recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
در سال ۱۲۰۹ بنا به فرمان آقا محمد خان، سلیم خان به حکومت شکی انتخاب شد. ناسخ‌التواریخ جلد اول در خصوص جنگ‌های ایران و روسیه می‌نویسد: وقتی قشون روسیه به شیروان حمله کرد مصطفی خان به دلیل اینکه قدرت مقابله نداشت. با مردم سالیان و تالش دشمنی داشت، جهت شکست دادن این دو قبیله به قشون روس دل بسته بود، به حکومت روسیه گردن نهاد. در این موقع حسینقلی خان نیز از لشکر روسیه هراسناک شده با زن و فرزند خویش از راه سالیان عازم تبریز شد. بعد از وی بوالغاکف که یکی از سرداران روس بود بدون مانعی به بادکوبه رفت و شیخ علی خان ناچار با روسیه مدارا نمود و بعضی از مردم سالیان که با علی خان حاکم خویش خصمی داشتند با مصطفی خان شیروانی مکاتبه نموده و ابراز دوستی کردند. لاجرم مصطفی خان دل قوی کرده مردم خود را با جمعی از روسیان برداشت و تا ارض جواد بتاخت و از آنجا تصمیم عزم داد که بر لشکر پیرقلی خان شبیخون برد و قبایل شیروان را که او کوچ می‌داد استرداد کند ولی در این نبرد شکست خورد و پیر قلی خان، مصطفی خان را تا کنار کر تعقیب کرد. مصطفی خان بعد از این شکست به سالیان رفت و، میر باقر خان برادر مصطفی خان که بر حسب امر نایب السلطنه با ۳۰۰ تن تفنکچی به حراست سالیان مأمور بود، آگهی از نفاق مردم و اتحاد بعضی از ایشان با مصطفی خان نداشت با دل قوی به جنگ درآمد و از جانب دیگر آن جماعت با مصطفی خان پیمان داشتند، در بگشودند و روسیان را درآوردند، میر باقربیک و جمعی از مردم طالش دستگیر شدند و علی خان از میانه بجست.

رزم سلیم خان شکی با روسیان
--------------------------

چون این خبر به گوش ژنرال نبولسون رسید و از شکست سالیان، بادکوبه و مغان اطلاع یافت. به طرف شکی شتافت، سلیم خان سپاهی از آوار و جار و تله به مدد آورده با توپخانه و غورخانه و اعداد تمام به پناهگاه (کلسن کورسن) نشیمن کرد و دو بار در حوالی شکی با روسیان صف جنک برکشید و مردانه بکوشید، در پایان کار جماعت لگزیه از جنگ روی برکاشتند و او را تنها گذاشتند. سلیم خان ناچار طریق فرار گرفت و اهل و مال خویش را برداشته آهنگ تبریز کرد؛ و همچنین در راه چند بار با روسیان جنگ کرد و از رود کر عبور کرد و از راه اردبیل به اتفاق فرج‌الله خان شاهسون به تبریز شتافت و بر حسب فرمان ولیعهد (عباس میرزا) در اردبیل ساکن شد. هنوز هم از نوادگان سلیم خان شکی در اردبیل سکونت دارند.

منابع
-----

*
**سعید حسن جراح** (به انگلیسی: Sayid Hassan Jarrah) نام شخصیت داستانی مجموعه تلویزیونی گمشدگان محصول کانال ای بی سی آمریکا می‌باشد. ایفاگر این شخصیت نوین اندروز می‌باشد. سعید مسلمان و اهل عراق است. وی سرباز جنگ خلیج فارس بوده است. 

او در فصل اول در یکی از دام‌های روسو می‌افتد اما از کمپ او فرار می‌کند. او شخصیت نترس و شجاعی دارد و بیشتر اوقات وقتی پای تیراندازی و نقشه کشیدن برای مبارزه با دشمنان باشد، به جک و جان لاک توصیه‌های خوبی می‌کند.

زندگی
-----

### قبل از سقوط

سعید در ابتدا به عنوان افسر ارتباطات در گارد ویژه جمهوری خواهان عراق فعالیت می‌کرد و مهندس ماهر رادیو و مکانیک بود. او در جنگ خلیج فارس خدمت کرد و به اسارت ارتش آمریکا درآمد. او تنها کسی بود که در واحد خود انگلیسی صحبت می‌کرد، بنابراین به او گفته شد که از فرمانده دستگیر شده اش بازجویی کند. او ۵ سال به اجبار بازجویی و شکنجه کرد تا اینکه به او دستور دادند از نادیا که دوست بچگی او بود حرف بکشد. آن دو عاشق هم شدند و در نهایت سعید نادیا را فراری داد.

### بعد از سقوط

وی از شکنجه کردن افراد پشیمان است و به خود قول می‌دهد که دیگر هرگز شکنجه نکند. اما در جزیره مجبور می‌شود تا بعضی مواقع در این باره استثنا قائل شود. سعید در جزیره به شانون علاقه‌مند می‌شود اما او اشتباهاً توسط آنالوسیا کشته می‌شود. او سرانجام برای اینکه بمب دود سیاه در زیردریایی باعث مرگ بقیه نشود بمب را به دست خود می‌گیرد و به دورترین مکان زیردریایی می‌رود و بمب منفجر می‌شود و سعید با فداکاری می‌میرد.

### زندگی دیگر

نادیا با برادر سعید ازدواج کرده‌است. سعید برای برادرش چند نفر را به قتل می‌رساند اما دستگیر می‌شود و گیر جیمز می‌افتد. اما هارلی او را فراری می‌دهد.

جستارهای وابسته
---------------

* *لاست*
* ای‌بی‌سی
* فهرست شخصیت‌های لاست

منابع
-----



| * ن
* ب
* و
*لاست* |
| --- |
| 
* جایزه‌ها و نامزدی‌ها
* عوامل
* موسیقی متن

 |
| قسمت‌ها | 
* فصل ۱
* فصل ۲
* فصل ۳
* *لاست: بخش‌های حذف‌شده*
* فصل ۴
* فصل ۵
* فصل ۶ (پایان)

 |
| شخصیت‌ها | 
* الکس روسو
* آنا لوسیا کورتز
* بنجامین لینوس
* بون کارلیل
* چارلز ویدمور
* چارلی پیس
* شارلوت لوئیس
* کریستین شپرد
* کلر لیتلتون
* دنیل فارادی
* دنیله روسو
* دزموند هیوم
* ایتن رام
* فرانک لاپیدوس
* هوگو هارلی ریس
* ایلانا وردانسکی
* جک شپرد
* جیکوب
* جیمز ساویر فورد
* جین‌سو ون
* جان لاک
* ژولیت برک
* کیت آستن
* لیبی اسمیت
* مرد سیاه‌پوش
* مارتین کیمی
* مایکل داوسون
* مایلز استرام
* آقای اکو
* نیکی و پائولو
* پنی ویدمور
* ریچارد آلپرت
* رز و برنارد ندلر
* سعید جراح
* شانون رادرفورد
* سان‌ها ون
* تام فرندلی
* والت لوید

 |
| اسطوره‌شناسی | 
* ابتکار دارما
* اوشنیک ایرلاینز

 |
| Related articles | 
* *دورافتاده*
* *در جستجوی ۸۱۵*
* *تجربیات لاست*
* لاست‌پدیا
* *لاست: ویا دوموس*
* اسطوره‌شناسی لاست

 |
| 
* **Category**

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دربارهٔ شخصیت داستانی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**بندر رامس‌گیت** و **بندرگاه سلطنتی** در شهر رامس‌گیت در جنوب شرقی انگلستان، مشغول به سرویس دادن به رفت‌وآمدهای کانالی، حمل و نقل بارها و کارهای کوچک و قایق‌های تفریحی هست. آنان توسط مقامت محلی منطقه ثانت به نمایندگی از مردم کنترل می‌شوند. سرویس جابه‌جایی خودرو این بندر از آوریل ۲۰۱۳ به حالت تعلیق در آمده است.

تاریخچه
-------

ساخت و ساز بندرگاه رامس‌گیت از سال ۱۷۴۹ آغازشد و تقریباً در سال ۱۸۵ تمام شد.
دو معمار با نفوذ بندرگاه در واقع پدر و پسری بودند به نام‌های جان شاو و جان شاو جونیور کسانی که بناهای متعددی را در انگلستان طراحی کردند.

این بندرگاه دارای برتری خاصی نسبت به دیگر بندرگاه هاست و آن هم تنها بندرگاه سلطنی انگلستان است. این مقام توسط شاه جورج چهارم به این بندرگاه بدلیل مهمان نوازی مردم رامس‌گیت از ایشان در سال ۱۸۲۱ اعطا شد.

بخاطر نزدیکی این بندر به سرزمین‌های اصلی اروپا، رامس‌گیت تبدیل به مرکز هدایت سوارنظام در جنگ‌های ناپلئونی و پاکسازی دانکرک در سال ۱۹۴۰ شد.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Port of Ramsgate». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد انگلستان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
یک بوقلمون رویال پالم
**رویال پالم** (به انگلیسی: Royal Palm) نوعی بوقلمون خانگی است. رویال پالم یکی از معدود بوقلمون‌هایی است که در درجه اول برای تولید گوشت انتخاب نمی‌شود و بیشتر به عنوان یک پرنده زینتی با ظاهری منحصر به فرد شناخته می‌شود. رنگ این بوقلمون عمدتاً سفید با نوارهایی سیاه براق است و در اصل به عنوان پرندهٔ نمایشگاهی و در مزارع کوچک نگهداری می‌شود. رویال پالم فاقد اندازهٔ مناسب برای استفاده تجاری در مقیاس وسیع است. وزن پرنده نر ۷٫۳ الی ۱۰ کیلوگرم (بالغ بزرگ) و پرنده ماده ۴٫۵ الی ۵٫۴ کیلوگرم (بالغ بزرگ) است.

رویال پالم که در میان نژادهای بوقلمون تازه‌وارد به‌شمار می‌آید نخستین بار در دهه ۱۹۲۰ در مزرعه ای در دریاچه ورث فلوریدا ظاهر شد؛ که ظاهراً از آمیزش چند نژاد مختلف بوجود آمده بود. پس از سال‌ها اصلاح نژاد و پرورش گزینشی، رویال پالم سرانجام در سال ۱۹۷۱ توسط استاندارد کمال انجمن ماکیان آمریکا پذیرفته شد. در اروپا، بوقلمون‌هایی با رنگ مشابه را Cröllwitzer, Pied یا Black-laced White می‌نامند.

رویال پالم امروزه یک نژاد بسیار در معرض خطر به‌شمار می‌آید. این پرنده از نژادهای غیر مهاجم است و مادر بسیاری خوبی برای جوجه‌هایش است.

منابع
-----
|  |
| --- |
|   |
| بخشی از مجموعه نوشتارها درباره |
| سانسور |
| سمبلی از سانسور |
| بر پایه کشور |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| * اسپانیا
* استرالیا
* آسیای جنوبی
* الجزایر
* آمریکا
* ایتالیا
* ایران
* برزیل
* بولیوی
* پاکستان
* ترکیه
* چین
 | * آلمان
* فرانسه
* دانمارک
* سوئد
* شوروی
* عراق
* عربستان
* فنلاند
* هند
 |

 |
| 
جستارهای وابسته |
| * آزادی بیان در کشورها
* سانسور و نظارت اینترنتی بر پایه کشور
 |
| * ن
* ب
* و
 |

در اسپانیا سانسور تاریخچه‌ای طولانی دارد و به عنوان یک رژیم سرکوبگر در تاریخ شناخته می‌شد.

تاریخچه
-------

### تفتیش عقاید در تاریخ اسپانیا

تا اواخر قرن چهاردهم میلادی تفتیش عقاید به شدت صورت می‌گرفت و دولت اسپانیا سیاست مسیحی کردن افراد مسلمان و یهودی اسپانیا را در پیش گرفته بود و سعی در مسیحی کردن اسپانیایی که در آن زمان اقلیت بزرگی مسلمان داشت را در پیش گرفته بود همچنین لواط مجازات مرگ را به همراه داشت که توسط دولت سانسور می‌شدند.

### تاریخچه معاصر

در بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ در جریان جنگ داخلی اسپانیا جمهوری‌خواهان توسط ارتش ژنرال فرانسیسکو فرانکو شکست خوردند و نظام استبدادی اسپانیا ادامه یافت و قوانینی ضدحقوق بشر از جمله:

* زنان حق استقلال اقتصادی نداشتند.
* اگر زنی بدون اجازه شوهرش از خانه خارج می‌شد مجازات می‌شد.
* در قوانین ازدواج به شدت تبعیض علیه زنان صورت می‌گرفت.
* خیانت توسط زنان مجازات دردناکی همراه داشت.

اسپانیای مدرن
-------------

در سال ۱۹۷۵ میلادی و پس از درگذشت ژنرال فرانکو قوانین جدیدی در مجلس اسپانیا تصویب شد و آزادی‌های زیادی به زنان داده شد و قوانین علیه زنا و حق طلاق در سال‌های ۱۹۷۸ و ۱۹۸۱ لغو شدند، همچنین در سال ۲۰۰۵ میلادی قانون ازدواج همجنس‌گرایان تصویب شد.

جستارهای وابسته
---------------

* سانسور
* تاریخ اسپانیا
* سانسور در ایتالیا

پانویس
------

*
**بنفشه ایرانی** (نام علمی: *Exacum affine*) نام یک گونه از فرمانرو گیاه است.

اکساکوم
-------

اکساکوم گیاهی کوچک و زیباست که وقتی برای فروش عرضه می شود، چند سانتیمتر بیشتر بلندی ندارد. گلهای آن که ارغوانی کم رنگ هستند و وسط آنها زرد است، کوچک هستند. با این همه چندین امتیاز دارد. گلهای آن فراوان و معطر هستند و دوره گل دهی آن از اواسط تابستان تا اواخر پاییز ادامه دارد. باید در جای خنک و پر نور قرار داده شود. برای اطمینان از طولانی بودن دوره گل دهی، گیاهی بخرید که غنچه داشته باشد، نه اینکه گلهایش باز شده باشند.

روش نگهداری
-----------

### دما

به دمای پایین یا گرمای متوسط نیاز دارد. بهتر است در محیطی با دمای 10 تا 20 درجه سانتیگراد باشد.

### نور

در جای پر نور قرار داده شود. در تابستان از تابش نور آفتاب دور نگه داشته شود.

### آب

در همه اوقات کمپسوت این گیاه باید مرطوب باشد.

### رطوبت هوا

باید اطراف برگهای آن را دائماً مه پاشی کرد.

### تکثیر

در اوخر تابستان با بذر تکثیر می شود.

منابع
-----

1. ↑  دی. جی. هسایون. *راهنمای نگهداری گیاهان آپارتمانی*. ترجمهٔ محمدرضا داهی. شرکت انتشارات فنی ایران. ص. ۱۴۵. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۸۹-۴۳۳-۷. از پارامتر ناشناخته `|نشر=` صرف‌نظر شد (کمک)

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Exacum affine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
برای دیگر کاربردها بمب‌افکن (ابهام‌زدایی) را ببینید.

بمب‌افکن بی-۱۷ در جنگ جهانی دوم
**بمب‌افکن** رده‌ای از هواپیماهای نظامی است که برای حمله به هدف‌های زمینی و دریایی، با استفاده از انداختن انبوه بمب بر روی اهداف استراتژیک ساخته شده‌است.

رده‌بندی بمب‌افکن‌ها
--------------------

بمب‌افکن استراتژیک برای بمباران اهداف استراتژیک در نقاط دوردست مانند پایگاه‌ها، کارخانه‌ها، پل‌ها و… ساخته شده‌است.

تاریخ
-----

بمب‌افکنی از نخستین کاربردهای نظامی هواپیما بوده‌است. بمب‌افکن‌ها برای نخستین بار در خلال جنگ جهانی اول ساخته شدند. بمب‌افکن‌ها معمولاً در ارتفاع پائین پرواز می‌کنند و می‌توانند با سرعت پائینی پرواز کنند. به خاطر سرعت کم این هواپیماها، بمب‌افکن‌ها برای مبارزه با هواپیماهای دیگر مناسب نیستند.

در جنگ جهانی دوم
----------------

بمب‌افکن‌ها در خلال جنگ جهانی دوم، خدمه زیادی که گاهی به ۱۲ تن می‌رسید با خود داشتند. معمولاً در آن زمان بمب‌افکن‌ها خلبان، کمک خلبان، چند توپچی در جلو، عقب، پایین و در قسمت دم و قسمت‌های جانبی داشتند.

بمب‌افکن‌های امروزی
-------------------

امروزه بمب‌افکن‌ها تنها دو خدمه دارند و باقی وظایف بر عهده رایانه قرار گرفته‌است. بمب‌افکن‌های امروزی سلاحهای بسیار کمتری دارند و می‌توانند بسیار سریعتر حرکت کنند.

انواع بمب‌افکن
--------------

* بمب افکن استراتژیک
* بمب‌افکن تاکتیکی
* جنگنده زمینی یا (هواپیمای جنگی پشتیبانی نیروی زمینی)
* جنگنده بمب‌افکن

بمب‌افکن‌های مشهور
------------------

* بی-۲ اسپیریت
* پ-۵۱ ماستنگ
* توپولف تی یو-۱۶۰
* استراتوفورترس ب-۵۲
* بی-۴۷

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* اسپانیا
* آلمان
* ژاپن
* جمهوری چک

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بمب‌افکن موجود است. |

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bomber». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
کاربری و انواع هواپیمای نظامی مدرن |
| --- |
| انواع | 
* بالن
* هواپیمای نظامی
* گلایدر
* هلیکوپتر
* پهپاد

 |
| کاربردها | 

|  |  |
| --- | --- |
| درگیر | 
* هواگرد تهاجمی
	+ گانشیپ
* بمب‌افکن
	+ بمب‌افکن راهبردی
	+ پوششی
* جنگ الکترونیک (EW)
* هواپیمای جنگنده
	+ جنگنده برتری هوایی
	+ هواپیمای رهگیر
* گشت دریایی
* جنگنده چندمنظوره
	+ رهگیر
	+ جنگنده-بمب‌افکن
	+ جنگنده تهاجمی

 |
| غیر-درگیر | 
* آواکس
* هواگرد آزمایشی
* هواگرد شناسایی
* هواپیمای تجسسی
* سوخت‌گیری هوایی
* هواپیمای آموزشی
* هواگرد ترابری نظامی
* چند منظوره

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد نظامی جنگ‌افزار است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
نگاره‌ای از یک فروند راکول بی-۱ لنسر مجهز به موشک‌های ای‌جی‌ام-۱۵۸ جی‌ای‌اس‌اس‌ام بر فراز پایگاه نیروی هوایی ادواردز.  
راکول بی-۱ لنسر یک بمب‌افکن راهبردی دوربرد چهار موتورهٔ مافوق صوت نیروی هوایی آمریکا است که از بال متحرک بهره می‌برد.
بمب‌افکن‌های راهبردی فعلی آمریکا. به‌ترتیب از پایین به بالا: بی-۲ اسپیریت، بی-۱ لنسر، بی ۵۲.
**بمب‌افکن راهبردی** یا **بمب‌افکن استراتژیک**، هواپیمای بمب‌افکنِ دوربردِ پهن‌پیکری است که برای حمل و رها کردن حجم زیادی از سلاح‌های هوابه‌زمین طراحی شده‌است. اصولاً هدف اصلی از استفادهٔ بمب‌افکن راهبردی و برخلاف بمب‌افکن‌های تاکتیکی، نفوذ به قلب دشمن و هدف قرار دادن تأسیسات راهبردی دشمن همچون کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی است. بمب‌افکن راهبردی، علاوه بر بمباران، بعضاً برای مأموریت‌های تاکتیکی نیز استفاده می‌شوند.

تعدادی از بمب افکن‌های راهبردی
------------------------------

* بی-۱ لنسر (۷۵٬۰۰۰ پوند) (آمریکا)
* بی-۲ شبح (۴۰٬۰۰۰ پوند) (آمریکا)
* بی-۲۱ ریدر (ورود به خدمت ۲۰۲۵) (آمریکا)
* بی-۵۲ استراتوفورترس (۷۰٬۰۰۰ پوند) (آمریکا)
* توپولف-۲۲ ام (۴۶٬۰۰۰ پوند) (روسیه)
* توپولوف تی‌یو-۹۵ (۳۳٬۰۰۰ پوند) (روسیه)
* توپولف تی‌یو-۱۶۰ (۸۸٬۲۰۰ پوند) (روسیه)
* آورو والکان (۷۵٬۰۰۰ پوند) (انگلستان)

منابع
-----

1. ↑   بازبینی در ۹ مهٔ ۲۰۱۲

| * ن
* ب
* و
کاربری و انواع هواپیمای نظامی مدرن |
| --- |
| انواع | 
* بالن
* هواپیمای نظامی
* گلایدر
* هلیکوپتر
* پهپاد

 |
| کاربردها | 

|  |  |
| --- | --- |
| درگیر | 
* هواگرد تهاجمی
	+ گانشیپ
* بمب‌افکن
	+ بمب‌افکن راهبردی
	+ پوششی
* جنگ الکترونیک (EW)
* هواپیمای جنگنده
	+ جنگنده برتری هوایی
	+ هواپیمای رهگیر
* گشت دریایی
* جنگنده چندمنظوره
	+ رهگیر
	+ جنگنده-بمب‌افکن
	+ جنگنده تهاجمی

 |
| غیر-درگیر | 
* آواکس
* هواگرد آزمایشی
* هواگرد شناسایی
* هواپیمای تجسسی
* سوخت‌گیری هوایی
* هواپیمای آموزشی
* هواگرد ترابری نظامی
* چند منظوره

 |

 |
**بلوار ارم** یکی از بلوارهای کرج است. این بلوار در شمال از آزادراه کرج قزوین آغاز شده و با گذر از میان مهرشهر، در فرودگاه بین‌المللی پیام به پایان می‌رسد. شمال این بلوار جزو منطقه ۴ و جنوب آن جزو منطقه ۳ شهرداری کرج است. این بلوار با ۱۲ کیلومتر طول از بلندترین بلوارهای ایران به‌شمار می‌رود.

کاخ مروارید، باغ سیب مهرشهر و پارک هامون در طول این بلوار قرار دارند. قسمت شرق این بلوار نسبت به غرب آن از بافت بهتری و قیمت بیشتری برخوردار است. آب و هوای خنک و ییلاقی، بلوارهای سرسبز و باغ‌های زیبای مهرشهر موجب بالاتر بودن قیمت ملک در این بلوار نسبت به دیگر مناطق کرج است. دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج نیز در غرب این بلوار قرار دارد.

پیشینه
------

کاخ مروارید
در زمان محمدرضا شاه پهلوی و پس از ساخت کاخ مروارید در مهرشهر، دو بلوار با نام‌های چهارباندی و ارم در منطقه‌ای ویلایی برای شهروندان در سه فاز مجاور کاخ ساخته می‌شود. پس از انقلاب فاز ۴ و بلوار گل‌ها به این مناطق اضافه گردید.

منابع
-----

1. ↑  «بلوار ارم کرج». کرج بزرگ. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ مارس ۲۰۲۰.
2. ↑  «مهرشهر کرج». ihome.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۰.
3. ↑  «خرید خانه در مهرشهر؛ یک محله با تلفیقی از بهترین‌ها». دلتا.
4. ↑  «تاریخچه مهرشهر کرج». خونتو. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۲۰.
5. ↑  «مهرشهر محله‌ای خوش آب و هوا و مرفه نشین». خبرگزاری مهر. ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸.
6. ↑  «خیابانی پرچالش در دل مرفه‌ترین بلوار کرج/ اجرای طرح‌های منطقه اولویت بندی شده‌است». تیتر ۱. ۲۵ مرداد ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۲۰.
7. ↑  «مهرشهر محله‌ای خوش آب و هوا و مرفه نشین». خبرگزاری مهر. ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸.
8. ↑  «دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی». دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۰.
بنفشه سه‌رنگ
**بنفشه‌سانان** (نام علمی: *Violales*)، نام گیاه‌شناسی از راسته‌ای از گیاهان گل‌دار است و نام خود را از خانواده بنفشگان گرفته‌است. جان لیندلی (۱۸۵۳) آن را پیشنهاد کرد. این نام در چندین سیستم استفاده شده‌است، اگرچه برخی از سیستم‌ها از نام (Parietales) برای گروه‌بندی‌های مشابه استفاده می‌کنند. در نسخه ۱۹۸۱ سیستم تأثیرگذار کرونکوئیست (Cronquist)، راسته بنفشه‌سانان در زیرکلاس (Dilleniidae) با محدودیتی متشکل از خانواده‌های فهرست‌شده در زیر قرار داده شد. برخی از طبقه‌بندی‌ها مانند داهگرین (Dahlgren)، بنفشه‌سانان را در بالاراسته بنفشه‌مانان قرار داد. سیستم ای‌پی‌جی (APG) راسته بنفشه‌سانان را تشخیص نمی‌دهد. بنفشگان در ردیف مالپیگی‌سانان قرار می‌گیرد و سایر خانواده‌ها همان‌طور که اشاره شد به راسته‌های مختلفی منصوب می‌شوند.

* راسته بنفشه‌سانان پرلب (Karl Julius Perleb)

تیره Achariaceae ← راسته مالپیگی‌سانان
تیره قلاب‌داریان ← راسته میخک‌سانان
تیره بگونیا ← راسته کدوسانان
تیره Bixaceae ← راسته پنیرک‌سانان
تیره خربزه‌درختیان← راسته کلم‌سانان
تیره گل‌آفتابیان← راسته پنیرک‌سانان
تیره کدوییان ← راسته کدوسانان
تیره شاهدانه‌وشیان ← راسته کدوسانان
تیره جفت‌قلاب‌برگیان ← راسته میخک‌سانان
تیره Flacourtiaceae ← در تیره بیدیان گنجانده شده‌است، در راسته مالپیگی‌سانان
تیره Fouquieriaceae ← راسته خلنگ‌سانان
تیره شبنمیان ← راسته میخک‌سانان
تیره Hoplestigmataceae ← موقعیت نامشخص
تیره Huaceae ← گل‌سرخ‌داران (قرار دادن مستقیم)
تیره Lacistemataceae ← راسته مالپیگی‌سانان
تیره Loasaceae ← راسته زغال‌اخته‌سانان
تیره Malesherbiaceae ← راسته مالپیگی‌سانان (به‌صورت اختیاری در داخل گل‌ساعتیان)
تیره گل‌ساعتیان ← راسته مالپیگی‌سانان
تیره Peridiscaceae ← راسته خاراشکن‌سانان
تیره Scyphostegiaceae ← در تیره بیدیان گنجانده شده‌است، در راسته مالپیگی‌سانان
تیره Stachyuraceae ← راسته Crossosomatales
تیره گزیان ← راسته میخک‌سانان
تیره Turneraceae ← راسته مالپیگی‌سانان (به‌صورت اختیاری در داخل گل‌ساعتیان)
تیره بنفشگان ← راسته مالپیگی‌سانان

منابع
-----

1. ↑  Lindley. 1853, p. 11
2. ↑  Reveal 1999, p. 22
3. ↑  Sharma 2009.
4. ↑  Cronquist 1981.
5. ↑  Dahlgren 1980.
6. ↑  APG IV 2016.
7. ↑  Reveal 1999.

کتاب‌شناسی
----------

* Cronquist, A (1981). *An integrated system of classification of flowering plants*. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-03880-5.
* Dahlgren, R. M. T. (February 1980). "A revised system of classification of the angiosperms". *Botanical Journal of the Linnean Society*. **80** (2): 91–124. doi:10.1111/j.1095-8339.1980.tb01661.x.
* Lindley, John (1853) [1846]. "Violales". *The Vegetable Kingdom: or, The structure, classification, and uses of plants, illustrated upon the natural system* (3rd. ed.). London: Bradbury & Evans. pp. 326−347.
* Sharma, O. P. (2009) [1993]. "Violales". *Plant Taxonomy* (2nd ed.). Tata McGraw-Hill Education. pp. 43, 172, 249. ISBN 978-1-259-08137-8.
* Angiosperm Phylogeny Group IV (2016). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV". *Botanical Journal of the Linnean Society*. **181** (1): 1–20. doi:10.1111/boj.12385.
* Reveal, James L (27 January 1999). "pbio 450 Lecture Notes: Syllabus Spring 1999 Advanced Plant Taxonomy. Violales Perleb, 1826". *Plant systematics*. University of Maryland: Norton-Brown Herbarium. Retrieved 22 April 2020.
بنوا دمیه، پاریس، ۱۷۳۵
**بنوا دمیه** (به فرانسوی: Benoît de Maillet) (زاده ۱۲ آوریل ۱۶۵۶ – ۳۰ ژانویه ۱۷۳۸، مارسی) دانشمند طبیعی‌دان و دیپلمات سفرکردهٔ فرانسوی بود. او کاردار سفارت فرانسه در قاهره بود که نظارت بر شام را بر عهده داشت. دمیه به خاطر ارائه فرضیه‌ای فرگشتی که به توضیح خاستگاه زمین و ساکنانش می‌پرداخت، شناخته شده است. نامدارترین کتاب او، *Teliamed* است که عنوانش عکس نام خانوادگی دمیه به فرانسوی است.

مشاهدات زمین‌شناختی دمیه او را متقاعد کرد که زمین نمی‌توانسته است در یک آن پدید آمده باشد، چرا که ویژگی‌های پوسته آن نشان از پدید آمدنی آرام توسط روندهای طبیعی دارد. او همچنین باور داشت که جانوران خشکی‌زی در نهایت از جانوران ساکن دریاها پدید آمده‌اند، و برای انسان خاستگاهی طبیعی قائل بود. دمیه حدس می‌زد که زمین در حدود دو میلیارد سال پیش شکل گرفته باشد.

منابع
-----

1. ↑  Cohen, Claudine (1991). "Benoît de Maillet et la diffusion de l'histoire naturelle à l'aube des lumières". *Revue d'histoire des sciences* (به انگلیسی). **44** (44-3-4): 325-342.
2. ↑  Benoît de Maillet 1968. *Teliamed, or conversations between an Indian philosopher and a French missionary on the diminution of the sea*. Translated and edited by Albert V. Carozzi. University of Illinois Press, Urbana, Chicago & London.
**سلطان غضنفر**، نام پسر شاه منصور مظفری و ولیعهد وی بود. نام او به معنی شیر نر است که با اوصاف خانواده وی از جمله پدرش شاه منصور، تناسب دارد.

زندگی‌نامه
----------

شاه منصور که آخرین و دلیرترین فرد از سلاطین ایرانی نژاد آل مظفر بود، رؤیای راندن تیمور بدان سوی جیحون در سر داشت، اما در نبرد با تیمور در بیرون شهر شیراز به سال ۷۹۵هجری قمری جان باخت. پس تیمور شاهزادگان آل مظفر را به شیراز خواند. شاه یحیی از یزد آمد و عمادالدین سلطان احمد و دامادش سلطان مهدی که یادگار شاه شجاع مظفری بود از کرمان آمدند و سلطان ابواسحاق از سیرجان آمد و سلطان غضنفر خود در آن هنگام به نیابت از پدرش شاه منصور در شیراز بود. تیمور که از ضرب تیغ شاه منصور هنوز در هراس بود، جمیع شاهزادگان آل مظفر را به قمشه برد و در آنجا فرمان به قتل عامشان داد. سلطان غضنفر در آن واقعه به سال ۷۹۵هجری جان باخت.

پیوند سلطان غضنفر و حافظ شیرازی
-------------------------------

حافظ شیرازی که به سلاطین آل مظفر مهر عمومی داشت، به شاه منصور و خانواده اش عشقی ویژه می‌ورزید. برخی حافظ شناسان، علاقه حافظ به شاه منصور و ولی عهدش سلطان غضنفر را مایه تجدید نیروی سرایش در پیرانه سری حافظ و موجب آفرینش شماری از برترین شاهکارهای او دانسته‌اند، از جمله در قصیده ای مستحکم و شورانگیز که به مدح عاشقانه شاه منصور اختصاص دارد:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| جوزا سحر نهاد حمایل برابرم |  | یعنی غلام شاهم و سوگند می‌خورم |

یادکردی عاشقانه از سلطان غضنفر می‌کند و دل خود را شکار او می‌خواند:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| شبل الاسد به صید دلم حمله کرد و من |  | گر لاغرم وگرنه شکار غضنفرم |

نیز در غزلی که آخرین غزل حافظ انگاشته می‌شود و به مدح شاه منصور اختصاص دارد:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| الا ای طوطی گویای اسرار |  | مبادا خالی ات شکر ز منقار |

بیت:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| به یمن دولت منصورشاهی |  | علم شد حافظ اندر نظم اشعار |

دارای ضبطی دیگر است که حتی ضبط صحیح تر انگاشته می‌شود:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| به یمن دولت سلطان غضنفر |  | علم شد حافظ اندر نظم اشعار |

و سبب محتمل تر بودن این ضبط، رابطه بدیعی غضنفر (شیر) و علم (درفش و پرچم) است که از قبیل صنعت تناسب و مراعات نظیر است، زیرا شیر از ادوار کهن، نقش درفش شاهان ایران بوده‌است:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ما همه شیریم شیران علم |  | حمله مان از باد باشد دم به دم |

نکته شگفت در این یادکردهای همزمان شاه منصور و سلطان غضنفر، نخست پیوند عاطفی و اعتماد میان پادشاه و ولیعهدش است که دست کم در ایران آن روزگار، به هیچ وجه سابقه و مشابه نداشته‌است و دیگر، عشق و علاقه مفرط حافظ به این شاه و شاهزاده است که برخی، این عشق را زنده کننده قدرت شاعری حافظ در پیری وی و موجب آفرینش موجی تازه از شاهکارهای وی دانسته‌اند.

منابع
-----

1. ↑  قاسم غنی، تاریخ عصر حافظ، ص۴۰۳
2. ↑  «زندگینامه حافظ شیرازی به بیان وقلم (استاد محمد محیط طباطبایی از سال ۱۳۲۱تا۱۳۶۷)». ۲۰ اسفند ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ مارس ۲۰۱۸.
3. ↑  رکن الدین همایونفرخ، حافظ خراباتی، جلد۱، بخش ۵، صفحهٔ ۳۷۷۷
4. ↑  محمد معین، حافظ شیرین سخن، جلد ۱، ص ۲۳۰
5. ↑  رکن الدین همایونفرخ، حافظ خراباتی، جلد۱، بخش ۵، صفحهٔ ۳۷۷۷
6. ↑  مولوی، مثنوی معنوی، دفتر اول، بخش ۲۹
بندیجا پایسا از رستوران Chócolos در مدلین کلمبیا
**بندیجا پایسا** (انگلیسی: Bandeja paisa)
- بندیجا پایسا اشاره به یک فرد از منطقه پایسا دارد و بندیجا معادل اسپانیایی برای صفحه گرامافون است. با گونه‌های شناخته شده از این غذا با عناوین بندیجا ارییرو، بندیجا مونتانرا، بندیجا انتیوگوانا یک وعده غذایی معمولی و محبوب در آشپزی کلمبیایی به خصوص دربخش آنتیوکیا و منطقه پایسا و همچنین بین تولیدکنندگان قهوه کلمبیا، (بخشهای کالداس، کیندیو، ریسرلدا) و بخشی از بایه دل کاتوکا است.

مشخصه اصلی این غذا مقدار سخاوتمندانه آن و گونه‌های متفاوت مواد غذایی به کار رفته در آن است. مواد سازنده یک بندیجا پایسا سنتی به قرار زیر است: لوبیا قرمز پخته شده با گوشت خوک سفید، برنج با ادویه مولیدا (molida) (گوشت چرخ کرده)، چیچارون*،* تخم مرغ سرخ شده (نیمرو)، موز سبز , *چوریزو*، *آره پا*، هاگائو (*hogao)* سس پودینگ سیاه و سفید (*سوسیس خون*), آووکادو و لیمو.
این غذا در یک بشقاب یا سینی سرو می‌شود.

منشأ پیدایش
-----------

منشأ بندیجا پایسا تحت تاثیر چندین فرهنگ مختلف (مبادله کلمب) است که ساکنان کلمبیا در طول قرن‌ها از جمله مردم بومی کلمبیا، همچنین استعمارگران اسپانیایی و آفریقایی می‌باشد. در قرن ۱۹ استعمارگران فرانسوی و انگلیسی غذاهای خود را نیز با خود به ارمغان آوردند.
شکل فعلی و نحوه سرو فعلی پایسا در بشقاب نسبتاً جدید است. در دستورالعمل‌های غذایی در مورد این ظرف تا قبل از سال ۱۹۵۰ هیچ اشاره مبنی بر سرو غذا در بشقاب وجود ندارد. این روش احتمالاً یک تفسیر توسط رستوران‌های محلی از غذاهای ساده دهقانها است.

منابع
-----

1. ↑  Ingredientes Bandeja Paisa (spanish)
2. ↑  Artes y saberes de la bandeja paisa
3. ↑  (Spanish)

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bandeja paisa». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بندیجا پایسا موجود است. |

* Reseña de la histórica bandeja paisa د مدلین

### دستور

* دستور غذا Bandeja Paisa در "Asterisco"
* Artes y saberes de la bandeja paisa
* دستور غذا برای Bandeja Paisa
**بنوتغلب** همچنین به نام **تغلب بن وائل** نیز شناخته می‌شود، قبیله‌ای عرب بودند که در نجد (عربستان مرکزی) به وجود آمدند، اما بعداً از اواخر قرن ششم به بعد کوچ کردند و در جزیره ساکن شدند. قبیله مادری آنها ربیعه بود و به این ترتیب تبار خود را به عدنانیان می‌رساندند. تغلب از قدرتمندترین و منسجم‌ترین قبایل کوچ‌نشین دوران جاهلیت بودند و به‌دلیل جنگ‌های تلخ با خویشاوندان خود از بنی‌بکر و نیز مبارزاتشان با پادشاهان لخمی حیره در جنوب عراق (بین‌النهرین سفلی) شهرت داشتند. این قبیله مسیحیتِ میافیزیست را پذیرفتند و تا مدت‌ها پس از ظهور اسلام عمدتاً مسیحی باقی ماندند. پس از کشمکش‌های اولیه با مسلمانان، تغلب سرانجام جایگاه مهمی در سیاست‌های خلافت اموی برای خود به دست آورد. آنها با امویان متحد شدند و در نبردهای متعددی با قبایل شورشی قیسی در جریان نزاع قیس-یمانی در اواخر قرن هفتم شرکت کردند.

منابع
-----

1. ↑  Houtsma, Martijn Theodoor; Wensinck, Arent Jan (1993). *First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936* (3rd ed.). p. 38. ISBN 9004097961.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Taghlib». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ فوریه ۲۰۲۲.
**بند اخلمد** مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان چناران، روستای اخلمد واقع شده است. بند اخلمد بر روی سنگ‌های آهکی دوران دوم زمین‌شناسی با مصالح سنگ، آجر و ملات ساروج ایجاد شده است و طول این بند تاریخی که با گذشت حدود ۷۰۰ سال از قدمت آن و فرسودگی بخش‌هایی از آن هنوز سالم و پابرجاست، ۲۲۵ متر و عرض آن در تاج ۱۱ متر و در بستر رودخانه ۱۳٫۵ متر و ارتفاع آن ۱۲ متر می‌باشد همچنین لازم است ذکر شود هرچند این سد در حال حاضر به دلیل پر شدن دریاچه پشت آن قابل استفاده نیست اما یکی از تفرجگاه‌های مردم مشهد و گردشگران به ویژه در فصل تابستان می‌باشد.

بند اخلمد که مربوط به دوره تیموریان است از جمله بناهای ساخته شده توسط سلطان حسین بایقرا آخرین پادشاه تیموری می‌باشد. این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۰۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی شهرستان چناران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

پانویس
------

1. ↑  «بند اخلمد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ اوت ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۶ اوت ۲۰۱۵.
2. ↑  «بند تیموری اخلمد در آستانه ویرانی قرار گرفت، خبرگزاری میراث فرهنگی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳.
3. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

منابع
-----



|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**بهزاد بهزادی** (زاده ۱۳۰۶ آستارا - درگذشت ۱۳۸۶ آمریکا) محقق، نویسنده، مترجم و پژوهشگر است.

بهزادی فعالیت روزنامه‌نگاری را در دههٔ ۳۰ آغاز کرد. ترجمه فارسی دده قورقود، نوشته‌ی ترکان اوغوز، تألیف فرهنگ آذربایجانی به فارسی و لغت‌نامه تشریحی زبان آذربایجانی (در سه مجلد) از آثار وی هستند. بهزادی که حقوقدان هم بود، از سال ۸۲ صاحب‌امتیاز و مدیرمسئول فصلنامهٔ آذری بود. .

  

**آثار استاد بهزادي**

حوزه‌هاي فعاليت بهزاد بهزادي وسيع است.  و آثاري كه تاكنون از ايشان به چاپ رسيده مي‌شود:

1-   سيماي معنوي ملت‌ها (اثر كالنين) سال 1326.

2- ترجمه درباره جنبش دموكراتيك آذربايجان«اثر ميرزه ابراهيم» سال 1331

3- گفتگو درباره‌ي بيمه‌ي عمر سال 1340 تأليف

4- ترجمه‌ي دو نمايشنامه اثر ميرزا ابراهيم اف سال 1369

5- ايكي نومايشنامه ميرزه ابراهيم اوف 1369 چاب دوم

6- آذربايجان‌جا- فارسجا سوًزلوٍك (فرهنگ آذربايجاني – فارسي) چاپ اول 1369 چاپ دوم نشر معاصر

7- فارسجا- آذربايجان‌جا سوًزلوٍك (فرهنگ فارسي آذربايجاني) چاپ اول 1377 (در دوجلد) چاپ دوم در يك جلد انتشارات نخستين

8- آذربايجان ديلي‌نين ايضاحلي لوغتي (سه جلد) از انتشارات آكادمي علوم آذربايجان شوروي 1376

9- درباره‌ي نگارش زبان آذربايجان 1379

10- كتاب ده‌دم قورقود شاهكار ادبي – حماسي تركان اوغوز

11- «آذربايجانجاديل قوروشو» ويژه نامه‌ي آذري (16 و 17)

12- آذربايجان دموکرات نشر دوزگون خبر  1384

13- مقاله‌ها، مصاحبه، … 1385

14- حقانيت‌،  شكست «خاطرات» 1385

مرگ
---

بهزاد بهزادی که به دلیل نارسایی خونی برای معالجه به آمریکا سفر کرده بود، هشتم اسفندماه در این کشور درگذشت و همان‌جا به خاک سپرده شد

منابع
-----

1. ↑
2. ↑  «یادی از اهالی فرهنگ و ادبی که از میان ما رفتند». ایسنا. ۲۵ اسفند ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۹ فروردین ۱۳۹۶.

| * ن
* ب
* و
سرشناسان آستارا |
| --- |
| شخصیت‌های علمی | امین کیوان •  بهزاد بهزادی •  مصطفی عسکریان •  رضا برنجکار •  اشرف‌آقا حریری |
| هنرمندان | یوسف کلانتری •  منصور بنی‌مجیدی •  اکبر اکسیر •  سهراب طاهر •  اسماعیل خلج •  سروش خلیلی •  عباس خان‌مختاری •  صابر رهبر •  طوفان عطایی •  علی مغربی |
| ورزشکاران | علیرضا حکیم‌زاده •  پایان رأفت •  نیما مجیدی •  مهدی بنی‌افشار |
| نظامی، سیاسی و مذهبی | یوسف مرحبا •  ایوب حسین‌نژادی •  کیهان هاشم‌نیا •  شاپور مرحبا •  اسماعیل آهنی •  صفر نعیمی رز •  فرهاد دلق‌پوش •  ولی داداشی •  حسن زحمتکش •  سید ابراهیم نبوی •  جلیل بزرگ‌مهر •  کمال حبیب‌اللهی •  فریدون ابراهیمی |
برای دیگر کاربردها سه‌شنبه (ابهام‌زدایی) را ببینید.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **هفته** | ژوئیه | تیر | ذی‌الحجّه |
| شنبه | ۱۵ | ۲۴ | ۲۶ |
| یکشنبه | ۱۶ | ۲۵ | ۲۷ |
| دوشنبه | ۱۷ | ۲۶ | ۲۸ |
| سه‌شنبه | ۱۸ | ۲۷ | ۲۹ |
| چهارشنبه | ۱۹ | ۲۸ | ۱ |
| پنجشنبه | ۲۰ | ۲۹ | ۲ |
| جمعه | ۲۱ | ۳۰ | ۳ |
|  |

**سه‌شنبه** چهارمین روز هفته در گاهشماری خورشیدی و همچنین دومین روز هفته در تقویم میلادی است.

ایزد ورهرام نگهبان این روز در فرهنگ ایران است. نام این روز در میان سغدیان و مانوی‌ها از به هم پیوستن دو واژه Wanxan و jmnw ساخته شده‌است. بخش نخست نام سغدی سیاره  بهرام و بخش دوم همان واژه روز در زبان فارسی است؛ بنابراین نام سه‌شنبه در ایران باستان Wanxan jmnw و برگردان این نام به فارسی، بهرام روز است.

جستارهای وابسته
---------------

* شنبه
* یکشنبه
* دوشنبه
* سه شنبه
* چهارشنبه
* پنجشنبه
* جمعه

منابع
-----

1. ↑

| * ن
* ب
* و
روزهای هفته |
| --- |
| شنبه •  یکشنبه •  دوشنبه •  سه‌شنبه •  چهارشنبه •  پنجشنبه •  جمعه |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زمان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**سد پخش** یا **سد نفوذ** (به انگلیسی: Diffusion barrier) یک لایه نازک (معمولاً ضخامت میکرومتری) از فلز است که معمولاً بین دو فلز دیگر قرار می‌گیرد. این کار برای عمل به عنوان یک سد برای محافظت از یکی از فلزات از تخریب‌سازی دیگری انجام می‌شود.

چسبش (به انگلیسی: Adhesion) یک لایه فلزی آبکاری‌شده به زیرلایه آن به یک اندربندساز (به انگلیسی: interlocking) فیزیکی، اندرپخش (به انگلیسی: inter-diffusion) لایه‌نشانی یا پیوند شیمیایی بین صفحه و زیرلایه نیاز دارد تا بتواند کار کند. نقش یک سد پخش، جلوگیری یا به تأخیر انداختن پخش بین دو فلز برهم‌نهیده (به انگلیسی: superposed) است؛ بنابراین، برای مؤثر بودن، یک سد پخشِ خوب نیاز به بی‌اثری نسبت به مواد مجاور دارد. برای به دست آوردن چسبش خوب و یک سد پخش به‌طور همزمان، بندزنی بین لایه‌ها باید از یک واکنش شیمیایی با دامنه محدودشده در هردو مرز حاصل شود. موادی که چسبش خوبی دارند لزوماً سد پخش خوبی نیستند و برعکس. درنتیجه، مواردی وجود دارد که باید از دو یا چند لایه مجزا برای ایجاد میانجی مناسب بین زیرلایه‌ها استفاده شود.

منابع
-----

1. ↑  Cahn, Robert W. (1996), *Physical metallurgy*, vol. 1 (4th ed.), Elsevier, p. 1355, ISBN 978-0-444-89875-3.
این مقاله دربارهٔ فوتبال زنان است. برای فوتبال مردان باشگاه فوتبال بریزبن رور را ببینید.
Football club
**بریزبن رور** یا **تیم بریزبن رور دابلیو لیگ** که با نام **بریزبن رور زنان** نیز شناخته می‌شود نمایدهٔ باشگاه فوتبال بریزبن رور در لیگ ملی زنان استرالیا یا همان دابلیو لیگ است.از بازیکنان شاخص این تیم می توان به دروازه بان این تیم نادین آنگرر اشاره کرد که موفق به دریافت بهترین بازیکن زن سال فیفا در سال ۲۰۱۳ شد.

بریزبن رور(سال ۲۰۰۹)

ورزشگاه ها
----------

استادیوم بالیمور ورزشگاه اصلی این تیم است و در کنار آن استادیوم های پری پارک ، مرکز ورزشی و دو ومیدانی کویینزلند ، سان کرپ ، استاکلند پارک و کلیولند شوگراند به عنوان ورزشگاه های خانگی این تیم استفاده می شوند..

منابع
-----

پانویس
------

1. ↑  «Nadine Angerer wins FIFA women's world player of the year». SBNation.com. ۲۰۱۳-۱۲-۱۸. دریافت‌شده در ۱۰ فوریهٔ ۲۰۱۴.
2. ↑  مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Brisbane Roar FC W-League». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ فوریهٔ ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فوتبال است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
حلقه سرعت برای پرواز مک کریدی برای واریومتر. حلقه بیرونی سرعت‌های هوایی مختلف را نشان می‌دهد، در حالی که واریومتر سرعت صعود را نشان می‌دهد. فلش شاخص، مثلث سفید، روی حلقه در برابر نرخ مورد انتظار صعود در حرارت بعدی قرار می‌گیرد. سپس سوزن واریومتر به سرعت هوای مطلوبی که روی حلقه ذکر شده‌است اشاره می‌کند تا به آن حرارت پرواز کند. هرچه سرعت مورد انتظار صعود بیشتر باشد، حلقه بیشتر در جهت عقربه‌های ساعت می‌چرخد و سرعت هوای بهینه بیشتر می‌شود. 
**سرعت برای پرواز** (به انگلیسی: Speed to fly) اصلی است که توسط خلبانان اوج‌گیرنده هنگام پرواز بین منابع بالابر، معمولاً گرما، بالاروی دیواره‌ای و موج استفاده می‌شود. هدف این است که با بهینه‌سازی سرعت هوا در هوای در حال افزایش و فرورفتن در آن، میانگین سرعت بین‌المللی را به حداکثر برسانیم. سرعت بهینه هوا مستقل از سرعت باد است، زیرا سریع‌ترین سرعت متوسط قابل دستیابی از طریق توده هوا با سریع‌ترین میانگین سرعت زمینی قابل دستیابی مطابقت دارد.

سرعت برای پرواز، بهینه‌ترین سرعت از طریق فرورفتن یا افزایش توده هوا برای دستیابی به دورترین سر خوردن یا سریع‌ترین سرعت متوسط در میان کشورها است.

بیشتر تنظیمات سرعت برای پرواز از واحدهای سرعت هوا بر حسب کیلومتر در ساعت و سرعت صعود بر حسب متر بر ثانیه (m/s) یا سرعت هوا بر حسب گره (kn) و سرعت صعود بر حسب فوت در دقیقه (ft/min) استفاده می‌کنند).

منابع
-----

1. ↑  *Modern Elementary Gliding*, British Gliding Association, n.d. Appendix D: "Making the Most of it".
**سنت موسیوس** (یونانی: Ο Άγιος Μώκιος؛ – c. 288 - 295) همچنین به عنوان «شهید مقدس» شناخته می‌شود، کشیشی از تبار رومی بود که در آمفیپولیس، مقدونیه (روم) زندگی می‌کرد و یک قدیس ارتدکس شد.

زندگی
-----

در جریان آزار و اذیت مسیحیان در زمان امپراتور دیوکلتیان (۳۰۵–۲۸۴)، قدیس موسیوس مشرکانی را که برای جشن بت پرستانه دیونیسوس (باخوس) گرد آمده بودند تشویق کرد که آداب و رسوم همراه با این جشن را کنار بگذارند. او آنها را تشویق کرد که توبه کنند، به مسیحیت گرویده و تعمید بگیرند. او آنها را تشویق کرد که توبه کنند، به مسیحیت گرویده و تعمید بگیرند. او در معبد دیونیزوس مجسمه ای از خدا را تخریب کرد.

