**سازند آسماری** از سازندهای زمین‌شناسی ایران است، که با سن الیگوسن پسین (چاتین) تا میوسن پیشین (آکوئیتانین)، جوان‌ترین سنگ مخزن پهنه زاگرس به‌شمار می‌آید. نام این سازند از کوه آسماری (واقع در جنوب شرقی مسجد سلیمان، استان خوزستان) اقتباس و برش الگوی آن در تنگ گل‌ترش همین کوه، با ۳۱۴ متر ستبرا اندازه‌گیری شده‌است، که شامل سنگ آهک‌های مقاوم کرم تا قهوه‌ای رنگ با ریخت‌شناسی کوه‌ساز می‌باشد. سنگ آهک آسماری مهم‌ترین سنگ مخزن حوضه رسوبی زاگرس ایران است و چون برای نخستین بار در خاورمیانه در این سازند نفت کشف شده‌است، معروفیت جهانی دارد. در درون این سازند فسیل‌های متعلق به اولیگوسن تا میوسن وجود دارد.

سازند آسماری غنی‌ترین مخزن نفتی ایران و خاورمیانه و یکی از غنی‌ترین مخازن کربناته جهان است. این سنگ مخزن ذخایر نفتی و گازی ۶۲ میدان نفتی را تأمین می‌کند که از میان آن‌ها ۱۴ ابرمیدان و ۱۲ میدان عظیم در رده‌بندی جهانی طبقه‌بندی شده‌اند. این سازند به سمت جنوب غربی و به طرف دهانه خلیج فارس، کمی ماسه‌ای می‌شود که به آن ماسه‌های اهواز گویند؛ به طوری که در میادینی مانند پازنان، اهواز، مارون و منصوری، بخش ماسه‌ای اهواز حدود یک سوم، تا یک چهارم ضخامت کل سازند را در بر می‌گیرد. بخش ماسه سنگی اهواز در مخازن آسماری موجب افزایش کیفیت مخزن و بهبود ضریب بازیافت می‌شود. این مخزن در شمال غربی لرستان از بخش رسوبات تبخیری کلهر تشکیل شده‌است. بخش اعظم تخلخل و تراوایی این سازند مربوط به تخلخل حاصل از شکستگی است.

بهره‌دهی یک چاه نفت متوسط در یک میدان نفتی که دارای سازند آسماری باشد، به‌طور میانگین بالغ بر ۲۵٫۰۰۰ بشکه در روز است. در بُرش‌های کامل، سازند آسماری دارای دو عضو است. نخست «عضو ماسه‌سنگی اهواز» در جنوب باختری خوزستان و دوم «عضو تبخیری کَلهُر» در لرستان. زیست‌زون‌های تشخیص داده شده برای سازند آسماری، نشانگر سن الیگوسن پسین (چاتین) تا میوسن پیشین (آکیتانین- بوردیگالین) هستند. از نگاه زیست‌چینه‌ای نیز این سازند به سه واحد «آسماری پایینی» به سن الیگوسن، «آسماری میانی» به سن میوسن پسین (آکوئیتانین) و «آسماری بالایی» به سن میوسن پیشین (بوردیگالین) تقسیم می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  «سازند آسماری». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ آوریل ۲۰۱۶.
2. ↑  زمین‌شناسی ایران، سید علی آقانباتی، ۱۳۸۵، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، ص ۴۰۱.
3. ↑

| * ن
* ب
* و
سازندهای زمین‌شناسی ایران |
| --- |
| البرز | 
* کهر
* بایندر
* سلطانیه
* باروت
* زاگون
* لالون
* میلا
* لشکرک
* سلطان میدان
* پادها
* مولی
* خوش‌ییلاق
* جیرود
* ایلانقاره
* مبارک
* باقرآباد
* دزده‌بند
* قزل‌قلعه
* درود
* روته
* نسن
* الیکا
* گروه شمشک
	+ طزره
	+ گانو
* دلیچای
* فارسیان
* لار
* آبنک
* شال
* تیزکوه
* فجن
* زیارت
* کرج
* کند
* هزاردره
* کهریزک

 |  |
| زاگرس | 
* هرمز
* ایلبیک
* زردکوه
* سیاهو
* سرچاهان
* زکین
* فرغان
* گروه دهرم
	+ دالان
	+ کنگان
* خانه‌کت
* گروه کازرون
	+ دشتک
	+ نیریز
* موس
* آلان
* سرگلو
* نجمه
* گوتنیا
* گروه خامی
	+ سورمه
	+ هیث
	+ فهلیان
	+ گدوان
	+ داریان
* گروه بنگستان
	+ کژدمی
	+ سروک
	+ سورگاه
	+ ایلام
* لافان
* گرو
* گورپی
* تاربور
* پابده
* ساچون
* جهرم
* امیران
* تله‌زنگ
* کشکان
* شهبازان
* آسماری
* رازک
* گروه فارس
	+ گچساران
	+ میشان
	+ آغاجاری
* بختیاری

 |
| ایران مرکزی | 
* طشک
* مراد
* کلمرد
* تکنار
* دسو
* داهو\*
* کوهبنان
* گروه میلا
	+ کال‌شانه
	+ درنجال
	+ شیرگشت
* نیور
* پادها
* گروه ازبک‌کوه
	+ سیب‌زار
	+ بهرام
	+ شیشتو
	+ سردر
* گچال
* جمال
* قرمز
* شتری
* گروه نخلک
	+ علم
	+ باغ‌قرق
	+ عشین
* نایبند
* گروه شمشک
	+ آب‌حاجی
	+ بادامو
* گروه مگو
	+ هوجدک
	+ پروده
	+ اسفندیار
	+ قلعه‌دختر
* بیدو
* کرمان
* بیابانک
* قرمز پایینی
* قم
* قرمز بالایی

 |
| کپه‌داغ | 
* قلی
* نیور
* سلطان میدان
* پادها
* خوش‌ییلاق
* مبارک
* قزل‌قلعه
* درود
* روته
* نسن
* غرقیتان
* سفیدکوه
* نظرکرده
* سینا
* میان‌کوهی
* شمشک
* بشکلاته
* کشف‌رود
* چمن‌بید
* مزدوران
* شورجه
* زرد
* تیرگان
* سرچشمه
* سنگانه
* آیتامیر
* آب‌دراز
* آب‌تلخ
* نیزار
* کلات
* پستلیق
* چهل‌کمان
* خانگیران

 |
| **رده** |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زمین‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |