باشگاه بولینگ عبده یا بولینگ پرسپولیس یک مجموعه ورزشی متعلق به شرکت سی.آر.سی بود. سهام داران این شرکت علی عبده، محمد خاتمی و فاطمه پهلوی بودند. بیشترین کوشش برای این مجموعه ورزشی از سوی علی عبده بود. از دی ماه ۱۳۴۲ تا آبان ۱۳۴۳ پروژه ایجاد و رسمی کردن این کلوپ ورزشی به طول انجامید و در نهایت در تاریخ ۱۹ آبان ۱۳۴۳ و در حضور مقام های رسمی وقت این مجموعه ورزشی به طور رسمی افتتاح شد؛

این باشگاه تیم داری را از آبان ماه ۱۳۴۳ آغاز کرد. پس از تلاش های فراوان شرکت سی آر سی ، باشگاه پرسپولیس توانست از سال ۱۳۴۳ در سری دوم فوتبال ایران شروع به فعالیت کند. باشگاه پرسپولیس تا سال ۱۳۴۵، بمدت سه سال در این سطح از فوتبال ایران حضور داشت. تیم فوتبال پرسپولیس در سال ۱۳۴۵ نیز همچنان در دسته دوم تهران باقی ماند و در آن به فعالیت خود ادامه داد. در آن دوران رقابت های دسته دوم در چهار گروه برگزار می شد. فوتبال تهران یک تورنمنت اصلی داشت که با حضور ۱۴ تیم و با عنوان جام باشگاه‌ های فوتبال تهران برگزار می شد و سایر تیم ها که تعدادشان ۳۵ تیم بود در دسته دوم و در چهار گروه که سه گروه آن ۹ تیمی و یک گروه آن ۸ تیم داشت رقابت می کردند. پرسپولیس در گروه الف در سری دوم فوتبال با تیم های البرز، ایزد، مهرآباد، داریوش، سعدیان، فرحناز، کانون جوانان، شفق و نیرو رقابت می کرد. در سال ۱۳۴۶ باشگاه پرسپولیس که دوره قبل در دسته دوم تهران فعالیت می کرد، یک دسته پایین تر می رود چرا که نحوه برگزاری بازی های تهران تغییر می کند. تا پیش از آن تهران یک رقابت دسته اول داشت که با حضور ۱۴ تیم برگزار میشد و سایر تیم ها که تعدادشان به ۳۵ تیم می‌رسید در دسته دوم و در چند گروه مختلف رقابت می کردند اما در سال ۱۳۴۶ تصمیم گرفته شد که فوتبال تهران علاوه بر دسته اول که بالاترین سطح فوتبال در ایران به شمار می‌رفت، سری دوم، سوم و چهارم هم داشته باشد. با این حساب از آن ۳۵ تیمی که در سال ۱۳۴۵ در قالب چهار گروه ۸ و ۹ تیمی فعالیت می کردند، دو تیم برتر به دسته اول رفتند و ۱۴ تیم که شامل تیم های برتر گروه های الف، ب، ج و د بود در دسته دوم رقابت کردند.

رقابت تیم پرسپولیس در سری دوم مسابقات تهران
حضور و رقابت تیم پرسپولیس در سری دوم فوتبال تهران/ آرشیو مجله کیهان
یعنی از گروه های چهارگانه، سه تیم برتر به علاوه دو تیمی که از دسته اول به دسته دوم سقوط کرده بودند، ۱۴ تیم دسته دوم فوتبال تهران را در سال ۱۳۴۶ تشکیل دادند. از گروهی که پرسپولیس در آن حضور داشت، یعنی همان گروه الف، تیم های داریوش، البرز و ایزد مهرآباد که در جدول بالاتر از پرسپولیس قرار گرفته بودند، جواز حضور در دسته اول فوتبال ایران را به دست آوردند و تیم پرسپولیس به ناچار همراه تیم های سعدیان، نیرو و شفق که در گروه الف چهارم تا هفتم شده بودند به دسته سوم فوتبال سقوط کردند. دسته سوم تهران شامل ۱۵ تیم می شد، تیم های چهارم تا هفتم گروه های ۹ تیمی به علاوه تیم های چهارم تا ششم تنها گروه ۸ تیمی سال قبل، ۱۵ تیم حاضر در دسته سوم فوتبال ایران را تشکیل می دادند؛ و دو تیم آخر هر گروه به اتفاق تیم های تازه تاسیس شده، در دسته چهارم رقابت می کردند. تیمی که با نام پرسپولیس فعالیت می کرد حتی در دسته سوم هم شرایط خوبی نداشت و نتایج خوبی نگرفت اما در سال ۱۳۴۷ اوضاع برای باشگاه پرسپولیس تغییر کرد.

حضور تیم پرسپولیس در سری سوم مسابقات تهران/ آرشیو هفته نامه کیهان ورزشی، شماره ۶۴۱، صفحه۲۱
سال ۱۳۴۷ باشگاه پرسپولیس با سرمایه‌گذاری علی عبده و مجهز کردن تیم و خرید ستارگان فوتبال ایران به خصوص تیم شاهین، برای حضور در دسته اول فوتبال تهران که بالاترین سطح از فوتبال در ایران به شمار می رفت ثبت نام کرد که مورد تایید فدراسیون فوتبال قرار گرفت. پس از انحلال شاهین، هواداران با ادامه لیگ همراهی نکردند. هنگامی که شاهین منحل شد، چند باشگاه مانند پاس، راه‌آهن و عقاب در پی جذب بازیکنان شاهین برآمدند و این به معنی از هم پاشیدن این تیم بود. اما با رایزنی علی عبده با پرویز دهداری و مسعود برومند، بازیکنان باشگاه شاهین به تیم پرسپولیس پیوستند و چند تن از بازیکنان قبلی شاهین که در ترکیب تیم دسته سومی پرسپولیس قرار گرفته بودند، ترتیب یک مسابقه با تیم جم آبادان که از تیم های صاحب نام آن دوران بود را دادند و پس از آن تمامی اعضای شاهین به پرسپولیس پیوستند و محبوبیت شاهین بلند پرواز را به پرسپولیس هدیه کردند. باشگاه پرسپولیس به دلیل امکانات حرفه ای و همچنین انحلال چند باشگاه تهران، برای حضور در لیگ طبقه بندی باشگاه های تهران ثبت نام کرد و با پذیرش این درخواست در لیگ طبقه بندی تهران ۱۳۴۷-۱۳۴۸ حضور یافت. فدراسیون فوتبال تهران شیوه ای که در سال قبل ایجاد کرده بود را تغییر داد و دوباره تیم ها را طبقه بندی کرد. در سال ۱۳۴۷ تصمیم بر این شد که یک طبقه‌بندی برای دسته‌جات فوتبال در تهران صورت بگیرد. به همین خاطر این دوره از بازی‌های قهرمانی باشگاه‌های تهران با حضور ۵۸ تیم در گروه‌های چهار تیمی و پنج تیمی در دور مقدماتی برگزار شد. مراسم قرعه‌کشی این بازی‌ها روز ۲۸ آبان سال ۱۳۴۷ با حضور نمایندگان تیم‌های حاضر در مسابقات در دفتر فدراسیون فوتبال انجام گرفت و از طرف هیات فوتبال تهران ۱۲ تیم تاج، پاس، پرسپولیس، شهربانی، عقاب، راه‌آهن، کیان، جعفری، آرارات، دیهیم، نادر و دژبان به عنوان تیم‌های صدر هر گروه انتخاب شدند و به حکم قرعه سایر تیم‌ها به نسبت در گروه‌های مختلف تقسیم شدند. در نهایت تیم پرسپولیس توانست به مرحله یک چهارم نهایی لیگ لیگ تهران برسد که با شکست سه بر یک مقابل تاج از این رقابت ها حذف شد و در نهایت تاج قهرمان این دوره از مسابقات لیگ تهران شد. در همین سال با شکل‌گیری مسابقات فوتبال قهرمانی باشگاه‌های آسیا، جهت تعیین نماینده ایران در این مسابقات یک دوره بازی‌های انتخابی برگزار شد.

قهرمانی تیم پرسپولیس در مسابقات انتخابی تهران/ آرشیو روزنامه اطلاعات
دلیل ایجاد این رقابت، به تاخیر افتادن لیگ تهران ۴۸-۱۳۴۷ و مشخص نشدن قهرمان تهران برای معرفی به آسیا بود. پنج تیم تهرانی تاج، عقاب، پرسپولیس، پاس و شهربانی به صورت دوره‌ای و پنج گانه به رقابت پرداختند و در پایان تیم پرسپولیس تهران با هفت امتیاز، سه برد و یک مساوی اول شد و به عنوان نماینده ایران به مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶۹ معرفی شد. در همین سال پرسپولیس به عنوان نخستین نماینده ایران در آسیا حاضر شد اما در مرحله گروهی حذف شد. تیم پرسپولیس به دلیل کارشکنی مسئولان فرودگاه با تاخیر به بازی مقابل تویوکوگیو ژاپن ( سانفریس هیروشیما کنونی) رسید و به رغم بازی خوبی که نشان داد با خوردن یک گل غیر منتظره شکست خورد، نمایندگان ژاپن در آن دهه قدرت زیادی نداشتند و اگر کارشکنی و بدشانسی پرسپولیس در بازی نبود پرسپولیس می توانست در این مسابقه با نتیجه ای پر گل پیروز شود. به هر جهت تیم پرسپولیس در این مسابقه شکست خورد و تا حد زیادی عامل حذف پرسپولیس از این مسابقات همین باخت ابتدایی بود، به طوری که حتی دو پیروزی بعدی و تساوی در بازی آخر مقابل نماینده اسرائیل هم نتوانست مانع حذف این تیم شود. 

حذف تیم پرسپولیس از مسابقات آسیایی ۱۹۶۹/آرشیو کیهان ورزشی، شماره۷۲۶
پرسپولیس در این مسابقات با تیم هایی همچون مکابی تل آویو، پراک مالزی، کولون موتور باس هنگ کنگ، تویوکوگیو ژاپن به رقابت پرداخت. در سال ۱۳۴۸ کارخانه ایران ناسیونال با مدیریت محمود خیامی که خود از طرفداران تیم شاهین بود درصدد تشکیل تیمی قدرتمند برای حضور در رده اول مسابقات و تبلیغ محصولات این شرکت برآمد. پیکان نیز تا پیش از آن تیم فوتبال نه چندان قدرتمندی داشت که تنها بازیکن سرشناس آن علی پروین بود، هرچند همان تیم در رقابت های طبقه بندی در گروه ۵ تیمی بالاتر از پرسپولیس قرار گرفته بود اما غیر از پروین، ستاره ای نداشت. خیامی مذاکراتی با چند تن از شاهینی های سابق انجام داد و آنها را به تیم پیکان دعوت کرد. با رفتن آنها افراد باقی مانده نیز راهی جز پیوستن به ایشان ندیدند. با توافق علی عبده و خیامی تمامی بازیکنان شاهین که حالا بازیکنان پرسپولیس شده بودند، البته به جز عزیز اصلی دروازبان این تیم، سایر بازیکنان به پیکان مهاجرت کردند. خیامی با اندیشه تشکیل باشگاهی حرفه ای به جذب مربی خارجی اقدام کرد و آلن راجرز انگلیسی را به ایران برای همکاری فرا خواند و در این سال عنوان قهرمانی باشگاه های ایران را از آن پیکان کردند. در همین سال پیکان در تورنمنت جام دوستی نیز شرکت کرد و در بین ۵ تیم مقام نخست را بدست آورد. اما این اتفاق موجب رتبه پایین پرسپولیس در لیگ تهران شد تا این باشگاه نتواند سهمیه حضور در لیگ سراسری ایران در سال ۱۳۴۹ را بدست بیاورد. 

زیرا تنها چهار تیم اول لیگ تهران می توانستند جواز حضور در لیگ سراسری ۱۳۴۹ را کسب کنند و سایر تیم هایی که رتبه لازم را به دست نیاورده بودند باید به دسته دوم فوتبال ایران سقوط می‌کردند اما در نهایت با تغییر آیین نامه فوتبال توسط فدراسیون، تعداد تیم های حاضر در لیگ سراسری از ۱۲ تیم به ۱۶ تیم افزایش یافت و بدین ترتیب تیم پرسپولیس و سه تیم دیگر از خطر سقوط به دسته دوم فوتبال ایران گریختند. لیگ منطقه ای ایران در سال ۱۳۴۹ که نخستین دوره لیگ سراسری ایران بود در دو مرحله انجام شد. مرحله نخست به صورت منطقه ای برگزار شد و مرحله نهایی بین تیم های برگزیده هر گروه برگزار شد. تیم پیکان پس از گذراندن مرحله اول منحل شد و بازیکن های این تیم به پرسپولیس پیوستند و مسئولان باشگاه پرسپولیس توانستند مسئولان برگزاری این رقابت ها راضی کنند که جایگزین پیکان در ادامه رقابت ها باشند. در نهایت تیم پرسپولیس در جایگاه چهارم قرار گرفت. اگر چه دهه ۴۰ بازه زمانی سخت و پر فراز و نشیبی برای پرسپولیس بود اما این سختی پایه گذار پرسپولیس باشکوه دهه ۵۰ بود. اتحاد مدیریتی و اجتماع کادر فنی و بازیکنان شاهین، پیکان و پرسپولیس موجب شد تیمی با محبوبیت بالا بین مردم شکل بگیرد و تنها یک سال بعد پرسپولیس نخستین قهرمانی خود در ایران را جشن گرفت.

منابع
-----

1. ↑  «ورزش». *web.archive.org*. ۲۰۰۸-۰۹-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۴-۱۵.
2. ↑  «FIFA.com - Victory name of Persepolis' game». *web.archive.org*. ۲۰۰۹-۰۳-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۴-۱۴.
3. ↑  ورزشی, کیهان (2024-04-12), *English: حضور تیم پرسپولیس در دسته دوم فوتبال ایران در سال ۱۳۴۴\_۴۵*, retrieved 2024-04-13
4. ↑  "جام باشگاه‌های تهران ۱۳۴۶". *ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد*. 2023-03-15.
5. ↑  باشگاه پرسپولیس. «تاریخچه باشگاه فوتبال پرسپولیس». *وبگاه رسمی باشگاه پرسپولیس*.
6. ↑  "جام باشگاه‌های تهران ۴۸–۱۳۴۷". *ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد*. 2023-09-25.
7. ↑  "مسابقات باشگاهی قهرمانی آسیا ۱۹۶۹". *ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد*. 2024-02-14.
8. ↑  "جام منطقه‌ای ایران ۱۳۵۰". *ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد*. 2024-03-19.