**عاشورگِلدی برزین** (زادهٔ ۱۳۲۱) نوازندهٔ دوتار و خواننده موسیقی ترکمنی اهل ایران است. او در جشنوارهٔ «نغمه‌های پایداری» به عنوان چهرهٔ ماندگار موسیقی نواحی ایران مورد تجلیل قرار گرفت.

زندگی‌نامه
----------

عاشورگِلدی برزین، سال ۱۳۲۱ در روستای گرکز از توابع شهرستان کلاله در استان گلستان متولد شد. او نخستین فرزند خانواده بود و شش برادر و یک خواهر داشت. عاشورگلدی از سن ۹ سالگی آوازخوانی را آغاز کرد. او در سن ۱۲ سالگی، با حمایت مادر و پدرش و فروش گاوی که در خانه داشتند، سازِ دوتاری خرید و نزد «دینو گرکزی» فراگیری این ساز را آغاز کرد. پس از آن به مدت ۷ سال از آموزش‌های «نظرلی محجوبی»، از باغشی‌های سرشناس ترکمن بهره برد. «مختوم‌قلی قارلیف»، «صاخی جبار» و «نوربردی قولوف» از دیگر استادانِ آواز او بودند.

عاشورگلدی برای نخستین اجرایش، یک برهٔ سفید، مقداری پارچه و چند قران پول دریافت کرد. وقتی به خانه رفت، مادرش گفت: «به خاطر اینکه بالاخره اجرا کردن را شروع کردی این بره را قربانی می‌کنیم و نذری می‌دهیم.» صدای نالهٔ بره هنگامِ سر بریدن، عاشورگلدی را تحت تأثیر قرار داد و قطعه‌ای به عنوان «نالهٔ بره سفید» ساخت. او پس از آن، ۲ قطعهٔ دیگر نیز ساخت که در سن ۱۸ سالگی در رادیو گرگان، این آثار را اجرا کرد. وی در طول فعالیت‌های هنری خود، نزد ۳۵ هنرمند موسیقی آموزش دید، با این حال، «نظرلی محجوبی» استاد اصلی او به‌شمار می‌آمد. وی در کنار خوانندگی و نوازندگی، به آموزش موسیقی نیز پرداخت و در این زمینه ۱۸ شاگرد پرورش داد.

عاشورگلدی برزین به مدت ۵۴ سال با رادیو گرگان همکاری داشت. او در طول فعالیت‌های هنری خود، در حدودِ ۴۰ جشنوارهٔ داخلی و خارجی به اجرای برنامه پرداخت و حدود ۵۰ لوح تقدیر دریافت کرد. وی که به بیماری قلبی دچار شده بود، در سال ۱۳۹۶ اعلام کرد که برای ساخت خانهٔ ۴۵ متری‌اش وام گرفته و با مستمری ۱۵۰ هزارتومانی وزارت ارشاد از عهدهٔ بازپرداخت این وام برنیامده و حالا با چالش پلمپ شدن خانه‌اش روبرو شده‌است. حاجی‌گلدی برزین، برادر عاشورگلدی برزین نیز از معدود نوازندگان کمانچهٔ موسیقی ترکمنی بود که در اردیبهشت ۱۴۰۱ درگذشت.

عاشورگلدی برزین، مدرک درجه یک هنری خود را از وزارت ارشاد دریافت کرد و در اختتامیهٔ سی‌ و چهارمین جشنواره موسیقی فجر گلستان مورد تجلیل قرار گرفت.

او در سال ۱۳۹۸، تندیس آینه‌دار را از ششمین دورهٔ از جشنوارهٔ موسیقی آینه‌دار دریافت کرد. مستند «عاشقانه‌های یک ترکمن» به کارگردانی جمیل عامل صادقی، از زندگی و فعالیت‌های هنری عاشورگلدی برزین ساخته شده‌است.

آثار هنری
---------

از جمله آثار منتشرشدهٔ عاشورگلدی برزین، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* «بولار سِن»
* «داگلار هِک»
* «قلندر بِلان»
* «هَندا سِنی»
* «یی گیده ۱»
* «یی گیده ۲»
* آلبوم *گرگان‌یولی*

منابع
-----

1. ↑  «حضور عاشور گلدی برزین در هنرستان». *هنرستان موسیقی پسران*. ۱ تیر ۱۳۹۸.[*پیوند مرده*]
2. ↑  «امیدواری به آینده موسیقی نواحی». *روزنامه صمت*. ۷ اردیبهشت ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.[*پیوند مرده*]
3. ↑  «با ادامه این روند موسیقی نواحی نابود می‌شود/ "عاشورهای" بسیاری در مناطق محروم کشور چشم انتظار حمایت مسئولین‌اند». *خبرگزاری شنو*. ۱۰ آذر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
4. ↑  «اخبار آرشیوی». *نسیم آنلاین*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
5. 1 2  «مصادره خانه موزیسین ۷۵ ساله ترکمنی/مستمری ۱۵۰ هزار تومانی موزیسین‌های پیشکسوت به چه کار می‌آید؟». *خبرگزاری ایلنا*. ۹ آبان ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
6. ↑  کریمی، خانم. «هنرمندانی که صدایشان در نمی‌آید». *حقوق نیوز*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
7. ↑  Margush-2 (۲۰ خرداد ۱۳۹۸). «گاو شیرده را دادم و دوتار خریدم». *مارقوش ترکمن صحرا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
8. ↑  «مصادره خانه موزیسین ۷۵ ساله ترکمنی». *مردم سالاری*. ۹ آبان ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
9. ↑  «از زخم قلب نیاکان». *روزنامه ایران به واسطهٔ مگ ایران*. ۵ دی ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
10. ↑  "خبرای جدید ازموزیسین ۷۵ ساله ترکمنی". *گراتومیک* (به انگلیسی). Retrieved 2022-04-27.
11. ↑  «ماجرای مصادره خانه نوازنده ۷۵ ساله ترکمن حل می‌شود». *اعتمادآنلاین*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
12. ↑  «حاجی‌گلدی برزین در تنگدستی و انزوا درگذشت». *خبر آنلاین*. ۸ اردیبهشت ۱۴۰۱.
13. ↑  «تجلیل از «عاشور گلدی برزین» در آیین اختتامیه جشنواره موسیقی فجر گلستان». *وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی*. ۳۰ بهمن ۱۳۹۷.[*پیوند مرده*]
14. ↑  «اهدای تندیس سرو به سروقامتان موسیقی اقوام ایران». *خبرگزاری شبستان*. ۲۵ آذر ۱۳۹۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
15. ↑  «تالار وحدت غرق در سرمایه‌های موسیقی نواحی». *خبرگزاری ایسنا*. ۲۴ آذر ۱۳۹۸.
16. ↑  «پخش مستند «عاشقانه‌های یک ترکمن». *سینما معنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
17. ↑  «مستند «عاشقانه‌های یک ترکمن»». *ترکمن نیوز*. ۱۲ تیر ۱۳۹۹.
18. ↑  «عاشورگلدی برزین». *موسسه هنرمندان پیشکسوت*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.