|  |
| --- |
|  |
| فرهنگ کره |
| تاریخ |
| مردم
* Demographics of South Korea / Demographics of North Korea
* Diaspora
* South Korean nationality law / Nationality Law(DPRK)
 |
| زبان‌ها
* History
* Dialects
* North-South differences
* Phonology
* Grammar
* Honorifics
* هانگول
 |
| سنت
* فلسفه
* Etiquette
* Marriage
* جسا
* Tea ceremony
* Masks
* گیسنگ
* Hanjeungmak / Jjimjilbang
* موسیقی درباری کره
* Clothing
 |
| اسطوره‌شناسی و فرهنگ عامه
* Mythology
* folklore
 |
| آشپزی
* Gimbap
* Patbingsu
* بیبیم بپ
* Seolleongtang
* کیمچی
* Korean fried chicken
* Tteok
* Banchan
* گوچوجانگ
* Doenjang
* Anju
* ماکولی
* سوجو
* Soups
* Stews
* Noodles
* Barbecue
 |
| جشنواره‌ها
* Korean New Year
* روز پیروزی بر ژاپن
* چوسوک
 |
| دین
* شامونیسم کره‌ای
* Taoism
* Buddhism
* نئوکنفوسیونیسم
* Cheondoism
* مسیحیت در کره
* Unification Church
 |
| هنر
* خوش‌نویسی کره‌ای
* Buddhist art
* Paintings
* Flower arrangements
* Gardens
* Jade carving
* Knotting
* Pottery and porcelain
* Pagoda
 |
| ادبیات
* Hyangga
* Sijo
* Chinese-language literature
* Sinsoseol
* North Korean literature / South Korean literature
* مانهوا
* Poetry
 |
| موسیقی و هنرهای اجرایی
* Performing arts
* Dancing
* Fan dancing
* پانسوری
* Mass Games
* Korean revolutionary opera
 |
| رسانه‌ها
* Internet censorship / Internet censorship in North Korea
* سینمای کره جنوبی / سینمای کره شمالی
* Music of South Korea / Music of North Korea
* چوسون ایلبو / دونگا ایلبو / جونگ‌آنگ / هانکوک ایلبو / Kyunghyang Shinmun / هانکیوره
* KBS1 / کی‌بی‌اس۲ / بنگاه پخش مونهوا / سیستم پخش آموزشی کره / سیستم پخش سئول
* Nate / موتور جستجوی ناور / ارتباطات داوم / سای‌ورلد
* Propaganda
* کی-پاپ / درام کره‌ای
 |
| ورزش
* Martial arts
* Video games / ورزش الکترونیک
 |
| یادبودها
* Architecture
* Fortress
 |
| نمادهای ملی کره
* National symbols of North Korea
* National symbols of South Korea
 |
| سازمان‌ها
* وزارت فرهنگ، ورزش و جهانگردی کره جنوبی
* List of museums in North Korea
 |
| * ن
* ب
* و
 |

|  |
| --- |
| بخشی از سلسله مقالات در مورد: |
| فلسفه شرق |
| فلسفه چینی**Hundred Schools of Thought**
**کنفسیوس‌گرایی**
*Persons*
* کنفوسیوس
* منسیوس

*Topics*
* Face
* تقوای فرزندی
* Guanxi
* رن (کنفوسیانیسم)
* لی (کنفوسیانیسم)

**نئوکنفوسیونیسم**
* هان یو
* وانگ یانگ‌مینگ
* چو هسی

**New Confucianism**
* Xiong Shili
* Mou Zongsan

**تائوئیسم**
*Persons*
* لائوتسه
* چوانگتسی
* Lie Yukou

*Topics*
* تائو
* یین و یانگ
* Wu wei

**Legalism**
* Han Feizi
* شانگ یانگ

**موهیسم**
* موزی

**Military and Strategy**
* سون تزو

**Han Buddhism**
* تیانتای
	+ Zhiyi
* Huayan school
	+ Fazang
	+ Guifeng Zongmi
* East Asian Mādhyamaka
	+ Jizang
* Chinese Chan
* Chinese Esoteric Buddhism

**بودیسم تبتی**
* Sakya
	+ Sakya Pandita
* Nyingma
	+ Longchenpa
* Gelug
	+ Tsongkhapa
* بودیسم تبتی
* Rangtong-Shentong
* Svatantrika-Prasaṅgika distinction

**مائوئیسم**
* مائو تسه‌تونگ

**General topics**
* ده (چینی)
* چی

 |
| فلسفه هندی**آستیکه و ناستیکه**
***وداها***
* Agastya
* آرونی
* Ashtavakra
* Atri
* Vashistha
* یاجناوالکیا

***میمامسا***
* Jaimini

***ویدانته***
* ویدانته ادویته
	+ Badarayana
	+ Gaudapada
	+ شانکرا
* دوایته
	+ Madhvacharya
* Sri Vaishnavism
	+ رامانوجا
* Neo-Vedanta
	+ ویوکاناندا
	+ سری اوروبیندو

***سامخیا***
* Kapila

***یوگا (فلسفه)***
* پاتانجلی

***نیایا***
* Gotama

***Navya-Nyāya***
* Gangesha Upadhyaya

***وی شیشکا***
* Kanada

**آستیکه و ناستیکه**
* Ājīvika
* چارواکا
* Kashmir Shaivism
	+ Abhinavagupta
* Pratyabhijna
* تانترا

**تمیل**
* Valluvam
* Valluvar

**سایر**
* چاناکیا

**موضوعات کلی**
* آهیمسا
* مکتب اتم‌گرایی
* Atman
	+ آتمن
	+ Ātman (Buddhism)
	+ Ātman (Jainism)
* Artha
* Anekantavada
* برهمن
* درمه
* Indian logic
* کارما
* Kama
* مایا (سانسکریت)
* Metta
* چرخه‌شکنی
* نادوگانگی (آدویتا)
* سامادی
* Pramana
* یوگا

**جئینیسم**
* Haribhadra
* Umaswati

**فلسفه بودایی**
* گوتاما بودا

*Traditions*
* Madhyamika
	+ ناگارجونه
* Yogacara
	+ Vasubandhu
	+ دارماکرتی
* Indian logic
	+ Dignāga

*Topics*
* Dukkha
* Anatta
* نپایندگی
* نیروانا
* پدیدآیی وابسته
* Emptiness

 |
| فلسفه ژاپنی**سنت‌ها**
**بوداگرایی در ژاپن**
* Japanese Zen
	+ سوتو (فرقه ذن)
		- دوگن
	+ فرقه رینزای
		- میوآن ایسای
* شینگون
	+ کوکای

**شوشین-گاکو**
* فوجیوارا سیکا
* هایاشی رازان
* ناکائه توجو
* ایتو جینسای
* اوگیو سورای

**کوکوگاکو**
* موتوئوری نوریناگا

**تفکر مدرن**
**دولت‌گرایی شووا**
**مکتب کیوتو**
* Kitaro Nishida

 |
| کره‌ای**Traditions**
**Korean Buddhism**
* ونهیو
* Uisang
	+ Hwaeom
* Uicheon
	+ Cheontae
* Jinul
	+ Seon

**Korean Confucianism**
*Persons*
* جونگ دو جون
* سو گیونگ دوک
* Yi Eonjeok
* یی هوانگ
* یی ای
* Yi Ik
* Bak Jiwon
* Jeong Yak-yong
* Gim Jeong-hui

*Topics*
* Silhak, Seohak

**Donghak**
* Choe Je-u

**Modern Thought**
*Persons*
* جیگون کیم

*Topics*
* Minjung theology
* جوچه

 |
| نشان درگاه درگاه فلسفه |
| * ن
* ب
* و
 |

**فلسفه کره‌ای** (به انگلیسی: Korean philosophy)، بر کلیتِ جهان‌بینی متمرکز شده‌است. برخی از جنبه‌های شامونیسم، بودایی و نئوکنفوسیونیسم در فلسفه کره‌ای ادغام شده‌اند. تفکر سنتی کره‌ای در طول سال‌ها از تعدادی دین و نظام‌های فکری-فلسفی متأثر شده‌اند. تفکراتی که بیشترین اثرگذاری‌ها را بر روی زندگی در کره داشته‌اند شامل این موارد اند: شامونیسم کره‌ای، تائوئیسم کره‌ای، بودیسم کره‌ای، کنفوسیوس گرایی کره‌ای و جنبش‌های سیلهاک. تفکرات فلسفی مختلف غربی از قرن بیستم میلادی بدین سو بر روی محیط آکادمیک، سیاست و زندگی روزمرهٔ کره‌ای‌ها تأثیر قدرتمندی داشته‌است.

آیین بودایی
-----------

هائینسا یکی از معابد بودایی در جنوب گیونگ‌سانگ است.
متفکران بودایی کره‌ای، ایده‌هایی را که در اصل از چین معرفی شده بودند را به شکل متمایزی معرفی نمودند. سه پادشاهی کره، آیین بودایی را به ژاپنمعرفی نمودند و از آنجا در غرب به شهرت رسید. آیین بودایی کره‌ای عمدتاً از دودمان سئون متشکل شده که ریشه در آیین بودایی چان (ذن) در چین داشته و پیش‌ساز آیین بودایی ذن است که در غرب از طریق ژاپن شناخته می‌شود.

معابد بودایی را در اکثر نقاط کشور کره می‌توان یافت که بیشتر آنها نیز به عنوان گنجینه ملی شناخته می‌شوند.

کنفوسیونیسم
-----------

یکی از تفکراتی که معرفی اش اثرات قابل توجهی در تاریخ فکری کره داشته‌است، افکار کنفسیوسی است که به عنوان بخشی از تبادل فرهنگی با چین وارد کره شد. امروزه میراث کنفوسیونیسم همچنان به عنوان بخش اساسی از جامعه کره باقی‌مانده و نظام اخلاقی، روش زندگی، روابط اجتماعی میان پیر و جوان و فرهنگ والای کره را شکل می‌دهد. و حتی طی فرایند مدرن سازی نظام حقوقی نیز توانسته خود را نجات دهد.

مکاتب فکریِ دورهٔ چوسان
-----------------------

اطلاعات بیشتر: نئوکنفوسیونیسم
این دودمان از میان دیکتاتورهای نظامی و هرج و مرج عصر پیشین ظهور کرد. گذار در این عصر از آیین بودایی به یک رویکرد آزادانه، یعنی نئو کنفوسیونیسم بود. کارهای زیادی به ویژه در بخش تقریظ صورت گرفت، و مکتب چو هسی در واقع نشانگر عصر طلایی در فلسفه دینی کره بود. در تحقیقات متافیزیکی در این زمان رابطه میان اصل (i) و نیروی مادی/حیاتی (ki)، و همچنین رابطه میان چهار آغاز (سدان) و هفت احساس (چلچانگ) بررسی گردید؛ و کنفوسیونیست‌های چوسئون به دو مکتب پیشتاز تقسیم شدند: یکی بر مبنای «نیرو» و یکی بر مبنای «اصول». فیلسوف هوادام (سوه کیانگدوک،‏ بین ۱۴۸۹–۱۵۴۶ میلادی) به سوی یکپارچه‌سازی i و ki پیشرفته و از هماهنگ عظیم (تایهوا) صحبت نمود.

در «مناظره چهار-هفت با کی دیوسونگ» ، توگی (یی هوانگ، بین ۱۵۰۱–۱۵۷۰ میلادی)، با این وجود که هنوز هم دوگانه گرا بود، با طرفداری از اینکه i و ki به صورت متقابل از همدیگر نشأت می‌گیرند خود را از چو هسی متمایز ساخت. در رابطه به هفت، هنگامی که ki تجلی یابد، i بر روی ki سوار می‌شود. گرچه که او در ارتباط با ایدهٔ توگی مبنی بر نشأت گرفتن ki از پس i به صورت دوگان، نظر منتقدانه‌ای داشت، یولگوک (یی ال، بین ۱۵۳۶–۱۵۸۴ میلادی) نظریه مجزا بودن چهار-هفت توگی را نقد می‌نمود، اما روایت توگی از اینکه اصل نیرو را به حرکت می‌آورد را پذیرفت: بر اساس شواهد «همجوشی شگفت‌انگیز» (میوهاپ). از نظر یولگوک، طبیعت بکر (i) و طبیعت فیزیکی (ki) در طبیعت انسان با هم متحد می‌شوند. توگی و یولگوک، که افکارشان در همجوشی مسالمت آمیزی قرار داشت، مرحله نو-کنفسیوسیسمِ آسیای شرقی را با به نمایش قرار دادن گویش چابکی در برشمردن مفاهیم i و ki تشکیل دادند، مفاهیمی که میان چینی‌ها روشن و شفاف نشد.

توگی همچنین مفهوم تک-ذهنی (کیونگ) نئو-کنفوسونیستی را توسعه داد، مفهومی که ظهور اومانیسم صریح و بود و این مسئله در رد کل «حکم آسمانی» (چونمیونگ) هم نشان داده شده که هنوز هم در فلسفه چینی، شامل چو هسی هم آثارش دیده می‌شود. توگی کیونگ، حس کهن کره‌ای مبنی بر «تلاش‌های اعلا، صمیمیت و جانسپاری را به بار می‌آورد» (چیسونگ) را با مفهوم کنفسیوسی «نگهداشتن سریع در ذهن» (جیک-یونگ) ترکیب نمود؛ او تلاش خود افراد برای ایجاد زندگی معنادار را تشویق می‌کرد. بخصوص، مفهوم تک-ذهنیتی او، اثرات پایداری بر روی تفکر نو-کنفسیوسی دورهٔ توکوگاوای ژاپن برجای گذاشت.

هر نئو کنفوسیونیست کره‌ای، تفکر توگی پیرامون تک-ذهنیتی را ترویج نمود که نشاندهنده بوجود آمدن خوی جدیدی در تکوین تفکر نئو-کنفوسیونیسم کره‌ای بود: پیوند متافیزیکی و فیزیکی بهتر است از طریق عمل تشریح گردد تا گمانه زنی، چون ممکن ست همانند جنبهٔ عملی آن مهم باشد. این همان نقطه‌ای است که یولگوک، صداقت (سونگ) را با تک-ذهنیتی ادغام نمود. این مسئلهٔ است که نئو کنفوسیونیسم کره‌ای را از مکتب چینگ-چو چینی، که بیش از حد وابسته به گمان پردازی بود، متمایز ساخت.

طی دوره متأخر چوسان، سیلهاک که نوعی از نئو کنفوسیونیسم است، در اواخر دوره چوسون ظهور کرد. یکی از سرشناس‌ترین فیلسوفان سلهاک جیونگ یاکیونگ بود.

فلسفه غربی در کره، ۱۸۹۰–۱۹۴۵ میلادی
-----------------------------------

آنهایی که جهت فراگیری دانش به ژاپن فرستاده شده بودند، با دانش محدودی از فلسفه غربی، به عنوان یک کل، برگشتند. گرچه که تأثیرات تعالیم آلمانی بر روی ژاپن منجر شد تا اشتیاق به ایدئالیست‌های آلمانی، به استثنای مارکس، هگل و دیالکتیسین‌ها در کره از طریق دانش غیر مستقیم آغاز شود.

تأثیرات قوی مسیحیت «کلیسای پایین» از طریق مکاتب بشارتی، باعث شد تا فلسفه آمریکایی سبک YMCA عملاً از دهه ۱۸۹۰ میلادی به بعد وارد کره گردد. بحث مسیحیت کره‌ای و فلسفه مسیحیت کره‌ای موضوع پیچیده‌ای با شاخه‌های متعدد بوده و در مقالات متعددی بر روی آن بحث شده‌است.

فلسفه در کره توسط مکتب غربی تقسیم‌بندی شده‌است. این تقسیم‌بندی براساس نوعی ترکیب عملگرایانه از عقاید پیشروی متنوع در جنوب است که همراه با تغییرات به شدت متغیر از اقتدارگرایانه‌ی صلب گرفته تا رهیافت‌های عملگرایانه ترِ راحت‌تر و نرم‌تر از دهه ۱۹۹۰ میلادی به بعد می‌باشد.

فلسفه پسا-۱۹۴۵ کره شمالی
------------------------

اطلاعات بیشتر: جوچه
در دورهٔ جمهوری‌خواهیِ پسا-۱۹۴۵ میلادی، در شمال، تفکر مارکسیسم-لنینیسم بر پایه افکار یانگبان که از نخبگان و جنگجویان دوران قدیم بوده‌است بنا شد.

تأثیر اصلی در کره شمالی از ۱۹۹۶ به بعد ناشی از مفهوم «روحیه درفش سرخ» بوده‌است. این نظام عقیدتی به مردم کره انگیزه می‌دهد تا بر مبنای اتکاء به خود و وفاداری مطلق به رهبر (سوریونگ) یک «*کانگسونگ تائگوک*» بسازند. این فلسفه توسط «سه جنرال مت پکتو»، ایجاد شده که به این افراد اشاره دارد: رهبر پیشین کره شمالی کیم جونگ-ایل، پدر وی کیم ایل-سونگ، و مادر طبیعی او کیم جونگ سوک. گرچه نشریات فلسفی اندکی در رابطه به این موضوع شناخته شده، اما ظاهراً مارکسیسم با یک ایدئولوژی بومی ملی‌گرایانه جایگزین شده‌است.

فهرست فیلسوفان
--------------

### فیلسوفان آیین بودایی

* سیونگ نانگ (حدود قرن ۶ ام)
* وانچوک (۶۱۳–۶۹۶)
* ونهیو (۶۱۷–۶۸۶)
* ییسانگ (۶۲۵–۷۰۲)
* کیونیو (۹۲۳–۹۷۳)
* یچیون (۱۰۵۵–۱۱۰۱)
* جینول (۱۱۵۸–۱۲۱۰)

### فیلسوفان نئو-کنفوسیونیسم

* جونگ مونگ جو (۱۳۳۸–۱۳۹۲)
* جونگ دو جون (۱۳۴۲–۱۳۹۸)
* سو گیونگ دوک (۱۴۸۹–۱۵۴۶)
* یی یون-جیوک (۱۴۹۱–۱۵۵۳)
* جو سک (۱۵۰۱–۱۵۷۰)
* یی هوانگ (۱۵۰۱–۱۵۷۰)
* یی ای (۱۵۳۶–۱۵۸۴)
* جیونگ جی-دو (۱۶۴۹–۱۷۳۶)
* جیونگ یاک-یونگ (۱۷۶۲–۱۸۳۶)
* کیم جیونگ-هوی (۱۷۸۶–۱۸۵۶)

جستارهای وابسته
---------------

* جوچه
* فرهنگ در کره جنوبی

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  Silhak
2. ↑  Seon
3. ↑  Chan
4. ↑  sadan
5. ↑  ch'ilchong
6. ↑  Hwadam
7. ↑  Suh Kyungduk
8. ↑  taehwa
9. ↑  Four–Seven Debate with Ki Daesung
10. ↑  Toegye
11. ↑  Yi Hwang
12. ↑  Chu Hsi
13. ↑  Yulgok
14. ↑  Yi l
15. ↑  myohap
16. ↑  kyung
17. ↑  chunmyung
18. ↑  supreme-efforts-come-earnest-devotion
19. ↑  chisung
20. ↑  holding fast to mind
21. ↑  jik-yung
22. ↑  sung
23. ↑  Cheng-Chu
24. ↑  Joseon
25. ↑  Silhak
26. ↑  Jeong Yakyong
27. ↑  low church
28. ↑  The Red Banner Spirit
29. ↑  suryong
30. ↑  kangsong taeguk
31. ↑  Mt. Paektu

منابع
-----


* Choi, Min Hong (1978), A Modern History of Korean Philosophy, Seoul: Seong Moon Sa.
* DeBary, Theodore (ed.), The Rise of Neo-Confucianism in Korea, New York: Columbia University Press, 1985.