**صادق خان شقاقی** از سال ۱۷۸۶ تا ۱۸۰۰ رئیس ایل شقاقی و خان خانات سراب بود. او پسر ارشد و جانشین علی خان شقاقی بود. شقاقی‌ها کردهایی بودند که تُرک شده و به اسلام شیعه گرویده بودند. آن‌ها در اصل در منطقهٔ اردبیل سکنی گزیده و از مشگین‌شهر به‌عنوان مقر خود استفاده می‌کردند. پس از ورود نادر قلی‌بیگ به آذربایجان در سال ۱۷۳۰، آن‌ها را به خراسان تبعید کردند. آن‌ها سرانجام به آذربایجان بازگشتند و این بار در سراب و میانه مستقر شدند.

سرگذشت
------

صادق خان در سال ۱۲۰۵ هـ. ق در ناحیهٔ سراب با آقامحمدخان قاجار به نبردی سهمگین پرداخت و از وی شکست سختی خورد اما به شفاعت ابراهیم خلیل‌خان جوانشیر مورد عفو شاه قرار گرفت. وی سپس در دستگاه شاه وارد شده، به تدریج ترقی کرد تا این‌که به مقام سرداری که مورد اعتماد شاه بود رسید تا آن‌جا که شاه قاجار، هنگامی‌که با سپاهیانش عازم قفقاز گردید تا به سرکوب و تصرف آن‌جا بپردازد، صادق خان شقاقی را نیز همراه خود نمود. آقامحمدخان در این جنگ ابتدا از قره‌باغ شروع کرد و در نهایت خود را به شوشا رسانید و با فتح آن‌جا خزائن و اموال بسیاری به‌دست‌آورد اما در همان شهر، احتمالاً توسط سه تن از غلامانش به قتل رسید.

صادق خان پس از قتل شاه، ضمن تصاحب خیمهٔ سلطنتی و جواهرات شاه از جمله تاج کیانی با سپاه انبوهی شامل ۱۵۰۰۰ نفر از عشایر، برای اشغال پایتخت، راهی قزوین شد، ولی فتحعلی‌شاه به موقع خبردار گردیده، با او به مقابله برخاست و در جنگ سختی که در ماه ربیع‌الاول ۱۲۱۲ در روستای خاکعلی در نزدیکی آبیک بین دو طرف روی داد صادق خان شکست سختی خورد.

وی پس از این شکست نیز مانند زمان آقامحمدخان نسبت به فتحعلی‌شاه اظهار اطاعت کرد و به حکومت سراب و گرمرود منصوب شد ولی دوباره بنای خودسری و سرکشی گذاشت و این‌بار نیز شکست خورد اما باز هم مورد عفو قرار گرفت.

### مرگ

در اواخر سال ۱۲۱۳ که فتحعلی‌شاه برای سرکوب نادر میرزا پسر شاهرخ‌شاه افشار عازم خراسان شد، صادق خان شقاقی را نیز به همراه خود برد. صادق خان این بار هم به فتحعلی‌شاه خیانت کرد؛ بنابراین در سال ۱۲۱۴ فتحعلی‌شاه او را در اتاقی که تمام روزنه‌های آن به‌کلی مسدود شده بود زندانی و هلاک نمود و محمدعلی‌خان، برادر او را به سرکردگی طایفهٔ شقاقی گماشته و برادر دیگرش ساروخان به ریش‌سفیدی همان طایفه منصوب و پسرش نیز به منصبی دست یافت.

منابع
-----

1. 1 2 3 4  Tapper 1997.
2. ↑  محمدحسن خان اعتماد السطلنه، منتظم ناصری، به تصحیح دکتر محمد اسماعیل رضوانی تهران‏ ۱۳۶۷، دنیای کتاب، ص ۱۴۱۳–۱۴۱۵
3. ↑  مهدی بامداد، شرح حال رجال ایران، تهران، انتشارات زوار ۱۳۷۱ ج ۲، ص ۱۶۴
4. ↑  محمدحسن خان اعتماد السطلنه، منتظم ناصری، به تصحیح دکتر محمد اسماعیل رضوانی تهران‏ ۱۳۶۷، دنیای کتاب، ص ۱۴۴۲
5. ↑  مهدی بامداد، شرح حال رجال ایران، تهران، انتشارات زوار۱۳۷۱ ج ۲، ص ۱۶۵

کتابشناسی
---------

* Tapper, Richard (1997). *Frontier Nomads of Iran: A Political and Social History of the Shahsevan*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-52158-336-7.


|
|  |
| پیشین:علی خان شقاقی |  **خان سراب**۱۷۸۶ – ۱۷۹۷ | پسین: |

| * ن
* ب
* و
خا‌ن‌های خانات‎ آذربایجان ایران |
| --- |
| خانات تبریز | 
* نجف‌قلی خان اول
* نجف‌قلی خان دوم
* جعفرقلی خان دنبلی

 | خانات آذربایجان ایران |
| خانات ارومیه | 
* فتحعلی خان افشار
* مهدی خان قاسملی
* ناجی خان قاسملی
* رستم‌ خان قاسملی
* رضاقلی خان قاسملی
* امام‌قلی خان قاسملی
* محمدقلی خان قاسملی
* حسین‌قلی خان قاسملی

 |
| خانات اردبیل | 
* بدر خان شاهسون
* نظرعلی خان شاهسون
* ناصر خان شاهسون

 |
| خانات زنجان | 
* ذوالفقار خان افشار
* علی‌ خان افشار
* عبدالله خان افشار
* امان‌الله خان افشار

 |
| خانات خوی | 
* شهباز خان دنبلی
* احمد خان دنبلی
* جعفرقلی خان دنبلی
* حسین‌قلی خان دنبلی

 |
| خانات سراب | 
* علی خان شقاقی
* صادق خان شقاقی

 |
| خانات ماکو | 
* احمد خان بیات
* حسین‌ خان بیات
* حسن‌ خان بیات
* علی‌ خان بیات
* اسماعیل خان بیات
* تیمور‌‌ پاشا خان
* مرتضی‌قلی خان بیات

 |
| خانات مرند | 
* محمدرضا خان مرندی
* نظرعلی خان مرندی

 |
| خانات خلخال | 
* امیرقلی خان امیرلی

 |
| خانات مراغه | 
* علیقلی خان مقدم
* علی‌محمد خان مقدم
* احمد خان مقدم
* جعفرقلی خان مقدم

 |
| خانات قره‌داغ | 
* کاظم خان قره‌داغلی
* مصطفی‌قلی خان قره‌داغلی
* عباس‌قلی خان قره‌داغلی
* محمدقلی خان قره‌داغلی
* اسماعیل خان قره‌داغلی
* محمد خان قره‌داغلی
* جعفرقلی خان قره‌داغلی

 |
| خانات مکریان | 
* عزیزخان مکری
* پاشاخان مکری
* فرخ‌خان مکری
* سیف الدین خان مکری
* محمدحسین خان مکری
* علی خان مکری

 |

* درگاه ایران
* درگاه آذری‌های ایرانی


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد تاریخی مرتبط با ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |