**رحمان دادمان** (۱۳۳۵ اردبیل - ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۰ ساری) وزیر راه و ترابری در دولت خاتمی بود که در سانحه هواپیمای یاک ۴۰ شرکت هواپیمایی فراز قشم شهید شد.

زندگی
-----

دادمان در سال ۱۳۳۵ در اردبیل به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در همان شهر و تحصیلات متوسطه را در رشته ریاضی در دبیرستان هدف تهران به انجام رساند. در سال ۱۳۵۳ در رشته مهندسی راه و ساختمان (کارشناسی ارشد پیوسته) وارد دانشگاه تهران شد.

فعالیت سیاسی
------------

پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از فعالان جنبش اسلامی در انجمن‌های اسلامی دانشگاه تهران بود. درحالی که نزدیک به ۹۰ درصد واحد درسی‌اش را گذرانده بود به خاطر فعالیت‌های مبارزاتی‌اش مجبور به فرار از دانشگاه شد. وی پس از پیروزی انقلاب به همراه دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در تسخیر سفارت آمریکا نقش فعالی ایفا نمود. پس از حمله آمریکا و ماجرای طبس جمعی از گروگان‌ها را به‌طور مخفیانه با خود به تبریز می‌برد. در تبریز حدود دو ماه قبل از آغاز جنگ ایران و عراق با تأکید آیت‌الله مدنی، دادمان فرمانده سپاه آذربایجان می‌شود. در سال ۱۳۶۰ در انتخابات میان‌دوره‌ای دوره اول مجلس شورای اسلامی در شهر تبریز شرکت کرده و به عنوان کاندیدای حزب جمهوری اسلامی معرفی می‌شود. دادمان در آن انتخابات با کسب ۹۳ درصد آرای مردم به عنوان نماینده اول مردم تبریز انتخاب و راهی مجلس می‌شود. در حین تصویب اعتبارنامه او در مجلس شورای اسلامی، یکی از نمایندگان (فضل‌الله محلاتی) به روند انتخابات این شهر اعتراض می‌کند و پرونده به کمیسیون تحقیق ارجاع می‌شود. این کمیسیون به استناد اسناد باقی‌مانده و مشروح مذاکرات، صحت انتخابات تبریز را رد می‌کند.

دقایقی قبل از طرح پرونده انتخابات تبریز در صحن علنی مجلس، از سوی یکی از نمایندها عکسی در مجلس توزیع می‌شود که منجر به حذف دادمان شد. داستان عکس از این قرار بود که در روز ۲۹ بهمن ۵۷، هفت روز پس از پیروزی انقلاب، جمعی از جوانان فعال در تبریز، که در اداره پادگان فعال بودند تصمیم گرفتند برای بزرگداشت قیام مردم تبریز و در سالگرد آن یک رژه مسلحانه در سطح شهر ترتیب دهند که برای انقلاب و انقلابیون در فضای پر از شور و احساس، قدرت نمایی یا تثبیت نظام محسوب می‌شد. این رژه بیش از دو ساعت طول کشید و انقلابیون و در میان آنان موسی خیابانی – از اعضای اصلی مجاهدین خلق - برای چند دقیقه بر نفربر پیشاپیش رژه، سوار شدند و همراهان از آن‌ها عکس‌برداری کردند. متعاقباً این عکس در جریان تبلیغ برای کاندیداتوری خیابانی در انتخابات مرحله اول مجلس در تبریز توزیع و در نشریه سازمان مجاهدین خلق چاپ شد. در این عکس رحمان دادمان به همراه عده‌ای دیگر- از جمله خیابانی – دیده می‌شود. رحمان دادمان پس از واقعه هفتم تیر سال ۱۳۶۰ به مجلس راه یافته بود. فضای سیاسی به شدت متشنج و ملتهب بود. از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ که سازمان مجاهدین خلق مبارزه مسلحانه را در دستور کار خود قرار داده بود و در پی اقدامات خشونت بار و خونینی نظیر ۷ تیر و ۸ شهریور دیگر مجال درنگ برای جمهوری اسلامی باقی نمانده بود. حتی هرگونه ظن و گمان پیرامون ارتباط، همکاری یا هم‌فکری افراد با مجاهدین موجب بدبینی و حتی حذف از عرصه سیاسی و اجتماعی می‌شد. هنگامی که اعتبارنامه دادمان به رای گذاشته شد ۶ نفر از نمایندگان از صحن خارج شدند و از ۱۶۹ رای وکلای حاضر در صحن، ۶۸ نفر رای مخالف و ۶۲ نفر رای ممتنع به گلدان‌ها ریختند(۳۹موافق)؛ لذا به استناد آن عکس به همکاری با سازمان مجاهدین خلق متهم و اعتبارنامه اش رد شد.

پس از رد اعتبارنامه‌اش دوباره به سپاه برگشت و تا پایان جنگ در سمت‌های مختلفی همچون مسئول ستاد عملیاتی سپاه پاسداران، جانشین معاونت کل لجستیک و تدارکات سپاه و قائم‌مقام عضو هیئت امنای جهاد سازندگی و همچنین معاون آموزش جهاد به فعالیت پرداخت. هم‌زمان، با ادامه تحصیل واحدهای عقب مانده‌اش را در دانشکده فنی گذراند و به عنوان کارشناس ارشد عمران از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. با الحاق سازمان شیلات ایران به وزارت جهاد به عنوان اولین مدیرعامل سازمان شیلات ایران منصوب گردید و تا شهریور ۱۳۶۸ در آن‌جا ماند. در سال ۱۳۶۹ در آزمون اعزام به خارج برای اخذ مدرک دکتری پذیرفته شد و به عنوان دانشجوی بورسیه وزارت علوم عازم شهر منچستر انگلستان شد.

دادمان پس از ۵ سال در سال ۱۳۷۵ با مدرک دکتری به ایران بازگشت و تا دوم خرداد ۷۶ به تدریس در دانشگاه مشغول شد. در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی ابتدا به عنوان معاون وزیر راه و ترابری و مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد و سپس در دی ماه ۱۳۷۹ به مجلس معرفی می‌شود و با ۲۲۳ رأی موافق به‌عنوان وزیر راه و ترابری انتخاب می‌شود.

نامزدی معاونت اول دولت هشتم و مرگ
---------------------------------

شهید رحمان دادمان در ۲۷ اردیبهشت سال ۱۳۸۰ (۱۷ مه ۲۰۰۱) و در حالی که بحث‌هایی پیرامون انتخاب وی به عنوان گزینهٔ جبهه مشارکت ایران اسلامی برای معاون اولی جدید دولت سید محمد خاتمی در جریان بود، ساعت ۶ صبح جهت انجام مأموریت اداری و افتتاح فرودگاه گرگان عازم استان گلستان می‌شود. ظاهراً خلبان هواپیمای خطوط هوایی آسمان که قرار بود او و هیئت همراهش را به گرگان ببرد با دریافت گزارش هواشناسی از پرواز انصراف می‌دهد و هواپیمای هیئت تغییر می‌کند و در شرایط بد جوی کردینیتور هواپیمایی فراز قشم اعلام می‌کند آمادگی پرواز به سمت گرگان را دارد.[] هواپیمای یاک ۴۰ در ساعت ۶:۴۵ بامداد پنج‌شنبه، تهران را ترک می‌کند و ده دقیقه قبل از رسیدن به مقصد، ارتباط هواپیمای روسی با ایستگاه مربوطه قطع می‌شود و به علل نامعلومی در ۱۰ مایلی ساری سقوط می‌کند. در این حادثه رحمان دادمان وزیر راه و ترابری به همراه تعدادی از مقامات ایرانی و جمعی از نمایندگان استان گلستان و تمامی خدمه جان خود را از دست می‌دهند. در نهایت سازمان هواپیمایی کشوری در اطلاعیه‌ای رسمی علت سقوط هواپیمای حامل ایشان را اشتباه خلبان اعلام کرد؛ ولی بررسی‌های انجام شده از خراب‌کاری و آتش گرفتن هواپیما قبل از سقوط حکایت دارد.[] عباس پالیزدار در طی یک سخنرانی در دانشگاه بوعلی سینا همدان به تاریخ ۱۴ اردیبهشت ۱۳۸۷ گفت که هواپیمای حامل او با قصد قبلی سقوط کرده است.

جستارهای وابسته
---------------

* علی دادمان
* حادثه هواپیمای یاک ۴۰

منابع
-----

* سایت جامع دفاع مقدس
* حیات
* تبیان

| مناصب نظامی
 |
| --- |
| **عنوان جدید** |  **فرمانده سپاه ناحیه تبریز**۱۳۶۰–۱۳۵۹ | پسین:حمید چیت‌چیان |
| مناصب سیاسی
 |
| پیشین:محمود حجتی |  **وزیر راه و ترابری**۱۳۸۰–۱۳۷۹ | پسین:صادق افشارسرپرست |

| * ن
* ب
* و
هیئت دولت سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور ایران (۱۳۸۴–۱۳۷۶) |
| --- |
| 

| هیئت وزیران |
| --- |
| وزیر آموزش و پرورش | 
* حسین مظفر (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* مرتضی حاجی (۱۳۸۴–۱۳۸۰)

 |
| وزیر اطلاعات | 
* قربانعلی دری نجف‌آبادی (۱۳۷۷–۱۳۷۶)
* علی یونسی (۱۳۸۴–۱۳۷۷)

 |
| وزیر امور اقتصادی و دارایی | 
* حسین نمازی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* طهماسب مظاهری (۱۳۸۳–۱۳۸۰)
* سید صفدر حسینی (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| وزیر امور خارجه | 
* کمال خرازی (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر بازرگانی | 
* محمد شریعتمداری (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی | 
* محمد فرهادی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* مسعود پزشکیان (۱۳۸۴–۱۳۸۰)

 |
| وزیر پست و تلگراف و تلفن۱ | 
* محمدرضا عارف (۱۳۷۹–۱۳۷۶)
* نصرالله جهانگرد\* (۱۳۷۹)
* سید عبدالله میرطاهری\* (۱۳۷۹)
* سید احمد معتمدی (۱۳۸۴–۱۳۷۹)

 |
| وزیر تعاون | 
* مرتضی حاجی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* علی صوفی (۱۳۸۴–۱۳۸۰)

 |
| وزیر جهاد سازندگی۲ | 
* محمد سعیدی‌کیا (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| وزیر جهاد کشاورزی۲ | 
* محمود حجتی (۱۳۸۴–۱۳۷۹)

 |
| وزیر دادگستری | 
* محمداسماعیل شوشتری (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح | 
* علی شمخانی (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر راه و ترابری | 
* محمود حجتی (۱۳۷۹–۱۳۷۶)
* رحمان دادمان (۱۳۸۰–۱۳۷۹)
* صادق افشار\* (۱۳۸۰)
* احمد خرم (۱۳۸۳–۱۳۸۰)
* احمد صادق بناب\* (۱۳۸۳)
* محمد رحمتی (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| وزیر رفاه و تأمین اجتماعی۳ | 
* محمدحسین شریف‌زادگان (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| وزیر صنایع۴ | 
* غلامرضا شافعی (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| وزیر صنایع و معادن۴ | 
* اسحاق جهانگیری (۱۳۸۴–۱۳۷۹)

 |
| وزیر فرهنگ و آموزش عالی۵ | 
* مصطفی معین (۱۳۸۲–۱۳۷۶)
* جعفر میلی‌منفرد\* (۱۳۸۲)
* جعفر توفیقی (۱۳۸۴–۱۳۸۲)

 |
| وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی | 
* سید عطاءالله مهاجرانی (۱۳۷۹–۱۳۷۶)
* احمد مسجدجامعی (۱۳۸۴–۱۳۷۹)

 |
| وزیر کار و امور اجتماعی | 
* حسین کمالی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* سید صفدر حسینی (۱۳۸۳–۱۳۸۰)
* ناصر خالقی (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| وزیر کشاورزی۲ | 
* عیسی کلانتری (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| وزیر کشور | 
* عبدالله نوری (۱۳۷۷–۱۳۷۶)
* سید مصطفی تاج‌زاده\* (۱۳۷۷)
* سید عبدالواحد موسوی لاری (۱۳۸۴–۱۳۷۷)

 |
| وزیر مسکن و شهرسازی | 
* علی عبدالعلی‌زاده (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر معادن و فلزات۴ | 
* اسحاق جهانگیری (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| وزیر نفت | 
* بیژن نامدار زنگنه (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| وزیر نیرو | 
* حبیب‌الله بیطرف (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |

 |
| 

| معاونان رئیس‌جمهور |
| --- |
| معاون اول | 
* حسن حبیبی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* محمدرضا عارف (۱۳۸۴–۱۳۸۰)

 |
| معاون امور اجرایی | 
* محمد هاشمی رفسنجانی (۱۳۸۰–۱۳۷۶)

 |
| معاون امور حقوقی و مجلس | 
* سید عبدالواحد موسوی لاری (۱۳۷۷–۱۳۷۶)
* محمدعلی صدوقی (۱۳۸۰–۱۳۷۷)
* سید محمدعلی ابطحی (۱۳۸۳–۱۳۸۰)
* مجید انصاری (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| معاون توسعه و امور اجتماعی | 
* عبدالله نوری (۱۳۷۷)

 |
| دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی کشور۶ | 
* محمد باقریان (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر۷ | 
* علی هاشمی (۱۳۸۴–۱۳۸۱)

 |
| رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران۳ | 
* حسین دهقان (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| رئیس سازمان انرژی اتمی ایران | 
* غلام‌رضا آقازاده (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| رئیس سازمان برنامه و بودجه۶ | 
* محمدعلی نجفی (۱۳۷۹–۱۳۷۶)

 |
| رئیس سازمان تربیت بدنی | 
* سید مصطفی هاشمی‌طبا (۱۳۸۰–۱۳۷۶)
* محسن مهرعلیزاده (۱۳۸۴–۱۳۸۰)

 |
| رئیس سازمان حفاظت محیط زیست | 
* معصومه ابتکار (۱۳۸۴–۱۳۷۶)

 |
| رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی۶ | 
* محمدرضا عارف (۱۳۸۰–۱۳۷۹)
* محمد ستاری‌فر (۱۳۸۳–۱۳۸۰)
* حمیدرضا برادران شرکا (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |
| رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری۳ | 
* سید حسین مرعشی (۱۳۸۴–۱۳۸۳)

 |

 |
| \* سرپرست
۱ سال ۱۳۸۲ به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تغییر نام پیدا کرد.
۲ وزارت کشاورزی با وزارت جهاد سازندگی ادغام، و وزارت جهاد کشاورزی تشکیل شد.
۳ در سال ۱۳۸۳ تشکیل شدند.
۴ وزارت صنایع با وزارت معادن و فلزات ادغام، و وزارت صنایع و معادن تشکیل شد.
۵ سال ۱۳۷۹ به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر نام پیدا کرد.
۶ سازمان‌های برنامه و بودجه با سازمان امور اداری و استخدامی کشور ادغام، و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی تشکیل شد.
۷ سال ۱۳۸۱ به سطح معاونت رئیس‌جمهور ارتقاء یافت. |