**نبرد جزایر آلیوتی** (به انگلیسی: Aleutian Islands Campaign) یک نبرد دریایی و زمینی در جنگ جهانی دوم است که در تاریخ ۳ ژوئن ۱۹۴۲ تا ۱۵ اوت ۱۹۴۳ میان ارتش آمریکا و کانادا و امپراتوری ژاپن در جزایر آلیوتی در آلاسکا رخ داد و در نهایت با پیروزی ارتش آمریکا و کانادا به پایان رسید.

این نبرد بخشی از جنگ جهانی دوم در آسیا است که به‌طور خاص به عنوان جنگ اقیانوس آرام شناخته می‌شود.

پیش‌زمینه
---------

از متفقین تا قدرت محور:
در طول جنگ جهانی اول، امپراتوری ژاپن با متفقین علیه امپراتوری آلمان متحد شده بود. اما در دوران بین دو جنگ، روابط ژاپن با کشورهای غربی تغییر کرد. هنگامی که ارتش ژاپن در سال ۱۹۳۱ منچوری را فتح کرد و دولت دست نشانده منچوکوئو را برپا کرد، این اقدام از سوی جامعه ملل محکوم شد. در نتیجه ژاپن در سال ۱۹۳۳ از جامعه ملل خارج شد و به‌طور قطع مسیر امپریالیستی را در پیش گرفت. تا حدودی به دلیل موفقیت‌هایش در منچوری، ارتش ژاپن قدرت را در ژاپن به دست گرفته بود و این کشور به یک دیکتاتوری نظامی تبدیل شده بود. توسعه‌طلبی ژاپن به جنگ دوم چین و ژاپن در سال ۱۹۳۷ منجر شد. با توجه به رویدادهای گوناگون که با این امر همراه بود، ژاپن بیش از پیش با کشورهای غربی بیگانه شد. 

افزون بر این، حضور ژاپن در چین تهدیدی برای کشورهای غربی دارای منافع اقتصادی در چین بود؛ بنابراین بریتانیا و ایالات متحده از مقاومت چین پشتیبانی کردند. ایالات متحده همچنین با لغو پیمان بازرگانی با ژاپن در سال ۱۹۳۹ اقدامات اقتصادی بیشتری انجام داد. با این حال ژاپن حاضر به تسلیم در برابر غرب نشد. این کشور در سپتامبر ۱۹۴۰ نیروهای خود را در شمال هندوچین فرانسه مستقر کرد تا از واردات جنگ‌افزار و تجهیزات به چین جلوگیری کند. در اواخر همان ماه، ژاپن پیمان سه‌جانبه‌ای را با آلمان نازی و ایتالیا امضا کرد و مشخص کرد که کدام طرف را گرفته‌است.

جنگ جهانی دوم
-------------

برای ژاپن، امضای این پیمان به معنای جنگ با آمریکا بود. سال پس از آن به‌طور کامل به آماده‌سازی برای ورود ژاپن به جنگ جهانی اختصاص یافت. به دلیل موفقیت‌های هیتلر در اروپا، آسیای جنوب شرقی آماده تصرف بود: با فتح این مناطق، ژاپن دیگر به واردات مواد خام از خارج وابسته نبود و می‌توانست خود را به عنوان ابرقدرت جدید آسیایی تثبیت کند. تنها تهدید برای چنین تهاجم جنوبی می‌توانست ایالات متحده باشد. در نتیجه، راهبرد ژاپن در سه مرحله و در دو جبهه تدوین شد. از یک سو، حمله گسترده به مناطق غربی در جنوب شرقی آسیا در دست تهیه بود. از سوی دیگر، دریاسالار ایزوروکو یاماموتو (山本 五十六) مخفیانه حمله‌ای به پرل هاربر را برنامه‌ریزی کرد تا ناوگان آمریکایی را از کار بیندازد. پس از این اولین مرحله تهاجمی، در مرحله دوم، منطقه فتح‌شده با تصرف بیشتر نقاط راهبردی ایمن می‌شد. علاوه بر این، منابع موجود در منطقه فتح‌شده مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت. 

در مرحله آخر و سوم با پشتیبانی آلمان و ایتالیا، ژاپن می‌توانست کشورهای غربی را مجبور به گفت‌وگوهای صلح کند. هم‌زمان با آماده‌سازی دقیق حملات، ژاپن همچنان وانمود می‌کرد که به دنبال راه‌حلی دیپلماتیک است. ایالات متحده پیشتر در واکنش به حضور ژاپن در شمال هندوچین (سپتامبر ۱۹۴۰) صادرات آهن و فولاد را تحریم کرده بود، اما هنگامی که ژاپن جنوب هندوچین را نیز در ژوئیه ۱۹۴۱ اشغال کرد، سرمایه ژاپن در آمریکا مسدود شد و تحریم نفتی نیز همراه آن شد. هلند و بریتانیا نیز بلافاصله همین کار را کردند. اکنون هیچ راه برگشتی برای ژاپن وجود نداشت و آنها باید در اسرع وقت قبل از اتمام منابع، حمله می‌کردند. 

در ۷ دسامبر ۱۹۴۱، ژاپن به پرل هاربر حمله کرد و طبق برنامه، هنگ کنگ، فیلیپین، مالاکا، سنگاپور، هند شرقی هلند و برمه را تنها در عرض چند ماه تصرف کرد. قلمرو تسخیرشده، که اکنون از برمه تا جزایر سلیمان امتداد داشت، توسط ژاپن «حوزه بزرگ رفاه مشترک خاور آسیا» (به ژاپنی: 大東亜共栄圏، دای-تو-آ کی‌یُ‌اِی‌کِن) نامیده شد. با این حال، مرحله دوم، یعنی حفظ سرزمین‌های فتح‌شده، بسیار دشوارتر از آن شد که ژاپنی‌ها تصور کرده بودند. نقطه عطف جنگ اقیانوس آرام نبرد میدوی در ژوئن ۱۹۴۲ بود که در سایه این نبرد حمله به جزایر آلیوتی نیز آغاز شد.

حمله ژاپنی‌ها
-------------

آماده‌سازی و طرح حمله:
طرح حمله به جزایر آلیوتی توسط دریاسالار یاماموتو طراحی شد. این حمله قرار بود همزمان با نبرد میدوی انجام شود. یاماموتو با حمله به میدوی امیدوار بود که بتواند ناوهای هواپیمابر آمریکایی باقیمانده مستقر در پرل هاربر را کمین کند و از کار بیندازد. گام بعدی پس از آن فتح هاوایی خواهد بود. برخی معتقدند حمله به جزایر آلیوتی یک مانور انحرافی برای عملیات میدوی بوده‌است. اما بررسی‌های جدیدتر نشان می‌دهد که ژاپن با تصرف و استقرار پایگاه‌هایی در جزایر میدوی و آلیوتی، به دنبال افزایش کنترل بر منطقه شمالی و مرکزی اقیانوس آرام بود. به این ترتیب آنها می‌توانستند از این پس از حملات هوایی مانند حمله دولیتل به توکیو جلوگیری کنند. در نهایت، این امر همچنین از همکاری نظامی احتمالی بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی جلوگیری می‌کرد.

ژاپن از قبل اطلاعات زیادی در مورد جزایر آلیوتی جمع‌آوری کرده بود، اما این اطلاعات دیگر به‌روز نبود. ژاپنی‌ها تصور می‌کردند که ایالات متحده جای پای نظامی خود را در این منطقه را به‌شدت مستحکم کرده‌است. به عنوان مثال، آنها به اشتباه تصور می‌کردند که ناوهای هواپیمابر آمریکا در آنحا حضور دارند و پادگان‌های کوچکی در آتو، آداک و کیسکا، غربی‌ترین جزایر بزرگتر آلیوتی، وجود دارد. طرح عملیاتی برای حمله به جزایر آلیوتی به شرح زیر بود: یک ناوگان شامل ۲ ناو هواپیمابر به فرماندهی دریاسالار دوم بوشیرو هوسوگایا (細萱 戊子郎) به جزایر آلیوتی می‌رفت. در آنجا، ابتدا یک حمله هوایی به داچ هاربور، پایگاه نیروی دریایی آمریکا در آنالاسکا در مرکز مجمع‌الجزایر آلیوتی، انجام می‌شود. پس از آن، حملات آبی‌خاکی به آتو، آداک و کیسکا انجام می‌گرفت و آتو و کیسکا به اشغال درمی‌آمدند

آماده‌سازی آمریکا:
با این حال، ایالات متحده رمز محرمانه نیروی دریایی امپراتوری ژاپن را شکسته بود و از حملات برنامه‌ریزی‌شده به میدوی و جزایر آلیوتی تا ۲۱ مه آگاه بود. دریاسالار چستر ویلیام نیمیتز، که فرماندهی ناوگان آمریکایی در اقیانوس آرام را بر عهده داشت، قرار بود خود یاماموتو را در میدوی ملاقات کند، در حالی که به دریاسالار رابرت آ. تئوبالد دستور داده شد تا داچ هاربور را حفظ کند و تهاجم ژاپنی‌ها به آلاسکا را متوقف کند. آنها تصور می‌کردند که ژاپن می‌خواهد داچ هاربر را بگیرد تا به قاره آمریکا حرکت کند. در ۲۵ مه، تئوبالد با ناوگان کوچکی از پرل هاربر به سمت جزیره کودیاک حرکت کرد، جایی که کشتی‌های خود را برای حمله ژاپن آماده نگه داشت.

حرکت ناوگان ژاپنی:
ناوگان ژاپنی با سه یگان از اُمیناتو (موتسوی امروزی)، در شمال هونشو حرکت کرد. یگان دارای ناوهای هواپیمابر که قرار بود به بندر داچ هاربر حمله کند، در ۲۵ مه حرکت کرد. در ۲۸ مه و ۲۹ مه، دو یگان دیگر که هدف‌شان آتو، آداک و کیسکا بود، گسیل شدند.

حمله هوایی به داچ هاربر

یگانی که به داچ هاربر حمله می‌کرد، متشکل از دو ناو هواپیمابر جونیو و ریوجو بود و چندین رزمناو و جنگنده همراه آن بودند. بعد از ظهر روز دوم ژوئن، این واحد در حدود ۱۵۰۰ کیلومتری جنوب غربی داچ هاربر در حین پرواز گشتی آمریکایی مشاهده شد و آمریکایی‌ها آماده حمله شدند. در اوایل بامداد روز ۳ ژوئن، هواپیماهای ژاپنی برای اولین حمله به داچ هاربر برخاستند. به دلیل آب و هوای بد، تنها نیمی از آنها در واقع به این بندر رسیدند. با این حال، هنگامی که به مقصد خود رسیدند، تنها توانستند آسیب محدودی وارد کنند زیرا زیر آتش شدید قرار گرفتند. روز بعد، حمله دوم، این بار با موفقیت بیشتر دنبال شد.

در آغاز غروب، هواپیماهای ژاپنی به داچ هاربر رسیدند و با چندین مخزن سوخت، بیمارستان و یک کشتی در ساحل برخورد کردند. برخلاف روز گذشته، آمریکایی‌ها در آن روز موفق شدند ناوهای هواپیمابر ژاپنی را شناسایی کنند، اما نتوانستند آن‌ها را دفع کنند. پس از حملات ژاپن، ۴۳ نفر از طرف آمریکایی کشته و ۶۴ نفر زخمی شدند. علاوه بر این، ۱۱ هواپیمای آمریکایی منهدم شد، در حالی که تلفات طرف ژاپنی حدود ۱۰ هواپیما بود. در مجموع، خسارات واردشده بسیار محدود بود و داچ هاربر می‌توانست عملیاتی بماند.

فتح آتو و کیسکا 

در همین حال، عملیات میدوی برای نیروی دریایی ژاپن فاجعه‌بار به پایان رسیده بود. هوسوگایا فرود را لغو کرد و می‌خواست با یاماموتو ملاقات کند، اما یاماموتو به هوسوگایا دستور داد تا به هر حال مأموریت خود را انجام دهد تا همچنان بتوان موفقیتی را در جبهه داخلی گزارش کرد. در ۶ ژوئن، آن‌ها در کیسکا فرود آمدند، جایی که یک ایستگاه هواشناسی آمریکا را تصرف کردند. روز بعد آتو نیز تصرف شد. مقاومت کمی وجود داشت و بعداً خدمه ایستگاه هواشناسی آمریکایی و جمعیت محلی آتو به اردوگاه‌هایی در ژاپن منتقل شدند. در ۱۰ ژوئن این رویدادها به سبک تبلیغاتی معمول به مردم ژاپن اعلام شد. آنها در مورد بمباران موفقیت‌آمیز میدوی و مهم‌تر از آن، مزایای اشغال آتو و کیسکا صحبت کردند. اکنون «مسیر حمله شمالی» احتمالی از سوی ایالات متحده مسدود اعلام شد و خبر از دست دادن قلمرو ایالات متحده به شدت به جبهه داخلی ایالات متحده ضربه می‌زد. در واقع، حضور ژاپنی‌ها تا همان روز توسط آمریکایی‌ها تأیید نشده و برای مردم فاش نشده بود. بدون اشغال میدوی، حضور ژاپن در جزایر آلیوتی دیگر اهمیت چندانی نداشت. از این گذشته، آنها نمی‌توانستند پروازهای گشتی بین جزایر آلیوتی و میدوی انجام دهند. با این وجود، در پایان ژوئن تصمیم گرفته شد که جزایر را حفظ کرده و در آنجا باندهای فرود بسازند.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Battle\_of\_the\_Aleutian\_Islands». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در اکتبر ۲۰۱۴.

* Bergamini, D. (1971) Japan’s Imperial Conspiracy. Londen: Heinemann, pp. 709–822, 920-933, 984-987.
* Conn, S. , R. C. Engelman en B. Fairchild. (1964) Guarding the United States and its Outposts: United States Army in World War II: The Western Hemisphere, nr. 2. Washington, D.C. : Office of the Chief of Military History, Department of the Army, pp. 257–300. Online raadpleegbaar.
* Guillain, R. (1979) La Japon en guerre: de Pearl Harbour à Hiroshima. Parijs: Stock, pp. 104–109, 118-120.
* MacGarrigle, G. L. (1992) Aleutian Islands: The United States Army Campaigns of World War II, nr. 6. Washington, D.C.: United States Army Center of Military History. Online raadpleegbaar.

| * ن
* ب
* و
جنگ جهانی دوم |
| --- |
| 
* نمای کلی
* درگیری های نظامی
	+ نبردها
	+ عملیات ها
* رهبران
	+ متفقین
	+ نیروهای محور
	+ فرماندهان جنگی
* تلفات
* کنفرانس ها

 |
| عمومی | 

|  |  |
| --- | --- |
| موضوعات | 
* جنگ هوایی در جنگ جهانی دوم
	+ در اروپا
* بلیتس‌کریگ
* درجات نظامی
* رمزنگاری
* اعلان جنگ ها
* دیپلماسی
* دولت های در تبعید
* جبهه خانگی
	+ استرالیا
	+ بریتانیا
	+ ایالات متحده
* قانون وام و اجاره
* پروژه منهتن
	+ مشارکت بریتانیا
* نشان های نظامی
* تجهیزات نظامی
* تولیدات نامی
* نیروی دریایی
* غارتگری نازی
* مخالفت ها
* فناوری
	+ همکاری های متفقین
	+ بندرگاه مالبری
* جنگ تمام‌عیار
* بمباران راهبردی
* دولت‌های دست‌نشانده
* زنان
* هنر

 |
| جبهه‌ها | 
* جبهه آسیایی- اقیانوس آرام
	+ جنگ دوم چین و ژاپن
	+ جبهه جنوب شرقی آسیا
	+ جنگ اقیانوس آرام
	+ جبهه اقیانوس آرام
	+ جبهه جنوب غربی اقیانوس آرام
	+ اقیانوس آرام
* جبهه اروپایی
	+ جبهه غربی
	+ جبهه شرقی
* جبهه‌های مدیترانه، خاورمیانه و آفریقا
	+ شمال آفریقا
	+ شرق آفریقا
	+ کارزار ایتالیا
* غرب آفریقا
* اقیانوس اطلس
	+ گاهشمار
* جبهه آمریکا

 |
| پیامدها | 
* جنگ داخلی چین
* جنگ سرد
* استعمارزدایی
* تقسیم کره
* جنگ اول هندوچین
* فرار و اخراج آلمانی‌ها (۵۰-۱۹۴۵)
* جنگ داخلی یونان
* انقلاب ملی اندونزی
* *کیلهال*
* طرح مارشال
* اشغال آلمان
* اشغال ژاپن
* عملیات اوساویکهیم
* عملیات گیره کاغذ
* اشغال توسط شوروی
	+ کشورهای بالتیک
	+ مجارستان
	+ لهستان
	+ رومانی
* مرز اودر-نایسه
* عهدنامه سکونت نهایی با نظر به آلمان
* سازمان ملل متحد

 |
| جنایت جنگی | 
* جنایات جنگی متفقین
	+ شوروی
	+ بریتانیا
	+ آمریکا
* جنایات جنگی آلمان
	+ کار اجباری
	+ توسط ورماخت
	+ هولوکاست
		- پیامدها
		- واکنش ها
	+ دادگاه نورنبرگ
* جنایات جنگی ایتالیا
* جنایات جنگی ژاپن
	+ واحد ۷۳۱
	+ دادگاه توکیو
* اوستاشه
	+ نسل‌کشی صرب‌ها در کرواسی
	+ هولوکاست در کرواسی
* جنایات جنگی رومانی
* خشونت جنسی
	+ روسپی‌خانه‌های نظامی آلمان
	+ روسپی‌خانه‌ها در اردوگاه
	+ تجاوز جنسی در طی اشغال ژاپن
	+ قتل‌عام سوکچینگ
	+ زنان آسایشگر
	+ قتل‌عام نانجینگ
	+ قتل‌عام مانیل
	+ Marocchinate
	+ تجاوز جنسی طی اشغال آلمان
	+ تجاوز جنسی طی آزادسازی فرانسه
	+ تجاوز جنسی در جریان اشغال لهستان توسط شوروی

 |

 |
| جنگ جهانی دوم بر پایه کشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| متفقین | 
* استرالیا
* بلژیک
* برزیل
* بلغارستان (کودتای ۱۹۴۴ بلغارستان)
* Canada
* جنگ دوم چین و ژاپن
* Cuba
* اشغال چکسلواکی
* دانمارک
* حمله ایتالیا به اتیوپی
* Eswatini (سوازیلند)
* Finland (نبرد لاپلند)
* France
* فرانسه آزاد
* Greece
* هند
* Italy (جنگ داخلی ایتالیا)
* Luxembourg
* Mexico
* تاریخ نظامی هلند
* Newfoundland
* New Zealand
* نبرد نروژ
* Philippines
* Poland
* Romania (کودتای ۱۹۴۴ رومانی)
* Sierra Leone
* South Africa
* Southern Rhodesia
* اتحاد جماهیر شوروی
* Tuva
* United Kingdom
	+ امپراتوری بریتانیا
* United States
	+ Puerto Rico
* یوگسلاوی

 |
| نیروهای محور | 
* آلبانی تحت‌الحمایه ایتالیا (۱۹۴۳-۱۹۳۹)
* بلغارستان (تا سپتامبر ۱۹۴۴)
* رژیم وانگ جینگ وی
* دولت مستقل کرواسی
* فنلاند (تا سپتامبر ۱۹۴۴)
* آلمان نازی
* مجارستان
* ارتش ملی هند
* جنگ عراق و انگلستان
* ایتالیا (تا سپتامبر ۱۹۴۳)
	+ جمهوری اجتماعی ایتالیا
* امپراتوری ژاپن
* مانچوکوئو
* جمهوری دوم فیلیپین
* رومانی (تا اوت ۱۹۴۴)
* جمهوری اسلواکی (۱۹۳۹-۱۹۴۵)
* تایلند
* فرانسه ویشی

 |
| جنبش‌های مقاومت | 
* مقاومت آلبانی
* Austria
* مقاومت بلژیک
* Bulgaria
* مقاومت در چکسلواکی در برابر آلمان
* جنبش مقاومت دانمارک
* تصرف هند شرقی هلند توسط ژاپن
* Estonia
* اتیوپی
* مقاومت فرانسه
* مقاومت آلمان
* مقاومت یونان
* تصرف هنگ کنگ توسط ژاپن
* جنبش مقاومت ایتالیا
* دگراندیشی ژاپنی در امپراتوری ژاپن قرن بیستم
* مقاومت یهودی در اروپای تحت اشغال آلمان
* ارتش آزادیبخش کره
* Latvia
* Lithuania
* Luxembourg
* ارتش ضد ژاپنی مردم مالایا
* مقاومت هلند
* ارتش متحد ضد ژاپنی شمال شرقی
* جنبش مقاومت نروژ
* Philippines
* جنبش مقاومت لهستان
* Romania
* جنبش آزادی تایلندی
* پارتیزان‌های شوروی
* Slovakia
* ارتش شورشی اوکراین
* ویت مین
* پارتیزان‌های یوگسلاوی

 |
| اسیر | 
* Finnish prisoners in the Soviet Union
* اسرای آلمانی
	+ اسرای جنگی آلمانی در اتحاد جماهیر شوروی
		- Azerbaijan
	+ United States
	+ United Kingdom
* Italian prisoners in the Soviet Union
* اسیران جنگی ژاپنی
	+ Soviet Union
* اسرای شوروی
	+ Finland
	+ بدرفتاری آلمان با اسرای جنگی شوروی
* Polish prisoners in the Soviet Union
* Romanian prisoners in the Soviet Union

 |

 |
| جدول زمانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| علل جنگ جهانی دوم | 
* بحران حبشه
* Asia
* Europe

 |
| جدول زمانی (۱۹۳۹) | 
* تهاجم آلمان به لهستان
* جنگ تصنعی
* جنگ زمستان
* نبرد اقیانوس اطلس (۱۹۳۹–۱۹۴۵)
* نبرد چانگشا (۱۹۳۹)
* حمله زمستانه ۴۰-۱۹۳۹

 |
| جدول زمانی (۱۹۴۰) | 
* عملیات وزرئوبونگ
* نبرد هلند
* نبرد بلژیک
* نبرد فرانسه
	+ پیمان آتش‌بس ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰
* نبرد بریتانیا
* کارزار صحرای غربی
* West Africa
* اشغال سومالی بریتانیا توسط ایتالیا
* صد هنگ متجاوز
* اشغال کشورهای حوزه دریای بالتیک توسط شوروی
* اشغال بیسارابیا و بوکوفینای شمالی توسط شوروی
* حمله ژاپن به هندوچین فرانسه
* جنگ یونان و ایتالیا
* عملیات *کومپس*

 |
| جدول زمانی (۱۹۴۱) | 
* عملیات آفریقای شرقی
* تهاجم به یوگسلاوی
* نبرد شانگو
* نبرد یونان
* نبرد کرت
* جنگ عراق و انگلستان
* عملیات بارباروسا
* جنگ پس‌آیند (عملیات *سیلبرفوکس*)
* قیام ژوئن
* لشکرکشی سوری لبنانی
* نبرد اسمولنسک
* نبرد نخست کی‌یف
* اشغال ایران
* محاصره لنینگراد
* حملات هوایی به مسکو
* کارزار کریمه
	+ نبرد سواستوپول (۱۹۴۲–۱۹۴۱)
* نبرد مسکو
* حمله به پرل هاربر
* نبرد هنگ کنگ
* لشکرکشی فیلیپین (۴۲–۱۹۴۱)
* نبرد چانگشا (۱۹۴۱)
* نبرد مالایا
* نبرد بورنئو (۴۲-۱۹۴۱)
* Greek famine of 1941–1944

 |
| جدول زمانی (۱۹۴۲) | 
* کارزار کریمه
	+ نبرد سواستوپول (۱۹۴۲–۱۹۴۱)
* حمله ژاپن به برمه
* نبرد چانگشا (۱۹۴۲)
* نبرد دریای جاوه
* نبرد دریای مرجان
* نبرد غزاله
* نبرد بندر هلند
* تصرف آتو توسط ژاپن
* تصرف کیشکا توسط ژاپن
* لشکرکشی چجیانگ-جیانگشی
* نبرد میدوی
* نبرد رژف
* مورد آبی
* نبرد استالینگراد
* نبرد سنگاپور
* St Nazaire
* دیپ راید
* نبرد دوم العلمین
* کارزار گوادال‌کانال
* عملیات *تورچ*
* Chinese famine of 1942–1943

 |
| جدول زمانی (۱۹۴۳) | 
* نبرد تونس
* نبرد کورسک
* Smolensk
* Gorky
* لشکرکشی جزایر سلیمان
* نبرد آتو
* تهاجم متفقین به سیسیل
* نبرد کیشکا
* نبرد دنیپر
* حمله متفقین به ایتالیا
	+ آتش‌بس کاسیبیله
* لشکرکشی جزایر گیلبرت و مارشال
* نبرد برمه
* نبرد شمال برمه و غرب یون‌نان
* نبرد چانگدی
* قحطی ۱۹۴۳ بنگال

 |
| جدول زمانی (۱۹۴۴) | 
* نبرد مونته کاسینو / نبرد آنزیو
* نبرد ناروا
* نبرد کورسون–چرکاسی
* عملیات تندباد
* عملیات ایچی-گو
* عملیات اورلرد
* پیاده‌سازی در نرماندی
* لشکرکشی جزایر پالائو و ماریانا
* عملیات باگراتیون
* حمله لویو-ساندومیژ
* Tannenberg Line
* قیام ورشو
* دومین تهاجم یاش-کیشیناو
* عملیات بلگراد
* آزادسازی پاریس
* عملیات دراگون
* Gothic Line
* عملیات مارکت گاردن
* Estonia
* *Crossbow*
* *Pointblank*
* نبرد لاپلند
* حمله بوداپست
* نبرد خلیج لیته
* نبرد آردن
	+ *بودن‌پلاته*
* لشکرکشی فیلیپین (۴۵–۱۹۴۲)
* برمه (۱۹۴۵-۱۹۴۴)
* Dutch famine of 1944–1945

 |
| جدول زمانی (۱۹۹۱-۱۹۴۵) | 
* Vistula–Oder
* نبرد ایوو جیما
* تهاجم متفقین به آلمان
* نبرد اوکیناوا
* نبرد بهار ۱۹۴۵ در ایتالیا
* لشکرکشی بورنئو (۱۹۴۵)
* Syrmian Front
* نبرد برلین
* Czechoslovakia
* محاصره بوداپست
* نبرد غرب هونان
* دومین لشکرکشی گوانگشی
* پایان جنگ جهانی دوم در اروپا
	+ قرارداد تسلیم آلمان
* Project Hula
* تهاجم شوروی به منچوری
* نبرد مانیل (۱۹۴۵)
* Taipei
* Naval bombardment of Japan
* بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی
	+ Debate
* South Sakhalin
* Kuril Islands
	+ Shumshu
* Vietnamese famine of 1945
* تسلیم ژاپن
	+ document
	+ پایان جنگ جهانی دوم در آسیا

 |

 |
| 
* Bibliography
* درگاه:جنگ جهانی دوم

 |