**عملیات خان طومان** نام عملیاتی است که در سال ۲۰۱۶ میلادی توسط نیروهای نظامی سوریه، نیروهای مدافع حرم ایرانی، لبنانی (حزب‌الله)، افغانستانی (فاطمیون) و عراقی (النجباء) علیه نیروهای داعش انجام گردید که قصد تصرف شهر را داشتند. در پایانِ عملیات در تاریخ ۲۹ ژانویه ۲۰۲۰، خان طومان به تصرف نیروهای سوریه درآمد.

موقعیت مکانی
------------

خان طومان، اثر هنری
خان طومان نام یک روستا در سوریه است که در نزدیکی بزرگراه حلب-دمشق واقع شده است و دارای اهمیت استراتژیکی زیادی برای هر دو طرف درگیری می‌باشد. در مراحل اولیهٔ عملیات، جنوب غربی ریف در مارس ۲۰۱۶ توسط محور مقاومت پس گرفته شد و منجر به آزادسازی بسیاری از بخشهای اشغال شدهٔ منطقه بخصوص خان طومان گردید. در انتهای درگیری، در ژانویه سال 2020 میلادی، خان طومان بطور کامل به کنترل نیروهای دولتی در آمد.
در نهایت مخالفان به روستای کفر تعال گریختند.

نیروهای سوریه
-------------

نیروهای لشکر فاطمیون افغانستان، حامی نیروهای سوریه
نیروهای سوریه و حامیان (قرمز رنگ)؛ نیروهای شورشی (مخالف) (آبی رنگ)
در عملیات خان طومان، نیروهای سوریه با حمایت نیروهای جبهه مقاومت به نبرد با «جبهةالنصره» و هم‌پیمانانش پرداختند. نیروهای سوریه شامل: ۲۸۰ نیرو از سوریه، ۷۰ نیروی ایرانی (از استان مازندران)، ۸۵۰ نفر از نیروهای تیپ لیوای فاطمیون افغانستان و ۴۰۰ رزمنده از النجباء عراق که در حمایت از سوریه در بازپس گیری خان طومان از شورشیان مسلح  شرکت داشتند.

شورشیان مسلح
------------

در اوایل عملیات نبرد خان طومان، تعداد نیروهای شورشی ۲۰۰۰ نفر بوده است که ۷۰۰ نفر آنها توسط ارتش سوریه و جبهه مقاومت کشته شدند.

نقض آتش‌بس
----------

بنا به گزارش روزنامه «السفیر» چاپ لبنان، نیروهای تکفیری در جنگ خان‌طومان، به نقض آتش‌بس دست زدند. این روزنامه اشاره داشت: «جیش الفتح یا همان جبهةالنصره سابق که ساختار آن اخیراً با هم‌پیمانی دیگر گروه‌های بازسازی شده، با انجام حملاتی به منطقهٔ استراتژیک خان طومان که در جنوب حلب واقع شده است، آتش‌بس را نقض کردند».

رحیم کابلی
----------

در عملیات بازپس گیری خان طومان، «جبهةالنصره» و هم‌پیمانانش با دادن ۴۰۰ نفر تلفات، از منطقه عقب نشینی کردند؛ و از سویی دیگر، نیروی های سوری در حال نبرد علیه نیروهای شورشی بودند، در پایان ۱۳ نفر از نیروهای ایرانی که از استان مازندران در نبرد حاضر شده بودند کشته و ۱۸ نفر دیگر مجروح شدند.

پیکر فرمانده رحیم کابلی پس از ۶ سال در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۸ مصادف با روز اول محرم ۱۴۴۴ به همراه دو شهید مازندرانی دیگر پیدا و به وطن خویش بازگشتند .

تفحص
----

در تاریخ نهمِ بهمن سال ۱۳۹۸ نیروهای ارتش سوری در کنار نیروهای جبهه مقاومت در طی انجام عملیاتی در نهایت خان‌طومان (و شهر حلب) را از دست نیروهای تکفیری آزاد کردند و پس از این عملیات که منجر به آزادسازی کامل خان طومان شد، به تفحص نیروهای از دست رفتهٔ خود پرداختند؛ که بعد از انجام آزمایشهای DNA در مرکز ژنتیک سپاه، هویت ۷ نفر از نیروهای مدافع حرمِ ایرانی که از استان‌های مازندران، البرز، قزوین و خوزستان شناسایی و تایید شد، و سپس پیکرهای آنها به ایران بازگشت؛ اسامی آنها شامل: محمد بلباسی، رضا حاجی‌زاده، حسن رجایی‌فر و علی عابدینی از استان مازندران، مجید سلمانیان از استان البرز، زکریا شیری از استان قزوین، و مهدی نظری از استان خوزستان.

منابع
-----

1. ↑  ۱۴۵ تلفات در خان طومان، نیروهای سوریه و ایران و افغانستان بی‌بی‌سی، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
2. ↑  عملیات ارتش سوریه برای بازپس گیری خان طومان آپارات، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
3. ↑  سوریه: نیروهای دولتی در حال آماده سازی برای آغاز عملیات آزادسازی خان تومان در حلب هستند خبرگزاری فارس، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
4. ↑  شهدای خان طومان تابناک، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
5. ↑  نیروهای سوریه عملیات گسترده ای را در خان طومان آغاز کردند و صدها تن از نیروهای شورشی کشته شدند. خبرگزاری تسنیم، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
6. ↑  فیلم تکان دهنده از شهادت 13 مدافع حرم در محاصره خان طومان شیعه‌نیوز، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
7. 1 2 3 4  شهدای "خان طومان" چه کسانی هستند؟ بایگانی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا)، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
8. ↑  روایت شهدای خان طومان از خودشان تابناک، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
9. ↑  عملیات آزاد سازی خان طومان آپارات، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
10. ↑  آزادی شهرک «خان طومان» پس از گذشت بیش از سه سال و نیم جهان‌نیوز، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
11. ↑  مکالمات بی سیمی در عملیات خان طومان برای اولین بار منتشر شد + فیلم باشگاه خبرنگاران جوان، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
12. ↑  خبرگزاری مهر، خان طومان، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
13. ↑  نحوه به شهادت رسیدن 13 مدافع حرم مازندرانی در خان طومان خبرگزاری دفاع‌مقدس، دریافت‌شده در ۲۶ آبان ۱۳۹۹
14. ↑  نبرد «خان‌طومان»؛ چگونه نیروهای مقاومت شمال سوریه را از دست تروریست‌ها نجات دادند؟ بایگانی‌شده در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
15. ↑  تعداد واقعی شهدا و اسرای ایرانی فاجعه خان طومان چقدر است؟ عصرایران، دریافت‌شده در ۲۶ آبان ۱۳۹۹
16. ↑  تکمیلی/ تعداد شهدای شناسایی شده مدافع حرم در خان طومان به ۸ تن رسید+اسامی خبرگزاری تسنیم، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹
17. ↑  در خان طومان چه گذشت؟/ روایتی از رویارویی فرزندان ایران با عوامل اجیرشده دولت سعودی خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۹۹