اتاق نشیمن در انگلیس
اتاق نشیمن داخلی مینیمالیستی ژاپنی، قرن نوزدهم
**اتاق نشیمن** (به انگلیسی: Living room) فضای خصوصی و خودمانی خانه است؛ یعنی جایی که اعضای خانواده در آنجا دورهم جمع می‌شوند و به گفتگو، تماشای تلویزیون و استفاده از وسایل صوتی و تصویری و سرگرم‌کننده، مطالعهٔ روزنامه یا کتاب، بازی و غیره می‌پردازند. در این فضا معمولاً مجموعه‌ای مبل راحت، میز، لوازم صوتی و تصویری و وسایل مربوط به آن، قفسه کتاب، روزنامه، عکس و یادگاری‌های خانوادگی و… وجود دارد. اتاق نشیمن محیطی نیمه‌خصوصی محسوب می‌شود و باید به گونه‌ای طراحی شود که اگر مهمانی به خانه آمد باز هم اعضای خانواده بتوانند بدون برخورد با مهمان در آنجا به ادامه کارهایشان بپردازند.

اتاق نشیمن در واقع محیطی است که بیشتر وقت اعضای خانواده در آن سپری می‌شود. لازم نیست متراژ بالایی داشته باشد، اما باید به‌گونه‌ای باشد که بتوان در آن یک کاناپه و تلویزیون قرار داد. معمولا بین ۲۰ تا ۳۰ متر مربع برای این فضا مناسب به‌نظر می‌رسد. این محیط نباید مستقیما به ورودی خانه متصل باشد، اما باید به آشپزخانه و اتاق‌ خواب‌ها دسترسی بی‌واسطه داشته باشد. چنانچه فعالیت‌های دیگری نظیر خیاطی، اتوکشی، پذیرایی از میهمانان غیررسمی، کار با رایانه و مانند آن نیز در این فضا صورت پذیرد، فضایی برای وسایل لازم برای این فعالیت‌ها نیز در آنجا درنظر گرفته می‌شود. یکی از مواردی که باید در طرح نشیمن خانه مدنظر قرار گیرد، فراهم ساختن شرایطی برای دور هم نشستن اعضای خانواده و تشکیل هرچه بهتر جمع خانوادگی است در نتیجه شاید بهتر باشد که در انتخاب فرم این فضا در پلان معماری، به اشکالی که امکان نشستن حلقه مانند را به خانواده می‌دهد فکر کرد و از اشکالی که خیلی کشیده و بی‌تناسب است، پرهیز کرد. فرم‌هایی نظیر دایره، مربع، چند ضلعی‌ها، که مرکز یا کانون متمرکزی دارند، این امکان را بیشتر فراهم می‌کنند. علاوه بر انتخاب فرم مناسب برای نشیمن بهتر است که چیدمان وسایل آن نیز به شکلی باشد که آن‌ها در مسیر رفت و آمد قرار نداشته باشند و در بخش‌های دنج و گوشه‌ای قرار گیرد. در این حالت امکان دور هم نشستن یا تمرکز بیشتر فراهم می‌شود. در نظر گرفتن محور توجه جمع افراد نشسته به سوی تلویزیون، شومینه، منظره‌ای زیبا و چشم‌انداز و نظایر آن نیز از دیگر مسائلی است که باید در چیدمان وسایل نشیمن مدنظر قرار گیرد. به‌طور مثال تلویزیون در نشیمن نباید به گونه‌ای باشد تا نوری که از پنجره به فضای داخلی نشیمن می‌تابد مانع از دید واضح و راحت آن برای تماشاگران باشد.

اگر در نشیمن، از مبل یا صندلی برای نشستن استفاده نشده و افراد روی زمین می‌نشینند، کف نشیمن به کف‌پوشی نرم و کلفت همچون فرش یا موکت ضخیم و پرزدار نیاز دارد. ضمناَ در طرح تناسبات این نشیمن باید به ابعاد و اندازه‌های رایج و استاندارد فرش (۶ متری، ۹ متری، ۱۲ متری) توجه کرد.

وجود دیوارهایی با ارتفاع مناسب برای تکیه دادن افراد نشسته روی زمین و همچنین توجه به فرم و جانمایی مناسب پنجره‌ها از دیگر مواردی است که باید در طراحی این نشیمن به آن دقت کافی داشت.

توصیه‌هایی در طراحی اتاق نشیمن و چیدمان آن
------------------------------------------

در خانه‌های سنتی برای جواب‌گویی به این دو نیاز، اولاَ از پنجره‌هایی که تا کف اتاق ادامه داشت و دیدی مناسب برای افراد نشسته روی زمین را به حیاط فراهم می‌کرد و ثانیاً از ساخت طاقچه‌های در ارتفاعی بالاتر از سر فرد نشسته روی زمین کمک می‌گرفتند.

ابعاد، اندازه و وسعت نشیمن با توجه به نوع فعالیت‌ها و مبلمان و وسایلی که در آن قرار دارد، تعیین می‌شود. علاوه بر مساحت لازم، نور کافی و داشتن دید زیبا به محوطهٔ بیرون از دیگر شرایط یک نشیمن مناسب است.

دسترسی آشپزخانه و نشیمن باید راحت باشد تا پذیرایی از میهمانان به آسانی صورت گیرد.

در صورتی که میز کار یا مطالعه در نشیمن قرار گیر باید در زاویه مناسب با پنجره باشد تا نور کافی را دریافت کند.

مبلمان نشیمن نباید در مسیر رفت و آمد، جلوی درب اتاق‌ها یا درب ورودی قرار گیرد.

بهتر است که دسترسی اتاق خواب به نشیمن راحت باشد.

مبلمان یا فضای نشستن اعضای خانواده باید به محوطهٔ بیرون، یا فضایی زیبا دید داشته‌باشد تا نشستن را برای افراد لذت‌بخش‌تر کند.

اگر نشیمن خانه در ادغام با پذیرایی نباشد، نباید از در ورودی دید داشته‌باشد.

اگر حد واسط این دو فضا فضایی نیمه باز، همچون ایوان و بالکن، نیز طرح شود، ارتباط بین نشیمن و حیاط بیشتر و با مشکلات کمتری روبرو می‌شود.

نشیمن خانه باید فضایی مناسب برای دور هم جمع شدن صمیمی، گرم، خودمانی و راحت باشد و محرمیت لازم را داشته باشد. این فضا با توجه به الگوی زندگی خانوادهٔ ساکن در آن می‌تواند به صورت فضایی کاملاً بسته و خصوصی طرح شود، یا اینکه با درجهٔ محرمیت کمتری به صورت باز و در ادغام و رابطهٔ قوی با پذیرایی و غذا خوری و آشپزخانه طرح شود.

در معماری سنتی ایرانی، اتاق‌هایی بودند که نسبت به تالار اهمیت کمتری داشتند و از اتاق‌های ساده مهم‌تر بودند. نشیمن، محل تجمع افراد خانواده و مهمان‌های بسیار نزدیک به حساب می‌آمد این عناصر از نظر تزئینات بسیار ساده بودند.

منابع
-----

1. ↑  طرح معماری، طراحی خانهٔ مسکونی-ناهید صادقی پی-انتشارات فاطمی
2. ↑  «آشنایی با خانه‌های قدیمی و تاریخی ایران». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۳۹۰.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نشیمن (معماری) موجود است. |

| * ن
* ب
* و
معماری ایرانی |
| --- |
| عناصر | 
* آشپزخانه
* ارچین
* ارسی
* ازاره
* اسلیمی
* اندرونی
* ایوان
* بام
* بادگیر
* بادخان چندسویه
* باغچال
* پنج‌دری
* پنج‌کاسه‌ای
* پیش‌طاق
* تابستان‌نشین
* تاقچه
* تالار
* توالت و حمام
* جلوخان
* چار سو
* چهارباغ
* چهارصفه
* حوضخانه
* حیاط
* دالان
* دخمه
* درگاه
* رسمی‌بندی
* رواق
* زمستان‌نشین
* ساباط
* سرابستان
* سرداب
* سردر
* سکو
* شاه‌نشین
* شبستان
* شبستان زمستانی
* شوادان
* عمارت سر در
* غلام‌گردش
* کاربندی
* کاریز
* کنگره
* گنبد
* گودال باغچه
* گوشواره
* اتاق گوشواره
* لته‌سر
* مقرنس
* مهتابی
* میانسرا
* نشیمن
* هشتی
* یزدی‌بندی

 | تخت جمشید |
| شهرسازی ایرانی | 
* ارگ
* آب‌انبار
* باغ ایرانی
* بازار
* پل
* تکیه
* حرم
* حمام
* رباط
* عصارخانه
* قلعه
* قنات (کاریز)
* کاخ
* کاروان‌سرا
* کبوترخانه
* میل
* کوچه
* کوشک
* مدرسه
* مسجد
* مقبره
* مناره
* یخدان
* یخچال

 |
| دوره‌ها | 
* عصر سنگ
* عصر برنز
* مادها
* هخامنشیان
* ساسانی
* صفوی
* زندیه
* قاجار
* پهلوی
* معاصر

 |
| مرتبط | *سبک‌شناسی معماری ایرانی* |
| رده:معماری ایرانی |

| * ن
* ب
* و
اتاق‌ها و فضاهای خانه |
| --- |
| اتاق‌های اشتراکی خانه | 
* Billiard room
* Bonus room
* Common room
* Den
* اتاق ناهارخوری
* Ell
* Family room
* Garret
* Great room
* Hearth room
* سینمای خانگی
* Home office
* آشپزخانه
	+ Dirty kitchen
	+ Kitchenette
* نشیمن
* Man cave
* Recreation room
* Shrine
* Study
* Sunroom

 |
| اتاق‌های خصوصی | 
* حمام
* اتاق خواب / Guest room
* Boudoir
* Cabinet
* حمام
* Nursery
* سوئیت
* Toilet
* کمد

 |
| فضاها | 
* آتریوم
* بالکن
* Breezeway
* Catio
* Conversation pit
* Deck
* آسانسور
* سرسرا / Genkan
* سرسرا
* Hallway
* Lanai
* خرپشته
* Loggia
* Overhang
* پاسیو
* ستاوند
	+ screened
	+ sleeping
* Ramp
* Secret passage
* پلکان
* بهارخواب
* Veranda
* هشتی

 |
| خدماتی و انبار | 
* زیرشیروانی
* سرداب
* اتاق
* Carport
* Cloakroom
* کمد
* Electrical room
* Equipment room
* Furnace room / Boiler room
* گاراژ
* Janitorial closet
* Larder
* رخت‌شوی‌خانه / Utility room
* Mechanical room / طبقه مکانیکی
* آبدارخانه
* Root cellar
* Semi-basement
* کمد
* Storm cellar / Safe room
* استودیو
* سرداب
* جالباسی
* Wine cellar
* Wiring closet / Demarcation point
* کارگاه

 |
| فضاهای خانه بزرگ | 
* هشتی
* سالن رقص
* آبدارخانه
* Buttery
* تالار آفتاب‌گیر (گلخانه)
* حیاط
* Drawing room
* Fainting room
* Great chamber
* Great hall
* Long gallery
* Lumber room
* Parlour
* Porte-cochère
* Saucery
* سونا
* Scullery
* Servants' hall
* Servants' quarters
* Smoking room
* Solar
* Spicery
* State room
* Still room
* استخر
* Undercroft

 |
| مقالات مرتبط | 
* ساختمان
* اثاث
* House plan
* سکونتگاه چند خانوادگی
* Secondary suite
* خانه مستقل
* Studio apartment

 |
| عناصر معماری | 
* قوس
* طارمی
* سقف
* سایه‌گذر
* ستون
* کف‌پوش
* دروازه
* نورپردازی
* Medallion
* Ornament
* رواق
* بام
* طاق

 |
| 
* رده: اتاق‌ها

 |