**حادثه آتش‌زدن عمارت اربابی قلمروی ساتسوما در ادو** (به ژاپنی: 江戸薩摩藩邸の焼討事件) به حادثه آتش زدن عمارت اربابی قلمروی ساتسوما در ۱۹ ژانویه ۱۸۶۸ برابر با روز بیست و پنجم از ماه دوازدهم سال سوم کیئو (دوره) در اواخر دوره ادو در میتا-میناتو، توکیو، ادو در دوره باکوماتسو توسط طرفداران شوگون‌سالاری توکوگاوا (اعضای شینسنگومی در قلمروی شونای) اشاره دارد. این حمله منجر به جنگ بوشین شد.

زمینه
-----

در اکتبر سال ۱۸۶۷ یامائوچی یودو دایمیوی پیشین قلمروی توسا راهی میانه برای مسئله سازمان سیاسی کشور ژاپن ارائه کرد که به «پیشنهاد توسا» معروف است. این پیشنهاد دایر بر کناره‌گیری شوگون به نفع شورای دایمیوها که زیر نظر امپراتور باشد. بدین ترتیب قدرت سیاسی شوگون به امپراتور اعاده می‌شد اما رئیس خاندان توکوگاوا اراضی تیولی خود را نگه می‌داشت و به جای رهبری نظامی و سیاسی کشور مقام نخست‌وزیری را دارا می‌شد. یوشینوبو این پیشنهاد را در ماه نوامبر همان سال پذیرفت.

یامائوچی یودو، دایمیوی پیشین قلمروی توسا نامه‌ای به آخرین شوگون از شوگون سالاری توکوگاوا، توکوگاوا یوشینوبو نوشت و از وی خواست حکومت را به امپراتور ژاپن بازگرداند. در طرحی که برای اجرا در آینده توسط نیشی آمانه که مغز متفکر در دستگاه حکومتی یوشینوبو دانسته می‌شد تدوین شده بود تقسیم قدرت بین حکومت (رئیس خاندان توکوگاوا)، دربار و دایمیوها پیش‌بینی شده بود.

در روز ۸ نوامبر توکوگاوا یوشینوبو در نامه‌ای که به دربار فرستاد خواستار اجازهٔ بازگرداندن اقتدار خود به امپراتور شد. فردای آن روز یوشینوبو به دربار احضار شد و به او اطلاع دادند که امپراتور میجی درخواست وی را برای بازگرداندن قدرت به دربار پذیرفته‌است.

بازگشت قدرت به امپراتور در روز ۴ ژانویه ۱۸۶۸ رسماً اعلام شد، پس از آن امپراتور یگانه فرمانروای ژاپن بود. بدین ترتیب به یکباره قدرت سیاسی به دست امپراتور ۱۵ ساله افتاد اما هنوز دستگاهی برای اداره امور مملکت ایجاد نشده بود. در شب ۴ ژانویه جلسه مهمی در حضور امپراتور برگزار شد و ایواکورا تومومی که از درباریان بود عنوان کرد یوشینوبو در بازگرداندن قدرت به امپراتور جز یک نام تهی واگذار نکرده‌است و از کجا پیداست که قدرت و ثروتش را به راستی برگرداند.

روز ۵ ژانویه توکوگاوا یوشی کاتسو و ماتسودایرا یوشیناگا که هر دو از مقامات نظام تازه بودند به قلعه نیجو در کیوتو به نزد شوگون توکوگاوا یوشینوبو رفتند و برخلاف آنچه در «پیشنهاد توسا» آمده بود، از وی خواستند که مقام و همچنین املاک خود را تحویل دهد.

روز ۱۴ ژانویه یوشینوبو وزیران مختار انگلیس، فرانسه، ایتالیا، آمریکا، روسیه و هلند را در قلعه اوساکا پذیرفت و آن‌ها را از تغییرها در حکومت ژاپن آگاه کرد اما تأکید کرد که همچنان عهده‌دار همه امور مربوط به روابط با ممالک خارج است زیرا که حکومت تازه هنوز آماده پرداختن به این گونه امور نیست. سه روز پس از آن یوشینوبو اعلام کرد که خود را مقید به اعلامیه بازگشتن قدرت به امپراتور نمی‌داند و از دربار خواست آن را لغو کند.

تا این هنگام یوشینوبو همچون یکی از اتباع وفادار به امپراتور رفتار کرده و فرمان‌های او را بی‌چون و چرا پذیرفته بود اما در روز ۱۸ ژانویه استحکامات جنبی قلعه ادو متعلق به خاندان توکوگاوا در آتش سوخت و حکومت شوگونی آتش‌سوزی را کار رزمندگان قلمروی ساتسوما دانست.

دو روز پس از آن رزمندگان شوگون اقامتگاه دایمیوی ساتسوما را در ادو محاصره کردند با محافظان آن درگیر شدند، شماری را کشتند و سرانجام هم عمارت را آتش زدند تا با خاک یکسان شد.

آغاز جنگ بوشین
--------------

خبر این درگیری فردای آن روز در قلعه اوساکا به یوشینوبو رسید و وی از سر خشم تصمیم گرفت که رزمندگانش را روز ۲۵ ژانویه برای حمله به کاخ امپراتوری کیوتو بفرستد. اولین نبرد از سلسله نبردهای معروف به جنگ بوشین بنام نبرد توبا–فوشیمی بین طرفداران حکومت شوگون‌سالاری توکوگاوا با طرفداران امپراتور در ژاپن در ۲۷ ژانویه ۱۸۶۸ آغاز شد (یا سال چهارم کیئو (دوره) - ماه اول، روز سوم، بر اساس تقویم ژاپنی)، در این نبرد نیروهای شوگونی و نیروهای متفقین قلمروی چوشو، قلمروی ساتسوما و قلمروی توسا در نزدیکی فوشیمی، کیوتو در مقابل یکدیگر قرار گرفتند. این نبرد چهار روز طول کشید و با شکست قاطع شوگون‌سالاری پایان یافت.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «江戸薩摩藩邸の焼討事件». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۹ نوامبر ۲۰۱۸.