**بندر اَروَندکِنار** شهری در شهرستان آبادان از توابع استان خوزستان است. این شهر در انتهای جزیره آبادان واقع شده و واپسین بندر ایران در کرانه اروندرود است که در مرز عراق قرار دارد.

براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)، جمعیت آن ۱۱۱۷۳ نفر (۳۱۵۶ خانوار) بوده‌است.
<
اروندکنار شامل دو بخش قدیمیتر شمالی (قصبة نصار) و جدیدتر جنوبی (قصبة معمره) می‌باشد. از سال ۱۲۸۱ تا سال ۱۳۰۴ شمسی قصبة نصار بوسیله ی شیخ سهر بن فیصل نصاري و قصبة معمره توسط حاج سلطان کارگزار شیخ خزعل، اداره میشدند. قسمت های مختلف این شهر با نهر هایی که از رودخانه ی مرزی اروند منشعب شده است،از هم جدا شده اند.نهر های حوزه ی شهری از شمال به جنوب عبارتند از دایر، بوچمبه، بودگل، بوطرف، دراچه، خلیفه، مخزوم، قصر(مرکزی)، حد،مچری، معاتیج.در این شهر مساجد و حسینیه‌های فراوانی وجود دارد که از مهمترین آنها می‌توان از حسینیه عطاشه (عطشانیها) وحسینیه تابع الحجه حسینیه سلطانیها ومسجد امیرالمؤمنین را نام برد.

در زمان جنگ ایران و عراق، عملیات والفجر ۸ در منطقه اروندکنار انجام شد که اکنون در نهر سعدونی، یادمانی برای این نبرد ساخته شده است و این بنا در جوار اروندرود و در مقابل شهر فاو عراق ساخته شده است.همچنین در جنوب شهر بازمانده های پل بعثت که رزمندگان ایرانی از روی آن به شهر فاو تردد می کردند، قرار دارد. و در نهر عوج آلبوصید( نهر شیخ فیصل) نیز کمیته ای به فرماندهی شهید شیخ احمد بوصیدی دایر شده بود. 

بزرگ‌ترین بندر صیادی ایران در اروندکنار قرار دارد که در سال ۱۳۸۷ به بهره‌برداری رسید.
این بندر اسکله پهلوگیری به طول ۱۱۶ متر، اسکله خدماتی به طول ۳۲ متر و بیش از ۶۰ متر اسکله پلکانی پهلوگیری دارد.
این بندر قابلیت پهلوگیری بیش از ۱۶۰ فروند موتور لنج و افزون بر ۳۳۰ قایق موتوری صیادی را دارد.

این بخش دارای سه دهستان به نام‌های منیوحی و نصار و نوآباد است منیوحی مهمترین دهستان اروندکنار است که دارای روستاهای مهمی همچون:ابوغزلان، نهرکوت خزعل آباد، ابوعقاب، کوت، ابوشکر، کوت شنوف، ابوخضراوی، ابودیره، سلیم، عفادله و آلبوحمید می‌باشد. مهمترین محصول کشاورزی آن خرما است و دارای انواع سبزیجات و صیفی جات نیز می‌باشد مردم این دهستان علاوه بر کشاورزی به کار صیادی نیز مشغولند و از مهمترین انواع ماهی قابل صید آن می‌توان به صبور، بیاح، چندال و… اشاره کرد.
قابل توجه است که دمای شهر در فصل تابستان به پیش از ۵۰ درجه بالای صفر می‌رسد.
از جمله فعالیت‌های ورزشی مورد علاقه در اروندکنار، هندبال می‌باشد که به همت هیئت هندبال اروندکنار از سال ۸۶ در این شهر آغاز گردیده و توانسته علاقه‌مندان بسیاری را به سمت این رشته سوق دهد.

اسامی نهرهای بخش اروندکنار

بخش اروندکنار شامل ۶۸نهر منشعب شده از اروندرود می باشد که ۱۴نهر آن در قسمت شهری اروندکنار ومابقی در دهستان های منیوحی نصار و نواباد می باشد
۱-نهر خزعل آباد
۲-نهر ابوعقاب 
۳-نهر کوت
۴-نهر ابوشکر
۵-نهر ابوغزلان
۶-نهر ابوخضراوی
۷-نهر دیوان شلیشات
۸-نهر ابودیره
۹-نهر کوت ناصر
۱۰-نهر سلیم
۱۱-نهر عفادله
۱۲-نهر آل بوحمید
۱۳-نهر عراضه
۱۴-نهر نقشه
۱۵-نهر حوزه
۱۶-نهر اعقیبات
۱۷-نهر مساعدی
۱۸-نهر ابودهن
۱۹-نهر سیدیوسف
۲۰-نهر کریم
۲۱-نهر ناصر
۲۲-نهر عوج ابوصید
۲۳-نهر عوج بوحیه
۲۴-نهر مسجد
۲۵-نهر حمیسه
۲۶-نهر ابوشانگ
۲۷-نهر اعرازه
۲۸-نهر کوت نصار
۲۹-نهر ابوعبود
۳۰-نهر ابوصدرین
۳۱-نهر مچری نصار
۳۲-نهر ابوفلفل
۳۳-نهر حمید
۳۴-نهر سن
۳۵-نهر رفیع
۳۶-نهر سعدونی
۳۷-نهر ازرق
۳۸-نهر طلیب
۳۹-نهر ابوعظم
۴۰-نهر عریض
۴۱-نهر دایر
۴۲-نهر ابوچمبه
۴۳-نهر ابودگل
۴۴-نهر ابوطرف
۴۵-نهر خلیفه
۴۶-نهر دراچه
۴۷-نهر مخزوم
۴۸-نهر قصر
۴۹-نهر حد
۵۰-نهر مچری معمره
۵۱-نهر بلامه
۵۲-نهر علیشیر
۵۳-نهر معاتیج
۵۴-نهر نشمی
۵۵-نهر شنوف
۵۶-نهر ابوعلم
۵۷-نهر ناهی
۵۸-نهر عوفی
۵۹-نهر حاج محمد
۶۰-نهر ابتر
۶۱-نهر مچری جنوبی
۶۲-نهر حاج علی
۶۳-نهر بچاچره
۶۴-نهر ابوفلوس
۶۵-نهر قاسمیه
۶۶-نهر قمیجه
۶۷-نهر عوجه(ام انگریز)
۶۸-نهر صلبه

شعرا و ادباء عرب زبان اروندکنار

منطقه اروندکنار از دیرباز دارای مردمانی فرهیخته و مومن آشنا با شعر و ادب بوده است که قبل از جنگ تحمیلی پذیرای مهاجرین زیادی از مردم شهرهای دیگر خوزستان بوشهر عراق بحرین و دیگرکشورهای عربی به جهت آبادانی رونق اقتصادی و کشاورزی گسترده به دلیل وجود رودخانه اروندرود بوده است اما چیزی که بیشتر آنها را مجذوب این منطقه می کرد فرهنگ بالای مردم این دیار که در دل خود شعراء ادباء وعلماي زيادي نظیر علامه شیخ عبدالعظیم ربیعی علامه میرزا احمد جمالدین سیدصاحب ریحانی و بسیاری دیگر بوده است.

اروندرود

اروندرود یا شَط العَرَب رودی پهناور در مرز ایران و عراق است، که از پیوستن رودهای دجله، فرات و سپس کارون پدید آمده‌است. ودر بین شهرهای خرمشهر آبادان و اروندکنار در ایران و شهرهای بصره ابوالخصیب و فاو در عراق قرار دارد.

دجله و فرات پیش از پیوستن به کارون در شهر قرنه در ۳۷۵ کیلومتری جنوب بغداد به هم می‌پیوندند. درازای اروندرود از قرنه تا ریزشگاه آن در خلیج فارس ۱۹۰ کیلومتر است. ریزشگاه اروندرود در میان شهر ایرانی اروندکنار و شهر عراقی فاو است. بصره، خرمشهر، آبادان، خسروآباد و فاو از جمله بندرهای مهم این آبراه هستند که نقش چشمگیری در رونق بازرگانی منطقه دارند.

اروند واژه‌ای پارسی میانه است به معنی بزرگ و شکوه و در دوره باستان به همه طول رود دجله و اروندرود امروزی گفته می‌شد. اگر اروند را با تلفظ اوروند بخوانیم معنی آب رونده یا رودخانه معنی می‌دهد. نام دجله نیز عربی‌شده تیگره پارسی باستان است که تیگره نیز صورت کهن همان واژه تیز است.

هم‌اکنون ۸۱ کیلومتر از ۱۷۵ کیلومتر طول اروندرود – از محل پیوستن نهر خین به این رودخانه تا مصب آن در خلیج فارس – مرز مشترک ایران و عراق به‌شمار می‌آید. عرض اروند رود بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر و عمق آن بین نه تا پانزده متر در نوسان است و هنگام جزر و مد آب، تغییر می‌یابد و در عین حال برای کشتیرانی مناسب است.

اروند عرضی متغیر بین ۴۰۰ متر تا ۱۰۰۰ متر و عمقی تا حدود ۱۸ متر دارد. جریان آب رودخانه اروند از دو رودخانه دجله و فرات در خاک عراق سرچشمه گرفته و رودخانه کارون نیز بداخل آن می‌ریزد. حرکت آب از شمال به طرف جنوب است که به خلیج فارس منتهی می‌گردد. آب رودخانه اروند که از دریا تأثیر می‌پذیرد، عمدتاً دارای دو حرکت جزر (کاهش ارتفاع آب و حرکت آن به طرف خلیج) و مد (افزایش ارتفاع آب و حرکت آن از دریا به سمت رودخانه) می‌باشد که مجموعاً در طول شبانه روز، چهار بار تکرار می‌گردد. ارتفاع آب در عمیق‌ترین قسمت رودخانه به ۲۵ متر می‌رسد و اختلاف ارتفاع آب در پایین‌ترین حالت جزر و بالاترین حالت مد به ۵/۳ متر می‌رسید.

وضعیت کرانه‌های ایران و عراق در اروند به دلیل رسوبات حاصل از جریان آب متغیر است چنانچه در سال ۴۸ منجر به تغییر حدود مرزی ایران و عراق شد. این تغییرات در ساحل رودخانه وضعیتی مخالف همه به‌وجود آورده‌است. بدین معنا که در آنجایی که ساحل ایران محکم است ساحل عراق سست می‌باشد و متقابلاً آنجایی که ساحل ایران سست است، ساحل عراق محکم است.

در بخشی از قسمت‌های منطقه، زمین آن باتلاقی است چنانچه بیشترین قسمت آن در حاشیه جنوبی جاده ام‌القصر از جزایر حجام تا رأس‌البیشه و منطقه جنوبی آن به سمت خلیج فارس به همین وضع می‌باشد که عرض منطقه باتلاقی آن در بعضی مناطق به ۴ کیلومتر می‌رسد.

بنادر ایرانی خرمشهر و آبادان و اروندکنار همچنین بزرگترین بندر عراق یعنی بصره در کناره‌های رودخانه واقع شده‌اند. چون این رودخانه بین دو کشور مشترک است از این‌رو بر پایه قوانین بین‌المللی هر دو کشور دارای حقوق یکسان بر رودخانه بوده و شیوه تعیین خط مرز بر رودخانه‌های مرزی یا به روش خط فرض مقسم المیاه (خط فرض منصف وسط رودخانه) یا اگر قابل کشتیرانی باشد مرز مشترک به روش تالوِگ می‌باشد که به معنای خط‌القعر قابل کشتیرانی درحالت جزر کامل می‌باشد.

  

قدمگاه علی ظاهر

این قدمگاه در روستای نهر مقام منیوحی از توابع اروندکنار قرار دارد که نزد مردم این دیار مقدس و دارای احترام زیادی می باشد.

آیت الله عبدالعظیم ربیعی

آیت الله عبدالعظیم ربیعی در۸ذالحجه سال ۱۳۲۳ هجری قمری(۱۲۸۴شمسی)در روستای نهر علم اروندکنار به دنیا آمد.

مرحوم آیت الله الشیخ عبدالعظیم الربیعی از شاگردان مرحوم آیت الله سید ابو الحسن اصفهانی (قدس سره) و آیت الله سید ابوالقاسم خوئی (قدس) و آیت الله سید محسن حکیم (قدس )بود .

ایشان نماینده ی آیت الله سید ابو الحسن اصفهانی و علامه شیخ آقا ضیاء الدین عراقی و آیت الله شیخ عبد النبی عراقی و آیت الله سید ابو القاسم خوئی در آبادان و اروند کنار بود ، مرحوم آیت الله ربیعی در اروند کنار مدرسه علمیه بنا کرد و در آن به مدت 25 سال تدریس میکرد ، کتابها و تألیفات زیادی علاوه بر حواشی و تعلیقات بر کتب سطوح از خود بجای گذاشت..

