**سلجوقیان خراسان** نام دودمانی ترک تبار و با فرهنگ ایرانی–اسلامی بود که در سده‌های پنجم و ششم هجری بر خراسان حکومت کرد.

تاریخچه
-------

پس از درگذشت سلطان محمد یکم، امپراتوری سلجوقی به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شد. قسمت شرقی به دست احمد سنجر و قسمت غربی به دست محمود اول افتاد. سنجر پس از کشمکش‌های فراوان توانست بر خراسان چیره شود و پس از مدتی به مقام سلطان رسید. عاقبت سنجر پس از ۶۲ سال حکومت بر اثر کهن‌سالی درگذشت و از آنجایی که ولیعهدی نداشت خواهرزاده اش رکن‌الدین محمود به سلطنت رسید؛ اما سلطنت رکن‌الدین زیاد طولی نکشید و ۵ سال بعد به دست یکی از بزرگان سلجوقی کور شد و به زندان افتاد. بدین ترتیب حکومت سلجوقیان خراسان به پایان رسید.

تبارنامه
--------

  سلجوقیان بزرگ
  سلجوقیان روم
  سلجوقیان خراسان
  سلجوقیان کرمان

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | دقاق تیمور یالیغ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | سلجوق بیگ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | ارسلان اسرائیل |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | میکائیل |  |  |  | موسی |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |   قتلمش |  |  |  |  |  |  |  |  |   چغری بیگ |  |  |  |   طغرل یکم |  |  | ابراهیم ینال |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |   سلیمان یکم |  |   منصور |  |  |  |  |  |   آلپ ارسلان |  |  | سلیمان |  | قرا ارسلان قاورد |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |   قلیچ ارسلان یکم |  |  |  |  |  |  |  |   ملکشاه یکم |  |  | تتش |  | تکش |  | ارسلان ارغوان |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |   مسعود یکم |  |  |   ملکشاه دوم |  |   محمود یکم |  |   احمد سنجر |  |   محمد یکم سلجوقی |  |   داود |  |   برکیارق |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |   قلیچ ارسلان دوم |  |  |  |  |  |  |  |   طغرل دوم |  |   محمود دوم |  |   سلیمان‌شاه |  |   مسعود |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |   کیخسرو یکم |  |   سلیمان دوم |  |  |  |  |  |   محمد دوم |  |   داود |  |   ملکشاه سوم |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |   کیکاوس یکم |  |   قلیچ ارسلان سوم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |   کیقباد یکم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |   کیخسرو دوم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |   کیقباد دوم |  |   کیکاوس دوم |  |  |   کیقباد سوم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |   قلیچ ارسلان چهارم |  |   مسعود دوم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |   کیخسرو سوم |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|

منابع
-----

1. 1 2  «پاور پوینت حکومت سلجوقیان». دریافت‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۳.