موسیوس نزد فرماندار لائودیسه محاکمه شد و مورد شکنجه قرار گرفت. پس از این، او را در کوره‌ای داغ قرار دادند و در آنجا سالم ماند، اما شعله‌های آتش که از تنور بیرون می‌آمد فرماندار را سوزاند. سپس او را به حیوانات وحشی دادند تا بخورند، اما آنها به او دست نزدند. شیرها جلوی پای او دراز کشیدند. مردم با دیدن چنین معجزاتی اصرار کردند که قدیس آزاد شود. فرماندار دستور داد قدیس را به شهر پرینتوس و از آنجا به بیزانس بفرستند، جایی که سنت موسیوس سر بریده شد.

روز جشن و یادبود او ۱۱ مه است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mocius». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سنت موسیوس موجود است. |

الگو:قدیس مسیحی-خرد
**سم زدایی**، دیتاکسیفیکیشن (به انگلیسی: detoxification)، یا **سم‌زدایی متابولیک**، از مکانیزم‌های مهم در فیزیولوژی است. سم‌زدایی متابولیک به معنی سم‌زدایی طبیعی توسط خود بدن از طریق پروسه‌های متابولیک درون بدن (مثلا توسط آنزیم‌ها) است. سم‌زدایی، به عنوان وظیفهٔ اصلی کبد و کلیه تعریف می‌شود.

انواع سم زدایی متابولیک
-----------------------

### سم زدایی در کبد

یکی از کارکردها و دلایل وجودی اصلی کبد (بزرگترین عضو داخلی بدن)، سم‌زدایی است و از این لحاظ در پزشکی کاملاً شناخته شده‌است.
کبد مواد سمی را تجزیه یا تغییر می‌دهد (به عنوان مثال با متیلاسیون). بیشتر داروها در فرایند متابولیزم دارو در این مسیرهای فیزیولوژیک تولید می‌شوند.

مهم‌ترین آنزیم‌های این مسیرهای سم‌زدایی متابولیک،
اکسیدازهای سیتوکروم پی ۴۵۰ (cytochrome P450 oxidases)،
یودی‌پی-گلوکورونوسیل‌ترانسفرازها (یا ترانسفرازهای اوریدین دی‌فسفات گلوکورونوسیل یا UDP-glucuronosyltransferases)، و
اس-ترنسفراز گلوتاتیون (glutathione S-transferases)
می‌باشند.

مکانیزم این آنزیم‌های کبدی به دلیل این‌که در متابولیسم داروها دخیل هستند، به خوبی مطالعه شده‌اند.

چند مسیر فیزیولوژیک موازی سم زدایی در کبد وجود دارد، که موسوم به فاز۱، فاز۲ و فاز۳ می‌باشند.

### سم زدایی توسط کلیه

دفع بخش عمده محصولات زائد متابولیسم (سم زدایی) که در بدن نیاز نیستند،
مواد شیمیایی خارجی، داروها و متابولیت‌های هورمون‌ها
عمدتاً بر عهده کلیه‌ها می‌باشد. اوره، کراتینین، اسیداوریک، محصولات نهایی تجزیه هموگلوبین و متابولیت‌های هورمون‌های مختلف دفع شده توسط کلیه می‌باشند.

### سم زدایی در سلول‌ها

بخش صاف شبکه آندوپلاسمی نقش بزرگی در سم‌زدایی برخی مواد شیمیایی آلی دارد. به این صورت که آن‌ها را به تولیدات بی خطر تری که محصول در آب باشند تبدیل می‌کند.

### سایر پروسه‌های سم‌زدایی بدن

* سم‌زدایی پروتئین برای زدودن پروتئین‌های حاوی آرژینین متیل‌دار (متیله) شده.

سم زدایی غیر متابولیک
---------------------

سم زدایی ممکن است سم زدایی متابولیکی باشد (توسط خود بدن، مثلاً کبد) یا توسط مواد بیرونی باشد.
ممکن است پروسه‌های سم زدایی خود بدن توسط غذاهایی
تقویت شوند.
استفاده از روش‌های سم‌زدایی یا درمان با سم‌زدایی یکی از موضوعات مطرح در پزشکی جایگزین است و محل بحث و جدل است.

مرتبط
-----

* سم‌زدایی (پزشکی جایگزین)
* سم‌زدایی (شستشوی روده)
* سم‌زدایی (فیزیولوژی)
* سم‌زدایی برای اختلال سوءمصرف مواد، الکل، و غیره

منابع
-----

1. ↑  "detoxify - definition of detoxify in the Medical dictionary - by the Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia". Medical-dictionary.thefreedictionary.com. Retrieved 2013-04-21.
2. ↑  مدخل انگلیسی کبد در ویکی‌پدیای انگلیسی: (en:Liver)
3. ↑  مدخل انگلیسی سم‌زدایی متابولیک en:Detoxification#Metabolic detoxification
4. ↑  Endoplasmic Reticulum (Rough and Smooth).
British Society for Cell Biology. Retrieved on 25 December 2020
5. ↑  مدخل w:en:Protein detoxification در ویکی‌پدیای انگلیسی
6. ↑  Hodges RE, Minich DM (2015). "Modulation of Metabolic Detoxification Pathways Using Foods and Food-Derived Components: A Scientific Review with Clinical Application". *J Nutr Metab*. **2015**: 760689. doi:10.1155/2015/760689. PMC 4488002. PMID 26167297.
وزیران خارجه ۳ کشور اروپایی به همراه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
**سه کشور اروپایی** (EU 3) یا **سه کشور بزرگ اروپا** (به انگلیسی: The EU Big Three)‏ اصطلاحاً اشاره به ۳ کشور قاره اروپا یعنی فرانسه، آلمان و بریتانیا دارد.

هر یک از این کشورها، به تنهایی قدرت جهانی به شمار می‌روند و در داخل و خارج اتحادیه اروپا از نفوذ زیادی برخوردارند. اکنون مرکزیت این ۳ کشور در تحولات اروپا غیرقابل‌انکار دانسته می‌شود. به طوری که در سال ۲۰۰۵ کریس پتن عضو کمیسیون روابط خارجی اتحادیه اروپا در مورد آن‌ها گفته بود: «من قصد اهانت به دیگر کشورها را ندارم، اما تا زمانی که فرانسه، آلمان و بریتانیا در قضیه نباشند، در موضوعات مهم اروپایی هیچ سیاستی وجود ندارد.»

این ۳ کشور در سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴ طرف مذاکره ایران در موضوع هسته‌ای بودند و برای گسترش روابط سیاسی و اقتصادی خود با ایران تمایل داشتند.

جستارهای وابسته
---------------

* گروه ۱+۵

منابع
-----

1. 1 2 3 4  Koops, Joachim Alexander (2011). "What Kind of Actor What Kind of Power?". *The European Union as an Integrative Power: Assessing the EU's 'effective Multilateralism' with NATO and the United Nations*. Institute for European Studies publication series (به انگلیسی). Vol. 16 (illustrated ed.). Asp / Vubpress / Upa. pp. 208–211.
2. 1 2  Terzi, Ozlem (2013). *The Influence of the European Union on Turkish Foreign Policy* (به انگلیسی). Ashgate Publishing, Ltd. p. 119.
3. ↑  Bretherton, Charlotte; Vogler, John (2006). *The European Union as a Global Actor* (به انگلیسی). Routledge. p. 174.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اروپا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
*Die Gleichheit fordert das Nachdenken heraus durch Fragen, die sich daran knüpfen und nicht ganz leicht zu beantworten sind*. مسئله تساوی به پرسشهایی چالش‌برانگیز منجر می‌شود که پاسخ به آنها ساده نیست.
در فلسفه زبان، تفاوت بین **سنس و مرجع** یا **سنس و مدلول و** یا **معنا و مدلول** (به انگلیسی: sense and reference، به آلمانی: sinn und bedeutung) ابتکاری از فیلسوف و ریاضیدان آلمانی، گوتلوب فرگه در سال ۱۸۹۲ (در مقاله‌اش "**دربارهٔ معنا و مرجع**"؛ به آلمانی: "Über Sinn und Bedeutung")، بود که باور وی را مبنی بر اینکه یک ترمِ تکین (singular term) می‌تواند به دو روش معنی (meaning) داشته باشد، بازتاب می‌داد.

مرجع ِ (یه آلمانی: *Bedeutung*) یک اسم خاص (proper name)، شیء ایست که به آن اشاره کرده یا آن را برمی‌گزیند (به آلمانی: *bedeuten*)، سنسِ (به آلمانی: Sinn) آن، آن چیزیست که نام، تبیین می‌کند. مرجع یک جمله، ارزش صدق آن است است و سنس آن، اندیشه ایست که آن جمله تبیین می‌کند. فرگه، تمایز سنس و مرجع را به روشهای گوناگونی توجیه می‌کند:

1. سنس، چیزیست که یک نام آن را دارد، چه آن نام مرجع داشته باشد چه خیر. برای نمونه، نام «اودیسه» روشن است و لذا دارای سنس است، گرچه هیچ شیء متمایزی (مرجع آن) وجود ندارد که با آن نام مطابقت کند.
2. سنسِ نامهای گوناگون، متفاوت است، حتی اگر مرجع یکسانی داشته باشند. فرگه باور داشت که اگر یک گزارهٔ تساوی (identity) مانند «هسپروس همان سیارهٔ فسفروس است» اطلاع‌رسان (informative) باشد، نامهای خاصِ طرفین تساوی باید سنس یا معنای متفاوتی داشته باشند. اما روشن است که اگر آن جمله درست باشد، نامها باید مرجع یکسانی داشته باشند. سنس، یک «طرز ارائه» (mode of presentation) است که به عنوان تنها یک جنبه از مرجع، خدمت می‌کند.

بخش زیادی از فلسفه تحلیلی قابل ردیابی به فلسفه زبان فرگه است. دیدگاه فرگه درباب منطق (یعنی این ایده که بخشهایی از زبان به خودی خود کامل اند، و مشابه آرگومان‌های یک تابع ریاضیاتی عمل می‌کنند) منجر به نظرات او دربارهٔ آنچه که ما امروزه **نظریه مرجع** می‌نامیم شد.

جستارهای وابسته
---------------

* نظریه وصفی نامها
* وصف معین
* معماهای فرگه
* نظریه مرجع با واسطه
* نظریه‌های زبان
* تمایز کاربست-اشاره

پانویس
------

1. ↑  "On Sense and Reference" ["Über Sinn und Bedeutung"], *Zeitschrift für Philosophie und philosophische Kritik*, vol. 100 (1892), pp. 25–50, esp. p. 31.[*نیازمند منبع غیر اولیه*]
2. ↑  "On Sense and Reference", p. 25
3. ↑  "On Sense and Reference", p. 27
4. ↑  Jeff Speaks, "Frege's theory of reference" (2011)
**سندمیل** (به انگلیسی: Sendmail) نرم‌افزاری همه‌منظوره برای ارسال و تبادل ایمیل است که از بسیاری از روش‌های فرستادن ایمیل از جمله SMTP (که برای تبادل ایمیل بر روی بستر اینترنت استفاده می‌شود) پشتیبانی می‌کند. این برنامه از نوادگان برنامه قدیمی‌تری به نام دلیورمیل (به انگلیسی: delivermail) است و توسط اریک آلمن نوشته شده است. سندمیل یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌های نرم‌افزاری آزاد و متن‌باز است. این برنامه هم به صورت یک نرم‌افزار آزاد و هم به صورت نرم‌افزار انحصاری منتشر می‌شود.

اریک آلمن برنامه‌ای به نام delivermail را برای آرپانت نوشته بود که به همراه نسخه‌های ۴٫۰ و ۴٫۱ بی‌اس‌دی عرضه شد. او در اوایل دهه ۱۹۸۰ برنامه سندمیل را به عنوان یکی از مشتقات دلیورمیل، در دانشگاه برکلی نوشت. برنامه سندمیل به همراه سیستم‌عامل بی‌اس‌دی 4.1c که اولین نسخه از بی‌اس‌دی بود که از TCP/IP پشتیبانی می‌کرد، عرضه شد.

در سال ۲۰۰۱، حدود ۴۲ درصد از سرویس‌دهنده ایمیل عمومی از برنامه سندمیل استفاده می‌کردند. آمارگیری‌های بعدی، نشاندهنده افت میزان استفاده از این برنامه بود، بطوریکه در یک آمارگیری که در سال ۲۰۱۳ توسط E-Soft, Inc انجام شده بود، تنها ۱۰٫۸۶ درصد از این برنامه استفاده می‌کردند.

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه نرم‌افزار آزاد

* اکزیم
* پستفیکس

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sendmail». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ مهٔ ۲۰۱۴.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
**سرور کسمایی** رمان‌نویس و مترجم اهل ایران است که از سال ۱۳۶۲ خورشیدی در فرانسه زندگی می‌کند. او که از دوران تحصیل در ایران زبان فرانسه را آموخته، نوشته‌های خود را به دو زبان فارسی و فرانسه منتشر می‌کند. همچنین در کارنامهٔ او چندین ترجمه از نویسندگان معاصر ایرانی موجود است.

زندگی‌نامه
----------

کسمایی در خانواده‌ای ایرانی و دوستدار زبان و ادبیات فرانسه در تهران زاده شد و تحصیلات خود را در دبیرستان فرانسوی‌زبان رازی به پایان رساند. او در سال ۱۳۶۲ خورشیدی، در حالی‌که دانشگاه‌های ایران تعطیل شده‌بود، به‌همراه خانواده‌اش به فرانسه رفت و تحصیل در رشتهٔ زبان و ادبیات روسی را در آنجا آغاز کرد. پس از دورهٔ سه ساله، در کنکور اعزام دانشجو شرکت کرد و موفق به اخذ بورسی یکساله از دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه مسکو شد.

کتاب‌شناسی
----------

* *گورستان شیشه‌ای*، رمان به زبان فرانسه - ۲۰۰۲
* *دره عقاب‌ها: سرگذشت یک فرار*، به زبان فرانسه- ۲۰۰۶ (برندهٔ جایزه ادبی آسیا)
* *یک روز پیش از آخر زمان*، رمان، به فرانسه و به فارسی، ۲۰۱۶
* *دشمن خدا*، رمان، به زبان فرانسه، ۲۰۲۰.

ترجمه‌ها
--------

* *رفتن، ماندن، بازگشتن*؛ شاهرخ مسکوب

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sorour Kasmaï». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی*، بازبینی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***سرور کسمایی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* «رونمایی از *دایی جان ناپلئون* در پاریس». رادیو زمانه. ۱۵ خرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ آوریل ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. مقدار `|dead-url=dead` نامعتبر (کمک)
**بز کوهی قفقاز غربی** (نام علمی: *Capra caucasica*) گونه‌ای از سرده بز کوهی است.

تنها ۵ تا ۶ هزار رأس از این سم‌دار متوسط‌جثه باقی مانده‌اند که در مناطق مرتفع و سخت‌گذر کوهستانی غرب قفقاز در روسیه و گرجستان زندگی کرده و از علف‌ها و برگ‌ها تغذیه می کند و شکارچیان طبیعی آن اکنون گرگ و وشق هستند. بز کوهی داغستانی که بومی شرق قفقاز است، گاهی زیرگونه‌ای از این حیوان و گاهی یک گونهٔ مستقل طبقه‌بندی می‌شود.

جمعیت این حیوان در اواخر دهه ۱۹۸۰ حدود ۱۲ هزار رأس برآورد می‌شد. بز کوهی قفقاز غربی به دلیل بیش از ۵۰ درصد کاهش جمعیت در سه نسل اخیر (۲۱ سال) در ردهٔ حفاظتی در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌است. مهمترین دلیل کاهش جمعیت این حیوان شکار بی‌رویه است. این حیوان همچنین کوچکترین محدوده زیستگاهی را در بین تمام انواع بز کوهی دارد.

منابع
-----

1. ↑  Weinberg, P. 2008. Capra caucasica. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 27 January 2015.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «West Caucasian tur». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ فوریه ۲۰۱۴.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بز کوهی قفقاز غربی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**بندر تورنتو** (انگلیسی: Toronto Harbour) یا **خلیج تورنتو** بندرگاه یا خلیجی در ساحل شمالی دریاچه انتاریو، در تورنتو، انتاریو، کانادا است. خلیج تورنتو یک بندر طبیعی است که توسط جزایر تورنتو از امواج دریاچه انتاریو محافظت می‌شود. امروزه، این بندر عمدتاً برای قایق‌سواری تفریحی، از جمله کشتی‌های شخصی و قایق‌های تفریحی که سفرهای تفریحی یا تفریحی را ارائه می‌کنند، استفاده می‌شود. کشتی‌ها از اسکله در سرزمین اصلی به جزایر می‌روند و کشتی‌های باربری مواد و شکر خام را به صنایع واقع در بندر می‌رسانند. از لحاظ تاریخی، این بندر برای کشتی‌های نظامی، تردد مسافر و حمل و نقل بار استفاده می‌شده‌است. کاربری‌های اسکله شامل مکان‌های مسکونی، تفریحی، فرهنگی، تجاری و صنعتی است.

جستارهای وابسته
---------------

* اس‌اس نرنیک

منابع
-----

1. ↑  "Toronto Harbour". *rncan.gc.ca*. Natural Resources Canada. October 6, 2016.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Toronto Harbour». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ مه ۲۰۲۲.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بندر تورنتو موجود است. |