**تُرکان به انگلیسی Turkan** روستایی از توابع دهستان هرابرجان ، شهرستان مروست در استان یزد ایران است.روستاي تركان با داشتن آثار تاريخي و طبيعي ارزشمند از روزگاران گذشته همواره در كانون توجه گردشگران و دوستداران آثار تاريخي بوده است .

جمعیت
-----

این روستا براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۶۹ نفر (۲۷۴خانوار) بوده‌است.

توضیح مختصر جغرافیایی
---------------------

روستای ترکان یا با مختصات جغرافیائی ۵۴ درجه و ۱۱ دقیقه طول جغرافیائی و ۳۰ درجه و ۱۹ دقیقه عرض جغرافیایی براساس آخرین تقسیمات سیاسی اداری کشور ، در دهستان هرابرجان از بخش مرکزی شهرستان مروست استان یزد واقع شده است.

فواصل تا نزدیکترین شهر ها

فاصله روستا تا مروست ، مرکز بخش ، ۱۷ کیلومتر و تا مرکز شهرستان ، شهر هرات ، ۳۷ کیلومتر است .

این روستا با ارتفاع ۱۴۲۵ متر از سطح دریا در فاصله ۲۰۰ کیلومتری مرکز استان یزد واقع و از شمال به شهر مروست ، از شمال غرب به شهرستان ابرقوه ، از شرق به شهرستان شهربابک ، از غرب به شهرستان بوانات و دهستان ایثار و از جنوب به هرات، حسین آباد ، رحمت آباد و شهر هرات هم مرز است .حدود و ثغور روستا بر اساس محدوده ثبتی و عرفی ، بر اساس نقشه طرح هادی روستا به این صورت می باشد :

« از شمال به یزد غرب به فارس و شرق به کرمان و جنوب به هرمزگان

قدمت تاریخی و گردشگری
---------------------

قدمت روستای ترکان ( ورکانه قدیم) دقیقا به هفت هزار سال پیش برمیگردد. دین اصلی مردم نیز مهر پرستی بوده که پاکنه ( محل غسل )( یک لغت اوستایی ) و چهارده معصوم ( چشمه مقدس) در ان زمان به عنوان بزرگترین معبدهای دینی به شمار میرفتند و در زمان زردشت نیز( 3780 سال پیش ) چارتاقی ( شریف السادات ) نیز یکی از اتشکده های بزرگ منطقه بوده است که از تمامی نواحی نزدیک برای زیارت و عبادت به این چارتاقی می امده اند. لهجه ترکانی یکی از نزدیک ترین لهجه های اوستایی است.

آثار تاریخی و گردشگری
---------------------

۱.برج دوره افشاریه:

برج افشاریه یا میان ده روستای زیبا و تاریخی ترکان یکی از جاذبه‌های بی‌نظیر گردشگری در استان یزد است و مهم ترین برج تركان می‌باشد كه هم اكنون بعلت ساخت و ساز اهالی در بالای روستا به پائین ترین محل روستا نمایان است.

۲.شریف السادات:

یكی دیگر از آثار باستانی روستا 'امامزاده شریف السادات' معروف به ' چهار طاقی ' میباشد كه در منطقه جنوب شرقی روستا قرار گرفته و تمامی افرادی كه قبلا فوت نموده اند از جمله شیخ فاضل، روحانی معروف روستا در این امامزاده و یا اطراف آن به خاك سپرده شده اند.در قدیم هر پنج شنبه عصر روحانی محل در این امامزاده روضه می خواند و نوازنده نقاره محل نیز دور گنبد امامزاده ساز و نقاره مخصوص می نواخت (معروف به بحر چهارطاقی ) و هر پنج شنبه محل راز و نیاز اهالی بود، هم اکنون با همت مردم پر تلاش این روستا این آداب ، رسم و رسومات در حال احیا هستند.

۳.گنبد چهارده معصوم:

در شمال روستای ترکان اتاقکی گنبدی شکل وجود داشت که هم اکنون به علت تخریب آن تنها یک اتاق از آن به جا مانده. در روایت است که فردی از عوامیها به خواب میبیند که این محل ،محل وجود و رفت و آمد چهارده معصوم بوده و از سالهای دور در این محل مردم به راز و نیاز و روضه خوانی می پرداختند. صبح روز عاشورا تمامی اهالی با دسته های سینه زنی و زنجیر زنی به همراه نخل روستا(مافه) به این محل آمده و مشغول عزاداری می شوند. همچنین در روز چهاردهم فروردین(که چند سالی است شده 12 فروردین) نیز اهالی از صبح زود به این محل آمده و مشغول پختن آش نذری (آش گندم ) می شوند و تا ظهر در آن جا میمانند و با خانواده خود و دیگر اهالی مشغول تفریح و بحث و گفتگو میشوند. در این روز تمام اهالی از صبح زود قبل از طلوع آفتاب به اطراف گنبد چهارده معصوم آمده و با گذاشتن چند گلوخ و آجر اجاقی درست میکنند و با جمع آوری مقداری هیزم آتش درست میکنند تا اینکه در ساعت 9 صبح تمام اهالی آش خود را پخته و آماده میکنند. بسیاری از اهالی هرات و مروست و هرابرجان جهت بازدید از مراسم و آش خوردن توسط اهالی و اقوام دعوت میشوند و در پایان با اتمام روضه خوانی مراسم نیز به پایان میرسد. در قدیم رسم بود که تمام افراد روستا در این روز می بایست به گنبد چهارده معصوم رفته و بوسیله دودهای اجاق آتش نوک دماغ خود را سیاه میکردند و از این طریق به اهالی می رساندند که ما در مراسم چهارده معصوم شرکت کرده ایم. 

این مکان در سال‌های اخیر با تلاش و اراده‌ی قوی اهالی روستای ترکان تغییرات زیادی پیدا کرده است. به گونه‌ای که در سال‌های ۱۴۰۱و ۱۴۰۲ میزبان نخستین و دومین جشنواره توت ترکان شد و این جشنواره در استان ، کشور و حتی جهانی شاهد درخشش خاصی بود.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست روستاهای ایران
* فهرست جمعیت شهر و روستاهای ایران

منابع
-----

* «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان مروست |
| --- |
| مرکز شهرستان | 
* مروست

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* مروست

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| هرابرجان | 
* هرابرجان
* محمودآباد
* چاه یادگار
* رحمت‌آباد
* چاه مستعلی (چاه دادگستری)
* چاه حاجی میرزاحسن
* شرکت گرجین
* ناحیه صنعتی مروست
* شرکت تعاونی مرغ گوشتی ۱۵ مهریز و مروست
* چاه مبارکه
* ترکان

 |
| مبارکه | 
* مبارکه
* قاسم‌آباد

 |

 |

 |
| ایثار | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* ندارد

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| ایثار | 
* کرخنگان
* مزرعه برزگر
* چنارناز

 |
| توتک | 
* توتک

 |

 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک روستا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |