الگو:Campaigns of Ahmad Shah Durrani
**حمله احمدشاه درانی به خراسان** در سال های 1754 و 1755 میلادی اتفاق افتاد. احمدشاه برای انتقام شکست خود در اولین لشکرکشی به خراسان لشکرکشی دیگری به راه انداخت.

‌پیش‌زمینه
----------

در سال‌های 1750–1751، اولین لشکرکشی احمدشاه به خراسان موفقیت چندانی نداشت. در نتیجه، احمدشاه برای لشکرکشی دوم که در سال 1754 آغاز شد، شروع به آماده‌سازی کرد. در این مدت نیشابور توسط علم خان نایب‌السلطنه سابق افشاریان محاصره شد. لشکر علم خان با شنیدن اینکه احمدشاه لشکرکشی به خراسان را آغاز کرده، به کلی متفرق شد و کردها به طور کامل به احمدشاه و سپاهش متواری شدند.

حمله
----

احمدشاه لشکرکشی خود را در مه 1754 آغاز کرد. نیروهای افغان از هرات خارج شده و عازم تون (فردوس امروزی) شدند. احمدشاه سردار جهان خان و ناصرخان کلات را فرستاد و آن ها حمله خود را با ویران کردن روستاها آغاز کردند.  به دنبال آن، آن ها علیه علی مراد خان والی طبس لشکرکشی کردند که او نیز ارتش خود را جمع‌آوری کرد و با افغان ها روبرو شد که یکی از نبردهای خونین تاریخ ایران بود.  از آنجایی که سلاح های گرم نتوانست هیچ برتری واضحی برای هر دو طرف به دست آورد، دو ارتش شمشیر کشیدند و شروع به درگیری کردند. نبرد برای مدتی بی نتیجه ماند تا اینکه علی مراد خان کشته شد و لشکر باقیمانده شکست خورد.  در نتیجه طبس و تون بین ژوئن و ژوئیه 1754 فتح شد  ارتش افغان سپس به سمت مشهد حرکت کردند و در 23 جولای به نزدیکی شهر رسیدند.  محاصره شهر برای مدت زیادی ادامه یافت تا اینکه سرانجام افشاریان در اول دسامبر 1754 به احمدشاه تسلیم شدند. در چهارم دسامبر خطبه نام احمدشاه با اعتراف به سیادت و برتری او بر افشاریان خوانده شد.  در ادامه ترشیز (کاشمر امروزی)، باخرز ، جام ، خواف و تربت حیدریه فتح شدند.  به دنبال آن احمدشاه در بهار سال 1755 به سوی نیشابور ادامه مسیر داد و شاه پسند خان برای لشکرکشی به سمت مازندران علیه قاجارها حرکت کرد.  

### محاصره نیشابور

در 17 ژوئن 1755، ارتش افغانستان به نیشابور رسید و بلافاصله عباس قلی خان بدون مخالفت تسلیم شد و به دلیل مقاومت در اولین لشکرکشی احمدشاه به خراسان، خواستار عفو شد.  اما مدتی نگذشت که نیشاپور به دلیل اخباری مبنی بر شکست شاه پسند خان از قاجارها دست به شورش زد و در نتیجه دروازه های شهر را بر روی سپاه احمدشاه بست.   در نتیجه محاصره شهر به مدت یک هفته آغاز شد.  در این محاصره، احمدشاه فاقد تجهیزات مهم محاصره بود.  با شروع محاصره، توپ‌سازان ارمنی فلز تفنگ سربازان را ذوب کردند و یک توپ بزرگ ساختند. با اولین شلیک های توپ دیوارهای شهر از هم پاشید و حتی در خانه ها و بازار شهر ویرانی ایجاد شد.  در نتیجه این سلاح بزرگان شهرها را وادار به تسلیم کرد و آن ها با وجود مخالفت عباسقلی خان دروازه ها را باز کردند.  به دنبال آن شهر غارت شد و مردم شهر اگر به مساجد می رفتند و چیزی با خود نمی برند در امان ماندند. سپس بخش بزرگی از شهر از جمله بسیاری از خانه ها ویران شدند و سپس دیوار شهر نیز از بین برده شد.  

### شکست قاجارها

پس از پیروزی در نیشاپور، احمدشاه قاجارها را شکست داد و با غارت شهرهای تون و طبس و کشتارهای مردمی در شهرهای آن ها پیروز شد.

پیامد
-----

در 9 مه 1755، شاهرخ‌شاه به طور رسمی به عنوان حاکم بر مشهد ، عملاً تحت‌الحمایه درانی، مجدداً برگزیده شد.

منابع
-----

1. ↑  Noelle-Karimi, Christine (2014). *The Pearl in Its Midst: Herat and the Mapping of Khurasan (15th–19th Centuries)* (به انگلیسی). Austrian Academy of Sciences Press. ISBN 978-3-7001-7202-4.
2. ↑  Perry, John R. (1985). "ʿALAM KHAN". *Encyclopedia Iranica*.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  Noelle-Karimi 2014, p. 110.
4. ↑  Lee, Jonathan (2019). *Afghanistan: A History from 1260 to the Present* (به انگلیسی). Reaktion Books. p. 188. ISBN 9781789140101.
5. ↑  Singh 1959, p. 95-96.
6. 1 2 3  Singh 1959, p. 96.
7. 1 2  Singh 1959, p. 89.
8. ↑  Noelle-Karimi 2014, p. 110-111.
9. 1 2  Lee 2019, p. 133.
10. ↑  Lee 2019, p. 133-134.
11. 1 2  Lee 2019, p. 134.
12. ↑  Noelle-Karimi 2014, p. 111.