**امپراتور تایشو** (به ژاپنی: 大正天皇) (زاده: ۳۱ اوت ۱۸۷۹ – درگذشت: ۲۵ دسامبر ۱۹۲۶) صد و بیست و سومین امپراتور ژاپن با توجه به نظم سنتی جانشینی تا زمان مرگش بود.
نام شخصی امپراتور یوشیهیتو بود. بر طبق سنت ژاپنی، در زمان سلطنت امپراتور نامیده می‌شود ولی پس از مرگش توسط یک نام پسامرگ، با توجه به یک رسم با نام عصر سلطنتش شناخته می‌شود. در طول حکومت دوره تایشو، او به عنوان امپراتور تایشو شناخته شده‌است.

زندگی شخصی
----------

شاهزاده یوشیهیتو در کاخ آیاما در توکیو از امپراتور میجی و یاناگی ناروکو، با عنوان رسمی گون نوتنجی متولد شد. به عنوان روش مرسوم در آن زمان، همسر امپراتور میجی، ملکه شوکن، رسماً به عنوان مادر او در نظر گرفته شد. او نام شخصی یوشیهیتو شیننو و عنوان هارونومییا را از امپراتور در ۶ سپتامبر سال ۱۸۷۹ دریافت کرد. دو برادر بزرگتر او در نوزادی مرده بودند، و او نیز شدیداً بیمار متولد شد.

شاهزاده یوشیهیتو در سه هفته اول بعد از تولدش مننژیت مغزی داشت به همین خاطر او در این زمان از سلامت جسمانی خوبی برخوردار نبود. (همچنین شایعه شده‌است که او از مسمومیت با سرب رنج می‌برد، ظاهراً این از آرایش مرطوب تیم پرستار او ناشی شده بود)

به عنوان رسم آن زمان شاهزاده یوشیهیتو تا هفت سالگی به شاهزاده ناکایاما تادایاسو برای مراقبت سپرده شد. شاهزاده ناکایاما خود نیز توسط امپراتور میجی به عنوان یک کودک موردمراقبت قرار گرفته بود.
از مارس سال ۱۸۸۵، شاهزاده یوشیهیتو به قصر آیاما نقل مکان کرد، جایی که صبح‌ها به او آموزش خواندن، نوشتن، حساب و اخلاق و بعد از ظهرها تمرین ورزش داده می‌شد، اما پیشرفتش به علت تب‌های مکرر و سلامت ضعیف شاهزاده کند بود. از سال ۱۸۸۶، او همراه با ۱۵–۲۰ همکلاسی‌های انتخاب شده اش از سطح اوکه و رتبه بالاتر کازوکو به عنوان مقام سناتوری در یک مدرسه خاص به نام گوگاکومونشو درون کاخ آیاما آموزش داده شد.

شاهزاده یوشیهیتو در ۳۱ آگوست سال ۱۸۸۷ رسماً به عنوان ولیعهد انتخاب شد. در زمان ولیعهدی، او اغلب به سادگی به عنوان توگو شناخته می‌شد (در رسم قدیمی شرق آسیا این کلمه به معنی ولیعهد استفاده می‌شود).

در سپتامبر سال ۱۸۸۷ شاهزاده وارد بخش ابتدایی از گاکوشوئین شد، اما به دلیل مشکلات جسمانی اغلب قادر به ادامه تحصیل او نبود. او بسیاری از جوانی خود را در کنار دریا در ویلاهای سلطنتی در هایاما و نومازو به دلایل درمانی به سر برد. با این حال شاهزاده مهارتش در بعضی از حوزه‌ها، مانند اسب سواری را نشان داد.

او در نهایت از گاکوشوئین قبل از اتمام دوره مدرسه در سال ۱۸۹۴ خارج شد. با این حال، او نشان داد استعداد خوبی در یادگیری زبانهای خارجی دارد و به همین جهت برای ادامه در آن حوزه و دریافت آموزش‌های گسترده‌ای در زبان‌های فرانسه، چینی، و تاریخ از معلمان خصوصی به کاخ آکاساکا رفت. پس از آن امپراتور میجی مسئولیت مراقبت از شاهزاده یوشیهیتو را به شاهزاده تاکهیتو داد و از این رو این دو شاهزاده با هم دوست شدند.

از سال ۱۸۹۸، تا حد زیادی به دلیل اصرار ایتو هیروبومی، شاهزاده شروع به شرکت در جلسات مجلس ژاپن به عنوان راهی برای یادگیری نگرانی‌های سیاسی و نظامی کشور کرد. در همان سال، او اولین پذیرش رسمی خود را از دیپلمات‌های خارجی انجام داد. شیفتگی او به فرهنگ غرب و تمایل به استفاده از کلمات فرانسوی در صحبت‌هایش باعث آزردگی خاطر امپراتور میجی شد.

در اکتبر سال ۱۸۹۸، شاهزاده از کاخ سلطنتی نومازو به کوبه، هیروشیما و اتاجیما سفر کرد و همچنین بازدیدهایی از مراکز نیروی دریایی سلطنتی ژاپن داشت. او همچنین برای بازدید از ادارات دولتی، مدارس و کارخانه‌ها (مانند آهن و فولاد یاواتا در فوکوئوکا و کارخانه کشتی‌سازی میتسوبیشی در ناکازاکی) سفر دیگری در سال ۱۸۹۹ به کیوشو انجام داد.

ازدواج
------

در ۱۰ ماه مه سال ۱۹۰۰، ولیعهد یوشیهیتو با کوجو ساداکوی پانزده ساله (در آینده ملکه تیمی)، دختر شاهزاده کوجو میچیتاکا یوشیهیتو، سرشاخه پنج شاخه ارشد خاندان فوجی وارا، ازدواج کرد. همسر او به دقت توسط امپراتور میجی برای هوش، بیان، منش و کرامت خوبش انتخاب شده بود (برای تکمیل خصاایی که شاهزاده یوشیهیتو فاقد آن بود). قصر آکاساکا به سبک اسرافکارانه اروپایی از سال ۱۸۹۹ تا سال ۱۹۰۹ ساخته شد، تا به عنوان محل اقامت رسمی ولیعهد باشد. فرزندان شاهزاده و شاهزاده خانم عبارتند از:

۱- میچی نو میا هیروهیتو شیننو متولد ۲۹ آوریل ۱۹۰۱ که در آینده امپراتور شووا شد.

۲- آتسو نو میا یاسوهیتو شیننو متولد ۲۶ مه ۱۹۰۲ با نام شاهزاده چیچیبو.

۳- ترو نو میا نوبوهیتو شیننو متولد ۱ مارس ۱۹۰۵ با نام شاهزاده تاکاماتسو.

۴- سومی نو میا تاکاهیتو شیننو متولد ۲ دسامبر ۱۹۱۵ با نام شاهزاده میکاسا.

در سال ۱۹۰۲، شاهزاده برای مشاهده آداب و رسوم و جغرافیای ژاپن سفرهای خود را ادامه داد، در این زمان از مرکز هونشو، معبد بودایی جی زنکو ناگانو بازدید کرد. با افزایش تنش‌ها بین ژاپن و روسیه، شاهزاده در سال ۱۹۰۳ به درجه سرهنگی در ارتش امپراتوری ژاپنی و کاپیتانی در نیروی دریایی امپراتوری ژاپن ارتقاء یافت. وظایف نظامی او فقط تشریفاتی بود اما او برای بازرسی تأسیسات نظامی در واکایاما، اهیمه، کاگاوا و اوکایاما به این مکان‌ها سفر کرد.

در اکتبر سال ۱۹۰۷، ولیعهد همراه با دریاسالار توگو هیهاچیرو، ژنرال کاتسورا و شاهزاده آریسوگاوا به کره سفر کرد. این اولین بار بود که وارث تاج و تخت ژاپن را ترک کرده بود. در طی این مدت، او شروع به یادگیری زبان کره‌ای کرد، اگر چه او هرگز به مهارتی در آن دست نیافت.

امپراتوری
---------

در ۳۰ ژوئیه سال ۱۹۱۲، پس از مرگ پدرش، امپراتور میجی، شاهزاده یوشیهیتو بر تخت سلطنت نشت. تا جای ممکن امپراتور جدید از نظر عموم مردم دور نگاه داشته شد. او از مشکلات مختلف عصبی در طول زندگی خود رنج می‌برد. در اواخر سال ۱۹۱۰، این بیماری او را به‌طور فزاینده از انجام وظایف عمومی عاجز ساخت. در سال ۱۹۱۳ در افتتاح مجلس ژاپن، در یکی از موارد نادر که او در انظار عمومی دیده شد، او متن خود را که دور یک استوانه پیچیده بود به خوبی بیان کرد. هر چند به او مشکلات زیادی حتی معلولیت ذهنی نسبت داده می‌شد.

عدم وجود بیان و جاذبه امپراتور میجی در او و ناتوانی‌هایش باعث افزایش مخالفت‌ها، خیانت‌ها حوادث علیه حکومت شد. همان‌طور که وضعیت او رو به وخامت می‌رفت، علاقه او نیز در امور سیاسی روزمره کمتر و کمتر شد و دخالت مقامات در تصمیم‌گیریهای او افزایش یافت.

پس از سال ۱۹۱۸، او دیگر قادر به حضور در مانور ارتش و نیروی دریایی، مراسم فارغ‌التحصیلی از آکادمی‌های نظامی، انجام مراسم سالانه آیین شینتو یا حتی در مراسم افتتاح رسمی مجلس ژاپن نیز نبود.

پس از سال ۱۹۱۹ هیچ وظیفه رسمی در اختیار او قرار نداشت و شاهزاده هیروهیتو با نام سسشو (ولیعهد و پادشاه) در ۲۵ نوامبر سال ۱۹۲۱ به قدرت رسید.

زلزله بزرگ کانتو ۱۹۲۳
---------------------

زلزله بزرگ کانتو در سال ۱۹۲۳ هیچ تأثیری بر زندگی منزوی تایشو نگذاشت. از خوش شانسی او، یک هفته قبل از وقوع فاجعه با قطار به کاخ سلطنتی تابستانی خود در نیککو نقل مکان کرده بود، اما پسرش، ولیعهد، در کاخ سلطنتی یعنی در قلب حادثه باقی‌مانده بود. کبوترهای نامه بر امپراتور را از اطلاعات میزان ویرانی مطلع ساختند.

اولین امپراتور توکیو
--------------------

در اوایل ماه دسامبر سال ۱۹۲۶، اعلام شد که امپراتور ذات الریه دارد. تایشو در اثر حمله قلبی در ساعت ۱:۲۵ صبح ۲۵ دسامبر ۱۹۲۶ در کاخ سلطنتی هایاما، در خلیج ساگامی در جنوب توکیو درگذشت.

تایشو به نام اولین امپراتور توکیو شناخته شد چرا که او برای اولین بار با عنوان امپراتور تمامی عمر خود را در توکیو یا نزدیکی آن گذراند. پدر تایشو در کیوتو متولد شده بود و رشد یافته بود با این حال که بعداً در توکیو زندگی کرده و درگذشته بود. آرامگاه میجی در حومه کیوتو، در نزدیکی مقبره اجداد سلطنتی خود قرار دارد اما قبر تایشو در مقبره امپراتوری موساشی در توکیو است. پسر او، امپراتور شوا نیز، در کنار او به خاک سپرده شده‌است.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «大正天皇». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۲۰۱۳ فوریه ۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ امپراتور تایشو موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* استرالیا
* هلند

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
امپراتوران ژاپن |
| --- |
| 
* در این لیست نام همسران نیامده است.
* سال در قالب های: CE / AD

 |
| در افسانه‌ها | 
* جینمو
* سویزی
* آنیی
* ایتوکو
* کوشو
* کوان
* کوریه
* کوگن
* کایگا
* سوجین
* سوینین
* کیگو
* سیمو
* چوای
* جینگو

 |  |
| کوفون | 
* اوجین
* نینتوکو
* ریچو
* هانزی
* اینگو
* آنگو
* یوریاکو
* سینی
* کینزو
* نینکین
* بوریتسو
* کیتای
* آنکان
* سینکا

 |
| آسوکا | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۵۵۲–۷۱۰ | 
* امپراتور\_کیم‌می
* امپراتور\_بیداتسو
* امپراتور\_یومی
* سوشون
* امپراتریس\_سویکو
* امپراتور\_جومی
* کوگیوکو
* امپراتور\_کوتوکو
* سایمیی
* امپراتور\_تنجی
* امپراتور\_کوبون
* تمو
* امپراتریس\_جیتو
* امپراتور\_مومو
* امپراتریس\_گمه‌ای

 |

 |
| نارا | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۷۱۰–۷۹۴ | 
* امپراتریس\_گمه‌ای
* امپراتریس\_گنشو
* امپراتور\_شومو
* امپراتریس\_کوکن
* امپراتور\_جون‌نین
* امپراتریس\_کوکن
* امپراتور\_کونین
* امپراتور\_کامو

 |

 |
| هی‌آن | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۷۹۴–۱۱۸۵ | 
* کامو
* هی‌زی
* ساگا
* جونا
* نینمیو
* مونتوکو
* سیوا
* یوزی
* کوکو
* اودا
* دایگو
* سوزاکو
* موراکامی
* ری‌زی
* آنیو
* کازان
* ایچیجو
* سانجو
* گو-ایچیجو
* گو-سوزاکو
* گو-ریزی
* گو-سانجو
* شیراکاوا
* هوریکاوا
* توبا
* سوتوکو
* کونوئه
* گو شیراکاوا
* نیجو
* روکوجو
* تاکاکورا
* آنتوکو
* گو-توبا

 |

 |
| کاماکورا | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۱۸۵–۱۳۳۳ | 
* تسوچیمیکادو
* جونتوکو
* چوکیو
* گو-هوریکاوا
* شیجو
* گو-ساگا
* گو-فوکاکوسا
* کامه‌یاما
* گو-اودا
* فوشیمی
* گو-فوشیمی
* گو-نیجو
* هانازونو
* گودای‌گو

 |

 |
| دربار شمالی | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۳۳۳–۱۳۹۲ | 
* کوگون
* کومیو
* سوکو
* گو-کوگین
* گو-انیو
* گو-کوماتسو

 |

 |
| موروماچی | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۳۳۳–۱۵۷۳ | 
* گو-موراکامی
* چوکی
* گو-کامه‌یاما
* گو-کوماتسو
* شوکو
* گو-هانزونو
* گو-تسوتشیمیکادو
* گو-کاشیوابارا
* گو-نارا
* اوگیماچی

 |

 |
| مومویاما | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۵۷۳–۱۶۰۳ | 
* اوگیماچی
* گو-یوزی

 |

 |
| ادو | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۶۰۳–۱۸۶۸ | 
* گو-یوزی
* گومیزونو
* میشو
* گو-کومیو
* گو-سای
* ریگن
* هیگاشی‌یاما
* ناکامیکادو
* ساکوراماچی
* موموزونو
* گو-ساکوراماچی
* گو-موموزونو
* کوکاکو
* نینکو
* کومی
* میجی

 |

 |
| امپراتوری ژاپن | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۸۶۸–۱۹۴۵ | 
* میجی
* تایشو
* شووا

 |

 |
| ژاپن پس از جنگ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۹۴۵–تاکنون | 
* شووا
* آکی‌هیتو
* ناروهیتو

 |

 |
| 

|  |
| --- |
| 
* شجره‌نامه دودمان سلطنتی ژاپن
* دودمان یاماتو

 |
| 
* فهرست
* رده
* Book

 |

 |

| * ن
* ب
* و
 امپراتوری ژاپن |
| --- |
| بررسی اجمالی | 
* Agriculture
* Censorship
* Demographics
* Economy
* Economic history
* Education
* Eugenics
* Foreign commerce and shipping
* Industrial production
* نظامی‌گری ژاپن
* ملی‌گرایی ژاپنی
* دولت‌گرایی شووا
* Internal politics
* شینتوی حکومتی
* Kazoku

 |  |
| امپراتوران | 
* امپراتور میجی
* امپراتور تایشو
* هیروهیتو

 |
| نمادها | 
* پرچم ژاپن
* پرچم آفتاب تابان
* نشان امپراتوری ژاپن
* نشان گل داوودی
* مهر دولت ژاپن
* State Seal of Japan
* Privy Seal of Japan
* سرود ملی ژاپن

 |
| سیاست | 
* قانون اساسی میجی
* سوگندنامه پنج‌ماده‌ای
* Foreign relations
* Imperial Rescript on Education
* انجمن حمایت از قانون امپراتوری
* کوکوتای
* موکوساتسو
* جنبش بسیج معنوی ملی (ژاپن)
* قوانین حفظ امنیت عمومی
* Political parties
* Supreme Court of Judicature
* Tokkō
* توناریگومی
* کنفرانس آسیای شرقی بزرگ

 |
| دولت | 

|  |  |
| --- | --- |
| Administration (Ministries) | 
* Imperial Household
* Home Ministry
* War
* وزارت جنگ ژاپن
* وزارت نیروی دریایی (ژاپن)
* وزارت خزانه‌داری ژاپن
* وزارت امور خارجه ژاپن
* Agriculture and Commerce
* Commerce and Industry
* Munitions
* Colonial Affairs
* Greater East Asia
* شورای توسعه شرق آسیا

 |
| Legislative & Deliberative Bodies | 
* دایجوکان
* Privy Council
* گوزن کایگی
* دایت ملی
	+ مجلس اشراف
	+ مجلس نمایندگان (ژاپن)

 |

 |
| نظامی‌گری | 

|  |  |
| --- | --- |
| نیروهای مسلح امپراتوری ژاپن | 
* ستاد کل امپراتوری
	+ دفتر ستاد ارتش امپراتوری ژاپن
	+ دفتر ستاد نیروی دریایی امپراتوری ژاپن
* *فرمان امپراتوری برای سربازان و ملوانان*
	+ احکام نظامی سنجینکون
* Nuclear weapons program
* کامی‌کازه
* جنایات جنگی ژاپن
* شورای عالی جنگ

 |
| ارتش امپراتوری | 
* دفتر ستاد ارتش
* Air Service
* Railways and Shipping
* گارد امپراتوری
* جناح راه امپراتور
* سربازهای باقیمانده ژاپنی
* توسی‌ها
* کنپیتای

 |
| نیروی دریایی امپراتوری ژاپن | 
* دفتر ستاد نیروی دریایی
* Air Service
* Land Forces
* Fleet Faction
* پیمان جناحی

 |

 |
| تاریخچه | 

|  |  |
| --- | --- |
| دوره میجی | 
* اصلاحات میجی
* جنگ بوشین
* جنگ سینان
* نخستین جنگ چین و ژاپن
* مداخله سه‌گانه
* شورش مشتزن‌ها
* اتحاد ژاپن و بریتانیا
* جنگ روسیه و ژاپن

 |
| دوره تایشو | 
* ژاپن در جنگ جهانی اول
* Siberian Intervention
* General Election Law
* پیمان نیروی دریایی واشینگتن

 |
| دوره شووا | 
* بحران مالی شووا
* Jinan Incident
* پیمان دریایی لندن
* Pacification of Manchukuo
* رویداد ۲۸ ژانویه
* پیمان ضد کمینترن
* جنگ دوم چین و ژاپن
* جنگ‌های مرزی شوروی و ژاپن
* پیمان سه‌جانبه
* پیمان بی‌طرفی ژاپن و شوروی
* ژاپن در جنگ جهانی دوم
* جنگ اقیانوس آرام
* بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی
* جنگ روسیه-ژاپن
* تسلیم ژاپن (اعلان پوتسدام، پخش صدای جواهر)
* اشغال ژاپن

 |

 |
| قلمروها | 

|  |  |
| --- | --- |
| حوزه سعادت مشترک آسیای شرقی بزرگ | 
* استان کارافوتو
* استعمار ژاپن بر کره
* کوانتونگ
* مانچوکوئو
* قیمومت اقیانوس آرام جنوبی
* تایوان

 |
| فهرست نواحی اشغال شده توسط امپراتوری ژاپن | 
* بورنئوی
* برمه
* هندوچین فرانسه در جنگ جهانی دوم
* هند شرقی هلند
* هنگ کنگ
* مالایا
* فیلیپین
* سنگاپور
* Thailand

 |

 |
| سایر موضوعات | 
* سوننو جوئی
* فوکوکو کیوهی
* هاکو ایچیو
* Internment camps
* German pre–World War II industrial co-operation
* پیشنهاد برابری نژادی
* شینمین نو میچی
* Shōwa Modan
* Socialist thought
* معبد یاسوکونی
* دادگاه نظامی بین‌المللی شرق آسیا
* Japanese dissidence during the early Shōwa period

 |