**ارتاسازی** یا اُرتوتیک (به انگلیسی: Orthotics)، (بر پایه ορθός یونانی به معنای راست کردن و تراز کردن) صنعت طراحی و کاربرد چفت و بست‌های حامی استخوان‌هاست. **اُرتِز** (به فرانسوی: Orthèse) وسیله ای بیرونی است که برای تأثیرگذاری بر خصوصیات ساختاری و کارکردی سیستم‌های عصبی عضلانی و اسکلتی استفاده می‌شود.
اگر آرتا برای دندان باشد، آن را اَرتادندانپزشکی  یا ارتودنسی (به انگلیسی: Orthodontics) گویند. آرتاسازها متخصصانی هستند که در طراحی این چفت و بست‌ها تخصص دارند.

معرفی
-----

ارتز به مجموع وسایلی گفته می‌شود که جهت اصلاح وضعیت اندام یا عضو (مانند: ارتز مخصوص اصلاح گوژپشتی) یا کمک به عملکرد عضو (مانند انواع شکم‌بند یا کمربند برای بهبود عملکرد عضلات و افزایش فشار داخل شکمی یا بریس یا ارتز بلند زانو و مچ در فلج اطفال جهت کمک به راه رفتن فرد) یا جایگزین عملکرد از دست رفته می‌شود (مانند استفاده از ارتزهای مخصوص در بیماران نخاعی برای استفاده از دست یا ایستادن)

ارتز همچنان یک وسیله مصنوعی است که جهت حمایه (ازمریضانی که همگام راه رفتن پاهای آنها رها است) ویا در هنگام راه رفتن به زمین کشیده می‌شوند استفاده میشودو همچنان برای اصلاح برای مریضانی کهclub foot دارند. و همچنان برای حفاظت از مریضانی که شکستگی در قسمت‌های از بدن دارند یا همچنان برای حرکت کردن و راه رفتن مثل مریضانی که مصاب فلج اطفال هستند.
پروتز جایگزین اندام یا قسمت از دست رفته اندام می‌شود که می‌تواند جنبه زیبایی و جنبه عملکردی داشته باشد مانند پروتز زیر زانو (در قطع پا از محل زیر زانو یا پروتز انگشت و …) که تقسیم‌بندی خاص خود را دارد. پروتزها با قالبگیری از باقیمانده اندام تهیه می‌شوند و به صورت کلی متشکل از سوکت (قسمتی که باقیمانده اندام در آن قرار می‌گیرد)، قطعات و آدابتورها و ترمینال دیوایس (بخش انتهایی مانند پنجه پا یا پنجه دست) می‌باشد.

در برخی موارد استفاده از ارتز سبب بهبود عملکرد یا کاهش درد شده از پیشرفت بدشکلی در اندام جلوگیری می‌کند. ارتزها ممکن است از جنس‌های مختلفی مانند چرم، پلاستیک، فلز یا ترکیبی از مواد مختلف به صورت پیش ساخته یا مخصوص هر فرد و متناسب با اندام هر فرد ساخته شوند. نمونه‌هایی از ارتز عبارتند از: عینک، سمعک، کمربند طبی، کفش طبی، ارتز میلواکی برای اصلاح کجی و انحراف ستون فقرات، ارتز بلند پا برای افراد مبتلا به فلج اطفال، اسپیلنت‌های مختلف پا و دست و …
برای تهیه ارتزها باید به مراکز ارتوپدی فنی مراجعه نمود.

تفاوت ارتز با پروتز
-------------------

مهم‌ترین تفاوت ارتز با پروتز این است که ارتز برای بهبود کارایی اندام‌های بدن به کار می‌رود درصورتی که پروتز جایگزین اندام از دست رفته می‌شود.

پانویس
------

1. ↑
2. ↑  "Prosthetics and orthotics". *iso.org*. International Organization for Standardization. Retrieved 2021-08-11.
3. ↑
4. ↑  Deformity
5. ↑  Milwaukee
6. ↑  Long Leg Orthosis
7. ↑  Splint
8. ↑  «اسکلت بیرونی با ارتز و پروتز چه تفاوتی دارد؟». مجله فناوری‌های توان افزا و پوشیدنی. ۲۸ بهمن ۱۳۹۵. پارامتر `|پیوند=` ناموجود یا خالی (کمک)

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

منابع
-----

۱. B. Goldberg and J. D. Hsu, Atlas of orthoses and assistive devices (Mosby Inc، ۱۹۹۷).

| * ن
* ب
* و
ناتوانی |
| --- |
| موضوع‌هایاصلی | 
* ناتوانی
* Disability studies
* Medical model
* Social model
* Society for Disability Studies

 |
| رویکردها | 
* Freak show
* IEP
* Inclusion
* اختلال یادگیری
* Mainstreaming
* فیزیوتراپی
	+ driver rehabilitation
* نیازهای ویژه
	+ آموزش استثنائی

 |
| حقوق،قوانین،پشتیبانی‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| حقوق | 
* توانمندگرایی
* Disability rights
* واژگان تحقیرآمیز

 |
| قوانین | 
* AODA
* ADA
* کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت
* اعلامیه حقوق افراد ناتوان
* International Classification of Functioning, Disability and Health

 |
| خدمت‌ها | 
* Services for mental disorders
* Services for the disabled

 |
| پشتیبانی‌ها | 
* DLA
* ODSP
* Rail
* SSDI
* SSI
* Students
* سازمان ملی نابینایان کانادا

 |
| گروه‌هایکنش‌گر | 
* CCD
* DPI
* MINDS
* ریچ کانادا
* Visitability

 |

 |
| ساختارمندو یاری‌دهنده | 
* Activities of daily living
* فناوری کمکی
* Independent living
* Mobility aid
* ارتوز
* Personal Care Assistant
* دسترس‌پذیری
* اندام ساختگی
* Universal design
* دسترس‌پذیری وب

 |
| مشکل‌هایاجتماعی | 
* Augmentative and alternative communication
* Emotional or behavioral disability
* Invisible disability
* Disability and religion
* Disability and poverty
* کنش‌های جنسی

 |
| هنر،رسانه،فرهنگ،ورزش | 
* Disability culture
* Disability art
* Disability in the arts
* Disability in the media
* ورزش معلولین
	+ المپیک ناشنوایان
	+ بازی‌های پارالمپیک
	+ Special Olympics

 |
| 
* رده:معلولیت
* رده:فهرست‌های معلولیت

 |