| بخشی از **مجموعهٔ** |
| --- |
| تاریخ آلمان |
| IMPERIUM ROMANO-GERMANICUM oder DEUTSCHLAND MIT SEINEN ANGRÄNTZENDEN KÖNIGREICHEN UND PROVINCIEN. Neulich entworffen und theils gezeichnet durch IULIUM REICHELT, Chur Pfaltz |
| 
موضوعات |
| * تاریخ شماری
* تاریخ نگاری
* تاریخ نظامی
* تاریخچه اقتصادی
* تاریخ زنان
* تکامل سرزمینی
* فهرست فرمانروایان آلمان
 |
| 
تاریخ آغازین |
| * ژرمن‌ها
* دوره مهاجرت‌ها
* امپراتوری فرانک
 |
| 
سده‌های میانه |
| * فرانک خاوری
* پادشاهی آلمان
* امپراتوری مقدس روم
* سکونتگاه به سمت شرق
 |
| 
روزگار جدیدآغازین |
| * استان گرایی
* قرن هجدهم
* پادشاهی پروس
 |
| وحدت |
| * کنفدراسیون راین
* + کنفدراسیون آلمان
	+ اتحادیه گمرکی آلمان
* انقلاب ۱۸۴۸ آلمان
* کنفدراسیون آلمان شمالی
 |
| رایش آلمان |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| امپراتوری آلمان | ۱۸۷۱–۱۹۱۸ |
| جنگ جهانی اول | ۱۹۱۴–۱۹۱۸ |
| جمهوری وایمار | ۱۹۱۸–۱۹۳۳ |
| آلمان نازی | ۱۹۳۳–۱۹۴۵ |
| جنگ جهانی دوم | ۱۹۳۹–۱۹۴۵ |

 |
| آلمان معاصر |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| * اشغال
* ناحیه‌های شرقی
 | ۱۹۴۵–۱۹۴۹/۱۹۵۲ |
| اخراج آلمانی‌ها | ۱۹۴۴–۱۹۵۰ |
| * غرب-شرق تقسیم
 | ۱۹۴۹–۱۹۹۰ |
| * بازیکپارچگی
* ایالت‌های تازه
 | ۱۹۹۰ |
| تاریخ مدرن | از ۱۹۹۰ |

 |
| نشان درگاه درگاه آلمان |
| * ن
* ب
* و
 |

|  |
| --- |
| بخشی از سلسله مقاله های پیرامون |
| اصلاحات پروتستانی |
| اعلامیه نود و پنج ماده‌ای مارتین لوتر |
| پیشا-پروتستانیسم
* پیتر والدوس و والدوسی‌ها
* جان ویکلیف و لولاردی
* یان هوس و هوسی‌ها
* جیرولامو ساونارولا و پیاگنونی
* آرنولد از برشا و آرنولدیست ها
* گوتچالک از اوربایس
* راترامنوس
* کلودیوس تورینی
* برنگار از تورز و برنگاریان
* وسل گانزفورت
* یوهان روکرات فون ویزل
* یوهانس فون گوخ
* دوستان خدا
* پاتاریا
 |
| مارتین لوتر
* اعلامیه نود و پنج ماده‌ای مارتین لوتر
* مجلس ورمس
* کتاب مقدس لوتر
* اصلاحات سلطنتی
* اصلاحات رادیکال
 |
| عوامل کمک کننده
* دو دستگی غرب
* ایالت پاپی اوینیون
* اصلاحات بوهمی
* رنسانس شمالی
* انسان‌گرایی مسیحی
* عرفان آلمانی
* یوهانس گوتنبرگ و اختراع چاپ فشاری
* دسیدریوس اراسموس
* یوهان ریشلین
 |
| الهیات شخصیت‌های موثر
* الهیات مارتین لوتر
* الهیات هالدریش زوینگلی
* الهیات جان کالوین
 |
| اصلاح طلبان پروتستان
* مارتین لوتر
* فیلیپ ملانشتن
* اولریش تسوینگلی
* ژان کالون
* مارتین بوسر
* ویلیام تیندل
* اندرو کارلشتات
* تئودور دو بز
* جرج بیوکانن
* هاینریش بولینگر
* پیتر شهید ورمیلی
* ویلیام فارل
* فرانسوا اوتمان
* جان ناکس
* هوبرت لانگوئت
* توماس مونتسر
* بالاتازار هابمایر
* منو سیمونز
* توماس کرنمر
* ریچارد هوکر
* جیکوب آرمینیوس
* راجر ویلیامز
 |
| بر پایه منطقه
* آلمان
* سوئیس
* اصلاحات انگلستان
* اصلاحات پروتستانی اسکاتلند
* هلند
* چک
* مجارستان
* رومانی
* اسلوونی
* دانمارک-نروژ و هلشتاین
* سوئد
* ایسلند
* استونی و لتونی
* اتریش
* فرانسه
* ایتالیا
* لهستان
* ایرلند
 |
| رهبران سیاسی
* هنری هشتم
* الیزابت یکم
* الیور کرامول
* جیمز ششم و یکم
* ویلهلم یکم، شاهزاده اورانژ
* گاسپارد دوم د کولینی
* آنری چهارم
* جین سوم
* استفان بوسکای
* گابریل بتلن
* گوستاو دوم آدولف
* فردریک پنجم
* فیلیپ یکم
 |
| مخالفت با اصلاحات
* کلیسای کاتولیک
* شورای ترنت

* اصلاح کاتولیک

* ضدپروتستانیسم
* نقد پروتستانتیسم

**امپراتوران روم مقدس**

* کارل پنجم
* فردیناند دوم
 |
| درگیری های سیاسی و مذهبی
* جنگ سی‌ساله
* جنگ‌های مذهبی فرانسه
* جنگ هشتادساله
* جنگ‌های سه پادشاهی
* جنگ رعایای آلمان
* جنگ های کاپل
* جنگ اشمالکالدیک
 |
| هنر و ادبیات**Painting and sculpture**

* Northern Mannerism
* Lutheran art

* German Renaissance Art
* Swedish art

* English art
* Woodcuts

* Art conflicts
* طوفان شمایل

**Building**
* Influence on church architecture

**Literature**

* Elizabethan
* شاعران متافیزیکی
* Propaganda

* Welsh
* Scottish
* Anglo-Irish
* ادبیات آلمانی

* ادبیات چکی
* Swiss
* Slovak
* Sorbian
* Romanian
* Danish
* Bohorič alphabet

* Faroese
* Norwegian
* ادبیات سوئدی
* Finnish

* Icelandic
* Dutch Renaissance and Golden Age

* Folklore of the Low Countries

* انسان‌گرایی رنسانس

* 16th century in poetry
* 16th century in literature

**Theater**
* English Renaissance theatre
* ادبیات شبانی

* Morality
* History
* تراژدی
* Revenge
 |
| موسیقی**Forms**

* Hymnody of continental Europe

* Music of the British Isles
* Hymn tune

* Lutheran chorale
* Lutheran hymn

* Anglican church music
* Exclusive psalmody

* Scottish church music
* Normative principle

* Anglican chant
* هم‌صدایی vs. چندصدایی

* Falsobordone
* Verse anthem

**Liturgies**

* Reformed worship
* Calvin's liturgy

* Formula missae
* Deutsche Messe

* Liturgical Struggle
* لاتین کلیسایی

* مس (موسیقی) in music

* Cyclic mass vs. Paraphrase mass

* Roman vs. Sarum Rites

* Sequence (retained by Lutherans, mostly banned by Trent)

**Hymnals**

* *First* and *Second* Lutheran hymnals

* *First Wittenberg hymnal*
* *Ausbund*

* *Swenske songer*
* *Thomissøn's hymnal*

* *کتاب نمازنامه عام*
* سرودهای آهنگینs

* *Book of Common Order*
* *Souterliedekens*

* *Genevan Psalter*
* *Scottish Psalter*

* *Whole Book of Psalms*
 |
| نتایج و یادبودها**Conclusion**
* عقیده with subsequent Protestant orthodoxy
* پیمان وستفالی
* Simultaneous rise of زهدباوری و خردگرایی

**Monuments**

* دیوار اصلاحات
* Luther Monuments

**Calendrical commemoration**

* روز اصلاح
* Lutheran
* Anglican
 |
| پروتستانتیسم |
| * ن
* ب
* و
 |

این مقاله به‌طور خلاصه به **تاریخ آلمان** از آغاز تاکنون می‌پردازد. منظور از تاریخ آلمان، تنها کشور کنونی آلمان نیست بلکه همه نواحی اروپایی را در بر می‌گیرد که در قلمرو قوم‌های آلمانی بوده‌است.

آلمان باستان
------------

ژرمن‌ها در دوران باستان آمیزه ناهمگونی از قبایل بودند که اروپا را در محدوده میان رودخانه‌های راین و ویستولا و میان رود دانوب و دریای شمال و دریای بالتیک اشغال می‌کردند. رومیان برای شناسایی این اقوام صفت گرمانوس (به لاتین: germanus) را به کار می‌بردند (که مشتق شده از germen به معنی اولاد است) و در لاتین به معنای *به وجود آمده از یک پدر و مادر* است و شاید در اطلاق این نام به ژرمن‌ها سازمان خویشاوندی قبایل توتون مد نظر بوده‌است. با تصرف سرزمین گل (۵۱ قبل از میلاد) در غرب اروپا توسط ژولیوس سزار امپراتور وقت روم، جنگ‌های میان ژرمن‌ها و رومیان در کرانه‌های رود راین برای اولین بار به وقوع پیوست. این جنگ‌ها در آغاز با پیروزی نیروهای رومی همراه بود ولی نیروهای رومی هرگز درصدد اشغال دایمی مناطق آنسوی رود راین برنیامدند و این رودخانه همواره از سوی رومیان به عنوان مرز ایدئال امپراتوری روم و ژرمن‌ها شناخته می‌شد.

درگیری‌های خونین قبایل ژرمن و رومیان در سال ۳۷۸ میلادی و با وقوع جنگ ادرنه به صورت برگشت‌ناپذیری به نفع اقوام ژرمن رقم خورد. این جنگ به عنوان یکی از تعیین‌کننده‌ترین جنگ‌های تاریخ شناخته می‌شود که در آن لژیون‌های پیاده رومی به دست سواره نظام گوتی (از قبایل ژرمن) شکست خوردند. پس از این جنگ به علت نمایش تفوق بزرگ سواره نظام؛ لژیون‌های پیاده رومی دیگر هرگز تشکیل نشدند. از آنجا که رومیان سواره نظام ناچیزی داشتند در دوران پس از این جنگ عمدتاً از مزدوران ژرمن یا هون به عنوان سواره نظام استفاده می‌کردند و در نتیجه وضعیت نظامی در روم دستخوش تغییرات بزرگ و تعیین‌کننده‌ای گشت. در نهایت در سال ۴۰۶ میلادی ائتلافی از قبایل ژرمن که عمدتاً از مارکومان‌ها، کوادها، وندال‌های بالا رونده و وندال‌های پایین رونده تشکیل می‌شدند از راین گذشتند و با اشغال فرانسه موجبات تجزیه امپراتوری روم را فراهم کردند.

این دوران مقارن است با هجوم هون‌ها به رهبری آتیلا به سرزمین‌های ژرمن‌ها (۴۳۳–۴۵۳) که موجب درگیری هون‌ها از یک سو و قبایل ژرمن و امپراتوری روم شرقی و امپراتوری روم غربی از سوی دیگر بود. سرانجام در سال ۴۵۴ میلادی و به دنبال مرگ آتیلا، ژرمن‌ها به رهبری ژپیدها توانستند هون‌ها را شکست دهند.

تاخت آوردن ژرمنان به روم باختری و فروپاشیدن این امپراتوری چندان مهم است که نزد تاریخ‌نگاران آغاز سده‌های میانه به‌شمار می‌رود.

آلمان در سده‌های میانه
----------------------

### روزگار فرانک‌ها

شارلمانی و پاپ آدریان یکم
مقالهٔ اصلی: فرانک‌ها
فرانک‌ها دیگر ژرمن‌هایی بودند که از گرمانیا به سوی غرب روانه شدند. فرانک‌ها با شکاندن رومیان، در سرزمین گل، حکومتشان را پایه نهادند، به مسیحیت گرویدند و این سرزمین را پایگاه تاخت و تازهای پسینشان به سرزمین‌های خاوری و دل امپراتوری روم کردند. در شمال نیز فرانک‌ها، دیگر قبایل ژرمن را فرمانبردار خود کردند و رفته رفته امپراتوری بزرگی را به هم آوردند که مهار همهٔ اروپای باختری مگر شبه جزیره ایبری را در دست داشت. اوج اقتدار امپراتوری فرانک در روزگار شارلمانی بود. او توانست شمال ایتالیا، از جمله رم را به قلمرویش بیفزاید. پس از ورودش به رم، پاپ او را امپراتور روم لقب داد.
پس از شارلمان بنا بر سنت ژرمنان، قلمرویش میان پسرانش بخش شد. سرانجام با تجزیه شدن امپراتوری شارلمانی، در نواحی شرقی قلمرو آن، امپراتوری قرون وسطایی آلمان شکل گرفت.

### امپراتوری مقدس روم

گسترهٔ امپراتوری روم مقدس در سال ۱۳۶۰. هلند به رنگ روشن‌تر نشان داده شده زیرا در آن سال تنها اسماً بخشی از این امپراتوری بود.
مقالهٔ اصلی: امپراتوری مقدس روم
در زمان پادشاهی اوتوی اول معروف به اوتوی کبیر، که از سال ۹۳۶ میلادی آغاز شد؛ با تأسیس امپراتوری جدیدی، بر وحدت آلمان‌ها افزوده گشت؛ و آلمان به صورت یکی از مطرح‌ترین قدرت‌های اروپایی درآمد.

اختلافات امپراتوری آلمان با مقام پاپ که از زمان هنری سوم و هنری چهارم بروز کرده بود، منجر به قطع روابط با پاپ در زمان پادشاهی شارل چهارم شد. هم‌زمان اصلاحات مذهبی مارتین لوتر، مذهب پروتستان را به وجود آورد و اتحادیه پروتستان‌ها به سال ۱۶۰۸ تشکیل شد.

جنگ‌های ۳۰ ساله که سراسر اروپا را فراگرفت(۱۶۱۸ تا ۱۶۴۸) موجب شد در داخل سرزمین آلمان دو دولت نیرومند اتریش و پروس به وجود آمد.

رنسانس و نهضت اصلاح دین
-----------------------

پس از جنگ‌های صلیبی و شکست‌های پیاپی اروپاییان از مسلمانان، در سراسر اروپای کاتولیک بدبینی به مقام و موقعیت پاپ و کلیسای کاتولیک بالا گرفت. این بدبینی که یک سده پیش، به سبب رسوایی‌ها و فساد اخلاقی و اقتصادی در دستگاه کلیسا پدید آمده بود، با آشنایی اروپاییان با مسلمانان و آگاهی از پیشرفت‌های ایشان، در سدهٔ شانزدهم به جنبشی برای دگرگونی باورهای دینی انجامید. آلمان، با اختراع دستگاه چاپ و ترجمهٔ کتاب مقدس به زبان آلمانی، یکی از کانون‌های اصلی این جنبش شد. مارتین لوتر، کشیش معترضی بود رهبر جنبش معترضان در آلمان شد. او پس از چندی پا را فراتر گذاشت و اعلام کرد رستگاری در سرپیچی از فرمان پاپ است. دوکها و شاه‌زادگان آلمانی نیز برای رهایی از سلطه پاپ و باج و خراج‌های کلیسا با او همراه شدند. به این ترتیب سرزمین‌های آلمانی‌نشین در کنار بخش‌های بزرگی از شمال اروپا، از جرگه کاتولیک‌ها بیرون شدند و از این پس به سبب کیش تازه شان به معترضان یا پروتستانها آوازه یافتند. این جدایی سرآغاز جنگ‌ها و خونریزی‌های فراوان مذهبی شد.

شکل‌گیری آلمان جدید
-------------------

### دوران بیسمارک

مقالهٔ اصلی: وحدت آلمان
 قلمرو آلمان در ۱۸۷۱
در ۲ ژانویه ۱۸۶۱ ویلهلم یکم (آلمانی: Kaiser Wilhelm I) در حالی که از سال ۱۸۵۸ زمام امور کشورش را در دست داشت، پادشاه پروس شد. وی در سال ۱۸۶۲ اتو فون بیسمارک را به عنوان نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه پروس انتخاب نمود.
به دلیل اختلاف‌هایی که بر سر دوک‌نشین‌های شلسویگ، هلشتاین، لونبورگ میان پادشاه دانمارک و اتحادیه ایالت‌های آلمانی بود. بیسمارک از اتریش خواست تا در این حل اختلاف کمک کند. پیشنهاد این دو کشور به دانمارک چشم پوشی از دوک‌نشین شلسویگ بود که دانمارک نپذیرفت. سرانجام پروس با یاری اتریش با ۹۰ هزار سپاه به دانمارک حمله کردند. سپاهیان دانمارک به علت کمی نیروها شکست خوردند و درخواست صلح کردند و سرانجام به موجب عهدنامه‌ای که در وین منعقد شد دانمارک رسماً از دوک‌نشین‌های سه‌گانه چشم پوشید. پروس دوک‌نشین لونبورگ را تصرف کرد و اتریش ۱۵ میلیون مارک غرامت از آن دوک‌نشین گرفت و حکومت دو دوک‌نشین دیگر نیز میان دو دولت تقسیم شد.

بیسمارک پس از جنگ دانمارک در صدد بود میان پروس و اتریش نیز جنگی پیش کشد، ولی برای احتیاط نخست با ناپلئون سوم امپراتور فرانسه دوست شد و او را راضی نمود تا در جنگ میان پروس و اتریش بی‌طرف بماند و سپس با ویکتور امانوئل دوم پادشاه ایتالیا ضد اتریش معاهده‌ای منعقد ساخت. پس از آن، اتریش را متهم ساخت که در حکومت هلشتاین از رعایت منافع مشترک دو دولت سر پیچیده است. همچنین موضوع تغییر وضع اتحادیه دولت‌های آلمانی را پیش کشید و مجلس اتحادیه ایالت‌های آلمانی به اتریش اعلام جنگ داد. به موجب معاهده پراگ، ایالات شلسویگ هولشتاین، هانور الکنرال، هس و فرانکفورت ضمیمه پروس شد و پروس، که تا این زمان دو قطعه جداگانه بود، به یک مملکت تبدیل شد. پس از این، بیسمارک با ممالک واقع در شمال رود ماین دربارهٔ تشکیل یک اتحادیه جدید به مذاکره پرداخت و این هیئت به اسم ممالک یک‌پارچه آلمان شمالی در ماه آوریل ۱۸۶۷ تشکیل شد که شامل ۲۲ مملکت یعنی تمام ممالک آلمان به جز آلمان جنوبی (ممالک باویر و وورتمبرگ و گراندوشه باد) می‌شد.

پس از دو پیروزی بزرگ بیسمارک در اندیشه نبرد با فرانسه بود. در پنجم اوت ۱۸۶۶ دولت فرانسه از بیسمارک بخشی از سرزمین‌های باویر در کرانه رود رن و همچنین شهر مایانس را درخواست کرد ولی چون بیسمارک پاسخ داد که این درخواست در حکم جنگ است. این درخواست پس گرفته شد ولی طولی نکشید که فرانسه در ۲۰ اوت الحاق بی‌درنگ لوکزامبورگ و اجازه الحاق بلژیک را در موقع مساعد درخواست کرد سرانجام در روز سه‌شنبه ۱۹ ژوئیه ۱۸۷۰ ناپلئون سوم رسماً به دولت پروس اعلان جنگ داد و در دوم اوت جنگ آغاز شد و تا شش ماه ادامه یافت. در پایان کار فرانسویان شکست خوردند. با شکست فرانسه در ۱۸۷۱ امپراتوری آلمان تشکیل گردید، باویر، ورتمبرگ و باد به اتحادیه آلمان شمالی پیوستند و پادشاه پروس، ویلهلم نخست به مقام امپراتوری رسید. امپراتوری ۲۵ دولت نامتساوی و همچنین سرزمین آلزاس و لورن را که از فرانسه جدا شده بود دربرداشت.

### امپراتوری آلمان

مقالهٔ اصلی: امپراتوری آلمان
بعد از پیروزی چشمگیر در جنگ فرانسه-پروس، ویلهلم در سال ۱۸۷۱، در ورسای فرانسه، به عنوان امپراتورِ (آلمانی: Kaiser) تاجگذاری کرد و بیسمارک هم از این رو، به عنوان اولین صدراعظمِ تاریخ آلمان شناخته شد؛ بنابراین از همبستگی آلمان شمالی (۱۸۶۷–۱۸۷۱)، کشوری فدرالی به نام امپراتوری آلمان به وجود آمد. به این قسمت از تاریخ، در منابع آلمانی امپراتوری دوم یا رایش دوم (به آلمانی: Zweites Reich) گفته می‌شود، زیرا که این دوران پس از امپراتوری مقدس روم و قبل از قدرت‌گیری نازیها (که به آن رایش سوم می‌گویند) در کشور آلمان رخ داده‌است. در حد فاصل سال‌های ۱۸۷۱ تا ۱۸۷۷ بیسمارک سیاست جهاد برای تمدن را در پیش گرفت و اصلاحاتی موسوم به جنگ فرهنگی انجام داد. امپراتوری آلمان تا انقلاب نوامبر و تشکیل جمهوری وایمار ادامه پیدا کرد.

### جنگ جهانی اول

مقالهٔ اصلی: جنگ جهانی اول
پس از آنکه آرشیدوک فرانتس فردیناند ولیعهد امپراتوری اتریش-مجارستان در صربستان ترور شد دولت اتریش تقاضا نمود تحقیقاتی با شرکت نمایندگان اتریش صورت پذیرد که دولت صربستان تحقیقات را قبول نمود ولی با حضور نمایندگان خارجی مخالفت کرد در ۲۸ ژانویه اتریش - مجارستان جنگ با صربستان را اعلام کرد. روسیه در حمایت از صربستان بسیج عمومی اعلام کرد و آلمان هم به حمایت از اتریش به روسیه و فرانسه اعلان جنگ داد. قوای آلمان به بلژیک حمله کرد و این اقدام یعنی حمله به یک کشور بیطرف موجب دخالت انگلیس در جنگ شد. این جنگ به‌طور مستقیم و غیر مستقیم نقش بزرگی در تعیین تاریخ قرن بیستم داشت. این جنگ پایانی بر نظام‌های سلطنت مطلقه در اروپا را به همراه آورد و باعث انقراض چهار امپراتوری امپراتوری اتریش - مجارستان، آلمان و عثمانی و روسیه تزاری و سلسله‌های هوهن‌تسولرن، هابسبورگ، عثمانی و رمانوف شد. همه این امپراتوری‌ها از زمان جنگ‌های صلیبی بر سر قدرت بودند. جنگ تا چهار سال بطول انجامید و پس از کشته شدن میلیون‌ها تن در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ پیمان صلح امضا شد و جنگ جهانی اول پایان یافت. تعداد تلفات آلمان در حدود ۱۷۷۳۷۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.

شکست آلمان در جنگ جهانی اول، قدرت اقتصادی سیاسی و نظامی آلمان را شدیداً تنزّل داد؛ و به استعفای ویلهلم دوم، تحمیل ننگین معاهده ورسای به آلمان، و روی کار آمدن جمهوری وایمار منجر شد.
وضعیت اقتصادی آلمان پس از جنگ جهانی اول بسیار وخیم شد و نرخ تورم بسیار بالا رفت. در سال ۱۹۲۳، هنگامی که نیروهای فرانسه و بلژیک برای وادار کردن آلمان به پرداخت غرامت جنگی وارد منطقه رور شدند، دولت در اقدامی میهن‌پرستانه، مردم را به مقاومت منفی دعوت کرد. چون افزایش مالیات‌ها مورد پسند عامه نبود، دولت به وسیله چاپ اسکناس از کارگران کارخانه‌های رور و خانواده‌های آن‌ها حمایت کرد و در همان حال، اجازه داد اعتبارات بانکی با نرخ بهره بیشتری عرضه شود. در اوج تورم حاصل از این اقدامات، بیش از ۳۰ کارخانه کاغذسازی و ۱۵۰ چاپخانه و دو هزار ماشین چاپ به‌طور شبانه‌روزی برای برآوردن نیاز به پول کار می‌کردند؛ ولی این تدبیرها نیز با شکست مواجه شد، زیرا مقدار پول در گردش از سرعت افزایش قیمت‌ها کمتر بود. اسکناس‌هایی که به مقدار فراوان و با مبلغ اسمی ده‌ها هزار مارک چاپ شده بود، قبل از اینکه از چاپخانه خارج شود، دوباره زیر ماشین چاپ می‌رفت و مبلغ اسمی آن به ارقام میلیونی تبدیل می‌شد. کارگران دستمزدهای خود را با کیسه‌های خرید و حتی گاه با چرخ دستی پر از پول و آن هم روزی دو بار دریافت می‌کردند، دستمزد صبح فقط صرف ناهار ظهر می‌شد، زیرا بیم آن می‌رفت نرخ ارز که بعدازظهر اعلام می‌شد، تغییر کند و قیمت‌ها باز هم افزایش یابد. هنگامی که بهای زغال‌سنگ به میزان سرسام‌آوری افزایش یافت، برخی از مردم دستمزدهای بعدازظهر را به جای زغال‌سنگ در اجاق آشپزخانه می‌سوزاندند. سرانجام کار به جایی رسید که با یک دلار آمریکا می‌شد ۴ تریلیون و ۲۰۰ میلیارد مارک آلمان خریداری کرد.

### انقلاب آلمان

مقالهٔ اصلی: انقلاب آلمان
انقلاب آلمان (یا انقلاب نوامبر) معمولاً به مجموعه‌ای از حوادث اطلاق می‌شود که در سال ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ اتفاق افتاد و به سرنگونی قیصر و تأسیس جمهوری وایمار انجامید. شورش از ۳ نوامبر ۱۹۱۸ با اعتراض چهل هزار ملوان آغاز شد. تا ۸ نوامبر شورهای کارگران و سربازان اکثریت غرب آلمان را تسخیر کرده بودند و پایه‌های «جمهوری شورایی» را بنیان می‌ریختند. در ۹ نوامبر قیصر ویلهلم برکنار شد و سلطنت آلمان رسماً ملغی شد. حزب سوسیال دموکرات آلمان به همراه حزب سوسیال دموکرات مستقل آلمان (که چپ‌تر از اولی بود) دولت را تشکیل دادند. انقلاب آلمان جمهوری ویمار را بنیان گذاشت و بعدها ناسیونال سوسیالیست‌ها (نازی‌ها) از همین جمهوری ظهور کردند.

آلمان معاصر
-----------

### جمهوری وایمار

مقالهٔ اصلی: جمهوری وایمار
جمهوری وایمار (به آلمانی: Weimarer Republik) به نظام حکومتی آلمان طی سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۳ میلادی اطلاق می‌گردد. جمهوری وایمار در اصل اصطلاحی است که مورخان برای دوره تاریخی میان پایان جنگ جهانی اول تا روی کار آمدن حکومت نازی‌ها در آلمان ابداع کرده‌اند. نام رسمی این نظام حکومتی، همانند دوره حکومتی پیش از آن، امپراتوری آلمان (به آلمانی: Deutsches Reich) باقی ماند. در سال ۱۹۱۹ اعضای مجلس ملی آلمان به نام رایشس‌تاگ، که بیش‌تر چپ میانه‌رو و جانب‌دار سامانه فدرال و آزادی بی‌قید و شرط همهٔ احزاب و مطبوعات بودند، برای تدوین قانون اساسی در وایمار (مشهور به شهر گوته و شیلر) گرد آمدند. در این قانون حقوق و تکالیف آلمانی‌ها بر اساس لیبرالیسم روشنگری و تأمین آزادی‌های فردی تعیین شد. از این رو تاریخ‌نگاران این جمهوری را نخستین دولت دموکراتیک در کشور آلمان می‌دانند.

### آلمان نازی

اعضای رایشتاگ در حال درود فرستادن به هیتلر در ماه اکتبر سال ۱۹۳۹ و پس از تهاجم آلمان به لهستان
مقالهٔ اصلی: آلمان نازی
در انتخابات سال ۱۹۳۲ حزب ناسیونال سوسیالیست به رهبری آدولف هیتلر حائز اکثریت آرا شد. در ۱۹۳۳ جمهوری وایمار سقوط کرد. آلمان نازی با تحریک لهستان و حمله به لهستان در اوت ۱۹۳۹، جنگ جهانی دوم را آغاز کرد؛ که با شکست آلمان و متحدانش در ۱۹۴۵ پایان یافت.

### تقسیم آلمان

با نزدیک شدن نیروهای متفقین به برلین آدولف هیتلر پس از ازدواج با معشوقه‌اش اوا براون و به زندگی او پایان دادن، خودکشی کرد. در می ۱۹۴۵برابر با اردیبهشت ۱۳۲۴، با ورود نیروهای متفقان به برلین، جنگ جهانی دوم در اروپا پایان گرفت. پس از جنگ، متفقین آلمان را میان خود تقسیم کردند. روسیه شوروی کمونیستی که زودتر از دیگر متفقان به برلین رسیده بود، پایتخت و پیرامون اش را اشغال کرد. آمریکا، فرانسه، بریتانیا، هر یک بخش‌هایی از کشور را در دست گرفتند. در سال ۱۹۴۹، با بالا گرفتن جنگ سرد میان بلوک شرق و غرب، جمهوری‌های آلمان شرقی و آلمان غربی شکل گرفتند. برلین نیز میان دولت‌های غربی و روسیهٔ شوروی دو نیم شد. بخش شرقی پایتخت آلمان شرقی شد و بخش غربی اش چونان جزیره‌ای میان آلمان شرقی، به آلمان غربی تعلق گرفت. آلمان غربی، با بهره گرفتن از امکانات (نابودگر امپراتوری آلمان کبیر) طرح مارشال ایالات متحده، به سرعت به سوی صنعتی شدن حرکت کرد، و آلمان شرقی برای جلوگیری از فرار مردم به آلمان غربی، دیوار برلین را بنا نهاد.

### اتحاد دو آلمان

با فروپاشی شوروی، در آلمان شرقی، اریش هونکر استعفا داد و اگون کرنتس به جای او نشست. کرنتس مرزها را باز کرد و دیوار برلین ویران شد. فروریختن دیوار برلین نقطه عطفی در تاریخ معاصر است و نشان پایان جنگ سرد شمرده می‌شود. در آلمان غربی نیز، هلموت کهل صدراعظم وقت، خواستار الحاق دو آلمان شد. در اوت ۱۹۹۰، جمهوری فدرال آلمان با اتحاد دو آلمان رسماً اعلام موجودیت کرد.

### آلمان امروز

یکی از اصلی‌ترین مشکلات آلمان پس از فروپاشی شوروی که کماکان نیز ادامه دارد، فعالیت‌های نژادپرستانه نئونازی‌ها است. در دهه‌های پس از یک‌پارچگی، مهم‌ترین سیاست داخلی دولت فدرال، رونق دادن به اقتصاد ایالت‌های شرقی است. سیاستی که با هزینه کردن بودجه‌ای هنگفت، نتیجه خرسندکننده‌ای نداشته‌است. در میدان سیاست خارجی نیز، سیاست اصلی آلمان پشتیبانی از هم‌گرایی اقتصادی و سیاسی اروپا است. آلمان به عنوان توانمندترین اقتصاد اروپا، پشتوانه اقتصاد اتحادیه اروپا است. از جمله صدراعظم‌های اخیر آلمان، می‌توان گرهارد شرودر را از حزب سوسیال دموکرات و آنگلا مرکل را از حزب دموکرات مسیحی نام برد. هر دو حزب و صدراعظم‌های شان از هیچ کوششی برای استوار کردن پایه‌های اتحادیه اروپا فرونگذاشتند. همچنین آلمان کوشیده است از توان اقتصادی‌اش، برای بالا بردن توان سیاسی‌اش بهره بگیرد.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست پرچم‌های آلمان

پانویس
------

1. ↑
2. ↑  تاریخ تمدن ویل دورانت؛ جلد سوم (قیصر و مسیح)؛ مترجمان حمید عنایت، پرویز داریوش، علی اصغر سروش؛ چاپ دوم (۱۳۶۷)؛ صفحهٔ ۵۶۴
3. ↑  اطلس تاریخی جهان؛ کالین مک ایودی؛ ترجمه فریدون فاطمی؛ نشر مرکز؛ چاپ دوم ۱۳۶۷؛ صفحهٔ ۱۵۱
4. ↑  اطلس تاریخی جهان؛ کالین مک ایودی؛ ترجمه فریدون فاطمی؛ نشر مرکز؛ چاپ دوم ۱۳۶۷؛ صفحهٔ ۲۱۵
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  عباس جعفری (۱۳۸۷)، «بخش سوم، گیتاشناسی کشورها»، *گیتاشناسی نوین کشورها*، تهران: انتشارات گیتاشناسی، ص. صفحهٔ ۷۳، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۴۲-۱۴۳-۴
6. ↑
7. ↑
8. 1 2 3  Set Cookies
9. ↑  تاریخ اقتصادی و اجتماعی اروپا، فرانک ب. تایپتون و رابرت آلدریچ، ترجمه کریم پیرحیاتی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵، جلد اول، صفحهٔ ۲۲۹

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تاریخ آلمان موجود است. |

| * ن
* ب
* و
تاریخ اروپا بر پایه کشور |
| --- |
| کشورهای مستقل | 
* جمهوری آذربایجان
* آلبانی
* آلمان
* آندورا
* اتریش
* ارمنستان
* اسپانیا
* استونی
* اسلواکی
* اسلوونی
* اوکراین
* ایتالیا
* جمهوری ایرلند
* ایسلند
* بریتانیا (\* انگلستان\* ایرلند شمالی\* اسکاتلند\* ولز)
* بلاروس
* بلژیک
* بلغارستان
* بوسنی و هرزگوین
* پرتغال
* ترکیه
* جمهوری چک
* دانمارک
* روسیه
* رومانی
* سان مارینو
* سوئد
* سوئیس
* صربستان
* فرانسه
* فنلاند
* قبرس
* قزاقستان
* کرواسی
* گرجستان
* لتونی
* لوکزامبورگ
* لهستان
* لیتوانی
* لیختن‌اشتاین
* مالت
* مجارستان
* مقدونیه
* مولداوی
* موناکو
* مونته‌نگرو
* نروژ
* هلند
* یونان

 |  |
| واحدهای سیاسی کم‌رسمیت | 
* آبخاز
* اوستیای جنوبی
* ترنسنیستریا
* قبرس شمالی
* جمهوری آرتساخ
* کوزوو

 |
| متعلقات و دیگر قلمروها | 
* آزور
* جزایر آلند
* جبل طارق
* جرزی
* سوالبارد
* جزایر فارو
* گرنزی
* مادیرا
* جزیره من
* یان ماین

 |
| نهاد مرتبط | اتحادیه اروپا |

| * ن
* ب
* و
ادبیات آلمانی |
| --- |
| مقالات مرتبط | 
* زبان آلمانی
* تاریخ آلمان
* ادبیات آلمان قرون وسطی
* طوفان و طغیان
* کلاسیسیسم وایمار
* رمانتیسم
* واقع‌گرایی (ادبیات)
* فرهنگ وایمار
* Exilliteratur
* مطالعات آلمان‌شناسی

 |
| ادبیات قرون وسطی | 
* دیتمار فون آیست
* راینمار فون هاگناو
* هارتمان فون آوه
* والتر فون در فوگل‌وایده
* وولفرام فون اشنباخ
* آلبرشت ون یوهانسدورف
* هاینریش فون مورونگن
* *سرود نیبلونگ‌ها*
* گتفرید فون اشتراسبورگ

 |
| ورود بهادبیات مدرن | 
* زیمون داخ
* پاول فلمینگ
* هانس فولتس
* هانس یاکوب کریستوفل فون گریملس‌هاوزن
* آندریاس گریفیوس
* کریستیان هوفمان فون هوفمانس‌والداو
* یوهان میشائل موشه‌روش
* مارتین اپیتس
* هانس زاکس
* آنجلوس سیلسیوس
* آنتونی اولریش، دوک برونسویک–وولفن‌بوتل
* گئورگ ویکرام

 |
| سدهٔ ۱۸ میلادی | 
* بارتولد هاینریش بروکِس
* کریستیان فورشتگت گلرت
* یوهان ولفگانگ فون گوته
* یوهان کریستف گتشد
* یوهان کریستیان گونتر
* فریدریش هولدرلین
* فریدریش گوتلیب کلپشتوک
* یاکوب میشائل راینهلد لنتس
* گوتهولد افرایم لسینگ
* نووالیس (فریدریش فون هاردنبرگ)
* ژان پل
* فریدریش شیلر
* یوهان گتفرید اشنابل
* کریستوف ماتین ویلند

 |
| سدهٔ ۱۹ میلادی | 
* بتینا فون آرنیم
* لودویگ آخیم فن آرنیم
* کلمنس برنتانو
* گئورگ بوشنر
* آدلبرت فن شامیسو
* آنت فن درسته-هولسهوف
* ماری فن ابنر-اشنباخ
* یوزف فرایهر فن آیشندرف
* تئودور فونتانه
* گوستاو فرایتاگ
* یِرِمیاس گُتهِلف
* فرانز گریلپارزر
* یاکوب گریم
* ویلهلم گریم
* گرهارد هاوپتمان
* کریستیان فریدریش هبل
* یوهان پتر هبل
* هاینریش هاینه
* گئورگ هروگ
* پاول هایزه
* ارنست هوفمان
* فریدریش هولدرلین
* گُتفرید کِلِر
* هنریش فون کلایست
* نیکلاوس لنا
* کُنراد فردیناند مایِر
* ادوارد موریکه
* یوهان نستروی
* ویلهلم رابه
* آدالبرت شتیفتر
* تئودور اشتورم
* لودویگ تیک
* لودویگ اولاند

 |
| سدهٔ ۲۰ میلادی | 
* اینگه‌بورگ باخمان
* هرمان بار
* یوهانس بشر
* گوتفرید بن
* توماس برنهارت
* هاینریش بل
* فولکر براون
* برتولت برشت
* رولف دیتر برینکمان
* هرمان بروخ
* آرنولت برونن
* هرمان بورگر
* الیاس کانتی
* پل سلان
* آلفرد دوبلین
* هایمیتو فن دودرر
* فریدریش دورنمات
* لیون فویشتوانگر
* ماری‌لوئیز فلایسر
* اریش فرید
* ماکس فریش
* اشتفان گئورگه
* راینالد گُتس
* مارلن هاوس هوفر
* هرمان هسه
* گئورگ‌هایم
* هوگو فون هوفمانستال
* اُدُن فون هوروات
* ریکاردا هوخ
* پیتر هوشل
* اووه یونزون
* ارنست یونگر
* فرانتس کافکا
* اریش کستنر
* هرمان کستن
* ایرمگارد کوین
* سارا کیرش
* اِگون ایروین کیش
* کارل کراوس
* الزه لاسکر شولر
* گرت لدیگ
* زیگفرید لنتس
* هاینریش مان
* کلاوس مان
* توماس مان
* کریستیان مورگنشترن
* اریش موزام
* هاینر مولر
* آدولف موشگ
* روبرت موزیل
* اریش ماریا رمارک
* راینر ماریا ریلکه
* یوزف رت
* نلی زاکس
* ارنست فون سالومون
* پاول شیربارت
* آرتور شنیتسلر
* کورت شویترس
* و. گ. زبالد
* آنا زگرس
* ارنست تولر
* گئورگ تراکل
* کورت توخولسکی
* روبرت والزر
* یوزِف واینهِبِر
* پتر وایس
* کریستا ولف
* فریتس آنگست
* اشتفان تسوایگ

 |
| نویسندگانمعاصر | 
* Zsuzsa Bánk
* توماس بروسیگ
* گونتر گراس
* دورس گرونباین
* پیتر هاندکه
* الفریده یلینک
* ولادیمیر کامینر
* دانیل کلمان
* آلکساندر کلوگه
* کریستیان کراخت
* مونیکا مارون
* ترزیا مورا
* هرتا مولر
* آمینه سوگی اوزدامار
* رفیق شامی
* اینگو شولتسه
* بوتو اشتراوس
* یوکو تاوادا
* اووه تیم
* مارتین والزر
* پیتر واوِرتسینِک
* وُلف وُندراچِک
* فریدون زعیم‌اوغلو

 |
| دریافت‌کنندگان نوبلآلمانی‌زبان | 
* تئودور مومسن
* رودولف کریستف یوکن
* پاول هایزه
* گرهارد هاوپتمان
* کارل اشپیتلر
* توماس مان
* نلی زاکس
* هاینریش بل
* الیاس کانتی
* گونتر گراس
* الفریده یلینک
* هرتا مولر

 |
| جوایز ادبیزبان آلمانی | 
* جایزهٔ اینگه‌بورگ باخمان
* جایزه گئورگ بوشنر
* جایزه زیگموند فروید
* جایزه آدلبرت فن شامیسو
* جایزه هانس فالادا
* جایزه ادبی گوته
* جایزه هاینریش هاینه
* جایزه کلایست
* جایزهٔ نمایشگاه کتاب لایپزیک
* جایزه نلی زاکس

 |

| * ن
* ب
* و
قلمروهای قرون وسطی |
| --- |
| تاریخ قرون وسطیاز واحد سیاسی کنونی | 

|  |  |
| --- | --- |
| غربی و شرقی اروپا | 
* کرس قرون وسطی
* تاریخ دانمارک
* انگلستان در قرون وسطی (انگلستان در عهد آنگلوساکسون‌ها، میانه، اواخر)
* فرانسه در قرون وسطی
* تاریخ آلمان
* ایرلند (۴۰۰–۸۰۰, ۸۰۰–۱۱۶۹, ۱۱۶۹–۱۵۳۶)
* ایتالیا
* اسکاتلند (آغازین، میانه، اواخر)
* اسپانیا
* تاریخ سوئد (۸۰۰-۱۵۰۰)
* ولز (آغازین، میانه، اواخر)

 |
| مرکز و شرق اروپانزدیک به غرب | 
* ارمنستان
* بوسنی و هرزگوین
* پادشاهی کرواسی (۹۲۵–۱۱۰۲)
* دوک‌نشین بوهم
* تاریخ گرجستان
* یونان (بیزانس و عثمانی)
* مجارستان (پادشاهی قرون وسطای میانه و پادشاهی مجارستان (۱۳۰۱–۱۵۲۶))
* لهستان
* رومانی
* صربستان
* ترکیه (سلجوقیان روم و امپراتوری عثمانی)

 |

 |
| سرزمین‌های قرون وسطی | 

|  |  |
| --- | --- |
| غربی وشرقی اروپا | 
* امپراتوری فرانک
* امپراتوری مقدس روم (پادشاهی بوهم, پادشاهی ایتالیا, کنفدراسیون کهن سوئیس)
* ایالات پاپی
* پادشاهی سیسیل
* پادشاهی ناپل
* دوک‌نشین بورگوندی (هلند بورگوندی)
* پادشاهی آراگون
* پرتغال (کنت‌نشین پرتغال و پادشاهی پرتغال)
* پادشاهی انگلستان
* پادشاهی اسکاتلند
* لردنشین ایرلند
* اندلس (خلافت قرطبه، طوایف (اندلس)، مرابطان)
* پادشاهی میراثی نروژ

 |
| مرکز، اروپای شرقیو شرق نزدیک | 
* امپراتوری روم شرقی
* بلغارستان بزرگ کهن (امپراتوری نخست بلغارستان، دومین امپراتوری بلغارستان)
* کرواسی (شاهزاده‌نشین دالماسی، شاهزاده‌نشین پانونویا، پادشاهی کرواسی (۹۲۵–۱۱۰۲))
* پایگاه‌های صلیبیون (پادشاهی قبرس، پادشاهی اورشلیم)
* بوسنی و هرزگوین (پادشاهی بوسنی، دوک‌نشین سنت ساوا)
* اوکراین (روس کی‌یف، پادشاهی گالیسیا-وولینیا، شاهزاده‌نشین چرنیهیف)
* روس (خاقانات روس، جمهوری نووگورود، شاهزاده‌نشین ریازان، دوک‌نشین بزرگ مسکو)
* صربستان (شاهزادگی، اصیل‌زادگی ،پادشاهی، امپراتوری، لرد‌نشین، استبدادی)

 |

 |