**شهرستان آغاجاری** یکی از شهرستان‌های استان خوزستان است که مرکز آن، شهر آغاجاری می باشد. به دلیل سکونت ایل آغاجری در قدیم نام این شهر آغاجاری ثبت شده‌است. میدان نفتی آغاجاری در محدوده این شهرستان قرار دارد. آغاجاری با وجود اینکه شهری کهن و سرشار از نعمت به حساب می آید اما جز محروم‌ترین شهرهای ایران است.شهرستان آغاجاری سابقا بخشی از ولایت کهگیلویه به شمار می آمد که بعدا به استان خوزستان افزوده شد.

پیشینه
------

هیئت وزیران ایران در مرداد ۱۳۹۱ با ایجاد شهرستان آغاجاری به مرکزیت شهر آغاجاری، با ترکیب بخش مرکزی شهرستان آغاجاری به مرکزیت آغاجاری و بخش جولکی به مرکزیت روستای جولکی از ترکیب دهستان سرجولکی و دهستان آب باران در تابعیت استان خوزستان موافقت کرد. پیش از این تاریخ، آغاجاری یکی از بخش‌های شهرستان بهبهان محسوب می‌شد.

آغاجاری تا پیش از کشف و استخراج منابع نفت، دهستانی از توابع شهرستان بهبهان در استان ششم بود؛ اما پس‌ از شناسایی و استخراج نفت، در شهریور ۱۳۲۵ به بخش تبدیل شد. بخش آغاجاری در آذر ۱۳۶۹ به دو بخش تقسیم شد، که براساس آن، بخش آغاجاری در تابعیت شهرستان بهبهان ماند، اما قسمتی از آن به نام بخش امیدیه به شهرستان بندر ماهشهر پیوست. بخش آغاجاری سرانجام در مرداد ۱۳۹۱ به مرکزیت شهر آغاجاری، به شهرستان تبدیل شد. شهرستان آغاجاری دارای دو بخش، ۳ دهستان، و ۲۱ آبادی است.

تقسیمات کشوری
-------------

منطقه آغاجاری تا قبل از سال 70 شامل آغاجاری ، امیدیه و میانکوه با مرکزیت آغاجاری بود اما تفکیک ناعادلانه امیدیه و میانکوه از این شهر منفک گردیدند و آغاجاری تحت پوشش شهرستان بهبهان درآمد و پس از آن تقسیمات کشوری این شهرستان، بنابر آنچه در نتایج آمارگیری سرشماری سال ۱۳۹۵ کل کشور آمده‌است، بر حسب بخش، شهر، دهستان و روستا به شرح زیر است:

### بخش‌ها

* بخش مرکزی شهرستان آغاجاری
* بخش جولکی

### شهرها

* آغاجاری
* جولکی

### دهستان‌ها

* دهستان آب باران
* دهستان آغاجاری
* دهستان سرجولکی

### روستاها

* آب باران یک
* آب باران دو
* چم نظامی
* چشمه چم نظامی
* سرجولکی
* شهرک حر
* هادی خانی (آغاجاری)

تاریخچه شهر
-----------

آاکثر مردم مهاجرینی می‌باشند که قبل از سال ۱۳۱۷ در پی کشف نفت، در طلب کار، به این منطقه مهاجرت کرده و ماندگار شدند. آغاجاری با دارا بودن میدان نفتی آغاجاری، بالغ بر ۲۸ میلیارد بشکه نفت، یکی از بزرگترین مناطق نفتخیز جهان به حساب می‌آید. در ابتدا روزانه ۲۵۶ هزار بشکه نفت از چاه‌های این منطقه استخراج می‌شد، که امروزه بیش از ۳۰۰ هزار بشکه نفت خام از این میدان تولید می‌شود، که عملیات تولید از این میدان نفتی و چند میدان همجوار آن، بر عهده شرکت بهره‌برداری نفت و گاز آغاجاری می‌باشد. این شهر دارای آب و هوای بسیار گرم می‌باشد، گرمای هوا در تابستان ممکن است از ۵۵ درجه سانتیگراد نیز تجاوز نماید.

عملیات حفاری نفت در سال ۱۳۰۵ در آغاجاری آغاز گردید، چاه شماره۳ آن در سال ۱۳۱۷ به نفت رسید و نخستین محموله نفتی آن در سال ۱۳۲۳ به وسیله خط لوله به آبادان فرستاده شد. در سال ۱۳۲۹ این نقطه با تولید تقریباً نیمی از حجم فرآورده‌های نفتی ایران از ۱۶ چاه عنوان بزرگترین حوزه نفتی کشور را به دست آورد. در همین ایام با ۵۹۷۷ کارمند که ۱۷۵ نفر انگلیسی بودند و با امکانات رفاهی از قبیل یک بیمارستان ۵۰ تختخوابی، ۳ درمانگاه، سینما، استخر، زمین‌های ورزشی گلف و دیگر تأسیسات عمومی، ناحیه‌ای آباد بوده‌است.

در سال ۱۳۳۶ با بهره‌برداری از ۲۳ چاه و استخراج ۱۸٫۵ تا ۱۹ میلیون تن نفت، آغاجاری همچنان از بزرگترین مراکز نفتی ایران به‌شمار می‌آمد و تا سال ۱۳۳۷ مقدار نفت خام استخراجی آن به یک میلیارد بشکه و در سال ۱۳۴۳ تعداد ۶۹ حلقه چاه به ثبت رسیده‌است.

کوه‌های منطقه
-------------

* کوه نبید
* کوه سرخ آغاجاری
* کوه تانکی
* کوه سوخته
* رشته کوه های زاگرس

جاذبه‌های گردشگری
-----------------

* ساحل رودخانه مارون
* سد خاکی مارون
* طبیعت کوهستانی منطقه
* کوه سوخته
* جنگل اوایل شهر
* 
*

اماکن مذهبی و زیارتی
--------------------

* امام زاده شاه عبدالله
* امام زاده شاه خراسان

منابع نفتی
----------

در این منطقه، یکی از مشهورترین میدان‌های نفتی جهان به نام میدان نفت و گاز آغاجاری قرار دارد. این میدان با حفر چاه شماره یک در سال ۱۳۱۵ کشف شد و حد فاصل میدان‌های مارون و پازنان واقع شده و شامل دو مخزن آسماری و بنگستان است. کل مقدار نفت اولیه این میدان ۲۸ میلیارد بشکه بوده که بر اساس آخرین نتایج مطالعات انجام شده، ذخایر قابل بازیافت آن حدود ۱۰ میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه تخمین زده می‌شود. بهره‌برداری از میدان آغاجاری از سال ۱۳۱۷ آغاز شد و این میدان سال‌ها عمده‌ترین تولیدکننده نفت سبک ایران بود و هم‌اکنون برای افزایش تولید آن بزرگ‌ترین طرح تزریق گاز خاورمیانه اجرا و بهره‌برداری شده‌است. حجم گاز تزریقی به این میدان به وسیله خط لوله پنجم سراسری به قطر ۵۶ اینچ و طول حدود ۵۰۰ کیلومتر از میدان گازی پارس جنوبی تأمین می‌شود.

راهبری این میدان نفتی به عهده شرکت بهره‌برداری نفت و گاز آغاجاری از شرکت‌های بهره‌برداری تابع شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب است.

موقعیت جغرافیایی
----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | استان کهگیلویه و بویراحمد |  |  |
| شهرستان بهبهان | شمال | شهرستان امیدیه |
| شرق   **شهرستان آغاجاری**    غرب |
| جنوب |
|  | شهرستان امیدیه |  |

آغاجاری در جنوب شرق خوزستان و 140 کیلومتری اهواز ، از طرف شرق در 50 کیلومتری بهبهان ، از غرب در 17 کیلومتری شهرستان امیدیه ، از شمال در 85 کیلومتری رامهرمز و از جنوب به هندیجان محدود می شود.

بیمارستان و مراکز درمانی
------------------------

بیمارستان شهید آیت الله اشرفی اصفهانی آغاجاری به عنوان بیمارستان عمومی در بلوار پرستار واقع شده‌است و به دلیل کمبود امکانات، عمل های جراحی یا بیماران بد حال به بیمارستان های بهبهان اعزام میشوند.

فاصله تا مراکز استان‌ها
-----------------------

1. اراک - ۶۹۳ کیلومتر
2. اردبیل - ۱۲۸۶ کیلومتر
3. ارومیه - ۱۲۰۹ کیلومتر
4. اصفهان - ۵۳۵ کیلومتر
5. اهواز - ۱۴۷ کیلومتر
6. ایلام - ۵۹۴ کیلومتر
7. بجنورد - ۱۶۲۳ کیلومتر
8. بندر عباس - ۹۵۶ کیلومتر
9. بوشهر - ۲۸۰ کیلومتر
10. بیرجند - ۱۲۹۷ کیلومتر
11. تبریز - ۱۳۱۸ کیلومتر
12. تهران - ۹۸۰ کیلومتر
13. خرم‌آباد - ۴۷۳ کیلومتر
14. رشت - ۱۱۷۴ کیلومتر
15. زاهدان - ۱۴۴۲ کیلومتر
16. زنجان - ۱۰۲۹ کیلومتر
17. ساری - ۱۲۴۴ کیلومتر
18. سمنان - ۱۱۰۴ کیلومتر
19. سنندج - ۷۵۴ کیلومتر
20. شهرکرد - ۴۴۲ کیلومتر
21. شیراز - ۳۷۹ کیلومتر
22. قزوین - ۱۰۰۳ کیلومتر
23. قم - ۸۴۳ کیلومتر
24. کرج - ۱۰۱۷ کیلومتر
25. کرمان - ۹۴۵ کیلومتر
26. کرمانشاه - ۶۲۶ کیلومتر
27. گرگان - ۱۳۷۸ کیلومتر
28. مشهد - ۱۷۸۱ کیلومتر
29. همدان - ۷۲۶ کیلومتر
30. یاسوج - ۲۷۷ کیلومتر
31. یزد - ۶۶۶ کیلومتر

منابع
-----

1. ↑  «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وبگاه رسمی وزارت کشور ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ مه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در آبان ۱۳۸۹. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازدید=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد». وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۵.
3. ↑  «تولید بیش از ١٠٠ میلیون بشکه نفت از مخازن آغاجاری». شبکه اطلاع‌رسانی نفت و انرژی. ۲۳ شهریور ۱۳۸۸.
4. ↑  *فرهنگ جغرافیایی ایران،حسینیعلی رزم آرا،جلد۶(ص۳۷۸)*.
5. 1 2  خبرگزاری ایسنا: شهرستان آغاجاری به نقشه تقسیمات کشوری اضافه شد. ۳ مرداد ۱۳۹۱.
6. ↑  *فرهنگ جغرافیایی ایران*.
7. ↑  «آغاجاری». *مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی (مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی)*. خرداد ۱۳۹۹.
8. ↑  «روستانت». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۸.
9. ↑
10. ↑  .
11. ↑  مسافت مسیر جاده‌ای آغاجاری به اهواز، سایت بهراه.

| * ن
* ب
* و
استان خوزستان |
| --- |
| مرکز | 
* اهواز

 | موقعیت استان خوزستان درایران.موقعیت استان خوزستان درایران.دریاچه سد دز.دریاچه سد دز. |
| شهرستان‌ها | 
* آبادان
* آغاجاری
* امیدیه
* اندیکا
* اندیمشک
* اهواز
* ایذه
* باغ‌ملک
* باوی
* بهبهان
* حمیدیه
* خرمشهر
* دزپارت
* دزفول
* دشت آزادگان
* رامشیر
* رامهرمز
* شادگان
* شوش
* شوشتر
* صیدون
* کارون
* کرخه
* گتوند
* لالی
* ماهشهر
* مسجدسلیمان
* هفتکل
* هندیجان
* هویزه

 |
| شهرها | 
* آبادان
* آبژدان
* آزادی
* آغاجاری
* ابوحمیظه
* اروندکنار
* الوان
* الهایی
* امیدیه
* اندیمشک
* اهواز
* ایذه
* باغ‌ملک
* بستان
* بندر امام خمینی
* بندر ماهشهر
* بهبهان
* بیدروبه
* تراز
* ترکالکی
* تشان
* جایزان
* جنت‌مکان
* جولکی
* چم‌گلک
* چمران
* چوئبده
* حر ریاحی
* حسینیه
* حمزه
* حمیدیه
* خرمشهر
* خنافره
* دارخوین
* دزآب
* دزفول
* دهدز
* رامشیر
* رامهرمز
* ربیع
* رغیوه
* رفیع
* زهره
* سالند
* سرداران
* سردشت
* سوسنگرد
* سیاه‌منصور
* شادگان
* شاوور
* شرافت
* شوش
* شوشتر
* شیبان
* شیرین‌شهر
* صفی‌آباد
* صیدون
* فتح‌المبین
* قلعه تل
* قلعه خواجه
* کوت عبدالله
* کنعان
* کوت سیدنعیم
* گتوند
* گُل‌گیر
* لالی
* مسجدسلیمان
* مقاومت
* ملاثانی
* منصوریه
* میانرود
* میانکوه
* مینوشهر
* میداوود
* هفتکل
* هندیجان
* هویزه
* ویس
* سماله
* صالح شهر
* گوریه

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 
* معبد چغازنبیل
* سازه‌های آبی شوشتر
* آرامگاه یعقوب لیث
* آسیاب‌های آبی دزفول
* آبشار شوی
* چاه شماره یک
* ایوان کرخه
* بازار کهنه (دزفول)
* پارک ملی دز
* بند میزان
* پل بند لشکر
* پل سفید اهواز
* پل قدیم (دزفول)
* پل و سد شادروان شوشتر
* تالاب شادگان
* تالاب هور العظیم
* تپه چغامیش
* تفریحگاه ساحلی دز
* دریاچه سد دز
* دریاچه سد کرخه
* دانشگاه گندی‌شاپور
* سد دز
* سد کرخه
* شوش (شهر باستانی)
* شهر باستانی آسک
* قلعه ارجان
* قلعه سلاسل
* قلعه شوش
* کاخ فیلیه
* دا و دختر
* هفت‌تپه
* مسجد جامع خرمشهر
* مسجد جامع (دزفول)
* مزار رودبند (دزفول)
* مسجد رنگونی‌های آبادان
* موزه آبادان
* دانشگاه نفت
* پل تاریخی کوت سید صالح
* مسجد تاریخی پل فولاد
* محوطه تاریخی حمیدیه
* قدمگاه خضر نبی
* دریاچه شط تمی
* حمام شاه رکن‌الدین
* مسجد جامع شوشتر

 |

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان آغاجاری |
| --- |
| مرکز شهرستان | 
* آغاجاری

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* آغاجاری

 |
| دهستان‌هاو روستاها |  |

 |
| جولکی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* جولکی

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| سرجولکی | 
* تلخاب
* سرجولکی
* شهرک حر

 |
| آب باران | 
* آب باران یک
* آب باران دو
* چم نظامی
* چشمه چم نظامی
* هادی خانی

 |

 |

 |

 |