این مقاله به بررسی **موسیقی در خطه استان قزوین** می پردازد .

شاهزاده نشسته در منظره ای که توسط نوازندگان احاطه شده است ؛نگارگری ، قزوین دوره صفوی

پیشینه
------

نوازنده عود و دف ، برگرفته از کاخ چهلستون قزوین

  

اولین دانسته ها در خصوص موسیقی قزوین به دوران صفوی و بلاخص در زمان پایتختی این شهر باز می گردد. این طور که از یافته های تاریخی پیداست مهم ترین کار صورت گرفته در دوره صفوی ساماندهی نخبگان موسیقی در قالب "نقاره خانه همایونی" عنوان کرد. نقاره خانه معمولا طیف بزرگی از هنرمندان را شامل می شد که عبارت بودند از نقاره چیان ، حافظان قرآن ، ساز نوازان ، قصه خوانان و شاهنامه خوانان که معمولا در مجالس بزم به اجرای ساز و آواز می پرداختند. 

از نوازندگان به نام قزوین در دوره صفوی می توان به حافظ احمد قزوینی و حافظ هاشم قزوینی اشاره کرد .

از آنجایی که شهر هایی همچون تهران ، شیراز ، اصفهان ، کاشان ، قم و قزوین از شهر های تاثیرگذار در تاریخ موسیقی بودند اکثراً فاقد موسیقی محلی هستند و موسیقی کلاسیک ایرانی به عنوان عامل مشترک در این شهر ها رونق داشته است. بر اساس مستندات تاریخی منطقه قزوین در زمان صفوی و قاجاریه دارای مکتب موسیقی خاص خود بود است. اولین بار عبدالله دوامی مکاتب آوازی ایران را به چهار دسته قزوین ، شیراز ، اصفهان و تهران تقسیم کرده است. به تازگی جمعی از هنرمندان این خطه برای احیای مکتب موسیقی قزوین تلاش کرده اند .

ویژگی ها
--------

هیمنه‌خوانی، اوج‌خوانی، بداهه‌خوانی و مطول‌خوانی از ویژگی ها و شیوهٔ آواز قزوینی است که نزدیکی و قرابت زیادی با سبک تعزیه خوانی دارد. مقامات رایج در موسیقی منطقه قزوین ؛ کردی ، ترکی ، لری ، فارسی و زرگر می باشد. و بیشتر از ساز های سرنا، دهل، دايره و نی برای نواختن استفاده می شود.  یکی از شاخصه های مطرح در سبک آوازی قزوین توجه به تحریر و انواع آن است، به همین جهت تنوع تحریرخوانی در سبک قزوین از سایر سبک‌های آواز ایرانی بیشتر است. همچنین تنوع در گوشه‌خوانی از شاخصه‌های سبک قزوین است.

**تصنیف**

از ویژگی هایی که عارف قزوینی برای نخستین بار از آن بهره جست استفاده از تصنیف سرایی برای انتقاد از اوضاع اجتماعی بود که هم با سرایندگی شعر و هم آهنگ سازی و خوانندگی خودش اجرا میشد. همچنین عارف را می توان از پیشگامان برگزاری کنسرت در ایران دانست

موسیقی دانان
------------

از موسیقی دانان و خوانندگان به نام قزوین می توان به جناب قزوینی استاد آواز دربار قاجار ، واعظ قزوینی از نوازندگان عهد ناصرالدین شاه ، عارف قزوینی نوازنده و تصنیف سرای مشروطه ، اقبال آذر مبدع مکتب تبریز ، قمرالملوک وزیری نخستین خواننده مطرح زن ، واروژان آهنگ ساز در دوره پهلوی و استادان «علی‌اکبر خرم قزوینی» و «ضیاءالدین قاضی» اشاره کرد. 

| * ن
* ب
* و
موضوعات قزوین |
| --- |
| 
* آب و هوا
* وجه تسمیه
* تاریخ
* جاذبه های گردشگری
* مجموعه باغ صفوی
* صنایع دستی
* جمعیت
* زبان و لهجه
* صنعت
* بیمارستان‌ها
* سینماها
* نشریه‌ها
* صدا و سیما
* موسیقی
* نگارگری
* خوشنویسی
* قالی
* آشپزی
* موزه‌ها
* روز قزوین
* پنجاه بدر
* شبکه حمل و نقل قزوین
* فرودگاه
* فضای سبز
* دانشگاه‌ها
* مسجدها
* دروازه‌ها
* آب انبارها
* باغات
* مناطق شهرداری
* ورزش
* نمایشگاه بین‌المللی

 |

منابع
-----



1. ↑  *بررسی و تحلیل موسیقی کلاسیک در قزوین*. ج. نخست جلد. به کوشش سید حسین میثمی. ص. ۴۳و۴۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲.
2. 1 2  *موسیقی ایران*. به کوشش روح الله خالقی. فرهود صفرزاده. ص. ۶۴ و ۹۴ و ۱۰۴.
3. ↑  *بررسی و تحلیل موسیقی کلاسیک در قزوین*. ج. نخست جلد. به کوشش میثمی، سیدحسین. ص. ۱۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲.
4. 1 2  «گزارش تسنیم از مکتب آوازی موسیقی قزوین/ سبک‌های برجسته‌ای که مهجور مانده‌اند- اخبار قزوین - اخبار استانها تسنیم | Tasnim». *خبرگزاری تسنیم | Tasnim*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
5. ↑  «قزوين در موسيقي دستگاهي مكتب دارد، اما فاقد موسيقي فوكلور است». *ایسنا*. ۲۰۰۸-۰۱-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
6. ↑  *حاجی ملاعبدالکریم جناب قزوینی و نقش وی در موسیقی قاجار*. به کوشش سید حسین میثمی. ص. ۱۱۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ مه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۳ مه ۲۰۲۲.
7. ↑  «مکتب موسیقی قزوین احیا شود». *خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency*. ۲۰۱۹-۰۸-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۹.
8. 1 2  «سیاحتی در گُلستانِ آواز «قزوین»». *ایسنا*. ۲۰۲۱-۰۷-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
9. ↑  *نوحه های دستگاهی قزوین*. به کوشش سعید افزونتر.
10. ↑  «موسیقی سنتی در قزوین». *vmic.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۷.
11. ↑  *سرگذشت موسیقی دانان قزوین در دوره قاجار و اوایل عصر پهلوی*. به کوشش مهدی نورمحمدی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲.