**احسان مازندرانی** (زادهٔ ۱۳۶۴) روزنامه‌نگار اهل شیراز است که دانش‌آموخته دانشکده خبر وابسته به ایرنا و مدیرمسئول سابق روزنامه فرهیختگان وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی است و از افراد نزدیک به اکبر هاشمی رفسنجانی محسوب می‌شود.

تحصیلات، فعالیت خبری و سیاسی
----------------------------

وی از اعضای شوراهای دانش آموزی استان فارس در دورهٔ اصلاحات و مسئول ستاد دانش آموزی سید محمد خاتمی (ائتلاف گروه‌های هجده‌گانه اصلاحات) در جریان انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۰ در شیراز بود. مازندرانی فعالیت در حوزه رسانه را از هجده سالگی از طریق گذراندن دوره‌های آموزشی ایرنا در شیراز آغاز کرد و سال ۱۳۸۳ در آزمون ورودی کارشناسی پیوسته دانشگاه آزاد اسلامی رشته علوم ارتباطات اجتماعی گرایش روزنامه‌نگاری واحد شهرستان جهرم فارس پذیرفته شد. وی دبیر خبرگزاری پانا استان فارس، سرپرست خبرگزاری ایلنا استان فارس و همکاری با روزنامه‌های خبرجنوب، نیم نگاه و افسانه را تا سال ۱۳۸۴ در کارنامه خود دارد.

در جریان انتخابات ریاست جمهوری نهم در دوره‌های اول و دوم به عنوان مسئول رسانه‌های ستاد انتخاباتی هاشمی رفسنجانی در شیراز فعالیت کرد. او پس از پذیرش در آزمون سراسری و مصاحبه دانشکده خبر ایرنا، از ادامه تحصیل در دانشگاه آزاد انصراف داد و به تهران آمد و با روزنامه‌هایی چون آفتاب یزد، اسرار، کارگزاران سازندگی، اعتماد، شرق، آرمان امروز و وبگاه‌های خبری بهارستان تهران و جمهوریت همکاری پیوسته و ناپیوسته داشته‌است.

او در سال ۱۳۸۹ موفق به دریافت مدرک کارشناسی خبرنگاری گرایش استراتژیک از دانشکده خبر شد و در سال ۱۳۹۳ رتبه سوم آزمون ورودی کارشناسی ارشد دانشکده خبر ایرنا رشته خبرنگاری حرفه‌ای بین‌المللی شد. عنوان پایان‌نامه مازندرانی در مقطع کارشناسی ارشد، سیاست‌گذاری خبری جمهوری اسلامی ایران است. وی در دوره نخست ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد هم‌زمان با فعالیت در رسانه‌ها، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده خبر بود که به دلیل انتشار مطلبی در روزنامه اعتماد در سال ۱۳۸۶ با شکایت افرادی نظیر روح‌الله احمدزاده کرمانی و وحید یامین پور تحت تعقیب قرار گرفت اما در نهایت پرونده او مختومه شد.[*یادکرد نامرتبط*]

این روزنامه‌نگار ایرانی در ابتدای سال ۱۳۸۸ به دعوت جواد دلیری سردبیر فعلی روزنامه همشهری به روزنامه فرهیختگان دعوت شد و سفرهای استانی میرحسین موسوی را پوشش داد. او در سال ۱۳۹۰ به پیشنهاد افشین محمدی مدیرمسوول وقت روزنامه فرهیختگان معاون سردبیر روزنامه دانشگاه آزاد شد. پس از برکناری عبدالله جاسبی از ریاست دانشگاه آزاد اسلامی در سال ۱۳۹۰ با دستور فرهاد دانشجو نخستین اخراجی دانشگاه آزاد لقب گرفت. اخراج او از روزنامه فرهیختگان باعث شد تا با دستور هاشمی رفسنجانی رئیس هیئت امنا و هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی از فروردین سال ۱۳۹۱ مشاور مطبوعاتی هیئت امنای آن دانشگاه شود.

در همان سال به پیشنهاد شرکت هواپیمایی ایرآسیا در مالزی برای انتشار مجله فارسی خطوط هوایی این ایرلاین به کوالالامپور رفت و حدود هشت ماه در جنوب شرق آسیا زندگی کرد و پنج شماره از این مجله را منتشر کرد تا اینکه به دلیل تحریم‌های سال ۲۰۱۲ علیه ایران و تعطیلی مسیر کوالالاپور به تهران، به پایتخت بازگشت و معاون سردبیر روزنامه اعتماد شد. مازندرانی در اسفندماه سال ۱۳۹۱ به همراه بیست روزنامه‌نگار دیگر به اتهام عضویت در صفحه فیس بوک جامعه روزنامه‌نگاران ایرانی متشکل از هشتصد خبرنگار، روزنامه‌نگار و عکاس خبری بازداشت و پس از هجده روز در بیست اسفند ماه آزاد شد. برخی منابع علت اصلی بازداشت مازندرانی را تولید و انتشار عکس آزادی مهدی هاشمی بهرمانی فرزند هاشمی رفسنجانی در روزنامه اعتماد اعلام کردند.[*عدم مطابقت با منبع*]

وی از جمله روزنامه‌نگاران حامی کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بود و از فروردین همان سال ستاد خبری و اطلاع‌رسانی این کاندیدای احتمالی را به همراه تعداد دیگری از روزنامه‌نگاران راه انداخت و پس از ردصلاحیت هاشمی از حسن روحانی حمایت کرد. در نهایت بعد از به قدرت رسیدن اعتدالیون و اصلاح طلبان در خرداد ۱۳۹۲، با حکم رئیس دانشگاه آزاد اسلامی به مدیر مسئولی روزنامه فرهیختگان رسید. وی اولین انتصاب در دانشگاه آزاد اسلامی پس از برکناری فرهاد دانشجو بود و برخی این موضوع را یادآوری اخراج مازندرانی به فرهاد دانشجو تحلیل می‌کردند. در ابتدای ریاست حمید میرزاده بر دانشگاه آزاد اسلامی برای مدتی مسوولیت مرکز اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی را هم برعهده داشت. اخراج هفت نفر از فعالان ستادهای انتخاباتی سعید جلیلی و محمدباقر قالیباف از روزنامه فرهیختگان باعث انتشار حواشی زیادی علیه وی شد. پس از حضور علی اکبر ولایتی و فرهاد رهبر در دانشگاه آزاد اسلامی حدود یکصد نفر از فعالان رسانه‌ای از رسانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی اخراج شدند اما رسانه‌های تندروی اصولگرا نسبت به انعکاس آن توجهی نشان ندادند.

احسان مازندرانی از ابتدای سال ۱۳۹۳ با حکم اکبر ترکان مسئول راه اندازی خبرگزاری شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی شد و خبرگزاری فرینا را راه اندازی کرد. او هم‌زمان عضو شوراهای راهبردی فرهنگی و اجتماعی، رسانه و اقتصاد دانش بنیان دانشگاه آزاد اسلامی بود. معاونت اجرایی و معاونت اقتصادی دفتر هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی و مشاور امور رسانه رئیس دفتر مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در دوره هاشمی رفسنجانی از دیگر سوابق این روزنامه‌نگار به‌شمار می‌رود.

حضور وی در روزنامه فرهیختگان با موج از حملات رسانه‌های تندرو از جمله خبرگزاری‌های فارس و تسنیم و روزنامه کیهان همراه شد. روزنامه فرهیختگان در دوره حضور مازندرانی حامی دولت حسن روحانی بود و شمارگان این رسانه طی نزدیک به سه سال از هشت هزار به چهل و هشت هزار نسخه در روز افزایش یافت. انتشار ویژه نامه آخوند متفاوت توسط مازندرانی در روزنامه فرهیختگان که دربارهٔ شخصیت سیاسی هاشمی رفسنجانی بود واکنش‌های زیادی در صدا و سیما و رسانه‌های تندرو در پی داشت. این ویژه نامه با قیمت پنج هزار تومان، پنج بار و هر نوبت پنج هزار نسخه تجدید چاپ شد.

مازندرانی در راستای پروژه‌ای که علیه روزنامه‌نگاران حامی دولت آغاز شده بود روز ۱۱ آبان ماه ۱۳۹۴ در منزل خود بازداشت شد. حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران در واکنش به بازداشت وی گفت «این جوانان سرمایه‌های نظام هستند و نباید دلسردشان کنیم.» در رسانه‌های تندرو ابتدا اعلام شد که بازداشت‌ها در راستای مقابله با نفوذ انجام شده اما در جریان روند رسیدگی قضایی مشخص شد این بازداشت در ادامه همان پرونده مختومه شده سال ۱۳۹۱ بوده‌است. به گفته محمود علیزاده طباطبایی، یکی از وکلای احسان مازندرانی، بحث نفوذ در این پرونده مطرح نیست. وی در دادگاه بدوی به اتهام توهین به مقامات از طریق زیر سؤال بردن حکم زندان مهدی هاشمی و ماده ۶۱۰ قانون مجازات اسلامی با مصداق ترتیب دادن صحنه خواندن بیانیه توسط مهدی هاشمی در مقابل بازداشتگاه اوین، انتشار فیلم خداحافظی هاشمی رفسنجانی با فرزندش مهدی پیش از عزیمت به زندان معروف به فیلم وداع و چت کردن با مسعود بهنود در سال ۱۳۹۱ به هفت سال حبس تعزیری از سوی قاضی مقیسه رئیس شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب محکوم شد. صادق لاریجانی رئیس قوه قضاییه ایران یک روز پس از انتشار فیلم وداع در واکنشی گفته بود که این فیلم را ساخته‌اند تا احکام قوه قضاییه را زیر سؤال ببرند.

یاسر هاشمی فرزند هاشمی رفسنجانی پس از اعلام حکم بدوی در یادداشتی در حمایت از احسان مازندرانی نوشت که از شنیدن آن شوکه شده‌است. احسان مازندرانی در اعتراض به این رویه که آن را کینه توزانه خواند بارها دست به اعتصاب غذا زد و اعلام کرد جز التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و انجام وظایف روزنامه‌نگاری قدمی برنداشته‌است و خواستار برگزاری علنی دادگاه و انتشار حکم خود شد. شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران مستقر در دادگاه انقلاب به ریاست قاضی زرگر در سال ۱۳۹۵ به تعدیل حکم دادگاه بدوی و کاهش آن به دو سال رای داد. در حکم تجدید نظر مازندرانی تأکید شده شواهد نشان می‌دهد نامبرده مسئله‌ای با نظام جمهوری اسلامی ایران، قانون اساسی و رهبر جمهوری اسلامی ایران ندارد. وی بیش از یک ماه پس از درگذشت هاشمی رفسنجانی در ۲۳ بهمن ماه ۱۳۹۵ از زندان آزاد شد اما کمتر از یک ماه بعد در تاریخ ۲۲ اسفند ماه با اعلام اینکه به صورت اشتباه از زندان آزاد شده دوباره بازداشت و به زندان بازگردانده شد. به گفته کارشناسان حقوقی این موضوع برای نخستین بار از ابتدای نگارش قانون مدنی اتفاق افتاده‌است.

هوشنگ پوربابایی موکل احسان مازندرانی در تاریخ سه‌شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ اعلام کرد: ظهر امروز مطلع شدم، موکلم آقای مازندرانی با اتمام دوران محکومیتش از زندان اوین آزاد شدند. وی ادامه داد: آقای مازندرانی در دادگاه بدوی به هفت سال حبس محکوم شده بودند اما پس از درخواست تجدیدنظر، موکلم از سوی دادگاه تجدیدنظر به دو سال حبس محکوم شدند و امروز نیز با پایان این دوره، آقای مازندرانی از زندان آزاد شدند. وی مدت چهل و هفت روز نیز بیشتر از موعد قانونی در حبس نگه داشته شد. احسان مازندرانی پس از آزادی با انتشار توییتی اعلام کرد همچنان به پژوهش در حوزه رسانه و پرونده‌های مهم سیاسی به عنوان روزنامه‌نگار محقق در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ادامه خواهد داد.

وی در حال حاضر مدیر دپارتمان ارتباطات و رسانه کنگره دائمی بزرگداشت هاشمی رفسنجانی است که ریاست آن بر عهده محمد هاشمی برادر هاشمی رفسنجانی و یاسر هاشمی فرزند هاشمی رفسنجانی است.

پانویس
------

1. ↑  «gooya news :: politics». *news.gooya.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۵.
2. ↑  «اخراج دبیر سیاسی روزنامه فرهیختگان| ملی-مذهبی». *melimazhabi.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴. کاراکتر line feed character در `|عنوان=` در موقعیت 36 (کمک)
3. ↑  «‮ايران‬ - BBC ‮فارسی‬ - ‮احسان مازندرانی خبرنگار روزنامه اعتماد بازداشت شد‬». *www.bbc.co.uk*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۳۰.
4. ↑  «magiran.com: روزنامه اعتماد، شماره 2570». *www.magiran.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
5. ↑  پارسینه|Parsine. «یک انتصاب معنادار؛ دبیر اخراجی مدیرعامل شد !». *پارسینه|Parsine*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
6. ↑  «خبرگزاری فارس - داس آموزش عالی به تشکیلات رسانه‌ای دانشگاه آزاد سپرده شد». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۳-۱۰-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۳۰.
7. ↑  (www.dw.com)، Deutsche Welle. «"اخراج فله‌ای" روزنامه‌نگاران؛ "کودتای رهبر" در دانشگاه آزاد | ایران | DW | 19.07.2017». *DW.COM*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
8. ↑  «پایگاه خبری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران». *freena.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۵.
9. ↑  «خبرگزاری فارس - مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان برکنار شد/ انتصاب یکی از بازداشت‌شدگان فتنه ۸۸». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۳-۰۹-۲۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
10. ↑  «نخستین انتصاب میرزاده در دانشگاه آزاد / مدیرمسوول روزنامه فرهیختگان تغییر کرد». *danakhabar.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
11. ↑  ««آخوند متفاوت»». خبرگزاری جمهوری اسلامی. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
12. ↑  «اخبار ایران و جهان | "آخوند متفاوت" با پول دانشجویان؛ کادوی تولد آیت الله». *faternews.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
13. ↑
14. ↑  آنا، خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی -. «گفت‌وگوی همسر احسان مازندرانی با رئیس‌جمهوری/ وعده روحانی برای پیگیری وضعیت روزنامه‌نگاران بازداشت‌شده». *خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی - آنا*. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۵.
15. ↑  Behnegarsoft.com. «الف - روحانی به همسر احسان مازندرانی چه گفت؟». *old.alef.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۵.
16. ↑  آنا، خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی -. «علیزاده طباطبایی: در پرونده احسان مازندرانی بحث نفوذ مطرح نیست». *خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی - آنا*. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
17. ↑  «در پرونده احسان مازندرانی بحث «نفوذ» مطرح نیست». خبرگزاری ایلنا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ آوریل ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
18. ↑  «بیانیه مهدی هاشمی رفسنجانی قبل از رفتن به زندان». *آپارات - سرویس اشتراک ویدیو*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
19. ↑  «فیلم لحظه وداع آیت الله هاشمی رفسنجانی با مهدی پیش از ر». *آپارات - سرویس اشتراک ویدیو*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
20. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۶.
21. ↑
22. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۶.
23. ↑  «واکنش آملی لاریجانی به فیلم وداع هاشمی». *www.shafaf.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
24. ↑
25. ↑
26. ↑
27. ↑  «🍃 دو سال حبس، حکم قطعی احسان مازندرانی». زیتون. ۲۰۱۶-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
28. ↑  «احسان مازندرانی در اعتراض به روند قضایی پرونده‌اش اعتصاب غذا کرد». *journalismisnotacrime.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
29. ↑  «احسان مازندرانی از زندان آزاد شد». euronews. ۲۰۱۷-۱۰-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۴.
30. ↑  «کنگره آیت الله هاشمی رفسنجانی». *hashemicongress.com* (به انگلیسی). بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۰۵. کاراکتر line feed character در `|عنوان=` در موقعیت 10 (کمک)

| * ن
* ب
* و
زندانیان سیاسی منتسب به جنبش سبز |
| --- |
| دانشجویان و استادان دانشگاه | میلاد اسدی • رسول بداقی • مسعود پدرام • کیان تاج‌بخش • مجید توکلی • داریوش جلالی • نوید خانجانی • مجید دری • آرمان رضاخانی • حسین رونقی • داود سلیمانی • قاسم شعله‌سعدی • آرش صادقی • پیمان عارف • علی‌رضا عاشوری • میترا عالی • محمدصابر عباسیان • سعید مدنی • محمد ملکی • احسان عبده تبریزی • عبدالرضا قنبری • مهدیه گلرو • کوهیار گودرزی • علی‌اکبر محمدزاده • علی ملیحی • عبدالله مؤمنی • ضیاءالدین نبوی • سعید نورمحمدی • بهاره هدایت |
| هنرمندان | آریا آرام‌نژاد • رامین پرچمی • جعفر پناهی • محمد رسول‌اف • حسین زمان • هیلا صدیقی • مهناز محمدی • محمد نوری‌زاد |
| اعضای احزاب | محسن آرمین • سید محمدعلی ابطحی • حسن اسدی زیدآبادی • مرتضی الویری • محمدجواد امام • محسن امین‌زاده • سید ابراهیم امینی • عماد بهاور • سید علیرضا بهشتی شیرازی • علی تاجرنیا • سید مصطفی تاج‌زاده • محمدرضا تاجیک • محمد توسلی • محمدرضا جلایی‌پور • سعید حجاریان • سید محمدرضا خاتمی • جهانبخش خانجانی • سید امیر خرم • محمد داوری • امیر خسرو دلیر ثانی • علیرضا رجایی • تقی رحمانی • عبدالله رمضان‌زاده • کوروش زعیم • هاله سحابی • علی شکوری‌راد • هدی صابر • ابوالفضل عابدینی • فیض‌الله عرب‌سرخی • ابوالفضل قدیانی • نرگس محمدی • مهدی محمودیان • آذر منصوری • عبدالله مؤمنی • محسن میردامادی • عباس میرزا ابوطالبی • بهزاد نبوی • شیوا نظر آهاری • حسین نورانی‌نژاد • ابراهیم یزدی |
| وکلای دادگستری و فعالان حقوق بشر | محمد اولیایی‌فرد • مهدی خدایی • محمدعلی دادخواه • نسرین ستوده • عبدالفتاح سلطانی • محمد سیف‌زاده • شادی صدر • نصور نقی‌پور |
| مدیران ورزش | محسن صفایی فراهانی |
| روزنامه‌نگاران | ساسان آقایی • بهمن احمدی امویی • کریم ارغنده‌پور • مهسا امرآبادی • مسعود باستانی • عمادالدین باقی • ژیلا بنی‌یعقوب • مازیار بهاری • سید علیرضا بهشتی • فریبا پژوه • مجتبی پورمحسن • عبدالرضا تاجیک • مهدی تاجیک • نازنین خسروانی • محمد داوری • احمد زیدآبادی • نگار سایه • عیسی سحرخیز • هنگامه شهیدی • کیوان صمیمی • جعفر کاظمی • محمدصفر لفوتی • مسعود لواسانی • سعید لیلاز • سام محمودی • مهدی محمودیان • محمدرضا مقیسه • سراج‌الدین میردامادی • اعظم ویسمه • احسان هوشمند |
| دیگر افراد | افشین اسانلو • اکبر امینی • زهرا بهرامی • احسان خرسندی • مهدی خزعلی • مریم ضیاء • جعفر کاظمی • حمزه کرمی • محمدرضا معتمدنیا |
| مرتبط | جنبش سبز • شعارهای جنبش • من مجیدم |