کتاب های علامه ربیعی:

1- کتاب سیاسه الحسین (ع)در شرح واقعه ی کربلا 2- رباعیات ربیعی در موعظه و حکم و امثال 3- دیوان ربیعی در مراثی الحسین (ع) 4- الفیه ربیعی در علم نحو 5- منظومه در منطق 6- منظومه در بلاغه 7- منظومه در عقاید

آیت الله ربیعی درسال ۱۳۹۹ هجری قمری(۱۳۵۸شمسی)در محل زادگاهش وفات یافت مقبره ایشان در نهر علم اروندکنار می باشد.

علامه سید میرزا احمد جمال جمال الدين علوی 
از علمای بزرگ و نامدار منطقه آبادان و اروندکنار.که سالها عمرپربرکت خود را در جهت خدمت به دین و مکتب اهل بیت علیهم السلام وارشاد مردم گذراند.. 

سید عبدالصاحب ریحانی 

سیدعبدالصاحب ریحانی عارف وشاعر عرب زبان درسال ۱۳۱۷ در روستای نهر سیدیوسف اروندکنار دیده به جهان گشود.
ایشان دروس دینی وعربی در نوجوانی و در محضر علماء واساتيد منطقه آغاز کرد و در اوایل جوانی توان خطابه ومنبر یافت و مدتی از عمر پربرکتشان را جهت کسب علوم دینی در نجف اشرف سپری کرد.
عرب زبانان خوزستان ، عراق و کویت و …. با اشعار عاشورایی ، اهل بیتی و اخلاقیش آشنا هستند و اورا تکریم می کنند .
 جز شاعری ایشان خطیبی توانابود و در شهرها و کشورهای بسیار منبر اهلبیت پیامبر را برپا می کرد.
باشروع جنگ تحمیلی به ماهشهر شهرک طالقانی مهاجرت وپس از سالها خدمت به اهلبیت ع در همانجا وفات یافت

  

کتاب ها و تالیفات سیدعبدالصاحب ریحانی

ریحانی بیش از ۱۹ کتاب به زبان عربی تالیف وچاپ کرده است .
کتاب های وی بیشتر اشعار ایشان است اما کتاب هایی در زندگی نامه برخی فقها ، تاریخ بنای برخی مساجد و ..است. کتاب های شعری مانند : الف الریحانی موسوعه الریحانیه ، دمعه الحبیب فی مصاب الغریب ، العبرات المنبریه ، الدموع الساکبات ، شعاع المنبر ، الابوذیات الریحانی ، لوعه الاسی ، بهجه الابرار ، سلوه المحبین ، مناهل الواردین و……

منابع
-----

1. 1 2  سلطانی، سلطانعلی، بیست و هشت گفتار در باب فرهنگ و مردم ایران، تهران ۱۳۸۱، ص۲۸۹.
2. ↑  «درگاه ملی آمار> سرشماری عمومی نفوس و مسکن> نتایج سرشماری> جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۳.
3. ↑
4. ↑  خبرگزاری فارس بایگانی‌شده در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine، بازدید: فوریه ۲۰۰۹.

* جمعیت، نام شهردار و سال تأسیس از: استانداری خوزستان

| * ن
* ب
* و
استان خوزستان |
| --- |
| مرکز | 
* اهواز

 | موقعیت استان خوزستان درایران.موقعیت استان خوزستان درایران.دریاچه سد دز.دریاچه سد دز. |
| شهرستان‌ها | 
* آبادان
* آغاجاری
* امیدیه
* اندیکا
* اندیمشک
* اهواز
* ایذه
* باغ‌ملک
* باوی
* بهبهان
* حمیدیه
* خرمشهر
* دزپارت
* دزفول
* دشت آزادگان
* رامشیر
* رامهرمز
* شادگان
* شوش
* شوشتر
* صیدون
* کارون
* کرخه
* گتوند
* لالی
* ماهشهر
* مسجدسلیمان
* هفتکل
* هندیجان
* هویزه

 |
| شهرها | 
* آبادان
* آبژدان
* آزادی
* آغاجاری
* ابوحمیظه
* اروندکنار
* الوان
* الهایی
* امیدیه
* اندیمشک
* اهواز
* ایذه
* باغ‌ملک
* بستان
* بندر امام خمینی
* بندر ماهشهر
* بهبهان
* بیدروبه
* تراز
* ترکالکی
* تشان
* جایزان
* جنت‌مکان
* جولکی
* چم‌گلک
* چمران
* چوئبده
* حر ریاحی
* حسینیه
* حمزه
* حمیدیه
* خرمشهر
* خنافره
* دارخوین
* دزآب
* دزفول
* دهدز
* رامشیر
* رامهرمز
* ربیع
* رغیوه
* رفیع
* زهره
* سالند
* سرداران
* سردشت
* سوسنگرد
* سیاه‌منصور
* شادگان
* شاوور
* شرافت
* شوش
* شوشتر
* شیبان
* شیرین‌شهر
* صفی‌آباد
* صیدون
* فتح‌المبین
* قلعه تل
* قلعه خواجه
* کوت عبدالله
* کنعان
* کوت سیدنعیم
* گتوند
* گُل‌گیر
* لالی
* مسجدسلیمان
* مقاومت
* ملاثانی
* منصوریه
* میانرود
* میانکوه
* مینوشهر
* میداوود
* هفتکل
* هندیجان
* هویزه
* ویس
* سماله
* صالح شهر
* گوریه

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 
* معبد چغازنبیل
* سازه‌های آبی شوشتر
* آرامگاه یعقوب لیث
* آسیاب‌های آبی دزفول
* آبشار شوی
* چاه شماره یک
* ایوان کرخه
* بازار کهنه (دزفول)
* پارک ملی دز
* بند میزان
* پل بند لشکر
* پل سفید اهواز
* پل قدیم (دزفول)
* پل و سد شادروان شوشتر
* تالاب شادگان
* تالاب هور العظیم
* تپه چغامیش
* تفریحگاه ساحلی دز
* دریاچه سد دز
* دریاچه سد کرخه
* دانشگاه گندی‌شاپور
* سد دز
* سد کرخه
* شوش (شهر باستانی)
* شهر باستانی آسک
* قلعه ارجان
* قلعه سلاسل
* قلعه شوش
* کاخ فیلیه
* دا و دختر
* هفت‌تپه
* مسجد جامع خرمشهر
* مسجد جامع (دزفول)
* مزار رودبند (دزفول)
* مسجد رنگونی‌های آبادان
* موزه آبادان
* دانشگاه نفت
* پل تاریخی کوت سید صالح
* مسجد تاریخی پل فولاد
* محوطه تاریخی حمیدیه
* قدمگاه خضر نبی
* دریاچه شط تمی
* حمام شاه رکن‌الدین
* مسجد جامع شوشتر

 |

| * ن
* ب
* و
شهرهای بندری ایران |
| --- |
| دریای خزر | 
* آستارا
* بندر انزلی
* کیاشهر
* بندر امیرآباد
* نوشهر
* بهشهر
* فریدونکنار
* بندر ترکمن
* بندر گز
* بندر کاسپین
* پیربازار رشت

 |
| خلیج فارس | 
* اروندکنار
* آبادان
* خرمشهر
* بندرامام خمینی
* بندر ماهشهر
* بندر دیر
* بندر بوشهر
* بندر دیلم
* بندر ریگ
* بندر سیراف
* بندر کنگان
* بندر گناوه
* بندرعباس
* بندر خمیر
* بندر دولاب
* بندر لنگه
* چوئبده

 |
| دریای مکران | 
* چابهار
* کنارک
* جاسک
* سیریک

 |


| * ن
* ب
* و
خلیج فارس |
| --- |
| 
* تحریف نام خلیج فارس

 |
| جغرافیا | 
* زمین‌چهرهای خلیج فارس
* حوضه خلیج فارس
* تنگه هرمز
* تنگه خوران
* تنگه هنگام
* اروندرود
* سامانه رودخانه‌ای دجله و فرات
* تالاب‌های میان‌رودان
* تالاب شادگان
* کارون
* بهمن‌شیر
* دز
* خرسان
* رود دیاله
* نهر عضدی
* خلیج بحرین
* خلیج سلوی
* دریای عمان
* درازگودال مکران
* اقیانوس هند
* کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس
* صفحه اوراسیا
* صفحه ایران
* صفحه عربستان
* شبه‌جزیره عربستان
* دریای عرب
* پارس
* ناحیه بیابانی و نیمه‌بیابانی جنوب ایران
* ناحیه بیابانی و نیمه‌بیابانی خلیج فارس
* ناحیه بیابانی و نیمه‌بیابانی دریای عمان

 |
| جاها | 
* ذخیره‌گاه زیست‌کره حرا
* شهر حریره
* قلعه هرمز
* میدان گازی پارس جنوبی
* میدان گازی فردوسی
* فرودگاه خلیج فارس
* پل خلیج فارس
* مجتمع خلیج فارس
* آزادراه خلیج فارس
* Al Khaleej Road

 |
| جزیره‌ها | 
* فهرست جزیره‌های خلیج فارس
* ایران
	+ قشم
	+ کیش
	+ ابوموسی
	+ تنب بزرگ
	+ تنب کوچک
	+ لاوان
	+ فارسی
	+ خارگ
	+ هنگام
	+ هرمز
	+ ناز
	+ لارک
	+ آبادان
	+ بونه
	+ دارا
	+ هندرابی
	+ مینو
	+ نخیلو
	+ ام‌الکرم
	+ شیف
	+ شیدور
	+ سیری
	+ فرور بزرگ
* بحرین
	+ الدار
	+ امواج
	+ بحرین
	+ دیارمهیرغ
	+ حوار
	+ جده
	+ محرق
	+ نبیه صالح
	+ ستره
	+ ام‌الصبان‎
	+ ام‌النعسان‎
* کویت
	+ بوبیان
	+ فیلکه
	+ کبر
	+ مسکان
	+ قاروه
	+ ام‌المرادم
	+ ام‌النمل
	+ وربه
* عمان
	+ قوین
* عربستان سعودی
	+ عربی
	+ تاروت
* امارات متحده عربی
	+ ابوالابیض
	+ الفطیسی‎
	+ اللولو
	+ الماریه
	+ الریم
	+ داس
	+ دلما
	+ البدایه
	+ مروح
	+ السعدیات
	+ صیر ابونعیر
	+ صیر بنی‌یاس
	+ زرکوه

 |
| بندرها | 
* بندرها و لنگرگاه‌های خلیج فارس
* لیان
* بندرهای ایران
	+ اروندکنار
	+ بندرعباس
	+ بندر دیلم
	+ بندر امام خمینی
	+ بندر خمیر
	+ بندر لنگه
	+ بندر ماهشهر
	+ بندر سیراف
	+ بوشهر
	+ خلیج چابهار
	+ درگهان
	+ بندر جاسک
	+ کیش
	+ لافت (قشم)
	+ بندر امام خمینی
	+ قشم
	+ سوزا
* بندرهای عراق
	+ بندر ابوفلوس
	+ پایانه نفتی البصره
	+ فاو
	+ خور العلمیه
* بندرهای بحرین
	+ مینا سلمان
* بندرهای قطر
	+ بندر حمد
* بندرهای عربستان
	+ بندر ملک عبدالعزیز
	+ تناجیب
* بندرهای امارات
	+ بندر الحمریه
	+ خور فکان
	+ بندر جبل علی
	+ مینا سعیذ

 |
| تاریخ | 
* سنگ‌نبشته هخامنشی
* اشغال هرمز (۱۵۰۷)
* لشکرکشی عثمانی به هرمز
* محاصره بحرین
* بازپس‌گیری هرمز
* Action of 1 February 1625
* Battle off Hormuz (1625)
* اشغال بحرین (۱۷۱۷)
* فتوحات نادرشاه در خلیج فارس و عمان
* مقیم خلیج فارس
* اشغال بحرین (۱۷۸۳)
* Persian Gulf campaign of 1809
* Senior Naval Officer, Persian Gulf
* Persian Gulf campaign of 1819
* General Maritime Treaty of 1820
* دالان ایرانی
* دستور خلیج فارس
* عملیات مشترک اروند
* حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه
* درگیری‌های ۷۵-۱۹۷۴ اروندرود
* جنگ ایران و عراق
* جنگ نفت‌کش‌ها
* عملیات اراده جدی
* حادثه بریجتون
* جنگ خلیج فارس
* آلودگی نفتی جنگ خلیج فارس
* زهکشی باتلاق‌های بین‌النهرین
* دستگیری سربازان بریتانیا توسط سربازان ایران در سال ۲۰۰۷
* مناقشه تنگه هرمز
* دستگیری ملوانان آمریکایی
* بحران خلیج فارس
* حادثه مه ۲۰۱۹ خلیج عمان
* حادثه ژوئن ۲۰۱۹ دریای عمان
* سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران (۱۳۹۸)
* مناقشه‌های سرزمینی در خلیج فارس
* تاریخ خلیج فارس

 |
| ورزش‌ها | 
* لیگ برتر خلیج فارس
* جام ملت‌های خلیج
* Arab Gulf Cup Football Federation
* لیگ برتر امارات متحده عربی
* جام اتصالات امارات
* سوپر جام فوتبال امارات
* Arabian Gulf Rugby Football Union
* Arabian Gulf rugby union team
* Arabian Gulf rugby sevens team
* Arabian Gulf Futsal Cup
* GCC Champions League
* Gulf Cup (disambiguation)
* Khaleej FC
* باشگاه فوتبال الخلیج خور فکان

 |
| سازمان‌ها | 
* شورای همکاری خلیج فارس
* دانشگاه خلیج فارس
* سازمان برخط خلیج فارس
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی خرمشهر-خلیج فارس
* مرکز مطالعات خلیج فارس
* مرکز شرمین و بیژن مصور رحمانی برای مطالعات ایران و خلیج فارس
* دانشگاه خلیج عربی
* دانشگاه خلیج
* Gulf University for Science and Technology
* Gulf Medical University
* گلف نیوز
* گلف دیلی نیوز
* گلف تودی
* خلیج تایمز
* الخلیج (روزنامه)
* اخبار الخلیج
* Gulftainer
* Arabian Gulf Development
* بانک تجاری خلیج
* Durrat Khaleej Al Bahrain Company
* دارالخلیج
* شرکت نفت خلیج عربی

 |
| حیات وحش | 
* Blacktip tope
* سسک درختی کوچک
* Cheekspot blenny
* Collared kingfisher
* فیل دریایی
* فلامینگوی بزرگتر
* حسون
* لاک‌پشت پوزه‌عقابی
* نهنگ گوژپشت
* دلفین پوزه‌بطری گرمسیری
* نهنگ قاتل
* نهنگ بزرگ‌باله‌ای کوچک
* نهنگ اومورا
* Pita skate
* Porites nodifera
* Slender whiting
* Arabian carpetshark
* Smoothtooth blacktip shark
* Xenisthmus balius
* نخل
* حرا
* چندل (گیاه)

 |
| سایر | 
* روز ملی خلیج فارس
* خلیج همیشگی فارس
* خلیج فارس (اسب)
* خلیج فارس (موشک)
* مدال ملی کهنه‌سربازان خلیج فارس
* مدال خلیج
* مدال خلیج و کویت
* حاکمیت تاریخی ایران بر جزایر تنب و بوموسی
* نقشه ایران در دوره افشاریه
* دزدی دریایی در خلیج فارس
* سندرم جنگ خلیج فارس
* Rationale for the Persian Gulf war
* Environmental impact of Gulf wars
* Organization of United States Naval Aviation Units in the Gulf War
* Media coverage of the Gulf War
* List of Gulf War military equipment
* Persian Gulf Inferno
* موسیقی خلیج فارس
* موسیقی بندری
* نی‌انبان
* موسیقی عربی خلیج فارس
* هبان
* عربی خلیجی
	+ عربی خلیجی بحرینی
	+ عربی بحرانی
	+ عربی کویتی
* فارسی کویتی
* نشنال
* بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی ۲۰۱۰
* کشتی‌های غرق‌شده در خلیج فارس
* خلیج فارس (ناوشکن)
* ناوشکن کلاس خلیج فارس
* بندر (واژه)
* مسیحیت در شرق عربستان
* فرهنگ رایج در کشورهای عربی خلیج فارس
	+ گرگیعان
* غذاهای کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس
* روپیه خلیج
* خلیجی (واحد پول)
* عربی‌سازی
* خلیج فارس (ابهام‌زدایی)
* جنگ خلیج فارس (ابهام‌زدایی)
* خلیج (ابهام‌زدایی)
* هواپیمایی‌ها
	+ هواپیمایی قشم
	+ هواپیمایی کیش
	+ گلف ایر
	+ Gulf Aviation
	+ Gulf Traveller
	+ هواپیمایی سعودی‌گلف

 |
| 
* بحرین
* ایران
* عراق
* کویت
* عمان
* قطر
* عربستان سعودی
* امارات متحده عربی

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |