**قوش عظیم** ( Qush Azim ) روستایی است 

در دهستان تجن ، 

در بخش مرکزی شهرستان سرخس ، 

استان خراسان رضوی 

و در جنوب شهر سرخس

و حاشیه غرب رودخانه تجن واقع شده‌است.

  

قوش عظيم/ Qush Azim 

بانی قوش عظیم  شخصی به نام عظیم بیک 

از مهاجرین هرات به سرخس بوده است.  

وی که اولین منازل را در این محل بنا کرده 

و این آبادی نام خود را از او گرفته، 

در اواخر قاجار قلعه سرخس ناصری 

را برای سکونت برگزیده است. 

سپس بلوچ‌های مهاجرت کرده از محدوده زابل شامل راهدارها (حاج صفرخان، حاج سورمحمد، حاج خان محمد) 

و نارویی‌ها (گل خان و میرخان دلمرادی) 

در این آبادی ساکن شدند 

و تا دهها سال قوش عظیم یکی از آبادی‌های مهم 

و ازمراکز اصلی اقتدار بلوچ‌های سرخس به شمار می‌رفت. 

قوش عظیم و آصف آباد را جاده مواصلاتی روستاهای حاشیه رود تجن و همچنین یک نهر آب از یکدیگر جدا کرده است. 

بخشی هم از اراضی قوش عظیم به سمت جنوب 

از آن سادات کابلی مقیم قلعه قصاب بوده است. 

  جمعیت قوش عظیم را بیشتر بلوچ‌ها و تعداد کمی زابلی یا همون سیستانی تشکیل می دهند

و سپس زابلی‌ها تشکیل داده‌اند. 

بلوچ‌ها شامل حسین پور/ مُرَّه‌ای، جبّاری، براهویی، ناروئی، جبّاری صحرا (نارویی) (مرةای)، دادمحمدی، ریگی، خُتوانه، باجی زهی/ باجی زی، پسندزاده، اسدخانی/ گله بچه، دل پیشه/ رخشانی و شولی بُر و راهدار می‌گردد. 

زابلی‌ها شامل اصغری، محمدی، جائمی، وظیفه دان/، دادمحمدی، و شرقی هستند. 

یکی دو خانوار عرب از قوش خزاعی با نام خانوادگی آزموده/ عرب 

و چند خانوار ترکمن نیز همچون احمد ترکمن، اَنّه ترکمن و حاجی بیری/ سالوری ساکن آبادی بوده اند 

که ترکمن‌ها سال‌ها پیش به سرخس 

و چاله زرد نقل مکان کرده‌اند. 

  بزرگان آبادی درگذشته جبار نارویی(جباری) و صاحب خان حسین پور،دادمحمدخان دادمحمدی و برادرش تاج محمدخان، حاج صفرخان نصیری، نظر ختوانه (نظرخان ناروئی)صفر ناروئی، خان محمد راهدار و فرزندانش حاج حسین و حسن راهدار، حاج مدد شاهوزهی، حاج نورمحمد، دوست محمد و خلیفه گل محمد اسدخانی (گله بچه)، علی خان کهندل، نورمحمد امیری و برادران گل خان و میرخان دلمرادی بوده‌اند که تعدادی از این عده بعدها به چاله زرد نقل مکان کردند. 

در حال حاضر از حاجی شیرجان حسین پور

و  امیر ختوانه می توان به عنوان بزرگان آبادی نام برد.

پی نوشت:

1- در ترکمنی واژه قُش یا قوش به معنای محل اتراق است. 

قوش برای تعدادی از روستاهای سرخس 

همچون قوش خزاعی، قوش علیجان، قوش کهنه، قوش عظیم، قوش چاکر، قوش سربوزی و غیره استفاده شده است.

  

2- عظیم بیک از هراتی های مهاجر به سرخس 

پدر همسر عزیزکاشانی (معروف به عزیزمیراب و پدر بزرگ مادری رضا کاشانی) است. 

محمد کاشانی پدر عزیز میراب 

و برادرش غلامحسین کاشانی

نخستین مهاجران کاشانی به سرخس بوده اند.

  

قدمت روستای قوش عظیم حدود ۱۱۰ سال می‌باشد

جمعیت
-----

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت آن 1731 نفر در 369 خانوار بوده است.

مردم شناسی
----------

بافت جمعیتی روستای قوش‌عظیم تشکیل شده از دو گروه قومی سیستانی و بلوچ تشکیل شده‌اند. 

### مذهب

بلوچ‌ها اهل سنت(حنفی) و سیستانی‌ها شیعه می‌باشند.

### شغل

شغل اهالی این روستا عمدتاً کشاورزی و دامداری است.

منابع
-----

* دکتر عباس سعیدی (۱۳۵۴)، *سرخس دیروز و امروز*، نشر توس
* سایت ریسمون

1. ↑  Qush-e Azim در سرور تحت شبکه نام‌های جغرافیایی و در این نشانی؛ با گزینش «Advanced Search»، نوشتن شمارهٔ «-3808917» در «Unique Feature Id» و کلیک بر «Search Database» یافت می‌شود.
2. ↑  «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
3.کتاب نام و نشان سرخسی‌ها

نام کتاب : نام و نشان سرخسی ها (پژوهشی درباره اقوام، طوایف و آبادی های سرخس)

سال چاپ : 1398

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان سرخس |
| --- |
| پایتخت | 
* سرخس

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* سرخس

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| خانگیران | 
* آبمال
* اسلام‌قلعه
* الله‌نظر
* خانگیران
* چاله زرد
* چشمه شور
* دق بهلول
* قطار چاه
* کلاته الله‌نظر
* گلزار
* گنبدلی
* مزیان
* نوبنیاد گنبدلی

 |
| سرخس | 
* ابراهیم‌آباد
* امامزاده خواجه
* تام رسول
* تام مختار
* تام میرزاحسن
* تپه میراحمد
* عباس‌آباد
* حسن‌آباد
* قوش چاکر
* قوش خزائی
* قوش علیجان
* قوش کهنه
* قلعه نو
* کوره برات نیرومند
* کندکلی
* یازتپه

 |
| تجن | 
* آصف‌آباد
* جهند پایین
* دولت‌آباد
* سنگر
* شیرتپه
* صمدآباد
* قاسم‌آباد
* قلعه قصاب
* قوش سربوزی
* قوش عظیم
* کچولی
* کلاته مره‌ای
* نوروزآباد

 |

 |

 |
| مرزداران | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* مزداوند

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| گل‌بی‌بی | 
* آبدراز
* ارتینج
* امیرآباد
* بزنگان
* بید سوخته
* جهانگیر
* چنار سوخته
* درخت بید (درخت بید علیا / درخت بید سفلی)
* زلوغال
* قرقره
* کاریزک
* کلاته عوض
* گرماب
* یکه بید

 |
| مرزداران | 
* باغک
* بغ‌بغو
* پده‌ها
* پل گزی
* چکودر
* دربند (دربند علیا / دربند سفلی)
* رحمت‌آباد
* شورلق
* قره‌قیطان

 |
| پل خاتون | 
* آق‌دربند
* پدلی
* پس‌کمر
* پل خاتون
* حاجی مدد
* خداداد
* درازاب
* شکرالله
* شلغمی علیا
* شلغمی سفلی
* شلغمی وسطی)
* شوراب (شوراب سفلی / شوراب علیا / شوراب وسطی)
* شوریجه (شوریچه سفلی / شوریچه علیا)
* صدرآباد
* قره سنگی
* کلاته صاحبداد
* کلاته کیانی

 |

 |

 |

 |



|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک روستا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |