**کژدم و فلیکس، رمانی طنازانه** (به آلمانی: *Skorpion und Felix, Humoristischer Roman*)، داستانی کمیک و تنها داستانی است که توسط کارل مارکس نوشته شده‌است. این داستان در سال ۱۸۳۷، زمانی مارکس ۱۹ سال داشته نوشته شده و در آن زمان منتشر نشده‌است. این رمان تحت تأثیر رمان زندگی و عقاید آقای تریسترام شندی، اثر لورنس استرن نوشته شده‌است. این رمان تاکنون به زبان فارسی ترجمه نشده‌است.

توضیحات
-------

رمان به صورت راوی اول شخص و در زمان حال روایت می‌شود. طرح داستان حول محور سه کاراکتر فلیکس، کژدم و مرتن، و جستجوی آن‌ها به دنبال آشکار کردن اصل و نسب یکدیگر است. رمان جدلی طعنه‌آمیز با فلسفه به نظر می‌رسد و همچنین به عنوان اثری هزل‌آمیز توصیف شده‌است.

قطعه‌های به جا مانده از دست‌نوشته‌های کتاب چندان مورد توجه قرار نگرفته‌اند. فرانسیس وین نویسندهٔ بیوگرافی مارکس، این اثر را به عنوان «سیلانی مهمل از هزل‌گویی و بی‌ثباتی» شاخصه‌بندی کرده‌است؛ اگرچه وی اشاره کرده که پاراگرافی از رمان با اندکی تفاوت به عنوان پاراگراف آغازین معروف در کتاب هجدهم برومر لویی بناپارت آمده است.

زیگبرت سالومون پراور نوشته‌است که این رمان به سبب آن اهمیت دارد که نخستین کوشش مارکس برای تشریح سیاست و آغاز جدل وی با هگل است. آنا کورنبلو بر آن است که این اثر نه جدالی با هگل، بلکه جدالی با لاک، فیخته و کانت است. وی یادداشت‌های تحققی‌تری هم دربارهٔ رمان نوشته‌است که از آن جمله در یادداشتی نشان می‌دهد که مارکس جوان پیوندهای منطقی-فرمی‌ای را در پس پرده دنبال می‌کرده‌است، و چگونه به طور کامل فرم‌های مختلفی از امر واقع را از خلال واقعیت پوزیتیو هستی‌شناسانه پی گرفته‌است.

رمان هرگز به پایان نرسید. تنها چند فصل رمان تا دوران کنونی به جای مانده‌است. بخش‌هایی از رمان ممکن است به همراه چند کار متقدم دیگر مارکس توسط خود وی سوزانده شده‌باشد. بخش‌های به جای مانده قطعه‌هایی هستند که مارکس به عنوان مکمل در سال ۱۸۳۷ به همراه کتاب ابیات چاپ کرد.

قطعه‌های به جای ماندهٔ رمان مارکس به زبان انگلیسی نخستین بار در سال ۱۹۷۵ در مجلد ۱ مجموعه آثار مارکس-انگلس به چاپ رسید.

پانویس
------

1. ↑  فرانسیس وین، *کارل مارکس*، لندن: فورث استیت، ۱۹۹۹، صص ۲۶-۲۵.

| * ن
* ب
* و
آثار کارل مارکس و فردریش انگلس |
| --- |
| مارکس | 

|  |  |
| --- | --- |
| سرمایه | 
* سرمایه، جلد ۱ (۱۸۶۷)
* سرمایه، جلد ۲ (۱۸۸۵، پس از مرگ)
* سرمایه، جلد ۳ (۱۸۹۴، پس از مرگ)

 |
| آثار دیگر | 
* کژدم و فلیکس (۱۸۳۷)
* اولانم (۱۸۳۹)
* اختلاف بین فلسفه طبیعت دموکریتی و اپیکوری (۱۸۴۱)
* نقد فلسفه حق هگل (۱۸۴۳)
* درباره مسئله یهود (۱۸۴۳)
* یادداشت‌هایی درباره جیمز میل (۱۸۴۴)
* دست‌نوشته‌های اقتصادی و فلسفی ۱۸۴۴ (۱۸۴۴، انتشار در ۱۹۲۷)
* تزهایی درباره فویرباخ (۱۸۴۵، انتشار در ۱۸۸۸)
* فقر فلسفه (۱۸۴۷)
* کار مزدی و سرمایه (۱۸۴۷)
* نبردهای طبقاتی در فرانسه، ۱۸۵۰-۱۸۴۸ (۱۸۵۰)
* هیجدهم برومر لوئی بناپارت (۱۸۵۲)
* گروندریسه (۱۸۵۷، انتشار در ۱۹۳۹)
* مقدمه ای بر نقد اقتصاد سیاسی (۱۸۵۹)
* تئوری‌های ارزش افزوده (سه جلد، ۱۸۶۲)
* ارزش، بها و سود (۱۸۶۵)
* کشتارهای بلژیکی (۱۸۶۹)
* جنگ داخلی در فرانسه (۱۸۷۱)
* نقد برنامه گوتا (۱۸۷۵)
* دست‌نوشته‌های ریاضی کارل مارکس (انتشار در ۱۹۶۸)

 |

 |
| مارکس و انگلس | 
* ایدئولوژی آلمانی (۱۸۴۵، انتشار در ۱۹۳۲)
* خانواده مقدس (۱۸۴۵)
* مانیفست حزب کمونیست (۱۸۴۸)
* جنگ داخلی در ایالات متحده (۱۸۶۱)
* مجموعه آثار مارکس/انگلس

 |
| انگلس | 
* وضعیت طبقه کارگر در انگلستان (۱۸۴۵)
* جنگ دهقانی در آلمان (۱۸۵۰)
* آنتی دورینگ (۱۸۷۸)
* تکامل سوسیالیسم از تخیل به علم (۱۸۸۰)
* دیالکتیک طبیعت (۱۸۸۳)
* منشأ خانواده، مالکیت خصوصی و دولت (۱۸۸۴)
* لودویگ فویرباخ و پایان فلسفه کلاسیک آلمان (۱۸۸۶)
* انقلاب و ضد انقلاب در آلمان (۱۸۹۶، پس از مرگ)

 |
| همچنین ببینید: | 
* گرایش نزولی نرخ سود

 |
| 
* درگاه
* رده

 |