گامت‌های حاصل از تقسیم میوز
تصویر گامت مربوط به یک جاندار
**گامِت** (به انگلیسی: Gamete) یک سلول تخصص‌یافته است که مسئول تولید مثل جنسی می‌باشد. گامت‌ها معمولاً حاوی نصف کروموزوم جانداری که از آن ایجاد شده‌اند، هستند. به زبان دیگر، نصف مادهٔ ژنتیکی مورد نیاز برای شکل‌دهی و ایجاد یک جاندار کامل را دارند (اصطلاحاً هاپلوئید هستند). گامت‌ها از طریق تقسیم هسته‌ای میوز ایجاد می‌شوند، به این ترتیب که سلول‌های جنسی دو بار شکافته می‌شوند و در جنس نر چهار گامت نر ایجاد می‌شود و در جنس ماده سه یاخته و یک گامت ماده. در فرآیند لقاح، گامت‌های نر و ماده با یکدیگر در می‌آمیزند و سلول بنیادی و دیپلوئید تخم یا زیگوت را به وجود می‌آورند که هر دو مجموعهٔ کروموزومی را دارد. در انسان، گامت نر را **اسپرم** و گامت ماده را تخمک می‌نامند و گامت‌های طبیعی انسان حاوی بیست و سه کروموزوم هستند.

در بعضی از گونه‌ها، دو نوع گامت متفاوت از نظر ریخت ظاهری با یکدیگر در می‌آمیزند، و هر فرد فقط یک نقش را ایفا می‌کند، گامت ماده سلولی است که حجم بیشتری دارد و به آن تخمک گفته می‌شود، در حالی که گامت کوچک‌تر مربوط به جنس نر می‌باشد و اسپرم نام دارد. در انسان، حجم گامت ماده حدود ۱۰۰٬۰۰۰ برابر بزرگ‌تر از حجم گامت نر است. اما در همهٔ جانداران، این دو گامت از دو جنس متقابل با یکدیگر تفاوت حجم ندارند. مدل لقاح ایزوگامی، به حالتی گفته می‌شود که هر دو کامهٔ نر و ماده یک اندازه و یک شکل هستند و نقش‌های دلخواهی در نوع لقاحشان می‌توانند ایفا کنند. کامه نیمی از اطلاعات ژنتیکی یک فرد (یک مجموعه کروموزومی از هر جنس) را حمل می‌کند. نتیجهٔ لقاح و در هم‌آمیزی دو گامت نر (اسپرم) و گامت ماده (تخمک) در شرایط طبیعی و در انسان، سلولی به نام تخم می‌باشد که دیپلوئید است؛ یعنی مانند سلول‌های طبیعی انسان ۴۶ کروموزوم دارد که ۲۳ تای آن‌ها مال پدر و ۲۳ تای دیگر مال مادر است.

جستارهای وابسته
---------------

* تخم
* تخمک

منابع و پی‌نوشت‌ها
------------------

* *کتاب زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲*، سال سوم دبیرستان



| * ن
* ب
* و
فیزیولوژی تولیدمثل جنسی در انسان |
| --- |
| چرخه قاعدگی | 
* منارک
* قاعدگی
* فاز فولیکولر
* تخمک‌گذاری
* فاز لوتئال

 |
| گامتوژنز | 
* اسپرماتوژنز
	+ اسپرماتوگونی
	+ اسپرماتوسیت
	+ اسپرماتید
	+ اسپرم
* اووژنز
	+ اووگونی
	+ اووسیت
	+ اووتید
	+ تخمک
* سلول زایا
	+ گونوسیت
	+ گامت

 |
| آمیزش جنسیدر انسان | 
* برانگیختگی جنسی
* آمیزش جنسی
* خودارضایی
* نعوظ
* ارگاسم
* انزال
* لقاح / باروری
* لانه‌گزینی
* بارداری
* پسازایمان
* سازوکار جنسی

 |
| رشد دستگاهتناسلی | 
* تمایز جنسیتی
	+ دودیسی جنسی
	+ Feminization
	+ Virilization
* بلوغ
	+ Gonadarche
	+ مقیاس تانر
	+ Pubarche
	+ منارک
	+ Spermarche
	+ Adrenarche
* سن مادری/ سن پدری
* یائسگی

 |
| تخم | 
* تخمک
* تخم‌گذاری
* تخم‌گذاری
* تخم‌زنده‌زایی
* زنده‌زایی

 |
| درون‌ریزشناسیو ناباروری | 
* Hypothalamic–pituitary–gonadal axis
* Hypothalamic–pituitary–prolactin axis
* پزشکی مردان
* هورمون

 |
| پستان | 
* Thelarche
* Development
* Lactation
* شیردهی

 |
| دستگاه تولیدمثلانسان | 
* مردان
* زنان

 |

| * ن
* ب
* و
جنس |
| --- |
| زیست‌شناسی | 
* دودیسی
	+ نر
	+ ماده
* Sexual differentiation
	+ Feminization
	+ Virilization
* روش گزینش جنسیت
	+ XY
	+ ZW
	+ XO
	+ Temperature-dependent
	+ Haplodiploidy
* کروموزوم
	+ ایکس
	+ وای
* عامل ایجاد بیضه
* نرماده
	+ ناهمرسی
* بیناجنس

 |
| تولید مثل | 
* Evolution of sexual reproduction
	+ ناجورکامی
	+ جورکامی
* سلول‌های جنسی
* دستگاه تناسلی
* اندام جنسی
* میوز
* Gametogenesis
	+ اسپرماتوژنز
	+ اووژنز
* گامت
	+ spermatozoon
	+ تخمک
* لقاح
	+ خارجی
	+ داخلی
* انتخاب جنسی
* Plant reproduction
* Fungal reproduction
* آمیزش جنسی
	+ زادآوری انسان

 |
| در انسان | 
* ساختار زایشی گیاه
* Animal sexuality
	+ Mechanics
	+ Differentiation
	+ آمیزش جنسی

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |