| تاریخ اسپانیا |
| --- |
|  |
| تاریخ اولیه
* دوره پیشاتاریخ ایبری
* ساکنان پیش از رومی‌ها در شبه‌جزیره ایبری
* ایبری کارتاژ
* هیسپانیا
* فتح ایبری توسط رومی‌ها
* رومی‌سازی ایبر
 |
| قرون وسطی
* پادشاهی سوئبی
* پادشاهی ویزیگوت
* اسپانیای بیزانسی
* فتح اندلس
* اندلس / بازپس‌گیری آندلس
 |
| تاریخ اسپانیا
* فرمانروایان کاتولیک
* عصر اکتشاف
* امپراتوری اسپانیا
* عصر طلایی اسپانیا
* عصر روشنگری
 |
| نوین
* اسپانیای ناپلئونی / جنگ شبه‌جزیره
* Cádiz Cortes / قانون اساسی ۱۸۱۲
* استقلال آمریکای اسپانیا
* واکنش و انقلاب
* مصادره اسپانیا
* جمهوری اول اسپانیا
* ترمیم
* جنگ آمریکا و اسپانیا
* جمهوری دوم اسپانیا
* جنگ داخلی اسپانیا
* اسپانیا در زمان فرانکو
 |
| معاصر
* اسپانیا در دوران انتقال به دمکراسی
* اسپانیا از ۱۹۷۵
 |
| بر پایه موضوع
* امپراتوری اسپانیا
* تاریخ اقتصادی
* تاریخ نظامی
 |
| نشان درگاه درگاه اسپانیا  •  **گاهشمار** |
| * ن
* ب
* و
 |

تاریخ اسپانیا به عهد باستان بر می‌گردد زمانی که ملت‌های قبل از میلاد بر ساحل مدیترانه شبه‌جزیره ایبری با یونانی‌ها و فینیقی‌ها و اولین سیستم‌های نوشتاری شناخته‌شده به نام paleohispanic آشنا شدند. در سال ۱۵۱۶، دودمان هابسبورگ اسپانیا تعداد زیادی از پادشاهی‌های گوناگون را متحد ساخت؛ شکل امروزی آن از سلطنت مشروطه در سال ۱۸۱۳ و قانون اساسی کنونی دموکراتیک به سال ۱۹۷۸ میلادی معرفی شد. پس از تکمیل آن، پادشاهی کاستیل به کاوش در اقیانوس اطلس در ۱۴۹۲ رسید، به دنیای جدید گسترش یافت و شروع عصر طلایی را تحت سلطه امپراتوری اسپانیا به پایان رساند. در سال ۱۵۱۶، پادشاهی اسپانیا تحت حکومت دودمان هابسبورگ متحد شد، که سلطنت کاستیل، تاج پادشاهی آراگون و حکومت‌های کوچک‌تر را زیر همان قانون متحد ساخت. تا سال ۱۶۵۰، دودمان هابسبورگ اسپانیا نیرومندترین کشور جهان بود و تا اوایل قرن نوزدهم در میان نیرومندترین کشورها باقی ماند.
در طی این مدت، اسپانیا در تمام جنگ‌های بزرگ اروپایی، از جمله جنگ‌های ایتالیا، جنگ هشتاد ساله و جنگ سی‌ساله مشارکت داشت. در اواخر قرن هفدهم، پس از مرگ آخرین پادشاه دودمان هابسبورگ، قدرت اسپانیا رو به کاهش گذاشت.

امپراتوری سابق اسپانیا به سرعت با جنگ‌های استقلال اسپانیا از هم پاشید. تنها کوبا و فیلیپین و برخی جزایر کوچک باقی ماندند؛ آن‌ها شورش کردند.

پیروزی ملی گرایان در درگیری‌ها دیکتاتوری به رهبری فرانسیسکو فرانکو، اسپانیای فرانکو را منجر شد که تا سال ۱۹۷۵ ادامه داشت. این کشور در دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ رشد سریع اقتصادی را تجربه کرد. با مرگ فرانکو در نوامبر ۱۹۷۵ اسپانیا به سلطنت بازگشت، این بار به رهبری خوآن کارلوس اول به دموکراسی رسید. با تصویب قانون اساسی جدید در سال ۱۹۷۸، اسپانیا در سال ۱۹۸۶ وارد اتحادیه اقتصادی اروپا شد (با پیمان ماستریخت ۱۹۹۲ به اتحادیه اروپا تبدیل شد) و در سال ۱۹۹۸ به منطقه یورو پیوست.

از دوره پیش از تاریخ تا اسپانیای نوین
-------------------------------------

مردم چند هزار سال قبل وارد شبه جزیره ایبری شد. فرهنگها و جمعیت متفاوت در این ناحیه منجر به ایجاد چند دستگی و نبود وحدت میان قبایل شد. تا پیش از تسلط رومیان بر اسپانیا، اقوام فراوانی نظیر ایبری‌ها، سلتی‌بری‌ها، باسک‌ها و مهاجران فنیقی، یونانی و کارتاژی در این سرزمین زندگی می‌کردند.

نام امروزی اسپانیا برگرفته از واژهٔ لاتین «هیسپانیا» است و به سرزمینی گفته می‌شد که تحت فرمان دولت روم قرار داشت. تحت تسلط رومی‌ها، فرهنگ و نظام اداری مشترک و واحدی در اسپانیا تأسیس شد و زبان لاتین که ریشه زبان‌های رومی است، به عنوان زبان رسمی برگزیده شد. همچنین، در ادوار پایانی حکومت رومیان، مسیحیت تبدیل به دین رسمی مردم شبه جزیره ایبری گردید.

در آغاز قرن هشتم میلادی، ارتش مسلمانان که از نیروهای مور و عرب تشکیل شده بود، طی تهاجمی وسیع تقریباً کلیه شبه جزیره ایبری را فتح کرد. تا ۷۵۰ سال بعد، با یکپارچگی کلیه ایالات مسلمان، ایبری رسماً اندلس نامیده شد. در همین حال، حکومتهای مسیحی شمال ایبری، شروع به پیشروی آرام و تدریجی به سمت جنوب نمودند. این فرایند که ۷ قرن طول کشید به سقوط آندلس مشهور شد و در سال ۱۴۹۲ میلادی با سقوط گرانادا به اتمام رسید.

### اندلس اسلامی و بازپس‌گیری مسیحیان (قرن‌های ۸ تا ۱۵)

مقاله‌های اصلی: فتوحات مسلمانان، فتح اندلس، اندلس (اسلامی)، اسپانیا در قرون وسطی، و بازپس‌گیری اندلس
گسترش اسلام تا سال ۷۱۰ میلادی بر اکثر مناطق شمال آفریقا مسلط بود. در سال ۷۱۱ یک حزب فتح کننده بربر اسلامی، به رهبری طارق بن زیاد، برای مداخله در یک جنگ داخلی در پادشاهی ویزیگوت به هیسپانیا فرستاده شد. ارتش طارق حدود ۷۰۰۰ سوار بربر را شامل می‌شد و گفته می‌شود که موسی بن نصیر، پس از تسخیر، ۵۰۰۰ نیروی اضافی به این نیرو اعزام کرده‌است.

دوران نوین
----------

بسیاری از تاریخ‌دانان سقوط آخرین پایگاه مسلمانان در قرناطه و کشف قاره آمریکا، هر دو در سال ۱۴۹۲ میلادی، را سرآغاز اسپانیای نوین دانسته‌اند. هر دو اتفاق امکان توسعه خارجی در دو جبهه را برای اسپانیا فراهم آورد. در یک جبهه حرکت به سمت اقیانوس اطلس و پس از سلطه بر آمریکا، به سمت اقیانوس آرام و در جبهه دیگر پیشروی به سمت مدیترانه و شمال آفریقا در ادامه درگیری‌های مذهبی. این

پانویس
------

1. ↑  Fitz & Monteiro 2018, p. 267.

منابع
-----

* History of Spain



| * ن
* ب
* و
تاریخ اروپا بر پایه کشور |
| --- |
| کشورهای مستقل | 
* جمهوری آذربایجان
* آلبانی
* آلمان
* آندورا
* اتریش
* ارمنستان
* اسپانیا
* استونی
* اسلواکی
* اسلوونی
* اوکراین
* ایتالیا
* جمهوری ایرلند
* ایسلند
* بریتانیا (\* انگلستان\* ایرلند شمالی\* اسکاتلند\* ولز)
* بلاروس
* بلژیک
* بلغارستان
* بوسنی و هرزگوین
* پرتغال
* ترکیه
* جمهوری چک
* دانمارک
* روسیه
* رومانی
* سان مارینو
* سوئد
* سوئیس
* صربستان
* فرانسه
* فنلاند
* قبرس
* قزاقستان
* کرواسی
* گرجستان
* لتونی
* لوکزامبورگ
* لهستان
* لیتوانی
* لیختن‌اشتاین
* مالت
* مجارستان
* مقدونیه
* مولداوی
* موناکو
* مونته‌نگرو
* نروژ
* هلند
* یونان

 |  |
| واحدهای سیاسی کم‌رسمیت | 
* آبخاز
* اوستیای جنوبی
* ترنسنیستریا
* قبرس شمالی
* جمهوری آرتساخ
* کوزوو

 |
| متعلقات و دیگر قلمروها | 
* آزور
* جزایر آلند
* جبل طارق
* جرزی
* سوالبارد
* جزایر فارو
* گرنزی
* مادیرا
* جزیره من
* یان ماین

 |
| نهاد مرتبط | اتحادیه اروپا |