**لی جی اون** (کره‌ای: 이지은؛ زادهٔ ۱۶ مه ۱۹۹۳) که بیشتر نام هنری **آی‌یو** (کره‌ای: 아이유؛ انگلیسی: IU) شناخته می‌شود، خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز و بازیگر اهل کره جنوبی است.

حرفه
----

او وقتی یک دانش آموز دبیرستانی بود، به دنبال رویایش برای خواننده شدن در اودیشن کمپانی‌های استعداد یابی مختلفی شرکت کرد. در سال ۲۰۰۷ به عنوان یک کار آموز وارد کمپانی لئون انترتینمنت شد و فقط پس از ۱۰ ماه دوره کارآموزی در سن ۱۵ سالگی با آلبوم گمشده و یافتن فعالیت خود را در موسیقی کشور کره جنوبی آغاز کرد. آلبوم‌های بعدی او، بزرگ شدن و آی‌یو… آی‌ام برای او موفقیت‌هایی مهمی به ارمغان آوردند، اما انتشار تک‌آهنگ «روز خوب» از مینی آلبوم واقعی در سال ۲۰۱۰، او را به یک ستاره ملی و مشهور تبدیل کرد. ترانه «روز خوب» پنج هفته متوالی در صدر چارت گائون قرار داشت و رکورد دار بیشترین مدت زمان باقی ماندن در رتبهٔ ۱ چارت‌ها است.

آی‌یو با موفقیت آلبوم‌های سال ۲۰۱۱، واقعی+ و آخرین فانتزی، به خواننده ای تبدیل شد که چارت‌های موسیقی کشورش را مال خودش کرده‌است و همچنین توانست لقب «خواهر کوچک ملت» را به‌دست آورد. سال ۲۰۱۱ همچنین اولین فعالیت آی‌یو در مسیر ترانه‌سرایی با آهنگ *دستم را بگیر* را به همراه داشت. این آهنگ برای سریال بزرگترین عشق نوشته شده بود. سومین آلبوم کامل آی‌یو به نام عصر جدید که سال ۲۰۱۳ منتشر شد چهره بالغ‌تری نسبت به تصویر دخترانه‌ای که قبلاً داشت را به نمایش گذاشت و آهنگ‌های متعددی از این آلبوم به لیست ۱۰ آهنگ برتر چارت گائون راه پیدا کرد. با انتشار چوق الف یک گل و چت-شایر به جدا شدن از مسیر اصلی و استایل رایج کی-پاپ ادامه داد و تسلطش روی چارت‌های موسیقی را حفظ کرد. مینی آلبوم چت-شایر اولین آلبومی است که آی‌یو کار ترانه‌سرایی و تهیه کنندگی کل آلبوم را شخصا بر عهده داشته‌است.

آی‌یو تا به حال پنج آلبوم کامل و ۱۲ تک آهنگ منتشر کرده‌است. به عنوان یکی از پرفروش‌ترین هنرمندان سولوی صنعت موسیقی کره جنوبی، که تحت سلطهٔ گروه‌های پسر و دختر است. آی‌یو از سال ۲۰۱۲ تا کنون در لیست سالیانهٔ کوریا پاور سلبریتی مجله فوربز کره حضور دارد و بالاترین رتبهٔ او در سال ۲۰۱۲، سه بوده‌است. *بیلبورد* از آی‌یو به عنوان رهبر همیشگی ۱۰۰ آهنگ داغ کی-پاپ نام برده‌است، همچنین بیلبورد از آی‌یو با بیشترین تعداد آهنگ در رتبهٔ یک این چارت و هنرمندی که بیشترین تعداد هفته را در صدر چارت گذرانده بوده‌است نام برده. او با آلبوم پالت رکورد موفقیت‌های خود را شکست. با این آلبوم جوایز زیادی به‌دست آورد و به عنوان تنها هنرمند کره‌ای نامش در نیویورک تایمز چاپ شد. از جمله انتشارهای موفق او بعد از پالت می‌توان به شعر عشق، بلومینگ و هشت با تهیه کنندگی و همکاری شوگا عضو بی تی اس اشاره کرد.
او در سال ۲۰۲۱ پنجمین آلبوم خود را به نام یاسی را منتشر کرد که در تمام نمودار های موسیقی کره در رتبه ۱ قرار گرفت.و در مجله‌فربرز آمریکا جز بهترین آلبوم های ۲۰۲۱ کی‌پاپ قرار گرفت. در پایان سال ۲۰۲۲ مجله معروف آمریکایی رولین استون اسامی ۲۰۰ خواننده را با عنوان برترین خوانندگان تمام دوران در جهان معرفی کرد که آی‌یو با رتبه ۱۳۵ بالاترین رتبه کی‌پاپ در این لیست بود. در این لیست فقط دو کره ای وجود داشت که یکی آی‌یو و دیگری جونگ کوک از بی‌تی‌اس با رتبه ۱۹۳ بود.

او هم‌اکنون هنرمند کمپانی ئی‌دی‌ای‌ام است. 
طبق اطلاعات سازمان توریست کره آی‌یو موفق‌ترین سولوییست کره‌ای در جذب گردشگر به کره است.
آی‌یو در کنار شغلش در زمینه موسیقی، مجری‌گری رادیو و برنامه‌های تلویزیون و همچنین بازیگری نیز فعالیت دارد. بعد از نقش دومش در سریال رؤیای بلند و حضور کوتاه در برخی دیگر برنامه‌های تلویزیونی، آی‌یو در سریال‌های *تهیه‌کنندگان، پسر زیبا، تو بهترینی لی سون شین!، عاشقان ماه* و آجوشی من نیز نقش بازی کرده‌است. همچنین در سال ۲۰۱۹ در مینی سریال پرسونا و در تابستان آن سال در سریال موفق هتل دل لونا بازی کرد.
او هم‌اکنون در حال فیلمبرداری فیلم جدیدی به نام رؤیا است که در سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ فیلم برداری آن به طول انجامید در سال ۲۰۲۳ منتشر خواهد شد. او در فیلم (بروکر) به کارگردانی، کارگردان معروف ژاپنی کواریدا بازی کرده است و با اولین فیلم تجاری خود به جشنواره کن رفت. 

در سال ۲۰۱۲ در یک برنامه تلویزیونی که به سوزی و یو‌اینا به عنوان مهمان مخفی آی‌یو حضور داشتند به چگونگی دوستی خود با آی‌یو پرداختند. سوزی و آی‌یو بعد از بازی در سریال رؤیای بلند بسیار بهم نزدیک شدند و دوستی آن دو یکی از بهترین دوستی‌ها در کی‌پاپ تبدیل شد.

زندگی شخصی
----------

آیو در 29 اکتبر 2009
*ساوت چاینا مورنینگ پست* ارزش خالص آی‌یو را ۳۱–۴۵ میلیون دلار برآورد کرده و او را تبدیل به ثروتمندترین آیدل خواننده کره‌ای زن تبدیل کرده‌است.

در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۲، گزارش شد که آی‌یو و بازیگر لی جونگ سوک از چهار ماه گذشته در رابطه هستند. آژانس‌های هر دو نیز این خبر را تایید کردند.

جوایز و نامزدی‌ها
-----------------

مقالهٔ اصلی: فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌های آی‌یو

ترانه‌شناسی
-----------

مقالهٔ اصلی: ترانه‌شناسی آی‌یو

فیلم‌شناسی
----------

مقالهٔ اصلی: فیلم‌شناسی آی‌یو
* *رؤیای بلند* (۲۰۱۱)
* *تو بهترینی* (۲۰۱۳)
* *پسر زیبا* (۲۰۱۳)
* *تهیه‌کنندگان* (۲۰۱۵)
* *عاشقان ماه* (۲۰۱۶)
* *آجوشی من* (۲۰۱۸)
* *هتل دل لونا* (۲۰۱۹)
* *دلال* (۲۰۲۲)
* *رؤیا* (۲۰۲۳)

منابع
-----

1. ↑  ""열애설 생길만하네" 아이유의 여자 연예인 '1위' 재산 수준". *GY News* (به کره‌ای). October 30, 2022. Retrieved November 25, 2022.
2. ↑  «IU & Suzy admit they had no interest in getting to know one another at first». *allkpop*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۲.
3. ↑  «IU expresses her extremely close friendship with Suzy». *allkpop*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۲.
4. ↑  Navab, Ameena (September 9, 2021). "The 7 richest female K-pop idols of 2021, from Blackpink's Lisa to Bae Suzy". *South China Morning Post* (به انگلیسی). Retrieved May 20, 2022.
5. ↑  Choi, Na-young (December 31, 2022). "진지한 만남" 이종석♥︎아이유, 10년 친구 끝 열애..준비된 공개 고백이었나 [종합] ["Serious meeting" Lee Jong-suk♥︎IU, after 10 years of friendship, devoted love...was it a prepared public confession? [Comprehensive]]. *Osen* (به کره‌ای). Retrieved December 31, 2022 – via Naver.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آی‌یو موجود است. |

* آی‌یو در ئی‌دی‌ای‌ام
* آی‌یو در یونیورسال میوزیک ژاپن (به ژاپنی)
* آی‌یو در هان‌سینما ویرایش در ویکی‌داده
* آی‌یو در بانک اطلاعات فیلم‌های کره‌ای


| * ن
* ب
* و
آی‌یو |
| --- |
| 
* ترانه‌شناسی
* ویدئوشناسی
* فیلم‌شناسی
* ترانه‌های نوشته‌شده
* جایزه‌ها و نامزدی‌ها
* تورهای کنسرت

 |
| آلبوم‌های استودیویی | 
* *Growing Up*
* *آخرین فانتزی*
* *Modern Times*
* *پالت*
* *یاس بنفش*

 |
| آلبوم‌های چندآهنگه | 

|  |  |
| --- | --- |
| کره‌ای | 
* *Lost and Found*
* *IU...IM*
* *Real*
* *A Flower Bookmark*
* *Chat-Shire*
* *A Flower Bookmark 2*
* *Love Poem*
* *Pieces*

 |
| ژاپنی | 
* *آی یو*
* *صدامو می‌شنوی؟*

 |

 |
| تک‌آهنگ‌ها | 
* "Nagging"
* "Good Day"
* "You & I"
* "Peach"
* "Twenty-Three"
* "Through the Night"
* "Can't Love You Anymore"
* "Palette"
* "Autumn Morning"
* "Bbibbi"
* "Love Poem"
* "Blueming"
* "First Winter"
* "Give You My Heart"
* «هشت»
* "Celebrity"
* "Lilac"
* "Strawberry Moon"

 |
| آلبوم‌های تک‌آهنگ | 
* *Real+*
* *Spring of a Twenty Year Old*

 |
| تک‌آهنگ‌های همکاری | 
* "Sogyeokdong"
* "Ganadara"

 |
| کنسرت‌ها | 
* The Golden Hour: Under the Orange Sun

 |
| مقاله‌های مرتبط | 
* کاکائو ام
* خواهر کوچک ملت

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه هنری پکسانگ |
| --- |
| Film | 
* کانگ سو-یون (1990)
* جیون دو-یون و شین اون-کیونگ (1998)
* لی می-سوک و چوی جین-شیل (1999)
* کو سو-یونگ (2000)
* لی می-سوک (2001)
* کیم هی سان (2002)
* ها جی‌وون، کیم جونگ-اون و کیم ها-نول (2003)
* کیم سون-آه و هان گا این (2004)
* کیم آه جونگ (2005)
* کیم ته-هی (2007)
* کیم جونگ-اون (2008)
* پارک بو-یونگ (2009)
* چوی کانگ-هی (2010)
* پارک شین-هه (2011)
* کانگ سو-را (2012)
* پارک شین-هه (2013)
* یوری (2014)
* پارک شین-هه (2015)
* به سوزی (2016)
* ایم یون آه (2017)

 |
| Television | 
* جو مین-سو و لی هه-سوک (1990)
* هوانگ شین-هه (1991)
* کیم یونگ-اوک (1992)
* جونگ های-سون (1993)
* ها یو-می (1995)
* لی می-سوک (1998)
* کوان یون آه و سونگ یان آه (1999)
* کیم هی سان (2000)
* سونگ هه-کیو و جون این-هوآ (2001)
* سو یو-جین و چوی جی-وو (2002)
* کیم وون-هی (2003)
* یانگ می‌گیونگ و چوی جی-وو (2004)
* کیم ته-هی (2005)
* هیون یونگ (2006)
* هان یه سول (2007)
* سونگ یو ری (2008)
* یونآ (2009)
* یونآ (2010)
* مون گیون یانگ (2011)
* پارک شین-هه (2012)
* یوری (خواننده) (2013)
* پارک شین-هه (2014)
* کریستال جانگ (2015)
* سونگ هی-کیو (2016)
* کیم یو جونگ (بازیگر) (2017)
* سون یه-جین (2020)

 |
| Combined | 
* به سوزی (2018)
* آی‌یو (2019)
* سون یه-جین (2020)
* سو یه‌جی (2021)
* کیم ته-ری (2022)

 |

| * ن
* ب
* و
جایزهٔ موسیقی ملون برای ترانهٔ سال |
| --- |
| 
* **۲۰۰۹:** گرلز جنریشن — «وای»
* **۲۰۱۰:** 2AM — "Can't Let You Go Even If I Die"
* **۲۰۱۱:** آی‌یو — "Good Day"
* **۲۰۱۲:** سای — «گانگنام استایل»
* **۲۰۱۳:** اکسو — "Growl"
* **۲۰۱۴:** Taeyang — "Eyes, Nose, Lips"
* **۲۰۱۵:** بیگ بنگ — "Bang Bang Bang"
* **۲۰۱۶:** توایس — "Cheer Up"
* **۲۰۱۷:** بی‌تی‌اس — «روز بهاری»
* **۲۰۱۸:** آیکون – "Love Scenario"
* **۲۰۱۹:** بی‌تی‌اس – «پسری با عشق»
* **۲۰۲۰:** بی‌تی‌اس – «دینامیت»
* **۲۰۲۱:** بی‌تی‌اس – «کره»

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* ایالات متحده آمریکا
* استرالیا
* کره

 |
| سایر | 
* هنرمند موزیک‌برینز
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |