**زخم پای دیابتی** یکی از عوارض قابل توجه دیابت است و بیشترین قسمت عوارض پای دیابتی را تشکیل می‌دهد. حدود ۱۵ درصد مبتلایان به دیابت گرفتار زخم پای دیابتی می‌شوند و حدود ۸۴ درصد موارد قطع قسمت انتهایی پا را تشکیل می‌دهد.  در طی ۲۰ سال اخیر افزایش مرگ و میر ناشی از دیابت بیشتر ناشی از عوارض عروقی دیابت بوده است که شامل درگیری عروق ریز مانند درگیری‌های کلیه و رتینوپاتی و درگیری عروق بزرگ شامل عروق انتهای اندام تحتانی که به دنبال آن اختلال در فرایند ترمیم زخم رخ می‌دهد.

مکانیسم ایجاد زخم پای دیابتی
----------------------------

دیابت با چند مکانیسم موجب زخم پای دیابتی می‌شود. معمولاً علت اصلی ایجاد زخم فقدان حس درد در زمینه نوروپاتی است. از طرفی دیگر خود نوروپاتی پوست پا را خشک و شکننده می‌کند و استعداد ترک برداشتن پوست را افزایش می‌دهد. از طرف دیگر به علت اختلال سیستم ایمنی، ساز و کار مقابله با میکروب‌ها در افراد دیابتی اختلال دارد و زخم افراد دیابتی در عفونی شدن قرار دارد. از طرف دیگر به علت درگیری عروقی، خون رسانی به بافت‌های آسیب دیده مختل است و همین ترمیم بافت را با اختلال مواجه می‌کند.

پیشگیری
-------

مهمترین اقدام پیشگیری از ایجاد زخم است.

* جلوگیری از تحت فشار قرار گرفتن نقاطی از پا که معمولاً تحت فشار قرار می‌گیرند.
* جلوگیری از سوختگی پای دیابتی به وسیله دوری از وسایل گرمازا
* مرطوب نگه داشتن پاها به وسیله وازلین و مرطوب کننده‌ها

درمان
-----

### مراقبت‌های معمول

درمان زخم پای دیابتی شامل شستشو و پانسمان مناسب و استفاده از آنتی‌بوتیک و در صورت نیاز دبریدمان و آمپوتاسیون است.

### مراحل درمان زخم پای دیابتی

با توجه به ابعاد و عمق و شدت زخم ، از تمیز کردن ناحیه زخم ، پانسمان و مراقبت های اولیه تا جراحی و شیوه های نوین درمان زخم دیابت متفاوت است در ذیل به مراحل درمان زخم پای دیابتی می پردازیم .
تشخیص  :
با تشخیص صحیح نوع و علت زخم دیابتی توسط پزشک اولین مرحله از درمان آغاز می شود ، تشخیص صحیح به معاینه کامل فیزیکی زخم ، طرح سوالاتی در مورد علائم و مدت زمان درگیری و تجربه پزشک بستگی دارد.
حتی در مواردی نیاز به سونوگرافی ، سی تی اسکن و انجام آزمایشاتی برای تشخیص دقیق تر می باشد .
درمان عفونت :
در مواردی که زخم با عفونت همراه است ، با جراحی و دبریدمان بافت مرده و برداشتن عفونت های محل زخم و استفاده از آنتی بیوتیک ها مراحل درمان ادامه پیدا می کند .
مراقبت از زخم :
یکی از مهمترین مراحل درمان مراقبت از زخم پس از تشخیص صحیح و از بین بردن عفونت بوجود آمده می باشد ، بیماران دیابتی باید به صورت منظم از پاهای خود مراقبت کنند تا در کوتاهترین زمان زخم بهبود پیدا کرده و از عفونت و مجدد جلوگیری به عمل آید .

### درمان با اکسیژن هایپرباریک (پزشکی پرفشار)

درمان با اکسیژن هایپرباریک (hyperbaric oxygen therapy) به عنوان درمانی حمایتی، همراه با درمان‌های معمول (استاندارد) برای زخم‌ پای دیابتی انجام و نتایج آن مورد مطالعه قرار گرفته است. در این مطالعات بیماران به دو گروه تقسیم شده‌اند. گروهی (گروه H) از بیماران تحت درمان با اکسیژن هایپرباریک همراه با مراقبت‌های معمول زخم قرار گرفته‌اند. گروه دیگر (گروه S) تنها مراقبت‌های معمول زخم را دریافت کرده‌اند. بیماران گروه H به مدت 6 هفته و هر هفته 6 جلسه درمان با اکسیژن هایپرباریک را دریافت نموده‌اند و تا یک سال تحت نظر قرار گرفته‌اند. نتایج نشان داده است که زخم‌های دیابتی در 78 درصد از بیماران گروه H به طور کامل درمان شده‌اند (بدون هرگونه جراحی منجر به قطع عضو)، در حالی که هیچ بیماری در گروه S بدون جراحی منجر به قطع عضو درمان نیافته است. در مجموع مطالعات نشان داده‌اند که درمان با اکسیژن هایپرباریک همراه با مراقبت‌های معمول شیوه‌ای موثر در درمان زخم‌های دیابتی است. این شیوه درصورتی که همراه با مراقبت‌های معمول زخم بکارگرفته شود در مقایسه با بکارگیری مراقبت‌های معمول به تنهایی، کیفیت بالاتر درمان را برای ترمیم زخم‌های پای دیابتی نشان می‌دهد.

پانویس
------

1. ↑  Harold Brem, Marjana Tomic-Canic.Cellular and Molecular basis of wound healing in diabetes.JCI (2007),117(5):1219–1222. doi:10.1172/JCI32169 PMID 17476353.
2. ↑  Kumar, A. U. Shukla, T. Prabhakar, and D. Srivastava. 2020. "Hyperbaric Oxygen Therapy as an Adjuvant to Standard Therapy in the Treatment of Diabetic Foot Ulcers." Journal of Anaesthesiology Clinical Pharmacology 36 (2): 213-218. doi:10.4103/joacp.JOACP\_94\_19. www.scopus.com.

منابع
-----



| * ن
* ب
* و
دیابت |
| --- |
| انواع | 
* نوع ۱
* نوع ۲
* LADA
* دیابت بارداری
	+ دیابت و بارداری
* پیش‌دیابت
	+ اختلال قند ناشتا
	+ اختلال تحمل قندی
* مقاومت انسولینی
* KPD
* MODY
* نوزادی
	+ گذرا
	+ دائمی
* نوع 3c (ناشی از لوزالمعده)
* نوع ۳

 |
| آزمایش‌های خون | 
* سطح قند خون
* هموگلوبین گلیکوزیله
* آزمایش تحمل گلوکز خوراکی
* آزمون گلوکوز پسا-صبحانه
* فروکتوزامین
* آزمایش قند خون
* C-پپتید
* نظارت نا-تهاجمی بر قند
* آزمون تحمل انسولین

 |
| مدیریت | 
* رژیم دیابتی
* داروهای ضد-دیابت
* انسولین درمانی
	+ شدید
	+ معمولی
	+ ضربانی
* درمان
	+ یاخته‌های بنیادی جنینی
	+ لوزالمعده مصنوعی
* سایر
	+ جراحی بای‌پس شکمی

 |
| عوارض | 
* کمای دیابتی
	+ هیپوگلیسمی
	+ کتواسیدوز
	+ حالت هایپرگلیسمیک هایپراسمولار
* پای دیابتی
	+ زخم
	+ التهاب مفصلی نوروپاتی
* اثر دیابت بر اندام‌ها
	+ رگ‌های خونی
	+ عضله
	+ کلیه
	+ اعصاب
	+ شبکیه
	+ قلب
* بیماری پوستی دیابتی
	+ درموپاتی دیابتی
	+ تاول دیابتی
	+ کیروآرتروپاتی دیابتی
	+ زخم نوروپاتی
* هایپرگلیسمی
* هیپوگلیسمی

 |
| سایر | 
* واژه‌نامه دیابت
* تاریخچه دیابت
* افراد سرشناسی که دیابت نوع ۱ دارند

 |