**سید بابک فرزانه**
(پژوهشگر، مؤلف و استاد زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی.  

وی پس از اخذ دیپلم متوسطه در رشته علوم تجربی و تحصیل ادبیات عرب در حوزه علمیه جهت ادامه تحصیل به دانشگاه اصفهان رفت و لیسانس زبان و ادبیات عرب گرفت. فرزانه تحصیلات خود را در زمینه ادبیات عرب ادامه داد. او به تدریس در دانشگاههای تهران(دانشکده الهیات)، آزاد اسلامی و الزهراء (و گاه دانشگاه امام صادق ع) پرداخت. فرزانه به عنوان عضو هیأت علمی پژوهشی به دانشگاه تورنتو دعوت شد و درآنجا این فرصت را یافت تا مطالعات خود را در زمینه فرهنگ نگاری قرآن تکمیل کند. فرزانه در حال حاضر مدیر گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال است. علاوه بر این مدیریت بخش عربی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و دانشنامه ایران و نیز سردبیری مجله علمی پژوهشی صحیفه مبین را بر عهده دارد.

زمینه‌های تحقیقاتی
------------------

زبانشناسی(فقه اللغة)، ترجمه، آموزش دستورزبان، بلاغت عربی و فرهنگ نگاری قرآن

آثار
----

```
کتابهای منتشر شده:
```

* آیین ترجمه(با همکاری د. عنایت الله فاتحی نژاد)، انتشارات محبوب، بهمن ۱۳۷۷
* در آمدی بر مبانی ترجمه(با همکاری د. عنایت الله فاتحی نژاد)، مؤسسه فرهنگی آیه، ۱۳۸۰
* قرائت و درک مفاهیم متون معاصر(با همکاری د. علی صابری)، دانشگاه آزاد اسلامی،۱۳۸۰
* المحادثة العربیة المعاصرة(با همکاری د. فالح ربیعی)، دانشگاه آزاد اسلامی،۱۳۸۲
* فهرست نسخه‌های خطی دانشگاه قازان جمهوری تاتارستان فدراسیون روسیه(با همکاری د. عنایت الله فاتحی نژاد و دیگران)، مرکز اسناد و تاریخ دیپلوماسی وزارت امور خارجه- تهران، کتابخانه حضرت آیت‌الله مرعشی نجفی و گنجینه جهانی مخطوطات اسلامی – قم،۱۳۸۲ش
* ترجمه کتاب A New Arabic Grammar of The Written Language تألیف ج. ا. هیوود و ح. م. نحمد با عنوان دستور نوین زبان عربی(با همکاری فاطمه خرم)، تهران، انتشارات کیمیا اثر،۱۳۸۷ش
* مختارات من النصوص المعاصرة و العرفانیة(با همکاری ن. صاحب)، تهران، نشر شکوفه‌های دانش، ۱۳۸۷ش
* مفردات قرآن، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت)، ۱۳۸۸ش

```
برخی ازمقاله‌های منتشر شده:
```

مجلات:
(۱) "نگاهی به تاریخچه دانش صرف و نقد و بررسی کتاب شافیه اثر ابن حاجب"، مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ص ۱۰۵-۱۱۴، پاییز و زمستان ۱۳۸۱.
  

(۲) "چگونگی استفاده از فرهنگهای ریشه‌ای در زبان عربی"، فصلنامه تخصصی نامه الهیات، س اول، ش۱، زمستان ۱۳۸۲.
  

(۳)" ترجمه فعلهای مضارع در قرآن، مجله مقالات و بررسیها"، دانشکده الهیات دانشگاه تهران، ص۱۰۳-۱۱۵، ۱۳۸۳ه ش.
  

(۴) "دراسة حول غریب القرآن و الحدیث"، فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش دینی، شمـ ۱۲، زمستان ۱۳۸۴.
  

(۵) "معانی فعل کاد در قرآن"، مجله علمی پژوهشی صحیفه مبین، شماره ۳۷، بهار و تابستان ۱۳۸۵ش.
  

(۶) "زمخشری و کشاف"، مجله علمی پژوهشی صحیفه مبین، شماره ۳۸، پاییز ۱۳۸۵ش.
  

(۷) "تکامل خط عربی در پرتو صیانت از قرآن"، مجله علمی پژوهشی پژوهش نامه قرآن و حدیث، سال دوم، ش ۲، تابستان۱۳۸۶ش.
  

(۸)"حروف مقطعه قرآن کریم و رمزهای آن در رسانه"، مجله علمی پژوهشی صحیفه مبین، شماره ۴۳، پاییز ۱۳۸۷ش.
  

(۹) "صورجمال در ساختار جمله‌های مجهول قرآن"، دوفصلنامه علمی پژوهشی صحیفه مبین، شماره۴۷ بهار و تابستان ۱۳۸۹
  

(۱۰) "حَصَبُ جَهَنّمَ: بررسی معناشناختی واژه حصب در قرآن"، دوفصلنامه علمی پژوهشی صحیفه مبین، شماره ۴۹ بهار و تابستان۱۳۹۰
  

(۱۱)
"Notes on Some Persian Words in the Works of al- Ğāḥiẓ", ***Arabica*** Volume 58, Number 5 (2011) pp 436-445

دائرةالمعارف‌ها:
(۱) استفهام، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۸، ۱۳۷۷ه ش.
  

(۲) اشتقاق، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ۱۳۷۹ه ش.
  

(۳) اضافه در صرف و نحو عربی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ۱۳۷۹ ه ش.
  

(۴) اعشی همدان، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ۱۳۷۹ ه ش.
  

(۵) الغاز و احاجی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۰، ۱۳۸۰ ه ش.
  

(۶) الفیه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۰، ۱۳۸۰ ه ش.
  

(۷) بادیه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۱، ۱۳۸۱ ه ش.
  

(۸) بارودی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۱، ۱۳۸۱ ه ش.
  

(۹) بجانه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۱، ۱۳۸۱ ه ش.
  

(۱۰) بدل، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۱، ۱۳۸۱ ه ش.
  

(۱۱) بدیع، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۱، ۱۳۸۱ه ش.
  

(۱۲) بدیعیه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۳۸۱،۱۱ ه ش.
  

(۱۳) ابن زبیر(ابو الحسن احمدبن علی)، دائرةالمعارف الاسلامیة الکبری، ج ۳، ۱۳۷۷ه ش.
  

(۱۴) ابن زبیر(ابو محمد حسن بن علی)، دائرةالمعارف الاسلامیة الکبری، ج۳، ۱۳۷۷ ه ش.
  

(۱۵) تصریف، دانشنامه جهان اسلام، ج۷،۱۳۸۲ ه ش
  

(۱۶) تصغیر، دانشنامه جهان اسلام، ج۷، ۱۳۸۲ ه ش.
  

(۱۷) ترخیم، دانشنامه جهان اسلام، ج۷، ۱۳۸۲ ه ش.
  

(۱۸) تنوین، دانشنامه جهان اسلام، ج۸، ۱۳۸۳ ه ش
  

(۱۹) بلاغت، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۲، ۱۳۸۳ ه ش
  

(۲۰) بیان، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۳، ۱۳۸۴ ه ش.
  

(۲۱) تشبیه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۵، ۱۳۸۷ ه ش.
  

(۲۲) ترصیع، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۵، ۱۳۸۷ ه ش.
  

(۲۳) تفتازانی، مطول، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۵،۱۳۸۷ه ش
  

(۲۴) توابع، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۱۶، ۱۳۸۷ه ش
  

(۲۵) تهمان بن عمرو کلابی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۶، ۱۳۸۷
  

(۲۶) ثابت بن محمد جرجانی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد۱۷، ۱۳۸۸
  

(۲۷) ثمانینی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد۱۷، ۱۳۸۸
  

(۲۸) جاحظ، الحیوان، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد۱۷، ۱۳۸۸
  

(۲۹) جامد و مشتق، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۷، ۱۳۸۸
  

(۳۰)جرمی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۷، ۱۳۸۸
  

(۳۱) جران العود، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۷، ۱۳۸۸
  

(۳۲)جعفربن علبة حارثی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۷، ۱۳۸۸
  

(33) مطالعه و آموزش زبان عربی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (EN)
  

(۳۴) جُمَیح، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۸، ۱۳۸۹
  

(۳۵) جندی، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۸، ۱۳۸۹
  

(۳۶) جزایری، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۸، ۱۳۸۹
  

(۳۷) جمله، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۸، ۱۳۸۹
  

(۳۸) جمیل مدوّر، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد ۱۸، ۱۳۸۹
  

(۳۹) صاحب بن عباد، دانشنامه زبان فارسی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، زیر چاپ
  

(۴۰) حرف تعریف، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(۴۱) حرملة بن منذر، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(۴۲) حسان بن مالک، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(۴۳) حسون، رزق الله، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(۴۴) حقیقت و مجاز، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(۴۵) حکم بن عبدل، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر چاپ
  

(46) Abd Allah b.Abd al Muttalib , Encyclopaedia Islamica, Volume I , Brill , London 2008
  

(47) Abd Allah b.Jahsh , Encyclopaedia Islamica,Volume I , Brill , London 2008
  

(48) Abd Allah b.Musa b.Nusayr , Encyclopaedia Islamica, Volume I , Brill , London 2008
  

(49) Abd Manaf , Encyclopaedia Islamica Volume I , Brill , London 2008

منابع
-----

1. ↑  مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
2. ↑  «OFIS General Information - Islamic Azad University». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۱.
3. ↑  Noor Magazines
4. ↑  Open Library