**گروه رَبعه**، نامی که چند تن از نویسندگان و روشن‌فکران ایرانی در دهه‌های نخست سدهٔ چهاردهم خورشیدی برای خود انتخاب کردند.

ادبای سبعه
----------

در دههٔ اول و دوم سدهٔ چهاردهم خورشیدی چند ادیب کهنه‌کار بودند که به آن‌ها ادبای سبعه می‌گفتند و به‌گفتهٔ مجتبی مینوی «هر مجله و کتاب و روزنامه‌ای که به فارسی منتشر می‌شد از آثار قلم آن‌ها خالی نبود.» این هفت تن که در واقع بیشتر از هفت تن بودند شامل کسانی چون محمدتقی بهار، عباس اقبال آشتیانی، رشید یاسمی، سعید نفیسی و بدیع‌الزمان فروزانفر و محمد قزوینی می‌شدند.

ربعه
----

گروه ربعه این نام را برای دهن‌کجی به ادبای سبعه (که به نظر ایشان کهنه‌پرست بودند) انتخاب کردند. گفت‌وگو و دیدارهای گروه ربعه در رستوران‌ها و کافه‌های تهران بود. این گروه به فعالیت‌های ادبی و فرهنگی پرداختند و آثاری چند در این سال‌ها با همکاری همدیگر انتشار دادند. مینوی دربارهٔ این دوران می‌گوید: «ما با تعصب جنگ می‌کردیم و برای تحصیل آزادی می‌کوشیدیم و مرکز دایرهٔ ما صادق هدایت بود.»

بزرگ علوی در خاطرات خود شرح مفصلی از این گروه داده‌است و در بخشی از آن می‌نویسد: «مسعود فرزاد برادر زن سعید نفیسی بود و گاهی برای اینکه خودی نشان بدهد به خانهٔ شوهرخواهرش می‌رفت. هر هفته آن‌جا فاضلان و سردمداران ادب جمع می‌شدند. فرزاد ما را هم همراه خود می‌برد. ما جوجه‌نویسندگانِ تازه-از-تخم-درآمده می‌خواستیم سری توی سرها دربیاوریم. ما چهار نفر بودیم و آن‌ها هفت نفر — آن‌ها را ادبای سبعه می‌نامیدند. شمع مجلس ما صادق هدایت بود. روزی مسعود فرزاد به شوخی گفت: اگر آن‌ها ادبای سبعه هستند، ما هم ادبای ربعه هستیم. گفتم: آخر ربعه که معنی ندارد. گفت: عوضش قافیه دارد، دیگر معنی لازم نیست.»

اعضا
----

چهار نفر نخستی که نام گروه ربعه را برای خود برگزیدند عبارت بودند از: صادق هدایت، مجتبی مینوی، مسعود فرزاد و بزرگ علوی. اما بعد از مدتی افراد دیگری هم به این حلقه پیوستند. عبدالحسین نوشین، محمد مقدم، غلامحسین مین‌باشیان، ذبیح بهروز، پرویز ناتل خانلری و نیما یوشیج.

پانویس
------

1. 1 2  مینوی. «یادبود هدایت» ۲۵۳.
2. ↑  مینوی. «یادبود هدایت» ۲۵۴.
3. ↑  علوی ۶۶
4. ↑  علوی ۶۸

منابع
-----

* علوی، بزرگ (۱۳۸۵)، *گذشت زمانه*، تهران: نگاه، شابک ۹۶۴-۳۵۱-۳۲۴-۶
* مینوی، مجتبی (۱۳۸۰)، «یادبود صادق هدایت»، *یاد صادق هدایت*، به کوشش به کوشش علی دهباشی.، تهران: نشر ثالث

| * ن
* ب
* و
صادق هدایت |
| --- |
| موضوعات |
| رمان‌ها | 
* *بوف کور* (۱۳۱۵)
* *علویه خانم* (۱۳۲۲)
* *حاجی آقا* (۱۳۲۴)
* *توپ مرواری* (۱۳۲۶)

 |
| داستان‌های کوتاه | 
* «زبان حال یک الاغ در وقت مرگ» (۱۳۰۳)
* «مرگ» (۱۳۰۵)
* «سامپینگه» (۱۳۲۴)
* «هوس‌باز» (۱۳۲۴)
* «فردا» (۱۳۲۵)

|  |  |
| --- | --- |
| *زنده‌به‌گور* (۱۳۰۹) | 
* «زنده‌به‌گور»
* «حاجی مراد»
* «اسیر فرانسوی»
* «داود گوژپشت»
* «مادلن»
* «آتش‌پرست»
* «آبجی خانم»
* «مرده‌خورها»

 |
| *سه قطره خون* (۱۳۱۱) | 
* «سه قطره خون»
* «گرداب»
* «داش‌آکل»
* «آینه شکسته»
* «طلب آمرزش»
* «لاله»
* «صورتک‌ها»
* چنگال»
* «مردی که نفسش را کشت»
* «محلل»
* «گجسته دژ»

 |
| *سایه‌روشن* (۱۳۱۲) | 
* «س. گ. ل. ل»
* «زنی که مردش را گم کرد»
* «عروسک پشت پرده»
* «آفرینگان»
* «شب‌های ورامین»
* «آخرین لبخند»
* «پدران آدم»

 |
| *سگ ولگرد* (۱۳۲۱) | 
* «سگ ولگرد»
* «دن‌ژوان کرج»
* «بن‌بست»
* «کاتیا»
* «تخت ابونصر»
* «تجلی»
* «تاریک‌خانه»
* «میهن‌پرست»

 |

 |
| نمایشنامه‌ها | 
* *پروین دختر ساسان* (۱۳۰۹)
* *مازیار* (۱۳۱۲)
* *افسانهٔ آفرینش* (۱۳۲۵)

 |
| آثار غیرداستانی | 
* *مقدمه‌ای بر رباعیات خیام* (۱۳۰۳)
* *انسان و حیوان* (۱۳۰۳)
* *فواید گیاه‌خواری* (۱۳۰۶)
* *اصفهان نصف جهان* (۱۳۱۱)
* *ترانه‌های خیام* (۱۳۱۳)
* *کاروان اسلام* (۱۳۱۲–۱۳۱۳)
* *وغ‌وغ ساهاب* (۱۳۱۳)
* *پیام کافکا* (۱۳۲۷)
* *نوشته‌های پراکنده* (۱۳۳۴)

 |
| دیگر | 
* ‌ *انیران*
* اعتضادالملک
* جهانگیر هدایت
* *افعی طلایی*
* *پیکر فرهاد*
* *داش آکل به گفتهٔ مرجان*

|  |  |
| --- | --- |
| اقتباس سینمایی | 
* *داش‌آکل* (۱۳۵۰)
* *داش‌آکل* (۱۳۹۶)
* *ساحره*
* *بوف کور+زندگی و مرگ صادق هدایت*
* *بوف کور*

 |

 |
| 
* ویکی‌گفتاورد
* ویکی‌نبشته

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ادبیات است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |