با رضاشاه اشتباه نشود.

**رضا پهلوی** (زادهٔ ۹ آبان ۱۳۳۹)، فعال سیاسی و فرزند ارشد آخرین پادشاه ایران ، محمدرضا پهلوی و شهبانوی ایران در دوران پهلوی ، فرح پهلوی است که از ۴ آبان ۱۳۴۶ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ (پیش از انقلاب ۱۳۵۷) واپسین ولیعهد سلطنت مشروطه ایران بود و با عنوان رسمی **«والاحضرت همایون ولایتعهد»** خطاب می‌شد.

او در حالی که هفت سال داشت با توجه به قانون اساسی ایران و با توجه به وراث فرزند ارشد ذکور شاه به ولیعهدی ایران رسید و وارث بلافصل تخت پادشاهی ایران شد؛ اما در پی وقوع انقلاب ۱۳۵۷ به همراه خانواده‌اش مجبور به ترک ایران شد. از آن پس او به عنوان فعال سیاسی و یکی از مخالفان برجسته نظام جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شود. رضا پهلوی هدف اصلی فعالیت‌های سیاسی خود را رسیدن ایران به یک مردم‌سالاری سکولار پارلمانی، حقوق بشر، جدایی دین از حکومت، حق مردم برای تعیین شکل نظام سیاسی از طریق یک انتخابات آزاد و حفظ تمامیت ارضی ایران اعلام کرده‌است.

کودکی و ولیعهدی
---------------

نگاره‌ای از رضا پهلوی در سن سیزده سالگی در سال ۱۹۷۳
رضا پهلوی، حاصل ازدواج محمدرضا پهلوی با فرح دیبا است. او نخستین فرزند پسر محمدرضا پهلوی و مطابق قانون اساسی مشروطه، ولیعهد ایران بوده‌است. او برادر بزرگ‌تر علیرضا، فرحناز و لیلا و برادر ناتنی و کوچک‌تر شهناز پهلوی است که حاصل ازدواج محمدرضا پهلوی با فوزیه است. در سال ۲۰۰۱ لیلا پهلوی، کوچک‌ترین خواهر رضا پهلوی، در لندن، در اثر خودکشی درگذشت. در سال ۲۰۱۱ علیرضا، برادر کوچک‌تر رضا پهلوی در بوستون، آمریکا در آپارتمان شخصی خود خودکشی کرد.

از آنجایی که شاه ایران، در پی دو ازدواج قبلی‌اش، نتوانسته بود فرزند پسر داشته باشد، تولد رضا پهلوی برای دربار سلطنتی ایران اتفاق بسیار مهمی تلقی می‌شد و حکومت وقت سالروز تولد او را تا پایان دوره پهلوی گرامی می‌داشت؛ زیرا مطابق قانون اساسی مشروطه فرزند ذکور به عنوان ولیعهد تداوم دهنده سلطنت محسوب می‌شد.

رضا پهلوی شش سال داشت که به کاخ اختصاصی خود راه یافت. کاخ وی، بنای قدیمی و کوچک کوشک احمدشاهی واقع در مجموعه باغ نیاوران بود که پیش از نقل مکان رضا پهلوی کاملاً بازسازی شد. در آن جا وی تحت نظر یک معلم فرانسوی به نام مادمازل ژوئل فوبه قرار گرفت و چند نفر از آجودان‌های شاه نیز به انجام امور مختلف وی گمارده شدند.

یک سال بعد و در سن ۷ سالگی، محمدرضا پهلوی تاج ولیعهدی را بر سر او نهاد. با این کار، او رسماً بر اساس قانون اساسی مشروطه ولیعهد ایران شد. مراسم تاجگذاری در کاخ گلستان برگزار شد.

هنگامی که رضا پهلوی به سیزده سالگی رسید، محمدرضا پهلوی شخصاً پرواز را به او آموخت.

نوجوانی و تحصیلات
-----------------

در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۵۶ رضا پهلوی، در محل پایگاه چهارم شکاری دزفول، نخستین پرواز انفرادی خود را با جنگندهٔ اف-۵ انجام داد.

در جریان انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، رضا پهلوی ۱۸ سال داشت و به تازگی موفق به اخذ دیپلم متوسطه شده بود و در حال انجام دوره آموزشی پرواز با جنگندهٔ اف-۱۶ در ایالات متحده بود. با وقوع انقلاب، رضا پهلوی دیگر نتوانست به ایران بازگردد.

او دورهٔ پیشرفتهٔ خلبانی جت‌های جنگنده را در پایگاه نیروی هوایی ریس در لاباک، تگزاس گذراند.

پهلوی در سپتامبر ۱۹۷۹/شهریور ۱۳۵۸ تحصیلات دانشگاهی خود را با ورود به کالج ویلیامز واقع در ویلیامزتاون، ماساچوست، آمریکا آغاز کرد. خانواده او نیز در همین منطقه غرب ماساچوست و جنوب ورمانت ساکن شدند و شروع به تحصیل کردند. در این زمان پدرش در تبعید و بیمار بود. پهلوی در زمان وفات پدرش همراه او بود و او در تحصیلاتش وقفه انداخت تا تصمیمات سیاسی بگیرد. پس از درگذشت محمدرضا پهلوی، در سال ۱۹۸۰ رضا پهلوی از کالج ویلیامز ترک تحصیل کرد، و در دانشگاه آمریکایی قاهره به عنوان دانشجوی علوم سیاسی ثبت نام کرد، اما حضور او در دانشگاه با بادی‌گاردها نامنظم بود. او به تنهایی به مراکش نقل مکان کرد و به‌طور مکاتبه‌ای در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در آمریکا، به تحصیل پرداخت و در سال ۱۹۸۵ مدرک کارشناسی خود را در رشته علوم سیاسی دریافت کرد.

فعالیت‌های سیاسی
----------------

رضا پهلوی، در ۳۱ اکتبر ۱۹۸۰ پس از رسیدن به بیست سالگی در حال قسم یاد کردن در برابر قرآن برای نگاهبانی قانون اساسی مشروطه مبنی بر «مبارزه با جمهوری اسلامی و روح‌الله خمینی» و آغاز فعالیت‌های سیاسی
رضا پهلوی به عنوان یکی از رهبران اصلی اپوزیسیون ایران شناخته می‌شود. رضا پهلوی، فعالیت‌های سیاسی خود را بلافاصله پس از مرگ پدرش در مرداد ۱۳۵۹ آغاز کرد. او در آغاز جنگ ایران و عراق طی نامه‌ای به نیروی هوایی ایران، پیشنهاد کرده بود تا به عنوان خلبان جنگنده در جنگ ایران و عراق شرکت کند، که مقامات وقت ایران این تقاضا را بی‌پاسخ گذاشتند.

### سوگمد پادشاهی

او در ۹ آبان ۱۳۵۹ / ۳۱ اکتبر ۱۹۸۰، بیست ساله شد و قادر شد بنا بر قانون اساسی مشروطه نسبت به سلطنت در ایران ادعا کند. او که در آن زمان دانشجوی دانشگاه آمریکایی قاهره بود، در مراسمی در قصر قبه در قاهره خود را شاه ایران اعلام کرد و عنوان رضا شاه دوم را برای خود اختیار کرد. یک قرآن در برابر او و پرچم شاهنشاهی ایران پشت او قرار داشت، و او در یک سخنرانی ده دقیقه‌ای حکومت خمینی را کابوسی خواند که باید اطمینان داشت همچون «بقیه در تاریخ ما گذر خواهد کرد» و از ایرانیانی که توسط جوخه‌های آتش خمینی و نیز در جنگ ایران و عراق کشته شدند به عنوان «شهید» تجلیل کرد.

### پیشنهاد مقاومت ملی

او در ماه مارس همان سال بیانیه ای برای سال نو ایرانی صادر کرد و از همه مخالفان حکومت ایران خواست که پشت سر او متحد شوند و «مقاومت ملی» به راه بیاندازند. اما با برکناری ابوالحسن بنی‌صدر و ترور ده‌ها تن از مقامات از جمله محمد بهشتی رئیس‌جمهور در ژوئن، سکوت اختیار کرد و هیچ واکنشی نشان نداد. در طول سال ۱۹۸۱، او در قصر قبه ماند و روابط نزدیکی با گروه‌های طرفدار سلطنت برقرار کرد و در عین حال با مخالفت سایر گروه‌های مخالف، از جمله مخالفان جناح چپ، مواجه شد. در ماه اوت، پهلوی اعلام کرد که مخفیانه برای سرنگونی حکومت ایران برنامه‌ریزی کرده‌است و اظهار داشت: «تاکنون حاضر نبودم از وجود برنامه‌های هماهنگ برای اینکه نمی‌خواهم جان تعدادی از بهترین فرزندانمان را به خطر بیندازم، رونمایی کنم. بسیاری از اقدامات ما برای شما ناشناخته بوده‌است، اما می‌خواهم به شما اطمینان دهم که اقدامات لازم برای نجات ایران به بهترین نحو انجام می‌شود.» انور سادات رییس‌جمهور مصر یک ایستگاه رادیویی در اختیار او قرار داده بود.

یک سال بعدپهلوی سپس مدتی به رباط، مراکش نقل مکان کرد. پادشاه مراکش یکی از قصرهای خود در آنجا را در اختیار او و گروه کوچکی از خادمان و نظامیان قرار داد و او در آنجا در حال ریختن طرحی ناممکن برای بازگشت به قدرت در تهران بود. در این زمان حمله عراق به ایران ایرانیان را پشت خمینی متحد کرده بود و اپوزیسیون دچار چنددستگی بود و از حمایت چندانی در تهران برخوردار نبود، بازگشت پهلوی به قدرت نامحتمل به نظر می‌رسید.

### پیشنهاد کودتا به رضا پهلوی

در فوریه ۱۹۸۲، یاکوف نیمرودی تاجر و مامور اطلاعاتی اسرائیلی در برنامه پانورامای بی‌بی‌سی ظاهر شد، از اهمیت استراتژیک ایران گفت، شاه را ستود و آشکارا غرب را به سرنگونی خمینی و اعاده سلطنت به ایران فراخواند. پهلوی چند روز بعد به او زنگ زد و او را به مراکش دعوت کرد. نیمرودی و آدولف شویمر در تابستان ۱۹۸۲ به رباط رفتند و ظرف سه روز گفتگو با پهلوی و سپهبد سعید رضوانی طرح کودتایی برای به قدرت رساندن پهلوی در ایران ریخته شد. به نوشته دنیل راویو و یوسی ملمن، پهلوی و همراهانش به آنها گفتند حمایت مالی برای خرید تسلیحات و پرداخت حقوق یک نیروی مزدبگیر تنها چیزی است که برای سرنگونی آیت الله‌ها لازم است. نیمرودی و شویمر به‌طور جدی نسبت به موفقیت چنین طرحی اعتقاد داشتند و به همراه دو ژنرال سابق ایرانی از جمله رضوانی در سپتامبر ۱۹۸۲ با عجله به اسرائیل بازگشتند تا با آریل شارون وزیر دفاع دربارهٔ آن سخن بگویند.  آنها در بازگشت دوستشان عدنان خاشقجی، تاجر عربستان سعودی را در جریان گذاشتند. پس از یک رشته تماس‌های بین‌المللی گروه بزرگتری از طرح ریزان با حضور افرادی چون جعفر نمیری، رئیس‌جمهور سودان، شارون، نمرودی و شویمر، در تفریگاه خاشقجی در کنیا گرد هم آمدند. خاشقجی اعلام کرد ملک فهد پادشاه عربستان سعودی موافقت کرده تا ۸۰۰ میلیون دلار و در صورت لزوم تا یک میلیارد دلار پشتیبانی مالی را فراهم کند. قرار بود اسرائیل سلاح‌ها را که نه تنها تفنگ و گلوله بلکه تانک، هواپیمای جنگی و موشک بود را مهیا کند و این زرادخانه در سودان ساخته شود. قرار بود رضا پهلوی و ژنرال‌های در تبعیدش این تسلیحات را دریافت کنند و کودتایی علیه خمینی انجام دهند. موساد از این جلسه کنار گذاشته شده بود، ولی تحلیلگران آن نسبت به این پروژه ایرانی-سودانی دغدغه‌های جدی داشتند. موساد معتقد بود رضا پهلوی و ژنرال‌های بی قدرتش مردانی هستد که دوران آنها به سر آمده. از نظر آنان یک حمله زمینی در مقیاس کوچک به ایران، که در آن زمان داشت ارتش عظیم عراق را پس می‌زد، به احتمال زیاد موفق نمی‌بود. اسحاق شامیر، وزیر وقت امور خارجه و از کهنه کاران موساد نیز نسبت به شرکای عرب اعتمادی نداشت. اسحاق خوفی اداره کننده وقت موساد این را ایده بدی برای اسرائیل و موساد دانست. او یکی از جاسوسان ارشد اسرائیل را برای دیدار با پهلوی به مراکش فرستاد، که به پهلوی گفت «من از سوی بالاترین حلقه‌ها در اسرائیل اجازه دارم به شما بگویم اسرائیلی‌هایی که با شما دیدار کردند نماینده مجاز ما نیستند. آنها فقط شما را به دردسر می‌اندازند. لطفاً در آینده مستقیماً با ما هماهنگ کنید، گرچه این برنامه سودان به نفع ما نیست.» بدین ترتیب این برنامه با شکست رو به رو شد. به موازات این طرح برنامه پنتاگون و وزارت امور خارجه آمریکا نیز با کارشکنی سیا به شکست انجامید. پس از استعفای شارون پس از کشتار صبرا و شتیلا، مقامات بعدی اسرائیل نسبت به آن بی علاقه بودند: به گفته ساموئل سگف، این طرح ابتدائاً مورد تأیید سیا و کابینه اسرائیل بود، اما پس از این که مناخیم بگین در سال ۱۹۸۳ استعفا داد و رهبری جدید «به این فکر افتاد که اسرائیل نباید درگیر ماجراجویی جدیدی شود»، این طرح کنار گذاشته شد. پهلوی در رباط با مأموران اطلاعاتی آمریکا ارتباط مستمر داشت. : ۱۲۳ او در رباط با کیسی دیدار کرد و آنچه او «همکاری متقابل اطلاعاتی …برای منافع متقابل» خواند بین آنان آغاز شد. : ۲۷۲–۲۷۵

### همکاری با سیا

پس از مراکش او به پاریس، و نهایتاً در سال ۱۹۸۴ به حومه واشینگتن دی سی در شمال ویرجینیای آمریکا عزیمت کرد. به نوشته کنت تیمرمن، کیسی و مایکل دیور قائم مقام رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید در ژانویه ۱۹۸۳ در باشگاه چوی چیس در بیرون واشینگتن دی سی با رضا پهلوی بیست و دو ساله دیدار کردند. او از ضعف حکومت اسلامی، بحران اقتصادی فزاینده، و فرصتی که این مسئله برای برقراری دوباره سلطنت فراهم می‌کرد صحبت کرد. این برنامه‌ها خیالی بود و او در آن زمان حمایتی در ایران نداشت. پهلوی پیشنهاد کرد سیا به او در چارچوب نقشه ای برای بازگرداندن او به قدرت برای تأمین بودجه شبکه ای از مأموران اطلاعاتی سابق ایرانی برای جمع‌آوری اطلاعات درون ایران کمک کند. کیسی و دولت آمریکا با وجود عدم محبوبیت خانواده پهلوی در ایران در آن زمان پذیرفتند برای حمایت از تلاشهای پهلوی به او ماهیانه مبلغی پرداخت کنند. به نوشته تیمرمن شهریار آهی که در آن زمان به کیسی نزدیک بود سعی داشت رضا پهلوی را از جوانی خوشگذران به یک رهبر شجاع مقاومت تبدیل کند که در این تلاش ناکام ماند. پهلوی پول گرفتن از سیا را انکار کرد ولی به گفته مشاورش این مقرری گاه تا ۱۵۰٬۰۰۰ دلار در ماه هم می‌رسیده.: ۲۷۴ او در سال ۱۹۸۵ به مشاور نزدیک آن زمانش، احمدعلی مسعود انصاری، مأموریت داد ۹ جریب فرنگی زمین در گریت فالز، ویرجینیا در حومه ده مایلی واشینگتن، دی سی بخرد. او در آنجا عمارتی ۳٫۲ میلیون دلاری بنا کرد که قصر در تبعید او شد. او در سال ۱۹۸۷ به این خانه بین مک‌لین و گریت فالز نقل مکان کرد. دلیل نقل مکان او به این محل سیاسی بود؛ تا او به لانگلی، مقر سیا که از آن در آن زمان ماهیانه مقرری دریافت می‌کرد نزدیک باشد. تصویر بزرگ او با نوشته «امید دموکراسی در ایران» بر دیوار بخش ایران لنگلی قرار داشت.

### هک سیگنال های تلویزیون جمهوری اسلامی توسط سیا و پخش پیام پهلوی

سیا در ساعت ۹ شب ۵ سپتامبر سال ۱۹۸۶ سیگنال‌های تلویزیونی ایران را مسدود کرد و یک سخنرانی یازده دقیقه‌ای از رضا پهلوی را که در آن زمان در شمال ویرجینیا ساکن بود : ۲۷۲–۲۷۵ از دو شبکه تلویزیون ایران برای گیرنده‌ها در ایران پخش کرد. او در این سخنرانی وعده داد: «من باز خواهم گشت.» مشخص نیست پهلوی از این که این عملیات توسط سیا انجام شده مطلع بوده باشد. در همان زمان الیور نورث در حال مذاکرات تبادل اسلحه با ایران در چارچوب پروژه ایران-کنترا بود و این عملیات خشم مذاکره‌کنندگان ایرانی را برانگیخت. : ۲۷۲–۲۷۵ تبعیدیان ایرانی برای سیا چندان قابل استفاده از آب در نیامدند، و مسئولین سیا با سوء ظن قابل توجهی به آنان می‌نگریستند. : ۷۷ خانه او در ویرجینیا تبدیل به پایگاهی سیاسی شد که پهلوی و انصاری در آن افراد را به حضور می‌پذیرفتند و همچون یک دادگاه در اختلافات تبعیدیان مقیم واشینگتن میانجیگری می‌کردند. آنها کنشگران سیاسی، مأموران مخفی، و کنشگران ضد شورش از سراسر جهان را برای کمک به او برای به دست آوردن دوباره تخت پادشاهی به خدمت می‌گرفتند.: ۲۷۸ هزینه ماهیانه پهلوی و همراهانش در دهه ۱۹۸۰ بالغ بر ۲۰۰٬۰۰۰ دلار در ماه تخمین زده شده‌است. در ۱ اردیبهشت ۱۳۶۵، پهلوی فاش کرد که اخیراً دولت در تبعید را با هدف برقراری مجدد سلطنت مشروطه در ایران تشکیل داده‌است.

با شروع درگیری‌های حقوقی پهلوی و مباشرش احمدعلی مسعود انصاری در اوایل دهه نود میلادی پهلوی در وضعیت مالی خود تجدیدنظر کرد. او عمارت خود در گریت فالز را به قیمت ۳ میلیون دلار فروخت و به منطقه پتوومک، مریلند نقل مکان کرد. او همچنین بادیگاردهای خود را مرخص کرد.

### اهداف و فعالیت بعدی رضا پهلوی

رضا پهلوی، مهم‌ترین هدف از فعالیت‌های سیاسی خود را «برپایی نظامی سکولار و مردم‌سالار در ایران» می‌داند.

او همواره به عنوان یک شهروند ایرانی در خارج از کشور به مبارزه سیاسی برای حقوق بشر و دموکراسی در ایران و تلاش برای اتحاد بین ایرانیان داخل و خارج از کشور پرداخته‌است.

در راستای رویدادهای پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری دهم، رضا پهلوی از جامعهٔ جهانی خواست تا «از جنبش نافرمانی مدنی مردم ایران» در مقابل حکومت مذهبی این کشور پشتیبانی کنند.

### تحریم انتخابات

رضا پهلوی در ضرورت تحریم انتخابات مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹–۱۳۹۸) گفت: «رای دادن و شرکت کردن در انتخابات به معنای تبرئه حکومت ایران از همه جنایت‌هایی است که انجام داده، آن هم وقتی به تازگی ۱۵۰۰ نفر از معترضان را در اعتراضات آبان‌ماه کشته‌است». وی افزود «با تحریم انتخابات به دنیا پیام می‌دهیم که این خیمه‌شب بازی جمهوری اسلامی است».

در این دوره، با ۴۲٫۵٪، کمترین میزان مشارکت مردم در یازده دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی رقم خورد.

### شکایت از علی خامنه‌ای به دیوان بین‌المللی کیفری

رضا پهلوی در آذرماه ۱۳۹۰، خواهان محاکمه علی خامنه‌ای، به اتهام ارتکاب «نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت» در دیوان بین‌المللی کیفری شد. رضا پهلوی، در خردادماه ۱۳۹۱ در سفر به هلند در دیدار با لوئیس‌مورنواوکامپو، دادستان دادگاه بین‌المللی لاهه شکایت خود را از رهبر جمهوری اسلامی ایران به اتهام «جنایت علیه بشریت» به دادگاه بین‌المللی کیفری تسلیم کرد.

در تاریخ ۳ دی ۱۳۹۸، از اروپاییان خواست تا به جای تجارت با حکومت ایران، پرونده کشته‌شدن بیش از ۱۵۰۰ تظاهرکننده در اعتراضات سراسری آبان‌ماه ۱۳۹۸ را به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهند.

پهلوی با اذعان به اینکه دیوان بین‌المللی کیفری راساً نمی‌تواند به این شکایت بپردازد بیان کرد که:

>  در اصل رسمیت دادن به این شکایت نامه بود بر مبنای یک اصل پانزدهم در پروتکل دادگاه کیفری بین‌المللی که یک شماره رسمی به پرونده تعلق می‌گیرد به عنوان این که این شکایت ثبت و ضبط خواهد شد.
> 
> منتها همان‌طور که قبلاً این موضوع را به هم میهنانم توضیح دادم، از آن جایی که ایران اصولاً اساسنامه رم را امضا نکرده‌است، بدین ترتیب نمی‌توانیم به خود این دادگاه به‌طور مستقیم شاکی شویم.
> 
> 

### خیزش زن، زندگی، آزادی

در سپتامبر ۲۰۲۲ در پی درگذشت مهسا امینی، اعتراضات گسترده‌ای در سراسر ایران شروع شد و راهپیمایی‌های عظیمی علیه حکومت ایران در شهرهای گوناگون جهان برگزار شد. پهلوی در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۲ در یک کنفرانس خبری در واشینگتن دی سی خواستار تشکیل یک «دولت موقت تکثرگرا» و «ایجاد صندوق‌هایی برای پشتیبانی از اعتراضات و اعتصابات و تأمین آزادی ارتباطات» شد. در ژانویه ۲۰۲۳، ژانویه هشتگ #من\_وکالت\_می‌دهم در حمایت از پهلوی «برای رهبری جنبش» در توئیتر ترند شد و افرادی چون از جمله علی کریمی، حمید فرخ‌نژاد، احمد باطبی، پرستو صالحی، و روناک یونسی، به آن پیوستند.

### سفر به اسرائیل

رضا پهلوی در آوریل ۲۰۲۳ به همراه همسرش یاسمین پهلوی، به اسرائیل سفر کرد و در فرودگاه مورد استقبال مقامات اسرائیلی قرار گرفت. او در این سفر با مقامات ارشد اسرائیلی از جمله بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر و اسحاق هرتسوگ رئیس‌جمهور و با شماری از اسرائیلی‌های ایرانی‌تبار دیدار کرد و در مراسم سالانه یادبود هولوکاست شرکت کرد. دولت اسرائیل در بیانیه ای، شاهزاده رضا پهلوی را «ارشدترین شخصیت ایرانی که تاکنون دیدار عمومی از اسرائیل داشته» خواند. پهلوی ابراز امیدواری کرد ایران و اسرائیل در صورت تغییر رژیم در ایران مشابه دوره پدرش دوباره «شرکای استراتژیک» شوند. پهلوی در این سفر از یک تأسیسات نمک‌زدایی از آب و باغ‌های بهایی حیفا دیدار کرد. او سفر خود را فرصتی برای آوردن «پیام دوستی از مردم ایران» خواند. طرفداران پهلوی دیدار او را تاریخی خواندند و آن را گواهی بر این دانستند که اسرائیل «انقلاب ملی» در ایران را به رسمیت شناخته و شاهزاده رضا پهلوی را «تنها رهبر» آن می‌داند. برخی ایرانیان او را بابت سکوت در خصوص وضعیت فلسطینیان و بازدید از کشوری که تهدید به حمله نظامی به ایران کرده مورد انتقاد قرار دادند.

گروه های سیاسی و سازمان های ایجاد شده
-------------------------------------

در فروردین ماه ۱۳۹۲ او ائتلاف شورای ملی ایران را بنیان‌گذاری و سپس رهبری کرد اما در شهریور ۱۳۹۶ رسماً از سِمت خود به عنوان رهبر شورای ملی کناره‌گیری کرد.

### پروژه ققنوس

پهلوی در سال ۱۳۹۷، پروژه ققنوس را که ابتکار او آغاز شده در واشینگتن آمریکا معرفی کرد. مدیر این پروژه، آن را یک اندیشکده علمی و هدف آن را ارائه برنامه‌هایی برای مسایل بنیادین ایران اعلام کرد. این پروژه کنفرانس‌هایی را برگزار کرده‌است.

  

### پیمان نوین

سفر رسمی رضا پهلوی و هیئت همراه به مسکو، در سال ۱۹۷۶رضا پهلوی در تاریخ ۷ مهر ۱۳۹۹ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۰) در پیامی ویدیویی با عنوان «پیمان نوین» از همه نیروهای سیاسی دموکراسی‌خواه خواست تا با کنار گذاشتن اختلافات برای گذار از جمهوری اسلامی متحد شوند. او گفت «انگیزهٔ من رسیدن به قدرت سیاسی نیست، بلکه تلاش برای برقراری سیستمی است که در آن، قدرت هرگز در انحصار یک فرد یا یک گروه نباشد».

رضا پهلوی از همه مخالفان حکومت خواست اعتصاب‌ها و اعتراض‌ها و نافرمانی‌های مدنی را در نقاط مختلف کشور به هم پیوند بزنند، در واحدهای کار و محلات، حلقه‌های کوچک اعتراض شکل دهند و نافرمانی مدنی را در هر شکل تبلیغ کنند.

او همچنین در بخش دیگری از این پیام نیروهای ارتش را خطاب قرار داد و گفت در شرایطی که حکومت جمهوری اسلامی در حال فروش منابع کشور و شلیک‌کردن مستقیم به روی شهروندان بی‌گناه است، وظیفه آن‌ها دفاع از مردم است. شاهزاده خطاب به «بدنه بسیج و سپاه» گفت انتخاب کنید که «طرف مردم می‌ایستید یا با حکومت» خواهید ماند.

### منشور همبستگی

پنج ماه پس از اعتراض مستمر، در ۱۰ فوریه ۲۰۲۳ هشت تن از چهره‌های گوناگون مخالفان حکومت ایران از جمله رضا پهلوی، در کنار شیرین عبادی، علی کریمی، گلشیفته فراهانی، عبدالله مهتدی، نازنین بنیادی، حامد اسماعیلیون و مسیح علی‌نژاد در دانشگاه جرج‌تاون در واشینگتن دی سی آمریکا در تدارک برای اتحاد گرد هم آمدند و پهلوی به عنوان رهبر ظاهری این جمع بود. پیام این بود که سلطنت طلبان، چپگرایان، راست گرایان و مذهبی‌ها و سکولارها کنار هم قرار گرفته‌اند تا جمهوری اسلامی را سرنگون کنند و چیزی نو به جای آن بگذارند. از این افراد شش تن (به جز فراهانی و کریمی) در ۱۰ مارس آن سال منشور همبستگی و سازماندهی برای آزادی ایران را منتشر کردند. «انزوایِ جهانیِ جمهوری اسلامی» برای ایجاد تغییر در ایران، «ایجاد فشار بین‌المللی بر جمهوری اسلامی برای لغو حکم اعدام و آزاد کردن بی قید و شرط و فوری تمام زندانیان سیاسی»، «رایزنی با دولت‌های دموکراتیک برای اخراج سفرای جمهوری اسلامی و اخراج وابستگانِ جمهوری اسلامی» از جمله خواسته‌های این منشور بود و نویسندگان آن گفته بودند در قدم‌های بعد بر عدالت انتقالی، تشکیل شورای انتقال قدرت و راهکارهای انتقال قدرت به حکومتی دموکراتیک، ملی و سکولار تمرکز خواهند کرد. از چند ساعت پس از انتشار این منشور، هواداران پهلوی آن را در رسانه‌های اجتماعی مورد انتقاداتی چون عدم استفاده از واژه ملت ایران قرار دادند. پهلوی سعی کرد کاندیداهایی را به منشور اضافه کند که بر سر آنها اجماعی با دیگر امضا کنندگان به دست نیامد. در اول اردبیهشت (۲۲ آوریل) اسماعیلیون در اعتراض به سعی گروه‌های فشار بر تحمیل مواضع خود به جمع از بیرون، از گروه همبستگی کناره‌گیری کرد. بنیادی، مهتدی، عبادی و علی‌نژاد نیز در ۶ اردیبهشت / ۲۶ آوریل ادامه کار در چارچوب این گروه را سخت خواندند. اعلام سفر پهلوی به اسرائیل به تنهایی مؤید پایان این همبستگی بود.

بیانیه‌ها
---------

### محکومیت تلاش دولت عراق در خصوص تعطیلی قرار گاه اشرف در عراق ۲۰۰۹

رضا پهلوی با انتشار بیانیه ای ضمن اشاره به شرایط مجاهدین خلق ایران در اردوگاه اشرف در عراق بیان کرد که نمی‌توان هیچ انسانی را به خاطر عقاید سیاسی یا تعلقات مذهبی اش از حق انسانی و حمایت قانونی محروم ساخته و مهم‌تر از همه نمی‌توان هیچ پناهنده ای را به کشور اصلی اش مسترد کرد، اگر استردادش وی را در معرض شکنجه و بدرفتاری و مجازات‌های غیرقانونی و غیرانسانی قرار دهد. پهلوی با تأکید بر کارنامهٔ جمهوری اسلامی در زمینهٔ نقض حقوق بشر خواستار عدم بازگرداندن اعضای این سازمان به ایران شد.

### محکومیت حمله به قرار گاه اشرف در سال ۱۳۹۲–۲۰۱۳

> بار دیگر با نهایت تاسف شاهد اقدام غیرانسانی دولت دست نشانده عراق در حمله به هم میهنان اسیر و بی پناهمان در کمپ اشرف هستیم. جای بسی شگفتی است که سازمان‌های مدعی دفاع از حقوق بشر، چشم بر روی چنین فجایعی می‌بندند و هیچ‌گونه اقدامی در پیشگیری از بروز آن به عمل نمی‌آورند. این فاجعه غیرانسانی را شدیداً محکوم می‌نمایم و با بازماندگان همدردی نموده و برایشان شکیبایی آرزو دارم. آیا زمان آن نرسیده‌است که هم صدا در مقابل هر ستمی بیایستیم و نقطه پایان بر تمامی بی خانمانی‌ها، آوارگی‌ها و سرگردانی‌ها بنهیم.
> 
> خداوند نگهدار ایران باد رضا پهلوی
> 
> 

### اعتراضات سیستان و بلوچستان

رضا پهلوی در واکنش به اعتراضات سیستان و بلوچستان در بیانیه‌ای نوشت: «سوخت‌بری انتخاب هم‌میهنان بلوچ مظلوم ما در سیستان و بلوچستان نیست، این جمهوری اسلامی است که مردم محروم استان‌های مرزی ایران را به کارهای خطرناکی چون سوختبری و کولبری وادار کرده و خود نیز آنها را به گلوله می‌بندد.» وی همچنین در بیانیهٔ جداگانه‌ای اختلال و قطع اینترنت در استان سیستان و بلوچستان را حربهٔ حکومت برای مخفی‌کردن جنایاتش خواند.

### قتل روح‌الله زم

رضا پهلوی در پیامی به تاریخ ۱۲ دسامبر ۲۰۲۰ (۲۲ آذر ۱۳۹۹) ضمن تسلیت به خانوادهٔ روح‌الله زم، مدیر کانال تلگرامی آمدنیوز او را «بی‌گناه و قربانی رژیم خون‌ریز» دانست و هدف از ربایش و اعدام او را ارعاب دیگر کسانی در درون رژیم دانست که از آن جدا شده یا می‌خواهند جدا شوند.

### قتل نوید افکاری

رضا پهلوی در یادداشتی به تاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۰ (۲۳ شهریور ۱۳۹۹) که در روزنامهٔ *وال استریت ژورنال* منتشر شد، نوشت: «رژیم با اعدام نوید افکاری یک پیام دقیق به مردم ایران داد: اگر اعتراض کنید، صرف‌نظر از آنکه چه کسی هستید، شما را می‌کشیم.» او در ادامه مقاله نوشت: «در ازای هر نوید افکاری که رژیم می‌گیرد، ده‌ها ایرانی دیگر به تلاش برای آزادی و دموکراسی می‌پیوندند. وقتی که مردم ایران دوباره به خیابان‌ها آمدند تا خواستار پایان جمهوری اسلامی شوند-که قطعاً همین‌طور هم خواهد شد- جهان آزاد باید در کنار آنها بایستد.»

### قرارداد ۲۵ساله ایران و چین

رضا پهلوی در تاریخ ۱۷ تیر ۱۳۹۹ «برنامه ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین» را «ننگین» و «بی‌اعتبار» توصیف کرد و نتیجهٔ امضاء این سند را «تاراج منابع طبیعی ایران و پذیرش ارتش بیگانه» در خاک کشور دانست. شاهزاده تأکید کرد: «قرارداد ۲۵ساله با چین، قراردادی از موضع ضعف و خیانتی انکارناپذیر به منافع ملی ایران است.»

### خشونت خانگی و قوانین جمهوری اسلامی

رضا پهلوی در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۹۹ در واکنش به قتل رومینا اشرفی به دست پدرش، با انتشار پیامی نوشت: «این جنایت با پشتوانهٔ قوانین واپس‌گرایانهٔ رژیم حاکم بر ایران انجام گرفته‌است. قوانینی که از خشونت خانگی و قتل ناموسی تا کودک‌آزاری و کودک‌همسری را مجاز می‌شمارد یا تسهیل می‌کند، متعلق به قرن بیست‌ویکم نیست. راه چاره، بازگشت به قوانین عرفی است.»

### سانحه شناور پشتیبان کنارک

رضا پهلوی در تاریخ ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ در واکنش به سانحه شناور پشتیبان کنارک به که منجر به مرگ ۱۹ ملوان شد، با انتشار پیامی نوشت: «در چند ماه اخیر، نیروهای مسلح رژیم دو فاجعه را یکی در آسمان و دیگری در دریا رقم زده‌اند که منجر به جان‌باختن ۱۷۶ سرنشین هواپیمای اوکراینی، و دست‌کم ۱۹ نفر از پرسنل نیروی دریایی ارتش در آب‌های ساحلی چابهار شده‌است.» شاهزاده رضا پهلوی در ادامه پیام خود اضافه کرد: «علت وقوع این فجایع از یک‌سو، و پنهان‌کاری و دروغ‌گویی دربارهٔ آنها از سوی دیگر، نمایانگر عمق بی‌کفایتی و بی‌مسئولیتی رژیم حاکم بر میهن‌مان است.»

### کشته شدن قاسم سلیمانی

رضا پهلوی در مورد کشته شدن سلیمانی در مصاحبه با روزنامه آلمانی «دی وِلت» گفت که کشته شدن سلیمانی مانند پایان «دارث ویدر» بود! او رویدادهای اخیر پس از کشته شدن سردار قاسم سلیمانی توسط آمریکا را فرصت بزرگی برای ایران ارزیابی کرد و کشته شدن او را یک تسلای خاطر برای ایرانیان دانست. 

### انهدام هواپیمای اوکراینی

رضا پهلوی در تاریخ ۲۱ دی ۱۳۹۸ و در واکنش به انهدام هواپیمای اوکراینی از سوی پدافند موشکی سپاه پاسداران، سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را «مسئول مستقیم» این فاجعه خواند.

### انفجارهای کرمان

رضا پهلوی پس از پذیرفتن مسئولیت انفجارهای کرمان از سوی گروه داعش گفت که «داعش و جمهوری اسلامی دو روی سکه تروریسم بنیادگرایانهٔ اسلامی هستند». او خاطر نشان کرد که «جمهوری اسلامی حتی برای حامیانش نیز ماشین مرگ و فلاکت است» و «راه حل روشن است: پایین کشیدن این رژیم شیطانی؛ بازگرداندن قطار ایران به ریل ترقی و تمدن؛ و تأمین امنیت و آزادی برای همه ایرانیان در سایه حکومت قانون».

دیدگاه‌ها
---------

رضا پهلوی در حین سخنرانی در مرکز اندیشه و رهبری سیاسی در دانشگاه ایالتی آریزونا.
رضا پهلوی معتقد است که سیاست‌های خارجی نظام جمهوری اسلامی، مسئول «انزوای فعلی ایران» است.

پهلوی معتقد است که حکومت دوره پدرش را نمی‌توان حکومت توتالیتر دانست و ایرادی که به حکومت در آن دوره وارد می‌داند نبود فضای آزاد سیاسی است، در عین حال می‌گوید که منتقد سرکوب‌ها و محدودیت‌های سیاسی در دوران سلطنت پدرش است.

رضا پهلوی مخالف هرگونه حمله نظامی کشورهای خارجی به ایران است.

او همواره تأکید دارد که «مسئلهٔ اصلی رژیم جمهوری اسلامی است و مادام که این نظام بر سر کار است، مردم ایران فرصت پیشرفت و آزادی را نخواهند یافت». رضا پهلوی معتقد به تغییر حکومت ایران از طریق رأی مردم و همه‌پرسی است و به عقیده وی انتخاب محتوای نظام آینده کشور و نهایتاً شکلش باید به دست مردم ایران و نمایندگان منتخب مردم ایران باشد. او اهداف اصلی خود را رسیدن ایران به یک مردم‌سالاری سکولار پارلمانی و قانون اساسی منطبق بر مبنای اعلامیه جهانی حقوق بشر اعلام کرده‌است. رضا پهلوی گفته اگر قرار به انتخاب باشد بین جمهوری سکولار و یک سلطنت موروثی، جمهوری را انتخاب می‌کند، اما در صورت انتخاب سلطنت، خواهان یافتن راهی برای انتخابی شدن سلطنت به جای موروثی بودن آن خواهد بود.

او با اشاره به نسل جدید اصلاح‌طلبان گفته‌است: «آن‌هایی که هنوز به‌دنبال تغییر رفتار این رژیم واپس‌گرا و جنایتکار هستند، همچون پیشینیان‌شان آب در هاون می‌کوبند.»

میزان نفوذ و محبوبیت در میان ایرانیان
-------------------------------------


نشست رضا پهلوی در جمع ایرانیان مقیم هلند، می ۲۰۱۲

در اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران شعارهایی همچون «ای شاه ایران برگرد به ایران»، «شاه برگرد شاه برگرد شاه برگرد»، «رضاشاه روحت شاد»، «شاهنشاه روحت شاد»، «رضا، رضا پهلوی»، «رضا شاه معذرت معذرت»، «ولیعهد کجایی به داد ما بیایی»، «ایران که شاه نداره حساب و کتاب نداره»، در میان معترضان در شهرهای مختلف به طرفداری از خاندان پهلوی سر داده شد، که تحلیل‌ها نشان می‌دهند مقبولیت خاندان پهلوی و متعاقب آن رضا پهلوی در میان ایرانیان داخل کشور و به ویژه نسل جدید افزایش داشته‌است.

پس از آن‌که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در اولین واکنش به اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران، آن‌ها را از جمله به خانوادهٔ پهلوی نسبت داد، سخنگوی سپاه پاسداران نیز مدعی شد که نسل جوان ایران در مورد دودمان پهلوی «دچار شک و چالش جدی شده‌است». معترضان در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران در شعارهایشان خواستار بازگشت رضا پهلوی به ایران و سقوط جمهوری اسلامی شده بودند.

### نظرسنجی‌ها

* بر اساس تحقیق سال ۲۰۱۳ یک گروه لابی‌گر به‌نام «اتحادیه روابط عمومی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار» از میان جامعهٔ آماری ۸٫۰۰۰ نفر از ایرانیان مقیم آمریکا، ۲۰٪ از افرادی که خود را حامی گروه‌ها و شخصیت‌های اپوزسیون ایران معرفی کرده‌بودند، در این تحقیق خود را حامی رضا پهلوی معرفی کرده بودند.
* بنا بر نظرسنجی «گرایش‌های سیاسی ایرانیان» - که مؤسسه گَمان در خرداد ۱۳۹۷ میلادی مابین ۱۹هزار شرکت‌کننده برگزار کرد - رضا پهلوی با ۳۷٫۹٪ «از بیشترین میزان محبوبیت در جامعه ایران» برخوردار بود. نظرسنجی گمان، با استفاده از پلتفرم سِروِی‌مانکی و با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انجام گرفته‌بود.
* همچنین باز بر پایه نتایج نظرسنجی «مؤسسه گمان» در دوره خیزش ۱۴۰۱ ایران رضا پهلوی با ۴۸٫۶٪ بیشترین رأی، و مریم رجوی با ۰٫۸٪ کمترین رأی را دربین ایرانیان داخل کشور برای تشکیل «ائتلاف مخالفان جمهوری اسلامی» به دست آوردند.

مسایل مالی
----------

### شغل

در سال ۱۹۸۹, *واشینگتن پست* گزارش کرد پهلوی در مورد منبع درآمدش پاسخ داد که در هفت سال قبل از آن مورد حمایت مالی «خانواده و دوستان» قرار داشته‌است. در سال ۲۰۱۷, او به آسوشیتد پرس گفت که از سال ۱۹۷۹ «شغل جانبی‌ای» نداشته و منشأ پول او خانواده‌اش و «ایرانیان بسیاری بوده که از جنبش پشتیبانی کرده‌اند.» بنا بر گزارشی در دسامبر ۲۰۱۸ از پلیتیکو، «تصور می‌رود او عمدتاً با آنچه از ثروت خانواده‌اش باقی مانده زندگی می‌کند، و تنها کار تمام وقت او ابراز نظر دربارهٔ ایران است.».

### انصاری در برابر پهلوی

در سال ۱۹۹۰, پهلوی و احمدعلی مسعود انصاری، از دستیاران و مشاوران مالی نزدیکش، شکایاتی را علیه یکدیگر طرح کردند. انصاری که دوست کودکی پهلوی بود و شخصیتی پدرگونه برای او داشت، مشاور ارشد و مدیر مالی او بود. : ۲۷۶ انصاری به او گفته بود «اگر نمی‌توانی یک امپراتوری سیاسی داشته باشی، من به تو یک امپراتوری اقتصادی می‌دهم.» ساختار پیچیده امور مالی پهلوی باعث گیج شدن و دلسرد شدن پهلوی نسبت به انصاری شد. سرمایه‌گذاری‌های بی ملاحظه در سرمایه‌گذاری قراردادهای آتی در بحران‌های اقتصادی سال ۱۹۸۷ یکی از بزرگ‌ترین زیان‌ها را به آنها وارد کرد.: ۲۸۱ در پی بحران اقتصادی ۱۹۸۷ پس از این که پهلوی روایت‌های ضد و نقیضی در خصوص دارایی‌هایش شنید شخصاً در سال ۱۹۸۹ به سوئیس رفت و مشاهده کرد در صندوق امانات او در بانک کردیت سوییس اثری از پول‌ها و املاکش نیست، و انصاری را از سمتش برکنار کرد. پهلوی انصاری را به اختلاس مبلغ ۲۴ میلیون دلار متهم کرد در حالی که انصاری مدعی حق حبس ۱٫۷ میلیون دلاری علیه پهلوی شد. در جریان دادرسی، وکیل پهلوی به دادگاه گفت «پهلوی به دلیل الزامات ناشی از مسئولیت‌های سیاسیش و بی تجربگی در مسایل مالی، مجبور بود برای مدیریت منابع مالیش به‌طور کامل به انصاری اعتماد کند. در طول سالیان هیچ‌کس به هیچ وجه جای انصاری به عنوان معتمد پهلوی را نگرفت. متقابلاً، هیچ‌کس به اندازه انصاری در اعتماد پهلوی خیانت نکرد» و انصاری را به جاسوسی" برای نظام جمهوری اسلامی ایران متهم کرد. انصاری این اتهامات را رد و پهلوی را متهم کرد با حیف و میل پولش را بر باد داده‌است، و اظهار داشت که وفادارانه دستورهایی را اجرا کرده که پهلوی از آنها مطلع بوده‌است. انصاری برای پرداخت پول وکلایش از جمهوری اسلامی پول دریافت کرد و در تلویزیون ایران ظاهر شد. اسناد پرداخت‌های آنها که در جریان دادگاه ارائه شد نشان داد زندگی آنها از آغاز تا چه میزان با کار سیاسی درآمیخته بوده: خرید شرکت‌های نفتی و سرمایه گذاری در قراردادهای آتی ارز و املاک و استفاده از عواید آن برای خرید همپیمانان برای خود. : ۲۸۱ دادگاه از انصاری خواست حساب کاملی از نحوه مدیریت پولش ارائه دهد، ولی او متهم کرد که اسناد برای پیشگیری از مصادره آنها از بین برده شده‌اند. در سال ۱۹۹۶، دادگاه حکم کرد که انصاری باید ۷٫۳ میلیون دلار به خانواده پهلوی پس بدهد و او را ۲ میلیون دلار دیگر هم جریمه کرد.

زندگی شخصی
----------

رضا پهلوی همسرش یاسمین اعتماد امینی را نخستین بار در فرودگاه واشینگتن دی سی ملاقات کرد. این دو رابطه خود را بین سوییس (که پهلوی در آن زمان آنجا زندگی می‌کرد) و کالیفرنیا (محل زندگی اعتماد امینی) برقرار کردند و یک سال بعد در روز ۲۲ خرداد ۱۳۶۵ (ژوئیه ۱۹۸۶) ازدواج کردند. پهلوی هنگام ازدواج ۲۵ ساله و اعتماد امینی ۱۷ ساله و در حال فارغ‌التحصیلی از دبیرستان بود. این دو صاحب سه دختر به نام‌های نور (م. ۱۴ فروردین ۱۳۷۱)، ایمان (م. ۲۱ شهریور ۱۳۷۲) و فرح (م. ۲۷ دی ۱۳۸۲) هستند.

رضا پهلوی در سال ۲۰۰۴ به عنوان پدرخوانده غیررسمی لوئیز، نوه آلبرت دوم پادشاه وقت بلژیک اعلام شد. ایران از این تصمیم خانواده سلطنتی بلژیک انتقاد کرد. حضور پهلوی و مادرش در مراسم‌های ازدواج خانواده‌های سلطنتی جهان از جمله اردن و اسپانیا در گذشته اعتراض ایران را برانگیخته است.

رضا پهلوی به عکاسی علاقمند است. او در مصاحبه‌ای در فروردین ۱۳۹۱ گفت: «اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می‌شدم.»

پهلوی علاقه شدیدی به بازی و تماشای فوتبال داشت. او هوادار تیم باشگاه فوتبال استقلال تهران بود، که در آن زمان *تاج* نام داشت و حمایت او حتی از تلویزیون ملی ایران پخش می‌شد. این باشگاه در رژه‌های سالانه به مناسبت تولد او شرکت می‌کرد که این باشگاه را با حکومت پهلوی نزدیک می‌کرد.

در سال ۱۹۸۱، یونایتدپرس اینترنشنال گزارش کرد که پهلوی برای تماشای تنیس در باشگاه نخبگان الجزیرة در قاهره حضور می‌یافت و گاهی در باشگاه‌های شبانه در هتل‌های نزدیک نیل دیده می‌شد.

پهلوی پس از نقل مکان به آمریکا، به سرمایه‌گذاری در املاک و مستغلات در شمال ویرجینیا پرداخت. اولین سرمایه‌گذاری او و مشاورانش در سال ۱۹۸۲ خرید زمین در تایسونز کورنر بود که یک مجتمع مسکونی در آن با طراحی کامران دیبا، پسرعموی مادرش، ساخت.: ۲۷۷

رضا پهلوی، در مصاحبه‌ای که در روز جمعه ۵ تیر ماه ۱۳۸۸ با خبرنگار نشریه نیویورک تایمز، دِبورا سُلومون انجام داد، در پاسخ این پرسش که «*دین شما چیست؟*» گفت:

> این مسئله‌ای خصوصی است اما اگر بر پاسخ من اصرار می‌ورزید، باید بگویم که البته من بر پایه آموزش و اعتقادی راسخ، «مسلمان شیعه» هستم. در واقع خود را انسانی با ایمان و دیندار می‌دانم.
> 
>

حاشیه‌ها
--------

### مصاحبه با تلویزیون دولتی چین

در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۱۳، مصاحبه تلویزیون مرکزی چین با رضا پهلوی با واکنش حکومت جمهوری اسلامی روبرو شد. سفارت ایران در پکن، طی بیانیه‌ای شدیداللحن، آن را «بی‌سابقه، معنا دار و دارای تبعات» و «مداخله آشکار در امور داخلی ایران» خواند. در مصاحبه با این شبکه، رضا پهلوی از «انتخابات آزاد» سخن‌گفته و خواستار تغییر «سیاست‌های قدرت‌های جهان در قبال حکومت جمهوری اسلامی» شده‌بود.

نگارخانه
--------

* رضا پهلوی در هنگام سخنرانی در مرکز اندیشه و رهبری سیاسی در دانشگاه ایالتی آریزونارضا پهلوی در هنگام سخنرانی در مرکز اندیشه و رهبری سیاسی در دانشگاه ایالتی آریزونا
* نگاره‌ای از خانواده پهلوی در سال ۱۹۷۳ میلادینگاره‌ای از خانواده پهلوی در سال ۱۹۷۳ میلادی
* شادمانی پرستاران و کادر درمانی از تولد رضا پهلوی؛ محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی موقع ترک زایشگاه دمیدان مولویوی تهران؛ ۱۰ آبان ۱۳۳۹شادمانی پرستاران و کادر درمانی از تولد رضا پهلوی؛ محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی موقع ترک زایشگاه دمیدان مولویوی تهران؛ ۱۰ آبان ۱۳۳۹
* گواهی‌نامه پایان تحصیلات دوره اول تعلیمات عمومی رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهیگواهی‌نامه پایان تحصیلات دوره اول تعلیمات عمومی رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهی
* تصاویر فوتبال بازی‌کردن رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهیتصاویر فوتبال بازی‌کردن رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهی
* نقاشی خردسالی رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهینقاشی خردسالی رضا پهلوی؛ کوشک احمدشاهی

کتاب‌شناسی
----------

وی تا به حال سه کتاب نوشته‌است.

رضا پهلوی در سال ۲۰۰۲ که کتاب نسیم دگرگونی: آینده دموکراسی در ایران و به زبان انگلیسی را منتشر کرد زبان جدیدی برای پیکار سیاسی برگزیده بود: او از تغییر، انتخاب، و حقوق مدنی سخن می‌گفت. : ۲۸۴ او در این کتاب دیدگاه‌های خود را در زمینه حمایت از جنبش‌های «ناآرامی‌های مدنی و قیام‌های بدون خشونت» مطرح کرد که این کتاب به زبان فارسی نیز ترجمه شده‌است. زبان او دیگربه جای مهمانی‌های پرسروصدا، املاک و کنش مخفی با «ساعت انتخاب» ای که مردم برای دموکراسی و آزادی داشتند در پیوند بود.: ۲۸۴

سایر کتاب‌های وی *بیانیه میثاق با مردم*  و *آزادی برای هم‌میهنانم* نام دارند که هر دو به فارسی نیز برگردانده شده‌اند. همچنین در سال ۲۰۰۹ میلادی، کتابی از رضا پهلوی به نام *زمان انتخاب* (فرانسوی: Iran: L'Heure du Choix, Denoël‎) به زبان فرانسه منتشر شد.

افتخارات
--------

### ملی

* روبان بزرک با یقه شوالیه حاکم نشان پهلوی (۲۶ سپتامبر ۱۹۶۷, ایران)
* مدال تاجگذاری محمدرضا شاه پهلوی (۲۶ اکتبر ۱۹۶۷, ایران)
* مدال یادبود جشن‌های ۲٬۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران (۱۴ اکتبر ۱۹۷۱, ایران)
* مدال پرسپولیس (۱۵ اکتبر۱۹۷۱, ایران)

### خارجی

* شوالیه نشان سلطنتی سرافیم (۲۴ نوامبر ۱۹۷۰, سوئد)
* صلیب شوالیه اعظم نشان شایستگی جمهوری ایتالیا (۱۵ دسامبر ۱۹۷۴, ایتالیا)
* یقه نشان ایزابلای کاتولیک (۱۹ آوریل ۱۹۷۵, اسپانیا)
* صلیب اعظم لژیون دونور (۱۴ دسامبر ۱۹۷۶, فرانسه)
* ستاره اعظم افتخار خدمت به جمهوری اتریش (۱۹۷۶, اتریش)
* نشان اعظم سلطنتی درام (رواندا)
* مراکش: شوالیه نشان محمد

### دیگر تجلیل‌ها

* شخص سال نظرسنجی آنلاین رادیو فردا (۲۰۱۱)
* کلید شهر بورلی هیلز، کالیفرنیا (۲۳ ژانویه ۲۰۱۷)
* دریافت جایزه «صراحت کلام» از سوی سازمان جمهوری‌خواه لاگ کابین ریپابلیکنز (۱۱ نوامبر ۲۰۲۳)

* درگاه ایران
* درگاه پهلوی

پانویس
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Envisioning the Next Iran: The Indispensable Interplay of Human Rights and Democracy, The Huffington Post
4. ↑
5. ↑  «تلاش رضا پهلوی برای آوردن بهار عربی به ایران». وبگاه اختصاصی رضا پهلوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ ژوئیه ۲۰۱۲.
6. 1 2 3  «رضا پهلوی؛ از زندگی سیاسی تا پشت پرده خاطرات جوانی». رادیو فردا.
7. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی «نخبگان سیاسی» را به همکاری برای «سرنگونی جمهوری اسلامی» دعوت کرد». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۱.
8. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۰)، «شکستن اقتدار شاه»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۱۷۲
9. ↑  «Reza Pahlavi - Biography». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۱۱.
10. ↑  رضا پهلوی: انتخاب شکل حکومت آینده با مردم ایران است
11. ↑  Shahanshah: A Study of Monarchy of Iran By E. Burke Inlow, Inlow, E. Burke, pg. 90
12. ↑  «رضا پهلوی: افسردگی باعث خودکشی علیرضا شد». *‭BBC ‮فارسی‬*. ۱۶ دی ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
13. ↑  «علیرضا پهلوی خودکشی کرد». *‭BBC ‮فارسی‬*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
14. ↑  «قانون اساسی مشروطه - مشروطه». *mashruteh.org*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۱۷.
15. ↑  «متمم قانون اساسی مشروطه (14 ذی‌القعدة الحرام 1324)». *مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران*. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ اوت ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۱.
16. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۰)، «کودکی و جوانی»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۱۰۴
17. ↑  «آشنایی بامجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران». سایت اطلاع‌رسانی مجموعه. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ نوامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۶ نوامبر ۲۰۰۹.
18. ↑  علی شهبازی (۱۳۷۰)، «نگهبانی در کاخ»، *محافظ شاه*، تهران: اهل قلم، ص. ۱۹۵ تا ۱۹۹
19. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۷)، «کودکی و جوانی»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۱۰۴
20. ↑  اسدالله علم (۱۳۷۳)، «چهارم اردیبهشت ۱۹۷۴»، *گفتگوهای من با شاه*، ترجمهٔ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: طرح نو، ص. ۵۸۰
21. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۰)، «شکستن اقتدار شاه»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۱۷۵
22. ↑  منوچهر فرمانفرمائیان (۱۳۷۰)، «شاه و رؤیای آمریکایی»، *خون و نفت*، ترجمهٔ مهدی حقیقت خواه، تهران: ققنوس، ص. ۴۵۰ و ۴۵۱
23. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۰)، «سودای پرواز»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۲۴
24. ↑  بابک تقوایی (۲۸ مهر ۱۳۹۵). «نبرد اشباح، ببرها و گربه‌های ایرانی برفراز انارک». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
25. ↑  ماروین زونیس (۱۳۷۰)، «کودکی و جوانی»، *شکست شاهانه*، ترجمهٔ عباس مخبر، تهران: طرح نو، ص. ۱۰۵ و ۵۰۸
26. ↑  رضا پهلوی: اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می‌شدم، *رادیو فردا*
27. ↑  A Royal Flush: Reza Pahlavi Former Crown Prince of Iran بایگانی‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, *TIME Magazine*
28. ↑  Pahlavi recalls ‘tremendous boost to my morale’ during Air Force training in Lubbock, *Lubbock Avalanche-Journal*
29. ↑  "Two children of the late Shah of Iran may..." *UPI* (به انگلیسی). Retrieved 2022-06-15.
30. 1 2 3  Hall، Carla (۱۹۸۹-۰۵-۲۱). «THE SHAH WITHOUT A COUNTRY» (به انگلیسی). Washington Post. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۱۵.
31. ↑  "Empress Farah Dibah Pahlavi, widow of the deposed shah... - UPI Archives". *UPI* (به انگلیسی). Retrieved 2024-01-17.
32. ↑  "Fulfilling his father's deathbed wish, Crown Prince Reza will... - UPI Archives". *UPI* (به انگلیسی). Retrieved 2024-01-17.
33. ↑  حسن‌نیا، آرش (۲۰۱۲-۰۳-۲۱). «رضا پهلوی: اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می‌شدم». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
34. ↑  "Son of former Shah of Iran to speak at UCI" (به انگلیسی). 4 May 2009. Archived from the original on 18 Sep 2015. Retrieved 10 Dec 2015.
35. ↑  افشین امیرزاده (۱۰ ژوئن ۲۰۰۵). «تحریم انتخابات: اپوزیسیون خارج از کشور». *www.bbc.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
36. ↑  In Iran, an Angry Generation Longs for Jobs, More Freedom and Power, New York Times
37. ↑  Royal Democrat بایگانی‌شده در ۱۵ مه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, The Wall Street Journal
38. ↑  Life After the Throne بایگانی‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, Time Magazine
39. ↑  Interview With Reza Pahlavi Of Iran بایگانی‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, Al-Watan Daily - Kuwait
40. ↑  «ایرانیستاز - بخش دوم گفتگوی تقاطع با شاهزاده رضا پهلوی». تقاطع. ۱۸ ژوئن ۲۰۱۷.
41. ↑  "Crown Prince Reza, fighting back tears, proclaimed himself shah..." *UPI* (به انگلیسی). Retrieved 2024-01-14.
42. 1 2  "Former Student Prince Aims at Iranian Throne", *The United Press International*, Pittsfield, Massachusetts: The Berkshire Eagle, p. 23, 6 August 1981
43. ↑  "Reza II vows to oust Khomeini", *The Associated Press*, Indianapolis, Indiana: The Indianapolis News, p. 1, 5 August 1981
44. 1 2 3 4 5 6 7  Segev, S. (1988). *The Iranian Triangle: The Untold Story of Israel's Role in the Iran-Contra Affair*. Free Press. ISBN 978-0-02-928341-7. Retrieved 2024-01-24.
45. 1 2 3 4 5 6 7  Hsu، Spencer S. (۱۹۹۶-۰۷-۲۲). «REVERSAL OF FORTUNE» (به انگلیسی). Washington Post. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۳.
46. 1 2  Hall، Carla (۱۹۸۹-۰۵-۲۱). «THE SHAH WITHOUT A COUNTRY» (به انگلیسی). Washington Post. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۷.
47. 1 2 3  "Every spy a prince: the complete history of Israel's intelligence community". *search.worldcat.org* (به انگلیسی). pp. 260–261. Retrieved 2024-01-23.
48. 1 2  Fisher، Dan (۱۹۸۸-۱۰-۲۸). «Sharon Linked to '82 Anti-Khomeini Coup Plot». *Los Angeles Times* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۱.
49. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  (Author), Andrew Friedman (1954-11-16). "Covert Capital". *University of California Press*. Retrieved 2024-01-13. `{{cite web}}`: `|last=` has generic name (help)
50. 1 2 3  «The Twilight War by David Crist: 9780143123675 | PenguinRandomHouse.com: Books». *PenguinRandomhouse.com* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۳.
51. ↑  Timmerman, K.R. (2008). *Shadow Warriors: The Untold Story of Traitors, Saboteurs, and the Party of Surrender*. Three Rivers Press. p. 45. ISBN 978-0-307-35210-1. Retrieved 2024-01-13.
52. ↑  Woodward, Bob (1986-11-19). "CIA Curried Favor With Khomeini, Exiles". *Washington Post*. Retrieved 2024-01-13.
53. ↑  "Shah's Son to Wed... Someone", *Times-Advocate*, Escondido, California, p. 2, 3 May 1986
54. ↑  رضا پهلوی: «روحانیون ایران در معرض خطر قرار دارند» بایگانی‌شده در ۲۱ ژوئن ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine، العربیه فارسی
55. ↑  Life، Kayhan (۲۰۱۸-۰۷-۱۲). «'All Totalitarian Rules Eventually End': An Interview with Reza Pahlavi». *KAYHAN LIFE* (به انگلیسی). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۱۶.
56. 1 2  "Former Student Prince Aims at Iranian Throne", *The United Press International*, Pittsfield, Massachusetts: The Berkshire Eagle, p. 23, 6 August 1981
57. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: با تحریم انتخابات به دنیا پیام می‌دهیم که این «خیمه شب بازی» جمهوری اسلامی است». *صدای آمریکا*. ۲۰۲۰-۰۲-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
58. ↑  «انتخابات مجلس ایران؛ کمترین نرخ مشارکت در جمهوری اسلامی». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۲۳.
59. ↑  میریان، شهرام (۲۰۱۲-۰۵-۲۵). «رضا پهلوی: وحشت رژیم از قیام مردم از هر تحریمی اثرگذارتر است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
60. ↑  خاکزاد، ژان (۲۰۱۲-۰۶-۰۱). «رضا پهلوی: تلاشم این بوده که از حمله نظامی به کشورمان اجتناب شود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
61. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: پرونده کشتار ۱۵۰۰ ایرانی را به دیوان لاهه ارسال کنید». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۱۹-۱۲-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
62. ↑
63. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: پیکان قدرت از دست رژیم خارج خواهد شد، باید آماده باشیم». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
64. ↑  فردا، رادیو (۲۰۲۲-۱۰-۲۰). «شاهزاده رضا پهلوی خواستار تشکیل یک «دولت موقت تکثرگرا» شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
65. ↑  «ماجرای «من وکالت می‌دهم»؛ کارزار اعطای وکالت نمادین به شاهزاده رضا پهلوی». *BBC News فارسی*. ۲۰۲۳-۰۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
66. ↑  Reuters (2023-04-17). "Son of toppled Iranian Shah to visit Israel" (به انگلیسی). Retrieved 2023-04-20.
67. ↑  Keller-Lynn، Carrie. «In Israel, son of last shah says Iranians 'absolutely' ready for Israel ties». *www.timesofisrael.com* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۰.
68. ↑  "Son of Iran's Shah Pahlavi Visits Israel". *Asharq AL-awsat* (به انگلیسی). Retrieved 2023-04-20.
69. ↑  Esfandiari, Golnaz. "Iranian Former Crown Prince's 'Historic' Trip To Israel Courts Controversy" (به انگلیسی). Retrieved 2023-04-20.
70. ↑  «کناره‌گیری رضا پهلوی از ریاست «شورای ملی ایران»». *رادیو فردا*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ اوت ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۷.
71. ↑  «پروژه ققنوس؛ طرح رضا پهلوی برای «بازسازی ایران» کلید خورد». رادیو فردا. ۲۰۱۹-۰۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۸.
72. ↑  «رونمایی از پروژه ققنوس در واشینگتن». *DW*. ۱۳۹۷-۱۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۸.
73. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی در نشست ققنوس: یک ایرانی می‌خواهد بداند ۵۰ سال آینده با چه مواجه خواهیم بود». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۸.
74. ↑  «رضا پهلوی خواستار 'اتحاد' اپوزیسیون و پیوند زدن 'اعتراض‌های داخل ایران' شد». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
75. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی، خواستار اتحاد مخالفان جمهوری اسلامی برای نجات ایران». *صدای آمریکا*. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
76. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی خواستار گسترش و پیوند اعتراض‌ها و اعتصاب‌ها در داخل کشور شد». رادیو فردا. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
77. ↑  «پیام شاهزاده رضا پهلوی به مردم: روی نجات ایران متمرکز شویم». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
78. ↑  «تاکید رضا پهلوی نسبت به لزوم "گذار از جمهوری اسلامی ایران" برای "نجات ایران"». *ار. اف. ای - RFI*. ۲۰۲۰-۰۹-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
79. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی خواستار گسترش و پیوند اعتراض‌ها و اعتصاب‌ها در داخل کشور شد». رادیو فردا. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
80. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی ایرانیان را به اعتراض، اعتصاب و نافرمانی مدنی فراخواند». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
81. ↑  «دعوت رضا پهلوی به "اعتصاب و اعتراض و نافرمانی مدنی"». *DW*. ۱۳۹۹-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
82. 1 2  «"منشورِ همبستگی و سازماندهی برای آزادی (مهسا)" منتشر شد – DW – ۱۴۰۱/۱۲/۱۹». *dw.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
83. ↑  guillermo. «The Shah's Son and the Future of Iranian Opposition - Foreign Policy Research Institute». *www.fpri.org* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
84. ↑  رادیوفردا (۲۰۲۳-۰۳-۱۰). «انتشار منشور «همبستگی و سازماندهی برای آزادی ایران»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۵.
85. ↑  Dagres، Holly (۲۰۲۳-۰۵-۱۰). «After a failed coalition effort, where is the Iranian opposition headed?». *Atlantic Council* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۰.
86. ↑  رادیوفردا (۲۰۲۳-۰۴-۱۱). «رضا پهلوی از عدم اجماع بر سر کاندیداهای خود برای پیوستن به «منشور همبستگی» خبر داد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۷.
87. ↑  «حامد اسماعیلیون از "منشور همبستگی مهسا" خارج شد – DW – ۱۴۰۲/۲/۲». *dw.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۷.
88. ↑  «چهار چهره منشور مهسا: شرایط پیش‌آمده همبستگی را سخت کرده اما ادامه می‌دهیم». *BBC News فارسی*. ۲۰۲۳-۰۴-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۷.
89. ↑  Dagres، Holly (۲۰۲۳-۰۵-۱۰). «After a failed coalition effort, where is the Iranian opposition headed?». *Atlantic Council* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۰.
90. ↑
91. ↑
92. ↑
93. ↑  رضا پهلوی خواستار همراهی با اعتراضات مردم سراوان شد، *العربیه فارسی*
94. ↑  شاهزاده رضا پهلوی: جمهوری اسلامی مردم را به سوخت‌بری وادار و بعد آنها را می‌کشد، *ایندیپندنت فارسی*
95. ↑  «ادامه اعتراضات پراکنده در سیستان و بلوچستان| شاهزاده رضا پهلوی: دیکتاتوری حاکم با قطع اینترنت می‌خواهد جنایاتش را مخفی کند». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۱-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
96. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی روح‌الله زم را «قربانی رژیم خونریز» ایران دانست». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۱۲-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
97. ↑  «واکنش‌های جهانی به اعدام روح‌الله زم ادامه دارد». رادیو فردا. ۲۰۲۰-۱۲-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
98. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: هدف از اعدام نوید افکاری، سرکوب اعتراضات از طریق ایجاد وحشت بود». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۰-۰۹-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
99. ↑  Pahlavi، Reza (۲۰۲۰-۰۹-۱۳). «Opinion | Navid Afkari's Murder Was a Message» (به انگلیسی). Wall Street Journal. شاپا 0099-9660. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
100. ↑  «سند همکاری ایران و چین؛ 'حکمت‌آمیز' یا 'قرارداد ترکمن‌چای'». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
101. ↑  «واکنش شاهزاده رضا پهلوی به قرارداد ۲۵ساله با چین: رژیم در پی تاراج منابع کشور است». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
102. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی «قرارداد ۲۵ ساله» ایران با چین را محکوم کرد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
103. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: قرارداد ۲۵ساله با چین از موضع ضعف و خیانتی انکارناپذیر به منافع ملی ایران است». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۰-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
104. ↑  «پیام رضا پهلوی در محکومیت قرارداد ۲۵ساله ایران با چین: این قرارداد، خیانتی انکارناپذیر به منافع ملی ایران‌است». *ار. اف. ای - RFI*. ۲۰۲۰-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
105. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: قتل فجیع رومینا با پشتوانه قوانین واپسگرایانه رژیم حاکم انجام گرفت». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
106. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی شلیک نظامیان ایران به نیروهای خودی را نشانه بی‌کفایتی و بی‌مسئولیتی رژیم ایران دانست». *صدای آمریکا*. ۲۰۲۰-۰۵-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
107. ↑
108. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: خامنه‌ای مسئول مستقیم سقوط هواپیمای اوکراینی است». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۰-۰۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
109. ↑  شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به انفجارهای کرمان: داعش و جمهوری اسلامی دو روی سکه تروریسم اسلامی هستند، *رادیو فردا*
110. ↑  «رضا پهلوی سخنان خامنه‌ای دربارهٔ معترضان را "بزدلانه" خواند – DW – ۱۳۹۸/۸/۲۹». *dw.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
111. ↑  «رضا پهلوی: انتخاب شکل حکومت آینده با مردم ایران است». وبگاه اختصاصی رضا پهلوی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۳.
112. ↑  "رضا پهلوی؛ از زندگی سیاسی تا پشت پرده خاطرات جوانی". Retrieved 2010-03-29.
113. ↑  Shah's exiled son: Don't attack Iran بایگانی‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, Ha'aretz
114. 1 2  «‭‮گفتگو با رضا پهلوی‬». *BBC ‮فارسی‬*. ۲۸ بهمن ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
115. ↑  *رضا پهلوی: انتخاب شکل حکومت آینده با مردم ایران است*، وبگاه اختصاصی رضا پهلوی، بایگانی‌شده از اصلی در ۲ ژوئیه ۲۰۱۱، دریافت‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۳
116. ↑  «نشست مخالفان در کنفرانس مونیخ؛ مردم ایران خواهان تغییر رژیم هستند». *BBC News فارسی*. ۲۰۲۳-۰۲-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۲.
117. ↑  «در کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۳ چه گذشت؟». *euronews*. ۲۰۲۳-۰۲-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۲.
118. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی و بنیادهای مشروطه ایران». *ایندپندنت فارسی*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۰۶.
119. ↑  «رضا پهلوی: نظام جمهوری را به سلطنت موروثی ترجیح می‌دهم». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۰۶.
120. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: جوانان را در زمین و آسمان و دریا می‌کشند، سپس به خانواده‌های آنها توهین می‌کنند». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۰۵-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
121. ↑  محمدی، مجید (۲۰۱۸-۰۱-۰۹). «تحلیل شعارهای حرکت اعتراضی دی ماه ۹۶ ایران» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۱۶.
122. ↑  صحرا (مقرب)، نسیم (۲۰۱۸-۰۱-۰۳). «شعارهای هفته اول تظاهرات سراسری چه می‌گویند؟» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۱۶.
123. ↑  «هشدار منتقدان و مخالفان سیاسی دربارهٔ برخورد حکومت با معترضان در ایران». بی‌بی‌سی فارسی.
124. ↑  «سخنگوی سپاه: نتوانستیم در مورد حکومت پهلوی آگاهی‌بخشی کنیم، نسل جوان دچار شک شده‌است». رادیو فردا. ۲۰۱۹-۱۱-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
125. ↑  "Special Report: Iran's leader ordered crackdown on unrest - 'Do whatever it takes to end it'" (به انگلیسی). 2019-12-23. Retrieved 2023-11-14.
126. ↑  این تحقیق در سال ۲۰۱۳ میلادی و با هدایت مرکز تحقیقات جامعه‌شناسی دانشگاه جرج میسون و از طریق مصاحبهٔ تلفنی انجام شده‌بود.
127. ↑  «2013 NATIONAL PUBLIC OPINION SURVEY of IRANIAN AMERICANS» (PDF). اتحادیه روابط عمومی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار با هدایت مرکز تحقیقات مطالعات جامعه‌شناسی دانشگاه جرج میسون. صص. ۱۰. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۶ مه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۱۹.
128. ↑  گزارش نظرسنجی گرایش‌های سیاسی ایرانیان - خرداد ١٣٩٧ بایگانی‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine، *مؤسسه گَمان*
129. ↑  «در یک انتخابات آزاد به چه کسی رأی می‌دهید؟». *www.radiozamaneh.com*. ۲۰۱۷-۰۴-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
130. ↑  «نظرسنجی مؤسسه «گمان»؛ رای «نَه» بیش از ۸۰ درصدی ایرانیان به جمهوری اسلامی». رادیو فردا. ۲۰۲۳-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۰۴.
131. ↑  «نظرسنجی جدید: مخالفت ۸۰درصدی با جمهوری اسلامی در ایران». *DW*. ۱۴۰۱-۱۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۰۴.
132. ↑  «گزارش نظرسنجی «نگرش ایرانیان به اعتراضات سراسری ۱۴۰۱» – گَمان». *gamaan.org*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۰۴.
133. ↑  «نظرسنجی مؤسسه گمان: ۸۱ درصد به جمهوری اسلامی «نه» گفتند». بی‌بی‌سی فارسی. ۵ فوریه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۵ فوریه ۲۰۲۳.
134. ↑  «یک نظرسنجی: ۸۱ درصد ایرانیان داخل و ۹۰ درصد ایرانیان خارج از کشور موافق اعتراضات هستند». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۰۵.
135. ↑  Hall، Carla (۱۹۸۹-۰۵-۲۱). «THE SHAH WITHOUT A COUNTRY» (به انگلیسی). Washington Post. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۵-۱۷.
136. ↑  JON GAMBRELL (2017-04-11). "Iran's long-exiled prince wants a revolution in age of Trump". *AP NEWS* (به انگلیسی). Retrieved 2023-11-14.
137. ↑  "Son of deposed Iranian Shah calls for U.S. -backed regime change". Politico. 13 December 2018. Retrieved 22 May 2019.
138. ↑  Hsu, Spencer S. (22 July 1996), "Reversal of Fortune", *The Washington Post*, retrieved 15 September 2020
139. ↑  Hall، Carla (۱۹۸۹-۰۵-۲۱). «THE SHAH WITHOUT A COUNTRY» (به انگلیسی). Washington Post. شاپا 0190-8286. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۲۸.
140. ↑  زندگی‌نامه رضا پهلوی بایگانی‌شده در ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine، وبگاه رسمی رضا پهلوی
141. ↑  «رضا پهلوی، پدرخوانده نوه پادشاه بلژیک». *BBC Persian*. ۲۰۰۴-۰۹-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
142. ↑  رادیوفردا (۲۰۰۶-۱۲-۰۷). «انتقاد جمهوری اسلامی از برگزیدن رضا پهلوی به پدرخواندگی یک شاهزاده بلژیکی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۸.
143. ↑  حسن‌نیا، آرش (۲۰۱۲-۰۳-۲۱). «رضا پهلوی: اگر زندگی دوباره داشتم، شاید کارگردان سینما می‌شدم». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
144. ↑  Kausik Bandyopadhyay; Sabyasachi Mallick (2013). *Fringe Nations in World Soccer*. Routledge. p. 87. ISBN 978-1-317-99810-5.
145. ↑
146. ↑
147. ↑  «اعتراض ایران به مصاحبه تلویزیون دولتی چین با رضا پهلوی‬». *BBC ‮فارسی‬*. ۱ اسفند ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
148. ↑  تقی‌زاده، رضا (۲۰۱۳-۰۲-۲۰). ««مداخله چین در امور ایران»، اعتراض به مصاحبه با رضا پهلوی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
149. ↑  «ایران: مصاحبه تلویزیون چین با رضا پهلوی تبعات دارد». *DW*. ۱۳۹۱-۱۱-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
150. ↑  «گفتگو با شاهزاده رضا پهلوی دربارهٔ بیانیه میثاق با مردم». *صدای آمریکا*. ۲۰۰۳-۰۱-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۴.
151. ↑  «وبگاه رسمی رضا پهلوی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ فوریه ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲ اوت ۲۰۰۶.
152. ↑  "REZA S.A.I. Ciro decorato di Gran Cordone" (به ایتالیایی). Retrieved 16 October 2012.
153. ↑  "Boletín Oficial del Estado" (PDF).
154. ↑  "Reply to a parliamentary question" (PDF) (به آلمانی). p. 458. Retrieved 16 October 2012.
155. ↑  "King Kigeli". *King Kigeli*. Archived from the original on 12 August 2022. Retrieved 10 July 2023.
156. ↑  RFE/RL (22 March 2012). "Farda Audience Picks Late Shah's Son As Iran's Person of the Year". *Radio Free Europe/Radio Liberty*.
157. ↑  Talbot, Victoria (26 January 2017). "Beverly Hills News – Iranian Crown Prince Reza Pahlavi Seeks Support For Peaceful Revolution". Archived from the original on 26 October 2017. Retrieved 10 July 2023.
158. ↑  "The Mayor of Beverly Hills Presenting the Key to the City to The Crown Prince of Iran Reza Pahlavi". *یوتیوب*. January 2017. Archived from the original on 2021-12-21.
159. ↑  «شاهزاده رضا پهلوی: اقلیت‌های جنسی و جنسیتی در ایران پیش از «رژیم ملاها» آزادی داشتند». *صدای آمریکا*. ۲۲ آبان ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۲۳ آبان ۱۴۰۲.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ رضا پهلوی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***رضا پهلوی (دوم)*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* وبگاه شخصی رضا پهلوی
* رضا پهلوی در اینستاگرام
* رضا پهلوی در توییتر
* رضا پهلوی در تلگرام
* کانال رضا پهلوی در یوتیوب
* رضا پهلوی در فیس‌بوک
* متن کامل پیمان نوین، *کیهان لندن*
* مصاحبهٔ رضا پهلوی با بنگاه خبری آسوشیتد پرس به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد انقلاب اسلامی در ایران (انگلیسی)
* نظرات رضا پهلوی از رهبران اصلی اپوزسیون ایران در مورد دمکراسی (انگلیسی)
* یک شاه جدید برای ایران (انگلیسی)
* سخنرانی رضا پهلوی در جمع استادان و دانشجویان دانشگاه جرج تان (انگلیسی)
* رضا پهلوی برای همدردی با زندانیان سیاسی و دانشجویان ایرانی اعتصاب غذا کرد (انگلیسی)
* پیام رضا پهلوی به مناسبت نوروز ۱۳۸۵ و آغاز سال نو خورشیدی
* متن مصاحبهٔ مطبوعاتی رضا پهلوی در کلوب ملی مطبوعات آمریکا (انگلیسی و فارسی)
* گفتگوی تفصیلی رضا پهلوی با وب‌سایت صبح امروز بخش اول | بخش دوم
* ویدئوی سخنان رضا پهلوی در برابر دادگاه کیفری لاهه و نشست رسانه‌ای در این شهر (شبکه ایرانیان هلند)

| * ن
* ب
* و
دودمان پهلوی |
| --- |
| موضوعات | 
* دودمان پهلوی
* فهرست شاهان پهلوی
* تبارنامه دودمان پهلوی
* زنان در دوران دودمان پهلوی
* بهائیان در حکومت پهلوی
* فساد مالی در دوران پهلوی
* حقوق بشر در دوران پهلوی
* اقتصاد در دوره پهلوی
* معماری دوره پهلوی
* سیاست دینی حکومت پهلوی
* مرا داد فرمود و خود داور است

 |     |
| رضا پهلوی | 

|  |  |
| --- | --- |
| رویدادها | 
* کودتای ۱۲۹۹ *(۱۲۹۹)*
* از کودتای ۱۲۹۹ تا نخست وزیری
* جنبش جنگل *(۱۳۰۰)*
* نبرد شکریازی *(۱۳۰۱)*
* برچینش دودمان قاجار *(۱۳۰۴)*
* پادشاهی رضاشاه پهلوی *(۱۳۰۴)*
* قرارداد ۱۹۳۳ *(۱۳۱۲)*
* هزاره فردوسی *(۱۳۱۳)*
* واقعه مسجد گوهرشاد *(۱۳۱۴)*
* پیمان سعدآباد *(۱۳۱۶)*
* اشغال ایران در جنگ جهانی دوم *(۱۳۲۰)*

 |
| اقدامات وبنیانگذاری | 
* دافوس
* نوسازی ارتش ایران
* راه‌آهن سراسری ایران (راه‌آهن شمال، پل ورسک، تونل گدوک)
* رادیو ایران
* بیمه ایران
* فرهنگستان ایران
* موزه ملی ایران
* موزه ایران باستان
* ثبت‌آثار ملی ایران
* قانون مدنی
* ثبت اسناد و املاک
* شناسنامه
* نام خانوادگی
* بانک سپه *(۱۳۰۴)*
* بانک ملی *(۱۳۰۷)*
* بانک کشاورزی
* دانشگاه تهران
* تلگرافخانه تهران
* خیابان پهلوی
* قانون جایگزینی پوشاک
* کشف حجاب
* تاج پهلوی
* کلاه پهلوی
* سرود شاهنشاهی ایران *(۱۳۱۲)*
* سرود پرچم شیر و خورشید ایران *(۱۳۱۲)*
* خبرگزاری پارس *(۱۳۱۳)*
* سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران *(۱۳۱۶)*
* باشگاه خلبانی *(۱۳۱۷)*
* فرودگاه مهرآباد *(۱۳۱۷)*
* بنگاه حمایت مادران و نوزادان *(۱۳۱۹)*
* اقدامات سیاسی و مذهبی

 |
| والدین | 
* عباسعلی داداش‌بیگ
* نوش‌آفرین آیرملو

 |
| همسران | 
* مریم سوادکوهی
* زهرا سوادکوهی
* صفیه همدانی
* تاج‌الملوک آیرملو
* توران امیرسلیمانی
* عصمت دولتشاهی

 |
| فرزندان | 
* همدم‌السلطنه
* شمس
* اشرف
* محمدرضا
* علیرضا
* غلامرضا
* عبدالرضا
* احمدرضا
* محمودرضا
* فاطمه
* حمیدرضا

 |

 |
| محمدرضاپهلوی | 

|  |  |
| --- | --- |
| رویدادها | 
* آغاز پادشاهی *(۱۳۲۰)*
* کنفرانس تهران *(۱۳۲۲)*
* جمهوری کردستان *(۱۳۲۴)*
* غائله آذربایجان *(۱۳۲۵)*
* قرارداد گس–گلشائیان *(۱۳۲۸)*
* نهضت ملی‌شدن نفت
* کمیسیون مخصوص نفت *(۱۳۲۹)*
* قانون ملی‌شدن صنعت نفت *(۱۳۲۹)*
* قیام ۳۰ تیر *(۱۳۳۱)*
* توطئه قتل مصدق *(۱۳۳۱)*
* کودتای ۲۵ مرداد *(۱۳۳۲)*
* کودتای ۲۸ مرداد *(۱۳۳۲)*
* قرارداد کنسرسیوم *(۱۳۳۳)*
* تصویب‌نامه انجمن‌های ایالتی ولایتی *(۱۳۴۱)*
* تظاهرات ۱۵ خرداد *(۱۳۴۲)*
* آریامهر *(۱۳۴۴)*
* تاج‌گذاری *(۱۳۴۶)*
* سفر به آلمان غربی *(۱۳۴۶)*
* حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه *(۱۳۴۶)*
* اعتراضات تهران *(۱۳۴۸)*
* استقلال بحرین *(۱۳۵۰)*
* جشن‌های ۲۵۰۰ ساله *(۱۳۵۰)*
* عملیات نظامی ایران در عمان *(۵۴–۱۳۵۲)*
* عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر *(۱۳۵۳)*
* رویداد خرم‌دره *(۱۳۵۴)*
* جزیره ثبات *(۱۳۵۶)*
* تظاهرات ۲۹ بهمن تبریز *(۱۳۵۶)*
* آتش‌سوزی سینما رکس آبادان *(۱۳۵۷)*
* تظاهرات ۱۷ شهریور *(۱۳۵۷)*
* راهپیمایی محرم *(۱۳۵۷)*
* تظاهرات ۱۹ دی قم *(۱۳۵۷)*
* دولت نظامی غلامرضا ازهاری *(۱۳۵۷)*
* دولت شاپور بختیار *(۱۳۵۷)*
* شورای سلطنت *(۱۳۵۷)*
* کنفرانس گوادلوپ *(۱۳۵۷)*
* بازگشت خمینی *(۱۳۵۷)*
* بیعت همافران *(۱۳۵۷)*
* انقلاب ۱۳۵۷ *(۱۳۵۷)*

 |
| اقدامات وبنیانگذاری | 
* کمیته ملی المپیک ایران *(۱۳۲۵)*
* سازمان هواپیمایی کشوری *(۱۳۲۵)*
* سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی *(۱۳۲۶)*
* آرامگاه رضاشاه *(۱۳۲۹)*
* بنگاه ترجمه و نشر کتاب *(۱۳۳۳)*
* ساواک *(۱۳۳۵)*
* گارد جاویدان *(۱۳۳۵)*
* رادیو تلویزیون ملی ایران *(۱۳۳۷)*
* بنیاد پهلوی *(۱۳۳۷)*
* هواپیمایی ملی ایران *(۱۳۴۰)*
* انقلاب سفید *(۱۳۴۱)*
* تلویزیون آموزشی *(۱۳۴۴)*
* میدان شهیاد *(۱۳۴۹)*
* انتقال خون ایران *(۱۳۵۳)*
* به‌سوی تمدن بزرگ *(۱۳۵۵)*
* *اقدامات فرح پهلوی*: (سازمان‌های تحت ریاست فرح پهلوی
* دفتر مخصوص شهبانو
* کنگره پزشکی ایران
* انجمن ملی حمایت کودکان
* جمعیت حمایت کودکان بی‌سرپرست
* جمعیت طرفداران مرکز طبی کودکان
* جمعیت حمایت از آسیب‌دیدگان سوختگی
* جمعیت کمک به جذامیان
* جمعیت ملی مبارزه با سرطان
* جمعیت خیریه فرح پهلوی
* آموزشگاه نابینایان رضا پهلوی
* فدراسیون ناشنوایان ایران
* سازمان ملی فولکلور ایران
* سازمان ملی مهارت
* دانشگاه فرح
* دانشگاه فارابی
* مؤسسه آسیایی دانشگاه پهلوی
* مؤسسه اعتباری دانشگاه
* بنیاد شاهنشاهی فرهنگستان‌های ایران
* بنیاد فرهنگ ایران
* انجمن ملی روابط فرهنگی
* موزه هنرهای معاصر تهران
* موزه فرش ایران
* پارک لاله
* بوستان جمشیدیه
* بوستان ملت (تهران)
* تئاتر شهر
* شورای عالی شهرسازی
* پیشاهنگی دختران ایران
* کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
* جشن هنر شیراز
* جشنواره توس
* شهستان پهلوی

 |
| والدین | 
* رضاشاه
* تاج‌الملوک آیرملو

 |
| همسران | 
* فوزیه
	+ فوزیه و محمدرضا پهلوی
* ثریا اسفندیاری بختیاری
* فرح دیبا

 |
| فرزندان | 
* شهناز
* رضا
* فرحناز
* علیرضا
* لیلا

 |
| کتاب‌ها | 
* انقلاب سفید
* پاسخ به تاریخ
* مأموریت برای وطنم

 |

 |
| خویشاوندان | 
* والاگهر
* علی پاتریک پهلوی
* فریده قطبی
* یاسمین پهلوی
* اردشیر زاهدی
* خسرو جهانبانی
* شهریار شفیق
* آزاده شفیق
* احمد شفیق
* محمد خاتمی
* هادی آتابای
* سیروس آتابای
* فریدون جم
* مهرداد پهلبد
* دوستان: (ارنست پرون
* حسین فردوست)

 |
| مطالب مرتبط | 
* مسجد رفاعی
* علل انقلاب ۱۳۵۷
* شاه رفت
* رضاشاه روحت شاد
* کارزار من وکالت می دهم
* خدا، شاه، میهن

 |
|  رده  الگو  درگاه |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند
* لهستان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هویت عکاسان
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* بایگانی ملی (ایالات متحده)
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |