**گل‌کوچک** (در گفتار عامیانه: گل‌کوچیک) نوعی فوتبال خیابانی است که در ایران رایج است.

گروهی از کودکان هنگام بازی فوتبال گل کوچک

رواج
----

گل کوچک از مهم‌ترین سرگرمی‌ها و ورزش‌های مورد علاقه چندین نسل از کودکان ایرانی بوده‌است.
فوتبال تقریباً از دوره دبستان به بعد مورد توجه پسربچه‌های ایرانی است، به طوری که کمتر پسر نوجوانی است که این بازی برایش تفریح نباشد. ویژگی‌هایی مانند قابل دسترسی بودن با حداقل امکانات و گروهی‌بودن از عواملی است که آن را در ایران عامه‌پسند و همه‌گیر کرده‌است. البته در سال‌های اخیر رواج گل کوچک در نسل جدید ایران با توجه به ظهور عصر اطلاعات کم شده‌است.

چگونگی
------

گل کوچک معمولاً با ۲ الی ۴ بازیکن در هر تیم انجام می‌شود.

### دروازه

دروازه‌ها (گل‌ها) بسیار کوچک‌تر از ابعاد رایج هستند و حدوداً ۱۶۰ سانتی‌متر عرض و۱۰۰ سانتی‌متر ارتفاع دارند تا گل زدن سخت‌تر باشد. دروازه‌ها ممکن است دارای تور یا فاقد آن باشند. جنس دروازه‌ها معمولاً فلزی است و در صورتی که دروازه مهیا نباشد، با چیدن آجر، دروازه‌ها «کاشته می‌شود».

### توپ

توپ گل کوچک که «توپ‌پلاستیکی» یا «توپ‌دولایه» نامیده می‌شود، متشکل از دو توپ از جنس پلاستیک است که در درون یک دیگر «لایه شده‌اند». علت استفاده از توپ پلاستیکی این است که گل کوچک معمولاً روی زمین آسفالت بازی می‌شود و توپهای چرمی روی آن فقط غلت می‌خورند ولی توپ پلاستیکی روی زمین آسفالت هم سر می‌خورد و هم غلت و به این ترتیب انجام تکنیکهای خاص این بازی فقط با توپ پلاستیکی قابل انجام است.

برای لایه‌کردن توپ‌دولایه، ابتدا با استفاده از چاقو یکی از توپ‌ها با فرم خاصی پاره می‌شود و پس از تا کردن لبه‌های آن، توپ دیگر را درون آن فرومی‌کنند. دلیل لایه‌کردن توپ این است که توپ‌های پلاستیکی علاوه بر این که بسیار سبک هستند، ضخامت کمی دارند و به‌راحتی می‌ترکند، بنابراین لایه‌کردن برای افزایش وزن و عمر توپ انجام می‌شود. همین‌طور لایه کردن توپ باعث می‌شود که جرم توپ به صورت چند لایه باشد و ثبات حرکت آن را بهتر می‌کند. گاه یک لایه برای چند توپی که می‌ترکند استفاده می‌شود و تا زمانی که پوسیده نشده کاربرد دارد. لایه‌کردن توپ به‌طوری که در هنگام بازی دچار مشکل نشود به مهارت نیاز دارد و معمولاً توسط افرادی که ماهرتر هستند انجام می‌شود. از مشکلات رایج توپ‌هایی که بد لایه می‌شوند می‌توان به بیضی‌کردن توپ، تاب‌دادن در هنگام شوت‌زدن و لق‌زدن لایه در هنگام چرخش اشاره کرد. برای مدتی در سالهای دهه شصت به دلیل کیفیت پایین توپهای پلاستیکی و نازکی زیاد توپهای سه‌لایه هم مرسوم شده بود.

اندازه توپ‌پلاستیکی، کمی از نصف یک توپ فوتبال استاندارد بزرگ‌تر است. رنگ توپ‌های گل کوچک، معمولاً راه‌راه سفید و بنفش یا سرخابی است.

### زمین بازی

زمین بازی گل کوچک، معمولاً روی آسفالت کوچه‌ها و خیابان‌ها است، و همزمان با گذر خودروها بازی انجام می‌شود. بن‌بست‌ها به دلیل تردد کمتر خودروها مکان ایده‌آلی برای گل کوچک هستند. گاهی بازی در زمین‌های خاکی نیز انجام می‌شد، زمین‌هایی که اکنون جای خود را به چمن مصنوعی داده‌اند.

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه ایران
* درگاه فوتبال

* فوتبال در ایران
* فوتسال در ایران
* فوتبال خیابانی
* فوتبال آزاد
* دریبل تو گل
* خرس‌‌وسط

یادکرد منابع
------------

1. 1 2 3  *خراسان شمالی*.
2. ↑  طلوعی.
3. ↑  طلوعی.
4. ↑  محمّدنبی، ۹.
5. ↑  محمّدنبی، ۹.
6. ↑  طلوعی.
7. ↑  Esfandi.
8. ↑  Esfandi.
9. ↑  Esfandi.
10. ↑  طلوعی.
11. ↑  Esfandi.
12. ↑  طلوعی.
13. ↑  طلوعی.
14. ↑  طلوعی.
15. ↑  طلوعی.
16. ↑  Esfandi.
17. ↑  طلوعی.
18. ↑  طلوعی.
19. ↑  طلوعی.
20. ↑  Esfandi.
21. ↑  طلوعی.
22. ↑  Esfandi.
23. ↑  طلوعی.
24. ↑  Esfandi.
25. ↑  طلوعی.

منابع
-----

* طلوعی، امیر (۲ شهریور ۱۳۹۲). «مرثیه‌ای برای گل کوچک: بچه‌های امروزی چه می‌فهمند از فوتبال!» (PDF). *روزنامه اعتماد* (۲۷۵۹): ۱۱.
* «اندر احوالات گل کوچیک» (PDF). *خراسان شمالی*. ضمیمه روزنامه خراسان ش. ۱۸۱۶۶ (۱۰۶۳): ۶. ۲۴ تیر ۱۳۹۱.
* محمّدنبی، حسین (۱۳۸۴). «پیش‌سخن». *فوتبال در ایران*. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. شابک ۹۶۴-۳۹۷۹-۰۳۷-۱ مقدار `|شابک=` را بررسی کنید: length (کمک).

* Esfandi, Esfandiar (Décembre 2009). "Gol koochik, le football anecdotique". *La Revue de Téhéran* (به انگلیسی). Téhéran: la Fondation Ettelā'āt (49). Retrieved April 19, 2014. `{{cite journal}}`: Check date values in: `|تاریخ=` (help)

پیوند به بیرون
--------------

* آیین‌نامه دومین دوره مسابقات فوتبال گل کوچک محلات شهرداری تهران سال ۱۳۹۲