**مسئله معیار** (به انگلیسی: problem of the criterion)، در حوزه معرفت‌شناسی مربوط به نقطه آغاز دانش است. این مسئله از استدلال تسلسلی موجود در مباحث توجیه معرفت، مجزا و اساسی تر است.

اولین اسناد بجا مانده از مسئله معیار در فلسفه غربی در کارهای فیلسوف مکتب پیرهونی، سکستوس امپیریکوس دیده می‌شود. سکستوس امپیریکوس در «*خطوط کلی پیرهونی*» ، تشریح نمود که برخلاف موضع جزم‌اندیشانی مانند رواقی‌گری و تعالیم آنها در مورد *کاتالپسیس*، هیچ معیاری برای حقیقت تعیین نشده‌است. در این کتاب، سکتوس استدلال‌های مکتب پیرهونی را در مورد مسئله ملاک تکرار می‌کرد، آنگونه که پیرهون بنیانگذار مکتب یپرهونی گفته بود: «نه ادراکات ما و نه *دوکسای* ما (دیدگاه‌ها، نظریات، عقاید)، حقیقت یا کذب را به ما نمی‌گویند.»

فیلسوف آمریکایی رودریک چیزم در اثرش با عنوان «*نظریه دانش*»، مسئله ملاک را با استفاده از دو مجموعه سؤال زیر تشریح می‌کند:

1. ما چه می‌دانیم؟ یا محدوده دانش ما چه مقدار است؟
2. ما چگونه می‌دانیم؟ یا ملاک دانش داشتن ما در مورد یک موضوع مشخص چیست؟

دانستن پاسخی به هریک از این مجموعه سوالات به ما اجازه خواهد داد تا وسیلهٔ برای پاسخ دادن به مجموعی دیگر پیدا کنیم. از پاسخ دادن به مجموعه سوالات اولی بنام *خاص نگری* یاد شده و از پاسخ دادن به مجموعه سوالات دومی بنام *روش‌گرایی* یاد می‌شود. راه حل سوم، مکتب *شک‌گرایی* است که می‌گوید: یک شخص نمی‌تواند بدون اینکه پاسخ مجموعه سوالات دومی را بداند به مجموعه سوالات اولی پاسخ دهد، و یک شخص قادر نخواهد بود تا بدون اینکه پاسخ مجموعه سوالات اولی را بداند به مجموعه سوالات دومی پاسخ دهد، پس ما نمی‌توانیم به هیچ‌کدام پاسخ دهیم. این امر باعث می‌شود تا ما قادر نباشیم هیچ‌یک از عقاید خود را توجیه کنیم.

نظریات خاص نگری چیزهای را که از قبل شناخته شده‌است جمع‌آوری می‌کند و می‌کوشد تا با استفاده از این موارد خاصِ، روشی را در مورد چگونگی دانایی ما دریابد و بدینوسیله به مجموعه دوم از سوالات پاسخ دهد. نظریه‌های خاص نگری پاسخی را به مجموعه سوالات دومی پیشنهاد می‌کنند و از آن برای دانستن اینکه ما در واقع چه چیزی را می‌دانیم استفاده می‌کنند. در تجربه‌گرایی کلاسیک از روش‌گرایی استفاده می‌شود.

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  یا «مسئله محک»
2. ↑  regress argument
3. ↑  Outlines of Pyrrhonism
4. ↑  katalepsis، ادراک
5. ↑  Theory of Knowledge
6. ↑  particularism
7. ↑  methodism

جستارهای وابسته
---------------

* منون
* سه‌گانه مونشهاوزن

منابع
-----

1. 1 2  "Problem of the criterion". *Internet Encyclopedia of Philosophy*.
2. ↑  Sextus Empiricus *Outlines of Pyrrhonism* Book II Chapters 4-9
3. ↑  Beckwith, Christopher I. (2015). *Greek Buddha: Pyrrho's Encounter with Early Buddhism in Central Asia* (PDF). Princeton University Press. pp. 22–23. ISBN 978-1-4008-6632-8.


| * ن
* ب
* و
شک‌گرایی |
| --- |
| انواع | 
* شک‌گرایی فلسفی
* Moral
* شک‌گرایی علمی
* شک‌گرایی دینی
* Local
* Radical

 |
| فلسفه‌های شک‌گرایی | 
* شک‌گرایی آکادمیک
	+ Arcesilaus
	+ Lacydes
	+ Carneades
	+ Clitomachus
	+ Philo of Larissa
* Ajñana
* فلسفه بودایی
* شک دکارتی
* چارواکا
* مکتب کورنایی
* Madhyamaka
* مکتب پیرهونی
	+ پیرهون
	+ Timon
	+ انیسیدموس
	+ Agrippa
	+ سکستوس امپریکوس
* کسنوفانس

 |
| مباحث شک‌گرایی | 
* Acatalepsy
* انیسیدموس
* Five Modes of Agrippa
* Anatta
* نپایندگی
* سه‌گانه مونشهاوزن
* Non-essentialism
* مسئله معیار
* مسئله استقراء
* کشتی تسئوس
* استدلال موم

 |
| فرضیات شک‌گرایی | 
* شیطان فریبکار
* مغز در خمره
* Dream argument
* امفالوس
* Simulation hypothesis

 |
| پاسخ‌ها | 
* Here is one hand
* Semantic externalism
* Process reliabilism
* بستار شناختی
* زمینه‌گرایی
* نسبی‌گرایی

 |
| فهرست‌ها | 
* List of books about skepticism
* List of scientific skeptics
* List of skeptical conferences
* List of skeptical magazines
* List of skeptical organizations
* List of skeptical podcasts

 |