**پروازگاه** جایی است که بدون توجه به اینکه هواگرد محموله هوایی یا مسافر داشته یا نداشته باشد در آن عملیات پرواز هواگرد انجام می‌شود. پروازگاه شامل فرودگاه‌های کوچک هوانوردی عمومی، فرودگاه‌های بزرگ هوانوردی تجاری و پایگاه هوایی می‌شود. واژه پروازگاه (Airdrome) بیشتر در بریتانیا و قلمروی هم‌سود استفاده می‌شود و در انگلیسی آمریکایی، شناخته شده نیست.

فرودگاه کاتسوولد در انگلستان
فرودگاه (Airport) به معنی تأکید بر براورده ساختن برخی معیارها یا تأمین نیازهای لازم برای محل پرواز است. اما پروازگاه (Aerodrome یا Airdrome) لزوماً این معیارها یا نیازمندی‌ها را براورده نمی‌کند. بنابراین می‌توان گفت که همه فرودگاه‌ها، پروازگاه هستند اما همه پروازگاه‌ها فرودگاه نیستند.

فرودگاه پالکوو در سن پترزبورگ کشور روسیه
**پروازگاه آبی** جایی بر روی آب است که هواپیمای آب‌نشین یا هواپیمای آبی خاکی از آن برای فرود یا برخاست استفاده می‌کند.

بر اساس تعریف سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ایکائو)، پروازگاه، منطقه‌ای بر روی خاک یا آب (شامل ساختمان‌ها، تأسیسات و تجهیزات) است که تمام یا بخشی از آن برای فرود، برخاست یا حرکت بر روی سطح یک هواگرد طراحی شده‌است.

ریشه شناسی
----------

ریشه واژه Aerodrome از aḗr (به معنی air) و drómos (road یا course) در زبان یونانی باستان گرفته می‌شود. هم معنی آن واژه «hippodrome» به معنی میدان اسب‌دوانی یا ارابه‌رانی است که از hippos (horse) و drómos (course) گرفته می‌شود.

فرودگاه زوئست-باد ساسندورف در زوئست، آلمان
در کاربرد نظامی بریتانیایی، این واژه توسط یکان پروازی پادشاهی بریتانیا در جنگ جهانی اول و نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در جنگ جهانی دوم استفاده شد. خوبی استفاده از این واژه در این بود که فرانسوی‌ها نیز از هم‌ریشه آن «aérodrome» استفاده می‌کردند.

در کانادا  و استرالیا  پروازگاه یک واژه تعریف شده در قانون به معنی هر سطح خشکی یا آبی مورد استفاده برای عملیات هواگرد بدون توجه به امکانات موجود است.

ایکائو کاربردهای واژه aerodrome را، مانند پیوست پیمان ایکائو دربارهٔ پروازگاه و ویژگی‌های فیزیکی آن، مستند کرده‌است. اگرچه پس از جنگ جهانی دوم استفاده از واژه‌های airfield یا airport به شدت افزایش یافت.

تاریخچه
-------

در نخستین سال‌های صنعت هوانوردی که باند آسفالت وجود نداشت و تمام باندها زمین‌های پوشیده از علف بودند ممکن بود در یک فرودگاه معمولی مانند فرودگاه‌های امروزی، اجازه فرود و برخاست تنها در جهت‌های خاصی داده شود درحالیکه در یک پروازگاه با توجه به اندازه بسیار بزرگتر آن، فرود و برخاست در هر جهتی ممکن بود. مثلاً قابلیت فرود و برخاست در جهت باد، بدون توجه به اینکه باد از کدام سو می‌وزد یکی از برتری‌های مهم نخستین روزهای صنعت هوانوردی بود زیرا در فرودگاه، فرود و برخاست در جهت مخالف باد می‌توانست با مشکل روبرو شده یا حتی خطرآفرین باشد. اما پیشرفت ترمزهای دیفرانسیلی، بهبود عملکرد هواپیماها، استفاده از باندهای آسفالته و نیاز پروازگاه‌ها به فضای بیشتر نسبت به فرودگاه‌های L یا ∆ (مثلث) شکل باعث از رده خارج شدن پروازگاه‌ها شدند. نخستین پروازگاه جهان در ویری شتیون در شهرستان اسون در ناحیه ایل-دو-فرانس کشور فرانسه قرار داشت.

