**مزامیر** مجموعه شعری است از *پرویز داریوش* که در اسفند سال ۱۳۳۶ در ۱۰۰ صفحه (۴۰ صفحه مقدمه به‌علاوهٔ ۶۰ صفحه شعر) در تهران به چاپ رسید.

محتوا
-----

این مجموعه شامل یازده شعر و یک مقدمهٔ بسیار مفصل بود. این مقدمه به صورت گفتگویی است بین چندین گروه مختلف‌الرأی پیرامون شعر نو و شاعر با قرار دادنِ حرفِ اولِ نامِ هر صاحب‌نظر در جلوی سخن، او را می‌شناساند؛ مثلِ «الف» که به *هوشنگ ایرانی* یا «خ» که به *پرویز ناتل خانلری* اشاره دارد.

اولین شعر مجموعه، با تاریخ ۲۷ اردی‌بهشت ۱۳۳۱ و یکی-دو شعر دیگر، شعر نیمایی و باقی اشعار شعر سپید بود.

نقد
---

مجموعهٔ «مزامیر» - با وجود تصنعی بودن اشعار - نشان از درک عمیق شاعر از فلسفهٔ وجودی شعر نو داشت. مزامیر نام کتاب *داوود نبی* است؛ اشعاری که با همراهی نی خوانده می‌شد؛ با این وجود، مزامیر *پرویز داریوش* از هیچ نظر به مزامیر شباهت ندارد و علت این نامگذاری معلوم نیست. این مجموعه شعر در ۲۰۰ یا ۳۰۰ نسخه منتشر شد و طبیعتاً به دست همهٔ شعردوستان و اهل نظر نرسید تا بازتابی داشته باشد.

نمونه شعر
---------

**آواز قو**

*به جلال و سیمین*  

  

در فضای وسیعِ باغ ممات، مردی آواره از سرای حیات  

گوش بگشود:  

صوت دلکش دوست، می‌رسید از محیط نامحدود  

- «کیسی؟»  

- «رهروی ز پا مانده. بازجویان خانهٔ مقصود.»  

- «از کجا آیی؟»  

- «از قلمرو عشق، بارها از دیار حدود»  

- «کس شناسی در این دیار… ؟»  

سکوت.  

برق نارنج و سبزی ساقه  

فکرتی پر ز تابش و سکته  

نام‌های یک‌به‌یک تنیده به شکل.  

  

از بن زردی لطیف حیات  

پیش از این آمدند با اکراه  

کرکسانِ مهیبِ اندیشه  

در پی لاشه‌های غرق گناه  

ز مترسِ خرد به جان ترسان.  

  

- «برزخ انتظار؟»  

- «منفی نیست: گرچه مثبت غبار ناپیداست.»  

شرط‌های سه‌گانهٔ ابلیس  

پیِ اثباتِ گردش انسان  

مانعِ انبساطِ جاویدان.  

- «پیش!»  

- «نی، اندکی درنگ سزاست»  

دختران سپید از پس و پیش  

سر به دنبال کودکان سیاه  

در سراشیب انحطاط خیال  

حفرهٔ آرزوست پستانی  

غرقه در بوی‌های نافهٔ دل  

بینی انجماد بی‌ادراک.  

  

- «می‌توان بازگشت؟»  

- «همواره، گر توان شکل دیگری پذرفت»  

- «گر توان کودکی گرفت ز سر، چشم‌بسته به روشنایی روز  

یک‌به‌یک برگ‌های هستی را، گذراند از دریچه‌های هنوز  

«به یقین برنشاند تاکی چند، میِ شک برگرفت از سرِ سوز:  

«بذرِ جد…»

- «وای!»
- «ناله‌ات پی چیست؟»  

مردی آشفته‌موی از پسِ کوه، ناگهان در میان دریا جست  

دختری در هوای آتش خویش، نرم‌نرمک ز دختری می‌رست  

گوری از شوق وصل مدفونی، چشم بر عالم حقیقت بست»  

  

- «نه مگر در حریم خلوت عشق، روزگاری تو را سلوکی رفت؟»  

  

وحشت اضطراب ناموجود، نیم‌پیدا نیمه‌ای مفقود  

اختر نیمه‌خواب صبح سیاه، لؤلؤیی چون مراد دل منفود.  

خاور و باختر به هم پیچان:  

کوکب رهنمای کوی خراب  

نعره‌ای زد چو انفجار شکیب  

به سرای خدا زنی نالید  

که «منت بوده‌ام غفور و ودود،  

«چون سرت زخم دید گاه نبرد: که به وی خویش یا نمایش خویش:  

«یا:  

در آن سهمگین شب میعاد، که شکستی به زعم خویش عهود،  

«بخروشیدی از درون پریش  

«روی بنهفتی از عوالم عیش  

«یا:  

«از آن پیشتر، چو نیمهٔ شعبان، ز تقلای خویشتن خسته  

«لب نهادی به چشمهٔ هستی، چشم‌بسته چو رهنمای هنود

نه منت بوده‌ام غفور و ورود؟»  

  

باز قندیل آرزو لرزید، شعلهٔ بیم سوخت، شهر امید  

شکم پرشکنج نغمهٔ عمر، بازویی نرم دور خود پیچید  

ساربان ازل به بانگ هوی، کاروان را سوی ابد بکشید،  

  

- «نه قدیم است انعطاف بشر، در سراپردهٔ شگفت گریز؟  

«در جراثمِ تابناک وجود: عشق هم حادثی است نامولود؟  

«در گریزم من از وفای به عهد  

آتشم در میان جنگل عود  

نز پی جاه کوفتم بابی  

به پناه آمدم ز مُلک وجود  

  

کشتی انتظار لنگر بست، ماهی از آب سر برون آورد،  

عقرب شک به گوشهٔ وحشت، سر به دنبال خویشتن آزرد  

در فضا دیگری هویدا شد: راه‌پویان منزل مقصود  

مرد وارسته پا نهاد به پیش، در شمار خرد هزاران بیش  

سرو ناپدار فکرت او: مهبط پایدار سمع و شهود.

هامبورگ ۱۳۳۳

پی‌نوشت
-------

1. ↑  جواهری گیلانی، *تاریخ تحلیلی شعر نو*، ۲:‎ ۴۳۶.
2. ↑  جواهری گیلانی، *تاریخ تحلیلی شعر نو*، ۲:‎ ۴۳۶.
3. ↑  جواهری گیلانی، *تاریخ تحلیلی شعر نو*، ۲:‎ ۴۳۶.
4. ↑  جواهری گیلانی، *تاریخ تحلیلی شعر نو*، ۲:‎ ۴۳۶.
5. ↑  جواهری گیلانی، *تاریخ تحلیلی شعر نو*، ۲:‎ ۴۳۶.

منابع
-----

* جواهری گیلانی، محمدتقی (۱۳۷۷). *تاریخ تحلیلی شعر نو*. ج. ۴ جلد (ویراست دوم). تهران: نشر مرکز. شابک ۹۶۴-۳۰۵-۳۷۴-۱.