recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ادوارد بیبینز آولینگ** (زاده ۲۹ نوامبر ۱۸۴۹ - درگذشته ۲ اوت ۱۸۹۸) مربی برجسته زیست‌شناسی و سخنگوی محبوب تکامل داروینیسم، بی‌خدایی و سوسیالیسم بود.

آولینگ نویسنده کتاب‌ها و جزوه‌های متعدد و از اعضای بنیانگذار اتحادیه سوسیالیست و حزب کارگر مستقل بود. او همسر النور مارکس، کوچکترین دختر کارل مارکس بود.

زندگی‌نامه
----------

### سال‌های اول

آولینگ در ۲۹ نوامبر ۱۸۴۹ در استوک نیوینگتون متولد شد، وی پنجمین فرزند از هشت فرزند کشیش توماس ویلیام باستر آولینگ (۱۸۱۵–۱۸۸۴) بود، همسرش، مری آن (متوفی ۱۸۷۷)، دختر توماس گودال، کشاورز و مسافرخانه‌دار اهل ویسبچ، کمبریج‌شر بود.

آولینگ در مدرسه تاونتون تحصیل کرد و در سال ۱۸۶۷ آموزش پزشکی در کالج دانشگاهی لندن را آغاز کرد. او در سال ۱۸۷۰ با مدرک کارشناسی جانورشناسی فارغ‌التحصیل شد. آولینگ تدریس زیست‌شناسی و سخنرانی در علوم را در دانشگاه کینگز لندن آغاز کرد، اما به دلیل بی‌دینی خود نتوانست پیشرفت کند و از دیدگاه‌های چپ حمایت کرد. او سپس سال ۱۸۸۲ در بیمارستان لندن، در مورد آناتومی و بیولوژی سخنرانی کرد.

در ۳۰ ژوئیه ۱۸۷۲، Aveling با وارث ایزابل کمبل فرانک (۲۲ نوامبر ۱۸۴۹–۱۲ سپتامبر ۱۸۹۲) ازدواج کرد، اما این ازدواج تنها دو سال طول کشید تا اینکه آنها دوستانه از هم جدا شدند. به گفته آولینگ، علت این جدایی این بود که ایزابل نمی‌توانست از دیدگاه‌های الحادی خود پیروی کند، اگرچه شایعاتی وجود داشت که او به خاطر پول با او ازدواج کرده بود. آنها طلاق نگرفتند و ازدواج با مرگ او به پایان رسید.

از ۱۸۷۲ تا ۱۸۷۶، آولینگ معلم فیزیک و گیاه‌شناسی در مدرسه دخترانه کالج شمالی لندن بود.

در ۱۸۸۰، آولینگ بیش از صد سخنرانی در زمینه آزاداندیشی ارائه کرد و به عنوان نایب رئیس انجمن ملی سکولار انتخاب شد. وی مجله انسان‌گرای سکولار، آزاداندیشی را هنگامی ویراستار کرد که سردبیر بنیانگذار آن جورج ویلیام فوت در سال ۱۸۸۳ به جرم کفر به زندان افتاد.

### زندگی سیاسی

در نوامبر ۱۸۸۲ او به عنوان نماینده وست مینستر در هیئت مدیره مدرسه لندن انتخاب شد.

در سال ۱۸۸۴، آولینگ با النور «توسی» مارکس، دختر کارل مارکس ازدواج کرد و بدین ترتیب به حلقه داخلی سوسیالیسم بریتانیایی وارد شد. متعاقباً در سال ۱۸۸۴، آولینگ و النور هر دو به عضویت شورای اجرایی فدراسیون سوسیال دموکرات انتخاب شدند. این موقعیت موقتی به نظر می‌رسید، زیرا این زوج در پایان سال به همراه ویلیام موریس و بلفورت بکس از SDF جدا شدند، که باعث شکاف شدید جامعه سوسیالیستی شد.

### ترجمه‌ها

* LA Tikhomirov، *روسیه: سیاسی و اجتماعی.* لندن: سوان سوننشاین و شرکت، ۱۸۸۸.

منابع
-----

1. ↑  Henderson, "Edward Aveling," pg. 36.

پیوند به بیرون
--------------

* کارهای Edward Aveling در پروژه گوتنبرگ
* Works by or about Edward Aveling
* آثار ادوارد آولینگ در لیبری‌واکس (کتابخانهٔ صوتی با مالکیت عمومی)  </img>
* ارنست هکل، *شجره انسان: و مقالات دیگر*. لندن: Freetought Pub. , tr. توسط EB Aveling (1883).
* بیوگرافی ادوارد آولینگ, آموزشی اسپارتاکوس. بازبینی شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹.
**دمتریوس پالایولوگوس کانتاکوزنوس** ( یونانی: Δημήτριος Παλαιολόγος Καντακουζηνός  ; ش. ۱۴۲۰-۱۴۵۳ ) *مسازون* (وزیر ارشد) امپراطور ژان هشتم پالایولوگوس و برادرش کنستانتین یازدهم بود. همکار او در دفتر به عنوان *مزون* لوکاس نوتاراس بود. 

دمتریوس برای اولین بار در تاریخ به عنوان یکی از درباریان ظاهر شد که به ژان هشتم توصیه کرد از شاهزاده عثمانی مصطفی در تلاش برای به دست گرفتن کنترل امپراتوری عثمانی پس از مرگ برادرش محمد یکم در سال ۱۴۲۱ حمایت کند. هنگامی که مراد دوم پسر محمد در این رقابت پیروز شد، او به عنوان یکی از فرستادگان (دو نفر دیگر متیو لاسکاریس و آنجلوس فیلوماتس) برای دیدار با مراد انتخاب شد. سلطان از این که بیزانسی‌ها از عمویش حمایت کرده بودند با زندانی کردن آنها ناراحتی خود را نشان داد. هیچ یک از آنها تا زمان انعقاد معاهده بین ژان هشتم و مراد در فوریه  آزاد نشدند.

او نقش‌های برجسته دیگری را در امور دیپلماتیک به عنوان *مزون* دو امپراتور ایفا کرد. او شاهد قراردادهای جان با جمهوری ونیز در سپتامبر ۱۴۲۳، می ۱۴۳۱، اکتبر ۱۴۳۶، سپتامبر ۱۴۴۲ و ژوئیه ۱۴۴۷ بود.  او همچنین نقش قهرمانانه‌ای در دفاع نهایی از قسطنطنیه ایفا کرد. به گفته دونالد نیکول، او فرماندهی یگانی متشکل از ۷۰۰ مرد مستقر در همسایگی کلیسای حواریون مقدس را به همراه دامادش نیکفوروس پالیولوگوس برعهده داشت، در حالی که استیون رانسیمن او را به فرماندهی بخشی از دیوارهای تئودوسیان در کنار دریای مرمره منصوب کرد.

سرنوشت دمتریوس پس از سقوط قسطنطنیه به دست ارتش سلطان محمد دوم نامشخص است. شارل دو کانج می‌نویسد که او و دامادش در دفاع از شهر کشته شدند. استیون رانسیمن می نویسد که دمتریوس زنده اسیر شد.   دونالد نیکول اشاره می‌کند که یک دمتریوس کانتاکوزنوس در حال فرار از شهر سقوط کرده، همراه با خانواده خود و سایر پناهندگان، در کشتی دریاسالار جنوایی زورزی دوریا ثبت شده است. دوریا آنها را تا خیوس برد، جایی که کاپیتان ونیزی توماس سلسی آنها را به کاندیا (هراکلیون امروزی) در کرت رهسپار کرد. نیکول همچنین سابقه ازدواج دختر «دیمیتریوس کانتاکوزنوس» و همسرش سیمونیس گادلینا به نام ماریا را با تئودور، پسر پل پالیولوگوس، در نوامبر ۱۴۸۶ در کورفو ذکر می‌کند 

نیکول هیچ اطلاعاتی در مورد نام والدین دمتریوس پالیولوگوس کانتاکوزنوس ارائه نمی‌دهد، اگرچه او اظهار می‌دارد که دمتریوس پسر عموی امپراتور ژان هشتم بود.  نام همسرش مشخص نیست، اگرچه او یک دختر داشت که همانطور که در بالا ذکر شد با نیکفوروس پالیولوژیوس ازدواج کرد و فرض می‌شود که دمتریوس پدر یک *پروستاتور است* که همراه با لوکاس نوتاراس و آندرونیکوس پالایولوگوس کانتاکوزنوس پنج روز پس از تصرف شهر اعدام شد.

منابع
-----

1. 1 2 3  Nicol 1968, p. 193.
2. ↑  Nicol 1968, pp. 192ff..
3. 1 2  Nicol 1968, p. 194.
4. ↑  Runciman, *Fall of Constantinople*, p. 141.
5. ↑  Nicol 1968, p. 195.
**ابوهاشم عبدالسلام بن محمد بن عبد الوهاب بن سلام ابن خالد بن حمران الجبائی المعتزلی** معروف به **ابوهاشم جبایی** عالم معتزلی بود. وی در سال ۲۷۵ (قمری)/۸۸۸ (میلادی) به دنیا آمد و تحت آموزش پدرش، ابوعلی جبایی، بزرگ شد. وی در علوم کلام مناظره صاحب سبک بود و پیروان معتزلی او را «الهاشمیة» یا «البهشمیة» می‌نامند. وی در سال ۳۲۱ (قمری)/۹۳۳ (میلادی) درگذشت.

یکی از مسائل بحث‌برانگیزی که همواره با نام ابوهاشم همراه بوده، پذیرش چیزی است به نام «حال» که واسطه میان وجود و عدم است. از نظر وی، صفاتی چون عالم و قادر- که در وصف خداوند بکار می‌روند - «احوالی» هستند که به خود نه موجودند و نه معدوم؛ نه معلوم اند و نه مجهول، نه قدیمی اند و نه حادث. وی با ارئه این نظریه در جست و جوی راه میانه ای بود که از یک سوی - همچون شیوه بسیاری از اسلاف معتزلی اش در مسئله صفات الهی - به انکار صفات نینجامد؛ و از سوی دیگر، مجالی برای طرح پرسش دربارهٔ «زیادت صفات یا عینیت آنها با ذات» و نیز «حادث یا قدیم بودن صفات» باقی نگذارد. به هر حال، در تفسیر این دیدگاه و نقد آن، سخن فراوان است.

آثار
----

* *الشامل* در فقه
* *تذکرة العالم*
* *العدة فی أصول* در الفقه
* *کتاب الابواب الصغیرة*
* *کتاب انسان*
* *العوض*
* *المسائل العسکریات*
* *النقض علی ارسطاطالیس فی السکون و الفساد*
* *الطبائع و النقض علی القائلین بها*
* *الاجتهاد*

منابع
-----

1. ↑  *الملل و النحل*. صص. ۸۲.
2. ↑  *مصنفات الشیخ المفید*. ج. ۱۰. صص. ۴۹–۵۶.

* أعیان الزمان وجیران النعمان فی مقبرة الخیزران - تألیف ولید الأعظمی - مکتبة الرقیم - بغداد - ۲۰۰۱م - صفحه ۲۲، ۲۳.
* المنتظم فی تاریخ الملوک و الأمم - ابن الجوزی البغدادی - ۶/۲۶۱.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اسلام است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**احمد جمیل** (ترکی آذربایجانی: *Əhməd Səttar oğlu Cəmilzadə*; ۲۰ اکتبر ۱۹۱۳ – ۲۴ سپتامبر ۱۹۷۷) شاعر آذربایجانی، عضو اتحادیه نویسندگان آذربایجان (۱۹۳۹) و دریافت کننده جایزه دولتی آذربایجان شوروی (۱۹۸۰) بود.

زندگی‌نامه
----------

احمد جمیل در ۲۰ اکتبر سال ۱۹۱۳ در شهر ایروان فرمانداری ایروان متولد شد. همگامی که هنوز دانش آموز پایه هفتم متوسطه بود، اولین شعرش به اسم «قفقاز زیبا» در سال ۱۹۲۸ در مجله «گنجه طلا» به انتشار رسید. وی در شعبه «انجمن نویسندگان پرولتری آذربایجان» در شهر گنجه فعالانه شرکت می‌کرد. اشعار وی هر از چند گاهی در روزنامه‌ها و مجلاتی نظیر «گنجه طلا»، «فقزای داغستان»، «بلشویک جوان»، «حمله» و «انقلاب و فرهنگ» منتشر می‌شد. سپس به ادامه تحصیل در دانشکده ادبیات دانشگاه تربیت مدرس آذربایجان (۱۹۳۰–۱۹۳۳) پرداخت.

احمد جمیل در میان سال‌های ۱۹۳۳–۱۹۳۶ و ۱۹۳۶–۱۹۴۰ به ترتیب در روستای زگم شهرستان شمکور و شهر گنجه به شغل آموزگاری مشغول بود. از ماه سپتامبر سال ۱۹۴۰، در کنار اینکه به عنوان مشاور در بخش شعر اتحادیه نویسندگان آذربایجان شوروی فعالیت داشت، همچنین به منزله کارمند ادبی و دبیر مسئول «روزنامه ادبیات» اشتغال یافت. سپس به عنوان دبیر مسئول اتحادیه یاد شده انتخاب شد و بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۲ مسئولیت این سمت را به عهده داشت.

در جریان جنگ جهانی دوم، احمد جمیل در دفاتر تحریریه روزنامه‌هایی مثل «ضربه نبرد»، «حمله» و «به سمت جلو برای وطن» که اخبار مربوط به خط مقدم جهبه‌های قفقاز شمالی و شبه‌جزیره کریمه را پوشش می‌دادند، کار می‌کرد. در سال‌های متعاقب دبیر اجرایی هیئت بعداً دبیر اجرایی هیئت مدیره اتحادیه نویسندگان (۱۹۴۴–۱۹۴۷) و عضو هیئت مدیره انتخاب شد. وی به مدت طولانی عضو هیئت تحریریه جریده «روزنامه ادبیات»، و مجلات «آذربایجان» و «اولدوز» (ستاره) بود.

علاوه بر این، احمد جمیل برای مدت‌ها به عنوان ویراستار در انتشارات «آذرنشر» (۱۹۵۳–۱۹۵۵)، مشاور در وزارت فرهنگ آذربایجان (۱۹۵۶–۱۹۵۹)، سردبیر در مجله «آذربایجان» (۱۹۵۹–۱۹۶۰)، سردبیر در آذرنشر (۱۹۶۲–۱۹۶۳)، ویرایشگر در انتشارات «گنجلیک» (۱۹۶۴–۱۹۶۷)، سردبیر در مجله «اولدوز» (۱۹۷۳–۱۹۷۷) فعالیت کرد.

در پاس خدمات خود، احمد جمیل دو بار نشان پرچم سرخ کار و عنوان‌های افتخار توسط هیئت رئیسیه شورای عالی جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی اخذ کرده بود.

احمد جمیل در روز ۲۴ سپتامبر سال ۱۹۷۷ در شهر باکو درگذشت.

منابع
-----

1. ↑  "Ədəbiyyat, incəsənət və arxitektura sahəsində 1980-ci il Azərbaycan SSR Dövlət mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 1980-ci il tarixli Qərarı" (PDF).
2. 1 2  "Bir şair ömrü- Əhməd Cəmil". *az.baku-art.com* (به ترکی آذربایجانی). Retrieved 2023-06-16.
3. 1 2 3  "Əhməd Cəmil haqqında maraqlı faktlar".
4. ↑  "Əhməd Cəmil". *portal.azertag.az* (به ترکی آذربایجانی). Retrieved 2023-06-16.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ احمد جمیل موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* لهستان

 |
یک نمونه از رندر خرگوش استنفورد
**خرگوش استنفورد** یک مدل کامپیوتری سه بعدی است که برای آزمایش الگوریتم‌های گرافیکی توسط گرگ تورک و مارک لیوی در سال ۱۹۹۴ در دانشگاه استنفورد ساخته شده است. این مدل در فرمت‌های مختلف قابل دانلود کردن می‌باشد.

خرگوش استنفورد داده ای شامل ۶۹۵۴۵۱ مثلث است که توسط اسکن سه بعدی از مجسمه یک خرگوش سرامیکی ایجاد شده است. این داده می‌تواند برای آزمایش کردن الگوریتم‌های مختلف گرافیکی مانند ساده‌سازی چند ضلعی‌ها، فشرده سازی، هموار کردن سطح و تعامل نور با محیط مورد استفاده قرار گیرد.
با استانداردهای امروزی در پیچیدگی هندسی و تعداد مثلث‌ها، این مدل، مدلی ساده تلقی می‌شود. داده خرگوش استنفورد دارای اشکالاتی می‌باشد که به دلیل استفاده از اسکنر سه بعدی به وجود آمده و اجتناب ناپذیرند. این اشکالات شامل وجود سوراخ در منیفلدهای متصل است که بعضاً به دلیل محدودیت‌های اسکن یا به دلیل خالی بودن بخش‌هایی از شی واقعی ایجاد شده است. با وجود همه این ایرادات، این مدل دادهٔ ورودی واقعی تری را برای الگوریتم‌ها فراهم می‌کند.
ابن مدل ابتداً به صورت فایل (ply (polygon. در چهار کیفیت مختلف که ۶۹۵۴۱ چند ضلعی بالاترین آنهاست، در دسترس همه بوده است.

منابع
-----



|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد رایانه است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |



1. ↑
**ادریس دبی ایتنو** (به فرانسوی: Idriss Déby) (زاده ۱۸ ژوئن ۱۹۵۲ – درگذشته ۲۰ آوریل ۲۰۲۱ ) رئیس‌جمهور چاد از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ و رئیس جنبش نجات میهن‌پرستی بود. وی رهبری یک کودتا علیه رئیس‌جمهور حسین حبری در دسامبر ۱۹۹۰ را برعهده داشت و به این ترتیب قدرت را به دست گرفت و از شورش‌های مختلف بعدی و تلاش‌هایی که برای کودتا علیه وی صورت گرفت جان سالم به در برد. دبی در انتخابات ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱ پیروز شد و پس از برداشتن موانع قانونی و محدودیت‌های تکرار دوره ریاست‌جمهوری موفق شد در سال‌های ۲۰۰۶، ۲۰۱۱، ۲۰۱۶ و ۲۰۲۱ دوباره در انتخابات پیروز شود. دبی باعث شد تا چاد در پایین فهرست شاخص مردم‌سالاری قرار گیرد. او در ۲۰ آوریل ۲۰۲۱ هنگام فرماندهی نیروهای خود علیه شورشیان جبهه تغییر و توافق چاد (FACT) کشته شد.

زندگی سیاسی
-----------

ادریس دبی در دسامبر ۱۹۹۰ با کودتای نظامی دولت حسین حبری را ساقط کرد و در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۹۹۶ و ۲۰۰۱ قدرت را به دست آورد و پس از آن با تغییر در قانون اساسی توانست دوباره در انتخابات سال ۲۰۰۶ و ۲۰۱۱ نیز نامزد شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری چاد شود و به پیروزی برسد. او در ژانویه ۲۰۰۶ به نام خانوادگی خود "Itno" را اضافه کرد.

انجام اصلاحات قانون اساسی چاد در سال ۲۰۰۵ به منظور مجوز شرکت در انتخابات ریاست‌جمهوری، سبب شد که دبی پشتیبانی ارتش را از دست بدهد و این کشور دچار شورش‌های فراوانی از سمت مخالفان شود.

انتخابات ۲۰۲۱ ریاست‌جمهوری چاد، با تحریم «صالح کبزابو»، «واد العبد القادر کاموگه» و «گارلژی یورونگ» سه نامزد مخالف دولت در انتخابات همراه شد. این سه نامزد مخالف ادریس دبی از وجود هزاران کارت انتخاباتی اضافی خبر داده بودند. دبی در این انتخابات تنها با «پاهامی پاداکت آلبرت» و «ناجی مادو» که با آرای زیر ۵ در صد آوردند به رقابت پرداخت.

مرگ
---

اعلام پیروزی دبی در انتخابات ساختگی ریاست‌جمهوری با بیش از ۷۹ درصد آرا موجب تشدید درگیری‌ها در چاد شد. روز ۲۰ آوریل ۲۰۲۱ دبی براثر جراحات ناشی از درگیری‌ها با شورشیان در شمال این کشور کشته شد. دبی برای بازدید از نیروهای نظامی به خط مقدم درگیری‌ها با شورشیان در مرز چاد با لیبی رفته بود. بدنبال مرگ دبی، پارلمان و دولت منحل شد و محمد ادریس دبی، پسر دبی، برای ۱۸ ماه اداره کشور را برعهده گرفت.

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***ادریس دبی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

1. ↑  ایرنا (۲۰ آوریل ۲۰۲۱). «رئیس‌جمهوری چاد کشته شد».
2. ↑  Congress، The Library of. «LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)». *id.loc.gov*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۷.
3. ↑  "BREAKING: Chad president assassinated by militants from North". *EgyptToday*. 2021-04-20. Retrieved 2021-04-20.
4. ↑  فرانس 24 (۲۱ آوریل ۲۰۲۱). «Chadian President Idriss Deby dies on frontline after 30 years in power».
5. ↑  رئیس‌جمهور چاد با تأیید پیروزی وی از سوی کمیسیون انتخابات، برای سومین دوره متوالی به ریاست جمهوری برگزیده شد. فارس نیوز
6. ↑  آدرس دبی با تغییر در قانون اساسی توانست برای سومین دوره نیز نامزد شرکت در انتخابات ریاست جمهوری چاد شود بایگانی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine، جام جم آنلاین
7. ↑  ' ادریس دبی ایتنو' با کسب بیش از 88 درصد آرا بار دیگر به عنوان رئیس‌جمهوری چاد برگزیده شد افران
8. ↑  «رئیس‌جمهوری چاد بعد از جراحات در درگیری با شورشیان کشته شد».
9. ↑  «رئیس‌جمهوری چاد بعد از جراحات در درگیری با شورشیان کشته شد».
10. ↑  ایرنا (۲۰ آوریل ۲۰۲۱). «رئیس‌جمهوری چاد کشته شد».
رابطهٔ خطی، متغیرهای متناسب
**خطسانی** یا **خطینگی** یا **خطی‌بودن** (به انگلیسی: Linearity)، ویژگی یک رابطه یا عملکرد ریاضی است؛ به این معنی که می‌توان آن رابطه را در شکل نموداری به صورت یک خط مستقیم نشان داد. مثال‌های *رابطهٔ خطی* ولتاژ و جریان در یک مقاومت (قانون اهم)، یا جِرم و وزن یک شیء است. تناسب بیانگر خطسانی است، اما خطی بودن لزوماً به معنای تناسب رابطه نیست.

در ریاضیات
----------

در ریاضیات، یک نگاشت خطی یا تابع خطی f(x) تابعی است که دو ویژگی زیر را برآورده می‌کند:

* جمع‌پذیری (Additive map): تابعی که عمل جمع را حفظ می‌کند: *f*(*x* + *y*) = *f*(*x*) + *f*(*y*).
* همگن (function Homogeneity) درجهٔ ۱: *f*(α*x*) = α*f*(*x*) برای تمام α.

مفهوم *رابطهٔ خطی* را می‌توان به عملگرهای خطی گسترش داد. مثال‌های مهم از عملگرهای خطی مشتق را شامل می‌شود که عملگر دیفرانسیلی در نظر گرفته شده، و بسیاری از آن، از جمله عملگرهای دل و لاپلاس ساخته شده‌اند. هنگامی که یک معادله دیفرانسیلی را بتوان در شکل خطی بیان کرد، به طور کلی معادله به سادگی با شکستن آن به قطعات کوچک، و حل این قطعات، و در نهایت جمع‌کردن نتیجه‌ها، قابل حل است.

جبر خطی شاخه‌ای از ریاضیات است و به مطالعهٔ بردارها، فضاهای برداری (همچنین فضاهای خطی نامیده می‌شود)، تحولات خطی (همچنین به نام نگاشت خطی خوانده می‌شود) و سیستم‌های معادلات خطی می‌پردازد.

واژهٔ خطی و واژهٔ لاتین آن (لینیر linear) به معنی «مربوط به خط» اشاره به مشابه خط بودن است، برای شرح معادلات خطی و غیر خطی، به مقاله‌های اصلی آنها مراجعه کنید. فیزیک‌دانان و ریاضیدانان به استفاده از معادلات و توابع غیر خطی علاقه‌مند هستند زیرا آن‌ها می‌توانند برای نشان‌دادن بسیاری از پدیده‌های طبیعی، از جمله آشوب، آن‌ها را به راحتی مورد استفاده قرار دهند.

### چندجمله‌ای‌های خطی

در یک استفادهٔ متفاوت از تعریف فوق، به یک چندجمله‌ای درجهٔ ۱، خطی گفته می‌شود زیرا گراف یک تابع از آن به شکل یک خط است.

در حقیقت، یک معادلهٔ خطی یکی از اشکال:

{\displaystyle f(x)=mx+b\ } است؛ که در آن «m» اغلب شیب یا گرادیان نامیده می‌شود، و «b» عرض از مبدأ است؛ که نقطه تقاطع بین گراف تابع و محور «y» را نشان می‌دهد.
توجه شود که این استفاده از *اصطلاح خطی* همانند بخش فوق نیست، زیرا چندجمله‌ای‌های خطی بر روی اعداد حقیقی، به طور کلی هیچ جمع‌بندی یا یکنواختی را برآورده نمی‌کنند. در حقیقت، اگر و فقط اگر «صفر = b» باشد، این کار را انجام می‌دهند؛ بنابراین در حالت «b ≠ ۰»، تابع اغلب یک تابع آفین نامیده می‌شود، (تبدیل آفین را ببینید).

جستارهای وابسته
---------------

* سامانه خطی
* برنامه‌ریزی خطی

منابع
-----

1. ↑  Edwards, Harold M. (1995). *Linear Algebra*. Springer. p. 78. ISBN 978-0-8176-3731-6.
2. ↑  Stewart, James (2008). *Calculus: Early Transcendentals*, 6th ed. , Brooks Cole Cengage Learning. شابک ‎۹۷۸−۰−۴۹۵−۰۱۱۶۶−۸, Section 1.2

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Linearity». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۷.
ادبیات شفاهی و روایتی آفریقا در بسیاری از کشورها اساس و پایه فرهنگ آنها را تشکیل می‌دهد و نقالان و قصه‌گوها بواسطه داشتن اطلاعات عمومی میان مردم آفریقائی ارزش و احترام دارند و در زبان گینه به این دسته از قصه‌گوها گریو «Griot) یعنی جادوگر گویند اما نه آن جادوگر که متبادر به ذهن بلکه در اینجا به معنی کسی که بر مردم عادی و معولی از لحاظ دانستن ادبیات شفاهی و معلومات پراکنده برتری دارد.

تمسیرنیان Tamsir Niane یکی از ادیبان برجست گینه به‌شمار می‌رود وی علاوه بر قصه‌گوئی و اطلاع از تاریخ، به تألیف تاریخی دربارهٔ ملت‌های غرب آفریقائی پرداخته و حماسه‌ای به نام سونجاتا (یا سوندیاتا) نیز تنظیم کرده‌است؛ که از لحاظ ادبی و نگارش و نقل روایات اثر مهم به‌شمار می‌رود.

حماسه سونجاتا با اینکه از روایات مردم مالی گرفته شده با اینحال چون تمسیرنیان به خوبی از عهده نگارش و دمیدن روح ادبی به آن برآمده بسیار مقبول نظر مردم گینه قرار گرفته‌است.

در سونجاتا که از سده دوازدهم میلادی است قهرمان داستان موجودی روشن بین، شجاع دارای قدرت جسمی و مؤید و متکی به معجزات و خرافات، در این داستان خدایان، جانوران و برخی از عوامل طبیعی دست اندرکار کمک به قهرمان حکایت هستند.

برای مکتب و ساختن ادبیات شفاهی گینه عده‌ای به تلاش و کوشش برخاستند از جمله می‌توان کئیتافوده با Keita Fodeba را ذکر کرد.

اولین کار پرارزش فوده با تنظیم باله‌های آفریقائی بود، این باله‌ها مورد استقبال سایر کشورها قرار گرفت و از آن پس به ترانه‌ها و موسیقی و رقص مردم گینه علاقه‌مندی مردم سایر کشورها آغاز گشت.

فوده با دیوانی مشتمل بر اشعار و حماسه‌های قومی و ملی خویش ترتیب داد که در آن از شعر، موسیقی سود جسته‌است. در دیوان اشعار این شاعر که در سال ۱۹۴۸ منتشر گردید آمیخته‌ای از شعر و نثر موسیقی و آواز، تک گوئی وهمسرائی است.

رمان‌نویسی در گینه
------------------

کاماراله Camar Laye از رمان نویسان برجسته گینه بلکه همه آفریقاست زیرا رمان کودک سیاه وی یک اثر عالی است. نویسنده آن یکنفر مهندس گینه‌ای است که در سال ۱۹۲۸ به دنیا آمده‌است.

کاماراله از سبکی ساده و روان و واقع‌نگاری استفاده کرده و در خلق رمان کودک سیاه و رمان درامون از سبک واقع‌نگاری Dramoun سود بسیار جسته‌است. رمان درامون در حقیقت دنباله رمان کودک سیاه و شرح دوران تحصیل و دانشجوئی وی در اروپاست.
**خیرآباد مه ولات**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان مه ولات در استان خراسان رضوی ایران است.

جمعیت
-----

خیرآباد در دهستان مه ولات جنوبی قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، جمعیت آن ۱۰۰۷ نفر شامل ۵۲۰ زن و ۴۸۸ مرد با ۳۳۸ خانوار بوده‌است.
فاصله آن از مرکز شهرستان ۱۷ کیلومتر و از مرکز استان (مشهد) ۲۱۱ کیلومتر است اغلب اهالی روستا از سادات اهل بیت می‌باشند
این روستا وقف سادات از اولاد میرزا جلال الدین محمد حکیم می‌باشد که به اولادهای جلالی، عبدالقادری، نظام، بدیعی، ابوترابی، کمالی، جعفریان تقسیم .می‌شوند.
مردم به شغل دامداری وکشاورزی مشغولند.
جمعیت خیرآباد در سال‌های اخیر کاهش داشته‌است وعلت آن هم خشکسالی و نبود درآمد و شغل مناسب برای جوانان است که باعث مهاجرت به شهرها شده‌است.

در دو قسمت روستا کشاورزی آبی وجود دارد که یک بخش آن با آب قنات در مجاورت سکونتگاه روستا است که اغلب، محصولات باغی صیفی جات غلات گندم و جو زعفران با آن کشت می‌شود بخش دیگر حاصل شش چاه عمیق است که هرکدام متعلق به خانواری است**.**
کشاورزی دیمه (آبیاری بارانی) هم در بندهای حاشیه روستا وجود دارد.

***تاریخ روستا به دوره صفویه بر می‌گردد که رباط در ورودی روستا، حمام و [***
[آب‌انبار]] به جا مانده‌است.
زبان مردم خیراباد زبان فارسی است و با گویش تونی که از اصیل ترین گویش های فارسی است سخن می گویند.

با توجه به پیشینه تاریخی خیرآباد، این روستا دارای آداب ویژه برای برگزاری آیین ماه محرم است که با توجه به جایگاه این مراسم در مه ولات بر اهمیت موضوع افزوده است. 

* «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان مه‌ولات |
| --- |
| مرکز شهرستان | 
* فیض‌آباد

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* فیض‌آباد

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| حومه | 
* عبدل‌آباد
* حسن‌آباد
* همت‌آباد

 |
| مه‌ولات جنوبی | 
* برجک
* دانیال
* فتح‌آباد
* حاجی‌آباد
* جنت‌آباد
* جراحی
* خیرآباد
* مهنه
* میاندهی
* نصروئی
* قربان‌آباد
* شمس‌آباد

 |

 |

 |
| شادمهر | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* شادمهر

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| ازغند | 
* الی
* علی‌آباد علیا
* علی‌آباد سفلی
* علی‌آباد وسط
* ازغند
* چنار
* اسکندرآباد
* گلستان
* خوشدره
* قلعه‌جوق
* قلعه‌نو
* سلطان‌آباد
* ظهیرآباد پایین
* زرمهر
* زرنوخ

 |
| مه‌ولات شمالی | 
* احمدآباد
* بوسعد
* چهل سر
* دوغ‌آباد
* فلج
* نصرآباد

 |

 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک روستا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**ابوهاشم عبداله بن محمد حنفیه** فرزند محمد حنفیه و امام جماعتی از شیعیان موسوم به هاشمیه بود. پس از آنکه محمد حنفیه درگذشت، گروهی از پیروان او بر این باور شدند، که محمد حنفیه به غیبت رفته‌است و روزی باز خواهد گشت و عدل و داد را برقرار خواهد ساخت. آن گروهی که به فوت محمد حنفیه قائل بودند، رو به ابوهاشم آورند. این گروه از شیعه را هاشمیه می‌گفتند. ابوهاشم در سال ۹۸ ه‍.ق (۷۱۷ م) در حمیمه فلسطین درگذشت. پس از او پیروان او به چندین فرقه تقسیم شدند.

پس از مرگ او، عباسیان ادعا کردند که ابوهاشم در بستر مرگ، پسر عموی دور خود، محمد بن علی بن عبدالله بن عباس را به امامت معرفی کرده. پسر این مرد، عبدالله نام بود که همان سفاح، اولین خلیفه عباسی شد و فرقه کیسانیه را که عموی بزرگ او محمد بن حنفیه را به عنوان امام شناخته بود رد کرد و از اینجا درگیری عباسیان با امامان شیعه آغاز شد. پسر دیگر محمد منصور دوانقی دومین خلیفه عباسی شد.

پانویس
------

1. ↑  Momen, Moojan, *An Introduction to Shi'i Islam*, Yale University Press, 1985
2. ↑  Momen, Moojan (1985). *An Introduction to Shi'i Islam*. Oxford, U.K.: George Ronald. pp. 47–48.
**سباستیان خولیان گایاره گارخون** (اسپانیایی: Sebastián Julián Gayarre Garjón‎؛ ۱۵ آوریل ۱۹۲۱ – ۲۰۰۹) با نام هنری «**خولیان گایاره**» یک خواننده تنور مشهور اپرا اهل اسپانیا بود.

او بود که نقش‌های «مارچلو» در اپرای «دوکِ آلبا» (گائتانو دونیزتی) و «جوکوندا» در اپرایِ «لا جوکوندا» (آمیلکاره پونکیلی) را ابداع کرد.

زندگی‌نامه
----------

او در یک خانوادهٔ باسک، در شهری کوچک به نام «رونکال» بر دامنهٔ رشته کوه‌های پیرنه تربیت یافت و فرزند سوم خانواده بود. خولیان به دلیل عدم تمکنِ مالیِ خانواده، مجبور شد در سن ۱۳ سالگی، مدرسه را ترک کرده و به چوپانی بپردازد. در سن ۱۵ سالگی، پدرش او را به شهر «پامپلونا» فرستاد تا در یک مغازه، مشغول به کار شود. در همان هنگام، با شنیدن صدای موسیقی یک گروه دوره‌گرد محلی، مغازه را ترک کرد و صاحب مغازه، او را اخراج کرد. چندی بعد، به عنوان «نعل‌بند» مشغول به کار شد و یکی از همکارانش با شنیدن صدای او حینِ آواز، به او پیشنهاد داد تا به گروه کر محلیِ «اورفئون» به رهبری «خواکین مایا» بپیوندد. خواکین مایا او را تنور اولِ گروه کُرش کرد و سپس به آهنگ‌ساز و مربی برجستهٔ آواز «هیلاریون اِسلابا» معرفی نمود. اِسلابا نیز با دیدن استعداد ذاتی خولیان، ترتیبی داد تا او بورسیهٔ «هنرستان سلطنتی موسیقی مادرید» شود و سرانجام، خولیان نخستین بار در شهر «تطیله»، با نام هنریِ «ساندوبال» به رویِ صحنه رفت.

با وجودِ خوانندگان برجسته و رقیبانی همچون «آمیلکاره پونکیه‌لی»، «روبرتو استانیو»، «ایتالو کامپانینی» و «فرانچسکو تامانیو»؛ بسیاری از مُفسرانِ موسیقی در قرن ۱۹ میلادی، وی را برترین خواننده تنورِ نسل خود می‌دانستند. هیچ اثر ضبط‌شده‌ای از او باقی نمانده است، چرا که در زمان مرگ او، تکنولوژی ضبط و نشر آواها در دوران طفولیت خود به سر می‌برد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Julián Gayarre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ دسامبر ۲۰۱۵.

پیوند به بیرون
--------------

* بنیاد خولیان گایاره منابع کتبی و گالری عکس‌ها در وبگاه رسمی «بنیاد خولیان گایاره» (به زبان اسپانیولی و کاتالان)
* تصویر و جزئیات مربوط به مقبرهٔ خولیان گایاره (به زبان اسپانیولی)

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دربارهٔ خوانندهٔ اپرا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**خواجه برهان‌الدین ابونصر فتح‌الله وزیر** فرزند کمال‌الدین ابوالمعالی از وزیران قرن هشتم هجری قمری در فارس بود. اصلیت او مشخص نیست. پس از مرگ پدر عازم شیراز شد ولی امیر مبارزالدین محمد او را طلبید. وی به مدت ۱۰ سال در یزد وزیر امیر مبارزالدین محمد بوده‌است. در سال ۷۵۶ هجری قمری موقعیکه امیر مبارزالدین، فارس را تسخیر می‌کند، دوباره خواجه برهان‌الدین را به وزارت بر می‌گزیند. او در اوایل سلطنت شاه شجاع معزول شد و به سال ۷۸۰ درگذشت.
‌

خواجه شمس الدین محمد ملقب و متخلص به حافظ شیرازی نیز درباره او شعری در باب قطعه آورده است. این قطعه چنین است:

دیدار شد میسر و بوس و کنار هم
از بخت شکر دارم و از روزگار هم

زاهد برو که طالع اگر طالع من است
جامم به دست باشد و زلف نگار هم

ما عیب کس به مستی و رندی نمی‌کنیم
لعل بتان خوش است و می خوشگوار هم

ای دل بشارتی دهمت محتسب نماند
و از می جهان پر است و بت میگسار هم

خاطر به دست تفرقه دادن نه زیرکیست
مجموعه‌ای بخواه و صراحی بیار هم

بر خاکیان عشق فشان جرعه لبش
تا خاک لعل گون شود و مشکبار هم

آن شد که چشم بد نگران بودی از کمین
خصم از میان برفت و سرشک از کنار هم

چون کائنات جمله به بوی تو زنده‌اند
ای آفتاب سایه ز ما برمدار هم

چون آب روی لاله و گل فیض حسن توست
ای ابر لطف بر من خاکی ببار هم

حافظ اسیر زلف تو شد از خدا بترس
و از انتصاف آصف جم اقتدار هم

برهان ملک و دین که ز دست وزارتش
ایام کان یمین شد و دریا یسار هم

بر یاد رای انور او آسمان به صبح
جان می‌کند فدا و کواکب نثار هم

گوی زمین ربوده چوگان عدل اوست
وین برکشیده گنبد نیلی حصار هم

عزم سبک عنان تو در جنبش آورد
این پایدار مرکز عالی مدار هم

تا از نتیجه فلک و طور دور اوست
تبدیل ماه و سال و خزان و بهار هم

خالی مباد کاخ جلالش ز سروران
و از ساقیان سروقد گلعذار هم \*\*

پانویس
------

1. ↑  بزرگان نامی پارس، جلد اول، ص ۴۸۸

منابع
-----

* میر، محمد تقی (۱۳۶۸)، *بزرگان نامی پارس، جلد اول*، شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز
	+ {قطعه 6|مصحح= نیساری، سلیم|کتاب= دیوان حافظ بر اساس نسخه‌های خطی سدۀ نهم| سال= 1387|ناشر=انتشارات سخن|شهر=تهران|شابک=6-274-372-964-978}

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد افراد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
دورنمای شهر تهران
مقصود از دورنمای شهری چشم‌انداز بلندترین ساختمان‌ها و سازه‌های شهرهای دارای آسمان‌خراش است که از دور و در زمینه آسمان دیده می‌شود.

دورنمای ویژه هر شهر معمولاً به عنوان امضا و شناسه هر شهر بزرگ به‌شمار می‌آید.

دورنمای خیابانی
---------------

دورنمایی از بافت جدید و قدیم تفلیس پایتخت گرجستان
دورنمای خیابانی حد فوقانی تاج ساختمان‌ها و فصل مشترک کالبد خیابان با آسمان است.
این خطوط خط پایه و خط ترکیب از اجزای خط آسمان هستند. خط پایه حدفوقانی جداره قائم بنا است و خط ترکیب حد نهایی جداره عقب نشسته یا مرز بام قابل رویت در زمینه آسمان است.

این عنصر کالبدی شامل مجموعه احجامی است که در ترکیب بام بناها با ابنیه بلندتر مستقر در پشت جداره دیده می‌شود. عنصر کالبدی دورنمای، تجلی گاه ترکیب فرم در کالبد خیابان به‌شمار می‌رود و نماد نظم یا تنوع در سیمای خیابان است.

منابع
-----

1. ↑  معماری خیابانی و هویت سیمای شهری در ایران/دکتر کامران ذکاوت

* معماری خیابانی وهویت سیمای شهری در ایران/دکتر کامران ذکاوت

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***دورنمای شهری*** موجود است. |
ساختار شیمیایی میرتازاپین، یک داروی ضد افسردگی غیرمعمول
**داروی ضدافسردگی غیرمعمول**(به انگلیسی: Atypical antidepressant) به هر داروی ضد افسردگی گفته می‌شود که به روشی عمل می‌کند که از بسیاری دیگر از داروهای ضد افسردگی متفاوت باشد. داروهای ضد افسردگی غیرمعمول شامل آگوملاتین ، بوپروپیون ، میانسرین ، میرتازاپین ، نفازودون ، اوپیپرامول ، تیانپتین و ترازودون هستند. vilazodone و vortioxetine نیز تا حدی غیر معمولند. داروهای ضد افسردگی معمولی شاملSSRIs ، SNRIs ، TCAs و MAOIs هستند که عمدتاً با افزایش سطح انتقال دهنده‌های عصبی مونوآمین سروتونین و/یا نوراپی‌نفرین عمل می‌کنند. در میان گروه TCAها، تری‌مپرامین یک عامل غیرمعمول است زیرا به نظر می‌رسد عملکرد آن با مابقی متفاوت است.

منابع
-----

1. ↑  Feighner JP (1999). "Mechanism of action of antidepressant medications". *J Clin Psychiatry*. 60 Suppl 4: 4–11, discussion 12–3. PMID 10086478.
2. ↑  Stahl SM (1998). "Basic psychopharmacology of antidepressants, part 1: Antidepressants have seven distinct mechanisms of action". *J Clin Psychiatry*. 59 Suppl 4: 5–14. PMID 9554316.
3. ↑  Frazer A (1997). "Pharmacology of antidepressants". *J Clin Psychopharmacol*. 17 Suppl 1: 2S–18S. doi:10.1097/00004714-199704001-00002. PMID 9090573.
**اتحادیه هنرمندان قرن** (به انگلیسی: Century Guild of Artists) یک گروه انگلیسی از علاقه‌مندان به هنر بودند که بین حدود ۱۸۸۳ و ۱۸۹۲ میلادی فعال بودند. کار آن‌ها در درجۀ اول بر اساس نقوش قرن ۱۸ میلادی بود، اگرچه برخی از آثار به سبک آر نُوو بودند.

تاریخچه
-------

اتحادیه در سال ۱۸۸۲ میلادی توسط آرتور هیگیت مکمردو با هدف حفظ تجارت هنری و اصالت صنعتگران پشت آن تأسیس شد.[] اعضاء یکی از اولین گروه‌های جنبش هنر و صنایع دستی بودند که هدف آن یکسان‌سازی هنرها بود. تقریباً ۲۰ نفر با این اتحادیه در ارتباط بودند، اما تنها اعضای آن آرتور هیگیت مکمردو، هربرت هورن و سلوین ایمیج بودند.

این اتحادیه در درجۀ اول طراحی داخلی مانند مبلمان، شیشه‌های رنگی، فلزکاری، نقاشی‌های تزئینی و طراحی معماری تولید می‌کرد. این طرح‌ها همه در نمایشگاه اختراعات (لندن، ۱۸۸۵ میلادی)، نمایشگاه ناوبری و ساخت (لیورپول، ۱۸۸۶ میلادی)، پاونال هال (۷–۱۸۸۶ میلادی؛ چشایر) و نمایشگاه جشن سلطنتی (منچستر، ۱۸۸۷ میلادی) به نمایش گذاشته شدند.

علیرغم خروجی متناقض، این گروه از طریق نمایشگاه و از طریق مجلۀ فصل‌نامۀ خود به نام *اسب هابی اتحادیه قرن* که از ۱۸۸۴ تا ۱۸۹۲ میلادی چاپ می‌شد، به رسمیت شناخته شد. سپس این مجله به *اسب هابی* تغییر نام داد و تا دو سال دیگر ادامه داد تا اینکه در سال ۱۸۹۴ میلادی تعطیل شد. [] *اسب هابی* به عنوان راهی برای به اشتراک گذاشتن دیدگاه‌های اتحادیه عمل می‌کرد و هنر دست‌ساز را برخلاف صنایع مکانیکی ترویج می‌کرد.[]

تأثیر
-----

اتحادیه بر طراحانی مانند سی.اف.ای وویزی و چارلز رنی مکینتاش و بر تشکیل انجمن نمایشگاهی هنر و صنایع دستی تأثیر گذاشتند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5  Evans, Stuart (1996). "Century Guild of Artists | Grove Art". *www.oxfordartonline.com.* (به انگلیسی). doi:10.1093/gao/9781884446054.article.t015499Retrieved 28 September 2019.`{{cite web}}`: نگهداری CS1: پست اسکریپت (link)
**داروهای ضد مالاریا** (به انگلیسی: Antimalarial medication) گروهی از داروها هستند که در درمان مالاریا بکار میروند.

این داروها گاه در درمان مالاریا و گاه در پیشگیری از ابتلا به مالاریا مصرف می‌شوند. اغلب این داروها از مشتقات کینین و پوست درخت سین کونا هستند. مانند کینین ، کلروکین ، Amodiaquine ، پریمتامین ، Proguanil ، سولفانامید ، مفلوکین ، Atovaquone ، پریماکین ، داکسی سیکلین و کلیندامایسین .

طبقه‌بندی
---------

این داروها را به روشهای مختلف می‌توان طبقه‌بندی کرد مثلاً براساس ساختمان شیمیایی آنها، یا بر اساس تأثیرشان بر انگل؛ به اینگونه:

۱- اسپرونتوسید (Sporontocide): بر روی گامتوسیت‌ها اثر کرده و وقتی وارد بدن پشه شوند از طی دوره اسپوروگونی جلوگیری می‌کنند مثل پریماکین و پریمتامین.

۲- شیزونتوسید نسجی اولیه (Schizontocide (Primary Tissue: بر روی شیزونت‌های کبدی اثر کرده و معمولاَ جهت پیشگیری استفاده می‌شوند مثل پروگوانیل و پریمتامین.

۳- شیزونتوسید نسجی ثانویه (Secondary Tissue Schizontocide): بر روی هیپنوزوئیت‌ها در کبد مؤثر است و از عود بیماری جلوگیری می‌کند مثل پریماکین و پاماکین.

۴- شیزونتوسید خونی (Blood Schizontocide): بر روی اشکال خونی انگل اثر کرده و در درمان استفاده می‌شوند مثل کلروکین، کینین، فنسیدار، مفلوکین، هالوفانترین، آرتمیسنین، آمودیاکین.

۵- گامتوسیتوسید ((Gametocytocide: بر روی گامتوسیت‌ها اثر کرده مثل پریماکین که بر روی گامتوسیت فالسیپارم مؤثر بوده و کینین و کلروکین که بر روی گامتوسیت ویواکس و مالاریه و گامتوسیت نارس فالسیپارم مؤثر است.

جستارهای وابسته
---------------

مالاریا

منابع
-----

ویکی پدیای انگلیسی بازیابی نهم اردیبهشت 93

وبلاگ مالاریا
**خانه مالاپارته** (Casa Malaparte) خانه نویسنده ایتالیایی کورتزیو مالاپارته واقع در دماغه صخره‌ای در جزیره کاپری که به عنوان یکی از بهترین نمونه‌ها معماری معاصر ایتالیایی به‌شمار می‌آید.

کورتزیو مالاپارته یک روزنامه‌نگار و یک فعال سیاسی بسیار مهم بود، که توسط فاشیست‌ها، قبل از جنگ جهانی دوم و توسط ضد فاشیست‌ها، پس از جنگ زندانی شد. او از نفوذ سیاسی خود برای از بین بردن محدودیت ساخت در این جزیره استفاده کرد. جزیره کاپری در جنوب ایتالیا و در ورودی خلیج ناپل، نزدیک شهر ناپل واقع شده‌است. این جزیره دارای شش کیلومتر طول و حداکثر دو و نیم کیلومتر عرض است. ارتفاع صخره‌های آهکی آن به ۲۷۵ متر می‌رسد و مرتفع‌ترین نقطه جزیره از سطح دریا ۵۸۶ متر است. در این جزیره آثار باستانی فراوانی متعلق به پیشاتاریخ و امپراتوری رم وجود دارد، که از جمله خرابه‌های ۱۲ ویلای ساخته شده توسط امپراتور تیبریوس که ده سال در کاپری حکومت کرد، به چشم می‌خورد.

مقیاس و سادگی، رموز قدرت این ساختمان هستند. به نظر می‌رسد این ساختمان که کمی بیش از یک مکعب عریان است، قسمتی بیرون زده از همان صخره‌ای است که بر روی آن قرار دارد؛ اگر چه مانند یک دژ بر ساحل دریا حکم‌فرمایی می‌کند. این طرح معمولاً به معمار خردگرا آدالبرتو لیبرا نسبت داده می‌شود؛ اما طرح لیبرا چیزی بیش از یک نقطه آغاز نبود. این خود کورزیو مالاپارت بود که شکل دهنده نهائی ساختمان بود.
مهم‌ترین ویژگی این ساختمان، مجموعه پله‌های گوه شکلی می‌باشد که تا روی تراس سقفی در قسمت ساحلی بنا پیش رفته‌است. فضاهای داخلی اکثراً کوچک و اتاق‌هایی جعبه مانند می‌باشند، به استثنای نشیمن اصلی که محوطه‌ای بظاهر بیرونی و عظیم دارد.

پنجره‌هایی دلباز و خوش‌منظره عظیم، چشم‌اندازهایی هومری از خلیج ناپل دارند. این خانه برای اولین بار، ۶ سال بعد از فوت مالاپارت توجه اذهان عمومی را به خود اختصاص داد و آن هنگامی بود که ژان لوک گدار آنجا را به‌عنوان محل فیلم‌برداری فیلم خود بنام خفت با بازی بریژت باردو انتخاب کرد.

کورتزیو مالاپارته، آشیانه تنهای خود را چنین توصیف کرد: «خانه‌ای شبیه خودم». از قرار معلوم او خود را تندیسی اسطوره‌ای، شاعر یا پادشاه تصور کرده‌است.

منابع
-----

1. ↑  "Giorgio Ronchi Foundation - Home". *ronchi.isti.cnr.it*.

* شاهکارهای معماری مسکونی جهان در قرن بیستم پلان نما و مقطع، کالین دیویس، امین لوافا، نشر وارش، ۱۳۹۰، شابک:۹۷۸۶۰۰۹۱۹۷۴۲۲

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان

 |
پرونده:AntennaEffect.gif شکل ۱: نشان دادن علت اثر آنتن. M1 و M2 دو لایه میان‌هابند فلزی هستند.
**اثر آنتن**، در ظاهر بیشتر **آسیب رساننده اکسید گیت** **ناشی از پلاسما**، اثری است که به‌طور بالقوه می‌تواند باعث مشکلات بازده و قابلیت اطمینان در هنگام ساخت ادوات نیم‌رسانا ماس شود. کارخانه‌ها (*fabs*) معمولاً **قوانین آنتن** را تهیه می‌کنند، اینها قوانینی هستند که باید رعایت شوند تا از این مشکل جلوگیری شود. نقض چنین قوانینی را **نقض آنتن** می‌نامند. کلمه آنتن در این زمینه چیز نادرستی است — مشکل در واقع جمع شدن بار الکتریکی است، نه معنای عادی آنتن، که وسیله ای برای تبدیل میدان‌های الکترومغناطیسی به/از جریان‌های الکتریکی است. گاهی اوقات از عبارت *اثر آنتن* در این زمینه استفاده می‌شود، اما این مورد از آنجا که اثرات زیادی وجود دارد، کمتر مشاهده می‌شود، و این عبارت مشخص نمی‌کند که منظور چیست.

شکل ۱ (الف) نمای جانبی یک شبکه معمولی در یک مدار مجتمع را نشان می‌دهد. هر شبکه حداقل شامل یک راه‌انداز خواهد بود که باید حاوی انتشار سورس یا درین باشد (در کاشت فناوری جدید استفاده می‌شود) و حداقل یک گیرنده که از یک الکترود گیت بر روی یک دی‌الکتریک گیت نازک تشکیل شده‌است (به شکل ۲ نگاه کنید به نمای دقیق ترانزیستور ماس). از آنجا که دی‌الکتریک گیت بسیار نازک است، فقط چند مولکول ضخامت دارد، نگرانی بزرگ شکست این لایه است. این ممکن است اتفاق بیفتد اگر شبکه به نوعی کمی بالاتر از ولتاژ عملیاتی تراشه ولتاژ بدست آورد. (از نظر تاریخی، دی‌الکتریک گیت سیلیسیم دی‌اکسید بوده‌است، بنابراین بیشتر نوشته‌ها به *آسیب* *اکسید گیت* یا *شکست اکسید گیت* اشاره دارد. از سال ۲۰۰۷، برخی از تولیدکنندگان در حال جایگزینی این اکسید با مواد مختلف مختلف دی‌الکتریک با کاپای زیاد هستند که ممکن است اکسید باشند یا نباشند، اما اثر آن هنوز همان است)

 شکل ۲. نمودار ماسفت، کاشت سورس/درین و دی‌الکتریک گیت را نشان می‌دهد.

منابع
-----

1. ↑  T. Watanabe, Y. Yoshida, "Dielectric Breakdown of Gate Insulator due to Reactive Etching, "Solid State Technology, Vol. 26 (4) p. 263, Apr. 1984
2. ↑  H. Shin, C. C. King, C. Hu, "Thin Oxide Damage by Plasma Etching and Ashing Processes, "Proc. IEEE Int’l Reliability Phys. Symp. , p. 37, 1992
3. ↑  S. Fang, J. McVittie, "Thin-Oxide Damage from Gate Charging During Plasma Processing, "IEEE Electron Devices Lett. Vol. 13 (5), p. 288, May 1992
4. ↑  C. Gabriel, J. McVittie, "How Plasma Etching Damages Thin Gate Oxides," Solid State Technol. Vol. 34 (6)p. 81, June 1992.
5. ↑  Hyungcheol Shin, Neeta ha, Xue-Yu Qian, Graham W. Hills, Chenming Hu, "Plasma Etching Charge-Up Damage to Thin Oxides, ’’ Solid State Technology, p. 29, Aug. 1993
6. ↑  Sibille, A. ; 2005, A framework for analysis of antenna effects in UWB communications, IEEE 61st Vehicular Technology Conference, Volume 1, 30 May-1 June 2005, pp. 48 - 52
7. ↑  From the above reference: *Several major antenna effects are considered, like impedance matching, antenna gain, frequency-dependent radiation patterns, and antenna temporal dispersion in the presence of the radio channel.*
**هتل کریاس** که با نام **خانه نظام‌الاسلام** شناخته می‌شود، اصفهان خانه‌ای تاریخی است که قدمت آن به بیش از ۱۵۰ سال پیش و دوره قاجار بازمی‌گردد. این مجموعه در گذشته خانه تاریخی مجد، نام داشته که مطلق به نظام‌الاسلام بوده‌است و در شهریور ماه سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تاریخچه
-------

این خانه متعلق به میرزا محمد دستجردی، از شخصیت روحانی - سیاسی و از رهبران جنبش مشروطه دوران قاجار بوده و پایگاه فعالیت‌های سیاسی اجتماعی دوران مشروطه در شهر اصفهان محسوب می‌شده‌است. این خانه یادگاری از معماری دوره قاجار که در نهایت سادگی بنا شده و از نقاشی، آینه کاری و دیگر تزئینات اثری به جز چند مورد کوچک دیگر به چشم نمی‌خورد.

مشخصات
------

این خانه پس از انجام مرمت و بازسازی کلی، در نوروز سال ۱۳۹۷ با عنوان **اقامتگاه سنتی کریاس** فعالیت خود را آغاز کرد. اقامتگاه کریاس اصفهان دارای ۱۵ باب اتاق است که در طبقات همکف و اول، حیاط مجموعه را احاطه کرده‌اند.

از لحاظ موقعیت مکانی، این مجموعه در نزدیکی مسجد جامع عباسی، میدان نقش جهان و عالی قاپو واقع است.

منابع
-----

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰.
2. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰.
**ارتفاع سنجی بر پایه فشارسنجی در هوانوردی** (QNH) گونه‌ای از ارتفاع سنجی بر پایه فشارسنجی است و روشی است برای تعیین ارتفاع در هوانوردی. این روش برای تعیین ارتفاع مطلق روشی غیردقیق است، ولی برای تعیین ارتفاع پرواز نسبت به دیگر هواگردها و تعیین سطح پرواز بسنده می‌باشد.

برای اندازه‌گیری فشار هوا روش‌های گوناگونی در هوانوردی به کار می‌رود که تا اندازه‌ای این روش‌ها با روش‌هایی که در هواشناسی به کار می‌روند تفاوت دارد.

اصل اندازه‌گیری
---------------

ارتفاع سنج‌ها فشارسنج‌هایی هستند که فشار هوا را در شرایط استاندارد دما و فشار در ارتفاع مورد نظر نشان می‌دهند.

برای این که نابرابری فشار هوای محلی را که دائماً به وسیلهٔ مناطق پرفشار و کم فشار در اتمسفر پدید می‌آیند بتوان تصحیح کرد باید نشان صفر ارتفاع سنج بارومتریک به وسیلهٔ کاربر تغییر کند. تنظیم این نشان صفر و همچنین استانداردسازی اساسی فشارسنج با استناد بر جو استاندارد بین‌المللی پدید می‌آید که به وسیلهٔ مقررات فنی در همه جای جهان تعیین می‌گردد.

ارتفاع سنج نیاز به یک نقطه ورود برای فشار هوای ایستا، پورت ایستا دارد. این درگاه می‌تواند روی نقطهٔ بخصوصی از بدنه یا در لوله پیتو جای بگیرد. در هواگردهای بدون کابین فشار می‌توان یک نقطهٔ ورود رزرو در کابین کار گذاشت.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Barometrische Höhenmessung in der Luftfahrt». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی*.
لباس ستوان ارتش سطنتی لهستان
**ارتش سلطنتی لهستان** (لهستانی: Polska Siła Zbrojna) واحدی نظامی بود که در جنگ جهانی اول جهت مقابله با یوزف پیلسودسکی که از خوردن سوگند وفاداری به قیصر آلمان خودداری کرده بود ایجاد گشت. این نیروها قرار بود ارتش پادشاهی لهستان که دست‌نشانده آلمان و جزوی از طرح اروپای میانه بود باشند. فرایند جذب نیرو موفقیت‌آمیز نبود و سربازان بسیار کمی به آن پیوستند اما به هر صورت ارتش سلطنتی لهستان به عنوان جزئی از ارتش امپراتوری آلمان و تحت فرماندهی آن تشکیل گشت. فرمانده کل این ارتش هانس هارتویگ وون بیسلار بود.

در نتیجه بحران سوگند در ژوئیه ۱۹۱۷، ۱/۴ سربازان لهستانی از خوردن سوگند وفاداری نسبت به قیصر آلمان خودداری کردند که در نتیجه آن، هنگ‌های لهستانی منحل شدند. ۱۵۰۰۰ نفر به زندان فرستاده شدند و ۳۰۰۰ نفر در ارتش اتریش-مجارستان ادغام گشتند و ۵۰۰۰۰ نفر نسبت به قیصر آلمان سوگند وفاداری خوردند. پس از آنکه این واحد تحت دستور شورای سلطنت لهستان قرار گرفت اعضای به ۹۰۰۰ تن کاهش یافت و پس از استقلال لهستان در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ به ارتش تازه تأسیس لهستان ملحق گشت.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Polska Siła Zbrojna». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ارتش سلطنتی لهستان موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد موضوع‌های نظامی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
نقاشی L.H.O.O.Q اثر مارسل دوشامپ که از اثر مونا لیزا مشتق شده و به *مونا لیزا با سبیل* هم معروف است، غالباً به عنوان مثالی از اثر اقتباسی توسط اساتید حقوق استفاده می‌گردد.
در حوزه قانون حق تکثیر، **اثر اقتباسی** یا **اشتقاقی** به اثری گفته می‌شود که در خلق آن به طور عمده از عناصر یک اثر دیگر که قبلاً ایجاد شده و از حق تکثیر برخوردار است استفاده شود.

تعریف قانونی
------------

قوانین کشورهای مختلف تعاریف مختلفی از اثر اقتباسی ارائه می‌کنند. در قانون حق تکثیر ایالات متحده، اثر اقتباسی به اثری گفته می‌شود که بر اساس یک اثر قبلی دیگر (اعم از ترجمه، موسیقی، نمایش، فیلم، تلخیص و ...) ایجاد شده باشد. در قانون حق تکثیر کانادا نیز چنین آمده که ترجمه یک اثر، تبدیل یک نمایش به یک کتاب و بر عکس، و تبدیل یک نمایش یا داستان یا موسیقی به اثر سینمایی مصادیقی از اثر اقتباسی هستند و متاثر از حق تکثیر اثر اصلی خواهند بود.

حق تکثیر اثر اقتباسی
--------------------

قوانین کشورهای مختلف چنین الزام می‌کنند که اثر اقتباسی متاثر از حق تکثیر اثر اصلی باشد. استفاده از اثر اقتباسی تحت مجوزهایی مثل استفاده منصفانه، همانند استفاده از اثر اصلی در چنین شرایطی خواهد بود.

جستارهای وابسته
---------------

* پدیدآور
* دستبرد فکری
* مالکیت فکری
* ثبت اختراع
* نشان تجاری
* اسرار تجاری
* کرییتیو کامنز
* قانون حق تکثیر

منابع
-----

1. ↑  "ماده ۱۰۱ از سند هفدهم قانون ایالات متحده" (به انگلیسی). دانشکده حقوق دانشگاه کرنل. Retrieved 30 July 2010.
2. ↑  "بخش سوم قانون حق تکثیر کانادا" (به انگلیسی). وزارت دادگستری دولت کانادا. Archived from the original on 5 June 2011. Retrieved 30 July 2010.

| * ن
* ب
* و
قوانین مالکیت فکری |
| --- |
| حقوق اولیه | حق تکثیر • حق مؤلف • حق امتیاز • علامت تجاری • حقوق معنوی • اسرار تجاری • مدیریت حقوق دیجیتال |
| مقاله‌های مرتبط | مالکیت عمومی • کپی‌لفت • نرم‌افزار آزاد • اثر اشتقاقی • آزادی پانوراما • استفاده منصفانه • مالکیت فکری • فهرست مدت زمان حق تکثیر کشورها |

| * ن
* ب
* و
حق تکثیر |
| --- |
| مقاله‌های مرتبط | مالکیت فکری • کپی‌لفت • مالکیت عمومی • حق امتیاز • حق اختراع • نرم‌افزار آزاد • فرهنگ آزاد (کتاب) • اثر اشتقاقی •  حق تکثیر |  |
این قطع از دوربین‌های عکاسی نسبت به دو قطع دیگر (دوربین قطع متوسط و دوربین قطع بزرگ) ابعاد و اندازه بدنه کوچکتری دارد. و از لحاظ اندازه فیلم منفی (نگاتیو) یا سایز حسگر (سنسور) نیز نسیت به دو قطع دیگر کوچکتر است. اندازه فیلم منفی (نگاتیو) یا سایز حسگر (سنسور) تمام کادر (Full Frame) آن ۲۴\*۳۶ میلی‌متر است.
دوربین قطع کوچک (معروف یه ۳۵ میلیمتری) در دو نوع منظره یاب و انعکاسی (SLR) می‌باشد.[۱] این دوربین‌ها دارای لنزهای با فاصله کانونی کوچکتر در نتیجه سبکتر است. و عکاسی روی دست را امکان‌پذیرتر می‌کند. از عمق میدان بیشتری برخوردار است.[۲]

مزایای دوربین قطع کوچک
----------------------

این دور بین‌ها از تنوع لنز بسیاری برخوردار است. لنز با فاصله کانونی متغیر در این قطع از دوربین‌ها پیشرفت‌های قابل ملاحظه ای کرده‌است. به‌طوری که سازندگان لنزهایی ساخته‌اند که از کمترین فاصله کانونی تا فاصله کانونی بزرگ دارد و کیفیت مطلوبی نیز ارئه می‌دهد. در تکنولوژی ساخت این دوربین‌ها پیشرفت‌های صورت گرفته که باعث افزایش امکانات مورد نیاز عکاس در این دوربین‌ها شده واین باعث راحتی و بالا رفتن کارایی آن شده‌است. از دیگر مزایای این دوربین‌ها قیمت پایین آن نسبت به دوربین‌های قطع متوسط است.

منابع
-----

1. دوربین عکاسی تألیف انسل آدامز ترجمه پیروز سیار انتشارات سروش ۱۳۷۹
2. عکاسی پیشرفته تألیف مایکل لنگفورد ترجمه رضا نبوی انتشارات دانشگاه هنر ۱۳۸۴

* دید خلاقانه در عکاسی، برایان پترسون، ترجمه محمدرضا شهبازی، انتشارات پشتون 1393
**خانه نیشابوری** مربوط به اواخر دوره پهلوی اول است و در تبریز، خیابان فردوسی، کوچه اردبیلی‌ها واقع شده و این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۰۲۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

این بنا از دو طبقه تشکیل یافته‌است که حیاط آن در قسمت جنوبی واقع شده و یک حوض بیضی شکل نیز در وسط آن قرار گرفته‌است. جبهه جنوبی حیاط، طاق نماهای آجری و در جبهه شرقی ساختمان یک بنای دو طبقه وجود دارد که طبقه همکف آن دارای دو اتاق می‌باشد که از طریق راهروی میانی به آن دسترسی دارد.
ورودی به ساختمان از سمت جبهه شرقی، از طریق ک. چه مجاور است، که به واسطه یک دالان به حیاط منتهی می‌شود.
ورودی به زیرزمین بنای جبهه شرقی نیز از این دالان، با دو پله می‌باشد. ورودی دیگری نیز از ضلع جنوبی حیاط، بعدها ایجاد شده‌است.
طبقه همکف ساختمان اصلی شمالی، از طریق یک راه پله مرکزی
دو طرفه دسترسی دارد، که به واسطه یک راهرو به شش اتاق می‌رسد. طبقه زیرین این قسمت، دارای پوشش طاقی است و از چندین فضای تودرتوی سردابه مانند، تشکیل یافته‌است. در ضلع جنوبی زیرزمین، یک آب انبار و در قسمت شرقی آن، یک حوضخانه با پوشش طاقی و تزیینات آجری رنگارنگ قرار گرفته‌است. این ساختمان، دارای نما و تزیینات آجری است. این بنا، اکنون در حال مرمت است و از طبقه همکف آن به عنوان مهد قرآن استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
2. ↑  خانه‌های قدیمی تبریز | دکتر محمد علی کی نژاد، رضا شیرازی

* خانه‌های قدیمی تبریز، محمد علی کی نژاد و رضا شیرازی، سال ۱۳۸۹، نشر فرهنگستان هنر، شابک: ۹۷۸۹۶۴۲۳۲۰۳۶۳

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
شکل ۱. بالا: عرض لایه بیس در ترانزیستور NPN به ازای ولتاژ معکوس کلکتور-بیس کم. پایین: کمتر شدن عرض لایه بیس به ازای افزایش ولتاژ معکوس کلکتور-بیس. (نواحی هاشور خورده نشانگر ناحیه تخلیه است)
شکل ۲. ولتاژ ارلی (*V*A) که در مشخصه خروجی یک BJT دیده می‌شود.
**اثر** **ارلی** (به انگلیسی: Early effect) که توسط یک مهندس آمریکایی به نام James M. Early کشف شد، بیان می‌کند که عرض لایه بیس در یک ترانزیستور دو قطبی، متناسب با تغییرات ولتاژ معکوس بیس-کلکتور تغییر می‌کند. هر چقدر که ولتاژ معکوس بیس-کلکتور زیاد باشد، عرض لایه سد مابین بیس و کلکتور بیشتر شده و در نتیجه عرض لایه بیس کمتر می‌شود. به این پدیده **مدولاسیون پهنای بیس** نیز گفته می‌شود. 
درواقع عرض مؤثر بیس کم می‌شود نه عرض واقعی آن، بر این مبنا، این وضعیت مدولاسیون پهنای بیس نام دارد، یعنی اینکه حامل‌ها ی جریان، عرض واقعی بیس را مدوله کرده و به کلکتور می‌رسند.

توضیح پدیده
-----------

اگر یک دیود نیمه‌هادی در بایاس معکوس بایاس شود، عرض ناحیه تخلیه (لایه سد) نسبت به حالت بایاس مستقیم یا بدون بایاس، بیشتر می‌شود. در یک ترانزیستور BJT نیز به منظور عملکرد صحیح ترانزیستور (ناحیه فعال)، دیود بیس-کلکتور همیشه در بایاس معکوس قرار دارد؛ بنابراین عرض لایه سد دیود بیس-کلکتور افزایش می‌یابد. همانطورکه در شکل ۱ دیده می‌شود، لایه سد (قسمت هاشورخورده) در دیود بیس-کلکتور به درون هر دو لایه بیس و کلکتور نفوذ می‌کند اما از آن جایی که به هنگام ساخت ترانزیستور، پهنای ناحیه بیس را کمتر از ناحیه کلکتور انتخاب می‌کنند لذا افزایش عرض لایه سد باعت هرچه کمتر شدن پهنای ناحیه بیس می‌شود اما تأثیر زیادی بر روی عرض ناحیه کلکتور ندارد. اگر باز هم ولتاژ معکوس بیس-کلکتور افزایش یابد، لایه سد تمام پهنای ناحیه بیس را احاطه می‌کند و سبب می‌شود که الکترون‌ها از ناحیه امیتر مستقیم وارد ناحیه کلکتور شوند.

عرض لایه سد در دیود بیس-امیتر کم است (به دلیل بایاس مستقیم) و تأثیری بر روی پهنای لایه بیس ندارد.