**پیه‌تا** (ایتالیایی: Pietà) یا به تعبیر دیگر *ترحم*، اثری از هنرمند و مجسمه‌ساز برجسته رنسانس، میکل‌آنژ بوناروتی است. این اثر هنری در کلیسای سن پیترو واتیکان قرار دارد. تندیس ترحم، یکی از اولین آثار بر پایه همین موضوع از هنرمند می‌باشد. مجسمه برای کاردینال جین دی بیلهارس که نماینده روم بود ساخته شد. میکل‌آنژ برای ساخت این مجسمه از سنگ مرمر کارارا استفاده کرد و چنین به نظر می‌آید که به عنوان یادبودی برای مراسم خاکسپاری کاردینال ساخته شده باشد اما در اصل این مجسمه سفارش خودِ شخص کاردینال جین دی بیلهارس بود که قبل از اتمام مجسمه به دلیل کهولت سن چشم از جهان بست و میکل آنژ طبق قرار داد تا پایان کار مستمری خود را دریافت می‌کرد و پس از تکمیل شدن کار مجسمه به مکان فعلی خودش منتقل شد که اولین کلیسای کوچک در سمت راست بازیلیکا می‌باشد که در آن زمان بنایی بسیار فرسوده بود. میکل آنژ با مجسمه‌ی عالی خود در مخروبه ای غم زده خداحافظی کرد. جالب‌ترین نکته دربارهٔ این اثر این است که مجسمه پیه‌تا، تنها اثر موجود از میکل‌آنژ است که مزین به امضای خود استاد است.

این شاهکار معروف نمایانگر بدن عیسی در دامان مادرش پس از مصلوب شدن می‌باشد. موضوع اقتباسی هنرمند از موضوعات محبوب در آن زمان محسوب می‌گردید. تفسیر اختصاصی میکل‌آنژ برای نمایش هنر ترحم یک امر بی‌سابقه در مجسمه‌سازی ایتالیایی محسوب می‌گردید که یک توازن آرمانی از رنسانس و زیبایی کلاسیک آمیخته به ناتورالیسم از بارزه‌های شاخص این اثر می‌باشد. 

میکل آنژ در نظر داشت علی‌رغم مجسمه‌های موجود از عیسی که درد و رنج و ترس را الغاء می‌کردند، اثری خلق کند که سوگ مریم عزراء را با زيبایی تمام بیان‌کند، به همین علت و همچنین برای نشان دادن پاکی مریم، مریم را جوان و زیبا تراشید.

صدمات وارده بر مجسمه
--------------------

در سال‌های گذشته مجسمه پیه‌تا میکل‌آنژ دچار صدمات چندی گردید. ۴ انگشت مریم از دست چپ وی در طول حرکت و جابجایی شکسته شد که در سال ۱۷۳۶ توسط جوزپه لیریونی بازسازی شد. با این احوال جدی‌ترین آسیب به این اثر هنری در ۲۱ ماه مه سال ۱۹۷۲ (روز یکشنبه مصادف با عید پنجاهه) توسط یک بازدید کننده مجارستانیِ زاده استرالیا اتفاق افتاد، شخص موسوم که لازلو توث نام داشت در حالی که فریاد می‌کشید؛ «من عیسی مسیح هستم و از مرگ بازگشتم!» توسط یک چکش زمین‌شناسی به سرعت به مجسمه حمله‌ور شد و تا قبل از دستگیری ۱۵ مرتبه با چکش به مجسمه ضربه وارد کرد که نتیجه چنین عملی، شکستن دست و بینی، پِلک و قسمت‌هایی از لباس مریم بود. ضرباتی که وی وارد می‌کرد باعث شد تا تکه‌های مرمر در فضا پراکنده شود و تعدادی از حاضرین این قطعات را که در هوا می‌چرخیدند ربودند. فراخوانی که بعدها صادر گردید باعث شد تا تعدادی از قطعات بازگردانده شود اما چند قطعه از جمله بینی او هیچگاه پیدا نشد و بعدها برای بازسازی مجدد مجبور شدند که یک بلوک کوچک از پشت مجسمه را برای جایگزینی با بینی بردارند. 

باب کاسیلی، مجسمه‌ساز و هنرمند آمریکایی از میزوری، نخستین فردی بود که توانست خودش را به ضارب برساند و او را از مجسمه دور نماید. او می گوید؛ من بر روی پسری که ریش داشت پریدم و او را گرفتم و هر دوی ما غرق در جیغ‌و‌فریاد ایتالیایی‌های اطرافمان بودیم و این تنها یک بخشی از صحنهٔ حادثه بود. پس از این حمله، مجسمه با زحمت بسیار بازسازی شد و به محل بازیلیکای سنت پیتر و در قسمت ورودی بین درب مقدس و مِحراب سن‌سباستیان قرار داده شد. برای حفاظت و جلوگیری از تکرار وقایع مشابه، امروزه این مجسمه توسط یک شیشه مقاوم پلی (متیل متاکریلات) ضد گلوله محافظت می‌گردد.

نگارخانه
--------

* تصویر قدیمی مربوط به زمان تخریب مجسمهتصویر قدیمی مربوط به زمان تخریب مجسمه
* 
*

منابع
-----

1. ↑  Dougherty, Connor (May 20, 2016). "The only signed Michelangelo masterpiece". Wall Street Journal. Retrieved October 9, 2019. `{{cite news}}`: Check `|archive-url=` value (help)نگهداری CS1: url-status (link)
2. ↑  "Time Essay: Can Italy be Saved from Itself?". *Time Magazine U.S*. Time Inc. June 5, 1972. Archived from the original on 13 August 2012. Retrieved 26 August 2012.
3. ↑  O'neill, Anne-arie. "Creature Features". *People Magazine*. People Magazine. Retrieved 15 September 2019.
4. ↑  "Vatican marks anniversary of 1972 attack on Michelangelo's Pieta". *Reuters* (به انگلیسی). 2013-05-21. Retrieved 2019-09-03.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Pietà (Michelangelo)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

* درگاه هنر
* درگاه هنرهای تجسمی

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پیه‌تا (میکل‌آنژ) موجود است. |

| * ن
* ب
* و
میکل‌آنژ |
| --- |
| 
* **فهرست کارها**
* **راهنما**: \*نسبت داده شده، †از دست رفته

 |
| 

| مجسمه‌ها |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| فلورانس، ح. ۱۴۸۸–۱۴۹۲ | 
* †*سَرِ فان*
* *مدونای پله‌ها*
* *نبرد سنتورها*
* *تصلیب*

 |
| بولونیا، ۱۴۹۴–۱۴۹۵ | 
* Additions to the Arca di San Domenico (*St Petronius*, *St Proclus*, *Angel*)

 |
| روم، ۱۴۹۶–۱۵۰۰ | 
* †*کوپید خفته*
* *باخوس*
* †*کوپید ایستاده*
* *ترحم*

 |
| فلورانس، ۱۵۰۱–۱۵۰۵ | 
* *تندیس داوود*
* *مدونای بروخه*
* Additions to the Piccolomini Altarpiece (*Saints Peter*, *Paul*, *Pius* and *Gregory*)
* *Pitti Tondo*
* *Taddei Tondo*
* *St. Matthew*

 |
| آرامگاه پاپ ژولیوس دوم، ۱۵۰۵–۱۵۴۵ | 
* *موسی*
* *بردهٔ سرکش*
* *برده محتضر*
* *برده جوان*
* *برده ریشو*
* *برده اطلس*
* *Awakening Slave*
* *مظفر*
* *راشل*
* *لیا*

 |
| فلورانس، ۱۵۱۶–۱۵۳۴ | 
* *Christ Carrying the Cross*
* Medici Chapel
	+ *جولیانو دو مدیچی*
	+ *شب*
	+ *روز*
	+ *غروب*
	+ *سپیده‌دم*
	+ *مدیچی مدونا*
* *آپولو*
* *Crouching Boy*

 |
| روم، ۱۵۳۴–۱۵۶۴ | 
* *بروتوس*
* *Florentine Pietà*
* \**Palestrina Pietà*
* *Rondanini Pietà*

 |

 |

 |
| 

| نقاشی‌ها |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| نقاشی‌های پنل | 
* *The Torment of Saint Anthony*
* *Manchester Madonna*
* *The Entombment*
* *خانواده مقدس*
* †*لدا و قو*

 |
| Salone dei Cinquecento | 
* †*Battle of Cascina*

 |
| کلیسای سیستین | 
* سقف کلیسای سیستین
* *داوری نهایی (میکل‌آنژ)*

 |
| Cappella Paolina | 
* *The Martyrdom of St Peter*
* *The Conversion of Saul*

 |

 |

 |
| 

| معماری |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| فلورانس | 
* New Sacristy and دهلیز کتابخانه لورنس in the کلیسای سن لورنتزو

 |
| روم | 
* کاپیتول (رم)
* کاخ فارنیسه
* کلیسای سن پیترو
* San Giovanni dei Fiorentini
* Porta Pia
* Santa Maria degli Angeli e dei Martiri

 |

 |

 |
| 

| بیشتر |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| کارهای بر روی کاغذ | 
* *Study of a Kneeling Nude Girl for The Entombment*
* *Epifania*

 |
| محیط | 
* Cecchino dei Bracci
* Tommaso dei Cavalieri
* Vittoria Colonna
* Ascanio Condivi
* Gherardo Perini
* سباستیانو دل پیومبو
* Febo di Poggio
* Luigi del Riccio

 |
| مرتبط | 
* Art patronage of Julius II
* Casa Buonarroti
* *Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects*
* Replicas of *David*
* Replicas of the *Pietà*
* Restoration of the Sistine Chapel frescoes

 |
| Wikimedia | 
* Michelangelo at Wikimedia Commons
* Michelangelo at Wikiquote

 |

 |

 |