**جان رونالد رول تالکین** (انگلیسی: John Ronald Reuel Tolkien؛ ۳ ژانویهٔ ۱۸۹۲ – ۲ سپتامبر ۱۹۷۳) مؤلف، دانشگاهی، لغت‌شناس و شاعر انگلیسی بود. عمدهٔ شهرت او بابت نوشتن آثار فانتزی حماسی *هابیت* و *ارباب حلقه‌ها* است. او در سال ۱۹۷۲ نشان فرمانده والا مقام امپراتوری بریتانیا را دریافت کرد.

تالکین از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۴۵، استاد و فلوی کالج پمبروک در دانشگاه آکسفورد بود. او علاوه بر کتاب‌های یادشده، که معروف‌تر و شناخته‌شده‌تر هستند آثار داستانی دیگری به نام‌های *ماجراهای تام بامبادیل*، *راه پیوسته تا آن سو می‌رود* و *فرزندان هورین* را نیز تألیف کرده که عمدتاً پس از مرگش منتشر شدند. این کتاب‌ها در مورد موضوع‌هایی هستند که آنها را رشته‌افسانه می‌نامند و در اصل اسطوره‌شناسی برای گذشته دور دنیای تالکین است. در سال‌های ۱۹۵۱ و ۱۹۵۵، تالکین اصطلاح *رشته‌افسانه* را برای بخش بزرگتری از این نوشته‌ها به کار برد.

او علاقه فراوانی به ساختن زبان‌های علمی یا فراساخته داشت. او شاید تنها کسی باشد که ۱۵ زبان ساخته‌است؛ با این حال توصیهٔ او به کسانی که علاقه‌مند به زبان بین‌المللی هستند این است که: «از اسپرانتو پشتیبانی کنید». در حالی که بسیاری از نویسندگان دیگر آثار فانتزی را قبل از تالکین منتشر کرده بودند، موفقیت گستردهٔ *هابیت* و *ارباب حلقه‌ها* مستقیماً به احیای این ژانر منجر شد. این امر باعث شده‌است که تالکین به‌عنوان «پدر» ادبیات فانتزی مدرن — یا به‌طور دقیق‌تر، خیال‌پردازی حماسی شناخته شود.

زندگی
-----

### تبار

مقالهٔ اصلی: خانواده تالکین
خانواده تالکین از شهر اسلاوسکوی نزدیک کونیگسبرگ در پروس شرقی برخاسته‌اند و نام خانوادگی تالکین از قرن ۱۶ میلادی در آن شهر گواهی شده‌است. خط خانوادگی تالکین با میشل تالکین که تقریباً در سال ۱۶۲۰ میلادی در کروزبرگ متولد شده‌است شروع می‌شود. پسر میشل کریستیانوس تالکین (۱۷۴۶–۱۶۶۳) یک آسیابان ثروتمند در کروزبرگ بوده‌است. پسر او کریستین تالکین (۱۷۹۱–۱۷۰۶) از کروزبرگ به گدانسک نقل مکان کرد. دو پسر او دنیل گاتلیب تالکین (۱۸۱۴–۱۷۴۷) و جان بنجامین تالکین (۱۸۱۹–۱۷۵۲) در سال‌های ۱۷۷۰ به لندن مهاجرت کردند و به نیاکان انگلیسی خانواده تبدیل شدند. این خانواده نخستین بار در سال ۱۷۷۷ در بایگانی‌های انگلیسی ظاهر شده‌است. در سال ۱۷۹۲ جان بنجامین تالکین و ویلیام گرول تولیدی اردلی نورتون در لندن را صاحب شدند و و از آن پس تحت نام گرول و تالکین مشغول به فروش ساعت شدند. دنیل گاتلیب در سال ۱۷۹۴ شهروندی انگلیسی را به‌دست‌آورد اما به‌نظر می‌رسد که بنجامین هرگز شهروند انگلیسی نشده‌است. جان بنجامین تالکین که در سال ۱۸۱۹ فوت کرد پدر پدربزرگ دوم جی.آر.آر. تالکین است.

بر اساس ریسزارد دردزینسکی (هنرمند و زبان‌شناس لهستانی)، نام تالکین ریشه پروسی سفلی دارد و احتمالاً به‌معنی «پسر/فرزند تالک» است. تالکین به‌اشتباه اعتقاد داشت که نام خانوادگیش از واژه آلمانی *tollkühn* به‌معنی *بی‌پروا* مشتق شده‌است؛ بنابراین وقتی خودش را در کتاب کاغذهای باشگاه ایده وارد کرد از نام ادبی rashbold (عجول/بی‌احتیاط + جسور) استفاده کرد. اما دردزینسکی نشان داده‌است که این یک باور غلط است. گرچه جی.آر.آر. تالکین می‌دانست که خانواده‌اش برخاسته از آلمان هستند، دانش محدودی از تاریخچه خانواده‌اش داشت چونکه از خانواده پدریش که در جوانی مُرد جدا بود.

### کودکی

جان رونالد روئل تالکین در ۳ ژانویه ۱۸۹۲ در شهر بلومفونتن در ایالت آزاد اورنج (مدتی ضمیمه امپراتوری بریتانیا شد و الان تحت عنوان ایالت آزاد (استان) در جمهوری آفریقای جنوبی است) متولد شد. پدرش آرتور روئل تالکین (۱۸۹۶–۱۸۵۷) یک مدیر بانک انگلیسی و مادرش میبل سفیلد (۱۹۰۴–۱۸۷۰) بود. پدر و مادر جی.آر.آر. تالکین انگلستان را ترک کرده بودند چون آرتور که کارمند بانک بریتانیا بود به ریاست دفتر بلومفونتین این بانک ارتقاء مقام پیدا کرده بود. تالکین یک برادر کوچکتر به نام هیلاری آرتور روئل تالکین داشت که در ۱۷ فوریه ۱۸۹۴ متولد شده بود.

تالکین وقتی کودک بود به‌وسیله یک عنکبوت بابون گزیده شد و برخی اعتقاد دارند که این حادثه در داستان‌های او اثر گذاشته‌است. اما تالکین گفته‌است که هیچ خاطره‌ای از آن اتفاق ندارد و به‌عنوان یک انسان بالغ نفرتی از عنکبوت‌ها ندارد. یکی دیگر از اتفاقات ثبت‌شده دوران کودکی تالکین این است که یکی از خدمتکاران جوان خانواده او را یک شب به مزرعه خودش برد و او یک شب را در آنجا گذراند.

