**یعقوب دانشدوست** (۱۳۱۷ – ۷ بهمن ۱۴۰۰) معمار، مرمت‌گر بناها و محوطه‌های تاریخی، پژوهشگر، نویسنده، و کارشناس باغ ایرانی بود.

زندگی‌نامه
----------

یعقوب دانشدوست در سال ۱۳۱۷ در شهر تبریز زاده شد و از سه سالگی با خانواده‌اش در شهر مشهد ساکن شد. او تحصیلات دانشگاهی را در دانشگاه تهران با کارشناسی ارشد معماری و دکترای شهرسازی به پایان رساند. یعقوب دانشدوست با معماری سنتی ایران و باغ‌های ایرانی آشنا بود و کوشش می‌کرد با استفاده از آن ارزش‌ها یک «معماری مدرن ایرانی» پدیدآورد.

مرمت بناها و سایت‌های تاریخی
----------------------------

در آغاز کار، دانشدوست بخش‌های مهمی از مجموعه گنج‌علی خان در کرمان و سپس تَرَک‌های گنبد طلای حرم امام رضا را مرمت نمود. سپس نظارت بر مرمت بناهای تاریخی استان خراسان را بر عهده گرفت که مرمت کلیه آثار تاریخی مهم استان خراسان از کوشش های اوست. از آن جمله مدرسه خرگرد، رباط شرف، مسجد گوهرشاد، مسجد شاه مشهد، مدرسه دو در، مدرسه پریزاد، مدرسه میرزا جعفر، مصلی پایین خیابان مشهد، گنبد سبز مشهد، کاخ خورشید کلات، مسجد کبود گنبد کلات، مزار شیخ احمد جام، مزار مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی، میل اخنجان، مسجد ملک زوزن، مسجد جامع فردوس، مرمت آرامگاه عطار واحیای باغ آن، مسجد جامع نیشابور، قدمگاه، امامزاده محروق نیشابور، هارونیه، مقبره و منار ایاز، مزار خواجه ربیع، مقبره بابا لقمان سرخس، مسجد جامع گناباد، میل رادکان، منار خسروگرد سبزوار، مسجد جامع قاین هستند.

وی تا سال چهارم انقلاب اسلامی به عنوان رئیس دفتر فنی سازمان ملی حفاظت آثار باستانی دراستان خراسان مشغول کار بود و پس از آن همکاری با سازمان میراث فرهنگی و نظارت عالیه بر بناها را ادامه داد.

دانشدوست سال‌ها عضو ایکوموس بود و در کنگره‌های متعدد معماری و باغ سازی در ایران و خارج از کشور حضور فعال داشت.

آثار معماری
-----------

المان قدیم فلکه پارک مشهد (میدان آزادی) - طرح یعقوب دانشدوست، ساخت: ۱۳۴۶، مکان فعلی: میدان فرودگاه
یعقوب دانشدوست همراه با مرمت بناهای تاریخی، بناهای متعدد مدرن با کوشش برای این که سبک معماری مدرن ایرانی داشته باشند، طراحی و اجرا نموده‌است که مهم‌ترین آن‌ها بیمارستان آریا، بنای یادمان میدان آزادی (به سوی نور)، بنای یادمان میدان راه‌آهن (همیشه به سوی او)، بنای یادمان همای رحمت، بنای یادمان والفجر، تهیه نقشه‌های معماری و اجرایی خانه علم و کیهان نمای شهر مشهد هستند. وی همچنین بناهای مسکونی بسیاری در مشهد طراحی واجرا نموده‌است. طراحی و اجرای باغ آرامگاه فردوسی با طرح باغ ایرانی و آرامگاه کلنل محمدتقی پسیان در مجموعه آرامگاه نادر از دیگر کارهای اوست.

نوشته‌ها
--------

دانشدوست به کار پژوهش و نوشتن کتاب نیز مشغول بود که حاصل آن سه کتاب با نام کلی *طبس شهری که بود* با زیر عنوان‌های: *باغ‌های طبس*، *بناهای تاریخی طبس* (برگزیده بهترین کتاب معماری سال ۱۳۷۹) [] و *شهرسازی و معماری طبس* و کتاب‌های *ارزش‌های فرهنگی طوس و آرامگاه فردوسی* و *پیدایش باغ آسمانی ایران* در سال ۱۳۹۴ (به فارسی و انگلیسی) می‌باشد. نوشتار فیلمی در مورد هنر کاشی‌کاری ایرانی (با سرمایه اداره اوقاف خراسان) از جمله کارهای دیگر اوست. مقالات بسیاری هم توسط ایشان نگارش شده‌است که از آن میان می‌توان به مجموعه مقالات «معماری ایرانی در سخن چهار نسل از معماران صاحب نظر» در مجله آبادی اشاره کرد.

جوایز و تقدیرات
---------------

یعقوب دانشدوست در سال ۱۳۹۲ لوح و تندیس تقدیر از رئیس‌جمهور دریافت نمود.

او در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ به خاطر کوشش‌های فرهنگی بسیار، مفتخر به دریافت لوح و نشان فردوسی از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شد.

در سال ۱۳۹۷ به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار ایران، کاشی ماندگار دریافت کرد.

وی در خرداد سال ۱۴۰۲ نیز به عنوان یکی از چهره‌های برتر مفاخر ماندگار میراث فرهنگی تقدیر گشته و لوح تقدیر از وزیر میراث فرهنگی دریافت نمود.

منابع
-----

1. 1 2  «لوح تقدیر رئیس جمهور به یکی از پیشکسوتان حوزه میراث فرهنگی خراسان رضوی اهدا شد». *خبرگزاری جمهوری اسلامی*. ۱۶ تیر ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۵.
2. ↑  «"دانشدوست" یادگار نیم قرن تاریخ شفاهی مرمت و معماری خراسان». *باشگاه خبرنگاران جوان*. ۱۴ دی ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۵.
3. ↑  «اعضای پیوسته- بین‌المللی مؤسسه فرهنگی ایکوموس ایران». *ایکوموس ایران*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ آذر ۱۳۹۹.
4. ↑  «بیانیه ایکوموس ایران در نکوداشت دکتر یعقوب دانش دوست». *اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان*. ۵ خرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
5. ↑  «گفتگو با دکتر یعقوب دانشدوست معمار و طراح المانهای ماندگار مشهد؛ خاطراتمان را ساده خراب می‌کنیم» (PDF). *روزنامه شهرآرا*. ۲۴ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۰.
6. ↑  «بنای یادمان «کنل محمد تقی خان پسیان» درمشهد پرده برداری شد»». روزنامه خراسان. ۱۱ مهر ۱۳۷۹.
7. ↑  «نماد میدان راه‌آهن از یادمانهای با پیشینه شهر مشهد است؛ ۴۴ سال «به سوی او»». *شهرآرا محله*. ۲۰ تیر ۱۳۹۵. ص. ۴و۵. دریافت‌شده در ۱۴ تیر ۱۴۰۰.
8. ↑  «یعقوب دانشدوست». *دانشنامه گلشن طبس*. ۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۴ اسفند ۱۳۹۵.
9. ↑  «معرفی کتاب: پیدایش باغ آسمانی ایران». *همشهری آنلاین*. ۱۸ مهر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۶ اسفند ۱۳۹۵.
10. ↑  «معماری ایرانی در سخن چهار نسل از معماران صاحب نظر». *مجله آبادی*. انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری ایران (شماره نوزدهم). زمستان ۱۳۷۴.
11. ↑  «نشان فردوسی به چهار فردوسی پژوه در مشهد اهداء شد». *وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی*. ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۴ اسفند ۱۳۹۵.
12. ↑  «توسط اداره کل میراث فرهنگی خراسان رضوی: سومین کاشی ماندگار برسردر منزل دکتر یعقوب دانشدوست نصب شد». *پورتال اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی*. ۵ خرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
13. ↑  «نکوداشت یعقوب دانش‌دوست». *ایسنا*. ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۹ اسفند ۱۳۹۹.
14. ↑  «دومین دوره تجلیل از چهره‌های ماندگار میراث‌فرهنگی کشور». *میراث آریا*. ۸ تیر ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۴ بهمن ۱۴۰۲.