**ادبیات معاصر تاجیکستان** به یک جریان فرهنگی در دورۀ تاریخی معاصر تاجیکستان در ادبیات این کشور اشاره دارد. تاریخ ادبیات معاصر تاجیکستان با استانداردسازی زبان فارسی تاجیکی در پیوند است. به صورت تاریخی مراکز ادبی مردم تاجیک شهرهای سمرقند و بخارا بوده‌اند که اکنون در کشور ازبکستان جای دارند.

در روزگار شوروی، واقع‌گرایی اجتماعی (سوسیال رئالیسم) در ادبیات تاجیکستان جریانی محوری و تأثیرگذار به شمار می‌رفت.

در تاجیکستان ادبیات کهن پارسی را ادبیات فارس-تاجیک می‌گویند، بی‌آن‌که به زادگاه آفرینندهٔ اثر توجه نمایند.[]

یادبود نویسندگان تاجیک در شهر دوشنبه.

پیشگامان ادبیات معاصر تاجیکستان
-------------------------------

سه نویسنده، برترین نویسندگان نخستین نسل ادبیات فارسی تاجیکی شوروی خوانده می‌شوند. صدرالدین عینی (۱۸۷۸ تا ۱۹۵۴)، نویسنده و آموزگار نوگرا که با شاعری آغاز کرد ولی پس از آن آثاری به نثر نیز آفرید. کارهایش دربرگیرندهٔ سه رمان بزرگ است که مسائل اجتماعی منطقه را در روزگار خان‌نشینی بخارا به تصویر می‌کشد. عینی نخستین رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان می‌باشد.

ابوالقاسم لاهوتی (۱۸۸۷ تا ۱۹۵۷) شاعری ایرانی که به دلایل سیاسی به اتحاد شوروی و مشخصاً تاجیکستان مهاجرت می‌کند. او اشعار غنایی و اجتماعی-واقع‌گرایانه می‌نوشت. شاعر دیگر، میرزا تورسون‌زاده (۱۹۱۱ تا ۱۹۷۷) می‌باشد که ادبیات شفاهی فارسی تاجیکی را گردآوری کرد، اشعاری دربارهٔ دگرگونی‌های اجتماعی تاجیکستان سرود و آثاری در زمینه‌های سیاسی روزگار خویش آفرید. از آن نسل تا کنون، شاعران، رمان‌نویسان، نویسندگان داستان‌های کوتاه و نمایش‌نامه‌نوسان فراوانی در تاجیکستان ظهور کرده‌اند.

نویسندگان برجسته
----------------

* صدرالدین عینی
* میرزا عبدالواحد مُنظِم
* پیرو سلیمانی
* ابوالقاسم لاهوتی
* صدرِ ضیا
* ساتِم اُلُغ‌زاده
* میرزا تورسون‌زاده
* لایق شیرعلی
* بازار صابر
* محمدجان شکوری

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Modern Tajik literature». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
تاجیکستان |
| --- |
| پایتخت | **دوشنبه** |  |
| استان‌ها | 
* ناحیه‌های تابع جمهوری
* خَتلان
* سُغد
* کوهستان بدخشان

 |
| شهرها | 
* اِستـرَوشَن
* اِسفَره
* ایوَج
* پنجیکند
* پنج
* تورسون‌زاده
* چکالوف
* حصار
* خاروغ
* خجند
* دوشنبه
* شهر توس
* باباجان غفورف
* فرخار
* قُرغان‌تپه
* کان بادام
* کولاب
* غَرم
* مرغاب
* نارک
* وحدت
* یاوان

 |
| برون‌بوم‌ها | 
* سَروَک
* قره‌آغاچ
* واروخ

 |
| نقاط دیدنی | 
* آرامگاه رودکی
* کتاب‌خانه فردوسی
* موزه ملی تاجیکستان
* میدان سامانی دوشنبه
* کوهستان فان
* آرامگاه شیخ مصلح‌الدین
* بازار شاه‌منصور
* بازاردره
* باغ گیاه‌شناسی پامیر
* کوک‌گنبد
* مغ‌تپه
* منطقه حفاظت‌شده حصار

 |
| تاریخ | 
* سغدی‌ها
* شاهنشاهی ایران
* باسماچی‌ها
* تاجیکستان در دوران شوروی
* جنگ داخلی

 |
| جغرافیا | 

|  |  |
| --- | --- |
| مناطق | 
* آسیای میانه
* کوه‌های پامیر
* رشته‌کوه تیان شان

 |
| 
* شهرها
* دریاچه‌ها
* کوه‌ها
* رودها
* زیست‌بوم
* زیست جانوری
* فرودگاه‌ها

 |

 |
| سیاست | 
* سیاست
* قانون اساسی
* رئیس‌جمهور
* مجلس
* ارتش
* واحد پول

 |
| فرهنگ | 
* فرهنگ
* تاجیک‌ها
* فارسی تاجیکی
* آموزش و پرورش
* سرود ملی
* نشان ملی
* پرچم
* سینما
* ادبیات
* رسانه‌ها
* آشپزی
* موسیقی
* تعطیلات

 |

| * ن
* ب
* و
ادبیات زبان‌های ایرانی |
| --- |
| باستان | پارسی باستان • زرتشتی • سکایی • مادی |
| میانه | بلخی • پارتی • پارسی میانه • ختنی • خوارزمی • سغدی • مانوی |
| نو | آسی • بلوچی • پشتو • فارسی (تاریخ • معاصر ایران • معاصر افغانستان • معاصر تاجیکستان • فارسیهود • جهوری) • کردی • گیلکی • لری • مازندرانی |