**مسعود اسداللهی** با نام اصلی **محمود اسداللهی** (۹ مهر ۱۳۲۳ – ۲۰ مرداد ۱۴۰۱) کارگردان، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس و هنرپیشه سینما و تلویزیون بود.

پیش از انقلاب
-------------

مسعود اسداللهی با نام اصلی *محمود اسداللهی*  در سال ۱۳۲۳ در محله امیریه تهران زاده شد. او بازیگری در تئاتر را از سن ۱۸ سالگی آغاز کرد و سپس وارد دانشکده هنرهای دراماتیک شد. مسعود اسداللهی در طول تحصیل و پس از آن کار بازیگری خود را ادامه داد و در سال ۱۳۴۶ وارد تلویزیون شد. در سال ۱۳۴۷ با بازی در فیلم *آرامش در حضور دیگران* به کارگردانی ناصر تقوایی برای نخستین بار در سینما ظاهر شد. عمده شهرت وی در سینما به خاطر کارگردانی دو فیلم *همسفر* (با بازی گوگوش و بهروز وثوقی) و علی کنکوری (با بازی خودش) و در تلویزیون به خاطر کارگردانی و بازیگری در مجموعه تلویزیونی *طلاق* است.

پس از انقلاب
------------

### مجموعه تلویزیونی

مسعود اسداللهی در میانه انقلاب ۱۳۵۷ برای ساخت یک مجموعه تلویزیونی درباره فعالیت‌های کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی-اتحادیه ملی با بازی آهو خردمند و خسرو شکیبایی و دستیاری رخشان بنی‌اعتماد به لندن و پاریس رفت. اما پس از نزدیک به پنج ماه با پیروزی انقلاب به ایران بازگشت. ساخته او را سه آخوند در ساختمان تلویزیون نگاه کردند و پرسیدند: «تکلیف این بی‌حجابی‌ها چه می‌شود؟» او پاسخ می‌دهد: «من که نمی‌توانم چادر سر مردم کنم». در بخش دیگری از در بخشی از فیلم، یک دختر و پسر دانشجو بودند یکی از روحانیون گفت باید بین آن‌ها صیغه خوانده شود. مسعود اسداللهی با لبخند توضیح می‌دهد: «تئاتر نبود که بگوییم فردا صیغه بخوانند، فیلم بود و باید می‌رفتیم یکی را از یک مملکت و آن یکی را از جای دیگر پیدا می‌کردیم و ... اصلا امکان نداشت.»

مسعود اسداللهی پس از این جریان نام خود را در روزنامه‌ها می‌بیند که باید به زندان اوین مراجعه کند. او در آن روز دیگر هنرمندان را در حال نوشتن توبه‌نامه می‌بینید و می‌گوید: «من نه توبه‌نامه امضا می‌کنم نه چیز دیگر.» اما پس از مدتی به برخی از جمله او و مسعود کیمیایی اجازه فعالیت دادند.

### فیلم

مسعود اسداللهی در دهه ۱۳۶۰ فیلمی ساخت که روزنامه جمهوری اسلامی او را به مائوئیست بودن و وزارت ارشاد به ایجاد نفاق در روحانیت متهم کرد. چون در فیلم، عکس سید محمود طالقانی را در اتاق کردها و عکس خمینی را در فرودگاه گذاشته بودند. به او گفتند: «عکس یکی در جاهای دولتی و آن یکی .... زخم‌هایی که می‌رفت التیام پیدا کند شما بزرگ کردید.»

خروج از ایران
-------------

مسعود اسداللهی پس از ممنوع شدن فعالیت، به واسطه اسدالله عسگراولادی مجوز سفر گرفت و از ایران خارج شد. وی ابتدا به پاریس و بعد به لندن رفت. در آنجا نخستین نمایش خود به نام آینه‌‌ها را به روی صحنه برد و در نمایش اتللو در سرزمین عجایب به کارگردانی غلامحسین ساعدی بازی کرد. پس از آن به آمریکا رفت و در لس آنجلس اقامت گزید. او در مصاحبه‌ای از نسل اول مهاجران ایرانی انتقاد کرده و گفته بود این گروه در آمریکا نه از آموزه‌های جدید این کشور بهره بردند و نه توانستند چیزهایی را که از ایران داشتند حفظ‌ کنند.

درگذشت
------

اسداللهی پس از یک دوره بیماری، در ۲۰ مرداد ۱۴۰۱ در لس آنجلس درگذشت.

آثار
----

### کارگردانی

* *قرنطینه* (۱۳۶۱)
* *بابا خالدار* (۱۳۵۴)
* *همسفر* (۱۳۵۴)
* *علی کنکوری* (۱۳۵۲)

### بازیگری

* *قرنطینه* (۱۳۶۱)
* *پسرک* (۱۳۵۵)
* *بابا خالدار* (۱۳۵۴)
* *علی کنکوری* (۱۳۵۲)
* *آرامش در حضور دیگران* (۱۳۵۱)
* *درشکه‌چی* (۱۳۵۰)
* *دزد و پاسبان*

### فیلمنامه

* *قرنطینه* (۱۳۶۱)
* *در شهر خبری نیست* (۱۳۵۶)
* *بابا خالدار* (۱۳۵۴)
* *همسفر* (۱۳۵۴)
* *علی کنکوری* (۱۳۵۲)
* *بدنام* (۱۳۵۰)
* *پل* (۱۳۵۰)
* *راز درخت سنجد* (۱۳۵۰)
* *دزد و پاسبان* (۱۳۴۹)

### تهیه‌کننده

* *قرنطینه* (۱۳۶۱)

### طرح اولیه داستان

* *یک چمدان سکس* (۱۳۵۰)

### تلویزیون

* مجموعه *پیوند* (۱۳۴۸–۱۳۴۶)
* مجموعه *آدم و حوا* (نویسنده، کارگردان و بازیگر) (۱۳۵۰)
* مجموعه *آقای شاکی* (بازیگر)
* مجموعه *طلاق* (نویسنده، کارگردان و بازیگر) (۱۳۵۶)
* شو *شب سال مار* (نویسنده، کارگردان و بازیگر) (۱۳۵۶)

منابع
-----

1. ↑  *فرهنگ سینمای ایران، جمال امید، ص ٣٠*.
2. 1 2  «مسعود اسداللهی، کارگردان فیلم همسفر، درگذشت». *ایران اینترنشنال*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۱.
3. 1 2 3 4 5 6  «مسعود اسداللهی، کارگردان «همسفر» و «علی‌کنکوری» درگذشت». *بی‌بی‌سی فارسی*. ۲۰ مرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۱.
4. ↑  *فرهنگ سینمای ایران، جمال امید، ص ٣٠*.
5. ↑  «راهنمای سینمای ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۱.
6. 1 2  «بانک اطلاعاتی سینمای ایران، وبگاه سوره». دریافت‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۱.
7. ↑  «مسعود اسداللهی کارگردان فیلم‌های «همسفر» و «علی کنکوری» درگذشت». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***مسعود اسداللهی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* «گفتگوی مسعود اسداللهی با برنامه ذره بین». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۱.
* مسعود اسداللهی در بانک جامع اطلاعات سينماى ايران
* سریال طلاق با بازی مهدی فخیم‌زاده، کاری از مسعود اسداللهی / سال ۱۳۵۶ در یوتیوب
* 
*