برادران لِخ و چِخ، بنیانگذاران ملت‌های لخیا (لهستان) و بوهم، در کتاب *کرونیکا پولونوروم* (۱۵۰۶ میلادی).
**لِخ، چِخ و روس** (Lech, Čech, and Rus)، سه برادر افسانه‌ای هستند که سه ملت اسلاو با نام‌های لخیا (لهستان)، چخیا (بوهم، موراوی و سیلیزیا و جمهوری چک) و روسنیا (کشورهای امروزین روسیه، بلاروس و اوکراین) را بنیان نهادند. نسخه‌های گوناگونی از این افسانه وجود دارد و در برخی مناطق تعداد برادران را دو یا تنها یکی بیان کرده‌اند.

نسخه‌های افسانه
---------------

برادران لِخ، چِخ و روس در برابر آشیانه عقاب سفید. نقاشی از والری الیاس رادزیکوسکی (۱۸۴۱ - ۱۹۰۵).
در نسخه لهستانی این افسانه آمده که این سه برادر با هم به شکار رفتند که با تعقیب طعمه‌های متفاوت از یکدیگر جدا شدند. روس به شرق رفت، چِخ به غرب رفت و بر کوه ریپ در بوهم ساکن شد و لِخ به سمت شمال رفت. لِخ به دنبال تیر خود می‌گشت که به عقاب سفید خشمگینی رسید که از لانه‌اش مراقبت می‌کرد. او دیدن این منظره در سرخی غروب خورشید را خوش‌یمن دانست و تصمیم گرفت در همان منطقه ساکن شود. او این منطقه را نیزنو (Gniezno) (واژه gniazdo به لهستانی یعنی لانه) نامید و عقاب سفید را به عنوان نشان خود برگزید که هنوز به عنوان نشان کشور لهستان بکار می‌رود و پرچم این کشور نیز به معنی خورشید در حال غروب است.

نام‌های دیگر لِخ عبارتند از: لِخوس (Lechus)، لاخوس (Lachus)، لستوس (Lestus) و لاسزک (Leszek).

چِخ یا پرائوتیک چِخ (Praotec Čech) (پدر اولیه چِخ) از نام لاتین بوهموس (Bohemus) گرفته شده است. (از قبیله سلتیک بویی که لاتین آن Boiohaemum است و در سرزمین‌های چک زندگی می‌کردند.)

در نسخه‌ای دیگر از افسانه که در جمهوری چک بیان می‌شود تنها دو برادر بوده‌اند. الویس جیراساک در کتاب خود بیان کرده که دو برادر، چِخ و لِخ از اروپای مرکزی به شرق آمدند که یکی ملت چک و دیگری ملت لهستان را بنیان نهادند.

افسانه‌ای مشابه (که نام‌های آن کمی تغییر کرده‌اند) در داستان‌های محلی دو نقطه از کرواسی وجود دارد: در گویش کایکاویان در منطقه هرواتسکو زاگوریه (شمال کرواسی) و در گویش چاکاویان در پولیسا (دالماسی مرکزی). نسخه کروات افسانه در سال ۱۹۴۰ بدست اس. ساکاچ بررسی و تحلیل شده‌است.

افسانه در برابر واقعیت
----------------------

اولین نسخه داستان *لِخ، چِخ و روس* در لهستان در کتاب *تاریخچه لهستان بزرگ* (Wielkopolska Chronicle) آمده است که در سال ۱۲۹۵ در پوزنان نوشته شده‌است. در تاریخ‌نگاری‌های بوهمی، چِخ به تنها یا با لِخ آورده شده‌است و اولین بار نام او در کسماس پراگ (سال ۱۱۲۵ میلادی) آمده‌است.

این افسانه نشان می‌دهد که در سده سیزدهم میلادی، سه قوم بزرگ اسلاو از ریشه مشترک زبان، فرهنگ و نژاد خود آگاه بوده‌اند. همچنین این افسانه با این واقعیت که سرزمین مادری اسلاوها در شرق اروپا است همخوانی دارد. این منطقه با پروتو-ایندو-یوروپینز دارای نقطه اشتراک است. در چارچوب فرضیه کورگان آمده که هندو-اروپایی‌هایی که پس از مهاجرت باقی ماندند به زبان بالتو-اسلاوی سخن گفتند.

درختان بلوط روگالین
-------------------

درختان بلوط روگالین، لِخ، چِخ و روس.
*لِخ، چِخ و روس* سه درخت بلوط کهنسال در باغی نزدیک به کاخ روگالین در لهستان بزرگ هستند که هرکدام چندصدسال عمر دارند و ارتفاع آنها بین ۲۳ تا ۳۰ فوت است. (۷ تا ۹ متر) این درختان به عنوان منابع طبیعی ملی به حساب آمده و تحت حفاظت‌اند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lech, Čech, and Rus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ فروردین ۱۳۹۳.

| * ن
* ب
* و
فرمانروایان لهستان |
| --- |
| افسانه‌ای و نیمه افسانه‌ای | 
* لخ
* کراک
* کراک دوم
* لخ دوم
* واندا
* لشکو اول
* لشکو دوم
* لشکو سوم
* پاپیل اول
* پاپیل دوم
* خوشچیسکو
* پیاست چرخ‌ساز

 |
| پیاست | 
* شموویت
* لستک
* شیمومیسو
* میشکو اول
* بولسواف یکم
* بزپریم
* میشکو دوم
* بولسواف فراموش‌شده
* کاژیمیش اول
* بولسواف دوم
* ووادیسواف اول
* زبیگنیف
* بولسواف سوم

 |
| دوران ملوک الطوایف | 
* ووادیسواف دوم
* بولسواف چهارم
* میشکو سوم
* کاژیمیش دوم
* لشک اول سفید
* ووادیسواف سوم
* ووادیسواف اودونیک
* میشکو چهارم
* کنراد اول
* هنری اول
* هنری دوم
* بولسلاو پنجم
* لشک دوم
* هنریک چهارم
* پشمیسو دوم

 |
| پرمیسلیان | 
* واتسلاو دوم
* واتسلاو سوم

 |
| پیاست | 
* ووادیسواف اول آرنج بلند
* کاژیمیش کبیر

 |
| کاپتی آنژو | 
* لویی اول مجار
* یادویگا

 |
| یاگیلون | 
* اولاسلو دوم یوگایلا
* ولادیسلاو سوم وارنا
* کازیمیر چهارم
* ژان یکم آلبرت
* الکساندر
* زیگیسموند اول پیر
* زیگیسموند دوم آگوست

 |
| Elected | 
* هانری والوا
* آنا یاگیلون
* استفان باتوری
* زیگیسموند سوم واسا
* ولادیسلاوس
* ژان دوم کازیمیر واسا
* Michael Korybut Wiśniowiecki
* ژان سوم سوبیسکی
* آگوست دوم لهستان
* استانیسلاو لکزینسکی
* آگوست سوم ساکسون
* استانیلاو آگوست پونیاتووسکی

 |
| رومانوف | 
* الکساندر اول
* نیکلای اول
* الکساندر دوم
* الکساندر سوم
* نیکلای دوم

 |

| * ن
* ب
* و
اساطیر اسلاو |
| --- |
| ایزدان برتر | 
* داژبوگ
* Jarilo
* Kresnik
* Mat Zemlya
* پرون
* اسواروگ
* اسوتوید
* Triglav
* ولس
* Zaria
* Živa
* Zorya

 |
| دیگر ایزدان | 
* Belobog
* Berehynia
* Berstuk
* Chernobog
* Devana
* Dodola
* Dzydzilelya
* Flins
* خورس
* Karewit
* Kostroma
* لادا
* Marzanna
* موکوش
* Oźwiena
* Porenut
* Porewit
* Porvata
* راداگاست
* راد
* Rugiewit
* استرایباگ
* Zirnitra

 |
| پهلوانان افسانه‌ای | 
* Alyosha Popovich
* دوبرینیا نیکی‌تیچ
* Đerzelez Alija
* ایلیای مورومی
* Ivan Kosančić
* Ivan Tsarevich
* Kyi, Shchek and Khoryv
* لخ، چخ و روس
* Libuše
* میکولا سلیانینوویچ
* Mila Gojsalić
* Milan Toplica
* Miloš Obilić
* Nikita the Tanner
* پاپیل دوم
* پرنس مارکو
* سادکو
* سوخمان
* Solovey-Razboynik
* Svyatogor
* واسیلیسای زیبا
* واسیلیسای خردمند
* Volga Svyatoslavich

 |
| جانوران و گیاهان | 
* آلکونوست
* Cikavac
* Fern flower-Chervona Ruta
* Firebird
* گامایون
* ایندریک
* Ispolin
* Kolobok
* Raróg
* Raskovnik
* سیمارگل
* Sirin
* Ved
* Zmey

 |
| ارواح و شیاطین | 
* Ala
* بابا یاگا
* Bagiennik
* بانیک
* Baš Čelik
* Bauk
* Bies
* Black Arab
* Blud
* Boginki
* Bukavac
* Chort
* Damned Jerina
* Dola
* دوموویی
* Drekavac
* Dvorovoi
* Dukljan
* German
* Karzełek
* کیکیمورا
* کوشچی
* Krsnik
* بانوی نیمروز
* لشی
* Likho
* Likhoradka
* Mavka
* Nocnitsa
* اووینیک
* پولویک
* Poroniec
* Psoglav
* روسالکا
* Samodiva
* Shishiga
* Skrzak
* Strzyga
* Stuhać
* Sudice
* Tintilinić
* Topielec
* Vampire
* Vesna
* Vila
* وودیانوی
* Zduhać

 |
| مطالب مرتبط | 
* Bogatyr
* Book of Veles
* Films based on Slavic mythology
* Polish folk beliefs
* Russian traditions and superstitions
* Serbian folk astronomy
* Slavic fairies
* Slavic fantasy
* Slavic neopaganism
* Ukrainian folklore

 |