recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**حزب کمونیست نیجریه** (به انگلیسی: The Communist Party of Nigeria) که به اختصار **CPN** نامیده می‌شود یک حزب سیاسی کمونیستی در کشور نیجریه است. این حزب در نوامبر ۱۹۶۰ در کانو و توسط کادرهای کنگرهٔ جوانان نیجریه تأسیس شد. این حزب در بدو تأسیس از حزب کمونیست بریتانیای کبیر الهام گرفته شد. با این وجود اساس‌نامهٔ حزب از اساسنامهٔ حزب کمونیست چین در سال ۱۹۴۵ اقتباس شد.

علیرغم این، حزب کمونیست نیجریه از روابط جهانی نسبتاً برکنار ماند و نه با حزب کمونیست شوروی و نه با حزب کمونیست چین ارتباط نزدیکی نداشت. با تأسیس حزب کارگران و دهقانان سوسیالیست نیجریه در سال ۱۹۶۳، حزب کمونیست نیجریه آن را به عنوان «آخرین کوشش از زنجیره اعمال خودخواهانه و اپورتونیستی که بیشتر در راستای ایجاد گسست در جنبش سوسیالیستی نیجریه انجام می‌شود» محکوم کرد.

حزب کمونیست نیجریه CPN به دنبال فرمان ۳۴ حکومت جانسون آگویی ایرونسی در سال ۱۹۶۶ ممنوع شناخته‌شد.

منابع
-----

1. ↑  *فصل سوم: مارکسیسم در دهۀ ۱۹۵۰، اصلاحگری،گروه‌بندی مجدد و آینده*؛ بایگانی‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine بازدید در ۵ آوریل ۲۰۱۸.
2. ↑  رادیو اروپای آزاد: *حزب کارگران و دهقانان سوسیالیست نیجریه: حزبی کمونیستی با ذهنیتی مختص خودش*، نوشته‌شده در ۱۰ اوت ۱۹۶۶؛ بایگانی‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine بازدید در ۵ آوریل ۲۰۱۸.
3. ↑  هاریزون: *احزاب جدید: پس از ثبت نام، بعدی کدام است؟*، نوشتۀ کایوده کومولافه؛ بازدید در ۵ آوریل ۲۰۱۸.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با حزب کمونیست است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**موزه ملی باستان‌شناسی لیسبون** (به پرتغالی: Museu Nacional de Arqueologia) واقع در لیسبون، پرتغال یکی از مهم‌ترین موزه‌های پرتغال در خصوص باستان‌شناسی است.

این موزه در سال ۱۸۹۳ میلادی توسط باستان‌شناس برجسته خوزه لیت ده واسکونسلوس بنیان‌گذاری شد. در ورودی این موزه دو مجسمه لوستینیانس از جنس سنگ خارا وجود دارد که متعلق به سده یکم پس از میلاد است که از شمال پرتغال به این موزه آورده‌اند. نمایشگاه‌های دائمی تقسیم شده‌اند به عتیقه‌جات مصر باستان و مجموعه‌ای از گنجینه‌های باستانی پرتغال که شامل مقادیر قابل توجهی از فلزکاری در عصر آهن و عصر برنز می‌باشد. این موزه همچنین دارای مهم‌ترین مجموعهٔ موزائیکهای امپراتوری روم در پرتغال است.

منابع
-----

1. ↑  «موزه ملی باستان‌شناسی». لیسبون توریسم. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۷.
2. ↑  مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «National Archaeology Museum (Lisbon)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۷.
3. ↑  «موزه ملی باستان‌شناسی». پرتتغال دیلی ویو. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ دسامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۷.
محمد بن عیسی بن اسماعیل حنفی (۶۳۶–۶۹۵ ق / ۱۲۳۹–۱۲۹۵ م) مهندس سوری و مخترع اژدر‌های دریایی می‌باشد.

وی تحقیقات و آزمایشاتی در مورد مواد منفجره و راکتها نموده و طرحهایی از توپهای جنگی تک لول و چند لول ارائه می‌دهد.

طرحی از یک راکت سوخت جامد که روی آب حرکت می‌کند ارائه می‌دهد برای همین مورخین وی را نخستین مخترع اژدر دریایی می‌دانند.

کتاب مهم او ***الفروسیة و المناصب الحربیة** بمعنی کتاب **سواره نظام و ابزارهای نظامی** است .*

اژدر رماح
---------

در طرح وی که از سفره ماهی الهام می‌گیرد دو پشقابک برنجی بر روی هم بدنه دستگاه را تشکیل می‌دهند که توسط مواد منفجره پر می‌شوند و توسط یک جت در عقب آن حرکت می‌کند.

دستگاه بر روی آب شناور می‌شود. سپس بسمت کشتی دشمن نشانه رفته آتش می‌شود. وی این طرح را در ۱۲۸۰ میلادی ارایه کرده که شش قرن قبل از ساخت اولین اژدر در سال ۱۸۶۰ است

اژدر طراحی شده توسط حسن رماح ۱۲۸۰ میلادی
نمونه ای از این اژدر به ابعاد ۲۱–۴۵٫۱–۱۳٫۷ سانتیمتر در سال ۱۹۷۶ توسط گروه جورج مارسدن ساخته شده و در موزه ملی هوافضای آمریکا در واشینگتن دی سی موجود است.

آثار
----

***الفروسیة و المناصب الحربیة***

بخش اول کتاب با عنوان «المناصب الحربیة» در ۲۰ باب است که بیشتر آنها با عبارت «قال الاستاذ نجم‌الدین …» آغاز می‌شود. حسن رماح در این بخش شیوه‌های مختلف جنگاوری را با همهٔ جزئیات شرح می‌داده و تقریرات او را کسی می‌نوشته‌است.

بخش دوم با عنوان «ابواب المطاردة» شامل ۲۶ باب در آیین جنگ با نیزه است که مؤلف در مقدمهٔ نخستین باب به شرح شیوهٔ تمرین سپاهیان انوشیروان پرداخته، که نیزه‌داران به هنگام تمرین در حضور او لباس سفید بر تن داشتند و هر سرباز پیش از آغاز کار، سر نیزهٔ خود را با زعفران رنگین می‌ساخت تا در صورت تماس با بدن حریف محل اصابت نیزه مشخص گردد. سپس به روشهای مختلف حمله و دفاع، تعقیب و گریز، شیوه‌های فریب دادن حریف، جنگ با شمشیر و چگونگی استفاده از سپر پرداخته‌است.

بابهای پایانی کتاب به طرز ساختن گلوله‌ها و سلاحهای آتشین، مواد آتش‌زا و ترکیبات آنها اختصاص‌یافته‌است

این کتاب به کوشش عید ضیف عبادی به چاپ رسیده‌است و ژوزف توساین گزیده‌ای از آن را در ۱۸۴۵ م در پاریس منتشر ساخته‌است.

***نهایة السُؤول و الاُمنیة فی تعلّم آمال الفروسیة***

***اسالیب القتال فوق ظهور الخیل باستخدام الآلات الحربیة***

منابع
-----

1. ↑  *مقدمه ای بر تاریخ علم- جورج سارتن -۱۹۳۱*.
2. ↑  *الفروسیة و المناصب الحربیة- حسن رماح*.
3. ↑  "اژدر حسن رماح" (به انگلیسی). Archived from the original on 2 January 2021. Retrieved 28 September 2021.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (link)
4. ↑  جوزف هیندز. "اژدرهای خیلی خیلی قدیمی" (به انگلیسی).
 \* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hasan al-Rammah». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۱.
کلنی پنگوئن‌های امپراتور در **خلیج هالی** در سال ۱۹۹۹
*خلیج هالی'* (انگلیسی: Halley Bay) مکانی روی یخ‌های سریع در حاشیه شمال غربی قفسه یخی Brunt در Coats Land، قطب جنوب بود. مجموعه‌ای از ایستگاه‌های تحقیقاتی بریتانیایی هالی در نزدیکی این مکان ساخته شد و نام خود *خلیج هالی* را از همان‌جا برگرفت. خلیج یخی اولیه خلیجی گذرا بود و دیرپایی چندانی نداشت و دیگر وجود ندارد، هرچند که خلیج‌های دیگری در همان منطقه همچنان دستخوش تغییر می‌شوند و زمانی که قفسه به کوه‌های یخ تبدیل می‌شود، درهم شکسته می‌شود. این مکان شامل یک سایت ۱۷۷ هکتاری است که توسط انجمن جهانی پرندگان به عنوان منطقه مهم خفاظت از پرندگان (IBA) تعیین شده، زیرا از کلنی پرورش حدود ۲۲۵۰۰ پنگوئن امپراتور (که بر اساس تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۰۹ تخمین زده شد) پشتیبانی می‌کند اگرچه این کلنی از سال ۲۰۱۹ پراکنده شده‌است. این به دلیل شکست مکرر یخ دریا بوده‌است. علاوه بر شکست‌های فصلی اخیر یخ، قفسه یخی Brunt به یک رویداد بزرگ فروریزی یخ و عقب‌نشینی نزدیک می‌شود که این بخش از ساحل را تغییر می‌دهد و از مکان اصلی *خلیج هالی* کیلومترها در دریا فاصله می‌گیرد.

منابع
-----

1. ↑  "Brunt Ice Shelf (Halley Bay)". *BirdLife Data Zone*. BirdLife International. 2015. Retrieved 26 October 2020.
2. ↑  "Massive penguin colony disappears as birds march south". *Nature*. **569** (7755): 163. 2019. Bibcode:2019Natur.569Q.163.. doi:10.1038/d41586-019-01385-2. S2CID 146807468.
3. ↑  "Rapidly Accelerating Crack: Brunt Ice Shelf Breaking Up With Antarctica This Year?". 14 February 2021.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Halley Bay». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۲.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
در علوم کامپیوتر **جستجوی عمق محدود** الگوریتمی برای کاوش رئوس گراف است. این روش در واقع نسخه‌ای از روش جستجوی اول-عمق است و برای مثال درتعمیق تکراری الگوریتم اول عمق استفاده می‌شود.

نگاه کلی
--------

مشابه الگوریتم اول-عمق، جستجوی عمق محدود، یک جستجوی ناآگاهانه است. این جستجو دقیقاً مشابه جستجوی اول-عمق عمل می‌کند، اما با تحمیل کردن یک محدودیت حداکثری روی عمق جستجو، از مشکلاتی که مربوط به تمامیت اول-عمق است، جلوگیری می‌کند. حتی اگر جستجو هنوز هم بتواند یک رأس فراتر از آن عمق گسترش دهد، نمی‌تواند چنین کاری را انجام دهد و در نتیجه، مسیرهای با عمق نامحدود را دنبال نمی‌کند یا به عبارتی در حلقه‌ها گیر نمی‌افتد؛ بنابراین، جستجوی با عمق محدود در صورتی جواب را پیدا خواهد نمود که این جواب در فاصله اولین سطح تا عمق محدود قرار داشته باشد، که این محدودیت حداقل تمامیت را روی تمامی گراف‌ها تضمین می‌کند.

الگوریتم (غیررسمی)
------------------

1. رأسی را که الگوریتم باید از آن شروع کند و همچنین حداکثر عمق جستجو را مشخص کنید.
2. چک کنید که آیا رأس کنونی حالت هدف است:
	* اگر نیست: هیچ کاری انجام ندهید.
	* اگر پاسخ مثبت است: از الگوریتم خارج شوید.
3. چک کنید که آیا رأس کنونی در عمق کمتر از حداکثر عمق جستجو قرار دارد:
	* اگر چنین نیست: هیچ کاری انجام ندهید.
	* اگر پاسخ مثبت است:
		1. رأس را بسط دهید و تمامی نودهای زیرمجموعه آن را در پشته ذخیره کنید.
		2. DLS را به‌طور بازگشتی برای تمامی رئوس موجود در پشته فراخوانی کنید و به مرحله ۲ برگردید.

شبه کد
------

```
**DLS**(node, goal, depth) {
 if (depth>= ۰) {
 if (node == goal)
 x=goal if (goal=depth)
 return node
```

```
 for each child in expand(node)
 **DLS**(child, goal, depth-1)
 }
```

 }

خصوصیات
-------

### پیچیدگی فضایی

از آن جایی که جستجوی عمق محدود در درون خود از جستجوی اول عمق استفاده می‌کند، پیچیدگی فضایی آن معادل با پیچیدگی فضایی الگوریتم جستجوی اول عمق معمولی است.

### پیچیدگی زمانی

از آنجایی که الگوریتم عمق محدود، در درون دارد از جستجوی اول عمق استفاده می‌کند، پیچیدگی زمانی آن هم معادل با پیچیدگی زمانی جستجوی اول عمق است، یعنی از مرتبه({\displaystyle \vert V\vert +\vert E\vert })O، که {\displaystyle \vert V\vert }، به معنی تعداد رئوس و {\displaystyle \vert E\vert } برای تعداد یال‌های پیمایش شده در گراف استفاده می‌شوند. توجه کنید که جستجوی عمق محدود تمام گراف را پیمایش نمی‌کند، بلکه فقط بخشی را که در مرز مشخص شده قرار دارد پیمایش می‌کند.

### تمامیت

با وجود اینکه جستجوی عمق محدود نمی‌تواند قطعاً مسیرهای طولانی را دنبال کند، اما از آن طرف هم در حلقه‌ها گیر نمی‌افتد، در کل این الگوریتم در صورتی که پاسخ را قبل از رسیدن به عمق جستجوی داده شده پیدا نکند کامل، نیست. اما اگر حداکثر عمق محدود بزرگتر از عمق جواب باشد، الگوریتم کامل می‌شود.

### بهینگی

جستجوی عمق محدود بهینه نیست. هنوز مشکل جستجوی اول عمق که یک مسیر را تا به انتهای آن پیمایش می‌کند، دراینجا وجود دارد، در نتیجه شاید جوابی را پیدا کند که هزینه برتر از برخی جواب‌ها در مسیری دیگر باشد.

مرور ادبیات
-----------

Russell, Stuart J. ; Norvig, Peter (2003), Artificial Intelligence: A Modern Approach (2nd ed.), Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, ISBN 0-13-790395-2

منابع
-----

* ویکی‌پدیای انگلیسی
این الگوریتم **جستجوی رو به جلو** برای حل مسائل ارضای محدودیت (constraint satisfaction) متداول است و پیشنهاد موفقی است برای چپ جستجوی عقب‌گرد(backtracing).

معرفی
-----

جستجوی عقب‌گرد الگوریتمی است برای حل مسائل ارضای محدودیت (Constraint satisfaction problems(CPs)) که در حدود کمتر از یک قرن شناخته شده‌اند اما هنوز از گزینه مناسب دور است.

برخی از الگوریتم‌های بهبودیافته جستجوی عقب‌گرد شامل (backjumping (BJ و (backmarking(BM که بهتر از جست جوی عقب‌گرد عمل می‌کنند. هم چنین راه حل ساده‌تری برای جست جوی عقب‌گرد وجود دارد، جستجوی رو به جلو (Forward Checking(FC)).

مقدمات
------

مسائل ارضای محدودیت (CPs) دودویی شامل مجموعه متناهی از مقادیر است که هر کدام دارای دامنه محدود از مقادیر پتانسیل و مجموعه‌ای از محدودیت‌های دو به دو میان مقادیر.

هدف اختصاص دادن ارزش به هر مقدار است به طوری که محدودیت‌ها را نیز در نظر بگیرد. بسته به نوع برنامه ممکن است همهٔ انواع اختصاص دادن‌های محدودیت‌ها پیدا شود یا فقط یکی پیدا شود.

تعریف
-----

مسئله ارضای محدودیت دودویی P، شامل:

* مجموعه متناهی از N مقدار، V1,…,VN
* برای هر مقدار Vi دامنه محدود از مقادیر ki، Di={ v1i,…,vki}
* برای هر جفت از مقادیر {Vi,Vj} محدودیت C{i,j} میان Di وDj که زیرمجموعه‌ای از Di× Dj می‌باشد.

اگر (vli , vmj) ∈C{i,j} باشد به این معناست که vli → Vi , vmj → Vj

راه حل برای مسئله P اختصاص دادن{vs11 → V1,…,vsii → Vi,…,vsNN → VN} به طوری که برای هر i و j رابطه مقابل سازگار باشد. {vsii → Vi , vsjj → Vj}.

فرض کنید ما یک رابطهٔ سازگار برای i-1 تای اول مقادیر پیدا کردیم که بدین معناست در تمام جفت مقایسه تنها این i-1 مقدار در نظر گرفته می‌شوند. در این نقطه V1 تا Vi-1 را مقادیر گذشته (past variables) وVi را مقدار کنونی (current variable) و مابقی را مقادیر آینده (future variables) می‌نامیم.

داده ساختار استفاده شده در الگوریتم جستجوی رو به جلو (FC) آرایه دو بعدی Domain می‌باشد.
Domainmj صفر می‌باشد اگر و فقط اگر این رابطه vmj → Vjبا تمامی روابط مقادیر گذشته سازگار باشد، در غیر این صورت شامل اندیس اولین (به معنای کمترین) مقدار اختصاص داده شده‌ای است که این رابطه vmj → Vjناسازگار است.

شبه کد الگوریتم جستجوی رو به جلو

شبه کد تابع Check-Forward

شبه کد فرایند Restore

زمانی که مقدار احتمالی vliرا برای مقدار کنونی Vi در نظر می‌گیریم کافی است که به دنبال صفر در آرایهٔ Domainliبگردیم، هر مقدار دیگری ضمانت شده است که با تمام انتخاب‌های قبلی سازگار است.

زمانی که موفق شدیم مقداری را به مقدار کنونی اختصاص دهیم باید این مقدار را در مقابل تمامی مقادیر آیندهٔ اختصاص داده نشده چک کنیم و در صورت لزوم آرایهٔ Domain را به روز کنیم.

شبه کد داده شده فقط شامل قسمت‌های مهم می‌باشد در جزئیات بیشتر بعد از مقداردهی اولیه FC(1) صدا زده می‌شود و تمامی راه حل‌های موجود چاپ می‌شود.

واگذاری‌های (assignments) جزئی کنونی در مقادیر s1 ,.. , sN ذخیره می‌شود، اختصاص به si زمانی رد می‌شود که dwo(domain wipe-out) درست باشد به این معنا که ما برخی مقادیر آینده با انتخاب ما ناسازگار است. هم چنین درست بودن dwo به این معناست که راه حلی در این زیردرخت در نظر گرفته شده وجود ندارد.

پس از اینکه درنظرگرفتن انتخاب‌ها برای si تمام شد باید تغییراتی که در آرایهٔ Domain اعمال کردیم قبل از ادامه دادن برگردانیم.

منابع
-----

* R. M. Haralick and G. L. Elliott. Increasing tree search efficiency for constraint satisfaction problems. Artificial Intelligence, 14:263–313, 1980.
**موسی بن یوشع** یا **موسی ناربونی** یا **ماسترو ویدال بلسوم** فیلسوف و پزشک یهودی کاتالونیایی قرون وسطا بود.

وی در پرپینیان در خانواده‌ای زاده شد که نخست در ناربون می‌زیست. او پس از یک دوره تحصیلات یهودی سنتی به همراه مطالعه فلسفه و طب؛ پزشک گرید و کتابی در پزشکی نوشت که به نام *راه زندگی* مشهور شد. در آن کتاب، نسخه‌ها و دارویی‌های زیادی را چنان‌چه می‌دانست، توصیف کرد. در سال ۱۳۴۴ از پریپینیان خارج شد و در چند شهر اسپانیایی از جمله سرورا، بارسلون، تولدو و برگوس ساکن شد. در سال ۱۳۵۵ نوشتن کتاب شرحی بر کتاب دلالةالحائرین خود را آغاز کرد؛ این اثر در سال ۱۳۶۲ در سوریا به پایان رسید و وی پس از نگارش آن درگذشت.

آثار موسی بن یوشع، شامل مطالعاتی در مورد ابن‌میمون، تفاسیری بر رساله‌های ابن‌رشد، تفسیری بر تهافت‌الفلاسفه و مقاصدالفلاسفه نوشته امام محمد غزالی، تفسیری بر حی بن یقظان نوشته ابن‌طفیل، تفسیری بر کتاب قانون نوشته ابن‌سینا، تفسیری بر ارغنون نوشته ارسطو و تفسیری بر کتاب مراثی است.

به علاوه، سه اثر کوچک، یعنی *رساله‌ای در باب اندازه قامت الهی*، *رساله‌ای در جبر و اختیار* و فصول موسی دربردارنده دیدگاه‌های فلسفی اوست. ناربونی در رساله اول به دانش خدا و آگاهی او از آفریدگانش و آگاهی آن‌ها به او می‌پردازد. او در این کتاب بر اساس تفسیر ابراهیم بن عزرا بر سفر خروج و نیز بر اساس کتاب مقدس و نوشته‌های خاخامها سخن گفته‌است. بن‌یوشع در کتاب *فصول موسی* به شرح و بسط نظریه قدم عالم پرداخته و مشکلات ناشی از آشکار کردن این نظریه برای عوام را مورد تأکید قرار داده‌است؛ وی در این کتاب هم‌چنین موضوع مشیت الهی را مورد بحث قرار داده، در این زمینه دیدگاه ابن‌طیبون را بیان کرده‌است.

| * ن
* ب
* و
بزرگان فلسفه یهودی |
| --- |
| ابراهیم برحیا •  ابراهیم بن دائود •  ابراهیم ابوالعفیا •  ابن عزرا •  ابراهیم بیباگو •  ابراهیم جیگر •  ابن گرشوم •  ابن‌طیبون •  ابن‌لطیف •  ابن‌میمون •  ابن‌نسیم •  اسحاق ابرونئیل •  اسحاق پولگار •  اسحاق عارمئا •  اسحاق لاوی •  اسحق البلاغ •  اسحق الفاسی •  العازر شاخ •  اوراهام مردخای •  اونر برگوسی •  ایلیا بن موسی ابا دلمدیگو •  بحیه بن پقوده •  بعل شم طوو •  بن ایش چای •  حسدای کرسکاس •  حوتر بن سلیمان •  داوود مقمص •  داوود قیمحی •  زراحیا شئلتیئل •  سعادیا گائون •  سلیمان ابن گبیرول •  سموئیل بن یهودا •  شم طوو بن یوسف فالاکوئرا •  شماریا بن ایلیا •  شمعون بن صمح دوران •  شنئور لیادی •  عتنئیل بن فیومی •  عمانوئیل رومی •  عیلی بن ملکا •  گرشوم بن سلیمان •  لئوپولد زونز •  لوی کانفلانی •  مناخم شنئیرسون •  موسی بن میمون •  موسی ناربنی •  موشه فینشتاین •  نیسیم بن موسی •  هیلل ورنا •  ویلینا گائون •  یدایا پنینی  •  یسرائل جیکبسن •  یعقوب بن ابا •  یعقوب قرقسانی •  یهودا بن اسحاق ابرونئیل •  یهودا بن سلیمان •  یهودا بن موسی •  یهودا هلوی •  یهودا هناسی •  یوسف آلبو •  یوسف بصیر •  یوسف بن یهودا •  یوسف کارو •  یوسف کاسپی •  یوشع لورکی |

منابع
-----

Wikipedia contributors, "Moses ben Joshua," Wikipedia, The Free Encyclopedia

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند
* سوئد

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
خطبه نماز جمعه در مسجد ملی مالزی
***خطبه*** (عربی: *خطبة*) به عنوان رویداد رسمی موعظه عمومی در سنت اسلامی عمل می‌کند. این گونه موعظه‌ها طبق دستورهای کلیه مکاتب فقهی به‌طور منظم انجام می‌شود. خطبه‌ها را می‌توان در نماز جمعه یا نماز ظهر بیان کرد.

در نماز جمعه
------------

خواندن دو خطبه، توسط امام جمعه، پیش از نماز، واجب است. نماز جمعه با خطبه اول آغاز می‌شود و همهٔ نمازگزاران باید دو خطبه را در حالت آرامش گوش دهند. پس از خطبه‌ها نماز شروع می‌شود.

از آنجایی که نماز جمعه به جای نماز ظهر خوانده می‌شود، دو خطبهٔ نماز به جای دو رکعت اول نماز ظهر و نماز دو رکعتی جمعه، به جای دو رکعت دیگر نماز ظهر در نظر گرفته می‌شود. در بیش‌تر موارد خطیب و امام جمعه یک نفر هستند.

وقتی که امام جمعه، خطبه‌های نماز جمعه را می‌خواند، بر شرکت‌کنندگان واجب است، به خطبه‌ها گوش دهند، و سخن گفتن به هنگام ایراد خطبه‌ها مکروه است، بلکه اگر به سبب سخن گفتن، نتواند به خطبه‌ها گوش دهد، سکوت لازم است. همچنین هنگام ایراد خطبه‌ها، خواندن نماز مستحبی یا کتاب و روزنامه و انجام دادن کارهایی که مانع گوش دادن به خطبه‌ها است، خلاف است.

اگر کسی به خطبه اول یا هر دو خطبه نرسد، بازهم، شرکت در نماز جمعه فضیلت دارد و جایگزین نماز ظهر می‌شود.

امام جمعه در خطبه نخست به ذکر اندرزهای دینی و اخروی پرداخته و در خطبه دوم به تشریح مناسبتهای داخلی و خارجی از دیدگاه اسلام می‌پردازد. تقسیم دو خطبه به دینی و سیاسی، پس از انقلاب اسلامی ایران ایجاد شده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه اسلام

* نهج‌البلاغه
* قرائت
* موعظه

پانویس
------

1. ↑  علی معموری - بی‌بی‌سی فارسی

منابع
-----

* Gaffney, Patrick D. "Khutba." *Encyclopedia of Islam and the Muslim World*. Edited by Martin, Richard C. Macmillan Reference, 2004. vol. 1 p. 394. ۲۰ آوریل ۲۰۰۸

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ خطبه (نماز جمعه) موجود است. |

| * ن
* ب
* و
نماز در اسلام |
| --- |
| انواع نماز | 

|  |  |
| --- | --- |
| واجب عینی | 
* صبح
* ظهر
* عصر
* مغرب
* عشا
* جمعه
* آیات (شیعه)
* وتر (سنی)
* طواف
* طواف نساء
* قضای والدین

 |
| واجب کفایی | 
* میت
* میت غایت

 |
| مستحبی به جماعت | 
* جمعه
* تراویح

 |
| مستحبی انفرادی | 
* نافله
* غفیله
* عید
* باران
* شب
* تحیت مسجد
* جعفر طیار
* استغفار
* وتر
* چاشت
* وحشت
* تهجد
* اول ماه
* استخاره
* زیارت
* شکر

 |

 |  |
| اجزاء نماز | 

|  |  |
| --- | --- |
| واجبات نماز | 
* نیت
* تکبیر
* قیام
* قرائت قرآن
* رکوع
* سجده
* تشهد
* سلام

 |
| مقدمات نماز | 
* اذان
* اقامه
* اوقات شرعی
* قبله
* وضو
* تیمم
* غسل
* لباس

 |
| مستحبات نماز | 
* نماز در مسجد
* جماعت
* قنوت

 |

 |
| جستارهای مرتبط | 
* نماز مسافر
* نماز قضا
* سجده سهو
* محراب
* مهر (نماز)
* تسبیح
* جانماز
* مناره
* قرآن
* مؤذن
* مکبر

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
| سایر | 
* دانشنامهٔ اسلام

 |
ناو هواپیمابر یواس‌اس نیمیتز نخستین ناو از کلاس نیمیتز که در سال ۱۹۷۶ میلادی وارد خدمت شد
**ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز** (به انگلیسی: Nimitz-class aircraft carrier) یک کلاس‌بندی شامل ۱۰ فروند ناو هواپیمابر هسته‌ای در حال خدمت ناوگان دریایی هسته‌ای نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا است. نامگذاری این کلاس به پاس خدمات چستر نیمیتز فرمانده اسبق عملیات نیروی دریایی آمریکا انجام شد. تمامی ده ناوهواپیمابر توسط شرکت کشتی سازی نیوپورت نیوز در ویرجینیا ساخته شده‌اند. یواس‌اس نیمیتز نخستین ناو این کلاس در سال ۱۹۷۲ میلادی به آب انداخته شد و یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش جدیدترین عضو خانوادهٔ نیمیتز می‌باشد که در سال ۲۰۰۹ عملیاتی گردید. طول این ناوها بیش از ۳۳۰ متر، عرض عرشه‌شان بین ۷۷ تا ۷۸ متر و وزن هر کدام از آنها در حدود یک‌صدهزار تن می‌باشد. پیشرانه این ناوها از دو رآکتور آب فشرده استفاده می‌کند و می‌توانند به سرعتی در حدود ۶۰ کیلومتر در ساعت برسند. این قابلیت باعث می‌شود که این ناوها بدون سوختگیری بتوانند به میزان ۲۰ سال به‌طور مداوم به انجام عملیات در سراسر دنیا بپردازند و طول دوره خدمتی نزدیک به ۵۰ سال داشته باشند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nimitz-class aircraft carrier». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ آوریل ۲۰۲۰.

| ناو هواپیمابر کلاس نیمیتز |
| --- |
| زیرطبقه *نیمتیز* | 
* *نیمیتز*
* *دوایت آیزنهاور*
* *کارل وینسون*

 |
| زیرطبقه *تئودور روزولت* | 
* *تئودور روزولت*
* *آبراهام لینکلن*
* *جورج واشینگتن*
* *جان سی. استنیس*
* *هری اس. ترومن*

 |
| زیرطبقه *رونالد ریگان* | 
* *رونالد ریگان*
* *جورج اچ. دبلیو. بوش*

 |
| 
* قبل از: *اینترپرایز*
* دنبال شده توسط: *جرالد آر. فورد* کلاس

فهرست ناو هواپیمابر نیروی دریایی ایالات متحده
 |
**جمشید صداقت‌نژاد** (زاده ۱۳۲۶ تهران – درگذشته ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ تهران) نویسنده، روزنامه‌نگار و سینماگر، اهل ایران بود.

زندگی‌نامه
----------

صداقت‌نژاد که به عنوان روزنامه‌نگار فعالیت مداومی در چندین دهه در مجلات و نشریات مختلف داشت در زمینه فیلمنامه‌نویسی نیز در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ فعالیت کرد و به عنوان یکی از فعالان استودیو پارس فیلم شناخته می‌شد. یکشنبه شب ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ به دلیل ابتلا به سرطان و ایست قلبی درگذشت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

در سال ۱۳۶۳ کتاب پیروزی عشق را به چاپ رساند که البته تنها یک نوبت چاپ شد.این کتاب دربارهٔ ی طلبه ی جوانی بود که عاشق دختری می‌شود و...

این کتاب در هیچ فروشگاهی پیدا نمی‌شود و فقط بعضی از افراد که کتاب را خریداری کرده اند کتاب را دارند.

بخشی از فیلمشناسی
-----------------

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن به عنوان فیلمنامه‌نویس فعالیت داشته‌است می‌توان به آثار زیر اشاره کرد.

* *قول یک مرد* (۱۳۵۷)
* *سکوت بزرگ* (۱۳۵۶)
* *سلام تهران* (۱۳۵۶)
* *فریاد عشق* (۱۳۵۶)
* *شیر خفته* (۱۳۵۵ به علاوه بازیگر)
* *گل خشخاش* (۱۳۵۵)
* *مادر دوستت دارم* (۱۳۵۴)
* *نی‌زار* (۱۳۵۴)

منابع
-----

* جمشید صداقت‌نژاد در بانک جامع اطلاعات سينماى ايران
* 
*
**حسن رحمان‌پناه** (۱۳۴۰ در سقز - )، فعال سیاسی و کمونیست ایرانی و از رهبران کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران و حزب کمونیست ایران است. او عضو کنونی کمیته مرکزی کومه‌له‌است.

زندگی
-----

حسن رحمان‌پناه در سال ۱۳۴۰ در روستای خیدر در ۵ کیلومتری شهر سقز در استان کردستان به دنیا آمد. او در همان روستا وارد دبستان شد و تا پایان دورۀ ابتدایی درس خواند. سپس برای ادامۀ تحصیل به شهر سقز رفته و تا بهار ۱۳۵۸ که در این شهر دیپلم گرفت در این شهر زندگی کرد. در آن دوران به دلیل وقوع انقلاب بهمن ۱۳۵۷ و درگیری در کردستان ایران، به فعالیت سیاسی روی آورد. او که از دوران دبیرستان با فعالیت‌های گروه‌های چپ در کردستان آشنا شده‌بود، از بهمن ۱۳۵۷ و به دنبال علنی شدن فعالیت‌های سازمان کوملۀ انقلابی زحمتکشان کردستان ایران،‌ به این سازمان پیوست و فعالیت خود را با این تشکیلات ادامه داد.

فعالیت‌های سیاسی
----------------

حسن رحمان‌پناه در دوره‌های مختلف در کمیتۀ مرکزی حزب کمونیست ایران و کومله، سازمان کردستان حزب کمونیست ایران حضور داشته‌است. او هم‌اکنون نیز عضو حزب کمونیست ایران و سازمان کردستان این حزب (کومله) است و در کمیتۀ مرکزی کومله عضویت دارد.

منابع
-----

1. ↑  رادیو زمانه: *اطلاعیۀ برگزاری کنگرۀ ۱۱ کومه‌له*،‌ نوشته‌شده در ۱۴ مرداد ۱۳۸۳؛ بازدید در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
2. 1 2  حزب کمونیست ایران: *مصاحبۀ دیدگاه سوم با حسن رحمان‌پناه پیرامون مسائل کردستان*؛[*پیوند مرده*] بازدید در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
3. ↑  رادیو زمانه: *حسن رحمان‌پناه: برای مقابله با ترور مهمترین کار آگاه‌سازی است*،‌ نوشته‌شده در ۴ آذر ۱۳۹۴؛ بازدید در ۱۸ اسفند ۱۳۹۸.
**هاشم قنبری** (زادهٔ ۱۰ مهر ۱۳۲۴ در مزلقان، ساوه) کشتی‌گیر فرنگی‌کار پیشین ایران است. وی در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ در دستهٔ ۷۴ کیلوگرم مدال طلا به دست آورد.

فعالیت حرفه‌ای
--------------

هاشم قنبری مهر ۱۳۲۴ در منطقهٔ مزلقان شهرستان ساوه به دنیا آمد و سپس به تهران آمد و در آن‌جا فعالیت کشتی را به توصیهٔ برادر بزرگترش محمود در باشگاه ایزد فردوسی و زیر نظر منصور تبریزی آغاز کرد. وی سپس به اصفهان رفت و در این شهر به فعالیت خود ادامه داد. قنبری از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۱ برای تهران کشتی گرفت و از سال ۱۳۵۱ تا سال ۱۳۵۷ به عنوان نمایندهٔ اصفهان روی تشک مسابقه رفت. وی در آغاز در کشتی آزاد رقابت می‌کرد اما به پیشنهاد تبریزی به در سبک فرنگی به فعالیت خود ادامه داد و در این سبک در سال ۱۳۴۸ مدال برنز قهرمانی ایران را به دست آورد و ۸ بار بین سال‌های ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۸ (به جز سال ۱۳۵۴ که با نتیجهٔ ۱۳ بر ۱۰ به محمد دلیریان باخت) قهرمان ایران شد. در بازی‌های آسیایی در سال ۱۹۷۴ در وزن ۷۴ کیلوگرم وی مدال طلا را به دست آورد. وی در این بازی‌ها در حالی که در سه دقیقهٔ نخست برابر یانگ سیک کاک از کره جنوبی ۹ بر ۰ عقب بود توانست امتیازات عقب افتاده را جبران کند و با پیروزی بر این حریف قهرمان مسابقات شود.

قنبری در طول حضور خود در کشتی مدال‌های طلا، نقره و برنز پیشکسوتان جهان و مدال‌های طلا، نقره، برنز بین‌المللی در کشورهای مصر، ترکیه و رومانی را نیز در کارنامهٔ خود دارد.

زندگی شخصی
----------

اوایل انقلاب در اثر یک تصادف رانندگی همسر، سه فرزندش، خواهر و فرزند خواهرش از دنیا رفتند که تأثیر بدی بر زندگی وی گذاشت و پس از آن از نظر روحی در شرایط بسیار بدی قرار گرفت.

پس از آن واقعه، دوباره ازدواج کرد و یک پسر دارد که در آلمان زندگی می‌کند و دخترانش نیز در کنار خودش در اصفهان ساکن هستند.

منابع
-----

1. ↑  «هاشم قنبری قهرمان بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴». خبرگزاری ایمنا. ۲۴ آبان ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۹۹.
2. ↑  «سالن ورزشی کشتی پهلوان هاشم قنبری ذوب آهن اصفهان افتتاح شد». isfahansteel.ir. ۲۱ بهمن ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۹۹.

پیوند به بیرون
--------------

گفتگو با هاشم قنبری پیشکسوت کشتی | روابط عمومی شهرداری اصفهان
نعمت الله ریاضی
تابلوی رنگ و روغن از رصدخانه ابوریحان بیرونی اثر نعمت الله ریاضی
**نعمت الله ریاضی** در روز یکشنبه اول خرداد ماه سال ۱۳۳۹ در کازرون استان فارس زاده شد. آموزش‌های پایه دبستان و دبیرستان را در کازرون و شیراز سپری کرد. دوره کارشناسی فیزیک را با به دست آوردن رتبه ممتاز در دانشگاه شیراز در سال ۱۳۶۴ به پایان رساند. وی دوره کارشناسی ارشد اختر فیزیک و همچنین دوره دکتری کیهان‌شناسی را در دانشگاه ساسکس انگلستان گذراند و دانش‌آموخته شد. عنوان رساله کارشناسی ارشد او «سن جهان» به راهنمایی پروفسور لئون مستل وعنوان رساله دکتری وی «تأثیر ویمپ‌ها در تحول ستارگان کم جرم رشته اصلی» به راهنمایی پروفسور راجر تیلر بود.
نعمت الله ریاضی پس از بازگشت به ایران در بخش فیزیک دانشکده علوم دانشگاه شیراز به تحقیق و تدریس پرداخت ومراتب استادیاری دانشیاری و استادی را در آنجا گذراند. دکتر ریاضی از بهمن ماه ۱۳۹۱ به عضویت هیئت علمی گروه فیزیک دانشگاه شهید بهشتی در آمده است.

نعمت الله ریاضی در سال ۱۳۹۰ به عنوان استاد نمونه کشوری در گروه علوم پایه برگزیده شد. کتاب‌های درآمدی بر اخترفیزیک نوین، درآمدی بر کیهان‌شناسی نوین و خاکستر ستارگان از جمله تألیفات وی می‌باشد. ریاضی در زمینه کیهان شناسی، اخترفیزیک و نظریه سالیتون مقالات متعددی را در ژورنال‌های تخصصی علمی به چاپ رسانده است. در مقالات وی مدل‌ها و محاسبات جدیدی در زمینه نظریه کرمچاله‌ها، سیاهچاله‌ها، سالیتون‌ها و برهمکنش‌های بین آن‌ها و نیز ستارگان دوتائی گرفتی ارائه شده‌است.

کرمچاله‌ها ساختارهائی هندسی در فضا زمان هستند که به صورت گلوگاهی دو نقطه دوردست در فضا زمان یا دو جهان مختلف را به یکدیگر متصل می‌کنند. سابقه این نظریه به اینشتین و روزن می‌رسد. سالیتون‌ها پاسخ‌های جایگزیده‌ای از معادلات موج غیر خطی هستند که از برخی جهات شبیه به ذرات رفتار می‌کنند. نظریه سالیتون کاربردهای فراوانی در اپتیک غیر خطی، فیزیک پلیمرها و ملکول‌های DNA دارد.

ریاضی عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و عضو قطب نجوم و اخترفیزیک (مرکز نجوم مراغه) است. وی از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۹۱ در چند نوبت ریاست رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز را به عهده داشته‌است.

ریاضی به نقاشی و شعر پارسی نیز علاقه‌مند است.نقاشی های وی را می توان در اینستاگرام دنبال کرد. riazinematollah@

منابع
-----

* وب‌گاه رصدخانه ابوریحان بیرونی
* وبگاه دانشگاه شیراز
* وبگاه خبرگزاری ایسنا
شلیک نارنجک‌های دودزا توسط خودروهای هجومی آبی-خاکی تفنگداران دریایی آمریکا
**نارنجک دودزا** نوعی نارنجک است که نیروهای نظامی به عنوان یک ابزار علامت‌دهی زمین‌به‌زمین یا زمین‌به‌هوا، یا وسیلهٔ نشانه‌گذاری هدف یا محل فرود برای نیروهای خودی، یا برای ایجاد پردهٔ دود به منظور اختفای محل حرکت، از آن استفاده می‌کنند. 

این نارنجک‌ها کاربردهای متنوعی برای نیروهای نظامی دارند؛ مثلاً نیروهای پیاده‌نظام می‌توانند با شلیک این گونه نارنجک‌ها خود را به طور موقت از دید دشمن پناه کرده تا فرصت استتار یا سنگر گرفتن را پیدا کنند. تقریباً تمام تانک‌های مدرن نیز به چندین نارنجک‌انداز دودزا مسلح هستند تا به عنوان یک ترفند دفاعی در مقابل تانک‌ها و موشک‌های ضدتانک دشمن از آن استفاده کنند. ضمن اینکه پادکار موثری علیه سلاح‌های هدایت لیزری و موشک‌های هدایت چشمی هم محسوب می‌شوند. نارنجک‌های دودزا به طور طبیعی غیرمرگبار هستند اما استفادهٔ نادرست از آن‌ها ممکن است باعث مرگ هم بشود.

نارنجک‌های دودزا از یک استوانه فولادی تشکیل می‌شوند که سوراخ‌هایی برای خروج دود بر روی آن‌ها تعبیه شده‌است و داخل آن‌ها نیز معمولاً با ۲۵۰ تا ۳۵۰ گرم ترکیبات دودزای رنگی ـ معمولاً کلرات پتاسیم، لاکتوز و یک رنگ ـ پر شده‌است. دود نارنجک ممکن است به رنگ‌های قرمز، سبز، نارنجی، آبی، زرد، سفید، سیاه، بنفش یا خاکستری باشد.

انواع منفجرشونده‌ای از نارنجک‌های دودزا نیز وجود دارند که با فسفر سفید پر می‌شوند. در این نارنجک‌ها انفجار باعث آتش گرفتن فسفر سفید و پراکنده شدن آن می‌شود. فسفر سفید با شعلهٔ زرد درخشانی می‌سوز و دود سفید قابل توجهی نیز از خود به جای می‌گذارد. این نوع نارنجک‌ها در واقع نارنجک آتش‌زا هم محسوب می‌شوند و مدل‌هایی از آن‌ها با نارنجک‌اندازهای دستی پیاده‌نظام و همینطور نارنجک‌اندازهای تعبیه شده بر روی خودروهای زرهپوش جنگی شلیک می‌شوند. با توجه به اثرات سمی فسفر سفید و پراکنده شدن آن در هوا بایستی در هنگام استفاده از این نوع نارنجک‌ها جهت وزش باد را در نظر گرفت.

منابع
-----

* Smoke grenade. (2014, January 5). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 11:11, January 15, 2014, from
**حسن بیگ آقایف** (ترکی آذربایجانی: ***Həsən bəy Ağayev***)، (تاریخ تولد ۱۸۷۵ در یِلیزاوتپول - شهر گنجه فعلی- تاریخ فوت ۱۹ ژوئیه ۱۹۲۰ در تفلیس)- از چهره‌های شاخص سیاسی و اجتماعی آذربایجان، روزنامه‌نگار، دکتر، معلم، نائب رئیس مجلس جمهوری دموکراتیک آذربایجان بود.

زندگی‌نامه
----------

حسن بیگ آقایف سال ۱۸۷۵ در شهر الیزابت‌پول به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات در کالج کلاسیک گنجه، در سال ۱۹۰۱ با هزینه حاجی زین‌العابدین تقی‌اف از دانشکده علوم پزشکی دانشگاه مسکو فارغ‌التحصیل شد و با مراجعت به میهن مشغول به فعالیت پزشکی شد. طی سال‌های ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ ناچار به زندگی در آذربایجان شد. در سال ۱۹۰۷ به ریاست کمیته مرکزی کنگره معلمان مسلمان قفقاز در باکو انتخاب شد و عضو سازمان «دفاعی» بود.
فقط چند روز پس از سقوط رژیم سلطنت، در گنجه همراه با چهره‌های برجسته کمیته ملی گنجه که پیشتر سازمان «دفاعی» را تأسیس کرده بودند- شفیع بیگ رستم بیگلی، خلیل بیگ خاص محمداف، برادران شیخ زمانلی و غیره به رهبری نصیب بیگ یوسف بیگلی نخستین بار «فرقه عدم مرکزیت ترک» که در تاریخ آذربایجان یک حزب به لحاظ کیفی جدید و مقید به ارزش‌های فرهنگی اروپا بود، را پایه‌گذاری کرد (۱۹۱۷). وی پس از تلفیق این حزب با حزب «مساوات»، به عنوان عضو کمیته مرکزی آن انتخاب گردید.

در تاریخ ۲۸ ماه می ۱۹۱۸ حین تصویب اعلامیه استقلال آذربایجان در جلسه شورای ملی آذربایجان در تفلیس، حسن بیگ آقایف معاون محمد امین رسولزاده رئیس شورای ملی بود و شخصاً در این رویداد تاریخی شرکت کرد. اعلامیه استقلال آذربایجان را نخستین بار حسن بیگ آقایف امضا کرد. ۱۶ ژوئن ۱۹۱۸ شورای ملی و حکومت آذربایجان به گنجه انتقال یافت. شورای ملی در جلسه مورخ ۱۷ ژوئن به دلیل وضع موجود فعالیت‌های خود را به‌طور موقت به حالت تعلیق درآورد و همه قدرت را به دولت جدید تحویل داد. تا روز افتتاح پرشکوه پارلمان آذربایجان در ۷ دسامبر ۱۹۱۸ در باکو، حسن بیگ آقایف به عنوان پزشک ارشد اداره راه‌آهن آذربایجان فعالیت داشت.

او در ماه دسامبر به عنوان نائب رئیس پارلمان انتخاب شد و بعلت عدم حضور علیمردان بیگ توپچوباش اف رئیس پارلمان در باکو، تا تاریخ ۲ فوریه ۱۹۲۰ سرپرستی ریاست پارلمان را برعهده داشت و پس از سقوط جمهوری دموکراتیک آذربایجان به تفلیس رفت.
در ۱۹ ژوئیه ۱۹۲۰ در تفلیس توسط قاتل استخدام شده ارمنی که فتحعلی خان خویسکی را به قتل رسانده بود، ترور شد. در قبرستان قدیمی مسلمانان در تفلیس (هم‌اکنون محوطه باغ گیاه‌شناسی) به خاک سپرده شد.

روزنامه‌نگاری
-------------

حسن بیگ آقایف همچنین به فعالیت روزنامه‌نگاری مبادرت داشت. در گنجه روزنامه «قفقاز جنوبی» را منتشر ساخت (۱۹۱۱ الی ۱۹۱۲). او به عنوان رئیس انجمن روشنگری در میان مسلمانان انتخاب شد (۱۹۱۱). در گنجه همراه با خداداد بیگ رفیع بیگلی (۱۸۷۸–۱۹۲۰) یک جامعه پزشکی مشترک تأسیس کرد (۱۹۱۴).

جستارهای وابسته
---------------

* جمهوری دمکراتیک آذربایجان
* مجلس جمهوری خلق آذربایجان
* شورای ملی آذربایجان
* مجلس ملی جمهوری آذربایجان

منابع
-----

1. ↑  İstiqlal bəyannaməsini imzalayan Həsən bəy - Cümhuriyyət - 100. kaspi.az
2. ↑  Cümhuriyyət qurucuları: Azərbaycan Parlamentinin sədr müavini Həsən bəy Ağayev. 525.az
3. ↑  «OUR INDEPENDENT STATE AND PARLIANENT. azerbaijan.az». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۹.
4. ↑  "Агаев Гасанбек Мешади Гусейн (БИОГРАФИЧЕСКИЙ УКАЗАТЕЛЬ)". hrono.info
5. ↑  مشاهیر آذربایجان
|  |
| --- |
| آلبرت وین و گلوریا فلدت بر روی پلکان دادگاه عالی آمریکا در تظاهرات برای حقوق سقط جنین در سالروز پروندهٔ *رو در برابر وید* |

**جنبش حقوق سقط جنین ایالات متحده آمریکا** (یا **جنبش طرفداران حق سقط جنین آمریکا**) یک جنبش سیاسی-اجتماعی در کشور ایالات متحده آمریکا است که از این باور که زنان باید حق سقط جنین خودخواسته را داشته باشند حمایت می‌کند. بدین معنی که زنان بتوانند به بارداری خود پایان دهند. این جنبش بخشی از جنبش سقط جنین در جهان است. جنبش حقوق سقط جنین آمریکا از سازمانهای گوناگون و بدون تمرکز بر یک بدنه تصمیم‌گیر تشکیل شده‌است.

یک نقطه کلیدی در حقوق سقط جنین ایالات متحده حکم دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۳ میلادی و در پروندهٔ رو در برابر وید بود که بسیاری از قوانین ایالتی که سقط جنین را محدود کرده بودند به عقب راند و آن را در چندین ایالت قانونی ساخت.

در طرف مقابل بحث دربارهٔ سقط جنین در ایالات متحده آمریکا یک جنبش است که برای گسترش حقوق پیش از تولد با محدود کردن کردن انتخاب زنان باردار است که نام این جنبش جنبش حامی زندگی ایالات متحده آمریکا است. در این میان گروه بسیاری باور دارند که زندگی انسان پیش از تولد و در زمان لقاح آغاز می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* فمنیسم

منابع
-----

1. ↑
2. ↑

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جنبش حقوق سقط جنین ایالات متحده آمریکا موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | معنای ***pro-choice*** را در ویکی‌واژه، واژه‌نامهٔ آزاد، ببینید. |

* NARAL Pro-Choice America
* National Abortion Federation
* Guttmacher Institute
* Abortion Access and Information بایگانی‌شده در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine
کارلی ری جپسن، خوانندهٔ کانادایی، با قطعهٔ «شاید به من زنگ بزند» برای نخستین بار جایگاه اول جدول رسمی پخش جاری صوتی را کسب کرد.
**جدول رسمی پخش جاری صوتی** (انگلیسی: Official Audio Streaming Chart) (که در گذشته با نام **جدول رسمی پخش جاری** (انگلیسی: Official Streaming Chart) شناخته می‌شد) یک جدول موسیقی مبتنی بر تعداد دفعات پخش ترانه‌ها از طریق سرویس‌های پخش جاری (شامل اسپاتیفای، دیزر، گوگل پلی میوزیک، اپل میوزیک و تیدال) در بریتانیا است. این جدول شامل داده‌هایی از سرویس‌های پرمیوم و پشتیبانی‌شده توسط تبلیغات است، توسط شرکت جدول‌های رسمی (OCC) و به‌صورت هفتگی گردآوری می‌شود و در ابتدا در وبگاه رسمی این شرکت (۱۰۰ آهنگ برتر) و در مجلهٔ *میوزیک ویک* (۷۵ آهنگ برتر) منتشر شد.

تا زمان انتشار جدول مربوط به تاریخ ۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۴ — تاریخ گنجانده‌شدن داده‌های پخش جاری در جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا — جدول رسمی پخش جاری مجدداً با نام جدید جدول رسمی پخش جاری صوتی راه‌اندازی شد. جدول ۱۰۰ آهنگ برتر در وبگاه شرکت جدول‌های رسمی منتشر می‌شود و نخستین ترانه‌ای که در جدول جدید موفق به کسب جایگاه اول شد، قطعهٔ «بخوان» اثر اد شیرن بود.

این جدول برای نخستین بار در ۱۴ مهٔ ۲۰۱۲ راه‌اندازی شد. قطعهٔ «شاید به من زنگ بزند» از کارلی ری جپسن نخستین ترانهٔ قرار گرفته در جایگاه نخست این جدول بود. در زمان راه‌اندازی جدول، اد شیرن بیشترین آمار پخش جاری سال را در اختیار داشت. شیرن در آن زمان اظهار کرد که سرویس‌های پخش جاری «همواره یک روش مهم برای [او] برای رساندن موسیقی به دست طرفداران [او]» بوده‌است. مارتین تالبوت، مدیر اجرایی شرکت جدول‌های رسمی، اشاره کرده‌است که این جدول نمایندهٔ «لحظهٔ بلوغ واقعی پخش جاری موسیقی در بریتانیا» بوده‌است.

در سال ۲۰۱۵، جدول رسمی پخش جاری آلبوم‌ها راه‌اندازی شد. این جدول، برای ارزیابی تعداد دفعات پخش آلبوم‌ها در هر هفته، از منابع پخش جاری یکسان با جدول رسمی پخش جاری صوتی استفاده می‌کند.