پروازگاه‌های بهبود نیافته، دارای کاربرد نظامی هستند. دی‌اچ‌سی-۴ کاریبو که در واژگان نظامی آمریکا در جنگ ویتنام به نام سی‌وی-۲ شناخته می‌شد می‌توانست بر روی باند خشن و بهبود نیافته پروازگاه‌ها بنشیند. پیش از آن، یونکرس یو ۵۲ و فیسلر فی ۱۵۶ نیز چنین قابلیتی داشتند که نمونه‌ای از آن برخاست فیسلر فی ۱۵۶ از فورربونکر در هنگام محاصره کامل توسط نیروهای اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بود.

انواع پروازگاه
--------------

### فرودگاه

مقالهٔ اصلی: فرودگاه
فرودگاه، پروازگاهی است که دارای گواهی مخصوص برای پروازهای تجاری است.

### پایگاه هوایی

مقالهٔ اصلی: پایگاه هوایی
پایگاه هوایی هان در راین-هونسروک آلمان
پایگاه هوایی، پروازگاهی با امکانات خاصی در جهت پشتیبانی از هواپیما و خدمه است. این واژه عموماً برای پایگاه‌های نظامی استفاده می‌شود اما برای پایگاه هواپیمای آب‌نشین نیز استفاده می‌شود.

### ایراستریپ

پروازگاه کوچکی است که تنها شامل یک باند فرود با تجهیزات سوخت‌رسانی می‌شود. ایراستریپ بیشتر در مناطق دور افتاد وجود دارد. بسیاری از ایراستریپ‌ها (که امروزه بسیاری از آن‌ها متروکه شده‌اند) در زمان جنگ جهانی دوم در صدها جزیره اقیانوس آرام ساخته شده‌اند. در طول زمان با توجه به افزایش اهمیت اقتصادی یا استراتژیک یک منطقه ایراستریپ‌های آن توسعه داده شده و به یک پایگاه هوایی کامل تبدیل شدند.

ایراستریپ خصوصی در تتفورد شهرستان سافک انگلستان
زمین فرود پیشرفته، یک ایراستریپ موقت بود که توسط متفقین جنگ جهانی دوم برای انجام سریع عملیات هواپیماها در نبرد نرماندی در بریتانیا و خود اروپا ساخته شده بود.

### پروازگاه آبی

پروازگاه آبی، منطقه‌ای بر روی آب است که از آن برای فرود و برخاست دائمی هواپیمای آب‌نشین یا هواپیمای آبی خاکی استفاده می‌شود. ممکن است مانند فرودگاه یلونایف واتر بر روی خشکی یا جایی که هواپیما در آن پهلو گرفته و مانند قایق برای تخلیه یا بارگیری لنگر می‌اندازد برای آن یک پایانه ساخته شده باشد.

پروازگاه بر پایه کشور
---------------------

### کانادا

فرودگاه یلونایف واتر در قلمروهای شمال غرب کانادا
در کتابچه راهنمای هوانوردی کانادا نوشته شده: "در بیشتر قسمت‌ها، تمام کانادا می‌تواند پروازگاه باشد" اگرچه "پروازگاه‌های ثبت شده" و "فرودگاه‌های تایید شده" نیز وجود دارند. برای اینکه یک پروازگاه به صورت «ثبت شده» باشد اپراتور باید استانداردهای مشخصی را رعایت کند و هرگونه تغییر را به وزارت حمل و نقل (ترانسپورت کانادا) اطلاع دهد. برای اینکه یک پروازگاه به عنوان «فرودگاه» برای فعالیت‌های تجاری شناخته شود باید استانداردهای ایمنی لازم در آن اجرا شوند. ناو کانادا (شرکت خصوصی مسئول ارائه خدمات مراقبت پرواز در سراسر کانادا) در الحاقیه پرواز کانادا فهرستی جداگانه از پروازگاه‌های ثبت شده بر روی خشکی و پروازگاه‌های ثبت شده آبی را منتشر کرده‌است.

پانویس
------

1. ↑  International Civil Aviation Organization (ICAO) Documents, Annex 14 to The Convention on International Civil Aviation (Chicago Convention), Volume I- Aerodrome Design and Operations under Definitions
2. 1 2  Transport Canada AIM - AGA 2.0 Aerodromes and Airports
3. ↑  Commonwealth Consolidated Acts
4. ↑  Compare:
5. ↑  «CWAS description». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۱۷.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Aerodrome». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۱۷.

| * ن
* ب
* و
هوانوردی تجاری |
| --- |
| شرکت‌های هواپیمایی | 
* کدهای پرواز
* Airline holding companies
* Charter airlines
* فهرست شرکت‌های هواپیمایی ارزان‌قیمت
* Non-scheduled airline
* Passenger airlines
* فهرست شرکت‌های هواپیمایی منطقه‌ای

 | 

 |
| اتحادیه‌های هواپیمایی | 
* وان‌ورلد
* اسکای‌تیم
* استار الاینس
* Value Alliance
* Vanilla Alliance
* U-FLY Alliance

 |
| Trade groups | 
* International
	+ ACO
	+ ATAG
	+ انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی
	+ IATAN
	+ ISTAT
* United States
	+ A4A
	+ RAA
* Europe
	+ A4E
	+ AEA
	+ EBAA
	+ ELFAA
	+ ERA
* Other regions
	+ AACO
	+ AAPA
	+ AFRAA
	+ RAAA

 |
| خدمه پرواز | 
* خلبان یک
* افسر اول
* Second officer
* Third officer
* مهماندار هواپیما
* مهندس پرواز
* مأمور بارگیری
* خلبان
* Purser
* مسافت مرده

 |
| هواپیمای مسافربری | 
* Travel class
	+ First class
	+ Business class
	+ Premium economy
	+ Economy class
	+ Basic economy
* Aircraft cabin
* Aircraft lavatory
* Aircraft seat map
* غذای هواپیما
* Airline seat
* Buy on board
* Crew rest compartment
* In-flight entertainment
* Inflight smoking
* غذاخانه
* Sickness bag

 |
| فرودگاه | 
* پروازگاه
* قطب شرکت هواپیمایی
* Airport check-in
* Airport lounge
* Airport rail link
* Airport terminal
* Airstair
* Boarding
* Domestic airport
* دروازه (فرودگاه)
* فرودگاه بین‌المللی
* Jet bridge
* Low-cost carrier terminal
* باند فرودگاه
* Transit hotel

 |
| گمرک / درون‌کوچی | 
* Arrival card
* Border control
* Departure card
* گذرنامه
* تیماتیک
* Travel document
* روادید

 |
| آثار زیست‌محیطی هوانوردی | 
* Hypermobility
* آثار زیست‌محیطی هوانوردی

 |
| حقوق هوایی | 
* Air transport agreement
	+ Bermuda Agreement (UK–US, 1946–1978)
	+ Bermuda II Agreement (UK–US, 1978–2008)
	+ China-US
	+ Cross-Strait charter (China–Taiwan)
* Beijing Convention
* Cape Town Treaty
* معاهده هوانوردی غیرنظامی بین‌المللی
* Convention on the Marking of Plastic Explosives
* European Common Aviation Area
* Flight permit
* آزادی‌های هوایی
* Hague Hijacking Convention
* Hague Protocol
* سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی
* Montreal Convention
* آزادی‌های هوایی
	+ EU–US Open Skies Agreement
* کنوانسیون مربوط به مقررات هوانوردی
* Rome Convention
* Sabotage Convention
* Tokyo Convention
* کنوانسیون ورشو

 |
| بار و بنه | 
* Bag tag
* Baggage allowance
* Baggage carousel
* Baggage cart
* Baggage reclaim
* Baggage handler
* Baggage handling system
* Checked baggage
* Hand luggage
* Lost luggage
* Luggage lock

 |
| Aviation safety | 
* Air Navigation and Transport Act
* Air rage
* مراقبت پرواز
* Aircraft safety card
* Airport authority
* Airport crash tender
* Airport police
* Airport security
* Brace position
* Evacuation slide
* جعبه سیاه
* National aviation authority
* Overwing exits
* Pre-flight safety demonstration
* Sky marshal

 |
| بلیط هواپیماs | 
* Airline booking ploys
* Airline reservations system
* بلیط هواپیما
* Airline timetable
* Bereavement flight
* کارت پرواز
* قرارداد نماد مشترک
* Continent pass
* بلیط الکترونیکی
* Fare basis code
* Flight cancellation and delay
* برنامه پرپرواز
* Government contract flight
* One-way travel
* Open-jaw ticket
* Passenger name record
* Red-eye flight
* Round-the-world ticket
* Standby
* Tracking
* آژانس مسافرتی
* Travel website

 |
| خدمه زمینی | 
* Aircraft maintenance technician
* Aircraft ground handling
* Baggage handler
* Flight dispatcher

 |
| متفرقه | 
* Mile high club

 |