**چِنگ خه** یا **ژنگ هه** با تلفظ صحیح چینی **جِنگ خُه** (به چینی:鄭和، به خط پینیین: *Zheng He*)، نام دریاسالار و مکتشف مسلمان و از خوارزمیانِ ایرانی‌ چینی (۱۳۷۱-۱۴۳۳ میلادی) است که در سده ۱۵ میلادی می‌زیست. نامداری او به جهت هفت سفر دریایی اش با ناوگانی عظیم به آسیای جنوب شرقی و شبه قاره هند تا سواحل هرمز و شرق آفریقا می‌باشد. طبق برخی نظریات و نقشه های تاریخی ناوگان او تا سواحل استرالیا و آمریکا نیز پیش رفته است.

زندگینامه
---------

ژنگ هه در سال ۱۳۷۱ میلادی با نام اصلی *ما سنبائو* در شهر کونیانگ واقع در ایالت یونان چین زاده شد. خانواده او از قبیله مسلمان سمو (یا سمور Semur) بودند. نیای ششم ژنگ هه که سید شمس الدین عمر نام داشت، از خوارزمیان بخارا بود و به دستور قوبلای خان امپراتور مغول چین به حکمرانی ایالت یون‌نان گمارده شد.

**ما** نام خانوادگی اصلی ژنگ هه مشتق از نام مسعود پنجمین پسر سید شمس الدین عمر است[]. *میرتکین*، پدر و *خرم‌دین*، پدربزرگ ژنگ هه هر دو به زیارت حج نائل گردیدند و شاید داستان‌های سفرهای آنان در برانگیختن حس ماجراجویی ژنگ هه بی‌تأثیر نبوده‌اند.

|  بخشی از مجموعه مباحث دربارهاسلام در چین |
| --- |
| Top of the Great Mosque of Xi'an |
| تاریخ اسلام در چین

| 
برپایهٔ دودمان‌ها |
| --- |
| 
* Tang
* Song
* Yuan
* Ming
* Qing

 |
| 
شورش‌ها |
| * Jahriyya revolt
* Panthay Rebellion (۱۸۵۶–۷۳)
* شورش دونگان اول (۱۸۶۲–۷۷)
* شورش دونگان دوم (۱۸۹۵–۹۶)
* Afaqi Khoja revolts
 |
| 
چین پس‌از دودمان‌ها |
| * ۱۹۱۱–اکنون
 |

 |
| چهره‌های بزرگ
* حاجی نور
* هو داهای
* Hui Liangyu
* Hu Songshan
* لیو ژی
* Ma Anliang
* Ma Bufang
* Ma Buqing
* Ma Fuxiang
* ما گوی
* Ma Hualong
* Ma Laichi
* Ma Mingxin
* Ma Qixi
* Ma Yize
* Yeheidie'erding
* Yusuf Ma Dexin
* Wang Daiyu
* چنگ هه

 |
| فرهنگ
* غذاها (اویغور)
* Han Kitab
* مسجدها
* سینی
* عربی اویغوری
* شیاو جینگ

* انجمن اسلامی چین
 |
| * شهرها
* مناطق

* Hong Kong
* کاشغر
* لینشیا
* ماکائو
* نینگ‌شیا
* سین‌کیانگ
* شونهوا

 |
| جمعیت‌ها
* هوئی
* اویغورها
* Kazakhs
* Dongxiangs
* Kyrgyz
* سالار
* Bonans
* تاجیک‌ها
* ازبک‌ها
* تاتارها
* اوتسول
* تبت

 |
| نشان درگاه درگاه اسلام • نشان درگاه درگاه چین |
| * ن
* ب
* و
 |

با حمله ارتش امپراتوری مینگ به ایالت یون‌نان *ما سنبائو* جوان به اسارت در آمد و بعد از مقطوع‌النسل شدن (به سن سیزده سالگی) برای خدمت به دربار امپراتوری روانه گردید. نام ژنگ هه توسط امپراتور یونگله به دلیل بروز شایستگی در جنگ به وی اعطا گردید. ژنگ هه در آموزشگاه سلطنتی چین به تحصیل پرداخت و مدارج ترقی را طی نمود.

سفرهای دریایی او
----------------

چنگ هه اولین آدمیرال مسلمان دریانورد اکتشافی بود. او از ۱۴۰۵ تا ۱۴۳۳ میلادی برای چین به اقیانوس نوردی و کشف سرزمینها و بازارهای جدید پرداخت. با اینکه سفرهای اکتشافی وی یک قرن قبل از کریستف کلمب انجام شدند کاروان او شامل ۶۰ کشتی بود که هریک ۴ برابر طولانی‌تر و هفت برابر پهن‌تر از کشتی‌های کریستف کلمب بودند. کشتی فرماندهی او ۱۲۷ متر طول و ۵۲ متر عرض داشت

ژنگ هه فرماندهی ناوگان امپراتوری چین را دست کم طی هفت سفر دریایی به عهده داشت. جاوه و سوماترا، هند، ایران و خلیج فارس، دریای سرخ و بخش‌های مختلفی از آفریقا و جنوب شرقی آسیا از جمله مناطقی هستند که توسط ناوگان چین به رهبری ژنگ هه مورد کاوش قرار گرفتند. گروهی معتقدند که ناوگان او حتی به قاره آمریکا و استرالیا نیز رسید. ژنگ هه و همراهان او شرح مشاهدات خود و نقشه مکان‌های مورد بازدیدشان را به صورت گزارش ثبت می‌نمودند که بخش‌هایی از این گزارش‌ها باقی‌مانده‌اند.

برخی معتقدند که افسانه سندباد اقتباسی است از زندگی ژنگ هه و در این مورد بویژه به تشابه اسمی او (ما سنبائو) و نیز تعداد سفرهای او (هفت سفر) استناد می‌نمایند. ژنگ هه طی آخرین سفر دریاییش در گذشت و پیکرش براساس رسم دریانوردان چینی پس از سوزانده شدن به آب دریا سپرده شد. آرامگاهی نیز در پکن برای او ساخته شد که البته خالی از پیکر او بود.

پانویس
------

1. ↑  1421: The Year China Discovered America
2. ↑  Ma Sanbao
3. ↑  Kunyang
4. ↑  Yunnan
5. ↑  Yongle
6. ↑  *Bowring, Philip (2019). Empire of the Winds. London, New York: I B Tauris & Co. Ltd*.

نگارخانه
--------

* 
* 
* 
*

جستارهای وابسته
---------------

* اسلام در چین
* اختراع های دوران طلایی اسلام

منابع
-----

* برداشت آزاد از ویکی‌پدیای انگلیسی و آلمانی

محسن جعفری مذهب "گوشه ای از پیوندهای دریایی ایران و چین: ژنگ خه در دریای پارس" پژوهشنامه خلیج فارس، جلد چهارم، 1390

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چنگ هه موجود است. |

* کریستف کلمب کاشف آمریکا نیست!

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
	+ 2
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک
* هلند
* سوئد

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دربارهٔ یک کاوشگر است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |