**البیس کوانیان (فراهیان)** (ارمنی: Էլբիս Ֆերահեան؛ زاده ۱۲۸۶ خورشیدی - درگذشته ۱۳۷۳ خورشیدی) چهره‌ای شناخته شده در امر آموزش پیش از دبستان در ایران بوده‌است و در محافل آموزشی از وی به نیکی یاد می‌شود.

زندگی‌نامه
----------

**البیس فراهیان** در سال ۱۲۸۶ خورشیدی (۱۹۰۷ میلادی) در خانواده‌ای فرهنگی در تهران به دنیا آمد. پدرش از بنیانگذاران «چاپخانه پاروس» بود. تحصیلات ابتدایی را در «کودکستان مارگاریت سروریان» و در مدرسهٔ ارمنیان «داوتیان» به پایان برد و سپس جهت ادامهٔ تحصیل به همراه خانواده اش عازم وین شد. لیکن به علت وقوع جنگ جهانی اول خانوادهٔ فراهیان ساکن تفلیس گشتند و البیس فراهیان تحصیلات متوسطه خویش را در این شهر با گرایش علوم تربیتی به اتمام رساند. بعدها در ارمنستان شوروی در کودکستان راه‌آهن کار کرد.

پس از چند سال تدریس در مدارس ایروان و تفلیس فراهیان سرانجام در اوائل دهه ۱۹۳۰ ایران (تهران) بازگشت و به تدریس در مدرسهٔ آمریکایی «ایران بیتل» (IRAN BETHEL) و نیز کودکستان «نوباوگان» پرداخت. سپس وی کودکستان شخصی خویش را تأسیس نمود. در آذرماه سال ۱۳۱۵ خورشیدی (۱۹۳۶ میلادی) رضاشاه پهلوی بعد از سفر به ترکیه و به درخواست کمال آتاتورک دستور داد مدارس ارمنی ایران تعطیل شوند. کودکستانی که در کنار مدرسه داوتیان کار می‌کرد نیز مشمول این فرمان شد. در سال ۱۳۲۰ خورشیدی (۱۹۴۱ میلادی) بعد از برکناری رضاشاه مدارس ارمنی بازگشایی شدند، هیئت امنای مدرسه داوتیان تصمیم گرفتند کودکستان مستقلی تأسیس کنند و از الیس فراهیان دعوت به عمل آمد تا کودکستان مدرسهٔ ارمنیان «کوشش-داوتیان» را پایه‌گذاری نماید. این کودکستان در ۲۹ شهریور سال ۱۳۲۱ (۱۹۴۲ میلادی) به مدیریت البیس فراهیان در تهران افتتاح شد که بعدها «کوشش» (ارمنی: Քուշեշ մանկապարտէզ) نامیده شد با مساعی مالی و معنوی خانم فراهیان از بدو تأسیس به خودکفائی رسید و به مدت ۳۵ سال تحت مدیریت مستقیم وی به فعالیت خود ادامه داد. کودکستان کوشش هنوز هم پس از ۷۱ سال در تهران فعالیت می‌کند و امروز نیز یکی از مراکز آموزشی مهم ارمنی‌های تهران به‌شمار می‌رود.

البیس فراهیان در کنار فعالیت‌های تربیتی خویش در کودکستان، سرودهای زیبایی براساس اشعار کودکان آفریده‌است که امروزه نیز توسط کودکان به اجرا در می‌آید.

البیس فراهیان در سال ۱۳۷۳ خورشیدی (۱۹۹۴ میلادی) در سن ۸۷ سالگی در تهران درگذشت و در گورستان ارامنه تهران (بوراستان) به خاک سپرده‌شد.

توضیحات
-------

1. ↑  در تاریخ ۳ دی ۱۳۲۰ نامه‌ای که از سوی وزارت فرهنگ وقت صادر شده بود اجازهٔ بازگشایی مدارس ملی ارمنیان به آنها داده شد.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست دانشمندان و فیلسوفان ارمنی

منابع
-----

* at Avproduction.am
* Այվազյան, Հ. Մ. (2005 (2007)). *Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով)*. Vol. առաջին / երկրորդ. Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատ. `{{cite book}}`: Check date values in: `|date=` (help)
* «کودکستان البیس فراهیان هفتاد ساله شد». *دوهفته نامه "هویس"* (۱۳۷). ۲۹ آذر ۱۳۹۱.
* لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «فعالان آموزشی، پرورشی و فرهنگی». *دانشنامه ایرانیان ارمنی*. تهران: انتشارات هیرمند. صص. ۱۴۰–۴۱. شابک ۹۶۴-۶۹۷۴-۵۰-۳.
* نوراویان، آیرینا؛ گالستیان، روبینا (زمستان ۱۳۹۱). «کودکستان البیس فراهیان هفتاد ساله شد». *فصلنامه فرهنگی پیمان*. سال شانزدهم (۶۲).
* «یادگارهای کودکی در گوشه و کنار شهر». مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان.
* «نگاهی به تاریخ ارمنیان تهران» (PDF). *آپاگاآنلاین*.
* «پیش‌آهنگ آموزش پیش‌دبستانی در ایران». دویچه وله. ۶ سپتامبر ۲۰۲۰.

* "Հայ մօր տարւան նւիրւած դասախօսական երեկոյ՝ Նոր Ջուղայում". آلیک‌آنلاین.
* "«Պատմութիւն Թեհրանի Քուշէշ Դաւթեան եւ Քուշէշ Մարիամեան Հայոց Ազգային Միջնակարգ դպրոցների»".