ساز **هنگ، هندپن، پنتام یا** **هنگ‌درام**، گونه‌ای ساز کوبه‌ای در طبقه‌ی خودصداها است، که برای نخستین بار در سال ۲۰۰۰ (میلادی) به دست یک خانم و آقای آلمانی به نام‌های فلیکس رونِر و سابینا شِرر در شهر برن در کشور سوئیس ساخته شد. سازندگان نامِ «هنگ» را روی این ساز گذاشته‌اند و درباره‌ی استفاده از نامِ «هنگ‌درام» در زبان انگلیسی ابراز ناخرسندی کرده‌اند اما امروزه بیش‌تر مردم این ساز را با همین نام تجاری می‌شناسند.

تاریخچه و معرفی اولیه هنگ
-------------------------

هنگ نوعی ساز است که در دستهٔ سازهای خودصدا تقسیم‌بندی می‌شود یا به‌طور واضح تر ساز هنگ درام یک ساز کوبه‌ای و ملودیک می‌باشد. اسم کمپانی اصلی تولید کنندهٔ این ساز PANArt Hangbau AG است. این شرکت همچنان تولیدات خاصی به غیر از هنگ درام در برنامه کاری خود دارد.

الگو و الهام اصلی برای ساخت ساز هنگ
-----------------------------------

گفته می‌شود قبل از ابداع ساز هنگ درام، سازهای دیگری به نام SteelPan با بدنه کاملاً فلزی و ساختار ابتدایی حدود ۱۷۰۰ میلادی در آفریقا و آمریکای جنوبی و بعد از آن از گالن‌های فلزی (گالن‌هایی با ظرفیت ۵۵ گالن) خالی ساخته شده که در جشن‌ها و مراسم طرفداران پر و پا قرصی داشته‌است و به نوازندگان آن "پن ایست "(Panists) گفته می‌شود.

اجزا ساز هنگ درام
-----------------

ساز هنگ از دو قسمت کاملاً جداگانه فلزی ساخته شده. قوس بالایی و پایینی. قوسِ بالایی که نت‌ها بر روی این قوس چیده شده و به آن «طرفِ دینگ» (Ding Side) گفته می‌شود. طرف دیگر قوس زیرین می‌باشد که دارای یک سوراخ بزرگ در مرکز آن است، این قسمت را گو (Gu Side) می‌نامند.

نت اصلی ساز هنگ درام یا دینگ
----------------------------

نت اصلی ساز هنگ درام یا «دینگ»، پایین‌ترین نت از نظر اکتاو صدایی یا به عبارتی بم‌ترین صدا را تولید می‌کند؛ که معمولاً ارتباطی با ساختار گام یا همان Scale (ساختار نت‌ها) ندارد؛ و دیده شده‌است که با مجموعه نت‌های ثابت برای دو ساز مختلف، دینگ با نت متفاوتی ساخته می‌شود. در روش نوشتاری نت‌ها، نت دینگ با یک علامت از باقی نت‌ها جدا می‌شود. مثلاً

D / A C D E F G A

این مثال نشان می‌دهد که، نت اصلی یا همان دینگ شامل نت D یا در فارسی «ر» RE می‌باشد.

### نت‌های ساز هنگ درام

هر نت بر روی ساز هنگ درام دارای فضای مشخصی است که به آن Tone Field هم گفته می‌شود. معمولاً به فرم دایره یا بیضی ست. تحقیقات جدید در زمینهٔ فرم نت‌ها این را نشان می‌دهد که فرم بیضی برای Tone Field نت‌های هنگ درام، نتیجه بهتری در زمینه انتشار، حجم و پایداری صدا ی هنگ درام ایجاد می‌کند. همچنین امکان بیشتری در ایجاد افکت‌های صوتی را فراهم می‌کند؛ که در این موارد بیشتر توضیح خواهیم داد. به‌دست آوردن اندازه صحیح تن فیلدها برای ایجاد آن روی بدنه ساز بسیار دقیق و حساس است و هر سانتی‌متر از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

### کوک کردن نت‌های ساز

مهمترین و پیچیده‌ترین مرحله بعد از ساخت ساز هنگ درام کوک نت هاست. به‌طور کلی بیش ۶۵ درصد از مجموعه تلاش در ساخت و تولید ساز هنگ درام به مرحله کوک کردن مربوط می‌شود و این درصد بالا حاکی از اهمیت این مرحله است.

### تعداد نت‌ها در ساز هنگ-درام

در نسخه‌های نرمال ساز هنگ درام و هپی درام، صفحه بالایی دارای یک نت دینگ و ۷ نت دیگر در روی بدنه قوس بالایی است؛ ولی امروزه سازندگان با تغییراتی در تعداد نت‌ها روی بدنه تعداد نت‌ها را به ۲۲هم رسانده‌اند. البته لازم است ذکر شود بالا رفتن تعداد نت‌ها طبیعتاً برای نوازندگان هنگ امکان مثبتی است ولی به دلیل محدودیت فضای روی ساز نت‌های هنگ درام، زیر تر و به اکتاوهای بالاتر هدایت خواهند شد. البته لازم به ذکر است که به خاطر این محدودیت در ساز هایی با تعداد نت بالا برخی نت هارا در زیر ساز تعبیه میکنند. 

### گام‌ها در ساز هنگ و هپی درام

از آنجایی که شناخت گام‌ها و خواص هر گام مبحث گسترده و قابل بررسی بیشتر و تخصصی است، این را در نظر داشته باشید که گام هر ساز الگوی انتخاب و چیدمان هر نت را روی هنگ درام تشکیل می‌دهد.

مثال: یکی از پر کاربردترین گام‌های موسیقی گام می مینور است. به الگوی زیر:

W به معنی یک پرده کامل

H به معنی نیم پرده است.

W H W W H (W+H) H

E F# G A B C D#

ولی در ساز هنگ درام به جای نت‌های بالا از نت‌های E/ A, B, C, D, E, F#, A ساخته می‌شود. این تغییر گاهی به دلیل محدودیت در ساخت و گاهی به دلیل افزایش بازده صوتی و دلنشینی بیشتر است

  

\*چند گام مختلف در هنگ و چیدمان نت هایشان:

1. D kurd یا همان ر مینوربا مد کورد D/A Bb C D E F G A C
2. F# Minor یا همان فا دیز مینور F#/A B C# D F# G# A BF

منابع
-----

1. ↑  «. پیوند خارجی در `|title=` وجود دارد (کمک); پارامتر `|پیوند=` ناموجود یا خالی (کمک)

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hang (instrument)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هنگ (ساز) موجود است. |

* درگاه موسیقی

| * ن
* ب
* و
سازهای موسیقی |
| --- |
|  **زهی** | 
* چنگ
* ویولن
* ویولا
* ویولا دا گامبا
* ویولنسل
* کنترباس
* گیتار
* گیتار کلاسیک
* گیتار استیل
* گیتار الکتریک
* گیتار بیس
* بالالایکا
* بانجو
* کاواکینیو
* چپمن استیک
* یوکللی
* زیتر
* سی‌تار
* لوت
* عود
* ماندولین
* لاعود

 |
| بادی | 

|  |  |
| --- | --- |
| برنجی | 
* کر
* فلوگل‌هورن
* ساکس هورن
* اوفی کلاید
* ترومپت
* کورنت
* شیپور
* شیپور پست
* ترومبون
* توبا
* توبای واگنر
* سوسافون
* شوفار
 |
| چوبی | 
* فلوت پیکولو
* فلوت
* فلوت آلتو
* فلوت باس
* ابوا
* کر آنگله
* کلارینت
* کلارینت باس
* ساکسوفون
* فاگوت
* کنترفاگوت
* ریکوردر
* نی‌انبان
 |

 |
| **کوبه‌ای** | 
* زیلوفون
* ماریمبا
* ویبرافون
* متالوفون
* گلوکن‌اشپیل
* ماریمبا
* ناقوس لوله‌ای
* تیمپانی
* دایره‌زنگی
* درام
* دف
* سنج
* طبل
* طبل بزرگ
* طبل کوچک
* طبل تنور
* مثلث
* هنگ
* کاخون
* جمبه
* گانگ

 |
| **شستی‌دار** | 
* ارگ
* هارمونیوم
* ارگ بادی
* ارگ هموند
* پیانو
* کلاویکورد
* هارپسیکورد
* چلستا
* آکوردئون
* ملوترون
* سینث‌سایزر

 |
| **متفرقه** | 
* ملودیکا
* سازدهنی
* دیجریدو

 |

| * ن
* ب
* و
سازهای کوبه‌ای |
| --- |
| سازهای کوبه‌ای با کوک معین | 
* Carillon
* Crotales
* زنگوله دستی
* Handchime
* هنگ
* کایزا
* ماریمبا
* Steelpan
* تیمپانی
* ویبرافون
* زیلوفون
* ناقوس
* ناقوس لوله‌ای
* تخته معابد
* طبله
* اره موسیقی
* پیانو
* سازهای کوبه‌ای با کوک معین

 |
| سازهای کوبه‌ای با کوک نامعین | 
* Bodhrán
* طبل بانگو
* Cabasa
* قاشقک
* سنج
* جمبه
* Jam block
* Lagerphone
* ماراکا
* طبل کوچک
* دایره‌زنگی
* Timbales
* Washboard
* مثلث
* تایکو
* جغجغه
* تنبک
* جفه
* حلقه انگشتی
* دف
* دهل
* ضرب
* طبل
* سندان
* سازهای کوبه‌ای با کوک نامعین

 |
| ارکستر سازهای کوبه‌ای | 
* Acme siren
* Clash cymbals
* گلوکن‌اشپیل
* طبل کوچک
* تیمپانی
* ناقوس لوله‌ای
* سازهای کوبه‌ای موسیقی کلاسیک غربی

 |
| موسیقی ملل | 
* آفریقایی
* آسیایی
* Central America and Caribbean
* Europe‎
* North America
* Oceania‎
* South America‎

 |
| گروه‌بندی‌های سازهای کوبه‌ای | 
* درام
* Percussion section
* Percussion ensemble

 |
| دیگر | 
* Percussion instruments invented since 1800
* Classification of percussion instruments

 |
| **درگاه سازهای کوبه‌ای** - **فهرست سازهای کوبه‌ای** |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد موسیقی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |