**اتحاد مبارزان کمونیست** (به اختصار: امک) یا **گروه سهند** یک محفل کمونیستی ایرانی بود که توسط منصور حکمت (ژوبین رازانی)، حمید تقوایی، رضا مقدم و خسرو داور (شاهین رازانی) در آذر ۱۳۵۷ پایه‌گذاری شد. امک مجموعه بحث‌های خود را با ترم مارکسیسم انقلابی معرفی می‌کردند. مهمترین اثر پایه‌ای آن، جزوه «اسطوره بورژوازی ملی و مترقی» بود که توسط منصور حکمت و حمید تقوایی نوشته شد.

تاریخچه
-------

در آستانۀ‌ انقلاب بهمن ۱۳۵۷، چند تن از دانش‌آموختگان ایرانی دانش‌گاه‌های اروپا پس از بازگشت به ایران دور یکدیگر جمع شده و یک محفل مطالعاتی آثار مارکسیستی تأسیس کردند و خود را «گروه سهند» نامیدند. این افراد پس از مدتی با نگارش اساس‌نامه‌ای نام خود را به «اتحاد مبارزان کمونیست» تغییر دادند. با افزایش سرکوب فعالان چپ و رشد جنبش انقلابی در کردستان ایران، اعضای گروه سه سال بعد از تأسیس به کردستان نقل مکان کردند. در سال ۱۳۶۲، اعضای محفل با اعضای کومله متحد شده و حزب کمونیست ایران را تأسیس کردند. با این وجود افراد متمایل به خط مشی این محفل بعدها و در سال ۱۹۹۱ دوباره از حزب کمونیست ایران انشعاب کرده و حزب کمونیست کارگری ایران را تأسیس کردند که این حزب نیز در ادامۀ‌ فعالیت خود دچار انشعابات متعددی شد.

اعضا
----

منصور حکمت اعضای اولیه و بنیانگذاران اتحاد مبارزان کمونیست را خودش، حمید تقوایی و خسرو داور می‌داند؛ و در شمار افرادی که عضو این گروه بوده و یا در ارتباط با آن قرار گرفته و همکاری کرده‌اند، به افراد زیر اشاره کرده‌است:

عباس انتظام حجت، مهدى ميرشاهزاده،‌ جواد قائدى، على رجبى، مسعود نيازمند، احمد حسينى ارانى، محمد چيت ممتاز، مجتبى احمدزاده، غلام کشاورز.

آذر ماجدی نیز علاوه بر خودش از منیرالسادات هاشمی به عنوان عضو اتحاد مبارزان کمونیست یاد کرده‌است.

دیدگاه‌ها
---------

اعضای اتحاد مبارزان کمونیست که اغلب از فعالان خارج کشوری بودند، نسبت به فعالان داخل ایران تمایل بیشتری به کار تئوریک داشتند و با اشاعه نظریات خود، به‌ویژه در نقد سوسیالیسم خلقی که آن را مصداق پوپولیسم می‌دانستند و معتقد بودند که گریبان جنبش کمونیستی ایران را در آن مقطع گرفته و پایۀ انحرافات اساسی از برخورد طبقاتی و کارگری به مسائل و گره‌گاه‌های سیاسی است، توانستند در میان جریان‌های چپ نفوذ پیدا کنند.

این پروسه همزمان بود با اتفاقات مهم در عرصه سیاست نظیر اشغال سفارت آمریکا توسط نیروهای دانشجویان پیرو خط امام و نیز جنگ عراق با ایران. این در حالی بود که بسیاری از نیروهای چپ، در این برهه به دنباله روی از این یا آن جناح حاکمیت، یا «دفاع از میهن» در مقابل «دشمن متجاوز» پرداختند. در برابر **امک** دلیل ظهور این گرایش را این می‌دانست که این نیروهای چپ، نه طبقۀ کارگر بلکه «خلق» را نیروی انقلابی می‌دانستند؛ و علاوه بر این، معتقد بودند که در زمان حاکمیت طبقات غیر کارگر، و جمهوری اسلامی به عنوان چنان حاکمیتی، هر گونه دفاع از میهن حرکتی شوونیستی است. بنابراین اتحاد مبارزان کمونیست در برابر دفاع از میهن و تئوری‌های مرتبط با آن موضع مخالف گرفت.

سرنوشت
------

اتحاد مبارزان کمونیست سه سال پس از تأسیس و در پی سرکوب فزاینده از سوی جمهوری اسلامی، مقر خود را به کردستان عراق برده و به عنوان متحد ایدئولوژیک و عملیاتی کومله عمل کردند و سرانجام در سال ۱۳۶۱ امک، و کومله با اتحاد با یکدیگر و سایر برخی منفردین حزب کمونیست ایران را تشکیل دادند.

انتقادات
--------

عده‌ای از فعالان «خط سه» از سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر و سازمان رزمندگان آزادی طبقه کارگر مواضع اولیه این گروه را کپی‌برداری از مواضع تقی شهرام چهرۀ اصلی بخش منشعب و مارکسیست سازمان مجاهدین خلق ایران، و نیز داریوش کایدپور تئوریسین گروه رزمندگان آزادی طبقۀ کارگر می‌دانستند.

پیوند به بیرون
--------------

* اسطورۀ بورژوازى ملى و مترقى (بخش ۱)، و (بخش ۲)
* اساس‌نامۀ اتحاد مبارزان کمونیست.
* برنامۀ اتحاد مبارزان کمونیست.
* آرشیو *کارگر کمونیست*، ارگان اتحاد مبارزان کمونیست.

منابع
-----

1. ↑  حزب کار ایران (توفان): *درافشای ماهيت «حزب کمونيست کارگری ايران» و نظريات ضد کمونيستی آن*، جلد اول، انتشارات حزب کار ایران (توفان)، پیشگفتار؛ بازدید در ۲۵ فوریۀ ۲۰۱۹.
2. ↑  آرشیو آثار منصور حکمت: *تاريخ اتحاد مبارزان کمونيست*، سخنرانى در انجمن مارکس لندن، متن پياده‌شده از نوار جلسۀ انجمن مارکس لندن، ۱۵ مه ۲۰۰۰؛ بازدید در ۲۵ فوریۀ ۲۰۱۹.
3. ↑  رادیو فردا: *گفت‌وگو بر سر دنیایی «آزادتر و عادلانه‌تر» در مهمانی آذر ماجدی*، صادق صبا، نوشته‌شده در ۱۷ دی ۱۳۹۵؛ بازدید در ۲۱ آذر ۱۴۰۱.

کتاب‌شناسی
----------

* بهروز، مازیار، *شورشیان آرمانخواه: ناکامی چپ در ایران*، ترجمۀ مهدی پرتوی.

| * ن
* ب
* و
حزب‌های منحل‌شده ایران |
| --- |
| سیاست در ایران |
| قاجاریان | 
* فرقه کارگر
* فرقه عدالت
* اتحادیه جوانان کمونیست ایران
* اجتماعیون عامیون
* جمعیت اجتماعیون اتحادیون ایران
* جمعیت ترقی‌خواهان ایران
* حزب اتفاق و ترقی
* حزب اجتماعیون اعتدالیون
* حزب اجتماعیون انقلابیون
* حزب اصلاح‌طلبان
* حزب تجدد
* حزب سوسیال دموکرات هنچاکیان
* حزب سوسیالیست ایران
* حزب کمونیست ایران
* فدراسیون انقلابی ارمنی در ایران
* فرقه اصلاحیون عامیون
* فرقه جمهوری انقلابی ایران
* فرقه دموکرات
* هیئت علمیه
* حزب طرفداران قانون اساسی

 |
| پهلوی | 
* جاما
* جامعه سوسیالیست‌های نهضت ملی ایران
* جبهه دموکراتیک خلق
* جبهه مؤتلف احزاب آزادی‌خواه
* جبهه استقلال
* جمعیت احیای کردستان
* حزب اتحاد ملی
* حزب اراده ملی
* حزب ایران نو
* حزب ایران نوین
* حزب ایرانیان
* حزب آریا
* حزب برنا
* حزب پیکار
* حزب ترقی
* حزب جنگل
* حزب دموکرات ایران
* حزب رستاخیز
* حزب زحمت‌کشان ملت ایران
* حزب سومکا
* حزب عدالت
* حزب کبود
* حزب مردم
* حزب ملل اسلامی
* حزب ملیون
* حزب میهن
* حزب میهن‌پرستان
* حزب نیروی سوم
* حزب وحدت ایران
* حزب همرهان
* سازمان انقلابیون کمونیست
* سازمان آزادیبخش خلق‌های ایران
* فرقه دموکرات آذربایجان
* مجمع مسلمانان مجاهد
* نهضت خداپرستان سوسیالیست
* سازمان انقلابی حزب توده ایران
* گروه آرش
* گروه ناسیونالیست

 |
| جمهوریِ اسلامی | 
* اتحاد مبارزان کمونیست
* اتحادیه کمونیست‌های ایران
* سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر
* سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران
* سازمان رزمندگان آزادی طبقه کارگر
* حزب کارگران سوسیالیست ایران
* ائتلاف احزاب اسلامی
* ائتلاف بزرگ
* ائتلاف گروه‌های پنج‌گانه
* ائتلاف گروه‌های هفت‌گانه
* ائتلاف گروه‌های خط امام
* ائتلاف مستضعفین و محرومین
* جبهه دموکراتیک ملی ایران
* جبهه مشارکت ایران اسلامی
* جبهه نجات ایران
* جمعیت دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی
* حزب الوفاق الاسلامی
* حزب جمهوری اسلامی
* حزب جمهوری خلق مسلمان ایران
* حزب مارکسیست-لنینیست شفق سرخ
* سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران (اکثریت-جناح چپ)
* سازمان وحدت کمونیستی
* دفتر هماهنگی همکاری‌های مردم با رئیس‌جمهور
* سازمان انقلابی توده‌های جمهوری اسلامی
* سازمان آزادگان
* سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران
* سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی
* گروه موحدین انقلابی
* گروه همنام
* نهضت رادیکال ایران
* حزب اتحاد کمونیسم کارگری
* کومله - حزب سوسیالدموکرات کردستان
* روند سوسیالیستی کومله
* حزب دموکرات کردستان (حدک)

 |
| الگو:گروه‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران |