**استیگ داگرمان** (Stig Dagerman) ‏ (۵ اکتبر ۱۹۲۳ – ۴ نوامبر ۱۹۵۴) نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار سوئدی بود. او علاوه بر نویسندگی کتاب، دبیر روزنامهٔ جوانان سندیکالیست بود. منتقدین سبک او را در نهایت آمیزه‌ای از سورئالیسم و اکسپرسیونیسم دانسته‌اند.

زندگی
-----

پدر او هلمر جانسون جوانی فراری بود و مادرش هلنا اندرسون منشی تلفنی. آن‌ها هنوز با هم ازدواج نکرده بودند که از هم جدا شدند و استیو را به والدین پدرش سپردند. زندگی در کنار پدربزرگ و مادربزرگ مذهبی‌اش در روستا او را با زندگی مشقت‌بار روستایی آشنا کرد. پدربزرگش توسط دیوانه‌یی به صورت اتفاق کشته می‌شود و مادر بزرگش در فاصله کوتاهی می‌میرد. دو سال بعد یکی از دوستانش در اسکی کشته شد و زندگی استیگ را تراژیک‌تر کرد. او منزوی شد و به شعر سرودن پرداخت.

در همین سال‌ها به جریان‌های کارگری و مبارزات سندیکالیستی علاقه‌مند می‌شود. جریان سوسیالیسم سندیکالیستی‌ای که داگرمن به آن پیوسته بود در پی تمرکززادیی و کاهش اختیارات دولت و احقاق حقوق طبقه کارگر بود. در همین سال‌ها با آن ماری گوتسس پناهندهٔ آلمانی آشنا می‌شود او دختر مبارزی اسپانیایی است و با مادرش در دخمه‌یی در آپارتمانی در حاشیه شهر زندگی می‌کند؛ داگرمن با آن‌ها هم‌خانه می‌شود و زندگی حقارت بار حاشیه‌نشینی را تجربه می‌کند. در سن بیست سالگی مدتی به دانشگاه می‌رود و سپس روانه سربازی می‌شود و ماجرای دوران سربازی دست‌مایهٔ اولین رمانش می‌شود که در بیست و دو سالگی آن را چاپ می‌کند. این دوران دوران اوج خلاقیت ادبی اوست؛ شبی شصت صفحه می‌نویسد

داگرمن و همسرش
هنوز بیست و پنج سالش نشده و دبیر روزنامهٔ جوانان سندیکالیست است و چهار رمان و چهار نمایش‌نامه نوشته و یک مجموعه داستان کوتاه و سفرنامه و صدها شعر نیز در کارنامهٔ ادبی خود دارد، مشهور شده‌است و وضع مالی‌اش هم بعد نیست. اما جدایی از همسرش مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد. شکست و سقوط ذهنی‌اش آغاز می‌شود. یک سال بعد با آنیتا بیورک بازیگر مشهور سوئدی ازدواج می‌کند اما این ازدواج هم نمی‌تواند مرهمی بر زخم‌های خون‌چکان روح او باشد. روزگارش تباه و روانش برآشفته‌است دیگر کم می‌نویسد، نیمه‌های شب از خواب می‌پرد بیرون می‌زند و ساعت‌ها در جاده‌های خلوت شبانگاهی رانندگی می‌کند. جند بار دست به خودکشی می‌زند و سرانجام در ۴ نوامبر ۱۹۵۴ در سی و یک سالگی موفق می‌شود به زندگی خود پایان دهد.

جایزهٔ داگرمن
-------------

در سوئد جایزه‌یی به نام استیگ داگرمان نام‌گذاری کرده‌اند که عبارت از نشان افتخار و بیست و پنج هزار کرون سوئدی است. در سال ۱۹۹۹ این جایزه با عنوان «*شاملو شاعر بزرگ آزادی*» به احمد شاملو شاعر بزرگ ایرانی اهدا شد.

آثار
----

  

یک تراژدی بی‌مقدارداگرمن را کافکای سوئد می‌دانند او را متأثر از نیچه، کافکا، استریندبرگ و هم‌وطنش ایویند یانسون برشمرده‌اند. منتقدین سبک او را در نهایت آمیزه‌یی از سورئالیسم و اکسپرسیونیسم دانسته‌اند.
داگرمن را نخستین بار محمدرضا قلیچ خانی با ترجمه و چاپ داستان "کودکی کشته می شود" در مجله دنیای سخن که با مقاله ای در مورد ادبیات سوئد و زندگی و آثار داگرمن در دههٔ ۱۹۴۰ همراه بود به فارسی زبانان معرفی کرد. یکی از داستان‌های کوتاه مشهورش *کشتن یک بچه* نام دارد. که توسط محمدرضا فرزاد به فارسی ترجمه شده‌است و در مجموعه داستان کوتاهی به نام *باغ تروتسکی* منتشر شده‌است.

* مار (رمان، ۱۹۴۵)
* جزیرهٔ نیستی (رمان، ۱۹۴۶)
* پائیز آلمان (اثر غیر داستانی، ۱۹۴۷)
* بازی‌های شبانه (مجموعه داستان کوتاه، ۱۹۴۷)
* کودک سوخته (رمان، ۱۹۴۸)
* درام‌های محکوم: مرد محکوم به مرگ، سایه مارتین (نمایشنامه ها، ۱۹۴۸)
* نگرانی‌های عروسی (رمان، ۱۹۴۹)
* نیاز ما برای تسلی سیری ناپذیر است (شعر و نثر، ۱۹۵۵)
* هدیه ی غیرمنتظره (مجموعه داستان کوتاه)، ترجمه: محمدرضا قلیچ خانی، نشر ثالث
* بوران (مجموعه داستان کوتاه)، ترجمه: سیامک کریمی، نشر روزگار
* «یک تراژدی بی‌مقدار» (مجموعه داستان) ترجمه‌: رباب محب. تهران، انتشارات پریان‮‬، ۱۳۹۹ ‏ شابک: ‫‬‮‭۹۷۸-۶۲۲-۹۷۵۲۹۱-۳

پانویس
------

1. 1 2  فرزاد ۱۷۹
2. ↑  «روزنامه ایران | شماره :7528 | تاریخ 1399/10/8». *www.irannewspaper.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۲۹.
3. ↑  ویکی‌پدیای انگلیسی
4. ↑  «دانلود کتاب بوران - استیگ داگرمن». *کتابراه*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۲۹.

منابع
-----

* فرزاد، محمدرضا (۱۳۸۱)، «استیگ داگرمان»، *باغ تروتسکی*، ترجمهٔ محمدرضا فرزاد، نیما ملک‌محمدی، ناباکوف و دیگران، تهران: اندیشه‌سازان، ص. ۱۷۶-۱۸۰، شابک ۹۶۴-۳۵۲-۱۸۲-۶
* ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون
--------------

* *شاملو شاعر بزرگ آزادی*، در وب‌گاه استیگ داگرمن
* نابغه‌ای به اسم استیگ داگرمن و «فرزند سوخته»