recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***تاریخ بغداد*** نوشتهٔ ابوبکر خطیب بغدادی که تا پایان عمر (۴۶۳ق) به تکمیل آن می‌پرداخته، مجموعه زندگی‌نامه‌های بیش از ۷۸۰۰ تن از برجستگان بغداد و تاریخچه‌ای از شهر بغداد را تا روزگار نگارنده دربرمی‌گیرد. این اثر با دیباچه‌ای دربارهٔ شیوهٔ نگارش آن و تاریخچهٔ شهر بغداد، پایتخت عباسیان و از بزرگترین مراکز تمدن اسلامی در آن زمان، آغاز می‌شود. آن را از مهمترین منابع بررسی فرهنگی-علمی تاریخ بغداد و به‌طور کلی سده‌های اولیهٔ تمدن اسلامی می‌دانند.

این کتاب علاوه بر بیان تاریخ بغداد، روایاتی از خلفا و پیرامونیان آنان و رویدادهای آن زمان را نیز در بر می‌گیرد. آنچه اکنون از این کتاب بر جای است، از ۲۰۴ هجری تا ۲۱۸ هجری را پوشش می‌دهد و می‌توان از طریق آن به اطلاعات ارزنده‌ای دربارهٔ خلفا و بزرگان دربار و زناشویی مأمون دست یافت. علاوه بر آن روایات تازه‌ای را دربارهٔ طاهر بن حسین و عده‌ای از شاعران و موسیقی‌دانان بیان می‌کند. طبری نیز برای نگارش تاریخ سلسلهٔ عباسی از این اثر بهره برده‌است و در نقاطی از کتاب او، می‌توان به سبک یکسان دو کتاب پی برد.

منابع
-----

1. ↑  فروخ، عمر (۱۹۸۴). *تاریخ الأدب العربی* (PDF). ج. سوم. بیروت: دارالعلم للملایین. صص. ۱۶۲.
2. ↑  صفدی، صلاح‌الدین. *الوافی بالوفیات*. ج. ۷. ص. ۱۹۰.
3. ↑  زرکلی، خیرالدین (۲۰۰۲). *الأعلام* (به عربی). ج. ۱. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۱۶۶.
4. ↑  حنبلی، ابن عماد (۱۹۸۶). *شذرات الذهب*. ج. ۳. دمشق: دار ابن کثیر. ص. ۳۱۱–۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ فوریه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۶.
5. ↑  آذرنوش، آذرتاش. «ابن ابی طاهر طیفور». *دائرةالمعارف بزرگ اسلامی*. ج. ۲.
در مکانیک مداری **معادله کپلر** ویژگی های هندسی مدار جسمی را که تحت نیروی مرکزگرا حرکت می کند را به هم مرتبط می کند.

این معادله توسط یوهانس کپلر در ۱۶۰۹ میلادی ایجاد شد و در فصل ۶۰ کتابش *Astronomia nova* و در کتاب پنجم *خلاصه نجوم کوپرنیکی* کپلر یک راه حل تکراری برای این مسئله پیشنهاد کرد. اما این معادله و حل آن اولین بار در اثر قرن ۹ میلادی مروزی در رابطه با اختلاف منظر ظاهر شد. این معادله نقش مهمی در تاریخ ریاضیات و فیزیک به ویژه مکانیک سماوی ایفا می کند.

معادله
------

**معادله کپلر** عبارت است از:

{\displaystyle M=E-e\sin E}

جائیکه M آنومالی میانگین و E آنومالی خروج از مرکزی و e خروج از مرکز مداری است.

با دانستن خروج از مرکز مداری و آنومالی واقعی می توان آنومالی خروج از مرکزی را به دست آورد و در معادله کپلر استفاده کرد:

{\displaystyle tan{\frac {E}{2}}={\sqrt {\frac {1-e}{1+e}}}tan{\frac {\theta }{2}}}

جائیکه \theta  آنومالی واقعی است.

جستار های وابسته
----------------

* قوانین کپلر
* آنومالی متوسط
* آنومالی واقعی
* آنومالی خروج از مرکزی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «kepler's equation». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دانش است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
محمد الشورابجی - ۲۰۱۲
محمد الشورابجی (زادهٔ ۱۲ ژانویه ۱۹۹۱ در اسکندریه) اسکواش باز حرفه ای مصری است که در سال ۲۰۲۲ با تغییر ملیت خود به انگلستان باعث واکنشهای زیادی شد. او از دوران جوانی تا ژوئن ۲۰۲۲ نماینده مصر بود و در حال حاضر نماینده انگلیس است. او در نوامبر ۲۰۱۴، مارس ۲۰۱۸، فوریه ۲۰۲۰، و بار دیگر در ژوئیه ۲۰۲۱ به رتبه اول جهانی شماره ۱ رسید. او پس از تعطیلی به دلیل همه‌گیری کووید در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۰ برنده مسابقات آزاد منچستر شد. پیروزی او در نیوزلند در نوامبر ۲۰۲۲، برای چهل و هفتمین عنوان PSA، او را به جوانترین مردی تبدیل کرد که در ۳۱ سال و ۱۰ ماهگی به ۵۰۰ برد PSA رسیده‌است.

تغییر ملیت
----------

او در ۶ ژوئن ۲۰۲۲ ملیت خود را از مصری به انگلیسی عوض کرد و شروع به مسابقه برای تیم ملی انگلیس کرد. این امر موجب واکنشهای زیادی از طرف مصریها و اعراب شد. او در مصاحبه ای اختصاصی که توسط FA Squash منتشر شد، گفت: «من قبلاً هرگز در زندگی ام حمایتی دریافت نکرده‌ام هر چه بدست آورده‌ام حاصل تلاش شخصی خودم بوده‌است ولی حالا حمایت انگلیس از من به من انگیزه و عزم را برای کسب عنوان قهرمانی برای آن می‌دهد و این اولین باری است که از من حمایت می‌شود و تمام تلاشم را برای بازگشت به شماره یک جهان و کسب عناوین انجام خواهم داد. و من در مورد این تجربه جدید بسیار هیجان زده هستم.»

منابع
-----



1. ↑  "Mohamed ElShorbagy: Former squash world number one changes allegiance to England". *BBC*. 6 June 2022.
2. ↑  "Notable Alumni". *Millfield School*. Retrieved 26 October 2022.
3. ↑  "ElShorbagy Excited To Represent England". *Professional Squash Association*. 6 June 2022.
4. ↑  «قهرمان جهانی محمد الشورابجی». *الجزیره*.
**دکتر محمد احیاءالملک** (۱۲۴۷ - ۱۳۱۷ تهران) که نام خانوادگی **شیخ** برگزید، پزشک سلطنتی دوران قاجار و نماینده مجلس شورای ملی در دوره پهلوی بود. 

فرزند میرزا علی‌نقی خان صنیع‌الملک بود. در دارالفنون در رشته طب تحصیل کرد. چند سالی نیز در اروپا به کسب دانش و تجربه پرداخت. تخصصش در کحالی (چشم پزشکی) بود. خیلی زود در تهران شهرت یافت و پزشک مخصوص ناصرالدین شاه قاجار شد. هنگام تیر خوردن ناصرالدین شاه در آرامگاه حضرت عبدالعظیم حضور داشت. پس از مرگ ناصرالدین شاه، پزشک مخصوص میرزا علی‌اصغر خان امین‌السلطان صدراعظم و پس از او پزشک مخصوص سردار اسعد بختیاری شد و همه جا با او بود. 

در دوران پادشاهی رضا شاه پهلوی دکتر شیخ در سال ۱۳۰۹ خورشیدی به نمایندگی سیرجان به مجلس شورای ملی رفت. هنگام گشایش این دوره (هشتم) سالخورده‌ترین نماینده بود و به عنوان رئیس سنی مجلس را افتتاح کرد. در دوره بعدی (نهم) از لار نماینده شد اما چون انتخابات این حوزه در اسفند ۱۳۱۱ و دیرتر از بقیه کشور برگزار شد، هنگام افتتاح مجلس حضور نداشت تا به عنوان سالخورده‌ترین نماینده، رئیس سنی شود. 

با تدوین و تصویب نخستین برنامه توسعه هفت ساله ایران و تأسیس سازمان برنامه، دکتر شیخ به انتخاب مجلس در هفتم اردیبهشت ۱۳۲۹ به عضویت هیئت نظارت بر این سازمان انتخاب شد.

از دکتر شیخ به عنوان پزشکی قانع و به دور از مال‌اندوزی و جاه‌طلبی یاد کرده‌اند که دنبال پست و مقام نمی‌رفت، روزانه در مطب خود بیماران را می‌پذیرفت و مطلقاً از کسی حق‌العلاج نمی‌گرفت. او در مدرسه طب دارالفنون، تشریح (کالبدشناسی) درس می‌داد.

پانویس
------

1. 1 2  عاقلی، باقر (۱۳۸۰). *شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران - جلد دوم*. تهران: نگاه. صص. ۸۹۸ - ۸۹۹.
**ماهی پرنده آبی** (به انگلیسی: bluebirdfish) (نام علمی:  *Exocoetus volitans*) یک گونه پرتوبالگان می‌باشد که زیستگاه بومی آن دریاهای گرمسیری و نیمه گرمسیری می‌باشد. این ماهی‌ها می‌توانند برای فرار از دست شکارچیان روی سطح دریا سر بخورند.

حداکثر طول این ماهی‌ها حدود ۳۰ سانتی‌متر (۱۲ اینچ) است، اما متداول‌ترین طول آن حدود ۲۰ سانتی‌متر (۸ اینچ) است. باله پشتی خار ندارد و حدود ۱۲ تا ۱۵ پرتو صاف دارد و باله مقعدی نیز خار ندارد و حدود ۱۲ تا ۱۴ پرتو صاف دارد. باله‌های سینه‌ای فوق‌العاده بزرگ این گونه از ماهی‌ها، آنها را قادر می‌سازد تا مسافت‌های طولانی را در بالای سطح آب بپرند. رنگ قسمت‌های بالایی بدن این ماهی‌ها آبی تیره و رنگ شکم نقره ای مایل به سفید است. باله‌های سینه ای و باله‌های دم خاکستری و باله‌های دیگر بی‌رنگ هستند. ماهی‌های جوانی که هنوز به سن بلوغ نرسیده‌اند، گاهی اوقات دارای یک طرح کلی سیاه هستند.

ماهی پرنده آبی در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری در تمام اقیانوس‌های جهان یافت می‌شود. گستره حضور آن شامل مناطق زیر است: در دریای کارائیب و بخش غربی دریای مدیترانه حضور متوسطی دارد. اما در خلیج مکزیک نادر است و به ویژه در دریاهای داخلی واقع در جنوب شرقی آسیا مانند دریای سلب ،دریای سولو و دریای فلورس بسیار نادر می‌باشد.

منابع
-----

1. ↑  "سمک طائر أزرق". *ویکیبیدیا* (به عربی). 2021-06-16.
2. ↑  «Exocoetus volitans, Tropical two-wing flyingfish: fisheries». *web.archive.org*. ۲۰۱۸-۰۷-۲۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۸.
3. ↑  «Exocoetus volitans, Tropical two-wing flyingfish: fisheries». *web.archive.org*. ۲۰۱۸-۰۷-۲۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۸.
هم‌دمای صفر درجه در شرایط عادی هوا
**تراز صفر سلسیوس** (انگلیسی: Freezing level) یا **هم‌دمای صفر درجه** (zero-degree isotherm) نشان‌دهنده ارتفاعی است که دمای هوا در آن صفر درجه سلسیوس (نقطه انجماد آب) در هوای آزاد است. منظور از هوای آزاد زمانی است که به عنوان مثال امکان بازتاب نور خورشید توسط برف وجود داشته باشد. به بیان دیگر تراز صفر سلسیوس پایین‌ترین ارتفاع جوّ بالای یک محل معین است که در آن دمای هوا صفر درجهٔ سلسیوس باشد. مقدار تراز صفر سلسیوس در یک نقطه فقط برای مدتی کوتاه و اغلب کمتر از یک روز معتبر است.

بالاتر از هم‌دمای صفر درجه، دمای هوا پایین‌تر نقطه انجماد و در زیر آن دمای هوا بالاتر از نقطه انجماد است. نیمرخ این مرز و ویژگی‌های آن در هواشناسی مطالعه شده و در انواع پیش‌بینی‌ها به کار گرفته می‌شود. این عامل هواشناختی با وجود این که در پیش‌بینی عمومی وضع هوا بیان نمی‌شود ولی در پیش‌بینی‌های هوای مناطق کوهستانی به کار می‌رود.

جستارهای وابسته
---------------

* وارونگی هوا
* آهنگ کاهش

منابع
-----

1. ↑  «*تراز صفر سلسیوس*» [*علوم جَوّ*] هم‌ارزِ «*freezing level*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر یازدهم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۴۵-۳ (ذیل سرواژهٔ *تراز صفر سلسیوس*)

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Freezing level». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ آوریل ۲۰۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون اقلیم‌شناسی/هواشناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**بودجه دولت** یک صورت مالی است که درآمدها و هزینه‌های پیشنهادی دولت را برای یک سال مالی ارائه می‌کند. **تراز بودجه دولت**، که به عنوان **تراز عمومی دولت**، **تراز بودجه عمومی**، یا **تراز مالی عمومی** نیز نامیده می‌شود، تفاوت کلی بین درآمدها و هزینه‌های دولت است. تراز مثبت *مازاد بودجه دولت* و تراز منفی *کسری بودجه دولت* نامیده می‌شود. بودجه ای برای هر سطح از دولت (از ملی تا محلی) آماده می‌شود و تعهدات تامین اجتماعی عمومی را در نظر می‌گیرد.

تراز بودجه دولت را می‌توان به *تراز اولیه* و پرداخت‌های بهره روی بدهی‌های انباشته دولت تقسیم کرد. این دو با هم تراز بودجه را تشکیل می‌دهند. علاوه بر این، تراز بودجه را می‌توان به *تراز ساختاری* (همچنین به عنوان *تراز چرخه ای تعدیل* شده نیز شناخته می‌شود) و جزء چرخه ای تقسیم کرد: تراز بودجه ساختاری سعی می‌کند تأثیر تغییرات ادواری در تولید ناخالص داخلی واقعی را در نظر بگیرد تا وضعیت بودجه ای طولانی مدت تر را نشان دهد.

مازاد یا کسری بودجه دولت یک متغیر جریان است، زیرا مقداری در واحد زمان (معمولاً در سال) است؛ بنابراین از بدهی دولت، که یک متغیر موجودی است زیرا در یک مقطع زمانی خاص اندازه‌گیری می‌شود، متمایز است. جریان تجمعی کسری‌ها برابر با موجودی بدهی است.

کسری اولیه، کسری کل و بدهی
--------------------------

معنای «کسری» با «بدهی» که انباشته‌ای از کسری‌های سالانه است، متفاوت است. کسری بودجه زمانی رخ می‌دهد که مخارج دولت از درآمدی که دولت دریافت می‌کند بیشتر باشد. کسری را می‌توان با یا بدون احتساب سود پرداختی بدهی به عنوان مخارج اندازه‌گیری کرد.

*کسری اولیه* به عنوان تفاوت بین هزینه‌های جاری دولت برای کالاها و خدمات و کل درآمد جاری از همه انواع مالیات‌ها منهای پرداخت‌های انتقالی تعریف می‌شود. *کسری کل* (که اغلب کسری مالی یا فقط «کسری» نامیده می‌شود) کسری اولیه به اضافه پرداخت سود بدهی است.

بنابراین، اگر t به یک سال دلخواه اشاره داشته باشد، {\displaystyle G\_{t}} مخارج دولت و {\displaystyle T\_{t}} پس درآمد مالیاتی برای سال مربوطه باشد

{\displaystyle {\text{Primary deficit}}=G\_{t}-T\_{t}.\,}
اگر {\displaystyle D\_{t-1}} بدهی سال گذشته باشد (بدهی انباشته شده تا سال گذشته و با احتساب سال گذشته) و r نرخ بهره متصل به بدهی باشد، سپس کل کسری سال *t* این است:

{\displaystyle {\text{Total deficit}}\_{t}=r\cdot D\_{t-1}+G\_{t}-T\_{t}\,}
که در آن اولین جمله در سمت راست، پرداخت بهره به بدهی معوق است.

در نهایت، با استفاده از **قید بودجه دولت**، می‌توان بدهی امسال را از بدهی سال گذشته و کسری کل سال جاری محاسبه کرد:

{\displaystyle {D\_{t}}=(1+r)D\_{t-1}+G\_{t}-T\_{t}.\,}
یعنی بدهی پس از عملیات دولت امسال برابر با سال قبل به اضافه کسری کل امسال است، زیرا کسری فعلی باید از طریق استقراض از طریق انتشار اوراق قرضه جدید تأمین شود.

 استقراض دولت فرانسه (کسری بودجه) به عنوان درصدی از GNP، ۱۹۶۰–۲۰۰۹.

جستارهای وابسته
---------------

* حساب جاری (تراز پرداخت‌ها)
* سیاست مالی
* بودجه دولت
* مالیه عمومی

مخصوص ایالات متحده
* بدهی ملی ایالات متحده
* مالیات در ایالات متحده

منابع
-----

1. ↑  "IMF database". Imf.org. 2006-09-14. Retrieved 2013-02-01.
2. ↑  Michael Burda and Charles Wyplosz (1995), *European Macroeconomics*, 2nd ed. , Ch. 3.5.1, p. 56. Oxford University Press, شابک ‎۰−۱۹−۸۷۷۴۶۸−۰.
3. ↑  Michael Burda and Charles Wyplosz (1995), *European Macroeconomics*, 2nd ed. , Ch. 3.5.1, p. 56. Oxford University Press, شابک ‎۰−۱۹−۸۷۷۴۶۸−۰شماره استاندارد بین‌المللی کتاب 0-19-877468-0.
**بودجه تحقیقات** اصطلاحی است که عموماً هر بودجه برای تحقیقات علمی را پوشش می‌دهد، و در زمینه‌هایی از علم و فناوری و علوم اجتماعی است. این اصطلاح اغلب از طریق یک فرایند رقابتی به دست آمده، که در آن پروژه‌های تحقیقاتی بالقوه ارزیابی و کمک‌های مالی برای آن‌ها دریافت می‌شود؛ که چنین فرایندها، توسط دولت، بنگاه‌ها و بنیادهای اجرا، تخصیص می‌یابد.

بیشترین بودجه تحقیقاتی از دو منبع عمده می‌آید: شرکت‌ها (از طریق بخش تحقیق و توسعه) و دولت (از طریق دانشگاه‌ها و موسسات تخصصی دولت) انجام می‌شود. البته مقدار کمی از تحقیقات علمی بودجه خود را توسط بنیادهای خیریه ویژه تأمین می‌کنند؛ که از آن جمله تحقیقات، آن تحقیقاتی است که در رابطه با توسعه درمان بیماری‌هایی مانند سرطان، مالاریا و ایدز است.

به گفته سازمان همکاری اقتصادی و توسعه، حدود دو سوم از تحقیق و توسعه در زمینه‌های علمی و فنی ای است که از صنایع توسط دانشگاه‌ها و دولت به اجرا درآمده‌است.  

بودجه دولت برای مقادیر تحقیقات پزشکی در ایالات متحده حدود ۳۶٪ نسبت بودجه دولت در صنایع خاص بالاتر است، و آن غالب تحقیق در علوم اجتماعی و علوم انسانی است.

تحقیقات دولتی
-------------

تحقیقات دولتی هم، می‌تواند توسط خود دولت، یا از طریق کمک‌های مالی به محققان دانشگاهی و دیگران در خارج از دولت صورت بگیرد.

پژوهش بودجه خصوصی
-----------------

بودجه پژوهش توسط شرکت‌های خصوصی، که عمدتاً با انگیزه سود، و بسیار کمتر از دولت برای تأمین مالی پروژه‌های تحقیقاتی تنها به خاطر دانش می‌باشد. انگیزه سود باعث می‌شود محققان تمرکز انرژی خود را در پروژه‌هایی که به احتمال زیاد برای آنان سودآور است، صرف کنند.

منابع
-----

پیوند به بیرون
--------------
پرتاب آزمایشی ماهواره navstar
ماهواره جی پی اس(به انگلیسی: GPS satellite) ماهوارهای است که برای سامانه موقعیت‌یاب جهانی استفاده می شود.که نخستین ماهواره آن navstar1 در سال ۱۹۷۸ پرتاب شد.این ماهواره در بلندای ۲۰ هزار کیلومتر از زمین چرخیده و در هر روز دو بار دور زمین می چرخد.

این سامانه از ۲۴ ماهواره است که زمین را دور می‌زنند و در هر مدار ۴ ماهواره قرار دارد. راکت‌های کوچکی این ماهواره‌ها را در مسیر درست نگاه می‌دارد. به این ماهواره‌ها نوستار (NAVSTAR) گفته می‌شود. این ماهواره‌ها از محاسبات ریاضی ساده‌ای برای پخش اطلاعات استفاده می‌کنند که به عنوان طول و عرض و بلندی جغرافیایی گیرنده‌های روی زمین نشان داده می‌شوند.

جستارهای وابسته
---------------

ماهواره

سامانه موقعیت‌یاب جهانی

منابع
-----

ویکی‌پدیا انگلیسی

| ایالات متحده آمریکا ماهواره‌های جاسوسی ایالات متحده آمریکا |
| --- |
| اطلاعات تصویری | 

|  |  |
| --- | --- |
| عکس‌برداری | 
* KH-1 Corona
* KH-2 Corona
* KH-3 Corona
* KH-4A Corona
* KH-4B Corona
* KH-5 Argon
* KH-6 Lanyard
* KH-7 Gambit
* KH-8 Gambit 3
* KH-9 Hexagon
* KH-10 Dorian

 |
| الکترواپتیک | 
* Samos
* KH-11 Kennan
* Misty
* Enhanced Imaging System

 |
| رادار دهانه ترکیبی | 
* Quill
* Lacrosse
* FIA

 |
| فروسرخ |   |

 |
| شنود الکترونیک | 

|  |  |
| --- | --- |
| مدار نزدیک زمین | 
* GRAB
* Poppy
* White Cloud
* Samos-F

 |
| مدار بسیار بیضوی | 
* Jumpseat
* Trumpet

 |
| مدار زمین‌آهنگ | 
* Canyon
* Magnum
* Mentor (Orion)
* Mercury
* Rhyolite/Aquacade
* Vortex

 |

 |
| MASINT | 

|  |  |
| --- | --- |
| مأموریت اولیه | 
* FORTE
* ماهواره جی‌پی‌اس
* DMSP
* Vela

 |
| مأموریت ثانویه | 
* MIDAS
* DSP
* SBIRS
* STSS

 |

 |
| تحقیق و توسعه | 

|  |  |
| --- | --- |
| مأموریت اولیه | 
* MiTEx

 |
| مأموریت ثانویه |   |

 |
| ناشناخته | 

|  |  |
| --- | --- |
| اعداد USA | 
* یواس‌ای ۱۹۳

 |

 |
ماهواره‌ها در مدار زمین‌ثابت
**ماهواره زمین‌همگام** یا **ماهواره زمین‌آهنگ** (انگلیسی: Geosynchronous satellite) ماهواره‌ای است که در مدار زمین‌آهنگ قرار دارد و دوره مداری آن با دوره گردش زمین یکسان است. این‌گونه ماهواره‌ها پس از هر زمان نجومی به موقعیت خود در آسمان باز می‌گردد. ماهواره زمین‌ثابت نمونه‌ای خاص از ماهواره‌های زمین‌آهنگ است که دارای مدار زمین‌ثابت (مدار زمین‌آهنگ دایره‌ای بالای استوا) است. مدار بیضوی توندار نوع دیگری از مدار زمین‌آهنگ است که توسط ماهواره‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مزیت ماهواره‌های زمین‌آهنگ این است که نسبت به یک نقطه خاص بر روی زمین و نیز نسبت به ایستگاه‌های زمینی همیشه در یک محدوده از آسمان باقی می‌مانند. ویژگی مشخص ماهواره‌های زمین‌ثابت این است که همیشه در یک نقطه خاص در آسمان باقی می‌مانند، بدین معنی که گیرنده‌های زمینی این ماهواره‌ها نیاز به جابه‌جایی نداشته و می‌توانند در یک جهت ثابت باشند. ماهواره‌های زمین‌آهنگ اغلب برای اهداف مخابراتی به‌کار می‌روند. شبکه زمین‌آهنگ به شبکه‌ای مخابراتی گفته می‌شود که از مجموعه ماهواره‌های زمین‌آهنگ ساخته شده است.

کاربردها
--------

حدود ۶۰۰ ماهواره زمین‌آهنگ وجود دارد که برخی از آن‌ها فعال نیستند.

به‌نظر می‌رسد که ماهواره‌های زمین‌ثابت در یک نقطه بر فراز استوا ثابت شده‌اند. آنتن زمینی این ماهواره‌ها نیز در یک نقطه و جهت ثابت قرار دارند و نیازی به جابه‌جایی آن‌ها نیست. این ماهواره‌ها باعث انقلابی در مخابرات جهانی، پخش تلویزیونی و پیش‌بینی وضع هوا شده‌اند و کاربردهای مهمی در امور نظامی و اطلاعاتی دارند.

یکی از معایب ماهواره‌های زمین‌ثابت تأخیر زمان رفت و برگشت سیگنال‌های موج‌های رادیویی به میزان ۰/۲۵ ثانیه است که به‌دلیل ارتفاع زیاد ماهواره پدید می‌آید و باعث بروز مقدار ناچیز ولی مهم نهفتگی می‌شود. عیب دیگر این ماهواره‌ها پوشش جغرافیایی ناقص آن‌هاست که دریافت سیگنال‌های ماهواره در ایستگاه‌های زمینی واقع در بالاتر از ۶۰ درجه عرض جغرافیایی و ارتفاع کم را با مشکل مواجه می‌کند.

جستارهای وابسته
---------------

* مدار زمین‌آهنگ
* مدار زمین‌ثابت
* فهرست ماهواره‌ها در مدار زمین‌آهنگ
* تلویزیون ماهواره‌ای

منابع
-----

1. ↑  «*ماهوارهٔ زمین‌همگام*» [*فیزیک‌*] هم‌ارزِ «*geosynchronous satellite*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر ششم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۸۵-۶ (ذیل سرواژهٔ *ماهوارهٔ زمین‌همگام*)

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geosynchronous satellite». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۱۵.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فضاپیما یا ماهواره است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
سلولی در مرحلهٔ متافاز.
**متافاز** فرآیندی سلولی است که در جانداران یوکاریوت رخ میدهد.متافاز سومین مرحله از میتوز یا میوز است.

متافاز در میتوز
---------------

طی این مرحله، کروموزوم‌های مضاعف‌شده به بخش میانی سلول حرکت می‌کنند و در سطح استوایی سلول ردیف می‌شوند. در این مرحله، گروهی از رشته‌های دوک تقسیم از یک سو به قطب و از سوی دیگر به سانترومر کروموزوم‌ها متصل می‌شوند. در متافاز دو کروماتید هر کروموزوم حداکثر فشردگی را پیدا می‌کنند.

متافاز در میوز
--------------

در میوز دو فاز وجود دارد: فاز 1 و فاز 2.در متافاز 1، که دومین مرحلهٔ میوز 1 است، تترادها به وسیلهٔ رشته‌های دوک در سطح استوایی سلول ردیف می‌شوند.

متافاز 2 پس از پروفاز 2 رخ می‌دهد. در این مرحله کروموزوم‌ها که هنوز دو کروماتیدی هستند، در سطح استوایی سلول ردیف می‌شوند و از طریق سانترومرهای خود به رشته‌های دوک متصل می‌شوند.

پانویس
------

**^** واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85

منابع
-----

* *زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲*، سال سوم آموزش متوسطه. ۱۳۸۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

| * ن
* ب
* و
پروتئین‌های چرخه سلولی |
| --- |
| سیکلین | 
* A (A1, A2)
* B (B1, B2, B3)
* D (D1, D2, D3)
* E (E1, E2)

 |
| CDK | 
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* CDK-activating kinase

 |
| بازدارنده CDK | 
* INK4a/ARF (p14arf/p16, p15, p18, p19)
* cip/kip (p21, p27, p57)

 |
| خانواده p53 p63 p73 | 
* P53
* p63
* p73

 |
| سایر | 
* Cdc2
* Cdc25
* Cdc42
* Cellular apoptosis susceptibility protein
* E2F
* Maturation promoting factor
* Wee
* Cullin (CUL7)

 |
| نقاط وارسیفازها | 

|  |  |
| --- | --- |
| اینترفاز | 
* فاز G1
* فاز S
* فاز G2

 |
| فاز M | 
* میتوز (Preprophase
* پروفاز
* پرومتافاز
* متافاز
* آنافاز
* تلوفاز)
* سیتوکینز

 |
| نقاط وارسی | 
* Restriction point
* Spindle checkpoint
* Postreplication checkpoint

 |
| سایر فازهای سلولی | 
* آپوپتوز
* فاز G0
* میوز

 |

 |
لوگوی فعلی زبان برنامه‌نویسی B4A
**بیسیک فور اندروید** (در حال حاضر با نام B4A شناخته می‌شود) ابزاری قدرمند، ساده و سریع از خانواده ابزارهای B4X و دومین IDE تولید شده توسط Anywhere Software Ltd با هدف توسعه اپلیکیشن‌های اندروید می‌باشد.

B4A زبانی مبتنی بر شیءگرا و رویداد محور و زبان جایگزینی برای برنامه‌نویسی با جاوا است. این زبان گرچه بسیار به زبانهای ویژوال بیسیک و ویژوال بیسیک دات نت شباهت دارد اما در نوع خود زبانی جدید و **مستقل از ویژوال بیسیک** است. B4A شامل یک طراح بصری است که روند ساخت رابط‌های کاربری را که تلفن‌ها و رایانه‌های لوحی را با اندازه صفحه نمایش متفاوت هدف قرار می‌دهد ساده می‌کند. برنامه‌های تولید شده در این پلتفرم را می‌توان در شبیه‌سازهای اندروید (همچون بلواستکس) یا در دستگاه‌های واقعی اندروید با استفاده از Android Debug Bridge و اپلیکیشن B4A Bridge آزمایش کرد.

تصویری از محیط کد نویسی بیسیک فور اندروید (تم دارک - نسخه ۱۰٫۶)
B4A برنامه‌های اندروید امضا شده استاندارد تولید می‌کند که می‌توانند در فروشگاه‌های برنامه مانند گوگل پلی استور، سامسونگ اپس، کافه بازار و مایکت بارگذاری شوند.

از فوریه 2020 نسخه کامل بیسیک فور اندروید به صورت ۱۰۰٪ رایگان دردسترس قرار گرفته‌است
------------------------------------------------------------------------------------

شیوه ایجاد Hello World! در زبان بیسیک فور اندروید (نسخه‌های قبل از 10.6):

```
Private Sub ( برای مثال )Button1\_Click
Msgbox("Hello World!","")
End Sub

```

نمونه ابتدایی پیام "سلام بر دنیا!" ساخته شده در زبان بیسیک فور اندروید
توجه: به دلیل تغییرات B4A در نسخه ۱۰٫۶ برای ایجاد مسیج باکس نیاز به فعال سازی کتابخانه XUI داریم

مثال : 

```
Sub Process\_Globals
Private xui As XUI
End Sub

Private Sub ( برای مثال ) Button1\_Click
xui.MsgboxAsync("hello world!","")
End Sub

```

* از دیگر ابزارهای خانواده B4X می‌توان به B4I (برای تولید اپلیکیشن‌های IOS) و B4J (برای تولید نرمافزارهای ویندوز) نام برد.

منابع
-----

1. ↑  «Anywhere Software Launches Basic4android | Dr Dobb's». *web.archive.org*. ۲۰۱۳-۰۹-۰۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ سپتامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
2. ↑  "B4A-Bridge - Apps on Google Play". *play.google.com* (به انگلیسی). Retrieved 2021-02-27.
3. ↑  «Basic für Android "Android User». *web.archive.org*. ۲۰۱۳-۰۸-۰۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اوت ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۷.
مسجد تشویقیه.
**تَشویقیه** (ترکی استانبولی: Teşvikiye‎) یکی از چهار کوی در محله نشان‌تاشی در منطقه شیشلی شهر استانبول ترکیه است. سه کوی دیگر نشان‌تاشی عبارتند از: عثمان‌بی، ماچکا و پانگ‌آلتی. برپایه سرشماری سال ۲۰۰۰، جمعیت نشویقیه در آن سال، ۱۱۵۹۸ نفر بوده‌است.

کوی تشویقیه و مرکز تاریخی آن که در نزدیکی مسجد معروف تشویقیه واقع شده یک محله اعیان‌نشین و دارای شمار زیادی کافه، فروشگاه و نمایشگاه مد و آثار هنری است. این کوی و محله همچنین میزبان بسیاری از ساختمان‌های زیبا به سبک آرت نوو است که در حدود سال‌های ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۰ ساخته شده‌اند.

سنگ بنای یادبودی از دوره سلطان سلیم سوم عثمانی (۱۷۸۹–۱۸۰۷) در حیاط مسجد تشویقیه دیده می‌شود که نشان می‌دهد این محله در آن دوره سلیم محلی برای آموزش شکار و نشانه‌گیری بوده‌است.

اولین بنایی که تأثیر زیادی در توسعه این محله داشت مسجد تشویقیه است. این مسجد که در سال‌های ۱۷۹۵–۱۷۹۴ ساخته شد، توسط سلطان عبدالمجید در سال ۱۸۵۳–۱۸۵۴ مرمت و بازسازی شد و پس از آن سکونت اهالی بیشتر در منطقه سرعت گرفت.

جستارهای وابسته
---------------

* نشان‌تاشی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Teşvikiye». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ آوریل ۲۰۲۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تشویقیه موجود است. |
**ماهی بهشتی**، **بهشت ماهی** و یا **گورامی بهشتی** (*Macropodus opercularis*) گونه ای ماهی شیرین از خانواده گورامی هاست که در بیشتر آبهای شیرین در شرق آسیا از شبه جزیره کره تا شمال ویتنام یافت می شود. این گونه می تواند تا ۶٫۷ سانتیمتر (۲ ۵⁄۸ اینچ) نیز رشد کند، اگرچه بیشتر آنها فقط تا حدود ۵٫۵ سانتیمتر (۲ ۳⁄۱۶ اینچ) رشد میکنند.  گورامی های بهشتی یکی از اولین ماهی های زینتی در دسترس آکواریوم داران غربی بودند که در سال 1869 توسط وارد کننده فرانسوی ماهی آکواریومی پیر کاربونیر در پاریس، به کشور فرانسه وارد شد. ماهی بهشتی یکی از پرخاشگرترین اعضای خانواده خود است. تهاجمی تر از گورامی های سه نقطه ای است و در عین حال ماهیتش کمتر از کوبتیل است که کمتر نگهداری می شود.

زیستگاه و رژیم غذایی
--------------------

گورامی های بهشتی طیف وسیعی از شرایط آب را میتوانند تحمل کنند و در هر دو آب خنک و گرم به طور یکسان زنده می مانند. در طبیعت، آنها بیشتر در آب های کم عمق حاوی پوشش گیاهی متراکم مانند باتلاق، برکه ها یا مزارع برنج یافت می شوند.  با این حال آنها را می توان در آبگیرهای باز یا حتی ساده ترین آکواریوم های گرم نشده نگهداری کرد. آنها تقریباً هر نوع غذایی را می خورند، اما باید یک رژیم غذایی با پروتئین بالا (بر خلاف غذاهای گیاهی) به آنها داده شود. آنها همچنین لارو پشه، کرم سیاه، میگو آرتمیا و مگس های کوچک را نیز می خورند.

در آکواریوم خانگی
-----------------

 یک گورامی بهشتی نر در آکواریوم خانگی
گورامی های نر بهشتی را باید از هم جدا نگه داشت، زیرا آنها با قفل کردن آرواره های همدیگر به شدت مبارزه می کنند. یک نر را می توان با ماده ها نگه داشت. ماده ها نیز ممکن است به صورت گروهی در کنار هم نگهداری شوند. تگهداری گورامی های بهشتی به آکواریومی با حداقل 75 لیتر تا 115 لیتر نیاز دارد. مخزن باید به خوبی باید با ترکیبی از گیاهان کاشته و سنگ پوشیده شود.

 تعیین جنسیت در گورامی های بهشتی آسان است، نرها در مقایسه با ماده ها رنگارنگ تر و زیباتر و باله های بلندتری دارند.

منابع
-----

1. ↑  Huckstorf, V. (2012). "*Macropodus opercularis*". *IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN. **2012**: e.T166051A1108134. doi:10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T166051A1108134.en. Retrieved 19 November 2021.
2. 1 2  Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2006). "*Macropodus opercularis*" in FishBase. April 2006 version.
3. ↑  Miklosi, Adam, Vilmos Csanyi, and Robert Gerlai.

لینک های خارجی
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| شناسه‌های آرایه | 
* EoL: 203995
* GBIF: 5211160
* ITIS: 172642
* IUCN: 166051
* NCBI: 158451
* WoRMS: 1016961
* FishBase: 4777

 |
ماهی آب‌شور رنگ‌ها و نقش‌های گوناگونی دارند.
**ماهی آب‌شور** که ماهی دریایی هم خوانده می‌شود، ماهی‌هایی هستند که در آب اقیانوس زندگی می‌کند. ماهی‌های آب‌شور می‌توانند به تنهایی یا به صورت گروهی زندگی یا شنا کنند، که آن‌ها را یک دسته ماهی می‌نامند. ماهی‌های آب‌شور در بین ماهیگیران دریای عمیق و آکواریوم‌های سراسر کشور بسیار شناخته شده و محبوب هستند. ماهی‌های آب‌شور معمولاً در آکواریوم‌ها برای سرگرمی نگهداری می‌شوند. بسیاری از ماهی‌های آب شور نیز برای خوردن صید می‌شوند.

  

**ماهیان آب شور**

رژیم غذایی
----------

ماهی‌هایی که در آب شور اقیانوس زندگی می‌کنند، می‌توانند گوشت‌خوار،گیاه‌خوار یا همه‌چیزخوار باشند. ماهی‌های گیاه‌خوار در اقیانوس چیزهایی مانند جلبک و علف دریایی می‌خورند.بسیاری از رژیم‌های گیاهخواری در درجهٔ اول شامل جلبک‌ها هستند.بسیاری از ماهی‌های آب شور هم جلبک دریایی و هم ریز جلبک‌ها را می‌خورند.بسیاری از ماهی‌ها جلبک‌های قرمز، سبز، قهوه‌ای و آبی را می خورند، اما برخی از ماهی‌ها انواع خاصی را ترجیح می دهند.بیشتر ماهی‌های آب شور که گیاه‌خوار هستند تحت هیچ شرایطی جلبک نخواهند خورند.رژیم‌های غذایی گوشت‌خواری شامل: میگو ،پلانکتون و سخت‌پوستان ریز است.

زیستگاه
-------

اجزای مختلفی وجود دارد که زیستگاه یک موجود دریایی را تشکیل می‌دهند. بعضی از این اجزاء عبارتند از: درجه حرارت، کیفیت و مقدار آب (جریان و عمق آب). ویژگی‌های دیگر فیزیکی هم وجود دارد که در ایجاد یک زیستگاه کمک می‌کنند که مواد فیزیکی مانند سنگ‌ها، صخره‌ها و شن و ماسه یا پوشش گیاهی مانند مقدار جلبک‌ها، گیاهان دریایی و شوره‌زار ساحلی است. ماهی‌های خاص بر اساس آنچه می‌خورند یا چرخه‌ای از زندگی که در حال حاضر درآن به سر می‌برند، در زیستگاه‌های خاصی زندگی می‌کنند، چیز دیگر مقدار نمکی است که در آب آن محل خاص وجود دارد. چیز دیگر این است که برخی از زیستگاه‌های اقیانوس در واقع در اقیانوس نیستند و پای‌رود نامیده می‌شوند، و آن‌ها مناطقی هستند که اقیانوس‌ها و رودخانه‌ها به هم رسیده و با ایجاد مخلوطی از آب‌شور و آب‌شیرین زیستگاه متفاوتی برای زندگی انواع متفاوتی از ماهی‌ها و موجودات دیگر برای زندگی در آن پدیدمی‌آورند. اقیانوس خانهٔ جاندارانی به بزرگی نهنگ و همچنین جانداران میکروسکوپی کوچکی مثل فیتوپلانکتون‌ها است. با این حال، اکثریت عظیمی از جانداران اقیانوس که انسان‌ها می‌شناسند، ماهی‌های سادهٔ آب‌شور هستند. ماهی‌های آب‌شور می‌توانند در عمیق‌ترین مناطق اقیانوس که در آن هیچ نور خورشیدی نیست زندگی کنند، اما در سطح آب هم می‌توانند زندگی کند.

منابع
-----

1. 1 2  Chesley, Paul (2017-01-05). "Ocean Habitats and Information". *National Geographic*. Retrieved 2018-10-21.
2. ↑  Bale, Rachael (2016-05-03). "Breeding Aquarium Fish Can Help Save Reefs". *National Geographic*. Retrieved 2018-10-21.
3. ↑  Actman, Jani (March 29, 2018). [www.httpl://news.nationalgeographic.com/2018/03/wildlife-watch-fish-aquarium-trade/ "See How Fish Get From Coral Reefs to Your Aquarium Tank"]. *National Geographic*.
4. ↑  Hauter, Stan. "What Saltwater Fish Eat in the Wild". *The Spruce Pets*. Retrieved 2018-10-21.
5. ↑  "Facts About Saltwater Fish". *Gone Outdoors | Your Adventure Awaits* (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-03.
6. ↑  "Ocean Habitat". Retrieved 2018-05-03.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Saltwater fish». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۸.
مشخصات ظاهری
------------

بدن کشیده و از طرفین کاملاً فشرده، سر منفوط و درازی آن تقریباً برابر عرض بدن می‌باشد، بخش بالایی اولین کمان آبششی دارای ۱ تا ۲ عدد خار آبششی و بخش پایینی آن دارای ۷ تا ۱۲ عدد خار آبششی می‌باشد. خط جانبی در جلو دارای انشعابات ظریف زیادی بوده و تا وسط دومین باله پشتی تقریباً مستقیم است. سپس به آرامی به طرف پائین خم شده تا وسط ساقه دمی امتداد می‌یابد. باله پشتی اول دارای ۱۵-۱۷ شعاع نرم است. به‌دنبال باله پشتی دوم ۸ تا ۹ عدد بالچه و به دنبال باله مخرجی ۸ تا ۱۰ عدد بالچه وجود دارد. رنگ بدن در پشت آبی و در طرفین نقره‌ای است در طول پهلوها سه ردیف لکه‌های گرد نامنظم وجود دارد که از چشم شروع می‌شود. بخش بالایی باله پشتی تا خار هشتم سیاهرنگ است .از نظر اندازه ، حداکثر طول چنگالی به ۷۶ سانتی متر می‌رسد. در گزارش هایی که وجود دارد قباد ماهی با وزن 45 کیلوگرم نیز دیده شده است اما وزن متوسطی که در بازار عرضه می‌‌گردد بین یک تا 3 کیلوگرم می‌‌باشد. در اندازه‌‌های کوچک، متوسط و بزرگ صید می‌‌گردد و متناسب با سلیقه و تقاضای مصرف کنندگان وجود دارد.

زیست شناسی
----------

یک ماهی اپی پلاژیک و نریتیک محسوب می‌شود که دامنه مهاجرت آن در مقایسه با ماهی شیر کمتر است. این ماهی از عمق ۱۵ تا ۲۰۰ متری دیده می‌شود و گاهی وارد آبهای گل آلود مصب می‌شوند به صورت گله‌های کوچک حرکت می‌کنند.

تغذیه این ماهی، از ماهیان کوچک ( سادرین و آنچوی )، اسکودید و سخت پوستان صورت می‌گیرد.

نامهای مورد استفاده در جنوب ایران : قباب، شیر

وسایل صید در جنوب ایران: تور گوشگیر، تور گردان پیاله‌ای و قلاب خزنده.

منابع
-----

1. ↑  «ماهی قباد (غباد)». *فروشگاه محصولات دریایی اودریا | Odarya*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۰۶.

صادقی، ن .۱۳۵۲. ویژگی‌های زیستی و ریخت‌شناسی ماهیان جنوب ایران. انتشارات نقش مهر

| * ن
* ب
* و
انواع ماهیان در ایران |
| --- |
| شمال | 
* آزاد
* اردک‌ماهی
* اسبله
* اوزون‌برون
* راشکو
* زردک
* سفید
* سوف
* سیم
* سیم‌نما (کیل)
* شک ماهی
* فیل‌ماهی
* کپور
* کلمه
* کولی (مرواریدماهی)
* کیلکا
* گاو ماهی
* لای‌ماهی
* ماش‌ماهی

 |
| جنوب | 
* بیاح
* تن
* چنگو (شیر نیزه‌ای)
* حسون (کریشو)
* حلوا سفید
* حلوا سیاه
* خارو
* زبون (زبان صورتی)
* زرده
* زمین‌کن
* سارم
* سرخو (سلطان ابراهیم)
* سرکلا
* سکن
* سنگ‌سر
* شانک
* شانک قرمز
* شیرماهی
* شوریده
* صافی
* صبور (شعری صبور)
* عروس
* قباد
* کفشک
* کوسه (بمبک)
* گباب
* گیش سار
* متو
* مرکب
* میش‌ماهی
* هامور
* هوور

 |
| سایر نقاط ایران | 
* آمور (سفید پرورشی)
* اورنج
* زردپر
* سس ماهی
* سگ‌ماهی بلوچی
* سیاه‌ماهی
* قزل‌آلا
* کپوردندان
* نه‌خاره

 |
| وارداتی | 
* تیلاپیا
* ساردین
* سالمون
* کپور نقره‌ای
* کفال

 |
***تائوی برنامه‌نویسی*** (به انگلیسی: Tao of Programming) کتابی نیمه طنز، نیمه جدی است که در سال ۱۹۸۷ توسط جفری جیمز نوشته شده. این کتاب تقلیدی است طنزگونه از کتاب تائو ته چینگ. *تائوی برنامه‌نویسی* مجموعه‌ای از امثال و گفته‌های کوتاه است که در نه «کتاب» تقسیم شده‌اند. این امثال بازگوکننده‌های ایده‌آل‌های هکری هستند: مدیران باید برنامه‌نویسان را آزاد بگذارند، کد باید کوتاه، زیبا و قابل پشتیبانی باشد و …

جفری جیمز کتاب‌های مشابه دیگری از جمله *ذن برنامه‌نویسی* (۱۹۸۸) و *داستان کامپیوتر: رسیدن به آگاهی در دوره کامپیوتر* (۱۹۸۹) را نیز نوشته‌است؛ اگرچه همچون کتاب تائوی برنامه‌نویسی با اقبال مواجه نشدند.

بخش‌ها
------

این کتاب از نه بخش تشکیل شده که در هرکدام حکایت‌های کوتاه آمده‌است:

* پوچی خاموش
* استادان کهن
* طراحی
* کدنویسی
* نگهداری کد
* مدیریت
* خرد جمعی
* سخت‌افزار و نرم‌افزار
* پایان

پیوند به بیرون
--------------

* An online version of *متن انگلیسی The Tao of Programming*
* مروری بر *The Tao of Programming* نوشته Tal Cohen
* برگزیده‌هایی از *The Tao of Programming* نوشته Geoffrey James
* *ترجمه فارسی تائوی برنامه‌نویسی*
تندیسی از خدایی تائینو مربوط به سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی، موزهٔ متروپولیتن
**تائینوها**(به اسپانیایی: Taíno) بومیان باهاما، آنتیل بزرگ و شمال آنتیل کوچک بودند که تا پیش از چیرگی اروپاییان بر اینجا، در این سرزمین‌ها می‌زیسته‌اند. پنداشته می‌شود که تائینوهای دریانورد با آراواکها در آمریکای جنوبی ارتباطاتی داشته‌اند. زبان تائینو نیز وابسته به زبان‌های آراواک بود که از آمریکای جنوبی تا دریای کارائیب گویشورانی داشته و می‌دارد.

همزمان با رسیدن کریستف کلمب به قاره آمریکا در ۱۴۹۲ تائینوها سامانه‌ای قبیله‌ای داشتند که بر هر قبیله ریش‌سپیدی فرمان می‌راند و ریاست هم بدو به صورت موروثی می‌رسید. برای نمونه در همان زمان هیسپانیولا دارای پنج قبیله بود. این ریش‌سفیدان دارای آویزه‌ای زرین بودند که آنها را از دیگران متمایز می‌خواست. مصادف با همین روزگار بزرگترین مراکز تجمعی تائینو پیرامون ۳هزار تن جمعیت داشتند.

تائینوها دشمنان تاریخی همسایگان کاریب خود بودند. در سدهٔ ۱۵ میلادی تائینوها بر اثر تازش کاریب‌ها به شمال خاوری کارائیب رانده شدند، در این زمان به دلیل وجود اسیران زن تائینوی بسیار در میان کاریب‌ها، بسیاری از زنان کاریب به زبان تائینو سخن می‌گفتند.

در سدهٔ هژدهم میلادی جامعهٔ تائینو بر اثر بیماری آبله و گرفتاری‌های دیگری چون حل‌شدن اجباری در جوامع کشاورزی اسپانیایی و درآمیختن با دیگر نژادها از میان رفت.

منابع
-----

Wikipedia contributors, "Taíno people," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed April 23, 2011).

| * ن
* ب
* و
  سرخ‌پوست |
| --- |
| تاریخ | سرخ‌پوستان دیرین •  دوران پیشاکلمبی •  تاریخ حوادث ساکنان بومی قاره آمریکا •  باستان‌شناسی قاره آمریکا |  |
| استعمار اروپایی | استعمارگری اروپایان در قاره آمریکا •  تاریخچه جمعیت بومیان آمریکا •  مبادلات کلمبیایی |
| بر پایه کشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| آمریکای شمالی | کالاآلیت •  بومی‌های کانادا •  سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا •  بومی‌های مکزیک •  بومی‌های آمریکای مرکزی •  پی‌پیل •  تائینوها •  بومی‌های پاناما |
| آمریکای جنوبی | بومی‌های آرژانتین •  بومی‌های برزیل •  بومی‌های شیلی •  بومی‌های کلمبیا •  بومی‌های اکوادور •  بومی‌های پرو •  بومی‌های ونزوئلا •  بومی‌های آمریکای جنوبی |

 |
| جستارهای وابسته | مطالعات بومی‌های آمریکا •  زبان‌های بومی آمریکا •  جنبش بومیان در قاره‌های آمریکا •  هنرهای بصری سرخ‌پوستان •  تمدن مایا •  تمدن آزتک •  تمدن اینکا |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
برای دیگر کاربردها تائیس (ابهام‌زدایی) را ببینید.
تائیس در حال آتش زدن تخت جمشید اثر جاشوا رینولدز، ۱۷۸۱.
**تائیس** (به یونانی: Θαΐς) یک روسپی آتنی (هتایرا) بود که در زمان اسکندر مقدونی می‌زیست و در لشکرکشی‌های اسکندر او را همراهی می‌کرد. عمدهٔ شهرت او به‌واسطهٔ نقشش در تحریک اسکندر در واقعهٔ به آتش کشیدن تخت جمشید است.

تائیس معشوقه بطلمیوس یکم سوتر یکی از ژنرال‌های اسکندر بود. همچنین گفته شده‌است که ممکن است اسکندر نیز عاشق او بوده باشد، براساس گفته آتنائوس اسکندر دوست داشته «تائیس را با خودش نگه دارد» و این می‌تواند به این معنی باشد که او از هم خوابی با تائیس لذت می‌برده‌است. گفته می‌شود که وی بسیار شوخ و سرگرم‌کننده بوده‌است. آتنائوس همچنین می‌گوید که پس از مرگ الکساندر، بطلمیوس با تائیس ازدواج کرد و سه فرزند به دنیا آورد.

سوزاندن تخت جمشید
-----------------

اسکندر در حال بلند کردن تائیس برای آتش زدن پرسپولیس
اثر جرج روچه گروس، ۱۸۹۰.
ظاهراً تائیس اهل آتن بوده‌است و اسکندر را در طول جنگ‌هایش در آسیای صغیر همراهی می‌کرده‌است. از این جهت وی مورد توجه تاریخ قرار گرفت که در سال ۳۳۰ قبل از میلاد ، اسکندر کاخ تخت جمشید، محل اصلی سلسله هخامنشی را آتش زد. تائیس در مهمانی حضور داشت و سخنرانی کرد او اسکندر را متقاعد کرد که کاخ را بسوزاند. سلیتارچوس ادعا می‌کند که تخریب و آتش زدن تخت جمشید به تشویق تائیس بوده‌است. همچنین پلوتارک و دیودور اظهار می‌کنند که دلیل او پاسخ به سوزاندن معبد قدیمی پارتنون در آکروپولیس توسط خشایارشا در سال ۴۸۰ قبل از میلاد در طول جنگ‌های ایران و یونان بود.

و دیودور نقل می‌کند که تائیس پس از سخنرانی اسکندر نخستین کسی است که مشعل خود را به داخل تخت جمشید انداخت.

استدلال شده‌است که تائیس در این زمان معشوقه اسکندر بوده‌است و بطلمیوس بعداً با او ازدواج کرده‌است گرچه سایر نویسندگان معتقدند که او همیشه معشوقه بطلمیوس بوده‌است.

پانویس
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تائیس موجود است. |

1. ↑  «تائیس در لغت‌نامهٔ دهخدا». وبگاه لغت‌نامهٔ دهخدا. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۰.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Thaïs». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۰.
**تاجیکان کانادا** به شهروندان کانادایی تاجیکتبار گفته می‌شود. با توجه به سرشماری ۲۰۱۱، حدود ۲٬۴۰۰ کانادایی ادعای‌تبار تاجیکی داشتند. هم‌اکنون در استان کبک ۵۰۰ خانوادهٔ تاجیک از تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، روسیه، اسرائیل و غیره زندگی می‌کنند. آن‌ها ساکن مونترئال (بیش از ۲۵۰ خانواده)، شهر کبک، شربروک و گرنبی (۳۰ خانواده) هستند. بیش از ۵۰۰ خانوادهٔ تاجیک در منطقهٔ تورنتو زندگی می‌کند. تنها ۲۵۰ خانواده تاجیکان یهودی بخاری در فورست هیل در تورنتو زندگی می‌کنند.

تاریخچه مهاجرت به کانادا
------------------------

نخستین موج مهاجرت تاجیکان به کانادا در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی در بحبوحهٔ جنگ سرد آغاز شد. شمار مهاجران زیاد نبود. در میان آن‌ها نمایندگی در جامعهٔ تاجیکستان از جمله تاجیکان، یهودیان بخاری و تاجیکان روسی‌زبان بوده‌اند.

دومین موج مهاجران تاجیک در دههٔ ۱۹۸۰ پس از حملهٔ شوروی به افغانستان و هنگام پرسترویکای گورباچف به کانادا آمدند. تاجیکان از تاجیکستان، ازبکستان و به‌ویژه افغانستان به کانادا مهاجرت کردند.

موج سوم مهاجرت تاجیک به کانادا در سال ۱۹۹۲ و پس از جنگ داخلی تاجیکستان آغاز شد. این روند پس از به دست گرفتن قدرت توسط جنبش افراطی طالبان در افغانستان (۱۹۹۶) تشدید شد، سیاست تنفر ضد تاجیکی رژیم طالبان، هزاران نفر از مردم تاجیک را مجبور به ترک افغانستان به مقصد کانادا کرد.

موج چهارم مهاجرت تاجیکان از دههٔ نخست سال ۲۰۰۰ آغاز شده‌است. امروزه، مردم تاجیک از تاجیکستان، افغانستان، ازبکستان، اسرائیل و روسیه وارد کانادا شده‌اند.

منابع
-----

1. ↑  Statistics Canada (8 May 2013). "2011 National Household Survey: Data tables". Retrieved 11 February 2014.
2. ↑  "The Tajiks community of Canada". Retrieved 18 October 2014.
3. ↑  "The Tajiks community of Canada". Retrieved 18 October 2014.
4. ↑  "The Tajiks community of Canada". Retrieved 18 October 2014.
5. ↑  "The Tajiks community of Canada". Retrieved 18 October 2014.
6. ↑  "The Tajiks community of Canada". Retrieved 18 October 2014.
**درویش محمدمهدی**، ملقب به **معطرعلیشاه** (درگذشت: ۱۲۱۷ هجری قمری در طهران)، از دراویش و صوفیان مشهور عهد قاجاریه بود. وی که مریدان بسیار داشت، به دلایلی مورد خشم فتحعلیشاه قاجار واقع شد و به چوب و فلک بسته شد. امّا تاب ضربات چوب نسقچی باشی شاه را نیاورد و به همین دلیل جان سپرد.

زندگی‌نامه
----------

نام اصلی او محمدمهدی بود و فرزند *خواجه شفیع کرمانی شیستری* محسوب می‌شد. خانواده آنها همگی اهل علم و فضل بودند و نسب خانوادگی آنها به شیخ محمود شبستری، صاحب کتاب معروف گلشن راز می‌رسید. محمد مهدی، پس از انجام تحصیلات خویش به خدمات دولتی پیوست و مدتی کارمند دولت بود، اما بعد از این کار کناره‌گیری کرد و مشغول به تکمیل تحصیلات خویش گردید و ساکن مدرسه شد. وی مدتها نزد علمای زمان خویش درس خواند و بویژه در حکمت الهی به مقامات ارزنده‌ای رسید.

وی که به صوفیه پیوسته بود و لقب معطرعلیشاه گرفته بود، مریدان بسیاری پیدا کرده بود. تا بدانجا که شهرت و آوازهٔ او به گوش فتحعلیشاه قاجار رسید و فتحعلیشاه، وی را به تهران خواست و اسباب سکونت او را در تهران فراهم ساخت. با این وجود وی پس از مدتی اقامت در تهران، به همدان رفت و چون در آنجا جمعی از خوانین همدان دست ارادت به او دادند، اسباب نگرانی و خشم شاه قاجار را فراهم آورد. به همین دلیل فتحعلیشاه برای اینکه سر و صدایی در همدان برنخیزد، دوباره وی را به تهران احضار نمود و برای اینکه دیگربار هوای خروج از تهران به سرش نزند، دستور داد که او را چوب بزنند.

فرج‌الله خان نسقچی باشی چندان چوب و تبرزین به او زد که وی شش یا هفت روز بعد، بر اثر شدت جراحات وارده درگذشت. سال مرگ معطرعلیشاه را ۱۲۱۷ هجری قمری نوشته‌اند.

مقبره او در تهران، در قسمت جنوب غربی حرم امامزاده سیدنصرالدین و در کنار قبر شیخ چغندر، که او نیز از مرشدان صوفیه بود، قرار گرفته‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* شیخ چغندر

منابع
-----

* بامداد، مهدی (۱۳۴۷)، *شرح حال رجال ایران در قرن ۱۲ و ۱۳ و ۱۴ هجری (جلد ۶)*، تهران: زوار
**محمدحسین باخرزی** یا **میر محمدحسین رزه‌ای باخرزی** یا **میر محمد حسین هروی** از خوشنویسان و نستعلیقنویسان برجسته و از شاعران سدهٔ دهم هجری است.
اودر قزوین خوشنویسان می‌کرد و تذکره‌نویسان قدیمی‌تر او را از رزهٔ باخرز از نواحی نیشابور و تذکره‌های جدیدتر وی را از اسفراین دانسته‌اند. 

خط میر محمدحسین در کتابت را پخته و حتی بعضی در نهایت کمال ذکر کرده‌اند. وی در قزوین با اکثر بزرگان دربار شاه طهماسب همنشین بود اما پس از مرگ شاه به خراسان رفت و به کشاورزی پرداخت. قاضی احمد قمی مولف «خلاصه التواریخ» با او دیدار کرده و او را آراسته به کمالات و شعرش را نیکو دانسته است. در اوان ترکتازی ترکمانان و تحولات خراسان، پریشان حال و بی‌سامان شده و در همان اوان درگذشته است.

میر خلیل الله شاه خوشنویس نامدار دربار ابراهیم عادل‌شاه ثانی امیر دکن ملقب به «پادشاه قلم» برادرزاده میر محمدحسین بود.

اساتید
------

برخی منابع او را شاگرد سلطان محمد خندان و شاه‌محمود نیشابوری دانسته‌اند و برخی او را
شاگرد محمدقاسم شادیشاه ذکر کرده‌اند که از تعلیم شاه محمود نیشابوری و سلطان محمد خندان نیز بهره‌مند شده‌است.

امضا
----

به قلم کتابت حمدحسین باخرزی چنین رقمی وجود دارد: «کاتبها الفقیر (محمدحسین) الحسینی غفر ذنوبه و ستر عیوبه. تحریرا فی شهر رجب المرجب سنهٔ ۹۷۶ بمقام رزه من اعمال باخرز».

آثار
----

یک نسخه «دیوان» امیر شاهی که به احتمال قوی به خط اوست.

پانویس
------

1. 1 2  فضایلی ص ۴۹۱ و ۴۷۳
2. ↑  منشی قمی ص ۱۰۲
3. ↑  وب‌گاه آفتاب - میرخلیل‌الله هراتی

منابع
-----

* درگاه نیشابور

* فضایلی، حبیب الله. *اطلس خط*. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش ص ۴۹۱ و ۴۷۳
* بیانی، مهدی. *احوال و آثار خوشنویسان*. تهران ۱۳۶۳ش جلد۳ ص ۶۸۵ -۶۸۴
* منشی قمی، قاضی احمد. *گلستان هنر* تصحیح: احمد سهیلی خوانساری ۱۳۵۰. انتشارات منوچهری.۱۳۸۳ ص ۱۰۲
* مصطفی بن احمد عالی.*مناقب هنروران*. ترجمه و تحشیه: توفیق ه‍. سبحانی. تهران ۱۳۶۹ ش ص ۸۲ ،۷۱
* وب‌گاه آفتاب - میرخلیل‌الله هراتی[*پیوند مرده*]

  


| * ن
* ب
* و
خوش‌نویسی در جهان اسلام |
| --- |
| خط‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| خطوط اصلی | 
* کوفی
* بنّایی
* خطوط ششگانه (نسخ •  ثلث •  محقق •  ریحان •  توقیع •  رقاع)
* تعلیق
* نستعلیق
* شکسته‌نستعلیق
* دیوانی
* رقعه
* مغربی

 |
| خطوط تفننی تزیینی | 
* غبار
* طغرا
* سینی
* سیاق
* تاجی
* ناخنی
* معلی
* مرصع
* خط توأمان
* سفیر

 |

 |  |
| خوش‌نویسان | 
* ابن مقله
* ابن بواب
* یاقوت مستعصمی
* میرعماد حسنی
* میرزا احمد نیریزی
* درویش عبدالمجید طالقانیمیرعلی تبریزی
* میرعلی هروی
* سلطان‌علی مشهدی
* بایسنقر میرزا
* علیرضا عباسیمیرزا غلامرضا اصفهانی
* میرزا محمدرضا کلهر
* عمادالکتاب**فهرست خوش‌نویسان ایرانی**

 |
| جستارهای وابسته | 
* خوش‌نویسی ایرانی
* خط فارسی
* اصول دوازده‌گانه خوش‌نویسی اسلامی
* نقاشیخط
* سیاه‌مشق
* چلیپا
* مرقع
* کتابت قرآن
* ابزارهای خوش‌نویسی
* انجمن خوش‌نویسان ایران

 |
| مقاله‌های خوش‌نویسی اسلامی |
**مای نیم ایز لیلا** اثری در قالب رمان از بی‌تا ملکوتی است. این نخستین رمان وی پس از چاپ دو مجموعه داستان کوتاه *تابوت خالی و فرشتگان و* *پشت صحنه در ایران* است. این رمان به زبان کردی نیز منتشر و در کردستان عراق به چاپ دوم رسیده‌است.

ملکوتی در مورد رمان مای نیم ایز لیلا می‌گوید:

> یکی از دلایلی که این کار را برای خودم دوست داشتنی و جذاب می‌کند، نوشتن در فضایی بود که سانسوری وجود نداشت. من این رمان را بدون فکر سانسور و سانسورچی نوشتم و تا آنجا که در توانم بود سعی کردم خودسانسوری را هم کنار بگذارم و این حس به‌غایت جذاب و هیجان انگیز بود و من تا قبل از آن تجربه اش نکرده بودم. بکر بودن این تجربه مثل بکر بودن اولین بوسه در نوجوانی بود.
> 
> 

> این رمان را در ماه‌های اول مهاجرتم از ایران نوشتم. در حقیقت این رمان نتیجه تلاش من برای احساس زنده بودن و زندگی در سرزمینی جدید با تمام سرگشتگی‌ها و کم شدن‌ها بود. من با نوشتن اش خودم را دوباره پیدا کردم. انگار به هوای جدیدی که تنفس می‌کردم بگویم اسم من بی تاست… تنها وجه مشترک من و لیلا تلاش برای یافتن خود واقعی است در میان مردم و فرهنگی غریب و ناآشنا. شاید از این منظر شخصی‌ترین کار من باشد.
> 
> 

فلَش‌بک‌های متعدد از ویژگیهای رمان «مای نیم ایز لیلا» است و در خلال همین گذار از حال به گذشته‌است که خواننده با زوایای پنهان زندگی و روحیات کاراکتر اصلی و دیگر شخصیت‌های داستان آشنا می‌شود.

داستان
------

مای نیم ایز لیلا داستان زندگی چند مهاجر ایرانی در امریکا است که با کوله باری از تضادها، گره‌های ذهنی، وابستگی‌ها و بحرانهای سرزمین مادری به سرزمینی دیگر مهاجرت کرده‌اند، ولی شیوه زندگی در جامعه بیگانه برایشان مشکلات جدیدی را به همراه دارد.

پیوند به بیرون
--------------

inauthor:"Bita Malakouti بیتا ملکوتی"

منابع
-----

1. ↑  ملکوتی، Bita Malakouti بیتا (۲۰۱۲-۰۱-۰۱). *My name is leila: مای نیم ایز لیلا* (به عربی). Naakojaa ناکجا. شابک ۹۷۸۲۳۶۶۱۲۱۵۹۹.
2. ↑  ادبی، سپیده جدیری منتقد. «آنها می‌خواهند ایرانی بمانند؛ نگاهی به رمان 'مای نیم ایز لیلا'». *BBC News فارسی*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۴.
3. ↑  Farangis Siahpour, *مای نیم ایز لیلا و روایتی تازه از مهاجرت*, retrieved 2018-12-24
4. ↑  ««گپی با نویسندهٔ مای نیم ایز لیلا» | Gozideha - گزیده ها». *www.gozideha.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۴.
5. ↑  فیروزبخت، لادن (۳۰ ژوئیه ۲۰۱۴). «"مای نيم ايز ليلا" بحران فرهنگ پذيری در مهاجرت». *rfi.fr*. رادیو بین‌المللی فرانسه. دریافت‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۲۱.
6. ↑  «آرمان شهر | OPEN ASIA-Armanshahr| بنیاد آرمان شهر | "مای نیم ایز لیلا" بحران فرهنگ پذیری در مهاجرت». دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۲.
7. ↑  «معنای واژه، آداب زمینی و مای نیم ایز لیلا». *رادیو زمانه |Radiozamaneh*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۴.
**بیوبریک**، (به انگلیسی: BioBrick)، **آجر زیستی** یا **زیست‌آجر**، توالی یا ترتیبی از دی‌ان‌ای (DNA) است که با معیار (استاندارد) اتصال اندونوکلئازهای محدودکننده مطابقت دارد و از استاندارد مونتاژ اندونوکلئازهای محدودکننده پیروی می‌کند. بیوبریک بخش یا جزء تشکیل‌دهنده‌ای است که در ساختار یک مدار زیستی مصنوعی مشارکت می‌کند و در زیست‌شناسی مصنوعی، برای طراحی و مونتاژ مدارهای زیستی مصنوعی و ساخت واحدها یا بخش‌های بزرگتری با کارکرد مشخص و ازپیش‌تعیین‌شده، به‌منظور قرار دادن در سلول‌های زنده استفاده می‌شود. بیوبریک‌ها ترتیب یا توالی خاصی از دی‌ان‌ای هستند که با اهداف معین بر مبنای اصول مشخص در کنار یکدیگر قرار داده می‌شوند تا ساختار و واحد بزرگتری با نام مدار زیستی مصنوعی ایجاد کنند. این ساختار یا واحد بزرگتر، به نوبه خود برای کارکرد و سازوکار زیستی خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیوبریک‌ها بخش‌هایی از دی‌ان‌ای با کارکرد و وظیفه خاص هستند. بیوبریک‌ها موجب تشکیل واحدها یا ساختارهای زیستی با عملکرد زیستی خاص، مانند تولید یک فرآورده زیستی مشخص می‌شوند. پروموتر در ژنتیک نوعی بیوبریک است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی. BioBrick. بازبینی در ۲۵ مارس ۲۰۲۱
**محمود غنی‌زاده سلماسی** (۱۲۵۸ خورشیدی – ۱۳۱۳ خورشیدی) روزنامه‌نگار و شاعر مشروطه‌خواه ایرانی بود.

زندگی‌نامه
----------

میرزا محمود، فرزند میرزا غنی، از آزادیخواهان آذربایجان و از پیشتازان مشروطیت ایران در ماه جمادی‌الثانی ۱۲۹۶ هـ. ق (برابر با سال ۱۲۵۸ شمسی) در شهر سلماس به دنیا آمد. ابتدا به تجارت مشغول شد و در اوایل جوانی دورادور با سید جلال‌الدین کاشانی، مدیر روزنامه حبل‌المتین چاپ کلکته، مکاتبه داشت و به تشویق او گاهی مقالاتی برای این روزنامه می‌فرستاد. در مسافرتی که به قفقاز کرد، با میرزا عبدالرحیم طالبوف طرح دوستی ریخت و پس از بازگشت به ایران در محرم سال ۱۳۲۵ هـ. ق (حدوداً، اسفند ۱۲۸۵) روزنامه فریاد را در شهر ارومیه بنیاد نهاد. غنی‌زاده، در اوایل ۱۳۲۶ هـ ق، دو ماه پیش از کودتای محمدعلی میرزا و توپ بستن مجلس، به دعوت دوستانش به تبریز رفت و در روزنامه شورای ایران مقالاتی نوشت. پس از چندی ستارخان وی را که منشی مخصوصش بود، به نمایندگی انجمن ایالتی تبریز تعیین کرد و با تصویب انجمن، روزنامه‌ای به نام انجمن تأسیس شد که دو سال دوام یافت و ادارهٔ آن را غنی‌زاده به عهده داشت. سپس روزنامه دیگری به نام بوقلمون انتشار داد و نیز روزنامهٔ شفق، که دارنده آن صادق رضازاده شفق بود، در سال‌های اول و دوم به مدیریت او انتشار می‌یافت. در سال ۱۳۲۸ هـ. ق، به تشویق حاجی مخبرالسلطنه هدایت، والی آذربایجان، روزنامه هفتگی محاکمات را تأسیس کرد. غنی‌زاده در اواسط سال ۱۳۲۹ هـ. ق، مأمور تشکیل عدلیه سلماس شد و از نشر روزنامه محاکمات و همکاری با روزنامه شفق دست کشید.

غنی‌زاده پس از ورود سپاهیان روس به تبریز و پیشامد محرم خونین ۱۳۳۰ هـ ق، با جمعی از آزادیخواهان آذربایجان به استانبول مهاجرت کرد و در آنجا در ضمن داد و ستد، با ادبیات ترک آشنا شد و گاه‌وبیگاه در روزنامه اختر که ایرانیان مقیم استانبول انتشار می‌دادند، بر ضد تجاوزات روس و انگلیس به ایران اشعار و مقالاتی می‌نوشت. شعری که در همان هنگام اقامت در استانبول و اشغال کشور از طرف نیروی بیگانه به نام «نالش و نیاز» در تضمین غزل معروف حافظ سروده و در تاریخ ذیقعده سال ۱۳۳۳ هـ. ق، در روزنامه اختر به چاپ رسیده، و مثنوی معروف او «هذیان» با الهام از سبک جدید شعر عثمانی سروده شده‌است.

غنی‌زاده در اواخر سال ۱۹۱۵ میلادی (۱۲۹۴ خورشیدی)، که بحبوحه جنگ جهانی اول بود، به برلین رفت و چندی در تحریر مجله کاوه با تقی‌زاده و دیگر ایرانیان مقیم برلین همکاری کرد و در چاپخانه کاویانی آنجا تصحیح سفرنامه ناصرخسرو، زادالمسافرین، وجه دین، مجموعهٔ رباعیات عمر خیام و کتاب‌های دیگر را به عهده گرفت. پس از پایان جنگ که بعضی از نویسندگان ترک، از جمله سلیمان نظیف و روشنی بیگ مطالب ناروایی بر ضد ایران انتشار می‌دادند، غنی‌زاده رسالهٔ مستدل و محکمی به عنوان پاسخ به روشنی بیگ به زبان ترکی نوشت و در برلین منتشر ساخت. غنی‌زاده مدتها در کتابخانهٔ ملی برلین مشغول به کار بود و در آنجا از روی مآخذ و منابع موثق دربارهٔ تاریخ آذربایجان مطالعه و تتبع کرد و یادداشت‌های گرانبهایی فراهم آورد که تا آخر عمر فرصت تنظیم آن‌ها را نیافت.

درگذشت
------

محمود غنی‌زاده پس از چهارده سال دوری از وطن در اواخر بهار سال ۱۳۰۵ شمسی به ایران بازگشت و در آبان ماه آن سال روزنامه سهند را در تبریز تأسیس کرد. غنی‌زاده در روز سی ام بهمن ۱۳۱۳ در تبریز درگذشت. وی را در گورستان طوبائیه تبریز دفن کردند اما چندین دهه بعد در جریان تبدیل این گورستان به بوستان مفاخر تبریز قبر وی نابود شد.

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***محمود غنی‌زاده*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* آرین‌پور، یحیی، *از صبا تا نیما*