**سمفونی شماره ۶** در فا ماژور، اُپوس ۶۸، اثر لودویگ فان بتهوون است. این سمفونی با نام ***سمفونی چوپانی*** یا ***سمفونی چوپان*** یا ***پاستورال*** (به آلمانی: Sifonie Pastorale) نیز شهره است. تصنیفِ سمفونی شماره ۶ در سال ۱۸۰۸ به اتمام رسید. این اثر یکی از معدود آثار بتهوون است که حاوی محتوای صریحِ موسیقی برنامه‌ای است، و نخستین بار در ۲۲ دسامبر ۱۸۰۸، در سالن «تئاتر ان د وین» وین و در کنسرتی چهار ساعته اجرا شد.‌

تاریخچه
-------

چاپ سنگی از سال ۱۸۳۴، در نمایشگاه «خانه-بتهوون» در بن، که خالق «پاستورال» را در طبیعت به تصویر کشیده‌است.
اولین طرح‌های سمفونی *پاستورال* در سال ۱۸۰۲ پدیدار شد. خلقِ سمفونی ششم هم‌زمان بود با سمفونی پنجم، که معروف‌تر و آتشین‌تر از آن بود. هر دو سمفونی در یک کنسرت طولانی و تمرینِ کم، دوباره در سالن «تئاتر ان د وین» در ۲۲ دسامبر ۱۸۰۸ اجرا شد.

در آغاز قرن نوزدهم موسیقی تفسیر نمی‌شد و موسیقیدانانِ سبک کلاسیک اعتقاد داشتند که موسیقی به تنهایی کامل است و نباید پیرو تفسیر و یا توصیفِ موضوعی غیر از موسیقی باشد؛ ولی در مکتب رمانتیک موضوع و تفسیر در موسیقی مورد توجه قرار گرفت. بتهوون چون متعلق به هر دو نسل بود و تحت تأثیر هر دو مکتب، آثاری را خلق کرد.

بتهوون عاشق طبیعت بود و بخش زیادی از وقت خود را در پیاده‌روی در کشور گذراند. او غالباً وین را برای کار در مناطق روستایی ترک می‌کرد. این آهنگساز می‌گوید سمفونی ششم «بیشتر بیان احساس است تا نقاشی»، نکته‌ای که در عنوانِ نخستین موومان، تأکید می‌کند. 

بتهوون آرامش خود را تنها در طبیعت می‌جست. کنتس تِرِزه برونسویک معشوقهٔ بتهوون می‌گوید: «طبیعت تنها مَحرَم رازِ او بود». چارلز نیا موسیقیدان بریتانیایی (۱۸۷۷–۱۷۸۴) که در سال ۱۸۱۵ با بتهوون آشنا شده بود، می‌نویسد: «هیچ‌کس را ندیده‌است که همچون او عاشق طبیعت باشد، گلها و ابرها را دوست بدارد، مثل اینکه در طبیعت زندگی می‌کرد». بتهوون خودش می‌نویسد: «در این دنیا هیچ‌کس نیست که به اندازهٔ من ییلاق را دوست بدارد، هر درخت به اندازهٔ یک انسان برایم عزیز و دوست‌داشتی است».

ساختار
------

### سازبندی


|  |  |
| --- | --- |
|  | 
I. آلگرو ما نون تروپو


---

 
II. آندانته مولتو موسو


---

III. آلگرو ویواچه


---

IV. آلگرو


---

V. آلگرتو


---

 |
| *آیا مشکلی با شنیدن این پرونده‌ها دارید؟ راهنمای رسانه را ببینید.* |

سازهای «سمفونی شماره ۶» عبارتند از:

**سازهای بادی چوبی :**
۱ فلوت پیکولو (فقط در موومان چهارم)
۲ فلوت
۲ ابوا
۲ کلارینت در «سی بمل»
۲ فاگوت
**سازهای بادی برنجی**:
۲ هورن (کُر) در «فا» و «سی بمل»
۲ ترومپت در «دو» و «سی بمل» (فقط در موومان‌های سوم، چهارم و پنجم)
۲ ترومبون (آلتو، تنور، فقط در موومان‌های چهارم و پنجم)
**سازهای کوبه‌ای**:
تیمپانی (فقط در موومان چهارم)
**سازهای زهی**:
ویولن (۱ و ۲)
ویولا
ویولنسل
کنترباس

### موومان‌ها

این سمفونی به جای چهار موومان که در سمفونی‌های دوره کلاسیک رایج بود، دارای پنج موومان است. بتهوون در ابتدای هر موومان، یک عنوان برنامه‌ای نوشت:

I. آلگرو ما نون تروپو (**2**  
**4**)، در فا ماژور (پدیدار‌شدنِ احساس‌ها و هیجان‌های دلپذیر و مطبوع به هنگام گام نهادن به دامان طبیعت در یک روستا).
II. آندانته مولتو موسو (**3**  
**4**)، در فا ماژور (صحنه‌ای بر کنار جویبار).
III. آلگرو (**3**  
**4**)، در فا ماژور (گردهمایی شاد و پُر سرورِ روستاییان).
IV. آلگرو (**4**  
**4**)، در فا مینور (رعد‎و‌برق و طوفان).
V. آلگرتو (**6**  
**8**)، در فا ماژور (آواز چوپانان، بیان احساس‌های آمیخته با شادمانی و سپاس به‌خاطر پایان یافتن طوفان).
موومان سوم به یک کادانس ناقص ختم می‌شود که مستقیم به موومان چهارم وصل می‌شود. موومان چهارم نیز بدون توقف مستقیماً به موومان پنجم منتهی می‌شود. 

اجرای این اثر حدود ۴۰ دقیقه طول می‌کشد.

#### موومان اول

موومان اول در فرم سونات و به آرامی شروع می‌شود و احساس آهنگساز برای ورود به دهکده است. بافت ارکسترالِ موتیف از «تم اول»، در سراسر قطعه بسط و گسترش می‌یابد و با تکرار آن، احساس هیجان‌انگیزی به‌وجود آورده به‌طوری که کمتر به «تم دوم» پرداخته می‌شود. تم اول در این موومان مانند سمفونی پنجم اهمیت زیادی دارد و برخی از موسیقیدانان اعتقاد دارند که از تم‌های محلی راین اقتباس شده‌است. ایوان فریندل اظهار داشت: «تکرار بی شمارِ الگوی در طبیعت (موتیف اصلی)، با تعلیق و هارمونی‌های پایدار، از طریق سلول‌های ریتمیک منتقل می‌شود».

#### موومان دوم

موومان دوم در فرم سونات و در گام زیرنمایان، با صدایی آهسته، کنار جویبار را توصیف می‌کند و با «بسط و گسترش»، توصیفی است از جریانِ ملایم آب و رودخانه، که توسط دو ویولنسل با سوردین اجرا می‌شود و بقیهٔ ویولنسل‌ها با پیتزیکاتو همراهی می‌کنند، صدای گنجشک‌ها نیز با اجرای تریل توسط ویولن‌ها به گوش می‌رسد. در انتها، ناگهان صدای ارکستر قطع شده و حرکت به سوی یک کادنزا است که فقط صدای پرندگان را سازهای بادی چوبی تقلید می‌کنند. بتهوون گونه‌های پرندگان را در پارتیتور مشخص کرد: بلبل (فلوت)، بلدرچین (ابوا) و فاخته (دو کلارینت).

{#(set-global-staff-size 14)
\set Score.proportionalNotationDuration = #(ly:make-moment 1/13)
  \new StaffGroup <<
    \new Staff = "flute" \with {
      instrumentName = #"Fl."
    } {
      <<
        \new Voice = "up" \relative c'''{
          \set Staff.midiInstrument = #"flute"
          \stemUp \voiceOne
          \clef treble 
          \once \hide TimeSignature
          \key bes \major
          \time 12/8
          \stemUp
          g8^(^"بلبل" f) r g^( f) r g^( f) g16^(^> f) g^(^> f) g^(^> f) g^(^> f) f1.~\startTrillSpan f4.~ f16^( \stopTrillSpan  e f8) r
        }
        \new Voice = "down" \relative c''{
          \stemDown \voiceTwo
          R1. R r2.
        }
      >>
    }
    \new Staff = "oboe" \with {
      instrumentName = #"Ob."
    } {
      <<
        \new Voice = "up" \relative c''' {
          \set Staff.midiInstrument = #"oboe"
          \stemUp \voiceOne
          \key bes \major
          r2. r4. r8^"بلدرچین" r8 d16. d32 d8 r r r4 d16. d32 d8 r r r4 d16. d32 d8 r d16. d32 d8 r r
        }
        \new Voice = "down" \relative c''{
            \stemDown \voiceTwo
            R1. R r2.
        }
      >>
    }
    \new Staff = "clarinet" \with {
      instrumentName = #"Cl."
    } {
      <<
       \new Voice = "up" \relative c''{
          \set Staff.midiInstrument = #"clarinet"
          \transposition bes
          \stemUp
          \key c \major
          R1. e8^"فاخته" c r r4. e8 c r r4. e8 c r e c r
        }
          \new Voice = "down" \relative c''{
          \stemDown
          s1. e8 c s s4. e8 c s s4. e8 c s e c s
        }
      >>
    }
  >>
}
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.

#### موومان سوم

موومان سوم مجدداً در گام اصلی و یک اسکرتسو در بیان شادی و تجمع روستائیان است. ملودی شاد برای رقصِ چوپانیِ دهقانان، توسط کلارینت اجرا می‌شود و صدای غرشِ رعد‌و‌برق، خوشی آنان را تهدید می‌کند.

این موومان یک نسخهٔ تغییر یافته از فرم معمول برای اسکرتسو است، به این ترتیب که به جای یک بار، سه بار تکرار می‌شود، و در سومین تکرار، تم اسکرتسو کوتاه می‌شود. شاید بتهوون برای تکمیل این چیدمان نسبتاً بزرگ، تکرارهای درونی معمولی از اسکرتسو و سه‌گانهٔ (اسکرتسو-تریو-اسکرتسو) را مشخص نکرده است. تئودور آدورنو این اسکرتسو را به‌عنوان الگویی برای اسکرتسوهای آنتون بروکنر معرفی می‌کند.

بازگشت نهایی تم، فضای آرام و طوفانی را با تمپوی سریعتری منتقل می‌کند. موومان به‌طور ناگهانی خاتمه می‌یابد، و بدون مکث، موومان چهارم آغاز می‌شود.

#### موومان چهارم

موومان چهارم در توصیف طوفان، باران‌های سیل‌آسا و رعدوبرق است. در ادامه و پس از فروکش باران و طوفان، نوای آرام و ملایم ابوا شنیده می‌شود و نمایشی از قوس و قزح را به یاد می‌آورد. بتهوون در این قسمت، رعدوبرق را با سازهای کوبه‌ای با همراهی ویولنسل‌ها و کنترباس‌ها توصیف می‌کند که این قسمت مورد انتقاد قرار گرفته که چرا ابتدا صدای رعد می‌آید و سپس صدای برق. در صورتی که در طبیعت، ابتدا برق پدیدار می‌گردد و بعد از آن صدای رعد شنیده می‌شود. ولی به جای آن، توصیفِ قوس و قزح با نوای ملایم ابوا که پس از طوفان شنیده می‌شود، دقیق و درست است. جرج گروو اظهار می‌دارد «بتهوون با استفاده از «تم اول» (باران)، نظریهٔ فیزیکیِ قوس و قزح را که از خاصیت انکسار نور در قطراتِ باران ناشی می‌شود، به خوبی رعایت کرده‌است». یک انتقال یکپارچه به فینالِ موومان وجود دارد که این موومان را موازی با روشِ موتزارت در «کوئینت زهی در سل مینور K. 516» نشان می‌دهد، به این ترتیب که یک فینالِ بی سروصدا با یک مقدمهٔ طولانی به فینالِ احساسی و طوفانی ترجیح داده شده‌است.

#### موومان پنجم

این قسمت در فرم روندو، با یک تمِ کوتاه است و طی آن ملودی «رقص چوپانی»، با ساز کلارینت به گوش می‌رسد و موسیقی با احساس شادی، نشاط و شکرگزاری به پایان می‌رسد. این موومان مانند بسیاری از موومان‌های موسیقی کلاسیک، بر پایهٔ یک تمِ هشت میزانی استوار است، و نشان‌دهندهٔ آهنگ شکرگزاری چوپانان است.

کدا به آرامی شروع می‌شود و به تدریج اوج جذابی می‌گیرد، برای رسیدن به اوج و همنواییِ کاملِ ارکستر (بدون «سازهای طوفان»)، ویولن‌اول‌ها با ریتم تریوله به صورت ترمولو بر روی یک نت فا در بالا، اجرا می‌شود. پاساژ دلپذیرِ شکرگزاری، با شدت ناگهانیِ پیانیسیمو توسط بتهوون مشخص شده‌است. اکثر رهبران ارکستر سرعت این پاساژ را کُند می‌کنند. پس از یک قسمت کوتاه از این بازتاب، موومان با دو آکورد قوی در فا ماژور به پایان می‌رسد.

در سینما و تلویزیون
-------------------

* سال ۱۹۴۰، این سمفونی در انیمیشن فانتزیا محصول کمپانی دیزنی با تغییراتی ساخته‌شده توسط رهبر ارکستر لئوپولد استوکوفسکی، مورد استفاده قرار گرفت.
* سال ۱۹۷۳، گزیده‌هایی از موومان اول در صحنهٔ مرگِ فیلم علمی تخیلی بیسکویت سبز، استفاده شد.
* سال ۱۹۷۶، در انیمیش کتاب جنگل با اقتباس از کتابی به همین نام اثرِ رودیارد کیپلینگ و کارگردانی چاک جونز، موومان پنجم به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت.

یادداشت
-------

1. ↑  Theater an der Wien
2. ↑  Teréz Brunszvik
3. ↑  Charles Neate
4. ↑  Yvonne Frindle
5. ↑  Theodor Adorno

پانویس
------

1. ↑  Symphony No. 6 in F Major, Op. 68 Pastorale (Schott), ed. Max Unger, pg. viii
2. ↑  Jones, David W. (1996). *Beethoven: Symphony No. 9 (Cambridge Music Handbooks)*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-45684-5.
3. ↑  Jones, David W. (1996). *Beethoven: Symphony No. 9 (Cambridge Music Handbooks)*. Cambridge University Press. p. 1. ISBN 978-0-521-45684-5.
4. ↑  *Symphony No. 6 in F Major*, Op. 68 Pastorale (Schott), ed. Max Unger, pg. xi
5. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۴.
6. ↑  The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. , Stanley Sadie (New York: Oxford University Press, 2001), vol. 20, p. 396.
7. ↑  رولان، *زندگانی بتهوون*، ۷۸–۷۹.
8. ↑  بوک‌اسپن، *۱۰۱ اثر ممتاز از بزرگان موسیقی جهان*، ۱۰۱.
9. ↑  Program notes for the Cleveland Baroque Orchestra
10. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۴–۱۶۵.
11. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۵.
12. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۵.
13. ↑  Theodor W. Adorno, *Beethoven: The Philosophy of Music*, edited by Rolf Tiedemann, translated by Edmund Jephcott. Stanford: Stanford University Press (1998): 111. "The *Scherzo* is, no doubt, the model for Bruckner's *scherzi*. … The caricatured dance with the famous syncopation is practically as independent of the *Scherzo* itself as a trio, and is also in the same key. The movement is *self-contained* like a suite of three dances."
14. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۵.
15. ↑  The parallel is noted by Rosen (1997:402), who suggests that the Sixth Symphony be regarded as fundamentally a four-movement work, the storm music serving an extended introduction to the finale.
16. ↑  حسنی، *تفسیر موسیقی*، ۱۶۵–۱۶۶.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Symphony No. 6 (Beethoven)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۸.
* بوک‌اسپن، مارتین (۱۳۷۹). *۱۰۱ اثر ممتاز از بزرگان موسیقی جهان*. ترجمهٔ علی‌اصغر بهرام‌بیگی. تهران: آگاه. شابک ۹۶۴-۴۱۶-۰۷۲-X.
* رولان، رومن (۱۳۵۸). *زندگانی بتهوون*. ترجمهٔ محمود تفضلی. انتشارات امیرکبیر.
* حسنی، سعدی (۱۳۶۳). *تفسیر موسیقی*. ج. ۱ و ۲. تهران: انتشارات صفی‌علیشاه.

* *Sixth and Seventh Symphonies* (Dover Publications, Inc. 1976, شابک ‎۰−۴۸۶−۲۳۳۷۹−۰).
* Antony Hopkins, *The Nine Symphonies of Beethoven* (Scolar Press, 1981, شابک ‎۱−۸۵۹۲۸−۲۴۶−۶).
* David Wyn Jones, *Beethoven: Pastoral Symphony* (Cambridge University Press, 1995, شابک ‎۰−۵۲۱−۴۵۶۸۴−۳).
* Charles Rosen, *The Classical Style* (2nd edition 1997, W.W. Norton & Company, New York, شابک ‎۰−۳۹۳−۳۱۷۱۲−۹).

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سمفونی شماره ۶ (بتهوون) موجود است. |

* مصاحبه با کریستف اشنباخ
* سمفونی شماره ۶ is available in PDF format created from MuseData.
* سمفونی شماره ۶: نُت‌نوشت‌ها در پروژه بین‌المللی کتابخانه نت‌های موسیقی (IMSLP)

| * ن
* ب
* و
سمفونی‌های لودویگ فان بتهوون |
| --- |
| **شمارهٔ ۱** در دو ماژور، اُپوس ۲۱ •  **شمارهٔ ۲** در رِ ماژور، اپوس ۳۶ •  **شمارهٔ ۳** در می بِمُل ماژور، اپوس ۵۵ *(سمفونی حماسه/ سمفونی قهرمانی)* •  **شمارهٔ ۴** در سی بِمُل ماژور، اپوس ۶۰ •  **شمارهٔ ۵** در دو مینور، اپوس ۶۷ •  **شمارهٔ ۶** در فا ماژور، اپوس ۶۸ *(سمفونی چوپانی)* •  **شمارهٔ ۷** در لا ماژور، اپوس ۹۲ •  **شمارهٔ ۸** در فا ماژور، اپوس ۹۳ •  **شمارهٔ ۹** در رِ مینور، اپوس ۱۲۵ *(سمفونی آوازی/ سمفونی کُرال)*
منسوب: **شمارهٔ ۱۰** در می بِمُل ماژور (بتهوون/کوپر) |
| فهرست آثار لودویگ فان بتهوون |


| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل

 |
| سایر | 
* اثر موزیک‌برینز

 |