برای روستایی به همین نام، هشیلان را ببینید.

**تالاب هشیلان** (به کردی: په‌نگاو هه‌شیلان) تالابی است که در روستای هشیلان در بخش مرکزی شهرستان کرمانشاه استان کرمانشاه قرار دارد. این تالاب هشیلان در مسیر جاده کرمانشاه به روانسر در ۲۶ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه و در دهستان میان‌دربند واقع شده و مساحت تقریبی آن ۴۵۰ هکتار است که در دشتی گسترده و اراضی پست دامنه کوه‌های خورین و ویس قرار دارد.

ویژگی‌ها
--------

آب تالاب هشیلان از سرآب سبزعلی تأمین می‌شود. آب تالاب در بالا دست به صورت سرآب و چشمه جوشان می‌باشد و در پهنهٔ تالاب به صورت کانال‌های بزرگ و کوچک پخش شده‌است. پوشش گیاهی سطح تالاب علفی است که به صورت گیاهان آبزی در داخل آب رشد کرده در این تالاب حدود ۱۱۰ جزیره کوچک و بزرگ شکل گرفته‌است.میانگین بارش سالانه در تالاب هشیلان ۴۵۱ میلی‌متر است و در سراسر سال باد در جهت مختلف در این منطقه می‌وزد. هشیلان تنها تالاب استان کرمانشاه است و به عنوان یک اکوسیستم آبی همواره مورد توجه علاقه‌مندان به طبیعت گردی بوده‌است.

وجه تسمیه
---------

معنای واژۀ هشیلان به درستی مشخص نیست. جلال‌الدین کزازی آن را در زبان کردی مرکب از دو بخش «هه‌شی» به معنی مار و «لان» به معنای خانه دانسته و معنای آن را «لانهٔ ماران» عنوان کرده‌است.
 برخی نیز «هشی» را به معنای خرس و این واژه را به معنای «لانۀ خرس‌ها» دانسته‌اند.

گونه‌های گیاهی
--------------

سطح تالاب دارای پوشش گیاهی با گل‌های متنوع است. در داخل محدودهٔ تالاب هیچ درخت خودرویی وجود ندارد و فقط گونه‌های بید به صورت خیلی پراکنده و بسیار اندک در چند نقطه از تالاب رویش داشته‌اند. پوشش گیاهی سطح تالاب علفی است که به صورت گیاهان آبزی در داخل آب رشد کرده‌اند.

گونه‌های جانوری
---------------

در داخل و حاشیه تالاب جوندگانی از خانواده موش‌ها و پستاندارانی همچون یوزپلنگ ایرانی، گرگ، گراز وحشی، روباه، خرگوش، شغال، بز کوهی، گربه وحشی زندگی می‌کنند. هشیلان به دلیل مأوا دادن به پرنده‌های مهاجر جز مناطق حفاظت‌شده در نظر گرفته شده‌است.

این تالاب زیستگاه چندگونه مار، به ویژه مار آبی و مار چلیپر است. از گونه‌های عمدهٔ ماهیان تالاب می‌توان به عروس ماهی، سیاه ماهی، سفید کولی، زردک و سس ماهی از خانوادهٔ ماهیان کپور اشاره کرد. همچنین این تالاب دارای چندین گونه از سخت پوستان و دوزیستان می‌باشد، از جمله خرچنگ، قورباغه و لاک پشت.

تالاب هشیلان یکی از مهم‌ترین فرودگاه‌های پرندگان مهاجر در استان کرمانشاه است. هرساله پرندگانی مانند غاز خاکستری، اگرت، حواصیل، سرسبز و … به این تالاب مهاجرت می‌کنند.

راه دسترسی
----------

راه دسترسی به تالاب از حوالی روستای یاوری در مسیر کرمانشاه به روانسر به طرف شمال امتداد می‌یابد و ابتدا به روستا و بعد به تالاب هشیلان منتهی می‌گردد.

نپیوستن به کنوانسیون رامسر
--------------------------

تالاب هشیلان تاکنون به کنوانسیون جهانی رامسر نپیوسته‌است. به گفتهٔ رئیس اداره نظارت و پایش محیط زیست استان کرمانشاه، مهمترین مانع در راه پیوستن هشیلان به این کنوانسیون، مسئلهٔ مالکیت اراضی این تالاب است. مردم روستا از مدت‌ها پیش در اراضی و جزیره‌های این تالاب به کشاورزی پرداخته‌اند و مالکیت اراضی این تالاب خصوصی بوده و متعلق به این کشاورزان است. با این وجود برای پیوستن تالاب به کنوانسیون رامسر، تمام حریم اکولوژیکی تالاب میله‌گذاری شده‌است.

سایت پرنده‌نگری
---------------

یک سایت پرنده‌نگری نیز از سال ۱۳۹۰ در مکان تالاب هشیلان در حال ساخت است. کار راه‌اندازی سایت پرنده‌نگری در تالاب هشیلان در سال ۱۴۰۱ پس از گذشت بیش از یک دهه هنوز پایان نیافته و بنا بر اعلام مدیرکل محیط زیست استان کرمانشاه بین ۸۰ تا ۸۵ درصد پیشرفت داشته‌است.

خشک شدن تالاب
-------------

در منطقۀ اطراف تالاب هشیلان آب‌های زیرزمینی در سطح بالایی قرار دارند و به همین دلیل حتی با حفر چاه‌هایی نه چندان عمیق به عمق هفت تا هشت متر نیز می‌توان به آب رسید. به همین دلیل چاه‌های زیادی در این منطقه حفر شده که در کنار خشکسالی و کمبور بارش به یکی از دلایل عمدۀ خشک شدن تالاب هشیلان تبدیل شده‌اند. در سال ۱۳۸۷ تالاب هشیلان خشک شد. در آن سال با وارد کردن آب از سد گاوشان برای احیای آن تلاش شد. در سال ۱۳۹۴ نیز بار دیگر تالاب هشیلان خشک شد، اما حق‌آبه‌ای از سد گاوشان به آن تعلق نگرفت.

### خشک شدن و آتش‌سوزی ۱۴۰۰

صبح روز چهارشنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۰ آتش‌سوزی گسترده‌ای در تالاب هشیلان اتفاق افتاد. این آتش‌سوزی به دلیل وقوع خشکسالی بی‌سابقه در سال ۱۴۰۰ و خشک شدن پوشش گیاهی تالاب اتفاق افتاد و حجم آن به اندازه‌ای بود که ارتفاع آتش در برخی نقاط به چهار متر نیز می‌رسید. بر اثر خشکسالی، خروجی سرآب سبزعلی که تغذیه‌کنندهٔ اصلی آب این تالاب است دچار افت شدید شده و خطر خشک شدن تالاب هشیلان را تهدید می‌کند. با خشک شدن تالاب هشیلان در تابستان ۱۴۰۰ ادارهٔ محیط زیست شهرستان کرمانشاه با وارد کردن آب با تانکر برای کند کردن روند نابودی آن تلاش کرد. در روز ۹ شهریور حق‌آبه‌ای به میزان ۵۰۰ لیتر بر ثانیه از سد گاوشان وارد تالاب هشیلان شد.

### خشک شدن ۱۴۰۱

در ۵ مرداد ۱۴۰۱ اعلام شد که تالاب هشیلان به صورت کامل خشک شده است و سد گاوشان نیز خود در وضعیت خشکی قرار گرفته و انتقال آب از آن به تالاب هشیلان مشکلی را حل نمی‌کند، و به همین دلیل اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه با انتقال روزی دو تانکر آب و ایجاد حوضچه‌های مصنوعی با استفاده از نایلون سعی در زنده نگاه داشتن برخی گونه‌های جانوری این تالاب دارد. در ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ مدیر کل محیط زیست استان کرمانشاه از شناسایی ۲۲ حلقه چاه عمیق غیرمجاز در اطراف تالاب هشیلان خبر داد و کشت محصولات پرمصرف مانند ذرت و چغندر در اطراف تالاب را یکی از دلایل خشک شدن آن اعلام کرد.

در ۲۸ آبان ۱۴۰۱ معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه از انسداد ۴۸ حلقه چاه غیرمجاز در حاشیه تالاب هشیلان طی سه روز در هفتۀ آخر آبان خبر داد. با این وجود در ۳۰ آبان ۱۴۰۱ رئیس اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه گفت که احیای تالاب هشیلان به دلیل تشنگی زیاد خاک و پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی علیرغم بارش‌های پاییزی و حتی در صورت بارش مستمر تا ماه اسفند نیز بعید است. در بهمن ۱۴۰۱ رئیس اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه اعلام کرد که علیرغم بارش باران در فصل پاییز هنوز تغییر چندانی در وضعیت تالاب هشیلان ایجاد نشده‌است. در اسفند ۱۴۰۱ اعلام شد که برداشت آب از منابع زیرزمینی اطراف تالاب به قدری بالاست که حتی اگر آب به این تالاب بازگردد، دوام چندانی نخواهد داشت.

### خشک شدن ۱۴۰۲

در فروردین ۱۴۰۲ معاون محیط زیست طبیعی ادارۀ کل محیط زیست استان کرمانشاه در رابطه با خشک شدن تالاب هشیلان هشدار داد که این امر می‌تواند این تالاب را به کانونی برای ریزگرد در استان کرمانشاه تبدیل کند و این مسئله به ویژه با توجه به فاصلۀ کم تالاب تا شهر کرمانشاه اهمیت ویژه‌ای دارد.

در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ رئیس اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه اعلام کرد که تالاب هشیلان پس از بارش‌های بهاری تا حدودی احیا شده، اما دبی منبع تأمین آب آن یعنی سرآب سبزعلی به ۲۰۰ لیتر در ثانیه یعنی نصف سال‌های گذشته کاهش پیدا کرده و در نتیجه کمتر از نصف عرصۀ ۴۵۰ هکتاری تالاب از آب پُر شده است. به همین دلیل پیش‌بینی می‌شود این وضعیت دوام نیاورد و طی دو تا سه ماه آینده تالاب دوباره خشک شود. به گفتۀ‌ وی ۱۹ چاه غیرمجاز شناسایی شده و حتی حکم قضایی برای تخریب آن‌ها نیز از سوی دادستانی صادر گشته، اما دستگاه‌های متولی عزم جدی برای تخریب این چاه‌ها ندارند و حتی یک چاه نیز تخریب نشده‌است.

در ۱۳ تیر ۱۴۰۲ رئیس ادارۀ حفاظت از محیط زیست شهرستان کرمانشاه اعلام کرد تالاب هشیلان فعلاً وضعیت خوبی دارد و بیش از نصف آن از آب پر است و دبی سرآب سبزعلی هم نسبت به سال گذشته بهتر شده، اما باز هم به احتمال ۹۰ درصد در اواخر مرداد و یا اوایل شهریور خشک خواهد شد.

در ۱۰ بهمن ۱۴۰۲ اعلام شد که به دنبال بارش برف و باران در فصل زمستان دبی سرآب سبزعلی افزایش پیدا کرده و تالاب هشیلان بار دیگر جان گرفته‌است. رئیس اداره محیط زیست شهرستان کرمانشاه همچنین از رایزنی برای انتقال مقداری از آب رودخانۀ رازاور از طریق کانال سد گاوشان به تالاب هشیلان خبر داد. وی در ۲۶ اسفند ۱۴۰۲ از عملی شدن این تصمیم و انتقال نزدیک به هزار تا ۱۵۰۰ لیتر در ثانیه آب از رازآور به هشیلان خبر داد که تا پایان فروردین ادامه خواهد داشت و تداوم آن نیز به بارش‌های جوی بستگی خواهد داشت. به گفتۀ وی تالاب هشیلان پس از این اقدام احیاء شده و دبی آن به بین ۵۰ تا ۷۰ لیتر در ثانیه رسیده‌است. وی در ۲۵ فروردین ۱۴۰۳ اعلام کرد که به دنبال بارش‌های بهاری تالاب کاملاً از آب پُر شده و اطراف جزایر آن نیز به طور کامل آب دارند. به گفتۀ وی وی دبی سراب سبزعلی که منبع اصلی تأمین آب تالاب است به حدود ۲۰۰ لیتر در ثانیه رسیده که نسبت به ماه‌های گذشته مناسب‌تر است، با این وجود با فرارسیدن تابستان و اوج گرفتن کشاورزی و آبیاری مزارع اطراف باز هم احتمال خشک شدن آن وجود دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* کرمانشاه
* روستای هشیلان
* سرآب نیلوفر

پانویس
------

1. 1 2 3 4  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *تصرف اراضی، مهمترین مانع پیوستن «هشیلان» به کنوانسیون جهانی رامسر*، نوشته‌شده در ۱۱ دی ماه ۱۳۹۷؛ بازدید در ۱۴ دی ۱۳۹۷.
2. 1 2 3 4  تریپ‌یار: *تالاب هشیلان*؛ بایگانی‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine بازدید در ۱۴ دی ۱۳۹۷.
3. 1 2 3  جعفربیگلو، منصور؛ ویسی عبدالکریم؛ ایثار نورایی، صف؛ سیروس، نادری (۱۳۹۴).
4. 1 2  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آب به سرآب نیلوفر بازگشت*، نوشته‌شده در ۱۱ بهمن ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۱ بهمن ۱۴۰۱.
5. ↑  کزازی، سیدجلال‌الدین، *هشیلان: مرداب ماران*، در *کرمانشاه: شهر شگرف ماه*، کرمانشاه: دیباچه، صص ۱۱-۳۲؛ ص ۲۹ و ۳۰.
6. 1 2 3  ارزیابی خشکسالی تالاب هشیلان. فصلنامه علمی و ترویجی اکوبیولوژی تالاب، ۷(۲۵).
7. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *پای پرندگان مهاجر کم‌کم به کرمانشاه باز می‌شود*، نوشته‌شده در ۹ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۹ آبان ۱۴۰۰.
8. 1 2  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *تکمیل سایت پرنده‌نگری هشیلان ۱۰ میلیارد اعتبار نیاز دارد*، نوشته‌شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۵ شهریور ۱۴۰۱.
9. 1 2  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *انسداد ۴۸ چاه غیرمجاز حاشیۀ تالاب هشیلان در ۳ روز*، نوشته‌شده در ۲۸ آبان ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۸ آبان ۱۴۰۱.
10. 1 2  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آب سد گاوشان وارد «تالاب هشیلان» شد*، نوشته‌شده در ۱۰ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۰ شهریور ۱۴۰۰.
11. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آتش‌سوزی تالاب هشیلان مهار شد*، نوشته‌شده در ۲۸ مرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۹ مرداد ۱۴۰۰.
12. ↑  خبرگزاری کُردپرس: *آتش‌سوزی گسترده در تالاب هشیلان خاموش شد*، نوشته‌شده در ۲۷ مرداد ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۹ مرداد ۱۴۰۰.
13. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *هشیلان خشک شد/ آبرسانی با تانکر برای نجات حیات وحش این تالاب*، نوشته‌شده در ۵ مرداد ۱۴۰۱؛ بازدید در ۵ مرداد ۱۴۰۱.
14. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *بعید است هشیلان تا اسفند احیاء شود*، نوشته‌شده در ۳۰ آبان ۱۴۰۱؛ بازدید در ۳۰ آبان ۱۴۰۱.
15. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آب به هشیلان بازگردد، دوام چندانی نخواهد داشت*، نوشته‌شده در ۱ اسفند ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱ اسفند ۱۴۰۱.
16. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *هشیلان و سومار امکان تبدیل شدن به کانون ریزگرد را دارند*، نوشته‌شده در ۲۶ فروردین ۱۴۰۲؛ بازدید در ۲۶ فروردین ۱۴۰۲.
17. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *کمتر از نصف هشیلان آب دارد/ احتمال خشک شدن سرآب نیلوفر و یاوری*، نوشته‌شده در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲.
18. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *حال تالاب هشیلان و سرآب نیلوفر خوب است*، نوشته‌شده در ۱۳ تیر ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۳ تیر ۱۴۰۲.
19. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *هشیلان جان گرفت*، نوشته‌شده در ۱۰ بهمن ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱۱ بهمن ۱۴۰۲.
20. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آب «رازآور» وارد «هشیلان» شد*، نوشته‌شده در ۲۶ اسفند ۱۴۰۲؛ بازدید در ۲۶ اسفند ۱۴۰۲.
21. ↑  خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): *آب همۀ جزیره‌های «هشیلان» را دربر گرفت/ تلاش برای انتقال آب به سراب «یاوری»*، نوشته‌شده در ۲۵ فروردین ۱۴۰۳؛ بازدید در ۲۵ فروردین ۱۴۰۳.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***تالاب هشیلان*** موجود است. |

| * ن
* ب
* و
تالاب‌های ایران |
| --- |
| 
* آجی‌گل
* آلاگل
* آلماگل
* استیل
* انزلی
* پریشان
* تنگلی
* چغاخور
* زردابه
* شادگان
* عینک
* کیاکلایه
* گندمان
* میقان
* هشیلان
* قره‌گل

 |



| * ن
* ب
* و
استان کرمانشاه |
| --- |
| مرکز | 
* کرمانشاه

 | موقعیت استان کرمانشاه در ایرانموقعیت استان کرمانشاه در ایران
کرمانشاه، طاق‌بستانکرمانشاه، طاق‌بستان
آبشار پیرانآبشار پیران |
| شهرستان‌ها | 
* اسلام‌آباد غرب
* پاوه
* ثلاث باباجانی
* جوانرود
* دالاهو
* روانسر
* سرپل ذهاب
* سنقر
* صحنه
* قصر شیرین
* کرمانشاه
* کنگاور
* گیلانغرب
* هرسین

 |
| شهرها | 
* ازگله
* اسلام‌آباد غرب
* بانه‌وره
* باینگان
* بیستون
* پاوه
* تازه‌آباد
* جوانرود
* حمیل
* رباط
* روانسر
* ریجاب
* سرپل ذهاب
* سرمست
* سطر
* سنقر
* سومار
* شاهو
* شروینه
* صحنه
* قصر شیرین
* قلعه
* کرمانشاه
* کرند غرب
* کنگاور
* کوزران
* گهواره
* گودین
* گیلانغرب
* دینور
* میرآباد
* نودشه
* نوسود
* هرسین
* هلشی

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 

|  |  |
| --- | --- |
| جاذبه‌های تاریخی | 
* آتشکده پلنگ‌گرد
* آتشکده شیان
* آتشکده میل‌میلگه
* آرامگاه مالک
* آرامگاه ویس
* بازار کرمانشاه
* بانک شاهی
* بان‌قلعه
* برد عاشقان
* بیمارستان مسیح
* پل بیستون
* پل چهر
* پل خسرو
* پل دوآب
* پل کوچه
* پل کهنه
* پل قوزیوند
* پل ماهیدشت
* پل میان‌راهان
* پل نوژی‌وران
* تپه چیاجانی
* تپه گنج‌دره
* تخت شیرین
* تکیه بیگلربیگی
* تکیه معاون‌الملک
* تندیس هرکول
* چله‌خانه هجیج
* چهارقاپی
* حمام بزرگ
* حمام توکل
* حمام میدان
* حوض‌خانه هجیج
* خانه خواجه باروخ
* خانه صارم‌الدوله
* خانه معتضدالدوله
* دکان داوود
* دیوار گوری
* زیج منیژه
* ساختمان گمرک
* سان رستم
* سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی
* شکارگاه خسرو پرویز
* طاق‌بستان
* طاق فرهاد
* طاق گرا
* غار سنگی حسین کوهکن
* غار شکارچیان
* فرهادتراش
* قلعه سرخه‌دیزه
* قلعه سرماج
* قلعه مریم
* قلعه یزدگرد
* کاخ بیستون
* کاخ خسرو
* کاروانسرای شاه‌عباسی بیستون
* کاروانسرای قصر شیرین
* کاروانسرای ماهیدشت
* کتیبه بیستون
* کتیبه گودرز
* کوشک فرهاد
* گنبد صوفی
* گودین‌تپه
* گوردخمه اسحاق‌وند
* گوردخمه سرخ‌ده
* دخمه مادها
* مسجد جامع شافعی
* مسجد جامع کرمانشاه
* مسجد جلیلی
* مسجد شاهزاده
* مسجد عبدالله بن عمر
* مسجد عمادالدوله
* مسجد هاشمی
* معبد آناهیتا
* چشم‌انداز فرهنگی هورامان
* نقش‌برجستهٔ گودرز شاه

 |
| جاذبه‌های طبیعی | 
* آبشار پیران
* پناهگاه حیات‌وحش بیستون
* تالاب هشیلان
* تفرجگاه شیان
* تفرجگاه گلال سیه
* چشمهٔ بل
* چشمهٔ ریزه
* درخت شیرین و فرهاد
* کوه آتشکده
* کوه شاهو
* کوه ماکوان
* رود زمکان
* رود سیروان
* رود لیله
* ریجاب
* سرآب بیستون
* سرآب خضر الیاس
* سرآب روانسر
* سرآب طاق‌بستان
* سرآب قره‌بلاغ
* سرآب کاشنبه
* سرآب کرند
* سرآب گرم
* سرآب مامیشان
* سرآب مورت
* سرآب نجوبران
* سرآب نیلوفر
* سرآب هرسم
* غار پراو
* غار جوجار
* غار دواشکفت
* غار قوری‌قلعه
* غار قیژه‌لان
* غار کاوات
* غار ورواسی
* روستای شمشیر
* گردنه قلاجه
* منطقهٔ جنگلی قلاجه
* منطقهٔ گردشگری میگوره
* «مناطقِ حفاظت‌شدهٔ بوزین و مرخیل، قلاجه، امروله و دالاخانی، کوسالان و شاهو و ملوسان)»
* ناوتنگ منصوری

 |

 |
| نوشتارهای وابسته | 
* تاریخ کرمانشاه
* گاهشمار تاریخ استان
* فهرست شهرستان‌ها
* فهرست شهرها
* فهرست آثار تاریخی
* فهرست جاذبه‌های گردشگری
* حیات‌وحش کرمانشاه

 |
| رده |

| * ن
* ب
* و
بحران آب در ایران |
| --- |
| عوامل و شرایط | 
* آبیاری در ایران
* آلودگی آب
* جمعیت‌شناسی ایران
* حقابه ایران از هیرمند
* سیاست آب در خاورمیانه
* فهرست سدهای ایران
* فهرست کشورها بر پایه مجموع منابع تجدیدپذیر آب
* ملی کردن آب‌های کشور
* میزان بارش استان‌های ایران
* میزان بارش مراکز استان‌های ایران
* هیدرولوژی و منابع آبی فلات ایران

 |  |
| پیامدها | 
* بحران ریزگردهای استان خوزستان
* بحران ریزگردهای استان کرمانشاه
* جیره‌بندی آب در ایران
* قطع برق در ایران
* گرد و غبار در ایران
* اعتراضات ۱۴۰۰ خوزستان

 |
| منابع در معرض خطر | 
* تالاب انزلی
* تالاب شادگان
* تالاب عینک
* تالاب هشیلان
* دریاچه ارومیه
* دریاچه بختگان
* دریاچه هامون
* تالاب گاوخونی
* رود قره‌سو
* زاینده‌رود
* زرجوب
* سد امیرکبیر
* سد لار
* سد لتیان
* سرآب نیلوفر
* کارون
* گوهررود
* هامون جازموریان
* هورالعظیم

 |
| طرح‌های انتقال آب | 
* طرح انتقال آب بهشت‌آباد
* انتقال آب الیگودرز به قم
* طرح انتقال آب از مازندران به سمنان
* طرح‌های انتقال آب دریا به فلات مرکزی ایران

 |
| حرکت‌های فرهنگی و اجتماعی | 
* بوکه بارانه
* زنجیره انسانی حمایت از کارون
* *مادرکشی*

 |