recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**دی هاویلند کامت** (به انگلیسی: de Havilland Comet) نخستین هواپیمای جت تجاری در جهان بود. نمونه اولیهٔ این هواپیما با نام «کامت ۱» نخستین‌بار در سال ۱۹۴۹ به پرواز درآمد. این هواپیما توسط شرکت د هویلند در هتفیلد، انگلستان طراحی و ساخته شد. طراحی آئرودینامیکی منحصر به فرد با چهار موتور سری هالفورد اچ۲ روی بال‌ها، فشار مناسب کابین و پنجره‌های بزرگ مربعی‌شکل، از ویژگی‌های این هواپیما بود. در سال ۱۹۵۲، طراحی بدنه و محیط نسبتاً آرام کابین مسافری این هواپیما، مطلوب و امیدوارکننده به نظر می‌رسید.

با این حال، یک‌سال پس از ورود این هواپیما به خطوط هوایی، حوادث ناگواری و ناشناخته‌ای رخ داد که طی آن ۳ فروند کامت، در ۱۲ ماه از بین رفت. دو مورد از این حوادث ناشی از درهم‌شکستن بدنه بود که بر اثر خستگی فلز در هواپیما رخ داد. این پدیده تا آن زمان هنوز به درستی برای دانشمندان قابل درک نبود. حادثهٔ سوم به علت افزایش فشار داخل هواپیما حین پرواز رخ داده بود که آن نیز به دلیل تغییرات شدید آب و هوایی اتفاق افتاد. پس از آن کامت برای مدتی از خدمت کنار گذاشته شد و مورد آزمایش قرار گرفت. در نهایت علت این حوادث نوع طراح و ساخت بدنهٔ هواپیما عنوان شد؛ که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به تمرکز شدید فشار در گوشه‌های پنجره‌های مربعی اشاره کرد که باعث درهم‌شکستن بدنه می‌شد. در نتیجه طراحی کامت به صورت گسترده تغییر کرد و پنجره‌های بیضی‌شکل جایگزین شد. همچنین در بدنه نیز تغییراتی انجام شد تا بدنه حائز ساختاری قوی‌تر باشد. پس از آن بود که دیگر شرکت‌های تولیدکننده هواپیما، این تغییرات را در طراحی‌های خود مورد توجه قرار دادند.

اگرچه فروش کامت هیچ‌وقت وضعیت خوبی پیدا نکرد اما کامت ۲ و نمونه اولیهٔ کامت ۳ که در سال ۱۹۵۸ به سری کامت ۴ ارتقاء یافت برای سه دهه مورد استفاده قرار گرفت. کامت همچنین برای خدمات نظامی همچون VIP، حمل و نقل پزشکی و مسافربری و نظارتی به کار گرفته شد.

بزرگترین تغییرات در مدلی انجام شد که منجر به ساخت هواپیمای گشت دریایی به نام هاوکر سیدلی نیمراد شد. این هواپیما تا سال ۲۰۱۱ در خدمت نیروی هوایی سلطنتی انگلستان بود؛ بیش از ۶۰ سال پس از نخستین پرواز کامت.

نگارخانه
--------

* کامت ۴کامت ۴
* کامت ۱ متعلق به شرکت BOAC - سال ۱۹۵۲کامت ۱ متعلق به شرکت BOAC - سال ۱۹۵۲
* موتورهای منحصر به فرد کامت ۱ با نام هالفورد اچ-۲موتورهای منحصر به فرد کامت ۱ با نام هالفورد اچ-۲
* کاکپیت کامت ۴کاکپیت کامت ۴
* کاکپیت کامت ۴کاکپیت کامت ۴

جستارهای وابسته
---------------

* عصر جت

منابع
-----

نخستین نمونهٔ کامت در هتفیلد که پنجره‌های مربعی آن مورد توجه است.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «De Havilland Comet». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۰۳ فوریه ۲۰۱۹.
آشی‌کاگا یوشی‌آکی
در این نام ژاپنی، «آشی‌کاگا» نام خانوادگی است.
**آشی‌کاگا یوشی‌آکی** (به ژاپنی: 足利 義昭 Ashikaga Yoshiaki)
(۱۵۳۷–۱۵۹۷ میلادی) پانزدهمین و همچنین آخرین شوگون از شوگون‌سالاری آشی‌کاگا بود. او از سال ۱۵۶۸ تا ۱۵۷۳ میلادی حکمرانی کرد. پدر او آشیکاگا یوشی‌هارو دوازدهمین و برادرش آشیکاگا یوشی‌ترو سیزدهمین شوگون بود. فقدان یک قدرت مرکزی قدرتمند در پایتخت ژاپن ادامه داشت تا زمانی که سالار جنگ اودا نوبوناگا به همراه ارتش خود در سال ۱۵۶۸ به کیوتو وارد شد، در برقراری دوبارهٔ دوره موروماچی یوشی‌آکی یک شوگون دست نشانده بود و شوگون چهاردهم آشی‌کاگا یوشی‌هیده، بدون اینکه به پایتخت وارد شود سرنگون شد. بیشتر تاریخ‌دانان سال ۱۵۷۳ را سال پایان یافتن شوگون‌سالاری آشی‌کاگا و آغاز دوره آزوچی–مومویاما در نظر می‌گیرند در این سال یوشی‌آکی به دستور اودا نوبوناگا از کیوتو تبعید شد. او در تبعید به یک راهب بودایی تبدیل شد و موهای خود را تراشید و نام *شو-سان* را برای خود انتخاب کرد. او بعدها نام خود را به *ری-او* تغییر داد.

حادثه معبد هونکوکو
------------------

به حمله سه ژنرال میوشی (ایواناری تومومیچی، میوشی ناگایاسو و میوشی سوی) به مقر شوگون پانزدهم آشیکاگا یوشی‌آکی در معبد هونکوکو در کیوتو در ۳۱ ژانویه ۱۵۶۹ اشاره دارد.

منابع
-----

1. ↑  مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ashikaga Yoshiaki». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۳.
**ایزد آسمان** آسمان نخستین آفریده‌ی اهورامزدا پیش از جهان مادی است. آسمان در اوستا ستوده شده است و آفرینش دیگر پدیده‌ها با آسمان در پیوند است. به این معنی که اهورامزدا از گوهر آسمان آب و از آب زمین را آفرید. و به یاری آسمان شادی را آفرید.

ایرانیان باستان چهارعنصر یا چهار آخشیج آب، باد، خاک و آتش را بسیار گرامی و مقدّس می‌شمردند و آنها را به‌وجودآورندهٔ هستی و گردانندهٔ جهان می‌دانستند؛ تا آنجا که مذهب بیشتر اقوام کهن ایرانی نیز همین عناصر طبیعت بوده‌است. در میان این خدایان، الههٔ آب، آتش، خورشید و آسمان، اهمیت بیشتری داشتند.

در اساطیر ایرانی اهریمن در نخستین نبرد با اهورمزدا سه هزار سال مدهوش بود. پس اهورمزدا، آفرینش مینوی هستی را صورت مادی بخشید و از گوهر بنیادین خود که روشنی بود، چهار آخشیج (آخشیجان) را آفرید و به ترتیب، آتش، باد، آب و خاک؛ یکی را از دیگری زایاند. آنگاه نخستین چیزی که دیدنی بود آمد، یعنی قطره‌‏ای مایع، مانند دانه اشکی زلال و بزرگ به پهنای همه آب‏های جهان. از این اشک، آسمان آفریده شد که نخستین آفریده از آفریده‌‏های شش‏گانه است. ایزد آسمان وظیفه دارد که در نبرد با اهریمن، دیوان را زندانی کند. این مرد (آسمان ایزد) صاحب دختر یا همسری است که آرمیتی ـ به معنای مادر زمین ـ نام دارد. در تعبیرات کهن‌‏تر او را دختر خود هرمز دانسته ‏اند.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست ایزدان ایرانی

پانویس
------

1. ↑  نشریه امرداد
2. ↑  سوسن پورشهرام. «پژوهشی بر عنصر آب در روش نقد ادبی گاستون باشلار (با نگرشی بر شعر کسایی مروزی)». ادبیات تطبیقی سال سوم ـ شماره 10 فصلنامة علمی ـ پژوهشی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۳.
3. ↑  «افسانه های آفرینش». *پرتال جامع علوم انسانی*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۰۵.
**آلکیل‌دار** (**هالوژن زدایی آمینی**) یک نوع واکنش آلی میان یک آلکیل هالید با آمونیاک یا یک آمین است. واکنش از نوعهسته دوستی آلیفاتیک نامیده می‌شود و محصول واکنش یک آمین دارای استخلاف (آلکیلی) بیشتر است. این روش به طور گسترده در آزمایشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد با این حال از لحاظ صنعتی کمتر مهم مورد توجه قرار دارد چرا که در صنعت آلکیل هالیدها به عنوان منبع آلکیل خیلی مورد استفاده واقع نمی‌شوند.

{\displaystyle {\ce {\underbrace {H-\!\!{\overset {\displaystyle R1 \atop |}{\underset {| \atop \displaystyle R2}{N}}}\!\!\!\!:} \_{{primary\ or \atop secondary} \atop amine}}}+\underbrace {\ce {R3X}} \_{{\text{halogeno-}} \atop {\text{alkane}}}{\ce {->}}\underbrace {\ce {:\!\!\!\!{\overset {\displaystyle R1 \atop |}{\underset {| \atop \displaystyle R2}{N}}}\!\!-R3}} \_{\begin{matrix}{{{\text{alkyl-}} \atop {\text{substituted}}} \atop {\text{amine}}}\\{\ce {(secondary \atop or\ tertiary)}}\end{matrix}}+{\ce {\underbrace {HX} \_{halogen \atop acid}}}}
وقتی که یک آمین نوع سوم، واکنش آلکیل‌دار شدن را انجام می‌دهد محصول واکنش یک نمک آمونیوم چهارتایی است و واکنش مورد نظر به نام واکنش منشاتکین شناخته می‌شود:

{\displaystyle {\ce {\underbrace {R3-\!\!{\overset {\displaystyle R1 \atop |}{\underset {| \atop \displaystyle R2}{N}}}\!\!\!\!:} \_{tertiary \atop amine}}}+\underbrace {\ce {R4X}} \_{{\text{halogeno-}} \atop {\text{alkane}}}{\ce {->\underbrace {\underbrace {R3-{\overset {\displaystyle R1 \atop |}{\underset {| \atop \displaystyle R2}{N+}}}\!\!-R4} \_{{quaternay \atop ammonium} \atop cation}+\underbrace {X^{-}} \_{halide \atop anion}} \_{quaternay\ ammonium\ salt}}}}

روشهای آلکیل‌دار کردن جایگزین
-----------------------------

برای مصارف آزمایشگاهی *N*-آلکیل‌دار کردن اغلب یک واکنش غیر گزینشی محسوب می‌گردد. انواع مختلفی از روش‌های جایگزین توسعه داده شده‌اند از جمله واکنش دلپین که با استفاده از هگزامین انجام می‌پذیرد. سنتط گابریل شامل استفاده از یک معادل اکی والانی −NH2، تنها برای آلکیل هالیدهای نوع اول قابل استفاده است.

منابع
-----

1. ↑  March, Jerry (1985), *Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure* (3rd ed.), New York: Wiley, ISBN 0-471-85472-7
2. ↑  Ervithayasuporn, V. (2012). "Synthesis and Reactivity of Nitrogen Nucleophiles-Induced Cage-Rearrangement Silsesquioxanes". *Inorg. Chem.* **51** (22): 12266–12272. doi:10.1021/ic3015145.
**خودگیرنده** (انگلیسی: Autoreceptor) نوعی گیرنده است که در غشای سلولی پیش‌سیناپسی یاخته‌های عصبی واقع شده‌است. این گیرندهٔ بخشی از حلقهٔ بازخورد منفی در ترارسانی پیام است و تنها به پیام‌رسان‌های عصبی یا هورمون‌های رها شده از همان یاختهٔ عصبی که در آن واقع شده‌اند، حساس است؛ برخلاف دگرگیرنده‌ها که به پیام‌رسان‌های عصبی یا هورمون‌های ترشح‌شده از یاخته‌های دیگر حساس هستند. هر گیرنده‌ای بر حسب نوع پیام‌رسانی که از یاختهٔ عصبی خودش رها می‌شود، ممکن است نقش خودگیرنده یا دگرگیرنده ایفا کند.

خودگیرنده‌ها می‌توانند در هرجایی از غشای سلولی باشند: در دندریت، پریکاریون، آکسون، یا پایانه‌های آکسونی.

یک یاختهٔ عصبی پیش‌سیناپسی به‌طور معمول، یک پیام‌رسان عصبی خاص در پایانه پیش سیناپسی رها می‌کند که توسط گیرنده‌های پس‌سیناپسی یاختهٔ عصبی بعدی شناسایی می‌شود. خودگیرنده‌ها می‌توانند این پیام‌رسان عصبی خاص را شناسایی کرده و در کنترل فرایندهای داخل‌سلولی (معمولاً جلوگیری از ترشح بیشتر آنها یا جلوگیری از ساخت پیام‌رسان‌ها) شرکت دارند. در نتیجه رهاسازی پیام‌رسان‌های عصبی توسط یک سامانهٔ بازخورد منفی کنترل و تنظیم می‌شود. خودگیرنده‌ها عموماً از نوع گیرنده جفت‌شونده با پروتئین جی هستند (و نه کانال یونی دریچه-لیگاندی) و از طریق «پیغام‌برهای ثانویه» عمل می‌کنند.

Autoreceptor diagramاین تصویر، یک یاختهٔ عصبی پیش‌سیناپسی را نشان می‌دهد (چپ) که در حال رهاسازی نوراپی‌نفرین در پایانه پیش سیناپسی است. نوراپی‌نفرین بر روی گیرنده‌های موجود بر یاختهٔ عصبیِ پس‌سیناپسی (راست) و همچنین بر روی خودگیرنده‌های پیش‌سیناپسی عمل می‌کند. فعال شدن این خودگیرنده‌ها، جلوی رهاسازی بیش از حد و غیرضروری نوراپی‌نفرین را می‌گیرد.A pharmacodynamic model of amphetamine and TAAR1آمفتامین، آمین‌های کمیاب و دوپامین قادرند گیرندهٔ TAAR1 را در یاخته‌های عصبی دوپامینی فعال کنند، اما گیرندهٔ، D2sh را تنها دوپامین می‌تواند فعال کند. این گیرنده‌ها اثر معکوسی بر روی سیگنالینگ پروتئین کیناز دارند. این موضوع سبب ایجاد اثرات معکوسی بر روی فسفریلاسیون DAT و در نهایت بر روی «بازجذب» پیام‌رسان‌ها می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  Siegel GJ, Agranoff BW, Albers RW, et al. eds. (1999). "Catecholamine Receptors". *Basic Neurochemistry: Molecular, Cellular and Medical Aspects* (6th ed.). Lippincott-Raven.
2. ↑  Bear; Connors; Paradiso (2006). *Neuroscience: Exploring the Brain* (3rd ed.). p. 119.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Autoreceptor». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۲۰.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی مولکولی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**رودخانهٔ دارآباد** شرقی‌ترین رودی است که از رشته کوه توچال وارد تهران می‌شود.

مسیر
----

این رود در شمال شرقی شهر تهران از یال رشته کوه توچال و قلل پیازچال سرچشمه گرفته و به سوی شرق مانند لزون، سیاهبند، چپدره، و دارآباد و درهای شمال غربی-جنوب شرقی در شرق قلهٔ پیازچال حرکت کرده، و به آبهای درازلش و چشمه‌های سیردورو پیوسته و از درهٔ فراخسینه وارد روستای دارآباد می‌شود. این رود پس از آبیاری باغهای دارآباد، لارک، ازگل، و چند کشتزار که در گذشته بسیار بوده‌اند وارد رودخانه و مسیلی بسیار پهناور می‌شود و پس از عبور از زیر پل پهناور، بزرگراه بابایی و لویزان حسین‌آباد مبارک‌آباد شمس‌آباد و گذر از زیر بزرگراه رسالت. به مسیل باختر می‌ریزد.

وجه تسمیه
---------

اطراف این رودخانه به دلیل وجود رطوبت زیاد در گذشته مکانی پر از درختهای طبیعی بودهاست. دار واژهای پهلوی به معنای درخت، چوب، الوار، تیر بام، و … بودهاست و هنوز هم در برخی از مناطق فارسیزبان و حتی برخی زبانهای غیر فارسی مانند عربی از این واژه استفاده می‌شود، زیرا اصل این واژه هندواروپایی بوده و با کلماتی مانند *Tree* در انگلیسی هم ریشه است. اصطلاح «دار و درخت» هم از همین‌جا برداشت شدهاست. دارآباد به معنای مکانی پر از درخت است.

منابع
-----

1. ↑  . پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
2. ↑  . بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژانویه ۲۰۱۸. پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
**جونتینت** (یک واژه مرکب از "جون" (ژوئن) و *ناینتین*
 *(نوزدهم به انگلیسی))، همچنین به عنوان **روز آزادی** شناخته شده‌است، و از تعطیلات آمریکا است که برابر با جشن ۱۹ ژوئن است. در ۱۹ ژوئن سال ۱۸۶۵، اعلامیه آزادی بردگان که در تاریخ ۱ ژانویه ۱۸۶۳ در ایالات متحده صادر شده بود، توسط گوردون گرنجر برای بردگی آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در تگزاس خوانده شد. تگزاس پس از پایان جنگ داخلی آمریکا در آوریل همان سال، آخرین ایالات مؤتلفه آمریکا بود که این اعلامیه را اعلام کرد.*

تاریخ
-----

 دستور عمومی شماره ۳، ۱۹ ژوئن ۱۸۶۵
در طول جنگ داخلی آمریکا، رئیس‌جمهور آبراهام لینکلن اعلامیه اولیه آزادی را در ۲۲ سپتامبر ۱۸۶۲ صادر کرد. اعلامیه رهایی به‌طور رسمی در اول ژانویه ۱۸۶۳ صادر شد.

رعایت قانونی
------------

تگزاس اولین ایالتی بود که در سال ۱۹۸۰ این تاریخ را به رسمیت شناخت. در سال ۲۰۰۲، هشت ایالت رسماً جونتینت را به رسمیت شناختند و چهار سال بعد، ۱۵ ایالت این تعطیلات را به رسمیت شناختند. تا سال ۲۰۰۸، کمی بیش از نیمی از ایالت‌ها به نحوی روز جونتینت را به رسمیت شناختند. تا سال ۲۰۱۹، ۴۷ ایالت و ناحیه کلمبیا جونتین را به رسمیت شناختند، اگرچه از سال ۲۰۲۰ تنها تگزاس این تعطیلات را به عنوان تعطیلات با حقوق برای کارمندان ایالتی پذیرفته بود. پس از یک سال پس از قتل جورج فلوید که در ۲۵ مه ۲۰۲۰ رخ داد، ۹ ایالت از جمله نیویورک، واشینگتن و ویرجینیا، جونتین را تعطیلات با حقوق تعیین کرده بودند. در سال ۲۰۲۰، چارلز بیکر، فرماندار ماساچوست، اعلامیه ای صادر کرد که این روز به عنوان «روز استقلال ژوئن» نامگذاری خواهد شد. این به دنبال ارائه لوایحی از سوی مجلس و سنا برای تبدیل روز جونتینت به تعطیلات دولتی صورت گرفت. بیکر به‌طور خاص در مورد این لوایح اظهار نظر نکرد، اما قول داد که به رعایت جونتینت اهمیت بیشتری بدهد. در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۱، ایلینوی قانونی را تصویب کرد که تعطیلات تشریفاتی خود را به تعطیلات دولتی با حقوق تغییر داد.

جستارهای وابسته
---------------

* سیزدهمین اصلاحیه قانون اساسی ایالات متحده
* روز رهایی
* تاریخچه آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار در تگزاس
* روز انتخابات سیاه و سفید
* روز رهایی سرخ‌ها
* برده داری در ایالات متحده
* *خانم ژوئن*
* اعلامیه رهایی
* ۱۹ ژوئن

منابع
-----

1. ↑  "Juneteenth Celebrated in Coachella". *Black Voice News*. June 22, 2011. Archived from the original on January 22, 2012.
2. ↑  "Juneteenth: Our Other Independence Day". *Smithsonian* (به انگلیسی). Retrieved 2019-06-27.
3. ↑  "Preliminary Emacipation Proclamation, 1862". *The National Archives*. Retrieved 2020-06-03.
4. ↑  "The Emancipation Proclamation". *National Archives* (به انگلیسی). 2015-10-06. Retrieved 2020-06-03.
5. ↑  Blair, William Alan; Younger, Karen Fisher (2009). *Lincoln's Proclamation: Emancipation Reconsidered* (به انگلیسی). Univ of North Carolina Press. p. 137. ISBN 978-0-8078-3316-2.
6. ↑  Holzer, Harold; Medford, Edna G.; Williams, Frank J. (2006-05-01). *The Emancipation Proclamation: Three Views* (به انگلیسی). LSU Press. p. 20. ISBN 978-0-8071-3144-2.

پیوند به بیرون
--------------

* تاریخچه ژوئن بایگانی‌شده در ۲۷ مه ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine، وب سایت برای جشن جهانی ژوئن ژوئن
* جنیفر شوسلر ، "آزادی به عنوان مجازات مرگ"، *نیویورک تایمز*، ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲
* جشن ژوئیه برکلی، جشن سال ۲۰۱۴
* ژوئن: سرویس تحقیقات کنگره برگه اطلاعات
* نوزدهم در ایالات متحده
* بیست و یکمین جشن جهانی جهانی، وب سایت برای جشن ۱۵۰ سالگی
نمونه ای از سانکوچو
**آشپزی پانامایی** (انگلیسی: Panamanian cuisine) ترکیبی از روش‌ها، غذاها. مواد اولیه غذایی آفریقایی، اسپانیایی و بومیان آمریکا است که بازتاب دهنده جمعیت متنوع آن است. از آنجا که پاناما یک پل سرزمینی بین دو قاره است، تنوع زیادی از سبزیجات، گیاهان و میوه‌های استوایی دارد که در آشپزی بومی از آنها استفاده می‌شود.

مواد اولیه غذایی رایج در در غذاها ی پانامایی ذرت، برنج، آرد گندم، موز پختنی، مانیوک، گوشت گاو، گوشت مرغ، گوشت خوک و خوراک دریایی هستند.

نوشیدنی‌ها
----------

در پاناما، میکده‌هایی وجود داشت که به بازرگانان، گردشگران و قماربازان محلی و برخی که به واسطه پرسنل نظامی آمریکا رفت و آمد می‌کردند، از آنها پذیرایی می‌کردند. مورد اخیرالذکر بیشتر به عنوان «شات و آبجو» رستورانهای بی کیفیت بی‌نام و نشان، شهرت داشت. یکی از این میکده‌ها، کرش پلیس (Kresch's Place) کتاب طرز تهیه نوشیدنی منتشر کرد. نام چند تا از نوشیدنی‌ها به یادبود پایگاه‌ها، زیردریایی‌ها، پادگان‌ها، کشتی‌ها و دیگر نهادهای نظامی بوده‌است. «یو.اس.اس. ۴۴ ویژه»، جین تام اولد، جین اسلو و آب لیمو بود. یو.اس.اس. مالارد (U.S.S. Mallard) رام کهنه (پانامایی، ونزوئلایی و کلمبیایی)، ورموت قرمز، بندیکتین (Bénédictine)، ابسنت، انگستیوئری بیترز مزه دار شده با برش پوست لیمو بود. جلد کتاب طرز تهیه نوشیدنی، سربازان، ملوانان و یک افسر نظامی در حال نوشیدن مشروب را به نمایش گذاشته‌است.

ادویه جات
---------

* آچیوت- مصرف رایج در آشپزی پانامایی

پانویس
------

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Panamanian cuisine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۲۲.

منابع
-----

1. ↑  "Lost Cocktail Culture: Navy Drinks from the Panama Canal Zone". *The Daily Beast*. September 5, 2019. Retrieved 6 September 2019.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آشپزی پانامایی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
خورش پرتغالی (Cozido à portuguesa) با گوشت‌های متنوع
**آشپزی پرتغالی** (انگلیسی: Portuguese cuisine)، قدیمی‌ترین کتاب شناخته شده دربارهٔ آشپزی پرتغالی به نام *آشپزی اینفانتا دی. ماریا، اهل پرتغال* (Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal) متعلق به قرن شانزده، بسیاری از غذاهای مبتنی بر گوشت، ماهی، ماکیان و بعضی دیگر را تشریح کرده‌است.

کتاب *آشپزی پرتغالی* '(Culinária Portuguesa)، اثر آنتونیو ماریا دِ اولیویرا بلو با نام مستعار اوله‌بوما، در سال ۱۹۳۶ منتشر شد. علی‌رغم اینکه پرتغال به‌طور نسبی به اقیانوس اطلس محدود شده‌است، تغذیه سلتیک، هم چنین آشپزی پرتغالی تأثیر زیادی از آشپزی فرانسوی و آشپزی مدیترانه‌ای گرفته‌است.

تأثیر تجارت ادویه پرتغال در هند شرقی، آفریقا و آمریکا، به ویژه در طیف وسیعی از اودیه‌های مورد استفاده، هم چنین قابل توجه است. این ادویه‌ها عبارتند از پیری پیری (فلفل چیلی خیلی تند، کوچک)، فلفل سفید، فلفل سیاه، زعفران، پاپریکا، میخک صدپر، فلفل فرنگی، زیره سبز، دارچین و جوز هندی که در گوشت، ماهی یا غذاهای لب شوره ترکیبی پرتغال قاره ای، آزور و جزایر مادیرا استفاده می‌شود. دارچین، وانیل، خلال پوست لیمو، خلال پوست پرتقال، بادیان رومی، میخک صدپر و فلفل فرنگی در بسیاری از دسرهای سنتی و برخی غذاهای لب شوره استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* تزئین غذا

منابع
-----

1. ↑  "Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal". *Livro de Cozinha da Infanta D. Maria de Portugal*. 24 March 2012.
2. 1 2  Guerreiro, Fábio Banza (January 2018). ""Uma Cozinha Portuguesa, com certeza: A 'Culinária Portuguesa' de António Maria de Oliveira Bello", in Revista Trilhas da História, Vol.8, n. º15, Três Lagoas, 2018, pp. 221-236". *Revista Trilhas da História* – via www.academia.edu.
3. ↑  MacVeigh, Jeremy (26 August 2008). *International Cuisine*. Cengage Learning. ISBN 978-1-111-79970-0 – via Google Books.
4. ↑  "Portugal's Past Can Be Seen In Its Cuisine". 7 July 2017.
5. ↑  "Why Portuguese Influence Is the Next Food Trend in Europe | host". *host.fieramilano.it*.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آشپزی پرتغالی موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
[*نیازمند شفاف‌سازی*]]] 

 بیکن و کلم آب‌پز، یک غذای سنتی ایرلندی است، که به‌طور معمول با پوره سیب زمینی و کلم خرد شده همراه است.
**آشپزی ایرلندی** (انگلیسی: Irish cuisine) در برگیرنده شیوه‌های پخت و پز، رسوم و دستورالعمل پخت مربوط به جزیره ایرلند است. این آشپزی طی قرن‌ها تحول سیاسی، اجتماعی و درهم آمیزی فرهنگ‌های مختلف، به‌طور عمده با بریتانیا و دیگر مناطق اطراف آن در اروپا، به تکامل دست یافته‌است. این آشپزی بر اساس محصولات کشاورزی و حیوانات پرورشی در آب و هوای معتدل آن و وفور ماهی تازه و غذاهای دریایی در آبهای پیرامون اقیانوس اطلس استوار است. به عنوان مثال، غذای چاودر در اطراف ساحل محبوب است.

جستارهای وابسته
---------------

* روز سنت پاتریک

پانویس
------

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Irish cuisine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۲.

منابع
-----

1. ↑  "Is this the best fish chowder in the world?". *The Irish Times*.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آشپزی ایرلندی موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
تیگلاخ, غذای سنتی اشکنازی در تعطیلات
**آشپزی یهودی اشکنازی** (به انگلیسی: Ashkenazi Jewish cuisine) مجموعه ای از پخت و پز سنتی است که در میان یهودیان شرق، مرکز، غرب، شمال و جنوب اروپا و یهودیان دور از وطن که به‌طور عمده در آمریکای شمالی و سایر کشورهای غربی متمرکز شده‌اند، گسترش یافته بود. 

یهودیان اشکنازی همین‌طور به یهودیان غربی معروف هستند. یهودیان جامعه اشکنازی غذاهایی می‌پزند که اغلب منحصر به جامعه خودشان است (و در میان همتایان یهودی غیر بومی به خاطر سابقه تعامل محدود بین دو گروه محبوب نیست)، در حالی که اغلب از مواد اصلی محلی (همچون چغندر، کلم و سیب زمینی) بهره می‌برند و از قانون کوشر پیروی می‌کنند.

به خاطر اینکه جامعه یهودی اشکنازی اروپایی در طول تاریخ مردمی فقیر بودند، آشپزی آنها به‌طور عمده مبتنی بر مواد اولیه غذایی ارزان قیمت استوار بود، اغلب از مجموعه مواد غذایی که به سهولت در اروپا در دسترس و ارزان قیمت بود و کمتر در دید بقیه خوشایند به نظر می‌رسید و به ندرت توسط جنتیل اهل محل استفاده می‌شد، همانند بریسکت، جگر خردشده و کنگر فرنگی، در بین دیگر مواد غذایی بهره می‌بردند.

به علت اینکه یهودیان اشکنازی به‌طور معمول از کشت و پرورش محصولات کشاورزی در کشورهای موطن خود دراروپا منع می‌شدند، این ممانعت در آشپزی آنها بازتابیده شده‌است و از سبزیجات در آشپزی یهودی اشکنازی در قیاس با جامعه همتایان خود مزراحی و سفاردی کمتر استفاده می‌شود. گوشت طبق آئین طی فرایند شحیطه آماده شده، و در آب غوطه ور گردیده و نمک زده می‌شود. غذاهای مبتنی بر گوشت یک ویژگی برجسته غذایی در شبات، جشنواره‌ها و غذاهای روز جشن هستند. گوشت پخته شده همانند بریسکت خواص زیادی دارند، همان‌طور که ریشهٔ سبزیجاتی همچون سیب زمینی، هویج و زردک که در غذاهایی همچون لاتکا، ماتزو بال و تسویمس مورد استفاده قرار می‌گیرند (یک غذای مبتنی بر سبزیجات پخته شده و میوه که ممکن است حاوی مقداری گوشت هم باشد). سبزیجاتی همچون دلمه کلم‌پیچ، که از مواد غذایی پر شده و پخته می‌شوند، در محوریت آشپزی قرار دارند.

به خاطر عدم دسترسی به روغن زیتون و چربی‌هایی که به‌طور سنتی در آشپزی یهودی مورد استفاده قرار می‌گیرد، چربی باقی مانده از پوست مرغ و غاز (گوریبنس) که شمالز نامیده می‌شود به‌طور سنتی در غذاهای (گوشتی) فلیشیگ استفاده می‌شوند، در صورتیکه کره به‌طور سنتی در غذاهای (لبنی) میلچیگ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جستارهای وابسته
---------------

* آشپزی اسرائیلی
* آشپزی یهودی
* آشپزی آلمانی

پانویس
------

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ashkenazi Jewish cuisine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

منابع
-----

1. ↑  Nathan, Joan. *King Solomon’s Table*.
2. ↑  Marks, Rabbi Gil. *The Encyclopedia of Jewish Food*.
با دادگاه مطبوعات اشتباه نشود.

**دادسرای فرهنگ و رسانه** یکی از دادسراهای تخصصی در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران است که به تحقیق و تعقیب در «حوزهٔ فرهنگ و جرایم مربوط به آن» می‌پردازد. این دادسرا در ماه بهمن سال ۱۳۸۹ تأسیس شد. به گفتهٔ عباس جعفری دولت‌آبادی، حوزهٔ فعالیت‌های دادسرای فرهنگ و رسانه در ده محور «میراث فرهنگی، چاپ و ادبیات هنری، هنرهای اجرایی، هنرهای تجسمی، سینما، رادیو، تلویزیون، طبیعت و مسائل مربوط به محیط‌زیست» است. عمدهٔ جرایم مطرح‌شده در این دادسرا جنبهٔ عمومی دارند و و با ارجاع دادستان تهران و تعیین شعبهٔ بدون شاکی خصوصی اعلام جرم انجام می‌شود.

مقر این دادسرا در میدان ۱۵ خرداد تهران و طبقه فرهنگ ساختمان مرکزی دادسرای عمومی و انقلاب تهران قرار دارد. .

منابع
-----

1. ↑  رادیوفردا (۲۰۱۱-۰۲-۱۳). «دادسرای اختصاصی «فرهنگ و رسانه» در تهران آغاز به کار کرد». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۲۰.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
2. ↑  «افتتاح دادسرای تخصصی فرهنگ و رسانه». *همشهری آنلاین*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۲۰.
3. ↑  «دادسرای فرهنگ و رسانه کجاست؟». *Mizan Online News Agency*. ۲۰۱۶-۰۳-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۲۰.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
4. ↑  «رادیو زمانه». *رادیو زمانه*. ۲۰۱۶-۰۷-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۲-۲۰.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد حقوقی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جووانی سانسونه** (به ایتالیایی: Giovanni Sansone) (زاده ۲۴ مه ۱۸۸۸ در پورتو امپدوکله-درگذشته ۱۳ اکتبر ۱۹۷۹ در فلورانس) ریاضیدان اهل ایتالیا بود که در زمینه آنالیز ریاضی و هندسه دیفرانسیل فعالیت می کرد.

سانسونه از ۱۹۰۶ تا ۱۹۱۰ در مدرسه عالی نرمال پیزا تحت سرپرستی لوییجی بیانکی درجه دکتری ریاضیات را دریافت کرد. او سپس چندی در همانجا تدریس کرد و سپس از سال ۱۹۲۷ تا زمان بازنشستگی اش ۱۹۵۸ در دانشگاه فلورانس بود.

او به پژوهش در زمینه‌های هندسه دیفرانسیل، معادلات دیفرانسیل، ریاضیات عددی و توابع متعامد پرداخت.
از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۸ او رئیس اتحادیه ریاضی ایتالیا بود و در زمان ریاستش مرکز ملی تابستانی ریاضیات را بنیانگذاری کرد. او همچنین جزو ویراستاران مجله سالنامه ریاضیات محض و کاربردی بوده‌است. در سال
۱۹۷۸ سانسونه به عنوان شهروند افتخاری فلورانس برگزیده شد و در همان سال دکترای افتخاری دانشگاه فلورانس را نیز دریافت کرد. وی همچنین در سال ۱۹۴۲ او جایزه آکادمی ریاضیات ایتالیا را دریافت کرد.

منابع
-----

* SANSONE, Giovanni, Enciclopedia Italiana - II Appendice
* Giovanni Sansone at the Mathematics Genealogy Project
همچنین ببینید: دادستان
با دادستان کل ایالات متحده آمریکا اشتباه نشود.
نشان وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا.
پرچم یک دادستان ایالات متحده.
**دادستان‌های ایالات متحده آمریکا** (که به عنوان **دادستان‌های فدرال** و به طور تاریخی **دادستان‌های ناحیه‌ای ایالات متحده آمریکا** نیز مشهورند) حکومت فدرال ایالات متحده آمریکا را در دادگاه‌های ناحیه ایالات متحده آمریکا و دادگاه‌های استیناف در ایالات متحده آمریکا نمایندگی می‌کنند.

۹۳ دادستان ایالات متحده وجود دارند که در سراسر آمریکا، پورتوریکو، جزایر ویرجین ایالات متحده آمریکا، گوآم، و جزایر ماریانای شمالی فعالیت می‌کنند. به هر یک از ناحیه‌های قضایی به استثنای گوام و جزایر ماریانای شمالی که مجموعاً یک دادستان دارند، یک دادستان اختصاص داده شده است. هر دادستان ایالات متحده مسئول ارشد فدرال اجرای قانون در حوزه مختص به اوست، و در چارچوب دستورالعمل دادستان‌های ایالات متحده فعالیت می‌کند.

دادستان‌های ایالات متحده و دفترهایشان بخشی از وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا هستند. دفتر اجرایی دادستان‌های کل ایالات متحدهٔ وزارت دادگستری بر دادستان‌ها نظارت می‌کند و به آنها پشتیبانی اداری ارائه می‌کند.

انتصاب
------

هر دادستان ایالات متحده را رئیس جمهور آمریکا برای یک دوره چهار ساله، مشروط به تأیید مجلس سنای ایالات متحده آمریکا منصوب می‌کند. دادستان ایالات متحده تا زمانی که جانشینش منصوب و تأیید شود فراتر از دوره اش به کار خود در این سمت ادامه می‌دهد. بنا بر قانون، رئیس جمهور می‌تواند دادستان ایالات متحده در هر ایالت را برکنار کند. دادستان کل از سال ۱۹۸۶ اختیار انتصاب دادستان موقت را تا پر شدن منصب بر عهده دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* دادستان کل ایالات متحده آمریکا
* وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا

منابع
-----

1. ↑  "United States v. Curry, 47 U.S. (6 How.) 106". justia.com.
2. ↑  William Bennett Munro (1919). *The Government of the United States*. Macillan. p. 370. Retrieved November 30, 2010.
3. ↑  William M. McKinney; William Mark McKinney; Burdett Alberto Riched (1918). *22. Ruling Case Law*. Edward Thompson Co. p. 103.
4. ↑  "US Attorneys' Manual". usdoj.gov.
5. ↑  28 U.S.C. § 541(a).
6. ↑  28 U.S.C. § 541(b).
7. ↑  28 U.S.C. § 541(b)
8. ↑  28 U.S.C. § 541(c).

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «United States Attorney». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دادستان ایالات متحده آمریکا موجود است. |
روتی بز
**آشپزی باربادوسی** (انگلیسی: Barbadian cuisine)، که هم چنین **آشپزی باجان** هم نامیده می‌شود، ترکیبی از پیشینه آفریقایی، پرتغالی، هندی، ایرلند، کریاویو، سرخ‌پوست و بریتانیایی است. یک وعده غذای عادی شامل یک غذای اصلی از گوشت یا ماهی، که به‌طور معمول با سبزی‌ها و ادویه جات مزه دار شده، غذاهای فرعی گرم و یک یا چند سالاد، است. غذا به‌طور معمول به همراه یک با چند سس ارائه می‌شود.

غذای ملی باربادوس، کو-کو (به انگلیسی: Cou-cou) و پرنده‌ماهی سرخ شده با سس گریوی است. غذای سنتی دیگر، پودینگ و ساوس (souse)، غذایی از گوشت خوک ترشی انداخته شده به همراه سیب زمینی شیرین ادویه دار، است. هم چنین طیف وسیعی از خوراک دریایی و گوشت‌ها در دسترس است.

پانویس
------

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Barbadian cuisine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۲.

منابع
-----

1. ↑  Barbados Food. *Totally Barbados*. Retrieved 25 January 2011.
2. ↑  Barbados National Dish: Coucou & Flying Fish بایگانی‌شده در ۲۰۱۱-۰۶-۱۶ توسط Wayback Machine. Epicurian Tourist. 25 December 2007. Retrieved 21 January 2011.
3. ↑  .www.barbados.org. Retrieved 28 May 2015.

*

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آشپزی باربادوسی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
**دامنه ریسک** 
ریسک اضافی یک دارایی یا پرتفو دارایی‌هایی است که بیش از ۳ انحراف استاندارد را از قیمت فعلی آن، بالاتر از خطر توزیع نرمال ، جابجا می‌کند. مدیران دارایی ها به طور معمول با دامنه ریسک در رابطه با زیان‌هایی که می‌توانند اوراق بهادار را متضرر کنند،تحقیق می‌کنند.

تکنیک متداول برای نظریه‌پردازی یک توزیع نرمال از تغییرات قیمت، زمانی که داده‌های بازار دنباله‌های چاق را نشان می‌دهند ،اطلاعات مناسبی به دست نمی‌دهند.

دامنه ریسک اغلب به شدت تعریف می‌شود، زیرا تنها ریسک ( یا احتمال ) رویداد نادری است. تعریف دل‌خواه از منطق دنباله نیز فراتر از ۳ انحراف استاندارد ممکن است گسترش یابد، مانند شاخص skew که از ناحیه دم بزرگ‌تر استفاده می‌کند که از ۲ انحراف استاندارد آغاز می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* دارایی در خطر
* نظریه قوی سیاه

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tail risk». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ‏۱۰ مارس ۲۰۱۸.

1. ↑  "Tail Risk Definition". Investopedia. Retrieved February 6, 2011.
2. ↑  Vineer Bhansali (December 2008). "Tail Risk Management: Why Investors Should Be Chasing Their Tails". PIMCO. Retrieved 30 March 2017.
3. ↑  Ken Akoundi; John Haugh. "Tail Risk Hedging: A Roadmap for Asset Owners" (pdf). Deutsche Bank. Retrieved June 16, 2012.
آمفی تئاتر پومپی، یکی از اولین آثار شناخته شده روم، در دهه ۱۸۰۰.
تماشاخانه پائولا در پوله، کرواسی.
**آمفی‌تئاتر رومی** (انگلیسی: Roman amphitheatre)، آمفی تئاترهایی هستند - سالن‌های بزرگ، دایره ای یا بیضی شکل با صندلی‌های بلند - ساخته شده توسط رومی‌های باستان. آنها برای رویدادهایی مانند مبارزه گلادیاتورها، جنگ با حیوانات (کشتار حیوانات) و اعدام مورد استفاده قرار می‌گرفتند. حدود ۲۳۰ آمفی تئاتر رومی در سراسر امپراتوری روم یافت شده‌است. آمفی تئاترهای اولیه از دوره جمهوری خواهان، نسبت به دوران امپراتوری شگفت انگیزتر شده‌اند.

آمفی تئاترها اغلب مستطیلی بوده و عمدتاً برای مسابقات اسب‌دوانی و استادیوم‌های ورزشی ساخته شده‌است. کلمه آمفی‌تئاتر به معنای "نمایش از همه طرف "است. به این ترتیب که به دلیل دایره‌ای یا بیضی شکل بودن آمفی تئاتر از تئاترهای نیمه دایره‌ای سنتی متمایز می‌باشد.

اجزاء
-----

آمفی‌تئاتر رومی متشکل از سه بخش اصلی است: حصار، عرصه و میدان، و محل نشستن. حصار آن متشکل از ردیف‌های متحد المرکز می‌باشد که یا توسط قوس‌های ساخته‌شده در چارچوب ساختمان ساخته می‌شوند، یا به سادگی از دامنه تپه کنده شده‌اند، یا با استفاده از مواد حفاری که در حین حفاری میدان مبارزه (صحن) استخراج شده بود، ساخته شده‌اند.
محل نشستن تماشاچیان به‌طور سنتی در سه بخش افقی، مطابق با طبقه اجتماعی تماشاگران سازماندهی شده‌بود:

* قسمت اول صحن کمترین قسمت است که به‌طور مستقیم در اطراف عرصه قرار داشت و معمولاً برای بخش‌های بالای جامعه در نظر گرفته می‌شد.
* قسمت دوم به‌طور مستقیم در ادامه آن است و مخصوص عموم مردم بود، گرچه عمدتاً برای مردان در نظر گرفته می‌شد.
* قسمت سوم بالاترین بخش است که معمولاً برای زنان و کودکان بود.

نگارخانه
--------

* کاربری آمفی‌تئاتر آرل به‌عنوان یک دژ مستحکم، در سده هجدهمکاربری آمفی‌تئاتر آرل به‌عنوان یک دژ مستحکم، در سده هجدهم
* کولوسئوم در رم، ایتالیاکولوسئوم در رم، ایتالیا
* آمفی‌تئاتر وروناآمفی‌تئاتر ورونا
* چشم‌انداز هوایی آمفی‌تئاتر کارلیونچشم‌انداز هوایی آمفی‌تئاتر کارلیون

جستارهای وابسته
---------------

* تماشاخانه
* کولوسئوم
* آمفی‌تئاتر ورونا
* آمفی‌تئاتر پالمیرا

منابع
-----

1. ↑  Welch, Katherine E. (2007). *The Roman amphitheatre: from its origins to the Colosseum*. Cambridge University Press. p. 9. ISBN 978-0-521-80944-3.
2. ↑  Bomgardner, 61.
3. ↑  Bomgardner, 37.
4. ↑  «Roman Architecture». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ فوریه ۲۰۱۹.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Roman amphitheatre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ فوریه ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آمفی‌تئاتر رومی موجود است. |
**آفهم هیل** (انگلیسی: Offham Hill) محوطه‌ای است که در نزدیکی شهرک لویس در شرق ساسکس قرار دارد. گودچنبرها از اندکی قبل از ۳۷۰۰ قبل از میلاد تا حدود ۳۳۰۰ قبل از میلاد در انگلستان ساخته شدند. ویژگی آنها محصور شدن کامل یا جزئی یک منطقه با خندق‌هایی است که توسط شکاف‌ها یا راهروها قطع می‌شوند. هدف ساخت گودچنبرها مشخص نیست؛ آنها ممکن است سکونت‌گاه‌ها، مکان‌های ملاقات یا مکان‌های آیینی بوده باشند. آفهم هیل برای نخستین بار در سال ۱۹۶۴ توسط یکی از اعضای انجمن باستان‌شناسی ساسکس شناسایی شد.

در آفهم هیل حدود ۷۰۰۰ سنگ چخماق، نزدیک به ۳۰۰ قطعه سفال، یک انسان مدفون، خرده استخوان‌های انسان و بقایای حیوانات کشف شد. بیشتر سفال‌ها مربوط به دوران نوسنگی شناسایی شده‌اند و تاریخ‌گذاری رادیوکربنی زغال‌سنگ یافت شده در یکی از خندق‌ها تأیید می‌کند که این محوطه مربوط به دوران نوسنگی است. تجزیه و تحلیل مجدد تاریخ‌های رادیوکربن در سال ۲۰۱۱، همراه با تاریخ‌های رادیوکربن بیشتر از بقایای انسان، به این نتیجه رسید که این محوطه در اواسط هزاره چهارم قبل از میلاد ساخته شده‌است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Offham Hill». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۲.
**دانشگاه ۲۰ اوت ۱۹۵۵ - سکیکده** (عربی: *جامعة 20 أوت 1955-سكيكدة*) یک دانشگاه الجزایری که واقع در سکیکده است، که به دو بخش عزابه و سایت اصلی (الحدائق) تقسیم شده‌است.

تاریخچه
-------

این دانشگاه در سال ۱۹۹۸ به عنوان یک مرکز دانشگاه تحت فرمان اجرایی ۹۸–۲۲۳ تأسیس شد و در تاریخ ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۱ به موجب فرمان اجرایی شماره ۰۱–۲۷۲ به دانشگاه ایالتی به نام دانشگاه ۲۰ اوت ۱۹۵۵ ارتقا یافت که این امر در طی بازدید رئیس‌جمهور از آنجا به مناسبت بزرگداشت چهلمین سال هجوم به شمال قسنطینه در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۰۵ بود.

بخش‌های دانشگاه
---------------

دانشگاه ۲۰ اوت ۱۹۵۵ در دو بخش در انتظار انتقال دانشکده حقوق و علوم سیاسی به محل اصلی در «الحدائق» قرار دارد: بخش عزابه (علی منجلی): عزابه شهری است در ۳۹ کیلومتر مرکز استان که ساختمان دانشکده حقوق با ظرفیت ۳۰۰۰ صندلی پداگوژیکی دو دانشگاه با ظرفیت ۵۰۰ تخت و یک رستوران برای هر یک.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «جامعة 20 أوت 1955-سکیکدة». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی*، بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۹.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «University of Skikda». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

* الموقع الرسمی لجامعة ۲۰ أوت ۱۹۵۵
* روبورتاج مصور حول جامعة ۲۰ أوث ۱۹۵۵ - سکیکدة در یوتیوب.
*
**دا کاپو پرس** شرکت انتشارات آمریکایی است که دفتر مرکزی آن در کمبریج، ماساچوست قرار دارد. این شرکت در سال ۱۹۶۴ میلادی بعنوان ناشر کتاب‌های موسیقی، و بعنوان بخشی از اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا تأسیس شد. تا سال ۲۰۰۹ میلادی دفاتر فرعی در نیویورک، فیلادلفیا، پنسیلوانیا و امری ویل، کالیفرنیا داشت. دا کاپو پرس تا سال ۲۰۰۸ میلادی بیش از ۲٫۵ میلیون دلار فروش خالص داشته‌است.

دا کاپو پرس اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی به یک ناشر تجاری همگانی تبدیل شد. در سال ۱۹۹۹ میلادی، شرکت پس از فروخته‌شدن اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا به ولترز کلوور، به پرسئوس بوکس گروپ فروخته شد. در دهه آخر، تولیدش بیشتر شامل عناوین غیر داستانی، جلدهای سخت و کاغذی، تمرکز روی تاریخچه، موسیقی، هنرهای نمایشی، ورزش، و فرهنگ عامه‌پسند می‌شد. در سال ۲۰۰۳ میلادی، **لایف‌لانگ بوکس** (به انگلیسی: Lifelong Books) بعنوان بخش بهداشت و سلامت زیر نظر دا کاپو پرس تأسیس شد. لایف‌لانگ بوکس روی موضوعات سلامت چون بارداری، فرزندپروری، تناسب اندام، و روابط شخصی تمرکز می‌کند. هنگامی که مارلو و شرکت در سال ۲۰۰۷ میلادی بخشی از این بخش شد، دامنه لایف‌لانگ بوکس گسترده شد تا سری‌های *انقلاب تازه گلوکز* (به انگلیسی: New Glucose Revolution) و عناوین مختلف دیابت، و نیز کتاب‌های آشپزی سالم، روان‌شناسی، رشد فردی، و مسائل جنسی را شامل شود.

در سال ۲۰۰۹ میلادی، شرکت بخش علمی کتاب *رویاهای جت‌پک* (به انگلیسی: Jetpack Dreams) را به رایگان روی اینترنت قرار داد.

پانویس
------

1. ↑  *Global Duns Market Identifiers*, April 28, 2009, Dun & Bradstreet, Inc.
2. ↑  Staff (13 January 2009) "Jetpack Book Leaves Out Science Part" *Gawker* (a Newstex publication)

* درگاه کتاب

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد چاپ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آمفیتروئون** (به انگلیسی: Amphitryon) در اسطوره‌های یونان، پسر آلکایوس، پادشاه تیرینس در آرگولیس و نوهٔ پرسئوس بود. او یک سرکردهٔ بزرگ تبی بود که اصلیتی تیرینسی، در شرقی‌ترین قسمت پلوپونز داشت.

بر طبق گفته‌های هزیود، آلکتروئون، پادشاه موکنای و برادر آلکایوس، از *آمفیتروئون* درخواست کرد تا در نبود او برای رفتن به جنگ با اهالی جزیره تافیان که هشت پسرش را کشته بودند، از تاج و تخت او مراقبت کند. آلکتروئون قبل از رفتن، وعده ازدواج دخترش آلکمنه را به *آمفیتروئون* داد. هنگامی که آلکتروئون از جنگ بازگشت، *آمفیتروئون* به‌طور اتفاقی با پرتاب گرزی به سمت گله گاوها او را کشت. بعد از این ماجرا او همراه با آلکمنه به تبس گریختند. کرئون پادشاه تبس، او را از گناه قتل پاک نمود، اما *آمفیتروئون* موفق نشد عشق آلکمنه را بدست بیاورد تا اینکه آلکمنه هنگام ازدواج با او شرط کرد که تنها زمانی با او هم‌بستر خواهد شد که او انتقام هشت برادرش را از اهالی جزیره تافیان بگیرد. او شرط را پذیرفت و کرئون هم با *آمفیتروئون* توافق کرد که اگر آن‌ها را از شر روباه غول‌پیکر تئومسیان خلاص کند، به او کمک خواهد کرد. *آمفیتروئون* پس از غلبه بر روباه با لشگری به سوی جزیره تافیان تاخت. پادشاه تافیان، موهایی زرین داشت که او و شهرش را نامیرا و شکست‌ناپذیر ساخته بود. اما هنگامی که *کومائثو* دختر پادشاه *آمفیتروئون* را دید، شیفته او شد و موهای زرین پدرش را برید و او بلافاصله مرد. جزیره تافیان به دست *آمفیتروئون* افتاد، سپس کومائثو را به دلیل خیانت به شهر و پدرش کشت.

در طی زمانی که *آمفیتروئون* مشغول نبرد بود، زئوس خود را به شکل او درآورد و با آلکمنه هم‌بستر شد. آمفیتروئون روز بعد از نبرد بازگشت و به‌طور معمول او نیز با آلکمنه هم‌بستر شد؛ که در نتیجه این نزدیکی‌ها او دوقلو به دنیا آورد؛ هراکلس برای زئوس و ایفیکلس برای *آمفیتروئون*.

در رسانه ها
-----------

اسکات ادکینز نقش آمیفتروئون را در فیلم افسانه هرکول بازی کرده است.

پانویس
------

1. ↑  آمفی تروئون نام نمایشنامه‌ای از کمدی نویس فرانسه مولیر نیز است.
2. ↑  آمفیتروئون. در mythencyclopedia.com
3. ↑  آمفیتروئون. بایگانی‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine نوشته Adam Garside - آخرین ویرایش در ۲۲ دسامبر ۲۰۰۵

منابع
-----

* دورانت، ویل (۱۳۷۸)، *تاریخ تمدن، یونان باستان (جلد دوم)*، ترجمهٔ امیرحسین آریان‌پور و دیگران، به کوشش سرویراستار، محمود مصاحب.، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، شابک ۹۶۴-۴۴۵-۰۰۱-۹

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست شخصیت‌ها، مکان‌ها و رویدادهای افسانه‌ای یونان باستان

  



| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
	+ 5
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* کاتالونیا
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا

 |
| سایر | 
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اساطیر یونان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
داروخانه واتیکان در واتیکان واقع شدهداروخانه واتیکانداروخانه واتیکانجای داروخانه در شهر واتیکان
**داروخانه واتیکان** تنها داروسازی در شهر واتیکان است که در سال ۱۸۷۴ توسط لودویگ فرانمن که یک کشیش از فرقهٔ فاته‌بنه‌فراتلی بود تأسیس شد.
بنابر منابع واتیکان، این داروخانه با ۲۰۰۰ مشتری در روز شلوغ‌ترین داروخانهٔ جهان است.
نیمی از این مشتریان از بیرون از شهر واتیکان به این داروخانه مراجعه می‌کنند تا داروهایی که در ایتالیا به‌واسطهٔ قانون کمیاب یا نایابند را تهیه کنند.

مدیر فعلی این داروخانه رافائل چنیزو، کشیشی از فرقهٔ فاته‌بنه‌فراتلی است.
گرچه مدیران این داروخانه همیشه کشیشانی از این فرقه بوده‌اند، کارکنان آن در سی سال اخیر از بین مردم عادی استخدام شده‌اند، چنان‌که در سال ۲۰۱۴ در این داروخانه ۷ کشیش و ۵۳ فرد عادی کار می‌کردند.
وظیفهٔ نظارت بر این داروخانه با دیرکتوآر خدمات بهداشتی است که یکی از هشت دیرکتوآرهای شهر واتیکان است.

انبار داروخانهٔ واتیکان شامل ۴۲٬۰۰۰ نوع دارو می‌شود ولی شامل داروهایی که بر خلاف آموزه‌های کاتولیسیزم هستند (از جمله داروهای پیشگیری از بارداری و سقط جنین، سیلدنافیل، یا ماری‌جوآنای طبی) نیست. این داروخانه همچنین عطرها و لوازم آرایشی برندهای مشهور را به فروش می‌رساند. قیمت بسیاری از این موارد در داروخانه واتیکان ۱۲ تا ۲۵ درصد کمتر از قیمت همان محصولات در داروخانه‌های ایتالیا است، چرا که در واتیکان مالیات وجود ندارد و این داروخانه از پرداخت مالیات معاف است.

منابع
-----

1. 1 2 3  Glatz, Carol. 2008, May 23. "World's busiest pharmacy? Vatican drugstore offers cut-rate prices." *Catholic News Service*.
2. 1 2  Cindy Wooden (20 August 2017). "Vatican pharmacy does booming business". *Cruxnow.com*. Archived from the original on 4 January 2018. Retrieved 3 January 2018.
3. ↑  "Yearbook recounts life inside Vatican walls". *Ucanews.com*. 7 August 2015. Archived from the original on 4 January 2018. Retrieved 3 January 2018.
4. ↑  d'Onorio, Joël-Benoît. Levillain, Philippe (ed.). 2002. "Vatican City State" in *The Papacy: An Encyclopedia*. Routledge. شابک ‎۰−۴۱۵−۹۲۲۲۸−۳. p. 1591.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vatican Pharmacy». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۹.
**آلسیو سانداس** (ایتالیایی: Alessio Sundas؛ زادهٔ ۲ دسامبر ۱۹۷۲) مدیربرنامه ورزشی، کارآفرین و شخصیت تلویزیونی اهل ایتالیا است. در سال ۲۰۱۸ گفته شد او با مدیر باشگاه فوتبال بارسلونا برای آوردن لیونل مسی به لبگ سری آ ایتالیا مذاکره کرده بود. در فوریه ۲۰۲۰، سونداس به فیفا پیشنهاد کرد که اجازه استفاده از بازیکنان غیر اتحادیه اروپا را برای بازی در سری آ و باشگاه‌های اروپا فراهم کند. او در میامی یک آکادمی برای تربیت و آموزش استایل فوتبال آمریکائی-اروپائی تأسیس کرده‌است. او در فوریه ۲۰۲۱ با باشگاه فوتبال سائو پائولو برای انتقال الکساندر پاتو به باشگاه فوتبال اورلاندو سیتی مذاکره کرد.

مدیر برنامه فوتبالی
-------------------

سانداس در سال 2019 شرکت American Group Sports Management را که در زمینه مبادله فوتبالیست ها در لیگ های اروپا با لیگ برتر فوتبال (MLS) و سایر لیگ های پایین تر در ایالات متحده است، تاسیس کرد. در ژانویه 2021 ، شرکت با انتقال بازیکن برزیلی الکساندر پاتو به FC Orlando City اولین معامله مهم خود را در MLS انجام داد.  
سانداس مدیر آندرسا آلوز دا سیلوا در زمان انتقال وی از بارسلونا به باشگاه فوتبال آ.اس. رم بود. فرجانی ساسی با مدیریت ساندس توانست برای تیم ملی فوتبال تونس در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ حضور داشته باشد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Alessio Sundas». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۲۱.

الگو:مدیربرنامه ورزشی-خرد
فسفولیپیدها، مانند این گلیسروفسفولیپید، دارای ویژگی آمفیپاتیک هستند.
**آمفیفیلی** (از یونانی αμφις، amphis: هر دو و φιλíα، فیلی: عشق، دوستی) یک ترکیب شیمیایی است که آب‌دوست (قطبی) و چربی‌دوست است. به چنین ترکیبی *آمفیفیلیک* یا *آمفیپاتیک* گفته می‌شود. این ویژگی زمینه را برای تعدادی از زمینه‌های تحقیقاتی در شیمی و بیوشیمی ایجاد می‌کند، به ویژه در مورد چند شکل بودن لیپیدها. ترکیبات آلی حاوی گروه‌های آبدوست در **هر دو** انتها از یک کره‌گون (در مجموع) مولکول bolaamphiphilic نامیده می‌شوند. مواد رایج آمفیفیلیک صابون‌ها، شوینده‌ها و لیپوپروتئین‌ها هستند.

ساختار و خواص
-------------

چربی‌دوست گروه معمولاً بزرگ هیدروکربن نصفه، مانند یک زنجیره طولانی از فرم CH 3 (CH 2) n و با n> 4.

گروه آب دوست در یکی از دسته‌های زیر قرار می‌گیرد:

1. گروه‌های باردار
	* آنیونی به عنوان مثال، با قسمت لیپوفیلیک مولکول نشان داده شده توسط *R*، عبارتند از:
		+ کربوکسیلات‌ها: RCO 2 -؛
		+ سولفاتها: RSO 4 -؛
		+ سولفونات‌ها: RSO 3 -.
		+ فسفاتها: عملکرد باردار شده در فسفولیپیدها.
	* کاتیونی مثال‌ها:
		+ آمونیوم: RNH 3 +.
2. گروه‌های قطبی و بدون بار. به عنوان نمونه: الکل با گروه‌های بزرگ R، مانند گلیسرول diacyl (DAG)، و آزواسپرمی اتیلن گلیکول با زنجیر آلکیل طولانی است.

غالباً، گونه‌های آمفیفیلی دارای چندین قسمت چربی دوست، چندین قسمت آب دوست یا چندین مورد از هر دو هستند. پروتئین‌ها و برخی کوپلیمرهای بلوکی از این نمونه هستند.

ترکیبات آمفیفیلیک دارای ساختارهای چربی دوست (نوعاً هیدروکربن) و گروه‌های عاملی قطبی آب دوست (یونی یا بدون بار) هستند.

در نتیجه داشتن بخشهای چربی دوست و آب دوست، برخی از ترکیبات آمفیفیلیک ممکن است در آب و تا حدی در حلالهای آلی غیر قطبی حل شوند.

وقتی در یک سیستم دو فازی غیرقابل انعطاف متشکل از حلالهای آلی و آبی قرار گیرد، ترکیب آمفیفیلیک دو فاز را تقسیم می‌کند. میزان بخش‌های آبگریز و آب دوست میزان پارتیشن‌بندی را تعیین می‌کند.

نقش بیولوژیکی
-------------

فسفولیپیدها، دسته ای از مولکول‌های آمفیفیلیک، اجزای اصلی غشاهای بیولوژیکی هستند. ماهیت آمفیفیلیک این مولکول‌ها نحوه تشکیل غشاها را تعریف می‌کند. آنها با قرار دادن گروه‌های قطبی خود به سمت محیط آبی اطراف (به ترتیب مایع خارج سلول و محلول داخل سلولی، سیتوزول) و زنجیره‌های لیپوفیلی خود به سمت داخل لایه دو لایه، خود را به صورت لایه‌های دوتایی مرتب می‌کنند، و یک منطقه غیر قطبی بین دو را تعریف می‌کنندهای قطبی

جستارهای وابسته
---------------

* آب‌دوستی
* آمفوتریسم
* امولسیون
* انرژی سطح آزاد
* حباب در زیست زایی
* ترشوندگی
* سدیم دودسیل سولفات

منابع
-----

1. ↑  "Amphipathic". *Biology-Online Dictionary*. Retrieved 2016-11-17.

پیوند به بیرون
--------------

* تخمین نفوذ پذیری روده توسط پروفایل فعالیت سطحی
**دانشگاه فناوری چالمرز** (به سوئدی: Chalmers tekniska högskola) دانشگاهی فنی، در جنوب غربی کشور سوئد در شهر بندری یوتبوری است که کار آن بر تحقیقات و تحصیل در رشته‌های فنی مهندسی، علوم پایه و معماری بنا نهاده شده‌است و از معتبرترین دانشگاه‌های فنی اروپا به شمار می‌رود. حدود ۴۰ درصد مهندسین سوئدی دانش آموخته این دانشگاه هستند.

تاریخچه
-------

این دانشگاه در سال ۱۸۲۹ به کمک پول اهدا شده از طرف ویلیام چالمرز تأسیس شد. چالمرز یکی از سه دانشگاهی در سوئد است که به نام یک شخص نامگذاری شده‌اند. دو دانشگاه دیگر عبارتند از انستیتوی کارولینسکا استکهلم و دانشگاه لینائوس در اسملاند. چالمرز تا سال ۱۹۳۷ به عنوان یک دانشگاه خصوصی اداره می‌شد و بعد از آن تا سال ۱۹۹۴ به دولت واگذار شد و مجدداً از این سال تا امروز به عنوان یک دانشگاه خصوصی اداره می‌گردد.
این دانشگاه در حال حاضر دارای حدود ۱۱۰۰۰ دانشجو است که حدود ۴۰ درصد آنها در مرحله کارشناسی ارشد غیر سوئدی هستند.
از سال ۲۰۰۷ تمام رشته‌های مقطع فوق لیسانس (که بالغ بر ۵۰ رشته می‌باشد) به زبان انگلیسی تدریس می‌شوند.

دپارتمان‌ها
-----------

از ژانویه سال ۲۰۰۵ دانشگاه به دپارتمانهای زیر تقسیم شد:

1. تکنولوژی اطلاعات کاربردی
2. مکانیک کاربردی
3. فیزیک کاربردی
4. معماری
5. مهندسی شیمی و بیولوژی
6. مهندسی عمران و محیط زیست
7. علوم کامپیوتر و مهندسی کامپیوتر
8. انرژی و محیط
9. فیزیک پایه
10. تکنولوژی مواد و ساخت
11. علوم ریاضی
12. میکرو تکنولوژی و علوم نانو
13. توسعه محصول و سخت
14. علوم رادیویی و فضایی
15. تکنولوژی کشتی رانی و دریا نوردی
16. سیگنال و سیستم
17. مدیریت فناوری و اقتصاد

منابع
-----

1. ↑  «آمار دانشجویان و کارکنان دانشگاه». دانشگاه صنعتی چالمرز. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژوئن ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۲.

| * ن
* ب
* و
اتحادیهٔ دانشگاه‌های صنعتی اروپا (IDEA League) |
| --- |
| 
دانشگاه فناوری چالمرز •  دانشگاه فناوری دلفت •  مؤسسهٔ فناوری فدرال زوریخ •  دانشگاه فنی آخن  |
هدایت‌الله معروف به آفاق‌خواجه (۱۰۰۵ - ۱۰۷۲ ه‍.ش) (به اویغوری: ئاپاق خوجا) از رهبران دینی و سیاسی کاشغر در منطقهٔ مسلمان‌نشین اویغورها (در غرب چین امروزی) بود.

اندیشهٔ طریقت قادریه توسط سه نفر از بزرگان صوفیه از ایران و آسیای میانه یعنی شیخ عبدالقادر گیلانی، خواجه عبدالله و آفاق خواجه در چین انتشار یافت.

پیشینه
------

آفاق‌خواجه نوادهٔ آموزگار نامدار صوفی نقشبندی، احمد کاسانی (۸۴۰-۹) (معروف به مخدوم اعظم)، بود و آفاق‌خواجه خود نیز به عنوان یک آموزگار صوفی شهرت داشت. آفاق‌خواجه در سال ۱۶۲۶ در شهر قومول در شمال سین‌کیانگ امروزی به دنیا آمد.

آفاق‌خواجه در سال ۱۰۱۷ ه‍.ش در سن ۱۲ سالگی به همراه پدر خود به کاشغر آمد و در آنجا ساکن شد.

آرامگاه آفاق‌خواجه در کاشغر که از نظر نما و نقشه به معماری بناهای آرامگاهی و مساجد ایران بسیار نزدیک است.

منابع
-----

* Kim Hodong، "Holy War in China: The Muslim Rebellion and State in Chinese Central Asia، ۱۸۶۴-۱۸۷۷". Stanford University Press (March ۲۰۰۴). ISBN 0-8047-4884-5. (Searchable text available on Amazon.com)
* بختیار، مظفر: فارسی در چین. در: مجله «آینده»، سال هفدهم، آذر تا اسفند ۱۳۷۰ - شماره ۹-۱۲. (از صفحه ۸۶۵ تا ۸۶۷).
**جووانی فراتینی** (به ایتالیایی: Giovanni Frattini) ‏(۸ ژانویه ۱۸۵۲ – ۲۱ ژوئیه ۱۹۲۵ در رم) ریاضیدان اهل ایتالیا بود. او به ویژه به خاطر دستاوردهایش در زمینه نظریه گروه‌ها نامبردار است.

زندگی و کارنامه
---------------

فراتینی تحصیلات مقدماتی و دانشگاه را در شهر خود رم گذراند و در دانشگاه همان شهر زیر نظر استادانی همچون ائوجنیو بلترامی، لوییجی کرمونا و جوزپه باتالینی به تحصیل ریاضیات پرداخت و درجه دکتری را تحت سرپرستی باتالینی و بلترامی دریافت کرد. پس از آن در سیسیل و سپس در مدرسه صنعتی ویتربو به تدریس پراخت. در ۱۸۸۱ به رم بازگشت و در سال ۱۸۸۴ در مدرسه نظامی ای که به تازگی در آنجا بنیان گذاشته شده بود استاد ریاضیات شد. به دلیل چاپ مقالات قابل توجه، او توانست شغل استادی دانشگاه ناپل را به دست آورد ولی این پیشنهاد را به دلایل خانوادگی رد کرد.

در دهه ۱۸۸۰ او زیر تأثیر کارهای کامیل ژردان مقاله‌های پرشماری را دربارهٔ نظریه گروه‌ها به چاپ رساند. به ویژه در سال ۱۸۸۵ مفهوم زیر گروه فراتینیِ یک گروه متناهی را معرفی نمود که برابر اشتراک همه زیرگروهای ماکزیمال یک گروه متناهی است و نشان داد که این گروه پوچتوان است. برای نشان دادن این مطلب، او اثباتی آورد که امروزه به بحث فراتینی نامبردار است. افزون بر نظریه گروه‌ها او پژوهش‌هایی در زمینه هندسه دیفرانسیل و نظریه اعداد نیز داشته‌است.

منابع
-----

* Giovanni Frattini, MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.
* Giovanni Frattini at the Mathematics Genealogy Project

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* ایتالیا
* واتیکان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* مث‌سای‌نوت
* پروژهٔ تبارشناسی ریاضیات
* zbMATH

 |