**عبدالله عبدالله** (زادهٔ ۱۴ سنبله ۱۳۳۹) سیاستمدار اهل افغانستان است. وی در دوره جمهوری اسلامی افغانستان در سمت‌های وزیر پیشین امور خارجه و رئیس اجراییه افغانستان فعالیت کرده‌است. وی هم‌اکنون ریاست شورای عالی مصالحه ملی را بر عهده دارد. عبدالله وزیر امور خارجه دولت حامد کرزی بین سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ بود. او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۳ بر اساس نتایج ابتدایی با حدود ۳۰ درصد آرا؛ بالاترین میزان آرا را به خود اختصاص داده و همراه محمداشرف غنی به دور دوم انتخابات راه یافته بود و با توجه به رای پایین در دور دوم، در نهایت با یک معامله سیاسی میان او و محمداشرف غنی قدرت میان‌شان تقسیم گردید و سمت ریاست اجرایی را عهده‌دار شد. عبدالله در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸ نیز حضور یافت و پس از اعتراض به نتایج انتخابات و برگزاری مراسم تحلیف، بار دیگر توافق دیگری را با محمد اشرف غنی به امضا رساند که در نتیجه این توافقنامه وی سمت ریاست شورای عالی مصالحه ملی که از نظر تشریفات و پرتوکول در مسایل مربوط به مصالحه ملی جایگاه مقام دوم کشور را دارا می‌باشد را بر عهده گرفت. عبدالله از یاران نزدیک احمد شاه مسعود بود. او در دوران نبرد با طالبان، به‌عنوان سخنگوی ائتلاف شمال شناخته می‌شد.

زندگی‌نامه
----------

### کودکی و تحصیلات ابتدایی

عبدالله عبدالله در شهریور/سنبله سال ۱۳۳۹ در شهر کابل در منطقهٔ کارته پروان در غرب کابل از پدری پشتون و مادری تاجیک به دنیا آمد. پدرش از شهر قندهار و مادرش اهل پنجشیر بودند. غلام محیی‌الدین خان پدرش از مردم پشتون قندهار بود و در دولت ظاهر شاه از مقامات عالیرتبه بود و از طرف ظاهرشاه به عنوان سناتور ولایت قندهار انتخاب شده بود. عبدالله هفت خواهر و یک برادر داشته و کودکی‌اش در کابل و پنجشیر گذشت.

عبدالله تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسه غازی محمد ایوب خان به پایان برد و در سال ۱۳۵۵ از «لیسه (دبیرستان) نادریه» فارغ‌تحصیل شد و در سال ۱۳۵۶ وارد دانشکده پزشکی دانشگاه کابل گردید. در سال ۱۳۶۲ تحصیلات خود را به پایان رسانیده و تا سال ۱۳۶۳ در بیمارستان نورِ کابل به عنوان چشم‌پزشک مشغول خدمت بود. در سال ۱۳۶۳ به پاکستان پناهجو شد و تا سال ۱۳۶۴ در بیمارستان سید جمال‌الدین افغانی شهر پیشاور مشغول خدمت به پناهجویان افغانستان بود.

سخنگوی پیشین جبهه ملی مقاومت افغانستان فهیم دشتی خواهر زاده عبدالله عبدالله است.

### تحصیلات دانشگاهی و طبابت

در سال ۱۳۶۴ وارد جبهه جنگ دربرابر نظامیان شوروی گردید و در نخست فعالیت خود را با فعال کردن یک کلینیک پزشکی به منظور رسیدگی و درمان زخمی‌های جهاد آغاز نمود و به عنوان سرپرست بهداشت جبهه پنجشیر و سپس به عنوان مشاور و همکار احمد شاه مسعود تا آزادی کابل مشغول خدمت بود. او از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ در کابل به عنوان رئیس دفتر و سخنگوی وزارت دفاع ملی و در سال ۱۳۷۶ به عنوان معاون/دستیار وزارت خارجه فعالیت نمود. همچنین او در سال ۱۳۷۸ سرپرستی وزارت امور خارجه دولت اسلامی افغانستان را به عهده داشت.

### وزارت خارجه

پس از شکست طالبان در سال ۱۳۸۰ در اداره موقت و بعد در دوره انتقالی، مسئولیت وزارت امور خارجه را به عهده داشت.

### زندگی شخصی

عبدالله عبدالله در سال ۱۳۷۲ با بانو فخریه عبدالله ساکن اصلی ولسوالی/شهرستان غوربند ولایت/اُستان پروان ازدواج نمود. آنها پس از سقوط کابل به دست طالبان رهسپار پنجشیر گردیدند و پس از مدتی همراه با خانواده به شهر دهلی نو در کشور هندوستان رفتند و مدتی در آنجا زندگی کردند. آنها ۳ دختر و ۱ پسر دارند. عبدالله به زبان‌های پشتو، فارسی و انگلیسی تسلط و همچنین به زبان‌های عربی و فرانسوی تا حدودی آشنایی دارد.

افغانستان معاصر
---------------

### انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸

عبدالله عبدالله یکی از نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان در سال ۱۳۸۸ بود. معاونین وی در این انتخابات را همایون شاه آصفی و چراغعلی چراغ تشکیل می‌داد. عبدالله عبدالله در دور اول این انتخابات توانست ۱٬۴۰۶٬۲۴۲ رأی که ۳۰٫۵۹٪ کل آراء می‌شد را کسب کند. در ابتدا حامد کرزی ۵۵ درصد اعلام شد، اما با بررسی تقلب در انتخابات، آراء کرزی به زیر ۵۰ درصد رسید و قرار شد انتخابات به دور دوم کشیده شود، اما عبدالله در اعتراض به عملکرد نادرست حکومت و کمیسیون مستقل انتخابات، از حضور در دور دوم انتخابات انصراف داد و در نتیجه آن حامد کرزی به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد.

### انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۳

عبدالله عبدالله به‌عنوان نامزد رسمی جبهه ملی افغانستان برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری این کشور در اوت ۲۰۰۹ معرفی شد و نیز یکی از نامزدان ریاست جمهوری افغانستان در سال ۱۳۹۳ بود، که با اعلان نتایج آن انتخابات در دور دوم با اخذ حدود ۴۳٪ آرا از محمداشرف غنی عقب ماند، عبدالله عبدالله اعتبار کمیسیون مستقل انتخابات را زیر سؤال برد که باعث ایجاد بن‌بست طولانی در انتخابات افغانستان شد. سرانجام عبدالله عبدالله در تاریخ ۷ مهر به عنوان رئیس اجرایی و محمداشرف غنی به عنوان رئیس‌جمهور اعلام شد. جبهه ملی افغانستان بزرگترین تشکل سیاسی مخالف دولت حامد کرزی به‌شمار می‌رود.

### انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸

وی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۸ به همراه عنایت‌الله بابر فرهمند به عنوان معاون اول و اسدالله سعادتی به عنوان معاون دوم خود را نامزد این دوره از انتخابات معرفی کرد. شعار تیم وی در این دوره «ثبات و همگرایی» است و وعده تغییر ساختار ریاستی به نخست‌وزیری و تعدیل قانون اساسی را داده‌است. عبدالله عبدالله پس از اعتراض به نتایج انتخابات و برگزاری مراسم تحلیف، بار دیگر توافق دیگری را با محمد اشرف غنی به امضا رساند که در نتیجه این توافقنامه وی سمت «ریاست شورای عالی مصالحه ملی» که از نظر تشریفات و پرتکول در مسایل مربوط به مصالحه ملی جایگاه مقام دوم کشور را دارا می‌باشد را بر عهده گرفت.

پانویس
------

1. 1 2  «پایان ۵ ماه جنجال؛ موافقت‌نامه بین غنی و عبدالله امضا شد». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۵-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۱۲.
2. ↑  دکتر عبدالله در گفتگوی اختصاصی با اعتماد ملی بایگانی‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۰۶ توسط Wayback Machine (پیمان ملی)
3. 1 2 3  دوستی آمریکا و افغانستان. «زندگی‌نامه دکتور عبدالله عبدالله». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ اوت ۲۰۱۷.
4. 1 2  «زندگی‌نامه نامزدها: عبدالله عبدالله». *BBC News فارسی*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۲۴.
5. ↑  «نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان ۱۳۸۸». *www.iec.org.af*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ مه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۲۴.
6. ↑  «‭BBC ‮فارسی‬ - ‮افغانستان‬ - ‮عبدالله: در دور دوم انتخابات شرکت نمی‌کنم‬». *www.bbc.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۵-۲۴.
7. ↑  دکتر عبدالله عبدالله کاندید رسمی جبهه ملی بایگانی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (رادیو فرانسه فارسی)
8. ↑  «عبدالله عبدالله به عنوان نامزد انتخابات ریاست جمهوری در کمیسیون انتخابات نام‌نویسی کرد». *هشت صبح*. ۲۰۱۹-۰۱-۲۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۱.
9. ↑  «نامزدان انتخابات ریاست‌جمهوری سال 1398 کی‌هایند؟». *روزنامه اطلاعات روز*. ۲۰۱۹-۰۱-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ عبدالله عبدالله موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***عبدالله عبدالله*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* مصاحبه با تلویزیون طلوع، ژانویه ۲۰۰۸

| * ن
* ب
* و
پیشین → انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۹۸) |
| --- |
| نامزدان | 
* لطیف پدرام
* فرامرز تمنا
* محمد حکیم تورسن
* عنایت‌الله حفیظ
* گلبدین حکمتیار
* محمد شهاب حکیمی
* نورالله جلیلی
* عبدالله عبدالله
* محمداشرف غنی
* نور رحمان لیوال
* احمد ولی مسعود
* رحمت‌الله نبیل
* غلام فاروق نجرابی

 |
| نامزدان کنارکشیده | 
* محمد ابراهیم الکوزی
* شیدا محمد ابدالی
* محمد حنیف اتمر
* زلمی رسول
* نورالحق علومی

 |
| مرتبط | 
* کمیسیون مستقل انتخابات

 |

| * ن
* ب
* و
سقوط کابل در ۱۴۰۰ |
| --- |
| بخشی از حمله آمریکا به افغانستان و شروع جنگ، شورش و هجوم طالبان |
| پیش‌زمینه | 
* حمله آمریکا به افغانستان
* شورش طالبان
* روند صلح افغانستان
* توافقنامه دوحه
* خروج سربازان آمریکایی
	+ ۲۰۱۱–۲۰۱۶
	+ ۲۰۲۱

 |
| طرفین درگیر | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| افغانستان طالبان | 

|  |  |
| --- | --- |
| پشتیبانی | 
* تشکیلات ۰۵۵
* جنبش طالبان پاکستان
* حرکت المجاهدین
* شبکه حقانی
* لشکر طیبه
* جیش محمد
* القاعده

 |
| افراد | 
* رهبران
	+ ملا عمر **†**
	+ اختر محمد منصور **†**
	+ هبت‌الله آخندزاده
* عبدالغنی برادر
* محمد یعقوب
* سراج الدین حقانی
* عبدالحکیم حقانی
* دادالله **†**
* شیرمحمد عباس استانکزی

 |

 |
| افغانستان دولت افغانستان | 

|  |  |
| --- | --- |
| امنیت ملی | 
* ریاست عمومی امنیت ملی
* قول اردوی ۲۰۱ سیلاب
* نیروهای مسلح
* اردوی ملی
* نیروهای هوایی
* پلیس ملی
* پلیس محلی
* پلیس مرزی

 |
| افراد | 
* محمداشرف غنی
* امرالله صالح
	+ بسیج ملی
* احمد مسعود
	+ مقاومت پنجشیر
* بسم‌الله خان محمدی
* عبدالله عبدالله
* سرور دانش
* عبدالرشید دوستم
* صلاح‌الدین ربانی

 |
| پشتیبانی غیرنظامی | 
* + مأموریت حمایت قاطع
* ایالات متحده آمریکا
	+ عملیات پناه به متحدان
* بریتانیا
	+ عملیات پیتینگ

 |

 |

 |
| وقایع | 

|  |  |
| --- | --- |
| درگیری‌ها | 
* میدان‌شهر
* قندهار
* زرنج
* *کابل*
	+ ۱۳۹۷
		- اردیبهشت
	+ ۱۳۹۸
		- تیر
		- مرداد
			* ۱۶
			* ۲۶
		- اسفند
	+ ۱۳۹۹
		- اردیبهشت
		- آبان
	+ ۱۴۰۰
		- سقوط کابل
		- حملهٔ میدان هوایی کابل
		- حملات هواپیمای بدون سرنشین

 |
| واکنش‌ها | 
* شورای هماهنگی
* جبهه مقاومت در برابر طالبان
* درگیری‌های پنجشیر
* تخلیه از افغانستان
* دولت موقت طالبان
* اعتراضات ۱۴۰۰ افغانستان

 |

 |
| موضوعات | 

|  |  |
| --- | --- |
| فهرست‌ها | 
* فهرست حملات افغانستان در ۲۰۲۱
* *فهرست‌های تلفات*
	+ غیرنظامی
	+ نیروهای امنیتی افغان
	+ ائتلاف
	+ ایالات متحده
* فهرست محاصره‌های کابل
* فهرست رؤسای دولت
* فهرست بانوان اول افغانستان

 |
| جستارهای وابسته | 
* تندیس‌های بودا در بامیان
* حقوق زنان در افغانستان
* نشان ملی افغانستان
* پرچم افغانستان

 |

 |
| نتیجه: تبعید دولت افغانستان و تأسیس امارت اسلامی افغانستان |