**کریستین آیکمان** (به هلندی: Christiaan Eijkman)‏ (زاده ۱۱ اوت ۱۸۵۸ – درگذشته ۵ نوامبر ۱۹۳۰)
خلاصه: [پزشک] و [زیست‌شناس] [هلند]ی بود که با توضیح این مطلب که بیماری بربری به خاطر رژیم غذایی بد است، موجب کشف ویتامین شد. او همراه با سرفردریک هاپکینز برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۲۹ شد.

زندگی‌نامه
----------

### زندگی اولیه و تحصیلات

کریستین آیکمان در ۱۱ اوت ۱۸۵۸ در نایکرک هلند بدنیا آمد. او هفتمین فرزند کریستین آیکمان مدیر مدرسه محلی و یوهانا آلیدا پول بود. برادر بزرگش یوهان فردریک آیکمان(۱۸۵۱–۱۹۱۵) هم یک شیمیدان بود.

ابتدای زندگی و تحصیلات اولیه
----------------------------

کریستین آیجکمن در ۱۱ اوت ۱۸۵۸ در نایکرک هلند بدنیا آمد. او هفتمین فرزند کریستین آیجکمن مدیر مدرسه محلی و یوهانا آلیدا پول بود.
برادر بزرگش یوهان فردریک آیجکمن (۱۸۵۱–۱۹۱۵) هم یک شیمیدان بود. برادر بزرگ وی در ۱۹ ژانویه ۱۹۵۱ به دنیا آمد، او که هفت سال از کریستین بزرگ‌تر بود، در ۷ ژانویه ۱۹۱۵ و در ۶۳ سالگی فوت کرد. یک سال بعد در ۱۸۵۹ خانواده کریستین به زندم (Zaandam) شهری در شمال هلند، نقل مکان کردند. این شهر در کنار رود زن (Zaan) و در شمال آمستردام قرار دارد.
این نقل مکان به دلیل شغل جدید پدر وی در مدرسه تازه تأسیسی در شهر زندم بود. در همان شهر بود که کریستین و برادرانش تحصیلات اولیه خود را به پایان رساندند. درسال ۱۸۷۵و پس از گذراندن امتحانات اولیه، وی به عنوان دانشجوی مدرسه پزشکی ارتش در دانشگاه آمستردام مشغول شد. در دانشگاه، کریستین آیجکمن به عنوان پزشک ارشد ارتش هلند تعلیم داده شد و تمام امتحانات علمی خود را با سربلندی گذراند. در سال‌های ۱۸۷۹ تا ۱۸۸۱ کریستین ایجکمن به عنوان دستیار پروفسور فیزیولوژی دانشکده، مشغول کار بر روی پایان‌نامه اش در مقطع دکترا شد.
این مقاله با موضوع قطبیت یا دوگانگی‌های مغزی (Polarization of the Nerves) توانست سطح دکترای زیست‌شناسی را در ۱۳جولای ۱۸۸۳برای او به دست آورد. در ۱۸۸۳ آیجکمن هلند را به مقصد جنوب آسیا ترک کرد.
او ابتدا در Semarang پایتخت و بزرگ‌ترین شهر اندونزی و سپس در(Tjilatjap)روستایی در جنوب خط ساحلی اندونزی، به عنوان پزشک ارتش کار کرد.
در Tjilatjap او به مالاریا مبتلا شد.
بیماری اوانقدر شدید شد که در ۱۸۸۵ او برای درمان ناچار شد به اروپا برگردد. ایجکمن در آمستردام در حالی که تحت مداوا بود، توانست تحقیقات خود را در آزمایشگاه E. Forster، در همان شهر شروع کند. او در آزمایشگاه میکروب شناسی رابرت کخ (Robert Koch's bacteriological laboratory) واقع در برلین به تحقیقات خود ادامه داد.
در برلین او با C.A. Pekelharing(استاد دانشگاه اهل هلند با نام کامل Cornelis Adrianus Pekelharing) ملاقات کرد.

کریستین ایجکمن در جوانی
-----------------------

پکلهیرینگ (Pekelharing)ایجکمن را به عنوان دستار دوم خود در پروژه ای مشترک با C. Winkler انتخاب کرد. این پروژه تحقیقاتی دربارهٔ بیماری بربری از طرف دولت هلند به آنان واگذار شده بود. بیماری بربری در منطقه افراد زیادی را درگیر و ویرانی بسیاری به بار آورده بود. علائم این بیماری شامل: کم شدن وزن، ایجاد اختلال در حواس، درد در جای جای بدن، احساس ضعف، نامنظم بودن ضربان قلب، اختلالات هیجانی و ورم کردن بخش‌هایی از بدن است. بیماری بربری از انوع بیماری‌هایی است که در اثر کمبود ویتامین و در طول زمان شکل می‌گیرد. بربری یک بیماری نادر ژنتیکی است که مانع جذب ویتامین B1 توسط بدن می‌شود.
در انتهای جریان تحقیق، پکلهیرینگ با رئیس کل دپارتمان تحقیقات دانشگاهی درخواست دائمی شدن آزمایشگاه موقتی که برای پروژه تحقیقات آنها آماده شده بود را مطرح کرد. این در خواست مورد قبول واقع شد و کریستین آیجکمن به عنوان ناظر ارشد این آزمایشگاه و"Dokter Djawa School" یا همان مدرسه پزشکی اندونزی که امروزه به عنوان دانشگاه اندونزی شناخته می‌شود، برگزیده شد.
این سمت پایان همکاری آیجکمن با ارتش بود.
آیجکمن از آن پس و به دلیل سوابق درخشانش به عنوان ناظر تحقیقاتی، در Geneeskundig Laboratorium (آزمایشگاه زیست و دارو سازی) مشغول به کار شد.
او در این مکان از ۱۵ ژانویه ۱۸۸۸ تا ۴ مارچ ۱۸۹۶ مهم‌ترین تحقیقات کارنامه علمی اش را به ثمر رساند.
از جمله نتایج بسیار مهم او در اولین تحقیقاتش می‌توان به اثبات تأثیر مواد غذایی و سلامت محیطی زندگی بر اشاره کرد. در آن دوران بسیاری از مردم به دلیل کمبود مواد غذایی مانند گوشت قرمز از کم خونی رنج می‌بردند اما تا پیش از تحقیق ایجکمن هیچ‌کس دلیل این کم خونی یا آنمی شدید بین اروپاییان منطقه را نمی‌دانست.

ادامه زندگی و مرگ
-----------------

در سال ۱۸۹۸ ایجکمن موفق شد به عنوان پروفسور درHygiene and Forensic Medicine که یک مرکز دارو سازی و آموزش عالی است مشغول به کار شود.
این مرکز در اتریش قرار دارد. در اتریش ایجکمن شروع به مطالعه دقیق تر باکتری‌ها کرد. او با طراحی نوعی آزمایش تخمیر که امروزه بسیار مشهور و کارآمد است توانست ثابت کند که در صورت آلوده شدن آب توسط
انسان‌ها و حیوانات، این آلودگی به تشکیل کلی باسیل (coli bacilli)که نوعی باکتری است می‌انجامد.
در دیگر پروژه اش در مورد باکتری‌ها، او نشان داد که طول عمر باکتری‌ها وابسته به عوامل مختلف محیطی و داخلی است و به همین دلیل نمی‌توان آن را با نمودار لوگاریتمی نشان داد. همچنین در طول این پروژه او الگوی مرتبط با افزایش چربی اشباع (تری گلیسیرید) در لایه زیرین لیپید پوستی نوعی باکتری را کشف و ارائه داد.
ایجکمن سال‌های پایانی عمرش را صرف کمک به جامعه با شرکت در جنبش‌های گوناگون کرد. از جمله این جنبش‌ها می‌توان به جنبش ضد(alcoholism)اشاره کرد.
کریستین ایجکمن در ۵ نوامبر ۱۹۳۰ و در اتریش، درست یک سال پس از دریافت جایزه نوبل، بر اثر بیماری در گذشت.

بزرگ‌ترین افتخارات در کارنامه علمی
----------------------------------

ایجمن در طول تحقیقاتش دربارهٔ بیماری بربری توانست دلیل اصلی این بیماری با علائم شدید مغزی و قلبی را متوجه شود.
او با انجام آزمایش بر روی چند جوجه و با ایجاد تغییرات حساب شده در زمان تغذیه آنها و همچنین نوع خوراک توانست به روش درمان این بیماری نیز پی ببرد. در طول زمانی که جوجه‌ها از برنج باقی مانده تغذیه سربازان ارتش سیر می‌شدند او پس از مدتی متوجه ظاهر شدن علائمی مشابه بربری در آنان شد.
پس از انجام آزمایش‌های متعدد، او منبع غذایی جوجه‌ها را تغییر داد و آنها را با غذای تازه تری سیر می‌کرد، پس از گذشت زمان کوتاهی جوجه‌ها بهبود یافتند. او با بررسی نمونه‌ها به این نتیجه رسید که زمانی که غذای جوجه‌ها از برنجی که سبوس و جوانه آن گرفته شده به برنجی که هنوز این ترکیبات را دارد تغییر کرد، آنها رو به بهبودی رفتند. ایجمن پس از آن آزمایش نتیجه گرفت که علت اولیه ابتلا به بیماری بربری کمبود مواد خاصی مانند سبوس در بدن است. او نام موادی را که کمبود آنها باعث ایجاد بربری می‌شد، عامل آنتی بربری یا "the anti-beriberi factor" نهاد.
او توانست ثابت کند که بیماری بربری که در آن دوران بسیار مشکل ساز شده بود مربوط به متابولیسم‌های بدن یا نوعی حساسیت غیرقابل کنترل نیست.
ایجکمن به دلیل بیماری نتوانست تحقیق فردی خود را در مورد بربری ادامه دهد اما یکی از دوستانش آدولف وردرمن (Adolphe Vorderman) تواست رابطه بین برنج سبوس دار و بیماری را تأیید و آن را کامل کند. در واقع در انتها و با قدردانی از تلاش‌های ایجکمن ثابت شد که دلیل اصلی بیماری بربری کمبود ویتامین B1 در بدن است.
به دلیل همکاری ایجکمن و سهم به سزای او در این کشف، جایزه نوبل پزشکی
و دارو سال ۱۹۲۹ مشترکاً به ایجکمن و فردریک هاپکینز تعلق گرفت.
او پس از دریافت این افتخار شروع به نوشتن دو کتاب جامع کرد. اولین کتاب او درمورد فیزیولوژی و دیگری در مورد شیمی آلی و رابطه زیستی آن بود.

زندگی شخصی
----------

در سال ۱۸۸۳ و پس از ارائه مقاله دکترا او با Aaltje Wigeri van Edema ازدواج کرد. همسر ایجکمن در سال ۱۸۸۶ در گذشت. در باتاویا (جاکارتای امروزی) او با Bertha Julie Louise van Pieter در سال ۱۸۸۸ ازدواج کرد. پسر آنها پیتر، در سال ۱۸۹۰ به دنیا آمد. او در آینده فیزیکدان شد.

جایزه‌ها و افتخارات
-------------------

در سال ۱۹۰۷ ایجکمن به عنوان یکی از اعضای انجمن سلطنتی علمی و هنری هلند (Royal Netherlands Academy of Arts and
Sciences)برگزیده شد.
دولت هلند که بسیار از نتایج تحقیقات این پروفسور مفتخر بود بیست و پنجمین سالگرد رسیدن به مقام دکترای کریستین ایجمن را جشن گرفت و مدالی به نشانه افتخار به این پروفسور زیست‌شناس اهدا کرد.
کریستین ایجکمن همچین مفتخر بود به دریافت درجات و مدال‌های: جان
اسکات (John Scott Medal)، فیلادلفیا(Philadelphia) و(National Academy of Science).
او همچنین به عنوان عضو افتخاری انجمن علمی سلطنتی در لندن انتخاب شد.
به پاس زحمات ایجکمن، دولت اندونزی نام یکی از آزمایشگاه‌های پیشرفته زیست‌شناسی در جاکارتای اندونزی را(Eijkman Institute for Molecular Biology) نهاد.

منابع
ترجمه شده از ویکی‌پدیا انگلیسی
رجوع به:

منابع
-----

* [title=List\_of\_Nobel\_laureates\_in\_Physiology\_or\_Medicine&oldid=267858783 Wikipedia contributors, "List of Nobel laureates in Physiology or Medicine," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  February ۳، ۲۰۰۹).]

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* هلند

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* پروژهٔ تبارشناسی ریاضیات

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی |
| --- |
| ‎ ۱۹۰۱–۱۹۲۵ | 
* ۱۹۰۱ امیل برینگ
* ۱۹۰۲ رونالد راس
* ۱۹۰۳ نیلز فینسن
* ۱۹۰۴ ایوان پاولف
* ۱۹۰۵ روبرت کخ
* ۱۹۰۶ کامیلو گلجی / سانتیاگو رامون کاخال
* ۱۹۰۷ چارلز لاورن
* ۱۹۰۸ ایلیا مچنیکو / پل الریخ
* ۱۹۰۹ امیل کوخر
* ۱۹۱۰ آلبرشت کوسل
* ۱۹۱۱ آلوار گالسترند
* ۱۹۱۲ آلکسیس کارل
* ۱۹۱۳ شارل ریشه
* ۱۹۱۴ رابرت بارانی
* ۱۹۱۵
* ۱۹۱۶
* ۱۹۱۷
* ۱۹۱۸
* ۱۹۱۹ جولیوس بردت
* ۱۹۲۰ شاک کروگ
* ۱۹۲۱
* ۱۹۲۲ آرچی‌بالد هیل / اتو فریتز میرهوف
* ۱۹۲۳ فردریک بنتینگ / جان مک‌لاود
* ۱۹۲۴ ویلم اینتهوون
* ۱۹۲۵

 |  |
| ‎ ۱۹۲۶–۱۹۵۰ | 
* ۱۹۲۶ ژوهانس فیبیگر
* ۱۹۲۷ یولیوس واگنر-یاورگ
* ۱۹۲۸ شارل نیکول
* ۱۹۲۹ کریستین ایجکمن / فردریک گولاند هاپکینز
* ۱۹۳۰ کارل لندشتاینر
* ۱۹۳۱ اتو واربورگ
* ۱۹۳۲ چارلز شرینگتون / ادگار آدریان
* ۱۹۳۳ توماس مورگان
* ۱۹۳۴ جرج ویپل / جرج مینوت / ویلیام مورفی
* ۱۹۳۵ هنس اسپمن
* ۱۹۳۶ هنری دیل / اتو لوی
* ۱۹۳۷ آلبرت سنت-گیورگی
* ۱۹۳۸ کورنی هیمنس
* ۱۹۳۹ گرهارد دماک
* ۱۹۴۰
* ۱۹۴۱
* ۱۹۴۲
* ۱۹۴۳ هنریک کارل پیتر دام / ادوارد دویسی
* ۱۹۴۴ جوزف ارلنگر / هربرت گسر
* ۱۹۴۵ الکساندر فلمینگ / ارنست چین / هاوارد فلری
* ۱۹۴۶ هرمان مولر
* ۱۹۴۷ کارل کوری / گرتی کوری / برناردو هوسای
* ۱۹۴۸ پل مولر
* ۱۹۴۹ والتر هس / آنتونیو اگاس مونیس
* ۱۹۵۰ ادوارد کندال / تادئوس رایش‌اشتین / فیلیپ هنچ

 |
| ‎ ۱۹۵۱–۱۹۷۵ | 
* ۱۹۵۱ مکس ثایلر
* ۱۹۵۲ سلمان واکسمن
* ۱۹۵۳ هانس آدولف کربس / فریتس آلبرت لیپمان
* ۱۹۵۴ جان اندرز / تامس هاکل ولر / فردریک چپمن رابینز
* ۱۹۵۵ هیوگو ثیورل
* ۱۹۵۶ آندره فردریک کورنان / ورنر فورسمان / دیکینسن دبلیو. ریچاردز
* ۱۹۵۷ دانیل باوت
* ۱۹۵۸ جرج بیدل / ادوارد لوری تاتوم / جاشوآ لدربرگ
* ۱۹۵۹ سورو اوچوآ / آرتور کورنبرگ
* ۱۹۶۰ فرانک مک‌فارلن بارنت / پیتر مداوار
* ۱۹۶۱ گئورگ فون بیکیشی
* ۱۹۶۲ فرانسیس کریک / جیمز واتسون / موریس ویلکینز
* ۱۹۶۳ جان اکلس / الن هاجکین / اندرو هاکسلی
* ۱۹۶۴ کنراد امیل بلوخ / فئودور فلیکس کنراد لینن
* ۱۹۶۵ فرانسوا ژاکوب / آندره لووف / ژاک مونو
* ۱۹۶۶ فرانسیس پیتون راوس / چارلز برنتون هاگینز
* ۱۹۶۷ راگنار گرانیت / هالدن کفر هارتلین / جرج والد
* ۱۹۶۸ رابرت دبلیو. هالی / هار گوبیند کورانا / مارشال وارن نایرنبرگ
* ۱۹۶۹ مکس دلبروک / آلفرد هرشی / سالوادور لوریا
* ۱۹۷۰ برنارد کتس / اولف فون اویلر / جولیوس اکسلراد
* ۱۹۷۱ ارل ویلبر سادرلند، جونیور
* ۱۹۷۲ جرالد ادلمن / رادنی رابرت پورتر
* ۱۹۷۳ کارل فون فریش / کنراد لورنتس / نیکلاس تینبرگن
* ۱۹۷۴ آلبر کلود / کریستین دو دوو / جرج امیل پالاده
* ۱۹۷۵ دیوید بالتیمور / رناتو دولبکو / هاوارد مارتین تمین

 |
| ‎ ۱۹۷۶–۲۰۰۰ | 
* ۱۹۷۶ باروخ ساموئل بلومبرگ / دانیل کارلتون گایداشک
* ۱۹۷۷ روژه گیمن / اندرو شالی / روزالین سوسمن یالو
* ۱۹۷۸ ورنر آربر / دنیل ناتانس / همیلتون او. اسمیت
* ۱۹۷۹ آلن کورماک / گادفری هانسفیلد
* ۱۹۸۰ باروخ بن الصراف / ژان دوسه / جرج دیویس سنل
* ۱۹۸۱ راجر ولکات اسپری / دیوید اچ. هیوبل / تورشتن ویزل
* ۱۹۸۲ سونه بریسترم / بنگت ساموئلسون / جان وین (داروشناس)
* ۱۹۸۳ باربارا مک‌کلینتاک
* ۱۹۸۴ نیل کای یرنه / ژرژ جی. اف. کوهلر / سزار میلستین
* ۱۹۸۵ مایکل اس. براون / جوزف ال. گلدستین
* ۱۹۸۶ استنلی کوهن (زیست‌شیمی‌دان) / ریتا لوی مونتالچینی
* ۱۹۸۷ سوسومو تونگاوا
* ۱۹۸۸ جیمز بلک (داروشناس) / گرترود بی. الیون / جرج اچ. هیچینگز
* ۱۹۸۹ جی. مایکل بیشاپ / هارولد وارموس
* ۱۹۹۰ جوزف موری / ادوارد دونال توماس
* ۱۹۹۱ اروین نییر / برت ساکمن
* ۱۹۹۲ ادموند اچ. فیشر / ادوین جی. کربس
* ۱۹۹۳ ریچارد رابرتس / فیلیپ آلن شارپ
* ۱۹۹۴ آلفرد جی. گیلمان / مارتین رادبل
* ۱۹۹۵ ادوارد بی. لوئیس / کریستیانه نوسلاین-فولهارت / اریک فرانسیس ویشوس
* ۱۹۹۶ پیتر سی. دوهرتی / رلف مارتین تسینکرناگل
* ۱۹۹۷ استنلی پریسینر
* ۱۹۹۸ رابرت فرانسیس فوچگات / لوئیز ایگنارو / فرید مراد
* ۱۹۹۹ گونتر بلوبل
* ۲۰۰۰ آروید کارلسون / پائول گرینگارد / اریک کندل

 |
| ‎ ۲۰۰۱–تاکنون | 
* ۲۰۰۱ لیلند هارتول / تیم هانت / پائول نرس
* ۲۰۰۲ سیدنی برنر / رابرت هرویتس / جان سالستن
* ۲۰۰۳ پال لاتربور / پیتر منسفیلد
* ۲۰۰۴ ریچارد اکسل / لیندا باک
* ۲۰۰۵ بری مارشال / رابین وارن
* ۲۰۰۶ اندرو فایر / کریگ ملو
* ۲۰۰۷ ماریو کاپکی / مارتین اونز / الیور اسمیتیز
* ۲۰۰۸ هارالد تسور هاوزن / لوک مونتانیه / فرانسواز باره سینوسی
* ۲۰۰۹ الیزابت بلک‌برن / کارول گریدر / جک ژوستاک
* ۲۰۱۰ رابرت ادواردز
* ۲۰۱۱ بروس بویتلر / ژول ای. هافمن / رالف استاینمن (*پس از مرگ*)
* ۲۰۱۲ جان گوردون / شنایا یاماناکا
* ۲۰۱۳ جیمز روثمن / رندی شکمن / توماس زودهوف
* ۲۰۱۴ جان اوکیف / می-بریت موزر / ادوارد موزر
* ۲۰۱۵ ویلیام کمپبل / ساتوشی آمورا / یویو تو
* ۲۰۱۶ یوشینوری اسومی
* ۲۰۱۷ جفری هال/ مایکل روزبش/ مایکل یانگ
* ۲۰۱۸ جیمز پی. الیسن/ تاسوکو هونجو
* ۲۰۱۹ گرگ ال. سیمنزا / پیتر جی. ردکلیف / ویلیام کیلین جونیور
* ۲۰۲۰ هاروی آلتر / چارلز رایس / مایکل هوتون
* ۲۰۲۱ دیوید جولیوس / آردم پاتاپوتیان
* ۲۰۲۲ سوانته پبو

 |