در اساطیر یونان، **دولوس** (یونانی باستان: Δόλος «فریب») روح نیرنگ است. او همچنین در فریبکاری، حیله‌گری و خیانت استاد است. دولوس شاگرد تایتان پرومته و همراه *پسئودئا* (دروغ‌ها) است. همتای زن او آپاتی است که الهه کلاهبرداری و فریب است. معادل رومی او *منداسیوس* است. حتی برخی از داستان‌هایی از دولوس وجود دارد که خدایان را با دروغ فریب می‌داده‌است.

تبارشناسی
---------

دولوس پسر ایزدان نخستین یونان، گایا (زمین) و آیتر (هوا) و یا اربوس (تاریکی) و نیکس (شب) بود.

### هیژینوس

از اتر (هوا) و ترا/گایا (زمین) [به‌دنیا آمدند]: آلگوس (درد)، دولوس (حیله)، Ira / لایسا (خشم)، لوکتوس/پنتوس (مرثیه)، پسئودولوجیو (دروغ)، جاسجوراندوم/هورکوس (سوگند)، اولتیو/پونا (انتقام)، انتمپرانتیا (بی‌اعتدالی)، آلترچیلتو/آمفیلوژی (درگیری)، اوبلیویو/لته (فراموشی)، سوکوردیا/ارژیا (تنبلی)، فبوس (ترس)، سوپربیا (تکبر)، اینسستوم (Sacrilege)/هیسمینه (مبارزه).

### سیسرون

برادران و خواهران آن‌ها [آیتر و همرا] که نسب‌شناسان باستانی آن‌ها را کوپیدو/ اروس (عشق)، دولوس (گویل)، دیموس (ترس)، کار/پونوس (مشکل)، اینویندیا/نمسیس (حسادت)، فاتوم می‌نامند. موروس (سرنوشت)، سنکتوس/گراس (پیری)، مورس/تاناتوس (مرگ)، تنبرا/کرها (تاریکی)، میسریا/اویزیس(مصائب)، کوئرلا/موموس (شکایت)، گراتیا/فیلوتس (نفع)، آپاتی/فراوس (تقلب)، پرتیناسیا (سرسختی)، پارسه/مویرای (سرنوشت)، هسپریدس، سومنیا/اونیروسو نیروی (رؤیاها): همه این‌ها فرزندان اربوس (تاریکی) و نیکس (شب) هستند.

اسطوره‌شناسی
------------

دولوس زمانی به‌دلیل مهارتش معروف شد که تلاش کرد یک مجسمه تقلبی از الثیا بسازد تا مردم را فریب دهد و آن‌ها تصور کنند مجسمه واقعی را می‌بینند. خاک رسی که برای ساختن مجسمه استفاده می‌کرد تمام شد و مجبور شد پاها را ناتمام بگذارد در آن زمان از ترس می‌لرزید، و استادش به تلاش او برای فریبکاری نگاه می‌کرد، و در کمال تعجب، پرومته از شباهت بین مجسمه‌ها بسیار شگفت‌زده شد، بنابراین دولوس در روش‌های حیله‌گرانه استاد شد.

روزی پرومته تصمیم گرفت تا با استفاده از مهارت خود مجسمه الثیا را بسازد تا بتواند مردم را فریب دهد. همان‌طور که مشغول کار بود زئوس او را فرا خواند. پرومته دولوس حیله‌گر را مسئول کارگاه خود گذاشت، دولوس یکی از شاگردان او شده بود. دولوس فرصت را غنیمت شمرده و از زمانی که در اختیار داشت استفاده کرد تا با انگشتان حیله‌گرش چهره‌ای هم‌اندازه مجسمه الثیا، با ویژگی‌های یکسان بسازد. هنگامی که او مجسمه را تکمیل کرد، خاک رس برای پاهای او تمام شده بود. پرومته برگشت، و دولوس به‌سرعت در صندلی خود نشست و از ترس می‌لرزید. پرومته از شباهت این دو مجسمه شگفت‌زده شد و می‌خواست به نظر برسد که همه این شباهت به‌دلیل مهارت خودش است. بنابراین هر دو مجسمه را در کوره گذاشت و وقتی کاملاً پخته شد، به هر دوی آن‌ها جان بخشید: الثیای مقدس (حقیقت) با قدم‌های سنجیده راه می‌رفت، درحالی‌که دوقلوی ناتمامش در پای او گیر کرده بود. بنابراین، آن مجسمه جعلی را مندسیوم (دروغ) نام نهاد، و گفت من با افرادی که می‌گویند او پا ندارد موافق هستم: هر چند وقت یک‌بار چیزی که دروغ است می‌تواند با موفقیت شروع شود، اما با الثیا (حقیقت) مطمئناً پیروز خواهد شد.

جستارهای وابسته
---------------

* اسطوره‌شناسی یونانی

* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

پانویس
------

1. ↑  یولیوس هیگینوس، *Fabulae* Preface
2. ↑  سیسرون، *De Natura Deorum* 3.17
3. 1 2  Hyginus, *Fabulae* Preface
4. 1 2  Cicero, *De Natura Deorum* 3.17
5. ↑  Moshe Idel, "Golem: Jewish Magical and Mystical Traditions On the Artificial Anthropoid". p. 4.
6. ↑  Aesop, *Fables* 530 (from Phaedrus Appendix 5) (trans. Gibbs)

منابع
-----

* Gaius Julius Hyginus, *Fabulae from The Myths of Hyginus* translated and edited by Mary Grant. University of Kansas Publications in Humanistic Studies. Online version at the Topos Text Project.
* Marcus Tullius Cicero, *Nature of the Gods from the Treatises of M.T. Cicero* translated by Charles Duke Yonge (1812-1891), Bohn edition of 1878. Online version at the Topos Text Project.
* Marcus Tullius Cicero, *De Natura Deorum.* O. Plasberg. Leipzig. Teubner. 1917. Latin text available at the Perseus Digital Library.


| * ن
* ب
* و
ایزدان و پهلوانان اساطیر یونان باستان |
| --- |
| ایزدان نخستین |  آنانکی· آیتر· اربوس· اروس· اورانوس· پونتوس/تالاسا· تارتاروس· خائوس· خرونوس· گایا· مویرای (اتروپوس. لاکسیس. کلوتو)· نوکس· همرا  | زئوس و عقابش. مجموعهٔ عتیق در برلین. |
| دوازده ایزد المپ‌نشین |  آپولون· آتنا· آرتمیس· آرس· آفرودیته· پوزئیدون· دمتر· زئوس· هرا· هرمس· هستیا· هفائستوس |
| دیگر ایزدان |  اطلس· ائوس· پن (پان)· پرسفونه· پروتئوس·پرومته· دیونیسوس· ستو· سلنه· فبوس· لتو· مایا· هادس· هارمونیا· هبه· هلیوس· هایجیا  |
| تیتان‌ها |   اوکئانوس· تئا· تتیس· تمیس· رئا· فوبه· کئوس· کرونوس· کریوس· منه‌موزین· هیپریون· یاپتوس |
| گروه‌ها |    آرگونوت‌ها· آمازون‌ها· الهه‌های انتقام· بورئاس· ساتیر· سانتور· سایکلاپس‌ها· سیرن· خاریتس· گیگانت‌ها· میوزها· مویرای· نرئیدها· نیمف· هارپی· هکاتونکایر  |
| دیگر موجودات نخستین |    پگاسوس· پولیفموس· سربروس· شیمر· کیرون· گروئون· لادون· مدوسا· مینوتور· هیدرا  |
| پهلوانان میرا و  نیمه‌خدایان |    آتالانته· آسکلپیوس· آشیل· آنتیوپ· اودیسئوس· اورفئوس· اودیپ· ایکاروس· بلروفون· پانته‌زیله· پرسئوس· پلئوس· پنلوپه· تانتالوس· تسئوس·دایدالوس· سیزیف· هرکول· هیپولیتا· یاسون  |
| مکان‌های مقدس |    المپوس· المپیا· الوزیس· دلفی· دلوس· دودونا  |
| اساطیر یونانی ·رده:اساطیر یونانی |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اساطیر یونان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |