دولت شهر آتن در سال۱۵۸۰ق. م پایه‌گذاری شد و در همین زمان معبد آتنا در محوطه آکروپلیس ساخته شد. بعد از اتحاد آتیکا تحت رهبری آتن در قرن هشتم ق. م به اقتدار و وسعت شهر پیوسته افزوده شد. آکروپلیس که در این زمان تمام شهرهای یونانی را در خود جای می‌داد، یا همچون آتن به تدریج به بخش مقدس و مقدس شهر بدل شد، و یا همچون میلتوس تخلیه شد و به خارج از محدوده شهر قرار گرفت. آگورا نیز در مکانی که قبلاً بازار و محل گردهمایی بوده، بر سر جاده پاناتنائیک، قبل از شروع سربالایی جاده به طرف آکروپلیس شکل گرفت (موریس،1373: 48-41).

در طی باز سازی شهر آتن بعد از حمله ایرانیان، به رهبری پریکلس در در اواخر قرن ۵ق. م (حیدرپور، 1382: 26)، دو مجتمع اصلی شهر، آگورا و آکروپولیس با دقت و توجه بسیار به روابط فضایی آن‌ها بازسازی شدند، اما در هر دو مورد، طرز قرار گرفتن ساختمان‌ها طبق محدودیت‌های موروثی تعیین شد (موریس، 1373: 48). این باز سازی‌ها که با پشتیبانی مالی اتحادیه دلیان انجام می‌گرفت، به تکامل معماری آتن کمک فراوانی کرد.
در مجموع معماری دوره کلاسیک آتن را می‌توان چکیده تأثیرات اجتماعی، سیاسی و مذهبی آن ملت دانست که به رهبری و پشتیبانی «فیدیاس»، معمار، پیکر تراش، و وزیر هنر وقت، به اوج رونق خود رسید. معماری این دوره بیشتر حجم و وضوح هندسی است تا معماری فضاهای داخلی. چنان‌که درون خانه یا حرم معبد به دلیل اینکه برای اجتماع شهروندان طراحی نشده، بدون استثنا بسیار کوچک بوده و فقط مجسمه یک خدا را درون خود جای می‌داده است (هانری، 1381: 40).

شهرسازی نیز در این دوره پیشرفت کرد که می‌توان انواع بناهای عمومی و خصوصی را در فضاهای شهری آتن مشاهده کرد. ازجمله فضاهای عمومی شهر آتن، می‌توان به معابد، آگورا، استوا یا رواق ستون‌دار، ساختمان‌های اداری، بازارها، اماکن تفریحی، بناهای یادبود و بولوتریون (ساختمان شورا)، ورزشگاه‌ها، گذر گاه‌های سرپوشیده و ستون‌های یادبود در خیابان‌ها، میدان‌های دو و اسب سواری با ردیف پلکانی برای تماشاگران اشاره کرد (خوشنویس، 1385: 105؛ زارعی، 1379: 214-211).
در طراحی فضاهای شهری آتن ارجحیت بر جامعه به جای تک تک اشخاص بوده و این فضاها طوری ساخته شده‌اند که بیشترین تعاملات ممکن در آن انجام می‌پذیرد. به عبارت دیگر تأکید برجامعه به جای فرد در فضاسازی شهر آتن محسوس و قابل مشاهده است (موریس، 1373: 36).

پانویس
------

1. 1 2 3  موریس، جیمز(1373)، تاریخ شکل شهر تا انقلاب صنعتی، ترجمه راضیه رضازاده، چاپ دوم، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علم و صنعت، تهران
2. ↑  حیدرپور، امیر اقبال(1382)، تاریخچه معماری جهان (تا اول دوره روکوکو)، چاپ اول، انتشارات سنبله، مشهد.
3. ↑  هانری، استیلن(1381)، دائرةالمعارف معماری جهان، ترجمه نادر روزرخ، چاپ اول، انتشارات فرهنگیان، تهران.
4. ↑  خوشنویس، احمد میرزا کوچک(1385)، دولت شهر آرمانی ایرانی مفهوم فضای شهری ایرانی، باغ نظر(6): 118-101.
5. ↑  زارعی، محمد ابراهیم(1379)، آشنایی با معماری جهان، چاپ اول، نشر فن آوران، همدان

منابع
-----

* موریس، جیمز(۱۳۷۳)، تاریخ شکل شهر تا انقلاب صنعتی، ترجمه راضیه رضازاده، چاپ دوم، انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علم و صنعت، تهران
* حیدرپور، امیر اقبال(۱۳۸۲)، تاریخچه معماری جهان (تا اول دوره روکوکو)، چاپ اول، انتشارات سنبله، مشهد.
* هانری، استیلن(۱۳۸۱)، دائرةالمعارف معماری جهان، ترجمه نادر روزرخ، چاپ اول، انتشارات فرهنگیان، تهران.
* خوشنویس، احمد میرزا کوچک(۱۳۸۵)، دولت شهر آرمانی ایرانی مفهوم فضای شهری ایرانی، باغ نظر(۶): ۱۱۸–۱۰۱.
* زارعی، محمد ابراهیم(۱۳۷۹)، آشنایی با معماری جهان، چاپ اول، نشر فن آوران، همدان

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای 
معماری شهر آتن ***دارد.*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ معماری شهر آتن موجود است. |