وقتی که تالکین سه ساله بود به همراه مادر و برادرش برای یک ملاقات طولانی خانوادگی به انگلستان رفت. اما پدرش به دلیل تب روماتیسمی در آفریقای جنوبی از دنیا رفت.
این حادثه باعث شد که خانواده منبع درآمد خود را از دست بدهد و به همین دلیل مادرش به کینگز هیث در بیرمنگام رفت تا با پدر و مادر خودش زندگی کنند. به‌زودی آن‌ها در سال ۱۸۹۶ به دهکده سیرهول در ووسترشر (امروزه در هال گرین قرار دارد) نقل مکان کردند که بعدها ضمیمه بیرمنگام شد. تالکین از گشت و گذار در آسیاب سیرهول، منطقه طبیعی حفاظت‌شده موزلی باگ و تپه‌های کلنت، لیکی و مالورن و شهرها و روستاهای اطراف مانند برومزگرو، آلکستر، الوچرچ لذت می‌برد و این مناطق بعدها الهام‌بخش مناظری در داستان‌هایش شدند. او همچنین به مزرعه خاله‌اش جین که بگ اند نام داشت می‌رفت و او از این اسم در داستانش استفاده کرد.

میبل به دو فرزندش در خانه درس می‌داد. رونالد که در خانواده هم شناخته‌شده بود دانش‌آموز مشتاقی بود. مادرش به او مقادیر زیادی گیاه‌شناسی آموزش داد و لذت مشاهده و لمس کردن گیاهان را در او برانگیخت. تالکین جوان دوست داشت مناظر و درختان را نقاشی کند اما درس‌های مرتبط با زبان را بیشتر از همه دوست داشت و مادرش مقدمات لاتین را خیلی زود به او آموزش داد.

تالکین در چهار سالگی می‌توانست بخواند و پس از آن زمان در نوشتن هم روان بود. مادرش به او اجازه می‌داد که کتاب‌های زیادی را بخواند. او جزیره گنج و نی‌نواز هاملین را دوست نداشت و گمان داشت که آلیس در سرزمین عجایب نوشته لوئیس کارول «سرگرم‌کننده ولی آشفته‌کننده» است. او داستان‌های دربارهٔ سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا و کارهای فانتزی جرج مک‌دونالد را دوست داشت.
همچنین، *کتاب‌های پریان* نوشته اندرو لنگ برای او مهم بودند و اثر آن‌ها بر برخی نوشته‌های او قابل مشاهده است.

میبل تالکین در سال ۱۹۰۰ در کلیسای کاتولیک پذیرفته شد که موجب اعتراض شدید خانواده باپتیست او شد
و تمام کمک‌های مالی به او قطع شد. در سال ۱۹۰۴ وقتی جی.آر.آر. تالکین ۱۲ ساله بود مادرش از دیابت حاد درگذشت. در این زمان آن‌ها در یک منزل اجاره‌ای در ردنال بودند. مادر تالکین در زمان مرگ ۳۴ ساله بود که تقریباً حداکثر زمانی است که یک بیمار مبتلا به دیابت نوع ۱ بدون درمان زنده می‌ماند (انسولین دو دهه بعد در سال ۱۹۲۱ کشف شد).

مدرسه شاه ادوارد که تالکین در سال‌های ۱۹۰۲–۱۹۰۰ و ۱۹۱۱–۱۹۰۳ در آن‌جا دانش‌آموز بوده‌است
تالکین پس از مرگ مادرش در ناحیه اجباستون در بیرمنگام بزرگ شد و به مدرسه شاه ادوارد در بیرمنگام و سپس به مدرسه سنت فیلیپ رفت. او در سال ۱۹۰۳ برنده یک بورسیه تحصیلی شد و به مدرسه شاه ادوارد برگشت.

### جوانی

تالکین در اوایل جوانی برای نخستین بار با یک زبان فراساخته به نام آنیمالیک (انگلیسی: Animalic) که ساخته عموزاده‌هایش ماری و مارجوری اینسلدون بود برخورد کرد. در آن زمان تالکین مشغول به مطالعه زبان‌های لاتین و انگلیسی باستان بود. علاقه آن‌ها به آنیمالیک خیلی زود از بین رفت. اما ماری و بقیه (از جمله خود تالکین) زبان جدید و پیچیده‌تری به نام نوبوش (انگلیسی: Nevbosh) اختراع کردند. پس از آن، تالکین زبان دیگری را به نام نافارین (انگلیسی: Naffarin) ساخت.

### جنگ جهانی اول

در اوت سال ۱۹۱۴ بریتانیا وارد جنگ جهانی اول شد. تالکین از سال ۱۹۱۵ تا سال ۱۹۲۰ با درجه ستوان دوم در خدمت ارتش بریتانیا بود.

### خانواده

مقالهٔ اصلی: خانواده تالکین
تالکین چهار فرزند داشت: جان فرانسیس روئل تالکین (۱۷ نوامبر ۱۹۱۷–۲۲ ژانویه ۲۰۰۳)، مایکل هیلاری روئل تالکین (۲۲ اکتبر ۱۹۲۰–۲۷ فوریه ۱۹۸۴)، کریستفر جان روئل تالکین (۲۱ نوامبر ۱۹۲۴–۱۶ ژانویه ۲۰۲۰) و پریسیلا ماری آن روئل تالکین (۱۸ ژوئن ۱۹۲۹–۲۸ فوریه ۲۰۲۲). تالکین توجه زیادی به فرزندانش داشت و نامه‌های مصوری از طرف بابا نوئل برای آن‌ها ارسال می‌کرد.

### سال‌های پایانی

تالکین ۲۱ ماه پس از فوت همسرش، در ۲ سپتامبر ۱۹۷۳ از زخم معده و عفونت قفسه سینه در سن ۸۱ سالگی فوت کرد.

آثار تالکین
-----------


آثاری که در زمان حیات تالکین منتشر شدند.| کتاب | سال انتشار |
| --- | --- |
|  هابیت | ۱۹۳۷ |
|  یاران حلقه | ۱۹۵۴ |
|  دو برج | ۱۹۵۴ |
|  بازگشت پادشاه | ۱۹۵۵ |
| ماجراهای تام بامبادیل | ۱۹۶۴ |
| درخت و برگ | ۱۹۶۴ |



آثاری که توسط کریستوفر تالکین منتشر شده‌اند.| کتاب | سال انتشار |
| --- | --- |
| سیلماریلیون | ۱۹۷۷ |
| داستان‌های ناتمام | ۱۹۸۰ |
| تاریخ سرزمین میانه | داستان‌های فراموش شده (قسمت اول) | ۱۹۸۳–۱۹۸۴ |
| داستان‌های فراموش شده (قسمت دوم) | ۱۹۸۴ |
| سروده‌های بلریاند | ۱۹۸۵ |
| شکل‌دادن سرزمین میانه | ۱۹۸۶ |
| راه گمشده و دیگر نوشته‌ها | ۱۹۸۷ |
| تاریخچه ارباب حلقه‌ها | بازگشت سایه | ۱۹۸۸–۱۹۸۹ |
| خیانت آیزنگارد | ۱۹۸۹ |
| جنگ حلقه | ۱۹۹۰ |
| سائورون شکست خورد | ۱۹۹۲ |
| سیلماریلیون متأخر | حلقه مورگوت | ۱۹۹۳ |
| نبرد گوهرها | ۱۹۹۴ |
| مردم سرزمین میانه | ۱۹۹۶ |
| فرزندان هورین | ۲۰۰۷ |
| برن و لوثین | ۲۰۱۷ |
| سقوط گاندولین | ۲۰۱۸ |

### ارباب حلقه‌ها

مقالهٔ اصلی: ارباب حلقه‌ها
این حماسهٔ عظیم جی.آر.آر. تالکین، «ارباب حلقه‌ها»، که به اشتباه «تریلوژی» یا سه‌گانه خوانده می‌شود؛ توسط ناشران برای صرفه‌جویی و راحتی تبدیل به ۳ جلد شد و هر جلد ۲ کتابش را در بر می‌گرفت. در طی سال‌ها این سه جلد، یاران حلقه (۱۹۵۴)، دو برج (۱۹۵۵)، و بازگشت شاه (۱۹۵۵) هم به صورت تکی چاپ شدند و هم یک جلد کامل، و بیش از ۵۰ میلیون کپی از آن‌ها به فروش رفته و به ۲۵ زبان ترجمه شده‌است؛ و در لیست برترین کتاب‌های جهان بی‌بی‌سی، ارباب حلقه‌ها به عنوان برترین کتاب سدهٔ بیستم انتخاب شده‌است. در روزگاران پیشین، اِلف‌های صنعتگر «حلقه‌های قدرت» را ساختند، و سائورون شاه تاریکی، هم‌زمان «حلقهٔ یگانه» را ساخت، و قدرت خودش را در آن دمید تا بتواند بر بقیهٔ حلقه‌ها حکومت کند. اما در طی جنگ «آخرین اتحاد اِلف‌ها–آدمیان» در برابر سپاه سائورون، سائورون شکست خورد و حلقه به پسر پادشاه آدمیان رسید. او به جای نابود کردن حلقه آن را برای خودش نگه داشت و بعدها کشته شد، و حلقه بدست موجودی به نام گالوم افتاد …. از آن سو سائورون همواره به دنبال حلقه بود، تا جسم و اقتدارش را بازیابد، اما حلقه گم شده بود. پس از گذر مدت بسیاری به صورت اتفاقی حلقه به دست یک «هابیت» رسید: «بیلبو بگینز». در برج سیاه «موردور»، قدرت سائورون هر دم افزایش می‌یافت. اما او به حلقهٔ یگانه نیاز داشت تا آن را کامل کند. در تولد صد و یازده سالگی بیلبو، وی ناپدید شد و برای برادرزادهٔ جوانش فرودو، حلقهٔ قدرت را باقی گذاشت، و سفری خطرناک را آغاز کرد، چرا که پس از رفتن او همه چیز عوض شد و سائورون جای حلقه را فهمید. فرودو می‌بایست سرزمین میانه را درنوردد و به اعماق سایه‌های موردور سفر کند و با انداختن حلقه به آتش شکاف‌های هلاکت آن را نابود سازد.

«ارباب حلقه‌ها» ماجرای سفر بزرگ فرودو و یاران حلقه است؛ گندالف جادوگر، سام، مری و پیپین هابیت، گیملی دورف، لگولاس الف، بورومیر اهل گاندور، و آراگون پسر آراتون (پادشاه آدمیان).

مجموعه فیلم ارباب حلقه‌ها شامل یاران حلقه (۲۰۰۱)، دو برج (۲۰۰۲) و بازگشت پادشاه (۲۰۰۳) به کارگردانی پیتر جکسون از روی کتاب‌های ارباب حلقه‌ها ساخته شده‌اند.

### هابیت

مقالهٔ اصلی: هابیت (رمان)
تالکین اصلاً انتظار نداشت که داستان‌هایش محبوبیت کسب کنند. اما در سال ۱۹۳۶ کاملاً اتفاقی کتاب هابیت که چند سال قبل برای فرزندانش نوشته بود توجه سوزان دگنال که کارمند انتشارات جورج آلن و آنوین در لندن بود را جلب کرد. او تالکین را ترغیب کرد تا کتاب را برای نشر ارسال کند.
کتاب یک سال بعد منتشر شد و بزرگسالان و کودکان را به‌خود جلب کرد. کتاب آنقدر محبوب شد که انتشارات از تالکین خواستند که ادامه‌ای بر آن بنویسد. کتاب یک سال پس از انتشار در بریتانیا در در آمریکا نیز منتشر شد.

تالکین در نامه‌ای به ویستن هیو آودن در سال ۱۹۵۵ می‌گوید که کارش بر روی *هابیت* را از اوایل سال‌های ۱۹۳۰ وقتی که مشغول تصحیح برگه‌های امتحانی بوده شروع کرده‌است. او یک برگه سفید می‌بیند و بر روی آن این کلمات را می‌نویسد: «در سوراخی داخل زمین، یک هابیت زندگی می‌کرد.» نزدیک به اواخر ۱۹۳۲ داستان را تمام می‌کند و نوشته را به چند تن از دوستانش از جمله سی. اس. لوئیس و یکی از دانشجویان خودش به نام الین گریفث قرض می‌دهد. در سال ۱۹۳۶ سوزان دگنال در آکسفورد به دیدن الین گریفث می‌رود یا نوشته را از او قرض می‌گیرد یا اینکه الین گریفث به او پیشنهاد می‌کند که کتاب را از تالکین قرض کند. در هر حال دگنال تحت تأثیر کتاب قرار می‌گیرد و آن را به استنلی آنوین نشان می‌دهد و او نیز کتاب را به پسر ۱۰ ساله‌اش رینیر می‌دهد. نظرات مساعد رینیر تصمیم انتشارات جورج آلن و آنوین برای انتشار کتاب را قطعی می‌کند.

کتاب *هابیت* تبدیل به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های سدهٔ بیستم شد و تاکنون به بیش از ۲۵ زبان زندهٔ دنیا برگردانده شده‌است. «بیلبو بگینز» توسط گندالف جادوگر و سیزده دورف به سردستگی تورین سپر بلوط نوهٔ *ترور* پادشاهِ زیر کوه وادار می‌شود که زندگی بی‌دردسر و راحتش را در خانهٔ هابیتی‌اش ترک کند و به آن‌ها برای بازپس‌گیری قلمرو اِرِبور (آخرین حکومت بزرگ دورف‌ها) از چنگال اژدها اسماگ، که حدود شصت سال بود که بر روی گنجینهٔ عظیم اربور خوابیده بود کمک کند، در حقیقت آن‌ها بیلبو را برای دزدیدن گوهر پادشاهی، «آرکنستون» از دست اسماگ می‌خواستند، حال در این راه ماجراهای بسیاری رخ می‌دهد.

مجموعه فیلم هابیت شامل یک سفر غیرمنتظره (۲۰۱۲)، برهوت اسماگ (۲۰۱۳) و نبرد پنج سپاه (۲۰۱۴) به کارگردانی پیتر جکسون از روی کتاب‌های هابیت ساخته شده‌اند.

### سیلماریلیون

مقالهٔ اصلی: سیلماریلیون
این رمان ماجراهای پیش از ارباب حلقه‌ها و هابیت را مطرح کرده و به داستان‌هایی دربارهٔ چگونگی آفرینش جهان و ورود اینوها به آن را روایت می‌کند. همچنین شکل‌گیری قدرت‌های بزرگ جهان که یکی از آن‌ها قدرت تاریکی بود اشاره می‌شود و اینکه مورگوت چگونه دست به ظلم و ستم می‌زند. همچنین ماجرای پیدایش اِلف‌ها، آدمیان و موجودات دیگر را روایت می‌کند.

فیانور بزرگ‌ترین اِلف زمانه در هنر و معرفت و کسی بود که سیلماریل‌ها را ساخت، جواهرات مقدس؛ و آن‌ها را با پرتو دو درخت والینور آکند: دو درختی که بعدها میوه و شکوفه‌شان خورشید و ماه شد. اما ملکور، نخستین فرمانروای تاریکی، آن‌ها را دزدید و به دنبال آن مجموعه‌ای از تراژدی‌های مختلف اتفاق افتاد.
محور اصلی «سیلماریلیون» حول این سه سیلماریل می‌گردد، و نیز داستاهای بسیار دیگری نیز دربردارد: «آینولینداله: افسانهٔ خلقت»، «والاکوئنتا: درباب ماهیت قدرت‌های خدایی»، «آکالابت: زوال مردمان نومهٔ نور» و «از حلقه‌های قدرت و عصر سوم: که با ارباب حلقه‌ها در ارتباط است».

تالکین بیشتر عمرش را بر روی داستان‌ها و افسانه‌هایی سپری کرد که بعدها «سیلماریلیون» را تشکیل دادند و نیز او این مجموعهٔ عظیم داستان‌هایش را بهترین کارهایش خوانده‌است. از سال ۱۹۱۷ این داستان‌ها شروع شدند، پیش از آنکه حتی هابیت آغاز شود. وقایع شگفت‌انگیز دنیای خلق شده تالکین، نقشی بزرگ در شکل‌گیری کتاب‌های «هابیت» و «ارباب حلقه‌ها» داشت. با این حال، این داستان‌ها تا سال ۱۹۷۷ (چهار سال پس از مرگ تالکین) منتشر نشدند. تا آنکه پسر او «کریستوفر» نوشته‌های پراکنده پدر را جمع‌آوری کرد و کتابی منظم از آن‌ها تهیه نمود. چیزی که بیش از همه حماسهٔ «ارباب حلقه‌های» تالکین را عظمت بخشیده، عمق بخشیدن به داستان با گوشهٔ چشمی به تاریخچهٔ سرزمین میانه است. «سیلماریلیون» به گذشتهٔ این دنیا می‌رود، به دورهٔ اول! و این تاریخچه را باز می‌کند و تاریخ دقیق این دنیای عظیم را بازگو می‌نماید. «سیلماریلیون» به ما داستان‌های روزگاران پیشین، دورهٔ اول، داستان ساخت آردا، دنیا و قدرت‌هایی می‌گوید که آن را ساختند. داستان نبرد خیر و شر در سرزمین میانه و جنگ با لُرد سیاه «مورگوت»، کسی که سارون تنها یکی از خدمتکارانش بود. داستان آمدن اِلف‌ها ساخته شدن جواهرات مقدس‌شان، سیلماریل‌ها، که مورگوت آن‌ها را دزدید و به دنبال آن مجموعه‌ای از تراژدی‌های مختلف اتفاق افتاد و مرگ و نیستی، خیانت، پیروزی، امید و یاس، به همراه داشت. از تراژدی عاشقانه برن و لوتین، داستان فرزندان نفرین شده هورین، خیانت مائگلین و سقوط شهر صخره‌های پنهان، گوندولین. سیلماریلیون داستان آمدن آدمیان را بازمی‌گوید و رزم‌هایشان را و اینکه چگونه سرنوشت آدمیان و الف‌ها به هم گره خورد و نومه نوری‌ها را خلق کرد. نتیجهٔ این داستان‌ها، هم در لحن و هم در سبک نگارشی، بسیار متفاوت از «هابیت» یا «ارباب حلقه‌ها» است، تا حدی که برخی از طرفداران تالکین آن را سخت می‌یابند، اما کسانی که به درکی عمیق از آن دست یابند می‌دانند که ارزش آن بسیار فراتر از «ارباب حلقه‌ها» است، چرا که بستری است برای خلق آن.

آثار تالکین در ایران
--------------------

سه‌گانهٔ *ارباب حلقه‌ها* در ایران، نخستین‌بار توسط رضا علیزاده ترجمه و در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات روزنه به چاپ رسید. اثر دیگر این نویسنده، *هابیت،* در ایران با پنج ترجمه به چاپ رسیده‌است.

قابل توجه است که داستان‌های تالکین بسیار تحت تأثیر حماسه بئوولف بوده‌است که با توجه به علاقهٔ ویژهٔ او به آثار ادبی کهن و مطالعات او پیرامون این اثر، قابل توجیه است. در سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها، اشارات زیادی به این اثر دیده می‌شود. بخش دزدیدن جام در داستان *هابیت* نیز، نمونهٔ خیال‌پردازی همین داستان در بئوولف است.

کتاب‌های ترجمه شده به زبان فارسی از این نویسنده عبارت‌اند از:

* سه‌گانهٔ ارباب حلقه‌ها توسط انتشارات روزنه سال ۱۳۸۱ به ترجمهٔ رضا علیزاده شابک ‎۹۶۴-۳۳۴-۱۷۳-۹.

* یاران حلقه، ۱۳۸۱، انتشارات روزنه، ترجمهٔ رضا علیزاده
* دو برج، ۱۳۸۱، انتشارات روزنه، ترجمهٔ رضا علیزاده
* بازگشت شاه، ۱۳۸۲، انتشارات روزنه، ترجمهٔ رضا علیزاده

* هابیت (آنجا و بازگشت دوباره) توسط انتشارات روزنه سال ۱۳۸۳ به ترجمهٔ رضا علیزاده شابک ‎۹۶۴−۳۳۴−۲۰۰-X.
* سیلماریلیون توسط انتشارات روزنه سال ۱۳۸۶ به ترجمهٔ رضا علیزاده ۹۶۴–۳۳۴–۲۶۶–۲.
* نارن ای هین هورین (حکایت فرزندان هورین) توسط انتشارات روزنه سال ۱۳۹۱ ترجمهٔ رضا علیزاده و ابراهیم تقوی.
* قصه‌های ناتمام نومهٔ نور و سرزمین میانه «دوران دوم» توسط انتشارات روزنه سال ۱۳۹۲ ترجمهٔ رضا علیزاده.
* راورندوم، ترجمهٔ مسعود ملک یاری، توسط انتشارات دنیای اقتصاد در سال ۱۳۹۶ و انتشارات پرتقال در سال ۱۳۹۷.
* *درخت و برگ*، شامل سه داستان خیال‌پردازی ترجمهٔ مراد فرهادپور، توسط انتشارات طرح نو در سال ۱۳۷۷ و انتشارات روزنه در سال ۱۳۹۶.

به گفتهٔ کتاب ارباب حلقه‌ها تالکین ۱۱ سال برای نگارش ارباب حلقه‌ها تلاش کرده‌است.

جوایز و افتخارات
----------------

* برندهٔ جایزهٔ بین‌المللی داستان خیال‌پردازی در سال ۱۹۵۷ به عنوان بهترین نویسندهٔ خیال‌پردازی‌نویس برای ارباب حلقه‌ها
* برندهٔ نخستین جایزهٔ گندالف (به افتخار یکی از شخصیت‌های داستان ارباب حلقه‌ها) در سال ۱۹۷۳ و گرفتن عنوان بزرگ‌ترین نویسندهٔ خیال‌پردازی‌نویس (در همین سال ایشان فوت کردند)
* برندهٔ جایزهٔ بین‌المللی لوکوس در سال ۱۹۷۸ به خاطر کتاب سیلماریلیون (پس از مرگ)
* برندهٔ جایزهٔ مای‌تاپیک در سال ۱۹۸۱ برای کتاب افسانه‌های ناتمام (پس از مرگ)
* برندهٔ جایزهٔ بالروگ (پس از مرگ)
* پس از رأی‌گیری در سال ۱۹۹۹ توسط سایت آمازون (معتبرترین کتاب فروشی اینترنتی جهان)، کتاب ارباب حلقه‌ها با دویست و پنجاه هزار رأی (۲۵۰٬۰۰۰) از طرف کاربران اینترنتی کتاب هزارهٔ دوم نام گرفت.
* سومین کتاب پرفروش در تاریخ جهان با تیراژ ۱۰۰ میلیون نسخه پس از انجیل با تیراژ شش بیلیون نسخه و پرسش‌ها اثر ماو تسه تانگ با نهصد میلیون نسخه
* دریافت جایزهٔ اسکار در سال ۲۰۰۴ به عنوان بهترین فیلم بر مبنای داستان ارباب حلقه‌ها
* دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمنامهٔ اقتباسی در سال ۲۰۰۱ بر مبنای داستان ارباب حلقه‌ها
* دریافت جایزهٔ اسکار بهترین فیلمنامهٔ اقتباسی در سال ۲۰۰۳ بر مبنای داستان ارباب حلقه‌ها

پانویس
------

1. ↑  (Carpenter 1977، صص. 111, 200, 266)
2. ↑  Corsetti, Renato (31 January 2018). "Tolkien's 'Secret Vice'". *British Library*. Archived from the original on 4 February 2018.
3. ↑  Clute, John; Grant, John, eds. (1999). *The Encyclopedia of Fantasy*. St. Martin's Press. ISBN 978-0-312-19869-5.
4. ↑  Mitchell, Christopher. "J. R. R. Tolkien: Father of Modern Fantasy Literature". Veritas Forum. Archived from the original on 20 June 2009.
5. 1 2  Ryszard Derdziński, On J. R. R. Tolkien's Roots بایگانی‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine, 2017
6. ↑  (Carpenter 1977، ص. 14)
7. ↑  (Carpenter 1977، ص. 13)
حادثه عنکبوت و ملاقات مزرعه در اینجا پوشش داده شده‌اند.
8. ↑  (Carpenter 1977، ص. 24)
9. ↑  (Carpenter 1977، ص. 113)
10. ↑  Doughan, David (2002). "JRR Tolkien Biography". *Life of Tolkien*. Archived from the original on 3 March 2006.
11. ↑  (Carpenter 1977، ص. 22)
12. ↑  (Carpenter 1977، ص. 30)
13. ↑  (Carpenter 1977، ص. 31)
14. ↑  (Carpenter 1977، صص. 24–51)
15. ↑  (Carpenter 1977، صص. 25–38)
16. ↑  "Tolkien's Not-So-Secret Vice". Archived from the original on 22 November 2012.
17. ↑  (Carpenter 1977، صص. 77–85)
18. ↑  *The London Gazette*: no. 29232. p.. 16 July 1915.
19. ↑  "In memory of Priscilla Tolkien". *Lady Margaret Hall*. Retrieved 1 March 2022.
20. ↑  (Carpenter 1977، ص. 167)
21. 1 2  "J. R. R. Tolkien Dead at 81; Wrote 'The Lord of the Rings'". *The New York Times*. 3 September 1973. Archived from the original on 11 April 2009. J. R. R. Tolkien, linguist, scholar and author of 'The Lord of the Rings', died today in Bournemouth. He was 81 years old. ...
22. ↑  (Carpenter 1977، ص. 192)

منابع
-----

* Carpenter, Humphrey (1977). *Tolkien: A Biography*. New York: Ballantine Books. ISBN 978-0-04-928037-3.

پیوند به بیرون
--------------

**جی. آر. آر. تالکین**در پروژه‌های خواهر ویکی‌پدیا* در میان تصاویر و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
* در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
* در میان متون از ویکی‌نبشته
* در میان داده‌ها از ویکی‌داده

* آثار نوشته‌شده یا دربارهٔ جی. آر. آر. تالکین در بایگانی اینترنت
* آثار جی. آر. آر. تالکین در لیبری‌واکس (کتابخانهٔ صوتی با مالکیت عمومی)
* جی. آر.آر. تالکین در وبگاه *لیست کتاب اینترنت*

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* شیلی
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* ایتالیا
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* کره
* رومانی
* کرواسی
* هلند
* لهستان
* روسیه
* سوئد
* واتیکان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
جی. آر. آر. تالکین |
| --- |
| کتاب‌شناسی |
| شعرو ترانه‌ها | 
* *Songs for the Philologists* (1936)
	+ "*Bagme Bloma*"
* *The Homecoming of Beorhtnoth Beorhthelm's Son* (1953)
* "A Walking Song" (1954)
* *ماجراهای تام بامبادیل* (۱۹۶۲)
	+ "Errantry"
	+ "Fastitocalon"
	+ "The Sea-Bell"
	+ "The Man in the Moon Stayed Up Too Late"
* *راه برای همیشه ادامه دارد* (۱۹۶۷)
* *آخرین ترانه بیلبو* (۱۹۷۴)
* List of Tolkien's alliterative verse

 |  |
| تخیلی | 
* *هابیت* (۱۹۳۷)
* «برگ اثر نیگل» (۱۹۴۷)
* *سروده‌های آئوترو و ایترون* (۱۹۴۵/۲۰۱۶)
* *کشاورز گیلز اهل هم* (۱۹۴۹)
* *ارباب حلقه‌ها*:
	+ *یاران حلقه* (۱۹۵۴)
	+ *دو برج* (۱۹۵۴)
	+ *بازگشت پادشاه* (۱۹۵۵)
* *درخت و برگ* (۱۹۶۴)
* *کتابخوان تالکین* (۱۹۶۶)
* *آهنگر ووتن ماجور* (۱۹۶۷)

 |
| تخیلیپس از مرگ | 
* *نامه‌های پدر کریسمس* (۱۹۷۶)
* *سیلماریون* (۱۹۷۷)
* *شعرها و داستان‌ها* (۱۹۸۰)
* *قصه‌های ناتمام* (۱۹۸۰)
* *آقای بلیس* (۱۹۸۲)
* *تاریخ سرزمین میانه* (۱۹۸۳–۱۹۹۶)
	+ *کتاب داستان‌های گم‌شده*
	+ *سروده‌های بلریاند*
	+ *شکل‌گیری سرزمین میانه*
	+ *راه گمشده و دیگر نوشته‌ها*
	+ *تاریخچه ارباب حلقه‌ها*
	+ *حلقه مورگوت*
	+ *نبرد گوهرها*
	+ *مردمان سرزمین میانه*
* *داستان‌هایی از قلمرو خطرناک* (۱۹۹۷)
* *راورندوم* (۱۹۹۸)
* *فرزندان هورین* (۲۰۰۷)
* *تاریخچه هابیت* (۲۰۰۷)
* *افسانه سیگورد و گودرون* (۲۰۰۹)
* *سقوط آرتور* (۲۰۱۳)
* *داستان کولروو* (۲۰۱۵)
* *برن و لوثین* (۲۰۱۷)
* *سقوط گاندولین* (۲۰۱۸)
* *طبیعت سرزمین میانه* (۲۰۲۱)
* *سقوط نومنور* (۲۰۲۲)

 |
| آثارعلمی | 
* *Sir Gawain and the Green Knight* (Middle English text, 1925)
* "The Devil's Coach Horses" (1925)
* "Ancrene Wisse and Hali Meiðhad" (1929)
* "Sigelwara Land" (1932–34)
* "Chaucer as a Philologist: The Reeve's Tale" (1934)
* "*Beowulf*: The Monsters and the Critics" (1936)
* "On Fairy-Stories" (1939)
* "On Translating *Beowulf*" (1940)
* *Sir Orfeo* (1944)
* *Ancrene Wisse* (1962)
* "English and Welsh" (1963)
* Jerusalem Bible (as translator and lexicographer, 1966)

 |
| علمیپس از مرگ | 
* *Sir Gawain and the Green Knight, Pearl, and Sir Orfeo* (translations, 1975)
* *Exodus* (1981)
* *Finn and Hengest* (1982)
* *The Monsters and the Critics, and Other Essays* (1983)
* *Beowulf and the Critics* (2002)
* *Beowulf: A Translation and Commentary* with "Sellic Spell" (2014)
* *A Secret Vice* (1983/2016)

 |
| پژوهشگران | 
* زندگی‌نامه‌نویسان
	+ هامفری کارپنتر
	+ John Garth
* مسیحیت
	+ Stratford Caldecott
	+ Matthew T. Dickerson
	+ Peter Kreeft
	+ Joseph Pearce
	+ Fleming Rutledge
	+ Ralph C. Wood
* منتقدان
	+ Douglas A. Anderson
	+ Nicholas Birns
	+ Bradley J. Birzer
	+ David Bratman
	+ Marjorie Burns
	+ Lin Carter
	+ Jane Chance
	+ Janet Brennan Croft
	+ Patrick Curry
	+ Michael Drout
	+ Dimitra Fimi
	+ Jason Fisher
	+ ورلین فلیجر
	+ Glen GoodKnight
	+ Wayne G. Hammond
	+ Randel Helms
	+ Thomas Honegger
	+ Charles A. Huttar
	+ Paul H. Kocher
	+ Stuart D. Lee
	+ Jared Lobdell
	+ Gergely Nagy
	+ John D. Rateliff
	+ Christina Scull
	+ Tom Shippey
	+ Elizabeth Solopova
	+ Sandra Ballif Straubhaar
	+ Amy H. Sturgis
	+ Richard C. West
* زبان‌شناسان
	+ Arden R. Smith
	+ Carl F. Hostetter

 |
| مرتبط | 
* خانواده
	+ فرانسیس خاویر مورگان
* اثرگذاری‌ها
* آثار هنری
	+ *جی. آر. آر. تالکین: هنرمند و نگارگر*
* زبان‌های ایجادشده توسط تالکین
* جواهرات
* *کلیدهای سرزمین میانه*
* *اسطوره*
* انجمن اسطوره‌ای
	+ یاران زبان‌شناسی الفی
* خصومت ادبی
* تالکین و مدرنیست‌ها
* املاک تالکین
* انجمن تالکین
	+ روز مطالعه تالکین
* *تالکین‌شناسی*
* یادبودها
* پذیرش
* پژوهش آثار تالکین
* آثار الهام‌گرفته از تالکین
* *جی. آر. آر. تالکین: یک زندگی‌نامه* (زندگی‌نامه)
* *ارباب سرزمین میانه*
* *تالکین و جنگ بزرگ*
* *جهان‌های جی. آر. آر. تالکین*
* *تالکین: سازنده سرزمین میانه*
* *تالکین: یک پدیده فرهنگی*
* *هنر تالکین: اسطوره‌شناسی برای انگلستان*
* *تالکین* (فیلم بیوگرافی)
* *شعرها و ترانه‌های سرزمین میانه* (آلبوم)
* *زبان و ذات انسان*
* *حلقه واژگان: تالکین و واژه‌نامه انگلیسی آکسفورد*

 |

| * ن
* ب
* و
*ارباب حلقه‌ها* |
| --- |
| 
* جی. آر. آر. تالکین
* اثرگذاری‌ها
* سرزمین میانه
* اقتباس پیتر جکسون

 |
| درباره | 
* جلدها
	+ *یاران حلقه*
	+ *دو برج*
	+ *بازگشت پادشاه*
* داستان‌ها
	+ «سایه گذشته»
	+ «شورای الروند»
	+ «پاکسازی شایر»
	+ «داستان آراگورن و آرون»
* ترجمه‌ها
	+ روسی
	+ سوئدی
* پذیرش
	+ ادبی
		- خصومت
	+ طرفداران
		- آکسونموت
		- تالکینموت
	+ پؤوهش
	+ آثار الهام‌گرفته

 |  |
| ساختار | 

|  |  |
| --- | --- |
| عناصر | 
* آثار هنری
* تبارنامه
* نشان خانوادگی
* زبان‌ها
	+ کوئنیا
	+ سینداری
* نقشه‌ها
* شاعری
	+ *البرت گیلتونیل*
	+ *ناماری*
	+ ترانه ائارندیل
	+ مردی در ماه خیلی دیر بیدار ماند
	+ جاده تا همیشه ادامه دارد
	+ ترانه راه رفتن
* تاریخچه
* ضرب‌المثل‌ها

 |
| موضوعات | 
* اعتیاد به قدرت
* معماری
* *بئوولف*
* مسیحیت
* زوال و سقوط
* انگلستان
* محیط زیست‌گرایی
* جنگ جهانی اول
* داستان‌های قالب
* قهرمان‌گرایی
* زبان‌ها
* جادو
* قرون وسطی
* موسیقی
* سلاح‌های دارای نام
* کفر
* گیاهان
* سفرهای روان‌شناسی
* جنسیت
* شکسپیر
* صدا و زبان
* نژاد
* سفر زمان
* درختان و جنگل‌ها
* زنان

 |
| ادبی | 
* جفت‌سازی شخصیت‌ها
* برداشت از عمق
* آمیختگی
* مدرنیسم
* سبک نثر

 |

 |
| مردمان | 

|  |  |
| --- | --- |
| مایار | 
* بالروگ‌ها
* سائورون
* جادوگران
	+ گندالف
	+ راداگاست
	+ سارومان

 |
| مردمآزاد | 
* دورف‌ها
	+ بالین
	+ گیملی
* الف‌ها
	+ گالادریل
	+ گلورفیندل
	+ نیمه‌الف‌ها
		- آرون
		- الروند
	+ لگولاس
	+ تراندوئیل
* انت‌ها
	+ ریش‌درختی
* هابیت‌ها
	+ بیلبو
	+ فرودو
	+ مری
	+ پی‌پین
	+ سم
* انسان‌ها
	+ بئورنینگ‌ها
	+ دروئداین
	+ دونداین
		- آراگورن
	+ گاندوری‌ها
		- برومیر
		- دنه‌تور
		- فارامیر
	+ روهانی‌ها
		- ائومیر
		- ائووین
		- مارزبان
		- تئودن

 |
| هیولاها | 
* بارو-وایت
* گالوم
* نازگول
* پیرمرد بید
* اورک‌ها
* شلوب
* ترول‌ها
* وارگ‌ها
* پاسدار در آب

 |
| سایر | 
* عقاب‌ها
* گولدبری
* تام بامبادیل

 |

 |
| جغرافیا | 
* اریادور
	+ جنگل قدیم
	+ ریوندل
	+ شایر
		- بگ اند
* گاندور
* هاراد
* لوتلورین
* میرک‌وود
* موریا
* موردور
* روهان
	+ آیزنگارد

 |
| نبردها | 
* گودی هلم
* دشت‌های پلنور
* مورانون

 |
| اجسام | 
* میتریل
* پالانتیرها
* حلقه‌های قدرت
	+ حلقه یگانه
	+ سه حلقه
* سلاح‌ها و زره‌ها

 |
| آثارمرتبط | 
* *هابیت*
* *ماجراهای تام بامبادیل*
	+ دلاوری
	+ فستیتوکالون
	+ ناقوس دریا
* *راه برای همیشه ادامه دارد*
* *آخرین ترانه بیلبو*
* *سیلماریون*
* *قصه‌های ناتمام*
* *نامه‌های جی. آر. آر. تالکین*
* *تاریخ سرزمین میانه*
* *فرزندان هورین*
* *تاریخچه هابیت*
* *ناقوس دریا*
* *برن و لوثین*
* *سقوط گاندولین*
* *طبیعت سرزمین میانه*

 |
| 

| اقتباس‌ها و آثار مشتق |
| --- |
| کتاب‌ها | 
* *خسته از حلقه‌ها* (۱۹۶۹)
* *آخرین حامل حلقه* (۱۹۹۹)
* *زمین درهم* (۲۰۰۳)

 |
| تصاویر | 
* نقشه سرزمین میانه
	+ پائولین بینز
	+ باربارا رمینگتون
* جان هووه
* آلن لی
* مارگرته دوم
* تد ناسمیت

 |
| تئاتر | 
* *یار!* (۲۰۰۵)
* *ارباب حلقه‌ها* (۲۰۰۶)

 |
| رادیو | 
* *ارباب حلقه‌ها* (۱۹۵۵)
* *ارباب حلقه‌ها* (۱۹۷۹)
* *انبوهی از چیزها* (۱۹۸۰)
* *ارباب حلقه‌ها* (۱۹۸۱)
* *Der Herr der Ringe* (1992)

 |
| فیلم | 

|  |  |
| --- | --- |
| پویانمایی | 
* *ارباب حلقه‌ها* (۱۹۷۸)
* *بازگشت پادشاه* (۱۹۸۰)
* *جنگ روهیریم* (۲۰۲۴)

 |
| مجموعه پیترجکسون (ساخت) | 

|  |
| --- |
| 
* *یاران حلقه* (۲۰۰۱)
* *دو برج* (۲۰۰۲)
* *بازگشت پادشاه* (۲۰۰۳)

 |
| موسیقی | 
* «درباره هابیت‌ها»
* «به‌سوی غرب»
* «ممکن است باشد»

 |

 |
| سایر | 
* *یاران حلقه* (۱۹۷۱)
* *خرانیتلی* (۱۹۹۱)
* *هابیتیت* (۱۹۹۳)
* *حلقه‌های قدرت* (۲۰۲۲)

 |
| ساخته طرفداران | 
* *شکار گالوم* (۲۰۰۹)
* *تولد امید* (۲۰۰۹)

 |

 |
| بازی‌های ویدئویی | 
* *Journey to Rivendell*
* *Game One*
* *Game Two: Shadows of Mordor*
* *War in Middle Earth*
* *Vol. I* (1990)
* *Vol. I* (SNES)
* *Riders of Rohan*
* *Elendor*
* *Volume II*
* *یاران حلقه*
* *دو برج*
* *بازگشت پادشاه*
* *جنگ حلقه*
* *دوران سوم*
* *نبرد برای سرزمین میانه*
* *تاکتیک‌ها*
* *نبرد برای سرزمین میانه ۲*
	+ *قیام پادشاه جادوگر*
* *پیروزی*
* *جستجوی آراگورن*
* *جنگ در شمال*
* *لگو ارباب حلقه‌ها*
* *نگهبانان سرزمین میانه*
* *سرزمین میانه: سایه موردور*
* *سرزمین میانه: سایه جنگ*
* *ارباب حلقه‌ها: گالوم*

|  |  |
| --- | --- |
| *ارباب حلقه‌ها آنلاین* | 
* *معادن موریا*
* *Siege of Mirkwood*
* *Rise of Isengard*
* *Riders of Rohan*
* *Helm's Deep*
* *Mordor*
* *Minas Morgul*
* *War of Three Peaks*

 |

 |
| بازی هاینقش رومیزی | 
* *Middle-earth Role Playing*
* *The Lord of the Rings Roleplaying Game*
* *The One Ring Roleplaying Game*
* *Adventures in Middle-earth*

 |
| بازی‌های رومیزی | 
* *Middle Earth*
* *ارباب حلقه‌ها*
* *Risk: The Lord of the Rings Trilogy Edition*
* *War of the Ring*

 |
| بازی‌های کارتی | 
* *Middle-earth Collectible Card Game*
* *The Lord of the Rings Trading Card Game*
* *The Lord of the Rings: The Card Game*

 |
| سایر بازی‌ها | 
* *Middle-earth Strategy Battle Game*
* *Lego The Lord of the Rings*

 |

 |

| * ن
* ب
* و
*هابیت* |
| --- |
| 
* جی. آر. آر. تالکین
* هابیت (واژه)
* رشته‌افسانه‌ها
	+ قاب داستان‌ها
* سرزمین میانه
	+ آثار هنری
	+ *بئوولف*
	+ نقشه‌ها
	+ اسلحه‌های دارای نام
	+ سفرهای روان‌شناسی

 |
| ویرایش‌ها | 
* نسخه‌های انگلیسی
* *مشروح هابیت*
* ترجمه‌ها

 |
| شخصیت‌ها | 
* بیلبو بگینز
* جادوگران
	+ گندالف
	+ راداگاست
* دورف‌ها
	+ تورین سپر بلوط
	+ بالین
* گابلین‌ها
* ترول‌ها
* گالوم
* عقاب‌ها
* بئورن
* الف‌ها
	+ الروند
	+ تراندوئیل
* اسماگ
* بارد کمان‌دار
* نکرومانسر
* وارگ‌ها

 |
| مکان‌ها | 
* اریادور
	+ شایر
	+ ریوندل
* رووانیون
	+ میرک‌وود
	+ اسگاروث
	+ تنهاکوه

 |
| آثار مرتبط | 
* *تاریخچه هابیت*
* *آخرین ترانه بیلبو*
* «جستجوی اره‌بور»

 |
| اقتباس‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| رادیو | 
* *هابیت* (۱۹۶۸)

 |
| فیلم | 

|  |
| --- |
| 
* *هابیت* (۱۹۶۷)
* *هابیت* (۱۹۷۷)
* *هابیت* (۱۹۸۵)
* مجموعه پیتر جکسون
	+ *یک سفر غیرمنتظره* (۲۰۱۲)
	+ *برهوت اسماگ* (۲۰۱۳)
	+ *نبرد پنج سپاه* (۲۰۱۴)
	+ شخصیت‌های اصلی
	+ موسیقی

 |

 |
| بازی‌ها | 
* *هابیت* (۱۹۸۲)
* *هابیت* (۲۰۰۳)
* *لگو هابیت* (۲۰۱۴)
* دستگاه پینبال *هابیت* (۲۰۱۶)

 |

 |
| 
* رده

 |