|  |
| --- |
| تجلی |
| تصویر نمایانگر جستار تجلی  |
| انتشار |
| پدیدآورنده | صادق هدایت |
| زبان
 | فارسی |
| انتشار در
 | ۱۳۲۱ خورشیدی
 |
| مجموعه
 | *سگ ولگرد* |
| ویرایش بنگرید به توضیحات الگو |

«**تجلی**» داستان کوتاهی از صادق هدایت است که برای بار نخست در سال ۱۳۲۱ خورشیدی، همراه با هفت داستان دیگر در مجموعه‌داستان *سگ ولگرد* چاپ شد.

خلاصهٔ داستان
-------------

داستان در پانسیون ارمنیان در تهران روی می‌دهد. زن شوهرداری به نام هاسمیک عاشق جوانی به نام سورن است. او می‌خواهد به معشوقش اطلاع دهد که نمی‌تواند سر قرار حاضر شود. او یک روز تمام در جستجوی سورن است تا او را از نیامدن سر قرار با خبر کند. با این وجود، نه سورن و نه شوهر هاسمیک در داستان حضور ندارند و ما افکار هاسمیک را درباره‌شان می‌خوانیم. هاسمیک معلم موسیقی سورن به نام واسیلیچ را ملاقات می‌کند و …

نام داستان
----------

تجلی ششمین داستان در مجموعهٔ سگ ولگرد است. معنای لغوی آن عبارت است از: ظهور، جلوه، روشنی، و تابش.

پرویز ناتل خانلری در خاطرات خود از هدایت که زیر عنوان «خاطرات ادبی» در مجلهٔ *سپید و سیاه* چاپ شده‌است، ادعا کرده‌است که هدایت داستان را با نامِ فرانسوی *Apparition* در اختیار او گذاشته‌است و وقتی خانلری از او چرایی انتخاب نامی فرانسوی برای داستانی به زبان فارسی را پرسیده، هدایت گفته‌است که «آخر این کلمه فارسی ندارد». پس از آن خانلری واژهٔ «تجلی» را پیشنهاد داده که هدایت بلافاصله مدادی را از جیبش درآورده و روی واژهٔ فرانسوی خط کشیده و به‌جای آن واژهٔ تجلی را نوشته‌است.

حسن قائمیان در کتاب *شیادی‌های ادبی و آثار صادق هدایت*، داستان خانلری را درست ندانسته و از اینکه هدایت معنای واژهٔ «معمولی» Apparition را نداند اظهار شگفتی کرده‌است.

به‌گفتهٔ محمد بهارلو، با بررسی واژه‌های هم‌معنای تجلی مانند ظهور و جلوه، نمی‌توان ارتباطی میان آن و داستان یافت. او نزدیک‌ترین معنای این واژه که از نظر کنایی و مجازی با درون‌مایهٔ داستان هم‌آهنگ است را آنچه که در فرهنگ فارسی معین، ذیل واژهٔ تجلی آمده‌است می‌داند؛ که عبارت است از: «تأثیر انوار حق، به حکم اقبال، بر دل مقبلان که شایستگی ملاقات حق را به دل پیدا کنند.»

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه ادبیات فارسی

پانویس
------

1. ↑  هدایت و  بهارلو، *سگ ولگرد صادق هدایت با مقدمهٔ محمد بهارلو*، ۲۰.
2. ↑  هدایت و  بهارلو، *سگ ولگرد صادق هدایت با مقدمهٔ محمد بهارلو*، ۲۱.

منابع
-----

* هدایت، صادق؛ بهارلو، محمد (۱۳۸۰). *سگ ولگرد صادق هدایت با مقدمهٔ محمد بهارلو*. تهران: قطره. ص. ۱۶۶. شابک ۹۶۴-۳۴۱-۰۲۲-۶.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | متن مربوطه در ویکی‌نبشته: ***تجلی (داستان کوتاه)*** |

| * ن
* ب
* و
صادق هدایت |
| --- |
| موضوعات |
| رمان‌ها | 
* *بوف کور* (۱۳۱۵)
* *علویه خانم* (۱۳۲۲)
* *حاجی آقا* (۱۳۲۴)
* *توپ مرواری* (۱۳۲۶)

 |
| داستان‌های کوتاه | 
* «زبان حال یک الاغ در وقت مرگ» (۱۳۰۳)
* «مرگ» (۱۳۰۵)
* «سامپینگه» (۱۳۲۴)
* «هوس‌باز» (۱۳۲۴)
* «فردا» (۱۳۲۵)

|  |  |
| --- | --- |
| *زنده‌به‌گور* (۱۳۰۹) | 
* «زنده‌به‌گور»
* «حاجی مراد»
* «اسیر فرانسوی»
* «داود گوژپشت»
* «مادلن»
* «آتش‌پرست»
* «آبجی خانم»
* «مرده‌خورها»

 |
| *سه قطره خون* (۱۳۱۱) | 
* «سه قطره خون»
* «گرداب»
* «داش‌آکل»
* «آینه شکسته»
* «طلب آمرزش»
* «لاله»
* «صورتک‌ها»
* چنگال»
* «مردی که نفسش را کشت»
* «محلل»
* «گجسته دژ»

 |
| *سایه‌روشن* (۱۳۱۲) | 
* «س. گ. ل. ل»
* «زنی که مردش را گم کرد»
* «عروسک پشت پرده»
* «آفرینگان»
* «شب‌های ورامین»
* «آخرین لبخند»
* «پدران آدم»

 |
| *سگ ولگرد* (۱۳۲۱) | 
* «سگ ولگرد»
* «دن‌ژوان کرج»
* «بن‌بست»
* «کاتیا»
* «تخت ابونصر»
* «تجلی»
* «تاریک‌خانه»
* «میهن‌پرست»

 |

 |
| نمایشنامه‌ها | 
* *پروین دختر ساسان* (۱۳۰۹)
* *مازیار* (۱۳۱۲)
* *افسانهٔ آفرینش* (۱۳۲۵)

 |
| آثار غیرداستانی | 
* *مقدمه‌ای بر رباعیات خیام* (۱۳۰۳)
* *انسان و حیوان* (۱۳۰۳)
* *فواید گیاه‌خواری* (۱۳۰۶)
* *اصفهان نصف جهان* (۱۳۱۱)
* *ترانه‌های خیام* (۱۳۱۳)
* *کاروان اسلام* (۱۳۱۲–۱۳۱۳)
* *وغ‌وغ ساهاب* (۱۳۱۳)
* *پیام کافکا* (۱۳۲۷)
* *نوشته‌های پراکنده* (۱۳۳۴)

 |
| دیگر | 
* ‌ *انیران*
* اعتضادالملک
* جهانگیر هدایت
* *افعی طلایی*
* *پیکر فرهاد*
* *داش آکل به گفتهٔ مرجان*

|  |  |
| --- | --- |
| اقتباس سینمایی | 
* *داش‌آکل* (۱۳۵۰)
* *داش‌آکل* (۱۳۹۶)
* *ساحره*
* *بوف کور+زندگی و مرگ صادق هدایت*
* *بوف کور*

 |

 |
| 
* ویکی‌گفتاورد
* ویکی‌نبشته

 |