**کاپیتان آمریکا** (به انگلیسی: Captain America) یک شخصیت خیالی ابرقهرمان در کتاب‌های کامیک آمریکایی منتشر شده توسط مارول کامیکس است. این شخصیت توسط جو سایمن و جک کربی خلق شده‌است؛ که برای نخستین بار در شمارهٔ ۱ از مجموعه *کامیک‌های کاپیتان آمریکا* در مارس ۱۹۴۱ حضور پیدا کرد. تا سال ۲۰۰۷، ۲۱۰ میلیون کپی از «کاپیتان آمریکا» در بیش از ۷۵ کشور به فروش رفته‌است. این شخصیت فردی است به نام **استیو راجرز** که علاقه دارد در جنگ شرکت کند اما به علت ضعف جسمانی نمی‌تواند و دولت آمریکا برای کمک به کشورش بروی وی آزمایش‌هایی انجام می‌دهد تا قدرت وی را افزایش داده و در جنگ‌ها از وی استفاده کند. وی لباسی با نقش‌مایه پرچم ایالات متحده آمریکا بر تن دارد و به عنوان سلاح سپری در دست دارد که ضد گلوله است.

این شخصیت تا به حال در چندین فیلم از دنیای سینمایی مارول حضور داشته‌است و کریس ایوانز بازیگر این نقش است. او تا به حال در سه قسمت فیلم کاپیتان آمریکا با نام‌های *کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو* که در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱ منتشر شد و بعد *کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان* و *کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی* نقش این شخصیت را بازی کرده‌است. همچنین در *انتقام‌جویان* که در ۴ مه ۲۰۱۲ منتشر شد شاهد نقش آفرینی او در این فیلم بودیم. در سال‌های بعد نیز این شخصیت در فیلم‌های *انتقام‌جویان: عصر اولتران*، *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت* و *انتقام‌جویان: پایان بازی* ظاهر شد. از توانایی‌های وی می‌توان به بنیه و قدرت درونی ابر انسانی، قدرت فیزیکی و ذهنی ابرانسانی، استاد هنرهای رزمی و مبارزات تن‌به‌تن، قدرت بازیابی مولکولی، ساختار انسانی بهبود یافته (استخوان‌ها و عضلات مقاوم‌تر، دستگاه تنفس و گوارش قویتر)، متخصص کار با اسلحه، حواس پنجگانه فرا انسانی، و عکس‌العمل ابر انسانی اشاره کرد.

توضیحات و زندگی‌نامه شخصیت
--------------------------

### مقدمه

کاپیتان آمریکا که با نام اصلی استیو راجرز در کتاب‌های مصور آمریکایی ظاهر شده‌است، یک ابرقهرمان داستانی می‌باشد. این سری کتاب‌های مصور توسط کمپانی مارول انتشار پیدا کرده‌اند. اولین حضور کاپیتان آمریکا به شمارهٔ ۱ از مجموعه *کامیک‌های کاپیتان آمریکا* بر می‌گردد که توسط کارتونیست، جو سایمن و جک کربی کشیده شده بودند. شخصیت کاپیتان آمریکا یک ابر سرباز وطن‌پرست در طول جنگ جهانی دوم می‌باشد و به یکی از معروف‌ترین شخصیت‌های تایملی کامیک در دوره جنگ تبدیل شد. محبوبیت ابرقهرمان‌ها بعد از جنگ از بین رفت و در سال ۱۹۵۰ چاپ کتاب‌های کاپیتان آمریکا متوقف شد. پس از آن مارول در سال ۱۹۶۴ مجدداً این شخصیت را زنده کرد و انتشار نسخه‌های جدید این کتاب مصور دوباره از سر گرفته شد.

### زندگی‌نامه

در تاریخچهٔ مارول یونیورس، استیون راجرز در سال‌های ابتدایی دههٔ ۱۹۴۰ میلادی و پیش از ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم، به عنوان یک دانشجوی هنرهای زیبا با تخصص تصویرگری معرفی شده‌است. با ظهور رایش سوم او به اندازه‌ای به هم ریخت که برای حضور در جنگ ثبت‌نام کرد؛ اما به دلیل شرایط بد جسمانی رد شد. اما یک افسر ارتش که در جستجوی افراد آزمایشی برای یک پروژهٔ تحقیقاتی به کلی سری -دفاعی بود به صورت کاملاً تصادفی به راجرز راه جایگزینی برای خدمت به کشورش پیشنهاد کرد. هدف این آزمایش تولد دوباره بود. این پروژه شامل توسعهٔ ابزاری برای خلق سربازان قوی هیکل‌تر بوده و راجرز برای انجام آن ایدئال به نظر می‌رسید.

راجرز برای داوطلب شدن در این تحقیق ابراز تمایل کرده و بعد از یک دورهٔ آموزشی بسیار سخت آمادگی جسمانی و نظامی، به عنوان اولین نمونهٔ آزمایشی انسانی انتخاب شد. او از ترکیبی شیمیایی به نام سرم ابرسرباز، که توسط دانشمندی به نام امیل ارسکاین (با نام رمزی «دکتر راین‌اشتاین») ساخته شده‌بود، به صورت تزریقی و خوراکی استفاده‌کرد. سپس در معرض تابش میزان کنترل‌شده‌ای از اشعهٔ «ویتا-ریز»، که باعث فعال‌سازی و پایدار شدن مواد شیمیایی در بدنش می‌شد، قرار گرفت. علی‌رغم دشواری فیزیکی، این فرایند با موفقیت ساختار بدنی او را با بهبود فوق‌العادهٔ ساختار عضلانی و واکنش‌های بدن، از ضعف نسبی به بیشینهٔ بازده انسانی رسانید.

متأسفانه در لحظهٔ پیروزی، یک جاسوس نازی خود را نشان داده و ارسکاین را مورد هدف قرار می‌دهد و می‌کشد. به دلیل این که دانشمند فوق قسمت‌های حساس فرمول ابرسرباز را به ذهن سپرده بود، با کشته شدن وی ساخت نمونه‌های جدید از آن ناممکن بود. راجرز، جاسوس را به تلافی این عمل کشته و قسم می‌خورد که با دشمنان آمریکا مقابله کند. در همین زمان، دولت آمریکا تصمیم گرفت تا حداکثر استفاده را از تنها ابرسرباز خود ببرد؛ و در نهایت او را ابرقهرمانی کرد که به عنوان مأمور ضدجاسوسی و نمادی تبلیغاتی برای مقابله با رئیس عملیات تروریستی آلمان نازی (به نام کله‌سرخ)، خدمت می‌کرد. تا آن زمان، به راجرز لباسی با طراحی ملهم از پرچم آمریکا، سپر فولادی ضدگلوله، یک اسلحهٔ کمری شخصی و نام کاپیتان آمریکا داده شده بود. علاوه بر این، به او هویتی مستعار در قالب یک سرجوخهٔ پیاده‌نظام در پایگاه له‌های ویرجینیا اعطا شد؛ که در آنجا با نوجوان اردوگاه به نام جیمز بوکانان باکی بارنز آشنا می‌شود و پیوند دوستی برقرار می‌کند.

یک شب بارنز به صورت تصادفی در مورد هویت دوگانهٔ راجرز مطلع شده و مطرح می‌کند که تنها در صورت همراهی او این راز را مخفی نگاه می‌دارد. راجرز موافقت کرده و بارنز را به شکل مناسبی آموزش می‌دهد. او علاوه بر این با رئیس‌جمهور فرانکلین دی روزولت هم ملاقات می‌کند؛ که به او سپر تازه‌ای ساخته شده با آلیاژی تصادفی از آهن، ویبرانیوم و یک واکنشگر ناشناخته هدیه می‌دهد. این آلیاژ غیرقابل تخریب است، اما با این حال سپر فوق برای استفاده به عنوان یک سلاح دایروی شکل (که می‌شد آن را به شکل زاویه‌دار پرتاب نمود تا به سمت پرتاب‌کننده برگردد) به اندازهٔ کافی سبک بود. در بسیاری از داستان‌ها به دلیل خطای نویسنده، جنس سپر به عنوان آلیاژی از آدامانتیوم و ویبرانیوم معرفی شده‌است. این سلاح چنان مؤثر افتاد که اسلحهٔ کمری کنار گذاشته‌شد.

در طول جنگ جهانی دوم، کاپیتان آمریکا و باکی هم به صورت مجزا و هم به عنوان اعضای تیم ابرقهرمانان که با نام‌های دستهٔ همیشه برندگان (در داستان‌های مصور دههٔ ۱۹۴۰ میلادی) و مهاجمین (آغاز از داستان‌های مصور دههٔ ۱۹۷۰) خوانده می‌شدند با تهدیدات نازی‌ها جنگیدند.

راجرز اولین کسی نبود که ترکیب ابرسرباز بر روی او امتحان شده‌است. سال‌ها بعد معلوم شد زمانی که راجرز در حال ارزیابی بوده، تعدادی از اعضای نظامی این پروژه احساس کرده‌اند که یک غیرسرباز نامزد مناسبی برای این کار نبوده و به صورت مخفیانه ترکیب کامل نشدهٔ ارسکاین را به جای راجرز به کلینتون مک‌اینتایر داده‌اند. هرچند که این کار باعث دیوانگی شدید مک‌اینتایر شده و او در نهایت پس از تسلیم در سردخانه جاسازی شد. سازمان خلاف‌کار ای آی ام بعدها مک‌اینتایر را به عنوان یک پروتوسید آدمکش احیا کرد. (گزارش سالانهٔ کاپیتان آمریکا، سال ۲۰۰۰ میلادی)

نسخهٔ دومی از ترکیب هم به آیزیا بردلی تنها کسی که از بین یک گروه سربازان آفریقایی-آمریکایی تحت آزمایش‌های راین‌اشتاین و ارتش در سال ۱۹۴۲ میلادی زنده ماند داده شد. بردلی پس از کشته شدن دو بازماندهٔ آخر گروهش، لباس تهیه شده برای راجرز را دزدیده و آن را در یک عملیات انتحاری برای نابود کردن طرح ابرسرباز نازی در یک پایگاه تجمع آلمانی‌ها بر تن کرد.

بردلی دستگیر شد؛ اما سرانجام نجات یافته و در دادگاه نظامی محاکمه شد. او پیش از آنکه توسط رئیس‌جمهور آیزنهاور بخشیده‌شود، زندان را در لیون‌ورث به مدت هفده سال تحمل کرد. اثرات بلندمدت ترکیب شیمیایی، بردلی را در زمان آزادیش به یک غول درشت‌اندام بی‌آزار با قدرت ذهنی یک کودک هفت‌ساله بدل ساخته‌بود. راجرز تا چند دهه بعد اطلاعی در مورد بردلی نداشت (حقیقت: سرخ، سفید و سیاه، اثر سال ۲۰۰۳). مشخص شده که یکی از اعضای گروه مهاجمین جوان به نام پاتریوت، نوهٔ آیزیا بردلی بوده و توانایی‌های او را از طریق تزریق خون به ارث برده‌است. بر اساس پرونده‌های موجود در برنامهٔ سلاح‌های افزوده که یک سازمان دولتی مخفی برای خلق ابرانسان‌ها به منظور مبارزه و نهایتاً منقرض کردن میوتانت‌ها است راجرز «سلاح ۱»، یعنی نسل اول سلاح‌های زنده به‌شمار می‌رود. پس از ناپدید شدن او، تلاش‌های بعدی برنامهٔ سلاح‌های افزوده با آزمایش بر روی حیوانات، اقلیت‌های نژادی، مجرمین و سرانجام میوتانت‌ها با هدف خلق سلاح نهایی ادامه یافت. این تلاش‌ها منجر به نتایجی از جمله ولورین، ددپول و فانتومکس شده‌است (ایکس من جدید شماره ۱۴۵، اکتبر ۲۰۰۳).

### عصر مدرن

پس از پایان جنگ جهانی دوم اکنون نوبت به این رسیده بود که او به مبارزه با کمونیستها در جنگ سرد برود و این داستانها تا سال ۱۹۵۰ به طول انجامید و در همان سال هم به پایان رسید. تا اینکه سالها بعد و در سال ۱۹۶۴ بود که در شماره چهارم از کامیک بوک "انتقام‌جویان- Avengers" گفته شد این شخصیت در واپسین روزهای جنگ جهانی دوم از هواپیمایی به درون اقیانوس سقوط کرده و آنجا یخ زده‌است. و زمانیکه بازگشت رهبری گروهی از ابرقهرمانان به نام «انتقام‌جویان» را برعهده گرفت.

زمانیکه اعلام شد کاپیتان آمریکا در خلال نبردهایش در جنگ جهانی دوم کشته شده‌است، رئیس‌جمهور وقت آمریکا «ترومن» از مارول خواهش می‌کند تا به سبب جلوگیری از شوک زدگی مردم و خوانندگان این شخصیت را بار دیگر بازگردانند. طی این مدت افراد بسیاری جایگزین استیو راجرز می‌شوند که همه آنها یا کشته یا به نوعی مجروح می‌شوند که دیگر توانایی ادامه حضور در این نقش را ندارند. تا اینکه در سال ۱۹۵۳ فرد ناشناسی که خبر از قدرت‌گیری دوباره آلمان نازی به آمریکا داده بود، طی عمل جراحی به شکل استیو راجرز در می‌آید. زمانیکه جنگ به پایان می‌رسد، این پروژه نیز کنار گذاشته می‌شود و بعدها این شخصیت موادی را بر روی خود آزمایش و امتحان می‌کند و به کاپیتان آمریکای جدیدی بدل می‌گردد و به مبارزه با کمونیست‌ها می‌پردازد. این شخصیت سرانجام به مشکلات روانی دچار می‌شود و به دلایلی خاص پلیس فدرال آمریکا و اف.بی. آی تصمیم می‌گیرند تا جلوی انتشار بیشتر این داستان را بگیرند. اتفاقات فوق در خلال سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۵۰ رخ می‌دهند.

اما چند سال بعد و در کمیکی جدید گروه "شیلد- Shield" موفق به یافتن بدن یخ زده استیو راجرز می‌شوند و او را بازمی‌گردانند، پس از بازگشت، او رهبری گروه انتقام جویان را برعهده می‌گیرد. در این دوره راجرز با دختر بزرگ و گمشده تونی استارک "سارا امیلیا استارک" آشنا میشود و آنها پس از گذشت چند سال با هم ازدواج میکنند، آنها با گذشت زمان صاحب دو فرزند دختر و پسر به نام های استارز "Stars Stark" و دریکو "Draco Rogers" میشوند. در همین دوران است که مارول ورژنی مخصوص به خود را از جریان رسوایی "واترگیت- Water Gate" ارائه می‌دهد. (برای اطلاعات بیشتر در مورد واترگیت لازم است بدانید که اتفاقاتی خاص در دولت آمریکا رخ می‌دهد که طی آن رئیس‌جمهور ریچارد نیکسون مجبور به استعفا می‌شود) با چاپ این داستان راجرز که به اتفاقات رخ داده مشکوک می‌شود از وظیفه و شخصیتش در قالب شخصیت کاپیتان آمریکا کنار می‌کشد و در قالب شخصیتی جدید به‌مان "نوماد- Nomad" به کمک مردم می‌شتابد. اما مدتی بعد بار دیگر به شخصیت کاپیتان آمریکا بازمی‌گردد. این داستان نشان دهنده این بود که این شخصیت سمبل و مدلی از دولت آمریکا نیست، بلکه نشانه ای از مردم این کشور است. اتفاقات روی داده در بالا طی سالهای ۱۹۶۰ الی ۱۹۷۰ رخ می‌دهند. پس از آن سالهای ۱۹۸۰ از راه می‌رسد. این دهه همان‌طور که برای مردم آمریکا سالهای پوچ و بی هدفی بود برای این شخصیت نیز جهت خاصی نداشت. تنها تفاوت در این بود که در این دوران کاپیتان آمریکا به شدت وطن‌پرست می‌شود. اما سرانجام قرن ۲۱ از راه می‌رسد. در حدود سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷ کمیک جدیدی به نام "جنگ داخلی- Civil War" منتشر می‌شود. که طی آن دولت آمریکا و گروه شیلد تصمیم می‌گیرند به سبب جلوگیری از برخی نابسامانی‌ها کلیه ابرقهرمانان می‌بایست شخصیت و هویت پنهانی خود را آشکار ساخته و زیر نظر دولت شروع به کار کنند. این قانون باعث دو دستگی می‌شود. گروهی موافق با قانون به رهبری "مرد آهنی – Iron Man" و گروهی مخالف به سرکردگی کاپیتان آمریکا. در طول این جنگ کاپیتان آمریکا مجبور به مبارزه با افرادی می‌شود که با آنها همکاری داشته و همچنین از سوی دیگر مجبور به همکاری با افرادی می‌شود که به هیچ عنوان حاضر نبوده‌است تا با آنها دست به همکاری زند. در طول این جنگ کاپیتان که به این نتیجه می‌رسد که جنگ ابرقهرمانان با یکدیگر به ضرر مردم آمریکاست خود را تسلیم می‌کند و به دادگاه فرستاده می‌شود.

### ویژگی‌های ظاهری کاپیتان آمریکا

این شخصیت یک لباس با نقش پرچم آمریکا به تن دارد که همراه با یک سپر بسیار مقاوم می‌باشد که هم به عنوان یک وسیله دفاعی و هم پرتابی از آن استفاده می‌شود. در واقع کاپیتان آمریکا یک جایگزین برای استیو راجرز می‌باشد. شخصی که زمانی یک جوان ضعیف بوده و توسط یک نوع سرم و ماده تجربی به بالاترین قله‌های کمال انسانی دست پیدا می‌کند. پس از آن نیز به کمک دولت آمریکا در جنگ جهانی دوم می‌رود. زمانی که به پایان جنگ نزدیک می‌شود وی در یخ به دام می‌افتد و پس از سال‌ها در زمان حال احیا می‌شود. اگرچه که کاپیتان آمریکا همیشه بر سر ماندن بر ایدئال‌های خود به عنوان یک مرد خارج از زمانه‌اش سر جدال دارد؛ اما هنوز هم به عنوان یک شخصیت محترم در جامعه و یک رهبر طولانی مدت برای انتقام جویان به‌شمار می‌رود.

قدرت‌ها
-------

### قدرت‌های کاپیتان آمریکا

سرم ابرسرباز تمامی عملکردهای بدن راجرز را تا حداکثر پتانسیل توانایی‌های انسان تشدید کرده و بهبود بخشید. راین‌اشتاین این پتانسیل را به صورت «گام بعدی در تکامل انسان» و در عین حال کاملاً انسان باقی ماندن شرح داده‌است.

فرم این سرم به گونه ای است که فعالیت‌های متابولیکی بدن راجرز را افزایش داده‌است و همچنین از ایجاد مواد سم مانند در ماهیچه‌های وی که سبب خستگی می‌شوند جلوگیری کند. همین امر نیز باعث شده‌است تا وی بیش از یک انسان معمولی قدرت بدنی و همچنین تحمل درد داشته باشد. گزارش‌های زیادی از شاهکارهای غیرقابل باور وجود دارد که شامل پرس سینه تا ۱۲۰۰ پوند (۵۴۰ کیلوگرم) و همچنین دویدن ۱٫۶ کیلومتر در تنها ۷۳ ثانیه که این مقدار دو برابر سرعت بهترین دونده دنیا می‌باشد. علاوه بر این، همین قابلیت‌های ارتقا یافته وی باعث شده تا بتواند از یخ زدگی برای چندین دهه نجات پیدا کند. وی بسیار مقاوم به هیپنوتیزم و همچنین انواع گازهای سمی می‌باشد که باعث می‌شوند قدرت تمرکز کاهش پیدا کند. راز ساخت ابر سربازها با مرگ مخترع آن یعنی آبراهام ارسکین از بین رفت. در دهه‌های بعدی تلاش‌های زیادی برای بازیابی این سرم انجام گردید که همگی آن‌ها منتهی به شکست شد.

### فیزیولوژی بهبودیافته به صورت مصنوعی

راجرز هیچ قدرت فرا انسانی ندارد. با این حال در نتیجهٔ سرم ابرسرباز، او از یک مرد جوان نحیف به نمونه‌ای کامل از رشد یافتگی و آمادگی جسمانی انسان بدل شد. او تا سرحد توانایی یک انسان بدون در نظر گرفته شدن به عنوان ابرانسان، باهوش، قوی، سریع، فرز و دیرپا است. او سبک زندگی کلی سالمی شامل رژیم تمرینی مرتب و تغذیهٔ متعادل را رعایت می‌کند.

### بیشینهٔ قدرت انسانی

قدرت فیزیکی راجرز تا سر حد پتانسیل انسانی افزایش یافته‌است. در نتیجه قدرت او بیشترین حدی است که یک انسان بدون طبقه‌بندی به عنوان ابرانسان می‌تواند به آن دست یابد. کاپیتان آمریکا در حال تمرین پرس سینه با وزنهٔ ۵۰۰ کیلوگرمی (معادل ۱۱۰۰ پوند) دیده شده، که با سطح قدرتش سازگار است؛ زیرا پرس سینه ساده‌تر از حرکت بالا کشیدن وزنه در تمرینات نظامی است. او می‌تواند با یک حرکت دستبندهای فولادی و زنجیر را پاره کرده و همچنین قادر به شکستن دیوارهای چوبی و درهای فولادی با یک ضربه است.

### بیشینهٔ سرعت انسانی

او می‌تواند با سرعتی معادل سی مایل در ساعت (برابر ۴۸ کیلومتر بر ساعت) بدود. راجرز در برخی موقعیت‌های ضروری مسافت یک مایل را در زمان اندکی بیش از یک دقیقه دویده، که سرعتش با یک حساب سرانگشتی اندکی کمتر از ۶۰ مایل بر ساعت بوده‌است.

### بیشینهٔ استقامت انسانی

بدن راجرز ساخت مواد شیمیایی تولید کنندهٔ خستگی را در ماهیچه‌های او محدود می‌کند. این فرایند به او استقامت و حجم ریهٔ فوق‌العاده‌ای عطا می‌کند. او می‌تواند بدون نشان دادن هر گونه نشانهٔ خستگی، با بیشینهٔ ظرفیت و بدون استراحت به مدت یک ساعت و نیم به خود فشار آورد.

### بیشینهٔ چابکی انسانی

چابکی او بیش از برندگان مدال طلای المپیک است. او می‌تواند بدن خود را با تعادل، انعطاف‌پذیری و چالاکی کنترل کند. علاوه‌براین، او توان پرشی به طول ۵۰ یارد در یک جهش و ارتفاع ۲۰ فوت به صورت درجا و بدون استارت اولیه را داراست.

### بیشینهٔ واکنش‌های انسانی

واکنش‌های راجرز تا سرحد توانایی‌های ابرانسان رسیده‌است. سرعت واکنش او ۲۰ کیلومتر بر ساعت است؛ که او را به جاخالی دادن در برابر شلیک تفنگ، حتی در فواصل نزدیک و از طرف چند تیرانداز به صورت هم‌زمان، قادر می‌سازد.

### بیشینهٔ دوام انسانی

استخوان‌ها و ماهیچه‌های او تا سر حد پتانسیل یک انسان، چگال‌تر و سخت‌تر از حد معمول هستند. این موضوع او را بسیار مقاوم‌تر از یک انسان عادی می‌نماید. حد مداومت او تا جایی است که اگر شخصی با یک تکه چوب کلفت او را کتک بزند، چوب بالاخره شکسته ولی راجرز کوچک‌ترین نشانه‌ای از ناراحتی نشان نمی‌دهد. این سطح از دوام دلیل زنده‌ماندن او در برابر شیوه‌های بسیار شدید شکنجه در دوران کاری‌اش بوده‌است.

### بیشینهٔ التیام انسانی

سرعت و بازده التیام راجرز در بالاترین سطح پتانسیل انسانی قرار دارد؛ بنابراین او سریع‌تر از اغلب انسان‌ها بهبود می‌یابد. گلبول‌های سفید (دبلیو بی‌سی) و اس‌اس‌اس در بدن او برای مبارزه با هر نوع میکروب، جسم خارجی و… بسیار قوی هستند؛ بنابراین او بسیار سالم بوده و نسبت به اغلب واگیری‌ها، بیماری‌ها و نابسامانی‌ها مصون است.

### بیشینهٔ قدرت ذهنی انسانی

عملکرد ذهنی راجرز به میزان وسیعی گسترش یافته و ذهن او را قادر ساخته تا در بالاترین بازده و سرعت ممکن کار کند. یک عرصهٔ مهم بروز این توانایی در نبوغ تاکتیکی، یعنی توانایی تحلیل چند جریان اطلاعاتی به شکل هم‌زمان (مثلاً ارزیابی تهدیدات) و پاسخ‌گویی سریع به تاکتیک‌های متغیر، است. علاوه بر این راجرز از حافظه‌ای شفاف برخوردار است؛ به این معنی که او هیچ‌گاه چیزی را فراموش نکرده و یادآوری او کامل است. این امر او را قادر می‌سازد که همهٔ تاکتیک‌های نظامی را به یاد آورده و در هر موقعیت آنها را به کار گیرد.

### بیشینهٔ حواس انسانی

حواس بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسهٔ راجرز در بالاترین محدودهٔ پتانسیل‌های انسانی قرار دارند. او یک بار گفته که دلیل توانایی او در جاخالی دادن از روبروی گلوله‌ها، سرعت بالاتر دید او نسبت به آنها می‌باشد.

### بیشینهٔ عمر انسانی

به دلیل سلول‌های فوق‌العاده سالم، اس اس اس روند پیر شدن راجرز را به شدت کند می‌کند. سرسی یک بار اعلام کرده که به همین دلیل راجرز می‌تواند جوانی خود را تا زمان نامحدودی حفظ کند. این گفته همچنین شامل آیزیا بردلی و جوزیا ایکس هم می‌شود.

توانایی‌ها
----------

### استاد در هنرهای رزمی

راجرز یک استاد مبارزه‌های تن به تن بوده و در چندین هنر رزمی مهارت دارد. آموزش او ابتدا در بحبوحهٔ جنگ جهانی دوم و زیر نظر اساتید مبارزه رکس اپل‌گیت و ویلیام فیربیرن، که زمینهٔ تخصصی آنها به ترتیب هنرهای رزمی اروپایی و چینی بوده، صورت پذیرفت.

در شرایطی که بخش عمدهٔ مهارت‌های مربیان برای آموزش نیروهای متحدین ساده‌سازی شده‌بود، احتمال دارد که این مربیان راجرز را با تکنیک‌های پیچیده‌تری آموزش داده‌باشند؛ زیرا بدن او قبل از شروع آموزش‌ها برای آنها آماده شده و بخش بزرگی از دانش مبارزهٔ او (شامل تکنیک‌هایش بر پایهٔ ژیمناستیک) پیش از بیدارشدن توسط انتقام‌گیران کسب شده‌بود. در نتیجهٔ این آموزش‌ها، راجرز در ورزش‌های بوکس، جودو، جوجیتسو، شمشیرزنی سنتی و ووشو مهارت‌های فراوانی دارد. علاوه بر این، امکان دارد که او برای رشته‌های بیشتری در زمان حاضر، بعد از کشف شدن به دست انتقام‌گیران و در حال کار برای اس اچ آی یی ال دی، آموزش دیده‌باشد؛ اما به هر حال این موضوع تا کنون اثبات نشده‌است. او تمامی تکنیک‌های هنرهای رزمی را از مبارزهٔ فیزیکی تن به تن به خدمت گرفته‌است. راجرز یکی از بهترین رزمی‌کارانی است که زمین تا کنون به خود دیده‌است.

سال‌های متمادی تمرین و تجربه از او یک استاد حرکات آکروباتیک، ژیمناست و بندباز ساخته‌است.

### سپر

سال‌های متمادی آموزش دیدن و تجربهٔ استفاده از سپر منحصر بفرد در کنار قابلیت‌های فیزیکی، به او توانایی‌های اعجاب‌برانگیزی در به‌کارگیری این ابزار داده‌است. سوای حمله به دشمن‌ها و سد کردن حملات آنها، راجرز قادر است که سپر را دقیقاً به نقطهٔ هدف پرتاب کند. او می‌تواند هدف‌های متعددی را با یک پرتاب و با استفاده از کمانه کردن مورد اصابت قرار دهد. راجرز حتی می‌تواند به اثر برگشت شبه بومرنگ نیز دست یابد؛ که به او امکان هدف قرار دادن دشمنان از پشت یا در اختیار گرفتن مجدد سپر بدون وجود سطحی برای کمانه کردن را می‌دهد.

### استاد استراتژیک

او یک متخصص موفق راهبرد است. او به شکل گسترده به عنوان یکی از – اگر نه تنها – متخصصین راهکار در جهان (چه در میدان جنگ و چه بیرون از آن) مطرح شده‌است. او قادر به ارائهٔ راهکارهای نبرد بوده و حس درخشان او در انتخاب راهکارها، امکان تغییر هر راهبردی را برای تطابق با نیازهای متغیر هر موقعیت به راجرز می‌دهد.

راجرز مهارت‌های بالایی در همهٔ بخش‌های نیروهای نظامی دارا می‌باشد. این بخش‌ها شامل جمع‌آوری اطلاعات، هنرهای فرار، قتل، تخریب، راهکارهای زنده‌ماندن، شکار، شنا، کوهنوردی، رژه و تمرین مانور، نقشه‌کشی، نقشه خوانی، رمزگشایی از پیام‌های رمزی و سایر انواع پیام‌های مخفی، خواندن و ایجاد علایم روی چوب و سایر زبان‌های رمز، استتار، بازجویی، رایانه‌ها، مواد منفجره، سیستم‌های ارتباطی و مخابراتی، وسایل نقلیه و وسایل الکترونیکی مورد استفاده در نیروهای نظامی هستند.

### طبع سرکش

راجرز یک شخصیت با طبعی بسیار سرکش است. او قادر است که بر اغلب حالات وسوسه فائق آمده و در برابر اثرات درد شدید، مواد مخدر و سم‌های مختلف در حدی عالی مقاومت کند. راجرز میرا بودن خود را پذیرفته و حاضر نیست که آزادی هیچ موجود صاحب احساسی را از او بگیرد. در اثنای جنگ همیشگی، او جام نامیرایی را به دلیل آن که وجود آن را خطرناک می‌دانست – و در عین مزایای فراوان قدرت آن – از بین برد. راجرز همچنین قادر به مقاومت در برابر تمامی اشکال کنترل ذهن بوده و تنها اشخاصی با بالاترین میزان اراده قادرند تا او را به خدمت بگیرند.

### هنرمند طراح حرفه‌ای

راجرز مهارت‌های هنری بزرگی دارد، که در کودکی آنها را توسعه داده‌است. او اغلب به عنوان یک هنرمند طراح و تصویرگر مستقل کار کرده و حتی یک بار هنرش را در اختیار ادارهٔ پلیس شهر نیویورک قرار داد. راجرز از طراحی کردن لذت برده و در اوقات فراغت خود این هنر را ادامه می‌دهد.

### استاد نشانه‌گیری

راجرز می‌تواند اغلب سلاح‌های پرتابی را با دقت بسیار بالا شلیک کرده و مهارت بسیاری در استفاده از سلاح‌های گرم دارد؛ هرچند که ترجیح می‌دهد از این سلاح‌ها استفاده نکند.

### مهارت در کار با سلاح

او نوعاً سلاحی به جز سپرش به همراه ندارد. اما در موقعیت‌های بحرانی برای تضمین پیروزی از سلاح‌های اضافی با مهارت استفاده می‌کند. او در استفاده از شمشیر، خنجر، چاقوهای پران، دیلم، چوب‌دستی، تونفا، تبر، گرز، چماق و حتی سلاح‌های گرم بسیار ماهر است.

### چندزبانه

راجرز زبان‌های انگلیسی، آلمانی، روسی، ژاپنی و تا حدی ایتالیایی را با روانی صحبت می‌کند. همچنین او ممکن است به زبان‌های دیگر نیز تسلط داشته‌باشد.

### استاد در رانندگی وسایل نقلیه

او در راندن خودروها، موتورسیکلت‌ها، کامیون‌ها، هواپیماهای جت، تانکر، بالگرد، قایق موتوری، زیردریایی و برخی از انواع قطار و وسایل خدماتی ماهر است.

دیگر رسانه‌ها
-------------

### انیمیشن

سال ۱۹۶۶ بود که اولین سری از انیمیشن کاپیتان آمریکا ساخته شد. نام این انیمیشن برگرفته از نام ابرقهرمان داستان بود و در قالب یک فصل تولید گشت. همچنین این شخصیت در انیمیشن‌هایی که تا به حال بر اساس کامیک‌های گروه انتقام‌جویان ساخته شده مانند "انتقام‌جویان: قویترین قهرمانان زمین- The Avengers: Earth’s Mightiest Heroes" سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۲ و "اتحاد انتقام‌جویان- Ultimate Avengers" در سال ۲۰۰۸ و نیز در انیمیشن "مرد عنکبوتی و دوستان شگفت انگیزش- Spider-Man and His Amazing Friends" سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۶ نیز حضور داشته‌است.

**سریال و شوهای تلویزیونی**

این شخصیت به عنوان اولین شخصیت در دنیای مارول بود که دنیای خارج از کامیک‌ها ظاهر شد. این موضوع با اولین سریال تلویزیونی این شخصیت در سال ۱۹۴۴ همراه شد.
سال ۱۹۴۴ اولین سریال تلویزیونی از این شخصت به روی آنت رفت. "کاپیتان آمریکاً به کارگردانی مشترک المر کلیفتون و جان اینگلیش با بازی "دیک پرسل- Dick Purcell" اثری بود که در آن بسیاری از المان‌ها اصلی کاپیتان آمریکا نظیر دوست و همراه همیشگی‌اش "باکی" به همراه سپر معروفش از داستان حذف شده بودند. همچنین در سال ۱۹۷۹ نیز اینبار فیلمی تلویزیونی از این شخصیت ساخته شد که اثری بسیار ضعیف بود و با واکنش تند منتقدین نیز رو به رو گشت. نام فیلم "کاپیتان آمریکا- Captain America" به کارگردانی راد هولکامب و با بازی رب براون در نقش اصلی همراه بود. با تمام این احوالات در همان سال قسمت دوم این فیلم نیز برای پخش در تلویزیون ساخته شد. نام فیلم "کاپیتان آمریکا ۲: به زودی مرده- Captain America II: Death Too Soon" نام داشت. رب براون بار دیگر در نقش اصلی ظاهر شد و اینبار کارگردانی به "ایوان ناگی- Ivan Nagy" سپرده شد.

### سینما

سال ۱۹۹۰ بود که اولین فیلم از این شخصیت با عنوان *کاپیتان آمریکا* و به کارگردانی آلبرت پایون ساخته شد. در این فیلم مت سلینجر نقش اصلی را برعهده داشت. فیلم بسیار ضعیف بود و شکست مفتضحانه ای خورد و با بازخوردهای منفی بسیاری رو به رو گشت. همین امر سبب شد تا این کاراکتر به سرعت با دنیای سینما خداحافظی کرده و قریب به ۲۱ سال هیچ‌کس سراغی از آن نگیرد. تا اینکه در سال ۲۰۱۱ و با شکل‌گیری ایده ساخت فیلم انتقام جویان تصمیم به ساخت و معرفی این شخصیت گرفته شد. جو جانستون برای کارگردانی این اثر انتخاب شد و کریس ایوانز برای ایفای نقش کاپیتان آمریکا برگزیده شد. فیلم با نام *کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو* ساخته شد و با نمره متوسط و استقبال نسبتاً خوبی که از آن به عمل آمد راه را برای حضور این شخصیت در سینما باز کرد. پس از آن بود که در سال ۲۰۱۲ فیلم بزرگ *انتقام‌جویان* به کارگردانی جاس ویدون ساخته شد و بار دیگر کریس ایوانز در نقش کاپیتان آمریکا ظاهر گردید. فیلم با بازخورد بسیار خوبی رو به رو شد و با فروش فوق‌العاده خود موفقیت بی نظیری را برای عوامل خود به ارمغان آورد و موجب گردید تا به سرعت ساخت ادامه ای برای آن و همچنین سایر ابرقهرمانانی که در این فیلم حضور داشتند دردستور کار قرار گیرد. به همین منظور در سال ۲۰۱۴ فیلمی با عنوان *کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان* و به کارگردانی آنتونی و جو روسو با بازی مجدد ایوانز در نقش اصلی به سینماها آمد. همچنین در سال ۲۰۱۵ نیز قسمت دوم از مجموعه انتقام جویان با نام *انتقام‌جویان: عصر اولتران* بار دیگر به کارگردانی جاس ویدون و با بازی کریس ایوانز در نقش کاپیتان آمریکا اکران شد. در سال ۲۰۱۶ قسمت سوم از سه‌گانه کاپیتان آمریکا با نام *کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی* اکران شد. درسال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به ترتیب فیلم‌های *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت* و انتقام‌جویان: پایان بازی به کارگردانی آنتونی و جو روسو در سینماهای جهان به اکران درآمد.

فیلم‌های کاپیتان آمریکا
-----------------------

### کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو (۲۰۱۱)

کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو (۲۰۱۱)
در سال ۱۹۴۲، استیو راجرز می‌خواهد به ارتش آمریکا برای جنگ با نازی‌ها بپیوندد، اما فیزیک بدنی مناسبی ندارد و درخواستش رد می‌شود. او سپس عضو یک عملیات محرمانهٔ ارتش می‌شود و با استفاده از فناوری خاصی، توان بدنی‌اش افزایش یافته و به کاپیتان آمریکا تبدیل می‌گردد. او باید با کله‌سرخ، رئیس بخش تسلیحات نازی‌ها مبارزه کند.

در آوریل ۲۰۰۶، مارول، دیوید سلف را برای نوشتن فیلم‌نامه *کاپیتان آمریکا* استخدام کرد. در نوامبر ۲۰۰۸، جو جانستون برای کارگردانی انتخاب شد. و کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی برای بازنویسی فیلم‌نامه استخدام شدند. در مارس ۲۰۱۰، کریس ایوانز برای بازی در نقش کاپیتان آمریکا و هوگو ویوینگ برای بازی در نقش کله‌سرخ انتخاب شدند. فیلم‌برداری در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰ در بریتانیا آغاز شد، و در شهرهای لندن، کرونت، منچستر و لیورپول انجام گرفت. فرش قرمز فیلم در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۱ در لس‌آنجلس برگزار شد و ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱، در آمریکای شمالی اکران گردید و اکران جهانی از ۲۷ ژوئیه آغاز شد.

تسرکت که در سکانس بعد از تیتراژ *ثور* نشان داده می‌شود، به عنوان مک‌گافین در این فیلم به نمایش درمی‌آید. دومینیک کوپر در این فیلم در نقش هاوارد استارک، پدر تونی استارک ظاهر می‌شود، که در فیلم در حال برگزاری نمایشگاه استارک دیده می‌شود، همان نمایشگاهی که تونی *مرد آهنی ۲* برگزار می‌کند. در سکانس بعد از تیتراژ فیلم، فیوری در حال خبر دادن مأموریتی برای نجات دنیا به کاپیتان آمریکا دیده می‌شود و تیزری از فیلم *انتقام‌جویان* نمایش داده می‌شود.

### انتقام‌جویان مارول (۲۰۱۲)

نیک فیوری، رئیس شیلد، ابرقهرمانانی هم‌چون کاپیتان آمریکا، ثور، مرد آهنی، هالک، عنکبوت سیاه و شاهین‌چشم را گرد هم می‌آورد تا با لوکی، برادر ثور، که قصد تسخیر زمین را دارد، مبارزه کنند.

زک پن، که فیلم‌نامهٔ *هالک شگفت‌انگیز* را نوشته بود، در ژوئن ۲۰۰۷ برای نوشتن فیلم‌نامهٔ این فیلم استخدام شد. در آوریل ۲۰۱۰، جاس ویدون برای کارگردانی و بازنگری در فیلم‌نامهٔ پن قرارداد بست. مارول اعلام کرد که ادوارد نورتون نقش هالک را تکرار نخواهد کرد و در ژوئیه ۲۰۱۰، مارک رافالو را جانشین وی اعلام کرد. داونی، ایوانز، همسورث، جوهانسون، رنر و هیدلستون همگی نقش‌های خود در فیلم‌های قبلی را تکرار کردند. در آوریل ۲۰۱۱، فیلمبرداری در البوکرکی آغاز شد و در ماه اوت به کلیولند انتقال یافت، و در سپتامبر به نیویورک رفت. فرش قرمز آن ۱۱ آوریل ۲۰۱۱ در لس‌آنجلس برگزار شد و ۴ مه در آمریکای شمالی اکران گردید.
گوئینت پالترو که در فیلم‌های *مرد آهنی* و *مرد آهنی ۲* در نقش پپر پاتس ظاهر شده بود، به اصرار داونی در این فیلم هم حضور یافت. پیش از این، ویدون قصد نداشت از شخصیت‌های مکمل فیلم‌های دیگر استفاده کند. آوی آراد گفت که سونی پیکچرز و دیزنی دربارهٔ استفاده از برج آزکورپ در نقطهٔ اوج فیلم *انتقام‌جویان* مذاکره کردند، ولی فایگی گفت که این توافق حتی به اجرایی شدن نزدیک هم نبود. در سکانس‌های بعد از تیتراژ فیلم، تانوس، ابر تبهکار دنیای مارول دیده می‌شود.

### کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان (۲۰۱۴)

کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان (۲۰۱۴)
استیو راجرز که هم‌اکنون برای شیلد کار می‌کند، با ناتاشا رومانوف و شاهین متحده می‌شود تا پی‌گیری یک توطئهٔ مرموز و قاتلی به نام سرباز زمستان که در آن دست دارد، بشود.

در آوریل ۲۰۱۲ اعلام شد که دنبالهٔ *کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو* ساخته خواهد شد. آنتونی و جو روسو در ژوئن برای کارگردانی این فیلم استخدام شدند، عنوان فیلم رسماً *کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان* اعلام شد. ایوانز و جکسون نقش‌های خود را تکرار کردند و جوهانسون هم برای ایفای نقش عنکبوت سیاه بازگشت. سباستین استن که در *کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو* در نقش باکی بارنز ظاهر شده بود، در این فیلم در نقش سرباز زمستان ظاهر شد. فیلمبرداری در آوریل ۲۰۱۳ در منهتن بیچ، کالیفرنیا آغاز شد و در واشینگتن دی‌سی و اوهایو ادامه یافت. فرش قرمز فیلم ۱۳ مارس ۲۰۱۴ در لس‌آنجلس برگزار شد. *کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان* به صورت جهانی در ۲۶ مارس و ۴ آوریل در آمریکای شمالی اکران شد.
داستان فیلم دو سال بعد از اتفاقات *انتقام‌جویان* رخ می‌دهد. نام استیون استرنج، هویت اصلی شخصیت دکتر استرنج در این فیلم توسط جاسپر سیت ول ذکر می‌شود. نسخه جدیدی از برج استارک، به نام برج انتقام‌جویان در فیلم معرفی می‌شود. ویدون سکانس بعد از تیتراژ پایانی فیلم را کارگردانی کرده که در آن بارون استراکر (توماس کرتشمن)، کوئیک‌سیلور (آرون تایلر-جانسون) و جادوگر سرخ (الیزابت اولسن) از فیلم *انتقام‌جویان: عصر اولتران* دیده می‌شوند. رویداد مهم فیلم یعنی نفوذ هایدرا در سازمان شیلد و انحلال آن، در شش اپیزود پایانی فصل نخست سریال *مأموران شیلد* که در دنیای سینمایی مارول روی می‌دهد، بازتاب داده شد.

### انتقام‌جویان: عصر اولتران (۲۰۱۵)

مرد آهنی، کاپیتان آمریکا، ثور، هالک، عنکبوت سیاه و شاهین‌چشم باید با هم با موجودی به نام اولتران مبارزه کنند که یک هوش مصنوعی است و قصد دارد بشریت را نابود سازد. در همین حال به کوئیک‌سیلور، جادوگر سرخ و ویژن برمی‌خورند.
ساخت دنبالهٔ *انتقام‌جویان* در مه ۲۰۱۲ و بلافاصله بعد از انتشار فیلم اول اعلام شد. در اوت ۲۰۱۲، ویدون برای کارگردانی و نویسندگی این فیلم بازگشت. در ژوئن ۲۰۱۳، رابرت داونی جونیور برای بازی در قسمت دوم و سوم *انتقام‌جویان*، قرارداد امضاء کرد. در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳، ویدون در کامیک‌کان سن‌دیگو، اعلام کرد که عنوان فیلم *عصر اولتران* خواهد بود. در اوت ۲۰۱۳، اعلام شد جیمز اسپیدر در نقش اولتران بازی خواهد کرد. واحد دوم فیلمبرداری، کار خود را از ۱۱ فوریه ۲۰۱۴ در ژوهانسبورگ آغاز کرد. فیلمبرداری اصلی از مارس ۲۰۱۴، در استودیوهای شپرتون در ساری انگلستان شروع شد، و بقیه فیلمبرداری در ایتالیا و واله دائوستا در کره جنوبی انجام شد. فیلمبرداری در ۶ اوت ۲۰۱۴ به پایان رسید. فرش قرمز این فیلم، ۱۳ آوریل ۲۰۱۵ در لس‌آنجلس برگزار شد. *انتقام‌جویان: عصر اولتران* ۲۲ آوریل ۲۰۱۵ به صورت جهانی و ۱ مه ۲۰۱۵ در آمریکای شمالی اکران شد.

### کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (۲۰۱۶)

کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی (۲۰۱۶)
انتقام‌جویان به دو گروه مخالف تقسیم می‌شوند. یکی به رهبری کاپیتان آمریکا و دیگری به رهبری مرد آهنی. گروه اول قانون به زیر نظر درآمدن ابرقهرمانان را قبول ندارد ولی گروه دوم معتقد است باید آن را امضا کرد. همین موضوع این دو گروه را در مقابل هم قرار می‌دهد.

تا ژانویه ۲۰۱۴، برادران روسو برای بازگشت به پروژه ساخت دنبالهٔ دیگری از *کاپیتان آمریکا* قرارداد امضاء کرده بودند و آن‌ها در مارس ۲۰۱۴ با تأیید این موضوع، اعلام کردند که کریس ایوانز برای بازی در نقش اصلی، کوین فایگی در نقش تهیه‌کننده و کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی به عنوان نویسندگان فیلم بازخواهند گشت. در اکتبر ۲۰۱۴، عنوان رسمی فیلم *جنگ داخلی* اعلام شد و همچنین مشخص شد که رابرت داونی جونیور در این فیلم در نقش تونی استارک/مرد آهنی ظاهر خواهد شد. داستان فیلم قرار است از کمیک‌بوک‌های «جنگ داخلی» اقتباس شود. این فیلم، اولین فیلم فاز سوم مارول است. فیلمبرداری از آوریل ۲۰۱۵ آغاز شد و در اوت ۲۰۱۵ به پایان رسید. فرش قرمز فیلم ۱۲ آوریل ۲۰۱۶ در هالیوود برگزار شد و از ۲۷ آوریل به صورت جهانی و در ۶ مه در آمریکای شمالی اکران شد.
داستان فیلم یک سال پس از *انتقام‌جویان: عصر اولتران* رخ می‌دهد. *کاپیتان آمریکا: جنگ داخلی* تام هالند را در نقش پیتر پارکر / مرد عنکبوتی و چادویک بوزمن را در نقش پلنگ سیاه در دنیای سینمایی مارول معرفی می‌کند که فیلم جداگانهٔ هر کدام به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ اکران می‌شود. در صحنه‌های میانی پس از تیتراژ که کشور واکاندا نمایش داده می‌شود، برادران روسو از رایان کوگلر کارگردان فیلم پلنگ سیاه برای طراحی‌اش کمک گرفتند.

### انتقام‌جویان: جنگ ابدیت (۲۰۱۸)

انتقام‌جویان که بعد از اتفاقات *عصر اولتران* و *جنگ داخلی* از هم پاشیده‌اند، به نگهبانان کهکشان می‌پیوندند تا با تانوس که در صدد به دست آوردن تمامی سنگ‌های ابدیت است، مقابله کنند.

خبر ساخت این فیلم در اکتبر ۲۰۱۴ اعلام شد و گفته شد *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت - قسمت ۱* نام آن خواهد بود و تاریخ ۴ مهٔ ۲۰۱۸ برای اکران آن مشخص گردید. در آوریل ۲۰۱۵ اعلام شد که آنتونی و جو روسو کارگردانی این فیلم را بر عهده خواهند داشت و کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی فیلم‌نامه را می‌نویسند. در ژوئیه ۲۰۱۶، مارول اعلام کرد عنوان فیلم *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت* خواهد بود. جاش برولین که پیش از این چند بار به صورت کوتاه در فیلم‌های دنیای سینمایی مارول در نقش تانوس ظاهر شده بود، در این فیلم به عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی، نقش خود را تکرار می‌کند. فیلمبرداری *جنگ ابدیت* در ژانویه ۲۰۱۷ در آتلانتا آغاز شد و تا ژوئیه ۲۰۱۷ به درازا انجامید. قسمت‌هایی از فیلم نیز در اسکاتلند فیلمبرداری شد. افتتاحیه و مراسم فرش قرمز این فیلم ۲۳ آوریل در لس آنجلس برگزار شد. *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت* ۲۵ آوریل ۲۰۱۸ به صورت بین‌المللی و ۲۷ آوریل ۲۰۱۸ در ایالات متحده اکران شد.
اتفاقات فیلم چهار سال پس از رویدادهای فیلم *نگهبانان کهکشان بخش ۲*، سه سال بعد از اتفاقات *عصر اولتران* و دو سال پس از اتفاقات *جنگ داخلی* رخ می‌دهد. مارول پیش از این در فیلم‌های به سنگ‌های ابدیت اشاره کرده بود. تسرکت یا سنگ فضا در *کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو*، عصای لوکی یا سنگ ذهن در *انتقام‌جویان*، آثر یا سنگ واقعیت در *ثور: دنیای تاریک*، اورب یا سنگ قدرت در *نگهبانان کهکشان* و چشم آگاماتو یا سنگ زمان در *دکتر استرنج*. هم‌چنین یک سنگ ابدیت دیگر به صورت کوتاه در *ثور* و *انتقام‌جویان: عصر اولتران* دیده می‌شود. هم‌چنین در *عصر اولتران*، تانوس با دستکش آهنی (گانتلت) که در واقع جای سنگ‌های ابدیت است، دیده می‌شود.

### انتقام‌جویان: پایان بازی (۲۰۱۹)

به دنبال اتفاقات *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت* دنیا در تاریکی و خرابی به سر می‌برد. باقی‌ماندهٔ انتقام‌جویان باید با هم متحد شوند تا خسارات وارده توسط تانوس را جبران کنند و نظم را به دنیا برگردانند.
خبر ساخت این فیلم در اکتبر ۲۰۱۴ اعلام و نام آن *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت - قسمت ۲* مشخص گردید. در مارس ۲۰۱۵ اعلام شد که آنتونی و جو روسو کارگردانی این فیلم را بر عهده خواهند داشت و کریستوفر مارکوس و استیون مک‌فیلی فیلم‌نامه را می‌نویسند. بعداً اعلام شد که *جنگ ابدیت* عنوان فیلم اول است و فیلم دوم بدون نام ماند. در دسامبر ۲۰۱۸ عنوان این فیلم *آخر بازی* اعلام شد. جاش برولین نقش تانوس را تکرار می‌کند و همچنین بسیاری از بازیگران دنیای سینمایی مارول، نقش خود را در این فیلم نیز تکرار می‌کنند. فیلمبرداری این فیلم در اوت ۲۰۱۷ در آتلانتا آغاز شد و در ژانویه ۲۰۱۸ به پایان رسید. در دسامبر ۲۰۱۸ نام این فیلم *پایان بازی* اعلام شد. این فیلم در ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ اکران شد.

منابع
-----

1. 1 2  The 1995 *Marvel Milestone Edition: Captain America* archival reprint has no cover date or number, and its postal indicia says "Originally published... as Captain America #000." Timely's first comic, *Marvel Comics* #1, likewise had no number on its cover, and was released with two different cover dates.
2. ↑  "Death to 'America': Comic-book hero killed off". MSNBC. March 7, 2007. Archived from the original on 22 May 2009. Retrieved 20 September 2012.
3. ↑  "Bullpen Bulletins: Stan's Soapbox" in Marvel Comics cover-dated December 1999

| * ن
* ب
* و
انتقام‌جویان |
| --- |
| خالقان | 
* استن لی
* جک کربی

 |
| شخصیت‌های اولیه | 
* مرد مورچه‌ای
* کاپیتان آمریکا
* هالک
* مرد آهنی
* ثور
* زنبورک

 |
| دشمنان | 
* آرس
* بارون استراکر
* بارون زمو
* استخوان صلیبی
* نورمن آزبورن
* برادران خونی
* تسک‌مستر
* گردباد
* ونوم
* کارنیج
* دورمامو
* کلکتور
* کنت نفاریا
* دکتر دووم
* افسونگر
* کله‌سرخ
* گرندمستر
* گالاکتوس
* گراویتون
* گریم ماشین‌درو
* ایمورتوس
* کانگ
* کرواس
* لژیون نامیرا
* لژیون مرگبار
* لوکی
* استاد دوزخ
* استادان شیطان
* مگنیتو
* مورگان لی فی
* ماندارین
* نبیولا
* روح فضا
* سوپر-اداپتوید
* هوش افضل
* اسکادران شوم
* ارباب وظیفه
* تانوس
* اولتران

 |
| مراکز فرماندهی | 
* قصر انتقام‌جویان
* جزیره‌ی انتقام‌جویان
* برج انتقام‌جویان

 |
| انواع | 
* ماموران اطلس
* ای-نکست
* انتقام‌‌جویان ای.آی.
* آکادمی انتقام‌جویان
* انتقام‌جویان تاریک
* نیروی کار
* انتقام‌جویان گریت لیکز
* انتقام‌‌جویان توانا
* انتقام‌جویان جدید
* انتقام‌‌جویان سری
* نهایی‌ها
* انتقام‌جویان غیر طبیعی
* انتقام‌جویان سواحل غربی
* انتقام‌جویان جوان

 |
| در دیگر رسانه‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| تلویزیون | 
* *انتقام‌جویان: تا آنجا که مقاومت می‌کنند*
* *انتقام‌جویان: قوی‌ترین قهرمانان زمین*
* *گردآوری انتقام‌جویان*
* *آغاز انتقام‌جویان*

 |
| سینما | 
* *انتقام‌جویان نهایی*
* *انتقام‌جویان نهایی ۲*
* *انتقام‌جویان بعدی: قهرمانان فردا*
* *انتقام‌جویان مارول*
* *انتقام‌جویان: عصر اولتران*
* *انتقام‌جویان: جنگ ابدیت*
* *انتقام‌جویان: پایان بازی*

 |
| بازی‌های ویدئویی | 
* *کاپیتان آمریکا و انتقام‌جویان*
* *انتقام‌جویان در طوفان کیهانی*
* *مارول: یاران انتقام‌جویان*
* *انتقام‌جویان مارول: نبرد برای زمین*
* *لگو انتقام‌جویان مارول*

 |

 |

| * ن
* ب
* و
جک کربی |
| --- |
| Bibliography |
| Marvel Comics | 
* *2001: A Space Odyssey*
* مرد جاذب
* آدام وارلاک
* Agatha Harkness
* Alicia Masters
* *Amazing Adventures*
* Amphibion
* انایلوس
* انت‌من / Giant-Man
	+ هنک پیم
* آرنیم زولا
* آسگارد
* *Astonishing Tales*
* Attuma
* انتقام‌جویان
* Avengers Mansion
* Awesome Android
* بالدر
* بارون استراکر
* بارون زمو
	+ Heinrich Zemo
* Batroc the Leaper
* Baxter Building
* Betsy Ross
* بتی راس
* پلنگ سیاه
* Blastaar
* بلاب
* بومرنگ
* Brother Tode
* انجمن جهش‌یافتگان شرور
* Bucky
	+ باکی بارنز
* Burner
* کاپیتان آمریکا
	+ shield
* سلستیال
* سیریبرو
* Circus of Crime
* Contemplator
* مکعب کیهانی
* Crusaders
* سیتوراک
* دیلی بیوگل
* Danger Room
* Deviant
* Devil Dinosaur
* نابودگر
* Diablo
* دکتر دووم
* Doctor Druid
* Doctor Faustus
* Doughboy
* Dragon Man
* Dredmund the Druid
* Egghead
* ایگو سیاره زنده
* Elektro
* افسونگر
* Enclave
* Erik Josten
* اترنالز (کمیک)
	+ Druig
	+ Forgotten One
	+ Ikaris
	+ Makkari
	+ سرسی
	+ Sprite
	+ تینا
	+ Zuras
* جلاد
* Fafnir
* چهار شگفت‌انگیز
	+ مشعل انسانی
	+ زن نامرئی
	+ آقای شگفت‌انگیز
	+ تینگ
* Fantasticar
* Fenris Wolf
* فین فنگ فوم
* Fixer
* Forbush Man
* فرانکلین ریچاردز
* Franklin Storm
* چهار وحشتناک
* گالاکتوس
* آسگارد (کمیک)
* Goom
* Gorgilla
* گارگویل خاکستری
* گروت
* Growing Man
* H.E.R.B.I.E.
* Hate-Monger
* هایمدال
* هلا
* هلی کریر
* تکامل عالی
* Hippolyta
* هالک
* Hulk Robot
* HYDRA
* ایمورتوس
* Impossible Man
* Inhumans
	+ بلک بولت
	+ کریستال
	+ گورگون
	+ Karnak
	+ Lockjaw
	+ ماکسیموس
	+ مدوسا
	+ Triton
* مرد آهنی
	+ armor
* It! The Living Colossus
* جین فاستر
* جاسپر سیت ول
* *Journey into Mystery*
* منهدم‌کننده
* Ka-Zar
* Kala
* کانگ فاتح
* Karkas
* Karnilla
* کلا
* Krang
* Kree
	+ Ronan the Accuser
	+ Sentry
	+ Supreme Intelligence
* Kro
* لاتوریا
* لافی
* Lifter
* Limbo
* لوکی
* Lucifer
* Machine Man
* Mad Thinker
* مگنیتو
* انسان-هیولا
* منگوگ
* استادان شیطان
* Mentallo
* Miracle Man
* MODOK
* Mole Man
* مولکول من
* Monsteroso
* Moon-Boy
* Mastermind
* موقعیت‌منفی
* New Men
* نیک فیوری
* Norn Stones
* اودین
	+ Odinsword
* Olympians
	+ آرس
	+ Artemis
	+ Athena
	+ Hera
	+ هرکول
	+ Hermes
	+ پلوتون
	+ زئوس
* Orrgo
* Painter
* پگی کارتر
* Peepers
* Plunderer
* Power Broker
* Psycho-Man
* Puppet Master
* کوئیک سیلور
* مرد رادیواکتیوی
* Randall Darby
* Rawhide Kid
* Red Ghost
* کله‌سرخ
* Resistants
* Rick Jones
* Ringmaster
* شیلد
* Savage Land
* اسکارلت ویچ
* Scorpion
* Secret Empire
* Sentinel
	+ Master Mold
	+ Bolivar Trask
* شارون کارتر
* سیف
* موج‌سوار نقره‌ای
* *Sgt. Fury and his Howling Commandos*
	+ Dino Manelli
	+ Dum Dum Dugan
	+ Gabe Jones
	+ Happy Sam Sawyer
	+ Howling Commandos
	+ Izzy Cohen
	+ Junior Juniper
	+ Pinky Pinkerton
	+ Rebel Ralston
* Skrull
	+ Dorrek VII
	+ Morrat
	+ Super-Skrull
* Sleeper
* Slither
* Space Phantom
* Stark Industries
* برج استارک
* *Tales of Suspense*
* *Tales to Astonish*
* غریبه
* Subterranea
* Super-Adaptoid
* سورت
* T'Chaka
* *The Galactus Trilogy*
* *The Incredible Hulk*
* ثور
	+ میولنیر
* تاندربولت راس
* Toad
* Trapster
* Tricephalous
* آسگارد (کمیک)
* Tumbler
* Tutinax
* Two-Gun Kid
* تیر
* Tyrannus
* اولیک
* Ultimate Nullifier
* *مردان-ایکس غیرطبیعی*
* تک-ذهن
* Unicorn
* Unus the Untouchable
* Vanisher
* Vision
* آسگارد (کمیک)
* واکاندا
* Warriors Three
	+ Fandral
	+ Hogun
	+ Volstagg
* واسپ
* Watchers
	+ آتو (کمیک)
* گردباد
* Willie Lumpkin
* ویزارد
* Wonder Man
* وونگ-چو
* اوراقچی
* Wyatt Wingfoot
* X-Mansion
* مردان ایکس
	+ فرشته
	+ بیست
	+ سایکلاپس
	+ آیس‌من
	+ جین گری
	+ پروفسور ایکس
* Yancy Street Gang
* یمیر
* Young Allies
* Yuri Topolov
* Zabu
* زارکو

 |
| DC Comics | 
* *1st Issue Special*
* Agent Axis
* Anti-Life Equation
* Apokolips
	+ دارک‌ساید
	+ Darkseid's Elite
	+ Deep Six
	+ دیساد
	+ Devilance
	+ Doctor Bedlam
	+ Female Furies
		- Bernadeth
		- Gilotina
		- لاشینا
		- Mad Harriet
		- Stompa
	+ Glorious Godfrey
	+ گرنی گودنس
	+ Heggra
	+ Justifiers
	+ کالیباک
	+ Kanto
	+ Mantis
	+ Parademons
	+ استپن‌ولف
	+ Tigra
	+ Virman Vundabar
* Atlas
* Black Racer
* Boom tube
* Boy Commandos
* Bruno Mannheim
* Challengers of the Unknown
	+ Ace Morgan
	+ Red Ryan
* Crazy Quilt
* Dabney Donovan
* Dan Turpin
* Dingbats of Danger Street
* Dubbilex
* اتریگن
* Fourth World
* Funky Flashman
* Global Peace Agency
	+ OMAC
* Guardian
* Himon
* *House of Secrets*
* Infinity-Man
* Intergang
* Jed Walker
* Kamandi
* Klarion the Witch Boy
* Kobra
* Manhunter
* Manhunters
* مترون (کمیک)
* Morgan Edge
* Morgaine le Fey
* Mother Box
* Mr. Scarlet
* Newsboy Legion
* New Gods
* نیو جنسیس
	+ Bekka
	+ بیگ باردا
	+ Forager
	+ Forever People
	+ هایفادر
	+ Lightray
	+ مستر میراکل
	+ اوریون
* Oberon
* Project Cadmus
* Sandman (Garrett Sanford)|
* Shilo Norman
* Sonny Sumo
* Source
* *Star Spangled Comics*
* Super-Cycle
* *Superman's Pal Jimmy Olsen*
* *Super Powers*
* Urgrund
* *Weird Mystery Tales*

 |
| Other | 
* *Black Magic*
* *Boys' Ranch*
* *Captain 3-D*
* *Captain Glory*
* *Captain Victory and the Galactic Rangers*
* *Destroyer Duck*
* *The Double Life of Private Strong*
* *Fighting American*
* *The Fly*
* *Headline Comics*
* *Jack Kirby's Galactic Bounty Hunters*
* *Justice Traps the Guilty*
* The Kirbyverse
* *My Date Comics*
* *Our Fighting Forces*
* Secret City Saga
* *Silver Star*
* *Sky Masters*
* *Street Code*
* *Young Love*
* *Young Romance*

 |
| Television work | 
* *The Centurions*
* *Goldie Gold and Action Jack*
* *Mister T*
* *Thundarr the Barbarian*

 |
| Related articles | 
* Kirby Krackle
* استن لی
* جو سایمن
* Mainline Publications
* *Kirby: Genesis*
* *Kirby: King of Comics*

 |
|   |


| * ن
* ب
* و
بیوه سیاه |
| --- |
| شخصیت‌ها | 
* Claire Voyant
* بیوه سیاه
* یلنا بلووا

 |
| شخصیت‌های مکمل | 
* مرد آهنی
* کاپیتان آمریکا
* کریمزن داینامو
* دردویل
* نیک فیوری
* شاهین‌چشم
* ماریا هیل
* مرغ مقلد
* باکی بارنز
* فالکون

 |
| تیم‌ها | 
* انتقام‌جویان
	+ Mighty
	+ Secret
* Champions
* Heroes for Hire
* Lady Liberators
* عنکبوت سیاه (شخصیت کمیک)
* شیلد
* صاعقه‌ها

 |
| دشمنان | 
* A.I.M.
* Black Spectre
* Damon Dran
* HYDRA
* Femizons
* Red Guardian
* Snapdragon
* تسک‌مستر
* وایپر

 |
| انتشارات | 
* *Amazing Adventures*
* *Marvel Fanfare*
* *Fury/Black Widow: Death Duty*
* *The Twelve*
* *Widowmaker*

 |
| در سایررسانه‌ها | 
* *Avengers Confidential: Black Widow & Punisher*
* *بیوه سیاه*

 |
| مقالات مرتبط | 
* Alternative versions of Black Widow
* بیوه سیاه (شخصیت کمیک)

 |
| 
* **بیوه سیاه**

 |


| * ن
* ب
* و
نیک فیوری |
| --- |
| 
* استن لی
* جک کربی

 |
| شخصیت‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| حامیان | 
* Valentina Allegra de Fontaine
* Dum Dum Dugan
* Gabe Jones
* Rebel Ralston
* Junior Juniper
* Pinky Pinkerton
* Eric Koenig
* Nick Fury Jr.
* پانیشر
* Happy Sam Sawyer
* شارون کارتر
* جاسپر سیت ول
* ماریا هیل
* مرد آهنی
* کاپیتان آمریکا
* باکی بارنز
* بیوه سیاه
* شاهین‌چشم
* ولورین (شخصیت)
* Clay Quartermain
* فالکون (کمیک)
* مرغ مقلد (کمیک)
* انتقام‌جویان (کمیک)

 |
| دشمنان | 
* A.I.M.
* بارون استراکر
* بارون زمو
	+ Heinrich Zemo
	+ هلموت زیمو
* Centurius
* دکتر دووم
* Hate-Monger
* Hydra
* Madame Hydra
	+ وایپر (مادام هیدرا)
* Mitchell Carson
* نورمن آزبورن
* کله‌سرخ
* Scorpio
* Super-Patriot
* Werner von Strucker

 |

 |
| شخصیت‌ها | 
* Howling Commandos
* شیلد (کمیک)
* Team White

 |
| کمیک‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ongoing | 
* *Sgt. Fury and his Howling Commandos*
* *Nick Fury, Agent of S.H.I.E.L.D.*
	+ 1965 feature
* *Secret Warriors*
* *Nick Fury's Howling Commandos*
* *Nick Fury*

 |
| Miniseries and storylines | 
* *Nick Fury vs. S.H.I.E.L.D.*
* *Fury of S.H.I.E.L.D.*
* *Fury/Agent 13*
* Ennis
	+ *Fury* (2001)
	+ *Fury: Peacemaker*
	+ *Fury: My War Gone By*
* *Avengers 1959*
* *Battle Scars*
* *Nick Fury, Agent of Nothing*
* *Original Sin*
* *Fury's Big Week*

 |
| Graphic novels and one-shots | 
* *Fury* (1994)
* *Fury: S.H.I.E.L.D. 50th Anniversary*
* *Wolverine/Nick Fury*
	+ *The Scorpio Connection*
	+ *Bloody Choices*
	+ *Scorpio Rising*
* *Marvel Knights: Double Shot #2 "Nick’s World"*
* *Fury/Black Widow: Death Duty*
* *Captain America and Nick Fury: Blood Truce*
* *Captain America and Nick Fury: The Otherworld War*
* *Sgt. Fury & his Howling Commandos: Shotgun Opera*

 |

 |
| در سایررسانه‌ها media | 
* *Nick Fury: Agent of S.H.I.E.L.D.*
* *Nick Fury, Agent of S.H.I.E.L.D.: Empyre*
* "For Your Eye Only"

 |
| مرتبط | 
* Life Model Decoy
* Dirk Anger
* Jim Steranko
* *Strange Tales*
* Alternative versions
	+ Ultimate Nick Fury

 |
| 
* **رده:نیک فیوری (شخصیت کمیک)**

 |

| * ن
* ب
* و
کتاب‌های عصر طلایی کمیک |
| --- |
| All-AmericanComics | 
* The Atom (Al Pratt)
* بلک کنیری
* Doctor Mid-Nite
* Doiby Dickles
* فلش (جی گریک)
* The Gay Ghost
* آلن اسکات (کمیک)
* Hawkgirl
* هاوک‌من (کارتر هال)
* Hop Harrigan
* Johnny Thunder and Thunderbolt
* Justice Society of America
* The King
* Mister Terrific (Terry Sloane)
* Red Tornado (Ma Hunkel)
* Sargon the Sorcerer
* Ultra-Man
* The Whip
* گربه‌وحشی (کمیک)
* واندر وومن

 |
| Centaur Comics | 
* Airman
* Amazing-Man
* The Arrow
* The Clock
* The Eye
* The Fantom of the Fair
* The Masked Marvel
* Minimidget

 |
| فاست کامیکس | 
* Bulletgirl
* Bulletman
* کاپیتان مارول (دی‌سی کامیکس)
* Captain Marvel Jr.
* Captain Midnight
* The Golden Arrow
* Ibis the Invincible
* Lieutenant Marvels
* مری مارول
* Master Man
* Minute-Man
* Mr. Scarlet
* Phantom Eagle
* Pinky the Whiz Kid
* Spy Smasher

 |
| Fox Comics | 
* Black Fury
* Blue Beetle
* The Bouncer
* Bronze Man
* Dynamo
* The Flame
* Green Mask
* Samson
* Spider Queen
* Stardust the Super Wizard
* U.S. Jones
* V-Man
* Wonder Man

 |
| MLJ Comics | 
* The Black Hood
* Captain Flag
* The Comet
* The Firefly
* The Fox
* The Shield
* The Web
* The Wizard

 |
| National Allied | 
* Air Wave
* آکوامن
* بتمن
* Crimson Avenger
* Dan the Dyna-Mite
* دکتر فیت
* Doctor Occult
* Genius Jones
* گرین ارو
* Guardian
* Hourman
* Johnny Quick (Johnny Chambers)
* Liberty Belle
* Manhunter
* Merry, the Girl of 1000 Gimmicks
* Miss X
* Mister America
* رابین (شخصیت کمیک)
	+ دیک گریسون
* Robotman
* Rose Psychic
* Sandman
* Sandy the Golden Boy
* Shining Knight
* اسپکتر (کمیک)
* روی هارپر (کمیک)
* Star-Spangled Kid
* Starman (Ted Knight)
* Stripesy
* Superboy (Kal-El)
* سوپرمن
* Superwoman
* Tarantula
* TNT
* Vigilante
* Wing
* Zatara
* Seven Soldiers of Victory

 |
| Nedor Comics | 
* American Crusader
* American Eagle
* Black Terror
* Captain Future
* Cavalier
* Doc Strange
* Fighting Yank
* The Ghost
* Grim Reaper
* Judy of the Jungle
* Lance Lewis, Space Detective
* Liberator
* The Magnet
* Miss Masque
* Princess Pantha
* Pyroman
* The Scarab
* The Woman in Red

 |
| Quality Comics | 
* #711
* The Black Condor
* Blackhawk
* Blue Tracer
* Bozo the Iron Man
* Captain Triumph
* The Clock
* Doll Girl
* Doll Man
* Firebrand
* The Human Bomb
* The Invisible Hood
* The Jester
* Kid Eternity
* Lady Luck
* Madame Fatal
* Magno
* The Manhunter
* Merlin the Magician
* Midnight
* Miss America
* Mouthpiece
* Neon the Unknown
* Phantom Lady
* پلاستیک من
* Quicksilver
* The Ray
* Red Bee
* Red Torpedo
* The Spider
* Spider Widow
* Uncle Sam
* Wildfire
* Wonder Boy

 |
| Timely Comics | 
* The Angel
* Black Marvel
* The Black Widow
* جمجمه مشتعل
* The Blonde Phantom
* The Blue Diamond
* Breeze Barton
* باکی بارنز
	+ باکی بارنز
* کاپیتان آمریکا
* Citizen V
* The Destroyer
* Dynamic Man
* Father Time
* Ferret
* Fin
* Golden Girl
* The Human Torch
* Jack Frost
* Laughing Mask
* Marvel Boy
* Miss America
* Mercury
* نیمور (کمیک)
* Namora
* The Patriot
* Red Raven
* Sun Girl
* Toro
* Thin Man
* Thunderer
* Venus
* The Vision
* The Whizzer

 |
| Misc. | 
* Anglo-American Publishing
	+ Commander Steel
* Bell Features
	+ Johnny Canuck
	+ Nelvana of the Northern Lights
	+ The Brain
* Cardal Publishing
	+ Streamline
* Columbia Comics
	+ The Face
	+ Skyman
* Crestwood Publications
	+ Atomic-Man
	+ Black Owl
	+ Green Lama
* David McKay Publications
	+ Vulcan
* Dell Comics
	+ Owl
* Dynamic Publications
	+ Dynamic Man
	+ Yankee Girl
* ای‌سی کامیکس
	+ Moon Girl
* Elliot Publishing Company
	+ Kismet, Man of Fate
* Eastern Color Printing
	+ Hydroman
* Frew Publications
	+ The Phantom
	+ Mandrake the Magician
* Harvey Comics
	+ Black Cat
	+ Captain Freedom
	+ Shock Gibson
	+ Spirit of '76
* Holyoke Publishing
	+ Cat-Man and Kitten
	+ Miss Victory
* Lev Gleason Publications
	+ Captain Battle
	+ Crimebuster
	+ Daredevil
	+ Silver Streak
* Maple Leaf Publishing
	+ Iron Man
	+ Brok Windsor
* Novelty Press
	+ *Target Comics*
		- Target and the Targeteers
	+ Blue Bolt
	+ Dick Cole
	+ Twister
* Rural Home Publications
	+ Green Turtle

 |

| * ن
* ب
* و
شخصیت‌های مرد عنکبوتی |
| --- |
| خانواده مرد عنکبوتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| با هویت مخفی | 
* مرد عنکبوتی
* اسپایدر وومن
* اسکارلت اسپایدر
* Spider-Girl

 |
| با هویت عمومی | 
* پیتر پارکر
* بن ریلی
* جسیکا درو
* Julia Carpenter
* Miguel O'Hara
* کین پارکر
* Mattie Franklin
* Anya Corazon
* مک گارگان
* مایلز مورالز
* اتو اکتاوویوس
* سیلک
* گوئن استیسی

 |

 |
| شخصیت های مکمل | 

|  |  |
| --- | --- |
| شخصیت های مکمل اصلی | 
* Liz Allan
* زن‌عمو می
* Betty Brant
* ادی براک
* گربه سیاه
* Carlie Cooper
* دردویل
* Jean DeWolff
* Glory Grant
* مارمولک
* چهار شگفت‌انگیز
* شنل و خنجر
* جیمز جونا جیمسون
* John Jameson
* ند لیدز
* مادام وب
* موربیوس
* هری آزبورن
* Richard and Mary Parker
* Randy Robertson
* Robbie Robertson
* George Stacy
* گوئن استیسی
* فلش تامپسون
* عمو بن
* Ben Urich
* مری جین واتسون

 |
| دیگران | 
* Sally Avril
* Martha Connors
* Billy Connors
* ان ویینگ
* Jefferson Davis
* Ezekiel
* Vanessa Fisk
* Vin Gonzales
* Walter Hardy
* Ashley Kafka
* Anna Maria Marconi
* Kenny McFarlane
* Max Modell
* نورمی آزبورن
* Yuri Watanabe
* Sarah Stacy
* Steel Spider
* Debra Whitman

 |
| شخصیت های خنثی | 
* ضد-ونوم
* بیتل
* گربه سیاه
* بومرنگ
* Cardiac
* ددپول
* گرین گابلین
	+ هری آزبورن
* موربیوس
* کراون شکارچی
* پرولر
* مانیا
* Puma
* پانیشر
* Razorback
* Rocket Racer
* سمور نقره‌ای
* مرد شنی
* تاکسین
* فلش تامپسون
* ونوم
	+ ادی براک
* Will o' the Wisp

 |
| متحدان در جهان مشترک | 
* انت‌من
	+ هنک پیم
	+ انت‌من
* بیوه سیاه
* انتقام‌جویان
* پلنگ سیاه
* بلید
* کاپیتان آمریکا
* کارول دنورز
* دردویل
* ددپول
* مدافعان
* دکتر استرنج
* چهار شگفت‌انگیز
	+ آقای شگفت‌انگیز
	+ زن نامرئی
	+ مشعل انسانی
	+ تینگ
* Firestar
* Future Foundation
* روح‌سوار
	+ روح‌سوار (جانی بلیز)
	+ Danny Ketch
* نگهبانان کهکشان
	+ استار-لرد
	+ گامورا
	+ درکس د دسترویر
	+ راکت راکون
	+ گروت
	+ مانتیس
* هالک
* آیس‌من
* آیرون فیست
* مرد آهنی
* لوک کیج
* شوالیه ماه
* انتقام‌جویان جدید
* نیک فیوری
* پانیشر
* شیلد
* Spider-Army/Web-Warriors
* ثور
* واسپ
* ولورین
* مردان ایکس

 |

 |
| دشمنان | 

|  |  |
| --- | --- |
| دشمنان اصلی | 
* بیتل
	+ ابنر جنکینز
* گربه سیاه
* کارنیج
	+ کلتوس کسدی
* آفتاب‌پرست
* دکتر اختاپوس
* الکترو
* گرین گابلین
	+ نورمن آزبورن
* کله‌چکشی
* هاب گابلین
* هیدرومن
* جاکال
* هری آزبورن
* کینگ‌پین
* کراون شکارچی
* لیزارد
* مفیستو
* مستر نگاتیو
* موربیوس
* میستریو
* راینو
* مرد شنی
* مک گارگان
* شوکر
* Tinkerer
* تومستون
* ونوم
	+ ادی براک
	+ مک گارگان
* کرکس

 |
| جنایتکاران | 
* Big Man
	+ Frederick Foswell
* Burglar
* Crime Master
* Enforcers
	+ Fancy Dan
	+ Montana
	+ Ox
* Man Mountain Marko
* کینگ‌پین
* Rose
	+ Richard Fisk
* Silvermane

 |
| دانشمندان | 
* Jonas Harrow
* Alistair Smythe
* Spencer Smythe
* Mendel Stromm
* Tinkerer

 |
| سایرابرشروران | 
* Arcade
* بیتل
	+ ابنر جنکینز
	+ Leila Davis
	+ Janice Lincoln
* Big Wheel
* Black Tarantula
* Bloodshed
* بومرنگ
* Bushwacker
* Calypso
* کاریون
* Cyclone
* دیمو گابلین
* دکتر دووم
* همزاد عنکبوتی
* Dracula
* Foreigner
* Gibbon
* Gladiator
* Gog
* Grey Goblin
* Grim Hunter
* Grizzly
* Hippo
* Human Fly
* Hypno-Hustler
* جک اولنترن
	+ جیسون مسندیل
* منهدم‌کننده
* Kangaroo
* Living Brain
* Lobo Brothers
* Looter
* Kraven the Hunter
* Kraven the Hunter
* Lady Octopus
* Leap-Frog
* مرد-بوفالویی
* Man-Wolf
* Masked Marauder
* Massacre
* مفیستو
* Menace
* آقای هاید
* Molten Man
* Morlun
* Overdrive
* جغد
* Ringer
* مترسک
* Scorcher
* Scream
* Screwball
* Shathra
* شیریک
* Sin-Eater
* Slyde
* Speed Demon
* Spider Queen
* Spot
* Stegron
* پاعصایی
* Swarm
* Tarantula
* تسک‌مستر
* Trapster
* تایفوید مری
* Phil Urich
* Vermin
* Walrus
* White Rabbit

 |
| تیم‌ها | 
* A.I.M.
* Circus of Crime
* انتقام‌جویان تاریک
* Enforcers
* Femme Fatales
* چهار وحشتناک
* H.A.M.M.E.R.
* Hand
* Inheritors
* Life Foundation
* Maggia
* شش خبیث
	+ List of members
* Sinister Syndicate
* Spider-Slayer
	+ List of Spider-Slayers
* Wrecking Crew

 |

 |
| نسخه‌های جایگزین | 

|  |  |
| --- | --- |
| مرد عنکبوتی | 
* مایلز مورالز
* Spider-Girl
* Spider-UK
* Spider-Ham
* Spider-Man 2099
* مرد عنکبوتی نوآر
* Spider-Man
* Peni Parker
* Spider-Punk
* *Marvel Mangaverse* version
* Spider-Man
* زن عنکبوتی
* مرد عنکبوتی نهایی مارول

 |
| دیگران | 
* Mary Jane Watson
* Green Goblin
* Venom

 |

 |
| در رسانه دیگر | 
* Firestar
* Gentleman
* مرد عنکبوتی
* *Spider-Man* (1994 TV series) characters
* *The Spectacular Spider-Man* characters

 |
| موضوعات دیگر | 
* گابلین خاکستری
* سیمبیوت
* Slingers

 |
| 
* **رده:شخصیت‌های مرد عنکبوتی**

 |

| * ن
* ب
* و
مرد آهنی |
| --- |
| 
* دان هک
* استن لی
* لری لیبر
* جک کربی

 |
| 

| Universe |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Characters | 

|  |  |
| --- | --- |
| Iron Man family | 
* مرد آهنی
* قلب‌آهنی
* پپر پاتز
* ماشین جنگ

 |
| Supporting | 
* انتقام‌جویان
* عنکبوت سیاه
* بتنی کیب
* کاپیتان آمریکا
* F.R.I.D.A.Y.
* رومیکو فوجیکاوا
* نیک فیوری
* گاردزمن
* ماریا هیل
* هپی هوگان
* H.O.M.E.R.
* هالک
* جارویس
* ادوین جارویس
* پپر پاتز
* شیلد
* مرد عنکبوتی
* هاوارد استارک
* ماریا استارک
* ثور
* Riri Williams
* هو ینسین

 |

 |
| Antagonists | 

|  |  |
| --- | --- |
| Main enemies | 
* A.I.M
* Blizzard
* کنترل‌گر
* کریمزن داینامو
* شوالیه وحشت
* فین فنگ فوم
* Firebrand
* گوست
* جاستین همر
* آهنچی
* لیزر زنده
* مادام ماسک
* ماندارین
* Melter
* MODOK
* ارباب جاسوس
* زیک استین
* Temugin
* مرد تیتانیومی
* اولتیمو
* Unicorn
* Whiplash

 |
| Other enemies | 
* آرسنال
* Black Knight
* برادران خونی
* خونسرد
* راهب زرشکی
* Aldrich Killian
* Detroit Steel
* دکتر دووم
* Kearson DeWitt
* قدرت آتش
* Force
* گارگویل خاکستری
* Sasha Hammer
* Hypnotia
* Killer Shrike
* مندروئید
* ماولر
* Midas
* Minotaur
* نورمن آزبورن
* مترسک
* Sunset Bain
* Sunturion
* Technovore
* گردباد
* وونگ-چو
* Yellow Claw

 |

 |

 |

 |
| 

| Media |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Comic books | 

|  |
| --- |
| 
* *Iron Man and Sub-Mariner*
* *Iron Man* (vol. 4)|
* *Enter the Mandarin*
* *Infamous Iron Man*
* *The Invincible Iron Man*
* *Iron Man vs. Whiplash*

 |
| Storylines | 
* "Demon in a Bottle"
* "Doomquest"
* "Armor Wars"
* "Extremis"
* "Civil War"
* "Civil War II"

 |
| مارول نهایی series | 
* *Ultimate Iron Man*
* *Ultimate Human*
* *Ultimate Comics: Armor Wars*
* *Ultimate Comics: Iron Man*

 |

 |
| In other media | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Films | 

|  |  |
| --- | --- |
| Marvel Cinematic Universe | 
* تونی استارک
* *مرد آهنی*
	+ مرد آهنی
* *مرد آهنی ۲*
	+ مرد آهنی ۲
* *مرد آهنی ۳*
	+ مرد آهنی ۳

 |
| 
* Marvel Animated Features
* *Iron Man: Rise of Technovore*

 |

 |
| Television | 
* *The Marvel Super Heroes*
* *Iron Man*
	+ episodes
* *Iron Man: Armored Adventures*
	+ episodes
* *Marvel Anime*

 |
| Video games | 
* *Iron Man / X-O Manowar in Heavy Metal*
* *The Invincible Iron Man*
* *مرد آهنی*
* *مرد آهنی ۲*
* *مرد آهنی ۳: بازی رسمی*
* *Marvel's Iron Man VR*

 |
| Attraction | 
* *Iron Man Experience*

 |

 |
| Alternative versions | 
* Iron Man 2020
* ویژن (مارول کامیکس)
* Ultimate Iron Man
* Incarnations

 |
| Related articles | 
* Avengers Mansion
* Force Works
* Iron Man's armor
	+ other media
* War Machine in other media
* Iron Patriot
* Iron Spider
* Roxxon Energy Corporation
* شیلد
* Stark Industries
* برج استارک
* Iron Man: The Armored Avenger

 |

 |

 |
| 
* رده:مرد آهنی

 |

| * ن
* ب
* و
تانوس |
| --- |
| 
* جیم استرالین

 |
| Supporting | 
* انایلوس
* فرقه سیاه
	+ Black Dwarf
	+ Black Swan
	+ کوروس گلیو
	+ Ebony Maw
	+ پروکسیما میدنایت
	+ Supergiant
* چیتاوری
* دث
* Infinity Watch
* مفیستو
* Tyrant

 |
| Antagonists | 
* آدام وارلاک
* فرشته
* انت‌من
	+ هنک پیم
	+ انت‌من
* انتقام‌جویان
* بیست
* بیاندر
* پلنگ سیاه
* عنکبوت سیاه
* بلید
* کاپیتان آمریکا
* Captain Marvel
* کارول دنورز
* کلکتور
* کلوسوس
* سایکلاپس
* دردویل
* ددپول
* دکتر دووم
* دکتر استرنج
* درکس د دسترویر
* ایگو سیاره زنده
* فالکون
* چهار شگفت‌انگیز
	+ آقای شگفت‌انگیز
	+ زن نامرئی
	+ مشعل انسانی
	+ تینگ
* گالاکتوس
* گامبیت
* گامورا
* روح‌سوار (جانی بلیز)
* گرندمستر
* نورمن آزبورن
* گروت
* نگهبانان کهکشان
* شاهین‌چشم
* هرکول
* هالک
* آیس‌من
* Inhumans
* آیرون فیست
* مرد آهنی
* جسیکا جونز
* Jubilee
* Ka-Zar
* کیتی پراید
* Kree
* Kronos
* لوکی
* لوک کیج
* مگنیتو
* مانتیس
* Mentor
* مرغ مقلد
* مون‌دراگون
* شوالیه ماه
* نیمور
* نبیولا
* نیک فیوری
* نایت‌کرالر
* Nova
* اودین
* جین گری
* پروفسور ایکس
* سایلاک
* پانیشر
* Quasar
* کوئیک سیلور
* راکت راکون
* روگ
* Ronan the Accuser
* اسکارلت ویچ
* موج‌سوار نقره‌ای
* هالک-دخت
* شیلد
* مرد عنکبوتی
* اسپایدر وومن
* دختر سنجابی
* Starfox
* استار-لرد
* استورم
* ثور
* Tigra
* آتو (کمیک) the Watcher
* اولتران
* والکیری
* ونوم
* ویژن
* ماشین جنگ
* واسپ
* باکی بارنز
* ولورین
* مردان ایکس
* یاندو

 |
| Storylines | 
* *The Thanos Quest*
* *دستکش بی‌نهایت*
* *The Infinity War*
* *The Infinity Crusade*
* *Infinity Abyss*
* *Annihilation*
* *The Thanos Imperative*
* *Thanos Rising*
* *Infinity*

 |
| Related | 
* Deviant
* اترنالز (کمیک)
* Titan
* مکعب کیهانی
* سنگ‌های قیمتی ابدیت

 |


| * ن
* ب
* و
هالک |
| --- |
| 
* استن لی
* جک کربی

 |
| خانواده هالک | 
* هالک
* هالک-دخت
* Skaar
* رد هالک
	+ تاندربولت راس
	+ Robert Maverick
* A-Bomb (Rick Jones)|
* هالک-دخت
* Hiro-Kala
* بتی راس
* آماندوس چو
* Weapon H

 |
| شخصیت‌هایمکمل | 
* Amphibion
* انتقام‌جویان
* کاپیتان آمریکا
* Doc Samson
* Gamma Corps
* Glorian
* مرد آهنی
* Jarella
* Jim Wilson
* Marlo Chandler
* نیمور
* Pantheon
* Rebecca Banner
* ثور
* Warbound
	+ Caiera
	+ Elloe Kaifi
	+ Hiroim
	+ Korg
	+ Miek
	+ No-Name
* ولورین

 |
| دشمنان | 

|  |  |
| --- | --- |
| Common villains | 
* بیزاری
* مرد جاذب
* Bi-Beast
* Gargoyle
* لیدر
* Maestro
* Tyrannus
* U-Foes
* Wendigo
* Zzzax

 |
| دشمنان گروه | 
* Alpha Flight
* Circus of Crime
* Hulkbusters
* Intelligencia
* Riot Squad
* صاعقه‌ها

 |
| سایر دشمنان | 
* بومرنگ
* Brian Banner
* Cobalt Man
* Constrictor
* Devil Hulk
* Flux
* Gargoyle
* Galaxy Master
* Glob
* Gremlin
* گارگویل خاکستری
* Halflife
* Hammer and Anvil
* John Ryker
* منهدم‌کننده
* Killer Shrike
* Madman
* انسان-هیولا
* ماکسیموس
* Metal Master
* Missing Link
* آقای هاید
* Moonstone
* Nightmare
* Ogress
* Piecemeal
* Psyklop
* Puffball Collective
* Ravage
* Red King
* راینو
* Super-Adaptoid
* Talos the Untamed
* Trauma

 |
| رقبای بی‌طرف | 
* Doc Samson
* Glenn Talbot
* Hulkbuster suit (مرد آهنی)
* نیمور
* Sabra
* Sasquatch
* تینگ
* ثور
* تاندربولت راس
* ولورین

 |

 |
| تلویزیونی | 

|  |  |
| --- | --- |
| Live action | 
* *The Incredible Hulk* (1977–1982)
	+ episodes
	+ soundtrack
	+ home video releases
* *The Incredible Hulk Returns*
* *The Trial of the Incredible Hulk*
* *مرگ هالک شگفت‌انگیز*

 |
| پویانمایی | 
* *The Marvel Super Heroes* (1966)
* *The Incredible Hulk* (1982–1983) (characters)
* *The Incredible Hulk* (1996–1997)
* *Hulk and the Agents of S.M.A.S.H.* (episodes)

 |

 |
| فیلم‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| Live action | 
* *هالک* (2003)
* *هالک شگفت‌انگیز* (2008)
	+ هالک شگفت‌انگیز
* بروس بنر

 |
| Animation | 
* Marvel Animated Features
* *قهرمانان متحد*
* *Where Monsters Dwell*

 |

 |
| بازیهای ویدئویی | 
* *Questprobe featuring the Hulk*
* *The Incredible Hulk* (1994)
* *The Pantheon Saga*
* *Hulk* (2003)
* *Ultimate Destruction*
* *هالک شگفت‌انگیز* (2008)

 |
| عناوین | 
* *The Incredible Hulk*
* *Hulk Comic*
* *The End*
* *The Manga*
* *Tales to Astonish*
* *The Rampaging Hulk*
* *5 Ronin*

 |
| Storylines | 
* "Planet Hulk"
* "World War Hulk"
* "Fall of the Hulks"
* "World War Hulks"

 |
| مقالات مرتبط | 
* *The Incredible Hulk* (comic strip)|
* Other versions
	+ Ultimate Hulk
	+ Hulk 2099
	+ Tyrone Cash
* Hulk Hands
* The Incredible Hulk
* The Incredible Hulks
* Hulk Classics

 |
| 
* **هالک**

 |


| * ن
* ب
* و
شخصیت‌های مارول |
| --- |
| قهرمانان | 
* Agents of Atlas
* Annihilators
* انت‌من
	+ هنک پیم
	+ انت‌من
* فرشته
* انتقام‌جویان
* بانشی
* بیست
* بتا ری بیل
* شوالیه سیاه
* پلنگ سیاه
* عنکبوت سیاه
* بلید
* کیبل
* کاپیتان آمریکا
* Captain Britain
* کارول دنورز
* کلوسوس
* سایکلاپس
* دردویل
* ددپول
* مدافعان
* دکتر استرنج
* Excalibur
* چهار شگفت‌انگیز
	+ آقای شگفت‌انگیز
	+ زن نامرئی
	+ مشعل انسانی
	+ تینگ
* Firestar
* گامبیت
* روح‌سوار
	+ روح‌سوار (جانی بلیز)
	+ Danny Ketch
* نگهبانان کهکشان
	+ استار-لرد
	+ گامورا
	+ درکس د دسترویر
	+ گروت
	+ راکت راکون
* شاهین‌چشم
* Heroes for Hire
* هالک
* آیس‌من
* آیرون فیست
* مرد آهنی
* جسیکا جونز
* Jubilee
* Ka-Zar
* Karima Shapandar
* لوک کیج
* Midnight Sons
* Misty Knight
* شوالیه ماه
* انتقام‌جویان جدید
* New Warriors
* نیک فیوری
* نایت‌کرالر
* Nova
	+ Richard Rider
	+ نوا
* جین گری
* پروفسور ایکس
* سایلاک
* پانیشر
* Rockslide
* روگ
* شیلد
* موج‌سوار نقره‌ای
* مرد عنکبوتی
* Spider-Man 2099
* استورم
* Sunfire
* ثور
* ولورین
* مردان ایکس

 |
| دشمنان | 
* بیزاری
* Abraham Cornelius
* مرد جاذب
* Acolytes
* A.I.M.
* Air-Walker
* Alexander Bont
* Alliance of Evil
* Alistair Smythe
* Angar the Screamer
* انایلوس
* آپوکالیپس
* Apocalypse Twins
* Arcade
* Armadillo
* Armless Tiger Man
* آرنیم زولا
* Asbestos Man
* Attuma
* Avalanche
* Awesome Android
* بارون موردو
* بارون استراکر
* بارون زمو
* Bastion
* Batroc
* Beetle
* بیاندر
* Bi-Beast
* گربه سیاه
* سیاه‌قلب
* Black Knight
* فرقه سیاه
* Black Spectre
* Black Tom Cassidy
* Blastaar
* Blizzard
* بلاب
* Bloodaxe
* ولورین (کتاب کامیک)
* برادران خونی
* Blue Streak
* بومرنگ
* Boomslang
* Bonebreaker
* Brent Jackson
* Brian Banner
* Bron-Char
* Brood
* انجمن جهش‌یافتگان شرور
* Brynocki
* بولزآی
* Byrrah
* Cabal
* Cameron Hodge
* Captain Atlas
* کارنیج
	+ کلتوس کسدی
* Cassandra Nova
* آفتاب‌پرست
* Chemistro
* چیتاوری
* Church of Humanity
* Circus of Crime
* Clan Akkaba
* Cobalt Man
* کلکتور
* Commander Kraken
* Condor
* Constrictor
* Corruptor
* کنت نفاریا
* Crime Master
* Crossbones
* Crossfire
* Cutthroat
* Cyber
* D'Ken
* انتقام‌جویان تاریک
* Dark Riders
* David Moreau
* Deathbird
* Deathurge
* Demon Bear
* نابودگر
* Devil Hulk
* Devos the Devastator
* Diamondback
* Dire Wraiths
* دکتر دووم
* Doctor Faustus
* Doctor Minerva
* دکتر اختاپوس
* Doctor Sun
* Doomsday Man
* دونالد پیرس
* دورمامو
* Dracula
* Dragon Man
* Dredmund the Druid
* Dweller-in-Darkness
* Ebony Maw
* ایگو سیاره زنده
* الکترو
* Emplate
* افسونگر
* Enclave
* Enforcers
* اریک کیلمونگر
* جلاد
* Exodus
* Externals
* Fabian Cortez
* Factor Three
* Fenris
* Fenris Wolf
* فین فنگ فوم
* Firelord
* Flag-Smasher
* Freedom Force
* چهار وحشتناک
* گالاکتوس
* Gamma Corps
* گوست
* Glenn Talbot
* گرندمستر
* Graviton
* گرین گابلین
	+ نورمن آزبورن
* Gregory Herd
* گارگویل خاکستری
* Grim Hunter
* Grim Reaper
* Grizzly
* Growing Man
* Guilt Hulk
* Hala the Accuser
* کله‌چکشی
* Hand
* Harry Leland
* Hate-Monger
* هلا
* Hellfire Club
* تکامل عالی
* هاب گابلین
	+ Roderick Kingsley
* Horsemen of Apocalypse
* Humanity's Last Stand
* Hydra
* هیدرومن
* Hypno-Hustler
* ایمورتوس
* Impossible Man
* In-Betweener
* Institute of Evil
* آهنچی
* Jamie Braddock
* Jonas Harrow
* John Ryker
* منهدم‌کننده
* جاستین همر
* Kaecilius
* کانگ فاتح
* Kangaroo
* Karnilla
* Killer Shrike
* کینگ‌پین
* کلا
* Korath the Pursuer
* Korvac
* Krang
* کراون شکارچی
* Kree
* نفرین
* Lady Bullseye
* لیدی دث‌استرایک
* Lady Gorgon
* Lady Lotus
* Lash
* لیدر
* لژیون
* Legion of the Unliving
* Leper Queen
* Lethal Legion
* Lightmaster
* Living Brain
* لیزر زنده
* Living Monolith
* مارمولک
* لوکی
* Lloyd Bloch
* Llyra
* Mad Thinker
* مادام ماسک
* مگنیتو
* Malcolm Colcord
* Malekith
* Man Mountain Marko
* Man-Ape
* انسان-هیولا
* مرد-بوفالویی
* Man-Killer
* ماندارین
* Mandrill
* منگوگ
* Marauders
* Masked Marauder
* Master Khan
* Master Menace
* Master Mold
* Master Pandemonium
* استادان شیطان
* ماکسیموس
* Melter
* Menace
* Mentallo
* مفیستو
* Mesmero
* Metal Master
* مار میدگارد
* میخائیل راسپوتین
* مایندلس وانز
* Miracle Man
* Mister Fear
* Mister Fish
* آقای هاید
* Mister Jip
* مستر نگاتیو
* مستر سینیستر
* Mister X
* MODOK
* موجو
* Mole Man
* مولکول من
* Mongoose
* Moondark
* Morg
* مورگان لی فی
* Moses Magnum
* جهش‌یافته‌های جدید
* میستریو
* میستیک
* Nasty Boys
* نبیولا
* Needle
* Nekra
* Nightmare
* Nightshade
* Nimrod
* Nitro
* Nuke
* Null
* Occulus
* Omega Red
* یورش
* Overdrive
* Overmind
* Owl
* Paibok
* Phalanx
* Phantazia
* Plantman
* Predator X
* Presence
* Pride
* Proteus
* Psycho-Man
* Psyklop
* Puppet Master
* Purifiers
* مرد بنفش
* پایرو
* مرد رادیواکتیوی
* Reavers
* Red Ghost
* کله‌سرخ
* Reignfire
* Reptyl
* راینو
* Richard Fisk
* Right
* Rock Python
* Roderick Kingsley
* Ronan
* Roughouse
* دندان‌خنجری
* Salem's Seven
* مرد شنی
* Sapphire Styx
* Satannish
* Sauron
* Savage Land Mutates
* مترسک
* مک گارگان
* Secret Empire
* Selene
* Sentinels
* Senyaka
* Serpent Society
* Serpent Squad
* Shadow-X
* Shadow Council
* شدو کینگ
* Shadow Knight
* Shingen Yashida
* شوکر
* Shuma-Gorath
* Silk Fever
* سین
* شش خبیث
* Sinister Syndicate
* Silver Samurai
* Silvermane
* Skeleton Crew
* Skinner
* Skrull
* Slayback
* Slyde
* Smiling Tiger
* Sons of the Serpent
* Space Phantom
* مارپیچ
* Spore
* ارباب جاسوس
* Squadron Sinister
* غریبه
* Sublime
* Sugar Man
* Sunset Bain
* Super-Adaptoid
* Super-Skrull
* Superia
* Supreme Intelligence
* سورت
* Swarm
* Tarantula
* تسک‌مستر
* Terrax
* تانوس
* Thog
* Tiger Shark
* Tinkerer
* تیتانیا
* مرد تیتانیومی
* Titus
* Toad
* تومستون
* Tracer
* Trapster
* Trevor Fitzroy
* تایفوید مری
* U-Foes
* U-Men
* اولیک
* اولتران
* Upstarts
* Vanisher
* ونوم
	+ ادی براک
* Venomm
* Veranke
* وایپر
* کرکس
* Walrus
* Wendigo
* گردباد
* ویلیام استرایکر
* Wrecking Crew
* Yandroth
* یمیر
* Zota
* Zzzax

 |
| حمایت | 
* Alicia Masters
* Aunt May
* Betty Brant
* بتی راس
* فلش تامپسون
* Foggy Nelson
* فریگا
* گوئن استیسی
* هپی هوگان
* هری آزبورن
* هایمدال
* H.E.R.B.I.E.
* Inhumans
* جین فاستر
* جیمز جونا جیمسون
* Karen Page
* مری جین واتسون
* مویرا مک‌تاگرت
* اودین
* پپر پاتز
* Robbie Robertson
* روح‌سوار (جانی بلیز)
* Senator Kelly
* شارون کارتر
* هالک-دخت
* عمو بن
* ماشین جنگ
* Willie Lumpkin
* باکی بارنز

 |
| اماکن | 
* آسگارد
* Avengers Mansion
* Baxter Building
* دیلی بیوگل
* لاتوریا
* موقعیت‌منفی
* Oscorp
* Sanctum Sanctorum
* Stark Industries
* برج استارک
* واکاندا
* X-Mansion

 |
| Storylines | 
* The Night Gwen Stacy Died

 |
| موضوعات | 
* Iron Man's armor

 |
| مرتبط | 
* استن لی
* دی‌سی کامیکس

 |

| * ن
* ب
* و
شیلد |
| --- |
| 
* استن لی
* جک کربی

 |
| شخصیت‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| کارگردانان | 
George W. Bridge
شارون کارتر
Timothy Dugan
نیک فیوری
ماریا هیل
Daisy Johnson
نورمن آزبورن
کاپیتان آمریکا
مرد آهنی
Rick Stoner
Monica Chang
 |
| Field Agents | 
* Clay Quartermain
* Victoria Hand
* جاسپر سیت ول
* Al MacKenzie
* Mitch Carson
* Valentina Allegra de Fontaine
* اسپایدر وومن
* هاکای
* بیوه سیاه
* مرغ مقلد
* فالکون
* Jimmy Woo
* Alexander Goodwin Pierce
* John Garrett
* Nick Fury Jr.

 |
| Antagonists | 
* A.I.M.
* بارون استراکر
* بارون زیمو
* کراس‌بونز
* دکتر دووم
* همر(H.A.M.M.E.R)
* Hydra
* Leviathan
* لوکی
* Maggia
* مگنیتو
* استادان شیطان
* Mys-Tech
* نورمن آزبورن
* کله‌سرخ
* Secret Empire
* Skrulls
* اولتران
* Zodiac

 |
| Affiliations | 
* انتقام‌جویان
	+ انتقام‌جویان جدید
	+ انتقام‌جویان تاریک
	+ Mighty
	+ Secret
* Howling Commandos
* Project Livewire
* Team White (Secret Warriors)
* S.T.R.I.K.E.
* S.T.A.K.E.
* اس.دبلیو.او.آر.دی.

 |

 |
| Bases and facilities | 
* Camp Hammond
* هلی کریر
* برج استارک
* The Vault
* Triskelion

 |
| فناوری و واحدها | 
* Life Model Decoy
* Mandroid
* Red Ronin
* Superhuman Restraint Unit
* Iron Patriot
* S.H.I.E.L.D. Flying Car

 |
| انتشارات | 
* *Nick Fury, Agent of S.H.I.E.L.D.*
	+ 1965 feature
* *Nick Fury vs. S.H.I.E.L.D.*
* *Fury of S.H.I.E.L.D.*
* *Kitty Pryde, Agent of S.H.I.E.L.D.*
* *S.H.I.E.L.D.*
	+ 2010 series
	+ 2014 series
* *Howling Commandos of S.H.I.E.L.D.*
* *Agent Carter: S.H.I.E.L.D. 50th Anniversary*
* *Fury: S.H.I.E.L.D. 50th Anniversary*
* *Agents of S.H.I.E.L.D.*

 |
| در سایر رسانه‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| Marvel Cinematic Universe | 
* *Item 47*
* *مأموران شیلد*
	+ characters
		- Grant Ward
		- Leo Fitz
		- Melinda May
		- Jemma Simmons
		- Daniel Sousa
		- فیل کولسن
	+ episodes
		- season 1
		- 2
		- 3
		- 4
		- 5
		- 6
		- 7
	+ *Slingshot*

 |

* *Nick Fury: Agent of S.H.I.E.L.D.*
* *Nick Fury, Agent of S.H.I.E.L.D.: Empyre*
 |
| مرتبط | 
* نیک فیوری
* پگی کارتر

 |
| 
* **شیلد**

 |