غبار هارماتان در اطراف مسجد ملی در آبوجا.

|  |
| --- |
| بخشی از نوشتارها درباره |
| **هوا** |
|  |
| فصل‌های مناطق معتدله و قطبی
* زمستان
* بهار
* تابستان
* پاییز
 |
| فصل‌های مناطق حاره
* فصل خشک
	+ هارماتان
* فصل مرطوب
 |
| توفان‌ها
* ابر
	+ ابر کومه‌ای‌بارا
	+ کمانی
* Downburst
	+ Microburst
	+ Heat burst
	+ درچو
* آذرخش
	+ طوفان‌های تندری کثیف
* توفان تندری
	+ Air-mass thunderstorm
	+ Thundersnow
	+ Dry thunderstorm
* میان‌چرخند
	+ توفان چرخشی
* پیچند
	+ Anticyclonic tornado
	+ Landspout
	+ پیچند دریایی
* تنوره دیو
* گردباد آتشین
* واچرخند
* چرخند
* کم‌فشار قطبی
* چرخند برون‌حاره‌ای
	+ European windstorm
	+ نوریستر
* چرخند جنب‌حاره‌ای
* توفند
	+ Atlantic hurricane
	+ تیفون
* خیزآب
* طوفان شن
	+ Simoom
	+ هبوب
* باد موسمی
	+ Amihan
* تندباد
* سیروکو
* توفان آتش
* طوفان زمستانی
	+ توفان یخ
	+ کولاک
	+ Ground blizzard
	+ Snowsquall
 |
| بارندگی
* باران‌ریزه
	+ Freezing
* برف‌دانه
* تگرگ
	+ Megacryometeor
* باران یخ‌زده
* گرد الماس
* باران
	+ باران منجمد
* رگبار
* برف
	+ برف‌باران
	+ Snow grains
	+ Snow roller
	+ Slush
 |
| موضوع‌ها
* آلودگی هوا
* اتمسفر

* + شیمی جو
	+ همرفت جوی
	+ فیزیک اتمسفر
	+ River
* اقلیم
* ابر
	+ Physics
* مه
	+ Fog season
* موج سرما
* موج گرما
* رودباد
* هواشناسی
* Severe weather
	+ List
	+ آب‌وهوای غیرعادی
	+ Severe weather terminology
		- Canada
		- Japan
		- United States
* پیش‌بینی وضع هوا
* دستکاری هواشناختی
 |
| **واژه‌نامه**
* Meteorology
* Climate change
* Tornado terms
* Tropical cyclone terms
 |
| نشان درگاه درگاه هوا |
| * ن
* ب
* و
 |

**هارماتان** (*haramata*) فصلی در آفریقای غربی است که از اواخر نوامبر میانه‌های مارس روی به طول می‌انجامد. مشخصه آن بادهای بسامان خشک و گرد و غبار شمال‌شرقی است که به همین نام (هارماتان) از صحرای بزرگ آفریقا از طریق غرب آفریقا به سمت خلیج گینه می‌وزد. این نام مربوط به کلمه *هارماتا* در زبان توئی است. در این فصل، دما در برخی نقاط اغلب در شب سرد است، اما می‌تواند در طول روز در مکان‌های خاصی بسیار گرم باشد، همه اینها ممکن است به شرایط محلی نیز بستگی داشته باشد.

هارماتان در فصل خشک و در ماه‌هایی با کمترین میزان تابش خورشید رخ می‌دهد. در این فصل، عرض‌های اسبی مناطق پرفشار بر روی مرکزی صحرای بزرگ آفریقا مانده و منطقه کم‌فشار همگرایی درون‌حاره‌ای (ITCZ) بر فراز خلیج گینه می‌ماند. در عبور از صحرا، هارماتان ذرات ریزگرد و غبار و ماسه (بین ۰٫۵ تا ۱۰ میکرون) را می‌گیرد. به دلیل خشکی نیروبخش این باد در مقایسه با هوای مرطوب استوایی. به هارماتان *دکتر باد* *(doctor wind)* نیز می‌گویند.

تأثیرها
-------

فصل هارماتان با زمستان متفاوت است، زیرا با باد سرد، خشک پر از گرد و غبار و همچنین نوسان‌های گسترده دمای محیط در روز و شب مشخص می‌شود. درجه حرارت به راحتی می‌تواند تا ۹ درجه سانتیگراد (۴۸ درجه فارنهایت) در طول روز پایین بیاید، اما گاهی در بعد از ظهر درجه حرارت می‌تواند تا ۳۰ درجه سانتیگراد (۸۶ درجه فارنهایت) نیز افزایش یابد، در حالی که رطوبت نسبی به زیر ۵٪ کاهش می‌یابد. همچنین هوا ممکن است در برخی مناطق مانند صحرای بزرگ آفریقا گرم باشد.

هنگام وزش هارماتان بر فراز منطقه، هوا به‌طور خاص خشک می‌شود. هارماتان شرایط آب و هوایی مانند بیابان را به ارمغان می‌آورد: رطوبت را کاهش می‌دهد، پوشش ابر را از بین می‌برد، از تشکیل بارندگی جلوگیری می‌کند و گاهی ابرهای بزرگی از غبار ایجاد می‌کند که می‌تواند منجر به طوفان گرد و غبار و ریزگرد شود.

باد هارماتان می‌تواند خطر آتش‌سوزی را افزایش داده و خسارت شدیدی به محصول وارد کند. برهم‌کنش هارماتان با بادهای موسمی می‌تواند باعث ایجاد پیچند شود.

### غبار هارماتان

در برخی از کشورهای غرب آفریقا، مقدار زیاد گرد و غبار در هوا می‌تواند دید را به شدت محدود کرده و جلوی تابش خورشید را برای چند روز بگیرد که با مِه سنگین قابل مقایسه است. این اثر به نام غبار هارماتان شناخته می‌شود. غبار هارماتان سالانه میلیون‌ها دلار به دلیل لغو و تغییر مسیر پروازها برای خطوط هوایی هزینه دارد. وقتی غبار ضعیف باشد، آسمان صاف است. خشکی شدید هوا ممکن است باعث از بین رفتن شاخه‌های درختان شود.

### سلامت

کاهش رطوبت تا ۱۵ درصد که می‌تواند منجر به خونریزی خودبه‌خودی برای برخی افراد شود، از تأثیرها هارماتان بر سلامتی افراد است. سایر اثرات سلامتی بر روی انسان ممکن است شامل تغییر شرایط پوستی (خشکی پوست)، خشک‌شدن یا ترک‌خوردن لب‌ها، چشم‌ها و دستگاه تنفسی و از جمله تشدید آسم باشد.

جستارهای وابسته
---------------

* باد خمسین

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Harmattan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۳.


|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هارماتان موجود است. |

| * ن
* ب
* و
فصل‌ها |
| --- |
| فصل‌های مناطق معتدل | 
* بهار
* تابستان
* پاییز
* زمستان

 |  |
| فصل‌های مناطق حاره‌ای | 
* فصل مرطوب
* فصل خشک
* هارماتان (آفریقای غربی)

 |
| فصل‌های ویژه | 
* فصل چرخند
* فصل مِه
* فصل مونسون
* فصل گِل
	+ راسپوتیتسا
* فصل بارانی

 |