منابع
-----

1. ↑  Plunkett, John (10 May 2012). "Spotify and other streaming services get own chart". *The Guardian*. London: Guardian News and Media. ISSN 0261-3077. OCLC 60623878. Retrieved 21 September 2012.
2. ↑  Langshaw, Mark (10 May 2012). "Official music streaming chart launching in UK". *Digital Spy*. London. Retrieved 21 September 2012.
3. ↑  "Official Audio Streaming Chart Top 100". Official Charts Company.
4. ↑  "Media Centre". *bpi.co.uk*. Archived from the original on 6 May 2016. Retrieved 5 September 2022.
5. ↑  "The UK's first Official Streaming Chart is unveiled!". Official Charts Company.
6. ↑  "Ed Sheeran is most-streamed artist of 2012". *The Daily Telegraph*. London. 10 May 2012. ISSN 0307-1235. OCLC 613316876. Retrieved 21 September 2012.
7. ↑  Attewill, Fred (9 May 2012). "Ed Sheeran tops first ever UK official streaming chart". *Metro*. Retrieved 9 May 2012.
8. ↑  "Former Next Big Thing winner Ed Sheeran the most streamed act of 2012". *Norwich Evening News*. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 5 September 2022.
9. ↑  "Album charts to count streamed songs". *BBC News*. BBC. 12 February 2015. Retrieved 15 October 2015.

پیوند به بیرون
--------------

* ۱۰۰ آهنگ برتر جدول رسمی پخش جاری صوتی در شرکت جدول‌های رسمی

  


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد موسیقی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**میر علام تفرشی** ، معروف به «**میرعلام**» از علما و فقهای به نام شیعه و امامزاده از تبار سادات حسینی می‌باشد که در قرن دهم هجری در تفرش به دنیا آمد. تاریخ دقیق ولادت او معلوم نیست.
وی از شاگردان مقدس اردبیلی بود.

تحصیل
-----

تفرشی فراگیری علوم دینی را از دوران کودکی آغاز کرد. پس از گذراندن دروس مقدماتی، به نزد مقدس اردبیلی رفت و علوم نقلی و فقه را از او فرا گرفت.
و به درجه اجتهاد رسید پس از مدتی، به تحصیل علوم شرعی مشغول گردید. وی در زهد و تقوا به درجه‌ای رسید که تمام علمای اعلام و فقهای عظام به قدر و منزلت علمی و مذهبی میر علام واقف می‌باشند .
او مورد وثوق کامل مقدس اردبیلی بوده به حدی که به شاگردان خود گوشزد می‌کنند که پس از من برای حل مشکلات علمی خود در شرعیات به میرعلام تفرشی و در عقلیات به میر فیض الله عبدالقاهر حسینی تفرشی رجوع کنید
میرعلام از سلسله سادات تفرش می‌باشد.

وفات
----

میر علام تفرشی در تفرش درگذشت و در قبرستان قدیمی بنام سماق بنه در فم به خاک سپرده شد.بقعه‌ای بجای مانده‌است که مدفن عالم برجسته وجلیل القدر (میرعلام تفرشی) می‌باشد که قدمت آن به قرن یازدهم هجری واواخر دوران صفویه می‌رسد که البته سنگ قبر آن بواسطه ارزش تاریخی بسرقت رفته‌است و زمان تولد و وفات آن مشخص نیست

معماری مقبره
------------

این بنا طی شماره 29954 در مهر ماه سال 89در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است. بنای این بقعه 6 ضلعی و تنها بقعه شش ضلعی و از هندسه معماری دوره صفویه برخورداربوده و از عناصر ساده نظیر آجر و ملات بنایی و چوب در کالبد معماری آن به کار رفته‌است .ضمن استفاده از مصالح ساده از طراحی بسیار قوی برخوردار است.به کار گیری سبک و شیوهٔ معماری صفوی و رسیدن از فرم 6 و 12ضلعی در پایه هاو نمای خارجی به فرم همگون و متقارن در نیم کره پوشش سقف و استقرار یک گنبد کوتاه و متناسب با قامت این بناو اجرای یک سقف یکپارچه بر روی سازه آن که از آجر و ملات و چوبهای کششی بهره گیری شده نشان یک قدرت و یک شاهکار معماری است.

پانویس
------

1. ↑  جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم. گلشن ابرار. ج ۱، چ ۳، نشر معروف، قم: ۱۳۸۵
2. ↑  سازمان میراث فرهنگی شماره 29954 در مهر ماه سال 89 .

منابع
-----

* جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم.  *گلشن ابرار*. ج ۱، چ ۳، نشر معروف، قم: ۱۳۸۵.
**جدول داده-ستانده** (انگلیسی: Input–output model) در اقتصاد، یک مدل ریاضیاتی است که وابستگی متقابل میان بخش‌های مختلف یک اقتصاد ملی یا اقتصادهای منطقه‌ای مختلف را نمایش می‌دهد. مفهوم جدول داده-ستانده نخستین بار توسط الکساندر بوگدانف در سال ۱۹۲۱ به عنوان یک مدل اقتصادی معرفی شد و این مفهوم توسط واسیلی لئونتیف توسعه یافت؛ که به دلیل توسعه این مدل، جایزه نوبل اقتصاد را نیز دریافت کرد.

جداول داده ستانده را می‌توان به عنوان مجموعه گسترده‌ای از داده‌های توصیف سیستم اقتصادی یا به عنوان روشی تحلیلی برای توضیح و پیش‌بینی رفتار سیستم اقتصادی بیان نمود. تجزیه و تحلیل داده ستانده در اصل، نظریه‌ای از تولید، براساس نوع خاصی از تابع تولید است. عناصر کلیدی آن، روابط فنی و تکنولوژیکی در برگیرنده مقادیر ستانده و داده در فرایند تولیدند. در این الگو، جریان کالاها و خدمات بین فعالیت‌های مختلف اقتصادی در طول یک دوره زمانی مشخص بیان می‌شود. این الگو یکی از گسترده‌ترین روش‌های کاربردی در علم اقتصاد است. یک جدول داده ستانده، بیانگر جریان کالاها و خدمات بین تمام فعالیت‌های مختلف یک اقتصاد ملی دوره‌ای مشخص (مثلاً یک سال) است. از دیدگاه فنی، سیستم تولید، از یک سو نشان دهنده رابطه کمی بین مقادیر استفاده شده از یک یا چند عامل تولید یا مواد واسطه در جریان تولید و از سوی دیگر، مقادیر تولید شده از یک یا چند محصول است. الگوی داده - ستانده از روش‌های اقتصاد خطی در علم اقتصاد است که نسبت مقادیر تولید شده از کالاهای متفاوت به یکدیگر و نیز نسبت مقادیر عوامل تولید و کالاهای واسطه استفاده شده در جریان تولید به یکدیگر، با ضرایب ثابت و معینی از نشانه‌های بارز آن است.

جستارهای وابسته
---------------

* تعادل عمومی محاسبه‌پذیر
* برنامه‌ریزی اقتصادی
* برنامه‌ریزی خطی
* سازمان صنعتی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Input–output model». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۱۹.
* عزیزاله فرهادی و اسماعیل ابونوری، **آزمون فروض تکنولوژی در محاسبه جدول داده ستانده متقارن ایران: یک رهیافت اقتصادسنجی**، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران، دانشگاه علامه طباطبائی ۱۳۹۵، ص ۱۱۷–۱۴۵

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن

 |

| * ن
* ب
* و
بوم‌شناسی صنعتی |
| --- |
| ابزارها | 
* مدلسازی عامل بنیان
* تحلیل هزینه-فایده
* DPSIR
* Ecolabel
* ردپای بوم‌شناختی
* Environmental full-cost accounting
* ارزیابی اثرات زیست‌محیطی
* سیستم مدیریت محیط زیست
* EIO-LCA
* مدل ورودی-خروجی
* Integrated chain management
* ایزو ۱۴۰۰۰
* ارزیابی چرخه عمر
* Material flow analysis
* MET Matrix
* آنالیز ذینفعان

 |
| مفاهیم | 
* اقتصاد دورانی
* طراحی گهواره به گهواره
* Dematerialization
* کارایی زیست‌محیطی
* توسعه زیست‌محیطی-صنعتی
* Eco-industrial park
* Ecological modernization
* بهره‌وری انرژی
* اکسرژی
* Extended producer responsibility
* Industrial metabolism
* Industrial symbiosis
* Pollution prevention
* اصل آلوده‌کننده می‌پردازد
* اصل احتیاطی
* Rebound effect
* Waste hierarchy
* کمینه‌سازی پسماند

 |
| رشته‌های مرتبط | 
* تولید پاک‌تر
* طراحی برای محیط زیست
* Earth systems engineering and management
* اقتصاد بوم‌شناختی
* Ecological modernization
* اقتصاد محیط زیست
* شیمی سبز
* توسعه پایدار
* بوم‌شناسی شهری
* متابولیسم شهری

 |
**حد برمرمن** (به انگلیسی: Bremermann's limit) بیانگر حداکثر توان پردازشی ممکن برای یک سامانهٔ پردازش اطلاعات است. این حد که برگرفته از نظریه های مکانیک کوانتومی است بیان می‌دارد که هیچ سامانهٔ پردازشی، چه طبیعی و چه ساختهٔ بشر، نمی‌تواند به ازای هر گرم از جرمش، بیشتر از ‎۲×۱۰۴۷ بیت بر ثانیه پردازش داده انجام دهد. منظور از پردازش داده در این تعریف انتقال بیت‌های داده از طریق یک یا چند کانال یک سیستم است.

حد برمرمن حاصل ترکیب فرمول مشهور E=mc2 آلبرت اینشتین و اصل عدم قطعیت هایزنبرگ است. (‎ c2/h ≈ ۱٫۳۶ × ۱۰۵۰ bps/kg)

با توجه به این حد برای نمونه می‌توان محاسبه کرد که اگر یک پردازشگر فرضی هم‌جرم با کرهٔ زمین (‎۶×۱۰۲۷ گرم) در مدتی برابر عمر تقریبی زمین (‎۳٫۱۴×۱۰۷ ثانیه) فعال باشد، می‌تواند حداکثر ‎۲٫۵۶×۱۰۹۲ بیت داده را پردازش کند (تقریباً ۱۰۹۳ بیت). باید توجه داشت که در بسیاری از مسائل علمی و مهندسی در صورتی که مدل به اندازهٔ کافی دقیق و حاوی جزئیات باشد، به پردازشگری قوی‌تر از این برای حل‌شدن نیاز خواهد داشت. بر این اساس گفته می‌شود که اگر یک برنامهٔ پایان‌پذیر نیاز به پردازش بیش از ‎۱۰۹۳ بیت داده داشته باشد، عمر جهان ما برای حل آن کفایت نمی‌دهد و می‌توان بر پایهٔ این موضوع، مسائل را به دو دستهٔ زیر حد برمرمن و بالای حد برمرمن تقسیم کرد. مسائل تشخیص الگو و آزمایش‌های بزرگ‌مقیاس مدارهای دیجیتال از جمله مسائلی هستند که ممکن است فراتر از حد برمرمن قرار گیرند، برای حل چنین مسائلی نیاز به ساده‌سازی خواهد بود تا بتوان آن را در حدی قابل مدیریت کاهش داد.

حد برمرمن در طراحی و ارزیابی الگوریتم‌های رمزنگاری و انتخاب اندازهٔ کلید رمزنگاری یا مقادیر هش شده اهمیت دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* جستجوی جامع

پانویس
------

1. ↑  Ayyub, *Risk Analysis in Engineering and Economics, Second Edition*, 224.
2. ↑  Franรงois, *International Encyclopedia of Systems and Cybernetics*, 72.
3. ↑  Ayyub, *Risk Analysis in Engineering and Economics, Second Edition*, 224.
4. ↑  Menon, *Frontiers of Evolutionary Computation*, 15.
5. ↑  Franรงois, *International Encyclopedia of Systems and Cybernetics*, 72.

منابع
-----

* Ayyub, B.M. (2014). *Risk Analysis in Engineering and Economics, Second Edition* (به انگلیسی). Taylor & Francis. Retrieved 2014-08-20.
* Menon, A. (2004). *Frontiers of Evolutionary Computation*. Genetic Algorithms and Evolutionary Computation (به انگلیسی). Springer. Retrieved 2014-08-20.
* Franรงois, C. (2004). *International Encyclopedia of Systems and Cybernetics* (به انگلیسی). De Gruyter. Retrieved 2014-08-20.
جیم
**جیم** (به انگلیسی: Jim) نام اسبی بود که از او برای تهیهٔ سرم حاوی آنتی‌بادی برای مقابله با سم دیفتری استفاده شد و محققان توانستند بیش از ۳۰ لیتر آنتی توکسین دیفتری از او تهیه کنند و جان بسیاری از بیماران را نجات دهند. با این حال در ۲ اکتبر ۱۹۰۱ نشانه‌هایی از ابتلای جیم به کزاز مشاهده شد و در نتیجه او را کشتند.

پس از مرگ جیم مشخص شد که مرگ دختر بیماری در سنت لوئیز نیز بر اثر سرم آلوده‌ای بوده که از این اسب تهیه کرده بودند و با آزمایش سرم که تاریخ تهیهٔ آن ۳۰ سپتامبر همان سال بود نشان داد که سرم، آلوده به کلوستریدیوم تتانی بوده که در دورهٔ کمون خود به‌سر می‌برده است. از سرم آلودهٔ ۳۰ سپتامبر برای پرکردن بطری‌هایی که تاریخ ۲۴ اوت را برخود داشتند نیز استفاده شده بود هرچند نمونه‌های گرفته‌شده در خود همان تاریخ عاری از آلودگی بودند.

سهل‌انگاری در آزمایش این آنتی توکسین‌ها پیش از استفاده که به مرگ ۱۲ کودک دیگر نیز منجر شد و یک مورد مشابه دیگر که بر اثر استفاده از واکسن آلودهٔ آبله اتفاق افتاد باعث گردید تا در ۱۹۰۲ «قانون کنترل بیولوژیک» در آمریکا به تصویب برسد. این قانون و این حادثه خود سنگ بنای تأسیس مرکز ارزیابی و تحقیقات بیولوژیک و پس از آن تشکیل اداره مواد غذائی و داروئی ایالات متحده آمریکا در آن کشور گردید.

پانویس
------

1. ↑  از این اسب پیشتر برای کشیدن گاری حمل شیر استفاده می‌شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jim (horse)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۱۰.
**نقد ادبی روانکاوانه**، به انگلیسی **(Psychoanalytic Literary Criticism)** گونه‌ای از نقد ادبی است که در آن روش‌ها، مفاهیم، نظریه‌ها و فرم‌های به کار رفته متأثر از سنت روانکاوی است که توسط پدر روان‌شناسی مدرن زیگموند فروید بنا نهاده شد. از همان نخستین روزهای پیدایش روانکاوی، خوانش روانکاوانه نیز در محافل ادبی مغرب زمین رایج شد و اکنون یکی از رویکردها و روش‌های اصلی نقد ادبی محسوب می‌شود. در این شیوه از نقد ادبی به متن به مثابه یک رؤیا می‌نگرند و منتقد به تاویل آن می‌پردازد تا به لایه‌های نهفته آن پی ببرد. به نقد ادبی روانکاوانه، **نقد روانشناختی** نیز می‌گویند.

تاریخچه
-------

زیگموند فروید (۱۸۵۶–۱۹۳۹ میلادی) چندین نوشته دربارهٔ ادبیات دارد و در آنها می‌کوشد روان شخصیت‌های آثار یا روان نویسنده را تجزیه و تحلیل کند و از این طریق مفاهیم جدیدی را در روانکاوی بپروراند. برای مثال او در کتاب «تعبیر رویاها» به تفسیر روانکاوانه نمایشنامه ادیپ شهریار اثر سوفکل و نمایشنامه هملت اثر ویلیام شکسپیر می‌پردازد.  

کارل یونگ و ژاک لاکان نیز که خود را از پیروان فروید می‌دانستند به ادبیات علاقه خاصی داشتند. برای مثال لاکان که نظریه‌های زبان‌شناسی مدرن را وارد روانشناسی فروید کرده بود، داستان «نامه مسروقه» اثر ادگار آلن پو را به شیوه روانشناختی نقد و تفسیر می‌کند.

نقد ادبی روانکاوانه در حوزه ادبیات فارسی
----------------------------------------

دکتر سیروس شمیسا در کتاب «داستان یک روح» به نقد روانکاوانه داستان بوف کور اثر صادق هدایت می‌پردازد. او در این کتاب از نظریات روان شناختی کارل یونگ برای نقد اثر استفاده می‌کند.

دکتر حسین پاینده سه فصل از کتاب «نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای» را به نقد روانکاوانه اختصاص داده است (نقد روانکاوانه کلاسیک یا فرویدی، نقد روانکاوانه یونگی و نقد روانکاوانه لاکانی). هر یک از این فصل‌ها همچنین شامل نقدهای عملی بر آثار ادبیات فارسی (داستان و شعر) می‌شود. او همچنین در کتاب «گفتمان نقد» داستان معروفی از صادق هدایت را به نام «زنی که مردش را گم کرد» از منظر روانکاوانه نقد کرده است.

جستارهای وابسته
---------------

نقد ادبی  

روانکاوی  

زیگموند فروید  

کارل یونگ  

ژاک لاکان

منابع
-----

* دانشنامه ویکی پیدیا انگلیسی
* شمیسا، سیروس. **داستان یک روح**. تهران: انتشارات فردوس، چاپ ششم، ۱۳۸۳.

پیوند به بیرون
--------------

* نقد روانکاوانه از فروید تا مورون و کریستوا
* نقد روانشناختی

| * ن
* ب
* و
نقد ادبی |
| --- |
| سخن‌شناسی | 
* نقد ادبی کهن‌الگوگرایانه
* مکتب شیکاگو
* نقد داروینی
* نقد بوم‌شناختی
* فرمالیسم
* نقد محتواگرا
* نقد نو
* نقد ادبی روانکاوانه
* نقد خواننده‌محور
* فرمالیسم روسی
* نقد نشانه‌شناسانه
* نقد منشاءگرایانه
* نقد هرمنوتیکی
* سخن‌شناسی فرهنگ‌بنیاد
* ماتریالیسم فرهنگی
* ساختارشکنی
* نقد ادبی فمینیستی
* نقد مارکسیستی
* نوتاریخی گری
* پسااستعماری
* نقد جامعه‌شناسانه
* نظریهٔ اشیاء

 |  |