برای دیگر کاربردها، سه‌گنبد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

**سه‌گنبد(اوچ گونبز)**نام برجی است در جنوب شرقی شهر ارومیه مرکز استان آذربایجان غربی ایران. این بنا آرامگاه بوده و در سال ۵۸۰ قمری ساخته شده. این بنای تاریخی در جنوب شرقی ارومیه، خیابان جانبازان (استاد برزگر) قرار دارد. از سوی دیگر در مدخل بنا سه کتیبه به خط کوفی است که آن را از سنگ تراشیده‌اند و در پایان کتیبه، محرم سال ۵۸۰ هجری خوانده می‌شود. از این رو شاید بتوان مقبره یا برج آجری سه گنبد را متعلق به قرن ششم هجری دانست. بنای تاریخی سه گنبد عبارت است از سکوی بلندی که به شکل استوانه و مدور ساخته شده‌است. ایوان ورودی آجر کاری شده در شمالشرقی بنا واقع شده‌است.

این اثر در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۱۴ با شمارهٔ ثبت ۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

وجه تسمیه
---------

برخی در وجه تسمیه این بنا قدیمی می‌گویند: این بنا بخاطر وجود سه گنبد در سه طبقه آن بدین نام مشهور است و گروهی از مورخان نیز عقیده دارند که وجود دو بنای دیگر که در مجاورت روستائی بنام چهریق از دهستان‌های شهرستان سلماس وجود داشته‌است علت نامگذاری این مجموعه به سه گنبد می‌باشد.

ساختمان بنا
-----------

ساختمان فعلی دو طبقه‌است و در چهار سمت آن دریچه‌هایی وجود دارد. طبقهٔ اول به نام سردابه که دارای پوششی قوس‌دار است و بدین وسیله از طبقهٔ دوم مجزا می‌شود. در کوچک طبقهٔ اول ۱/۷۰ متر ارتفاع دارد. طبقهٔ دوم که اتاق مقبره خوانده می‌شود دارای دری به ارتفاع ۲/۵۰ متر است. به عبارت دیگر، بنای استوانه‌ای شکل مدور دارای دخمه‌ایست که قسمت فوقانی آن را به وسیلهٔ آجر تبدیل به بنایی شامل اتاق مقبره کرده‌اند و مدخل آن در یک قالب معماری پر نقش و نگار محاط شده و در بدنهٔ استوانه‌ای برج تعبیه شده‌است؛ درگاه ورودی آن در میان طاق‌های سطحی واقع شده و از لحاظ معماری زینت خاصی به آن بخشیده‌است. مصالح قسمت تحتانی از سنگ و قسمت فوقانی آن از آجر است.

سه گنبد یادگاری از دوره سلجوقیان است که همه ساله به‌عنوان یکی از جاهای دیدنی استان آذربایجان مورد بازدید گردشگران زیادی قرار می‌گیرد. این اثر در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۱۴ هجری شمسی با شماره ثبت ۲۴۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی به ثبت رسید.

سه گنبد در زمینی ساخته شده كه اطرافش را قبور زیادی اشغال کرده و احتمالا زمین مزبور صحن آن بوده است كه عده‌ای را پس از مرگ به‌لحاظ قدسیت محل در آنجا دفن كرده‌اند. در این صورت، قبوری كه در صحن مزبور وجود دارند، مربوط به طبقه ممتاز روحانی‌ها، سرداران و تجار و اشراف است.

پانویس
------

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۱.
2. ↑  سازمان میراث فرهنگی ایران. «بنای سه گند ارومیه».[*پیوند مرده*]

منابع
-----

* بر پایهٔ داده‌هایی در اطلاعات شهری ارومیه

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |




| * ن
* ب
* و
استان آذربایجان غربی |
| --- |
| مرکز | 
* ارومیه

 | موقعیت استان آذربایجان غربی در ایرانموقعیت استان آذربایجان غربی در ایرانخوی.خوی.بوکان.بوکان. |
| شهرستان‌ها | 
* ارومیه
* اشنویه
* بوکان
* باروق
* پلدشت
* پیرانشهر
* تکاب
* چالدران
* چایپاره
* چهاربرج
* خوی
* سردشت
* سلماس
* شاهین‌دژ
* شوط
* ماکو
* مهاباد
* میاندوآب
* میرآباد
* نقده

 |
| شهرها | 
* آواجیق
* ارومیه
* اشنویه
* ایواوغلی
* باروق
* بازرگان
* بکتاش
* بوکان
* پلدشت
* پیرانشهر
* تازه‌شهر
* تخت سلیمان
* تکاب
* چهاربرج
* خلیفان
* خوی
* حاجیلار
* دیزج دیز
* ربط
* زرآباد
* سردشت
* سرو
* سلماس
* سیلوانه
* سیمینه
* سیه‌چشمه
* شاهین‌دژ
* شوط
* فیرورق
* قره‌ضیاءالدین
* قطور
* قوشچی
* کشاورز
* لاجان
* گوک‌تپه
* ماکو
* محمدیار
* محمودآباد
* مرگنلر
* مهاباد
* میاندوآب
* میرآباد
* نازک علیا
* نالوس
* نقده
* نلاس
* نوشین‌شهر
* یولاگلدی

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 
* آبشار شلماش
* آبشار سوله دوکل
* آرامگاه شمس تبریزی
* بازار بوکان
* بازار خوی
* بازار مهاباد
* پل قطور
* پیست اسکی خوشاکو
* تپه خلیل آبادشوط
* آبگرم معدنی شوط
* غار چهل پله خضرلوشوط
* آرامگاه سرداران مکری
* تپه قلایچی بوکان
* تپه حسنلو
* تخت سلیمان
* دخمه سنگی فرهاد
* دره قاسملو
* دریاچه ارومیه
* دریاچه مارمیشو
* دژ بسطام
* سنگ‌نگاره ساسانی خان‌تختی
* غار سهولان
* فقرگاه
* کلیسای تادئوس مقدس
* کلیسای ننه‌مریم
* کاخ و موزه باغچه‌جوق
* موزه ارومیه
* موزه مفاخر بوکان
* موزه مفاخر مهاباد
* هفت چشمه

 |
| موضوعات مرتبط | 
* آشوریان و آذربایجان غربی در جنگ جهانی اول
* یهودیان آذربایجان
* شهرهای آذربایجان غربی
* روابط بین جنسیت‌ها در آذربایجان غربی
* مشاهیر آذربایجان غربی
* اقتصاد آذربایجان غربی
* تاریخ آذربایجان غربی
* دریاچه ارومیه
* گروه‌های قومی آذربایجان غربی
* تقسیمات سیاسی آذربایجان غربی
* طبیعت آذربایجان غربی
* زبان ترکی آذربایجانی
* زبان مسیحی
* ورزش در آذربایجان غربی
* صدا و سیمای مرکز آذربایجان غربی

 |
|  |