**میرسلطان محمود پسر میرسلطان‌مراد** معروف به **میرزاخان**، پس از مرگ پدرش با بهره‌گیری از درگذشت شاه و خروج سلطان حسن میرزا صفوی از تبرستان، با کمک شمس‌الدین دیو به حکومت رسید. وی با زندانیان عصر پدرش رفتاری نیکو داشت و مرتضی و خطیر را که از زندانیان مهم عصز پدر وی بودند، آزاد نمود.

فخرالنساء بیگم
--------------

مقاله‌های اصلی: خیرالنساء بیگم و محاصره قلعه فیروزجاه (۱۵۷۹)
در ۲۵ رمضان ۹۸۵ شاه محمد خدابنده به پادشاهی ایران رسید. در این زمان، خیرالنساء بیگم دختر خان کوچک و همسر شاه، موقعیت یافت تا امور سلطنت را به‌دست بگیرد. از آرزوهای خیرالنساء انتقام گرفتن از قاتل پدرش بود ولی اینک میرسلطان‌مراد خان در دسترسش نبود. به همین جهت، وی کینهٔ میرزاخان را در دل داشت.

میرعلی‌خان بن قوام‌الدین که پسردایی فخرالنساء بود، به فرمانداری مازندران منصوب شد. استقبال رسمی از او در قزوین و حضور شاه، والی گیلان و تمامی شاهزادگان و ارکان دولت و محرمان بارگاه در این استقبال، بیان‌گر جدیّت دخالت همسر شاه در امور مازندران است. میرعلی‌خان به بهانهٔ امتناع میرزاخان از رفتن به پایتخت با بیست هزار سوار به مازندران لشکرکشی کرد. وی از بابل‌رود به بعد با مقاومت میرزاخان روبرو شد. سرانجام علم سپاه مازندران برافتاد و سپاهیان ساری گریختند، میرزاخان نیز به «قلعهٔ فیروزجاه» پناه برد.

مقاومت میرزاخان در قلعه به درازا کشید و تصمیم گرفته‌شد که مجاری آب قلعه را ببندند. در حال یکی از فرماندهان صفوی، با میرزاخان طرح دوستی برقرار نمود و با تعهد امان دادن به میرزاخان و سوگند میرعلی به قرآن و میثاق او به کلام‌الله، او را از قلعه بیرون کشیدند، ولی سرانجام میرزاخان در راه قزوین به قتل رسید.(۹۸۸)

رابینو، تاریخ‌نگار انگلیسی، نامه‌ای را فاش می‌کند که میرزاخان برای ملکه فرستاده بود:

> مرا به قصاص خون پدرتان که کشته‌ام حکم ندهید چون آنگاه کودکی بیش نبودم...
> 
> 

پس از مرگ وی عموی ملکه**میرعلی‌خان‌بن سلطان‌محمود** حاکم مازندران منصوب شد. سرانجام پس از مرگ وی شخصی به‌نام **میرمراد بن سلطان‌محمود** حکومت مرعشیان را برعهده گرفت و در اواخر قرن‌دهم هجری با عزل وی توسط شاهان صفوی این حکومت عملأ منقرض شد.

پانویس
------

1. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 250)
2. 1 2 3  (مجد ۱۳۸۸، ص. 246)
3. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 243)
4. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 245)
5. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 247)
6. ↑  (میرتیمور ۱۳۶۴، ص. 230)
7. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 248)
8. ↑  (مجد ۱۳۸۸، ص. 249)
9. ↑  مازندران و استرآباد، رابینو، صفحه۲۱۵

منابع
-----

* مجد, مصطفی (1388). *ظهور و سقوط مرعشیان*. نشر رسانش. ISBN 978-600-5011-15-9. `{{cite book}}`: External link in ``|title=`` (help)
* میرتیمور (1364). *تاریخ خاندان مرعشی مازندران* (PDF). انتشارات اطلاعات.[*پیوند مرده*]

جستارهای وابسته
---------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| سلف:
**میرسلطان‌مراد خان** | دوران پادشاهی مرعشیان
از ۹۸۳ تا ۹۸۸ | جانشین:
**میرمراد مرعشی** |

| * ن
* ب
* و
سادات مرعشی (۱۳۵۹–۱۵۸۲ میلادی) |
| --- |
| منبع‌شناسی  •  سادات مرعشی  •  مرعشیان طبرستان |
| حاکمان مرعشیدر طبرستان | میربزرگ  •  کمال‌الدین  •  علی ساری  •  علی آمل  •  مرتضی  •  محمد  •  عبدالکریم یکم  •  عبدالله  •  زین‌العابدین  •  میرشمس‌الدین  •  میرکمال‌الدین  •  میرعلی  •  عبدالکریم دوم  •  میرشاهی  •  میرعبدالله  •  سلطان‌مراد  •  میرزاخان  •  میرمراد | مشهد میربزرگ |
| دیگر مشاهیرخاندان مرعشی | شجره‌نامه مرعشیان اصفهان  •  شجره‌نامه مرعشیان شوشتر  •  خیرالنساء بیگم  •  شهاب‌الدین نجفی  •  ظهیرالدین مرعشی  •  میرتیمور مرعشی  •  سلطان العلماء آملی  •  نورالله شوشتری  •  عفت مرعشی  •  شاه احمد  •  شاه سلیمان دوم  •  شاه اسماعیل سوم |
| جنگ‌ها | جلالک مارپرچین  •  جنگ با جلالیان  •  جنگ با پادوسپانیان (میراناده  •  لکتر)  •  حملهٔ تیمور (قراطوغان)  •  جنگ داخلی اول (سروکلا)  •  جنگ داخلی دوم (سیره‌چاران  •  لپور  •  وازیدمال  •  مرزناک)  •  چیلک‌شار  •  استوناوند  •  فیروزجاه |
| اماکن مربوطه | شهر مرعش  •  مشهد میر بزرگ  •  برج هشتل  •  برج زین‌العابدین  •  امامزاده یحیی  •  واتاسان  •  کتابخانه آیت‌الله مرعشی |
| *ردهٔ مرعشیان*  •  *درگاه طبرستان* |