ایپولیت بایار: *خود پرتره به عنوان مرد غرق* (۱۸۴۰)
"خواب"، عکاسی مفهومی آنالوگ ۲۰۱۵
**عکاسی کانسپچوال (مفهومی)** (به انگلیسی: Conceptual photography) شاخه‌ای از عکاسی است که در آن، هنرمند به دنبال خلق یک مفهوم یا ایده توسط یک عکس است. عکس مفهومی باید بیننده را وادار به تفکر کند. عکس‌های همهٔ دسته‌های عکاسی می‌توانند در صورت القای مفهومی خاص به بیننده در این دسته نیز قرار گیرند.

اما عکاسی مفهومی می‌تواند در گونه‌های مختلفی ظهور و بروز داشته باشد. در مواردی می‌توان از عکاسی مفهومی به عنوان یک روش برای تجسم یک مفهومی از پیش تعیین شده برای مقاصد تبلیغاتی و تصویرسازی نام برد. در اینجا عکاسی مفهومی، یک روش برای انتقال مفهومی خاص است. اما عکاسی مفهومی می‌تواند به عنوان یک ژانر نیز بروز و ظهور یابد. در اینجا منظور این است که عکاسی مفهومی کاربردهای زیادی در هنر معاصر دارد که به لحاظ ژانر با هم متفاوت هستند؛ و عکاسی مفهومی می‌تواند در هر یک از این ژانرها مورد استفاده قرار گیرد. نوع دیگر عکاسی مفهومی نیز، کماکان در حوزه هنرهای زیبا قرار دارد که می‌توان از آثار سیندی شرمن نام برد.
اما عکاسی مفهومی، خود نیز می‌تواند به عنوان هنرمفهومی، عمل کند. ادوارد روچا علاوه بر این که خود را یک عکاس معرفی نمی‌کند، مدیوم عکاسی را صرفاً به عنوان یک زمین بازی برای خودش می‌داند.{۲}

هنرمندان مفهومی بسیاری می‌توان یافت که عکاسی را به عنوان هنر مفهومی (نه برای مستندسازی و …) مورد استفاده قرار داده‌اند. مانند آثار جان بالدساری، misha gordin و dave nitsche. بنابراین کثرت مصالح هنری در هنرمفهومی که خود ناشی از دیدگاه پلورالیستیک معاصر است، سبب‌ساز استفاده کثیر هنرمندان از انواع و اقسام مصالح هنری شد. عکاسی نیز، در کنار تمام نقش‌هایی که در هنر داشت، در هنرمفهومی نیز جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد. چنان‌که فراتر همه تعاریف مدرن عکاسی، توانست مستقلاً، نه به عنوان ژانر، هنر زیبا یا یک متد، بلکه به عنوان *اثر هنری مفهومی***متن پررنگ**، عملکردی نوین یافت.{۳}

**برخی هنرمندان عکاسی کانسپچوال (مفهومی) در غرب:**

ایپولیت بایار (Hippolyte Bayard)

ادوارد روشی (Edward Ruscha)

میشا گوردین (misha gordin)

دیو نیچه (dave nitsche)

آلک سوث (Alec Soth)

جان هیلارد (John Hilliard)

جان بالدساری (John Baldessari)

**برخی هنرمندان عکاسی کانسپچوال (مفهومی) در ایران:**

خسرو حسن‌زاده و صادق تیرافکن (Khosro Hasan zade & Sadegh Tirafkan) 

حمید دستگردی (Hamid Dastgerdi){4}

رضا رفیعی راد (Reza Rafiei Rad){3}

حسین خسروجردی (Hosein Khosroujerdi) 

آرمان استپانیان (Arman Stepanian){5}

شادی قدیریان (Shadi Ghadirian) {7}

شیرین نشاط (Shirin Neshat)

جستارهای وابسته
---------------

* هنر مفهومی
* عکاسی اجسام بی‌جان
* عکاسی انتزاعی

منابع
-----

1. ↑  Sean O'Hagan, (16 November 2009), Why conceptual photography is having a prized moment *The Guardian*

{2} A.D. Coleman (10 September, 1972), "I'm Not Really A Photographer", The New York Times

{3}rafiei rad, reza (2017) This Is My body Conceptual Photography Collection, Mehri Publication, London

{۴}نخستین نمایشگاه هنرمفهومی ایران، (۱۳۸۰)، تهران: سازمان چاپ و انتشارات موزه هنرهای معاصر صفحه ۳۵ و ۵۵

{۵} کتاب مجموعه آثار نگاه معنوی در موزه هنرهای معاصر، تهران: مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی، ۱۳۸۲، صفحه ۵۱ و ۸۹

{۶}آغداشلو، آیدین، مشکل خانم شیرین نشاط، فصلنامه حرفه هنرمند، ش۳، زمستان ۱۳۸۱

{7}  بایگانی‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine

پیوند به بیرون
--------------

* What is Conceptual Photography? – themed films at Source Magazine
* Conceptual Art and Photography – Article at The Metropolitan Museum of Art
* What is Conceptual Photography? – Article at Wisegeek


| * ن
* ب
* و
عکاسی |
| --- |
| اصطلاحات فنی | 
* فول فریم
* زاویهٔ دید
* تعادل رنگ سفید
* کج‌نمایی رنگی
* دمای رنگ
* عمق میدان
* فوکوس
* عمق سطح فوکوس
* فوکوس خودکار
* نوردهی
* جبران نوردهی
* ضریب اف
* اپرچر
* دیافراگم
* شاتر
* تقدم شاتر
* تقدم دیافراگم
* قطع فیلم
* سرعت فیلم
* سرعت لنز
* فاصله کانونی
* عدد راهنمای فلاش
* فلاش تکمیلی
* فاصله ابر کانونی
* سنجش نور
* خطای پرسپکتیو
* عکسبرداری
* چاپ عکس
* ظهور
* قرمزی چشم
* سرعت شاتر
* قانون شایم فلوگ
* نظام ناحیه‌ای
* ضریب شوارتزشیلد
* ضریب واتکینز
* لکه زرد نگاتیو

 |
| ژانرها | 
* مفهومی
* نجومی
* هوایی
* آسمان
* هوا به هوا
* مناظر
* طبیعت
* حیات وحش
* معماری
* ورزشی
* خبری
* مستند
* جنگ
* پاپاراتزی
* خیابانی
* سیاه و سفید
* تبلیغاتی
* تجاری
* مد
* شهوانی (اروتیک)
* برهنه
* گلامور
* پورنوگرافی
* آرشیوی
* لوموگرافی
* هنرهای زیبا
* اجسام بی‌جان
* عامیانه
* عروسی
* پرتره
* زیر آب
* انتزاعی
* ریزنگاری
* کودک

 |
| تکنیک‌ها | 
* عکاسی آفوکال
* بوکه
* ضدنور
* تمام‌نگاری
* مادون قرمز
* نوردهی درازمدت
* ماکرو
* نوردهی چندگانه
* عکاسی شب
* سراسرنما
* سپیا
* سولاریزه
* برجسته‌بینی
* منجمد کردن
* فرابنفش
* اچ‌دی‌آر
* فلاش آزاد
* نمای افق‌گَرد
* عکس‌برداری با لرزش عمدی

 |
| ترکیب‌بندی | 
* کادربندی
* ترکیب‌بندی
* کادر بالای‌سر
* کادر طرفین
* قانون یک‌سوم
* حفظ سادگی

 |
| تجهیزات عکاسی | 
* دوربین
	+ دوربین سوراخ سوزنی
	+ دوربین تک‌لنزی غیربازتابی
	+ دوربین تک‌لنزی بازتابی
	+ دوربین عکاسی
	+ دوربین دولنزی بازتابی
	+ دوربین یکبارمصرف
	+ دوربین پولاروید
	+ دوربین قطع بزرگ
	+ دوربین کامپکت
* تاریکخانه
* چراغ تاریکخانه
* فیلم عکاسی
	+ پایه فیلم (بیس)
	+ فیلم تخت
	+ فیلم ۱۲۶
	+ فیلم رول
	+ فیلم ۱۳۵
	+ فیلم ۱۲۰
	+ فیلم‌های مخصوص
* پشتی فیلم
* تشتک
* کاغذ عکاسی
* فیلتر
* فلاش
* کفشک
* آفتابگیر عدسی
* فلاش استودیو
* اسنوت
* سافت‌باکس
* لنز
	+ لنز سوپر واید
	+ لنز واید
	+ لنز نرمال
	+ لنز تله فوتو
	+ لنز رتروفوکال
	+ لنز آیینه‌ای
* گیره لنز
* پروژکتور
* اسلاید
* اسلاید پروژکتور
* رفلکتور
* سه‌پایه
* تک‌پایه
* سر سه‌پایه
* نورسنج
* کارت خاکستری
* آگراندیسور
* گریپ
* نمایاب
	+ نمایاب چشمی
	+ نمایاب سطح سینه‌ای
* آتلیه عکاسی

 |
| تاریخ عکاسی | 
* اورتوکروم
* پشت‌آویز عکاسی
* تاریخ عکاسی در ایران
* داگرئوتایپ
* دوربین تاریکخانه‌ای
* دوربین جعبه‌ای
* عکاسی آنالوگ
* عکاسی و قانون
* کالوتایپ
* هلیوگرافی
* هنرهای تجسمی

 |
| عکاسی دیجیتال | 
* دوربین دیجیتال
* دوربین دیجیتال تک‌لنزی بازتابی
* دوربین تمام‌نما
* دستگاه بارجفت‌شده
* گیرنده تصویر
* اشتراک تصاویر
* قاب عکس دیجیتال
* پیکسل
* استیون سسون

 |
| عکاسی رنگی | 
* رنگ
* فیلم رنگی (چاپ
* نمایش)
* مدل رنگی سی‌ام‌وای‌کی
* فضای رنگ
* رنگ‌های اصلی
* مدل رنگی آرجی‌بی

 |
| ظهور و چاپ | 
* ظهور
	+ ظهور فیلم سیاه و سفید
	+ ظهور فیلم رنگی
	+ ظهور اسلاید
	+ K-14 ظهور
	+ ظهور ژلاتین نقره
	+ ظهور کاغذ
* ویرایش ضربدری
* رنگ‌های مکمل
* ثبوت
* Gum printing
* چاپ پی‌درپی
* ظهور با افزایش کنتراست
* حمام توقف

 |
| 
* فهرست عکاسان
* ویکی‌پروژه عکاسی
* درگاه عکاسی

 |


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد عکاسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |