پریاپیسم یا نعوظ مانا
**پریاپیسم** یا **نعوظ مانا** (به انگلیسی: Priapism)(‎/ˈpraɪəpɪzəm/‎) بیماری نادری است که آلت تناسلی جنس مذکر در غیاب تحریک جنسی ترصد یا همت یا بعد از تحریک جنسی به مدت طولانی در حالت نعوظ باقی می‌ماند. این بیماری به سه شکل بروز می‌کند، ایسکمیک با جریان خون کم، غیر ایسکمیک با جریان خون زیاد و تکرار شونده که بیشتر حالت‌ها به شکل ایسکمیک بروز می‌کند.

پریاپیسم ایسکمیک معمولاً خیلی دردناک است در صورتی که نوع غیر ایسکمیک آن درد ندارد. در نوع ایسکمیک تمام آلت سفت شده اما نوک آلت به حالت طبیعی است اما در نوع دوم تمام آلت کمی سفت است. این بیماری در زنان بسیار نادر است.

کم‌خونی داسی‌شکل شایعترین علت پریاپیسم ایسکمیک است. از علت‌های دیگر می‌توان استفاده از داروهای ضدروان‌پریشی، بازدارنده‌های بازجذب سروتونین و ضدانعقاد و همچنین داروهایی نظیر کوکائین و شاه‌دانه نام برد. پریاپیسم ایسکمیک زمانی اتفاق می‌افتد که خون از آلت تناسلی به اندازه کافی تخلیه نشود.

پریاپیسم غیر ایسکمیک در زمانی به وقوع می‌پیوندد که خون از شریان وارد اجسام غاری شود یا اثرات سیستم عصبی پاراسمپاتیک کاهش یابد و جریان خون در بافت زیاد شود. این نوع از پریاپیسم به دنبال ضربه به آلت یا آسیب طناب نخاعی ایجاد می‌شود. تشخیص این عارضه ممکن است با آنالیز گازهای خونی که از آلت گرفته شده یا به وسیله سونوگرافی انجام شود.

روش درمان این بیماری بر این اساس که کدام شکل از پریاپیسم اتفاق افتاده متفاوت است. در حالت عادی پریاپیسم ایسکمیک با استفاده از بلاک عصبی آلت، سپس تخلیه خون موجود در اجسام غاری انجام می‌شود. در صورتیکه این روش مؤثر نبود اجسام غاری به وسیله سرم نرمال سالین سرد شستشو داده شود یا فنیل آفرین به داخل این اجسام تزریق شود. برای پریاپیسم غیر ایسکمیک اغلب با استفاده از بسته‌های سرد و کمپرس درمان می‌شود.

در صورت عدم تأثیر اقدامات درمانی جراحی برای درمان این عارضه امکان‌پذیر است. در پریاپیسم ایسکمیک خطر ایجاد اسکار پایدار بعد از چهار ساعت افزایش می‌یابد و قطعاً پس از ۴۸ ساعت اتفاق می‌افتد. این بیماری برای ۱ در ۲۰٬۰۰۰ تا ۱ در ۱۰۰۰۰۰ مرد در سال اتفاق می‌افتد.

طبقه‌بندی
---------

این بیماری به سه شکل بروز می‌کند، ایسکمیک با جریان خون کم، غیر ایسکمیک با جریان خون زیاد و تکرار شونده که در اکثر حالات به شکل ایسکمیک بروز می‌کند. در تعریف پریاپیسم بعضی از منابع به نعوظ بیشتر چهار ساعت و سایر منابع به نعوظ بیشتر شش ساعت اشاره کرده‌اند. مدت زمان نعوظ عادی قبل از آنکه به عنوان پریاپیسم طبقه‌بندی شود هنوز بحث‌برانگیز است. پریاپیسم در زنان به شکل قابل توجهی کمتر از مردان است.

علائم و نشانه‌ها
----------------

در پریاپیسم ایسکمیک جسم غاری پر خون شده و باقی‌ماندن خون در جسم غاری سبب افزایش دی‌اکسید کربن و افزایش غلظت خون می‌شود که در نهایت سبب آسیب به بافت آلت می‌شود. در صورتیکه بافت آلت آسیب ببیند می‌تواند منجر به اختلال در نعوظ شود. در موارد شدید این بیماری می‌تواند منجر به گانگرن بافت آلت شود.

علل
---

این بیماری ممکن است با اختلالات خون‌شناسی به ویژه کم‌خونی داسی‌شکل یا سایر عوامل مانند سرطان خون، تالاسمی، بیماری فابری یا اختلالات عصبی مانند آسیب طناب نخاعی همراه باشد. این بیماری ممکن است با کاهش گلوکز ۶-فسفات دهیدروژناز که منجر به کاهش نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید فسفات می‌شود در ارتباط باشد. ان‌اِی‌دی‌پی‌اچ آنزیمی است که در ساخت نیتریک اکسید مشارکت می‌کند که ممکن است منجر به پریاپیسم شود.

اکسیژن درمانی با فشار بالا نیز برای درمان این بیماری موفقیت‌آمیز بوده‌است. پریاپیسم در موارد شدید هاری نیز دیده می‌شود.

درمان
-----

### راه اول

پریاپیسم از اورژانس‌های اورولوژی است. تجویز مسکن و تنقیه با محلول نمکی سرد می‌تواند موجب رفع نعوظ شود. از بیحسی نخاعی یا اپیدورال هم می‌توان استفاده کرد و با سوزن بزرگی از طریق گلنس، خون موجود در جسم غاری را تخلیه نمود. اضافه کردن مواد آدرنرژیک به محلول شستشوی جسم غاری کمک‌کننده است.

### راه دوم

قابل اطمینان‌ترین راه جراحی زیر بی هوشی عمومی است. در برخی مراکز آمبولیزاسیون زیر هدایت اشعه ایکس سرخرگ پودندال نتایج خوبی داشته‌است.

عوارض
-----

بدترین عارضه پریاپیسم، ناتوانی جنسی است که بعد از پریاپیسم طولانی (چند روز) شایع است. تشخیص سریع (در عرض چند ساعت) و درمان فوری از بروز این عارضه جلوگیری می‌کند.

جستارهای وابسته
---------------

* اورولوژی

پانویس
------

1. ↑  «*نعوظ مانا*» [*علوم سلامت*] هم‌ارزِ «*priapism*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر سیزدهم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ *نعوظ مانا*)
2. ↑  بولوک، نیگل و همکاران: اورولوژی بنیادی، ترجمه امیرفرخ کلهری و غلامحسین حسنی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران،1371، ص414-415

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Priapism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ دی ۱۳۹۱.
* پریاپیسم در وبگاه فراطب

| * ن
* ب
* و
نمای کلی از میل جنسی در انسان |
| --- |
| فیزیولوژی وزیست‌شناسی | 
* نعوظ
* لقاح
* بیناجنس
* لیبیدو
* گسیل شبانه
* ارگاسم
	+ انزال زنان و مردان
* رانش لگن
* مذی
* بارداری
* برانگیختگی
* تحریک

 |
| بهداشتباروری و آموزش مسائلجنسی | 
* پیشگیری از بارداری
* کاندوم
* مسترز و جانسون
* چاقی و تمایلات جنسی
* پزشکی تناسلی
	+ پزشکی مردان
	+ پزشکی زنان
	+ اورولوژی
* رابطه جنسی امن
* آموزش
* درمان (مدل پلیسیت)
* سکس‌شناسی
* ناکارآمدی
	+ اختلال نعوظ
	+ بیش‌فعالی
	+ کم‌میلی
* پزشکی
* بدل
* بیماری‌ها

 |
| هویت اجتماعی و تنوع جنسی | 
* باینری
* هویت جنسیتی
* مردان مردآمیز
* هویت جنسی
* گرایش
* زنان زن‌آمیز

 |
| قوانین | 
* سن رضایت
* انتقال مجرمانه اچ‌آی‌وی
* سوء استفاده از کودکان
* زنا با محارم
* برهنگی ناپسند در انظار عمومی
* وقاحت
* سوء استفاده
	+ قاچاق سکس مجازی
	+ تجاوز
	+ قاچاق جنسی
	+ تعرض
	+ آزار
	+ سوء رفتار جنسی
	+ بردگی
	+ خشونت

 |
| تاریخجه | 
* فیلم آبی
* پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰
* جنگ‌های جنسی فمینیستی
* عصر طلایی پورن
* تاریخچه تصویرهای شهوانی
* انقلاب جنسی

 |
| ارتباط عاشقانه وجامعه | 
* هرج‌ومرج‌گرایی و سکس
* رابطه خارج از ازدواج
* تنظیم خانواده
* لاس‌زنی
* عشق آزاد
* ازدواج
* حیا
* چندمهری
* سکس قبل ازدواج
* بی‌قیدی
* رمانس
* مثبت‌نگری
* پرهیز
* اعتیاد
* جاذبه
* سرمایه
* اخلاق
* شیءانگاری
* زبان عامیانه

 |
| برپایه کشور | 
* رم باستان
* چین
* هند
* ژاپن
* فیلیپین
* کره جنوبی
* آمریکا

 |
| آمیزش جنسی | 
* سکس رایج
* مقعدی
* بدون روکش
* بی‌دی‌اس‌ام
* تمایلات جنسی کودکان
* پس‌ریزی منی
* کنترل ارگاسم
* جلوگیری از ارگاسم
* فتیش
* انگشت کردن
* مشت کردن
* گنگ بنگ
* گروهی
* خودارضایی
* سازوکار
* تحریک نوک پستان
* بی‌دخول
* فیشال
* فتیش پا
* پاکام‌دهی
* ارگاسم اجباری
* کیربه‌کیرمالی
* دست‌کام‌دهی
* لاپستانی
* ران‌به‌کیرمالی
* دهانی
	+ ۶۹
	+ مقعدلیسی
	+ فرج‌لیسی
	+ قضیب‌لیسی
	+ تجاوز جنسی دهانی
* انحراف
* پومپویر
* سریع
* در فضا
* روش‌ها
* خیال‌پردازی شهوانی
* فتیش جنسی
* آمیزش
	+ عشق‌بازی
* دخول
* ضربدری
* طبق‌زنی
* میزراهی
* ادراردوستی
* مجازی
	+ سایبرسکس
	+ صحبت شهوانی
* مسابقه تی شرت خیس

 |
| صنعت سکس | 
* منطقه سرخ
* در بازی‌های ویدیویی
* شهوت‌نگاره
* پورنوگرافی
	+ بازیگر
* تن‌فروشی
	+ سکس برای بقا
* فهرست موزه‌ها
* سکس شاپ
* گردشگری
	+ کودکان
	+ زنانه
* کارگر
* اسباب‌بازی
	+ عروسک
* استریپ کلاب
* مدل وبکم

 |
| دین وتمایلات جنسی | 
* بودیسم
* مسیحیت
* آداب جنسی تائوئیسم
* اسلام
* مورمون
* جادوی جنسی

 |
| 
* نشان درگاه درگاه سکس‌شناسی

 |

| * ن
* ب
* و
بیماری‌های تناسلی مرد لگن خاصره و اندام جنسیs (N40–N51, 600–608) |
| --- |
| درونی | 

|  |  |
| --- | --- |
| بیضه | 
* ورم بیضه (ارکیت)
* آب‌گرفتگی بیضه (هیدروسل)
* سرطان بیضه
* پیچش بیضه
* ناباروری مردان
	+ آ اسپرمیا
	+ Asthenozoospermia
	+ بی‌نطفگی
	+ Hyperspermia
	+ Hypospermia
	+ کم‌نطفگی
	+ Necrospermia
	+ Teratospermia

 |
| اپیدیدیمیت (التهاب روخاگ) | 
* اپیدیدیمیت
* اسپرماتوسل
* هماتوسل

 |
| پروستات | 
* التهاب غدد پروستات
	+ پروستاتیت حاد
	+ پروستاتیت مزمن باکتریایی
	+ پروستاتیت مزمن/سندرم درد مزمن لگن
	+ پروستاتیت بدون علامت التهاب
* بیش‌رویش خوش‌خیم پروستات
* سرطان پروستات

 |
| کیسه منی | 
* کیسه منی

 |

 |
| بیرونی | 

|  |  |
| --- | --- |
| آلت مردی | 
* بالانیت
	+ *Balanitis plasmacellularis*
	+ *Pseudoepitheliomatous keratotic and micaceous balanitis*
* فیموزیس|تنگی پیش‌پوست (فیموزیس)
* Paraphimosis
* پریاپیسم
* ناکارآمدی جنسی
	+ اختلال نعوظ
* بیماری پیرونی
* سرطان آلت
* شکستن آلت مردی
* خزه آلت

 |

 |
| موارد دیگر | 
* منیِ خونی (هماتواسپرمی)
* انزال پس‌رونده
* سندرم بیماری پس از ارگاسم

 |