اصفهان
* مرکز همایش‌های بین‌المللی اصفهان
* دانشگاه‌های اصفهان
* فهرست مدارس اصفهان
* رده:جاذبه‌های گردشگری اصفهان
* رده:خیابان‌ها در اصفهان
* الگو:فرهنگسراهای اصفهان
* الگو:محله‌های اصفهان
* فهرست بیمارستان‌های اصفهان
* شرکت گاز استان اصفهان
* اداره دادگستری کل استان اصفهان

 |
| ارگانها | 
* معاونت شهرسازی و معماری
* معاونت برنامه ریزی و توسعه سرمایه انسانی
* معاونت حمل و نقل و ترافیک
* معاونت خدمات شهری
* معاونت فنی و عمرانی
* معاونت مالی و اقتصادی
* سازمان ميادين ميوه و تره بار و ساماندهي مشاغل شهري شهرداري اصفهان
* سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان وابسته به شهرداری اصفهان
* سازمان پایانه های (ترمینال های) مسافربری شهرداری
* سازمان حمل ونقل مسافر(قطارشهری) شهر اصفهان و حومه
* سازمان عمران شهرداری اصفهان
* سازمان زيباسازي شهر اصفهان
* سازمان فرهنگي اجتماعي ورزشي شهرداري اصفهان
* سازمان پارك ها و فضاي سبز شهرداري اصفهان
* سازمان آمار و اطلاعات و خدمات كامپيوتري شهرداري اصفهان
* سازمان حمل و نقل بار شهري وحومه شهرداری اصفهان
* سازمان خدمات موتوري شهرداري اصفهان
* سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان
* سازمان آرامستان هاي شهرداری اصفهان
* سازمان مديريت و نظارت بر تاكسيرانی شهرداری اصفهان
* سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان

 |
| مناطق | 
* یک
* دو
* سه
* چهار
* پنج
* شش
* هفت
* هشت
* نه
* ده
* یازده
* دوازده
* سیزده
* چهارده
* پانزده
* مدیریت طرح ساماندهی ناژوان

 |