*Hypocolius ampelinus*
**میوه‌خور** یا **میوه‌خور خاکستری** (نام علمی: *Hypocolius ampelinus*) گونه‌ای از پرندگان کوچک شاخه‌نشین است که دمی بلند داشته و عمدتاً از میوهها تغذیه می‌کند. این پرنده تنها عضو سردهٔ میوه‌خور بوده و در خانوادهٔ میوه‌خوریان قرار می‌گیرد. میوه‌خور در مناطق خشک و نیمه بیابانی شمال آفریقا، شبه جزیره عربستان، ایران، افغانستان، پاکستان و غرب هندوستان یافت می‌شود. این پرندگان به صورت گروهی پرواز کرده و در زمستان به مناطق گرم جنوبی مهاجرت می‌نمایند.

مشخصات ظاهری و رفتار
--------------------

میوه‌خور نر
میوه‌خور پرنده‌ای است کوچک به طول ۱۹ تا ۲۳ سانتی‌متر که دمی بلند و نوکی ضخیم، کوتاه و قلاب مانند دارد. رنگ پرندگان نر خاکستری متمایل به خاکی بوده و پرهای اطراف چشمانشان همچون نقابی سیاه و مثلثی شکل می‌باشد. شاهپرهای اولیه آنها سیاهرنگ با نوک سفید بوده و نواری سیاهرنگ در انتهای دمشان دارند. میوه‌خور ماده رنگش قهوه‌ای‌تر بوده و فاقد سیاهی اطراف چشم می‌باشد.

این پرندگان خجالتی و ترسو می‌باشند و در صورت احساس خطر خود را کاملاً پنهان نموده و تا برطرف شدن عامل آن بی‌حرکت باقی می‌ماند.

پراکندگی و زیستگاه
------------------

میوه‌خور در نواحی جنگلی و خارستان‌ها و مناطق خشک و کم آب، بویژه درهٔ رودخانه‌های نزدیک بیابان‌ها و همچنین در مناطق زیر کشت همچون باغ‌ها و نخلستان‌ها زندگی می‌کند. این پرنده در منطقهٔ خاورمیانه در نواحی‌ای از ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و ترکمنستان به تولید مثل می‌پردازد و زمستان را اغلب در نزدیکی دریای سرخ و سواحل خلیج فارس در شبه جزیره عربستان از جمله بحرین سپری می‌نماید. همچنین ممکن است گهگاه در ترکیه، اسرائیل، مصر و عمان نیز دیده شود. این پرنده در کوچ زمستانیش در نواحی آسیایی در غرب هندوستان در منطقهٔ کاچ یافت می‌شود و پرندگان سرگردان تا جنوبی‌ترین نواحی هندوستان همچون کیهیم و بمبئی نیز دیده شده‌اند.

تولیدمثل و تغذیه
----------------

فصل تولید مثل این پرنده در شبه جزیرهٔ عربستان ماه خرداد یا تیر است. هر دو پرندهٔ نر و ماده به کمک یکدیگر اقدام به ساختن لانهٔ فنجانی‌شکلشان می‌نمایند. این لانه که اغلب در ارتفاع ۳ تا ۵ پایی درختان خرما و بر روی برگ‌های این درختان ساخته می‌شود کاملاً گود بوده و با کرک‌های نرم پوشانده شده‌است. پس از جفتگیری و لانه سازی، پرندهٔ ماده ۴ تخم می‌گذارد که پس از ۱۴ تا ۱۵ روز تبدیل به جوجه می‌شوند.

میوه‌خور در بین شاخ و برگ درختان یا خوشه‌های خرما به جستجو می‌پردازد و به ندرت بر روی زمین می‌آید. باوجودی‌که ممکن است از حشرات نیز تغذیه نماید اما میوه‌جاتی از قبیل توت، انجیر و خرما، خوراک اصلی این پرنده را تشکیل می‌دهند. در شرایط اسارت از نان نیز تغذیه می‌نماید.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hypocolius». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۰.
* «همه پرندگان ایران ( قسمت سوم )». راسخون. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۳ بهمن ۱۳۸۸.

| * ن
* ب
* و
ردهٔ پرندگان |
| --- |
| زیرردهٔ نومرغان | 

|  |
| --- |
| بالاراسته: دیرین‌آروارگان |
| شترمرغ‌سانان (بی‌تیغه‌ها)  •  شترمرغ‌سانان شاخدار  •  کیوی‌سانان  •  وشم‌سانان |
| بالاراسته: نوآروارگان |
| آفتاب‌بوتیمارسانان • بال‌آتشی‌سانان • جغدسانان • بادخورک‌سانان • پنگوئن‌سانان • دارکوب‌سانان • کلنگ‌سانان • سبزقباسانان • سبزقباسانان کوکویی • پلیکان‌سانان • سلیم‌سانان • شبگردسانان • طوطی‌سانان • شاهین‌سانان • غازسانان • غواص‌سانان • بازسانان • کاکل‌پیشانی‌سانان • کاکل‌به‌پشتان • کبوترسانان • کبوتردریایی‌سانان • کرکس‌های جهان جدید • کشیم‌سانان • بوبی‌سانان • کوکرسانان • کوکوسانان • گنجشک‌سانان • لانه‌کن‌سانان • لک‌لک‌سانان • ماکیان‌سانان • موزخوارسانان • موش‌مرغ‌سانان • نوک‌سرخ‌سانان • نوک‌شاخ‌سانان • میش‌مرغ‌سانان • یلوه‌زمینی‌سانان |

 |
| پرندگان سنگواره‌ای | *آرکئوپتریکس* •  ناهمسان‌مرغان •  باخترمرغان |
| راسته‌های سنتی فارسی | شکاریان روزانه - سیاه‌چشمان - زردچشمان - درازپایان - سبک‌بالان - دوندگان - پرده‌داران |
| برابرهای انگلیسی |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ میوه‌خور موجود است. |