***نهج‌البلاغه*** با ترجمهٔ فارسیِ سید جعفر شهیدی، نسخه‌ای از نهج‌البلاغه است که در سال ۱۳۶۹ به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی شناخته شد.

ویژگی‌ها
--------

سید محمدمهدی جعفری برای تعبیر از این کتاب از عبارت «نخستین ترجمه دقیق نهج‌البلاغه» استفاده کرده‌است. وی همچنین تسلط کامل شهیدی به دستور زبان‌های فارسی و عربی و اجتهادش در فقه را باعث تمایز این ترجمه با ترجمه‌های دیگر می‌داند. جلیل تجلیل نثر روان، موزون، کوتاه و آراسته به سجع را از ویژگی‌های این کتاب شمرده‌است. مهدی محقق نیز این کتاب را از با ارزش‌ترین کتاب‌های شهیدی مطرح کرده‌است.

در مراسم بررسی این کتاب که در سال ۱۳۸۷ برگزار شد، علی‌اصغر محمدخانی، علی موسوی گرمارودی و مهدی محبتی به شیوایی بیان نویسنده و رعایت آرایه‌های ادبی فارسی در این کتاب اشاره کردند و نحوه نگارش وی را به کتاب‌های سعدی تشبیه کردند.

روش ترجمه
---------

سید جعفر شهیدی دربارهٔ روش ترجمه نهج‌البلاغه چنین می‌نویسد:

> ... بدین رو کوشیدم تا در حد توانایی خویش ضمن برگرداندن عبارت عربی به فارسی چندان که ممکن است صنعت‌های لفظی را نیز رعایت کنم. نیز کوشیده‌ام تا در ترجمه، هر واژه فارسی برابر واژهٔ عربی قرار گیرد و اگر نیازی به آوردن کلمه‌ای یا جمله‌ای برون از متن افتاده‌است آنرا میان دو خط تیره نهاده‌ام. با این همه خود می‌دانم آنچه فراهم شده‌است از نقیصت تهی نیست. از خوانندگان خصوصاً از دانشمندان استدعا دارم اگر لغزشی دیدند بر این خدمت‌گزار منت نهند و فرایادم آرند تا اگر عمری و فرصتی بود استدراک شود.
> 
>

نمونه ترجمه
-----------

نمونه ای از ترجمه شهیدی از حکمت پانزدهم نهج‌البلاغه:

> اللَّهُمَّ إِلَیْکَ أَفْضَتِ الْقُلُوبُ وَ مُدَّتِ الْأَعْنَاقُ وَ شَخَصَتِ الْأَبْصَارُ وَ نُقِلَتِ الْأَقْدَامُ وَ أُنْضِیَتِ الْأَبْدَانُ اللَّهُمَّ قَدْ صَرَّحَ مَکْنُونُ الشَّنَآنِ وَ جَاشَتْ مَرَاجِلُ الْأَضْغَانِ اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْکُو إِلَیْکَ غَیْبَةَ نَبِیِّنَا وَ کَثْرَةَ عَدُوِّنَا وَ تَشَتُّتَ أَهْوَائِنَا رَبَّنَا افْتَحْ بَیْنَنا وَ بَیْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ وَ أَنْتَ خَیْرُ الْفاتِحِینَ
> 
> 

> خدایا دل‌ها به سوی تو روانه است، و گردن‌ها به درگاه تو کشیده، دیده‌ها به آستان تو دوخته و گام‌ها در راه تو نهاده، و تن‌ها در خدمت تو لاغر گردیده. خدایا دشمنی‌های پوشیده آشکار است و در خروش، و دیگ‌های کینه در جوش. خدایا به تو شِکوه آریم که پیامبرمان را میان خود نداریم، و دشمنان ما بسیار است و هر یکی‌مان چیزی را خواستار، خدایا! میان ما و دشمنانمان به حق داوری فرما، که تو بهترینِ داورانی.
> 
>

منابع
-----

1. ↑  «زندگینامه: سید جعفر شهیدی (۱۲۹۷–۱۳۸۶)». *همشهری آنلاین*. ۲۰۰۷-۰۷-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
2. ↑  Behnegarsoft.com (۲۰۱۹-۰۱-۱۳). «ایبنا - ترجمه جعفر شهیدی نخستین ترجمه دقیق نهج‌البلاغه است». *خبرگزاری کتاب ایران (IBNA)*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
3. ↑  «امتیاز ترجمه نهج‌البلاغه دکتر شهیدی نسبت به دیگران». *aghigh.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
4. ↑  «نثر روان و گزین استاد شهیدی (ره) در ترجمهٔ نهج البلاغه». *rasekhoon.net*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
5. ↑  Behnegarsoft.com (۲۰۱۷-۰۱-۱۶). «ایبنا - ترجمه «نهج‌البلاغه» از با ارزش‌ترین آثار شهیدی است». *خبرگزاری کتاب ایران (IBNA)*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
6. ↑  «ترجمه استاد شهیدی از نهج‌البلاغه بررسی شد». *ایسنا*. ۲۰۰۸-۰۷-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
7. ↑  «موسوی گرمارودی: ترجمه "نهج‌البلاغه" دکتر شهیدی اثری ماندگار در تاریخ ادبیات ماست». *خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency*. ۲۰۰۸-۰۷-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
8. ↑  «سیدجعفر شهیدی | ترجمه نهج البلاغه | مترجم نهج البلاغه | پایگاه تخصصی نهج البلاغه». *farsi.balaghah.net*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۱.
9. ↑  «راز و نیاز با خدا | ترجمه نهج البلاغه | سیدجعفر شهیدی | پایگاه تخصصی نهج البلاغه | صوت نهج البلاغه». *farsi.balaghah.net*. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در 2020-02-01. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)

| * ن
* ب
* و
سید جعفر شهیدی |
| --- |
| کتاب‌شناسی |
| کتاب‌ها | 
* *پس از پنجاه سال*
* *تاریخ تحلیلی اسلام*
* *زندگانی علی بن الحسین*
* *زندگانی فاطمه زهرا*
* *زندگانی امام صادق*
* *علی از زبان علی*
* *ترجمه نهج‌البلاغه*

 |
| دیگر | 
* حسین شهیدی
* کتابخانه دکتر شهیدی

 |


| * ن
* ب
* و
نهج‌البلاغه |
| --- |
| خطبه‌های معروف | 
* خطبه شقشقیه
* خطبه متقین
* خطبه قاصعه
* خطبه اشباح
* خطبه طاووس
* خطبه غراء
* خطبه بدون الف
* خطبه بدون نقطه

 |
| نامه‌ها | 
* ۵۲ (اوقات شرعی)
* ۵۳ (عهدنامه مالک اشتر)

 |
| حکمت‌ها در نهج‌البلاغه | 
* حکمت‌ها در نهج‌البلاغه

 |
| کلمات غریب | 
* کلمات غریب در نهج‌البلاغه

 |
| اشخاص در نهج‌البلاغه | 
* ابوبکر
* عمر
* عثمان
* علی
* عمرو عاص
* معاویه
* طلحه
* زبیر
* محمد
* مالک اشتر
* موسی
* عیسی

 |
| آفرینش جانوران در نهج‌البلاغه | 
* ملخ
* طاووس
* مورچه

 |
| ترجمه‌ها | 
* ترجمه نهج‌البلاغه (شهیدی)
* ترجمه نهج‌البلاغه (دشتی)

 |
| موضوعات وابسته | 
* غررالحکم و دررالکلم
* نهج‌السعاده فی مستدرک نهج‌البلاغه
* شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید
* سیری در نهج‌البلاغه
* بهج‌الصباغه فی شرح نهج‌البلاغه

 |