یک ماسفات دوگِیتی و نماد طرح‌واره
یک **قطعه** **چندگیتی، ماسفت چندگیتی** یا **ترانزیستور اثر میدانی چندگیتی** (**MuGFET**) به یک ماسفت (ترانزیستور اثر میدانی فلز**-** اکسید و نیم‌رسانا) اشاره دارد که شامل بیش از یک گیت در یک قطعه تکی است. گیت‌های متعدد ممکن است توسط یک پایه گیت واحد کنترل شود، که در آن چندین سطح گیت از نظر الکتریکی به عنوان یک گیت منفرد یا توسط الکترودهای گیت مستقل عمل کنند. یک قطعه چندگیتی از پایه‌های گیتی مستقل استفاده می‌کند، گاهی **ترانزیستور اثر میدانی چند گیت مستقل** (**MIGFET**) نامیده می‌شود. پرکاربردترین ادوات چندگیتی عبارتند از فین‌فت (ترانزیستور اثر میدانی باله‌دار) و جی‌ای‌ای‌فت (ترانزیستور اثر میدان آویستان گیت) که ترانزیستورهای غیر-مسطح یا **ترانزیستورهای سه بعدی** هستند.

ترانزیستورهای چندگیتی یکی از چندین استراتژی است که توسط تولیدکنندگان نیم‌رسانا ماس برای ایجادریزپردازندهها و سلول‌های حافظه کوچک‌تر در حال توسعه است، که درگفتگو به عنوان قانون مور گسترش می‌یابد. تلاش‌های توسعه‌ای برای ترانزیستورهای چندگیتی توسط آزمایشگاه الکتروتکنیک، توشیبا، گرنوبل آی‌ان‌پی، هیتاچی، تی‌اس‌ام‌سی، آی‌بی‌ام، یوسی برکلی ،اینتل، اینفینئون، ای‌ام‌دی، سامسونگ الکترونیک، مؤسسه علم و فناوری پیشرفته کره، نیم‌رسانای فری‌اسکیل و سایر موارد گزارش شده‌است و آی‌تی‌آراس به‌طور صحیح پیش‌بینی کرده‌است که چنین ادواتی سنگ بنای زیر فناوری زیر ۳۲ نانومتر خواهد بود راه‌بند اصلی پیاده‌سازی گسترده توان تولید در مقیاس صنعتی است، زیرا هر دو طرح مسطح و غیرمسطح چالش‌های مهمی را ایجاد می‌کنند، به خصوص در رابطه با طرح‌نگار نوری و الگوبرداری. سایر راهکارهای مکمل برای مقیاس‌بندی قطعه شامل مهندسی کرنش کانال، فناوری‌های مبتنی بر سیلیکون بر روی عایق و مواد دروازه فلزی دی‌الکتریک با کاپای زیاد است.

ماسفت‌های دوگِیتی معمولاً در مخلوط‌کننده‌های با بسامد بسیار بالا (VHF) و در تقویت‌کننده‌های پیشروی VHF حساس استفاده می‌شوند. آنها از تولیدکننده‌هایی مانند موتورولا، ان‌ایکس‌پی و هیتاچی در دسترس هستند.

انواع
-----

 چندین مدل چندگیتی
دوجین ترانزیستور چندگیتی گوناگون در مراجع یافت می‌شود. به‌طور کلی، این گونه‌ها ممکن است از نظر معماری (مسطح در مقابل طراحی غیرمسطح) و تعداد کانال‌ها/ دروازه‌ها (۲، ۳ یا ۴) متفاوت، طبقه‌بندی شوند.

پیچ‌فت
------

**پیچ‌فت** یک ترانزیستور مسطح، دوگیتی مستقل با یک ماسفت با فلز بالای گیت زرنشان و جی‌فت با گیت پایینی کاشته‌شده که خود-هم‌راستا در شکاف گیت هستند، است. این قطعه به دلیل داشتن طول کانال زیر-لیتوگرافی بسیار مقیاس‌پذیر است.

ترانزیستور سه‌گیتی
------------------

ترانزیستور سه‌گیتی، همچنین به عنوان ترانزیستور گیت سه‌گانه شناخته می‌شود، نوعی ماسفت است که دارای یک گیت در سه طرف آن است. ترانزیستور سه‌گیتی برای اولین بار در سال ۱۹۸۷ توسط تیم تحقیقاتی توشیبا شامل کی. هیدا، فومیو هاریگوچی و اچ واتنابی به نمایش درآمد. آنها فهمیدند که بدنه کاملاً تخلیه شده (FD) یک ترانزیستور مبتنی بر توده سیلیسیم باریک به دلیل تغییر در اثر بایاس-بدنه کاهش یافته، به بهبود کلیدزنی کمک می‌کند. در سال ۱۹۹۲، ماسفت سه‌گیتی توسط محقق آی‌بی‌ام هون-سام وانگ نشان داده شد.

جستارهای وابسته
---------------

* ادوات نیم‌رسانا
* لیتوگرافی به وسیله اشعه ماوراء بنفش
* یکپارچه‌سازی کلان‌مقیاس (VLSI)
* نورومورفیک
* بیت برش
* چاپ سه‌بعدی
* سیلیکون بر روی عایق (SOI)
* ماسفت
* ترانزیستور
* ترانزیستور تحرک الکترونی بالا
* ترانزیستور اثر میدان
* ترانزیستور پیوندی اثر میدان
* ممریستور
* دروازه‌های منطقی کوانتومی

منابع
-----

1. ↑  Risch, L. "Pushing CMOS Beyond the Roadmap", Proceedings of ESSCIRC, 2005, p. 63.
2. ↑  Table39b بایگانی‌شده در سپتامبر ۲۷, ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine
3. ↑  "3N201 (Motorola) - Dual Gate Mosfet Vhf Amplifier". Doc.chipfind.ru. Retrieved 2014-03-10.
4. ↑  "3SK45 datasheet pdf datenblatt - Hitachi Semiconductor - SILICON N-CHANNEL DUAL GATE MOSFET". Alldatasheet.com. Retrieved 2014-03-10.
5. ↑  "BF1217WR" (PDF). Archived from the original (PDF) on 9 April 2020. Retrieved 2015-05-10.
6. ↑  Colinge, J.P. (2008). *FinFETs and Other Multi-Gate Transistors* (PDF). Springer Science+Business Media. p. 12. ISBN 978-0-387-71751-7. Archived from the original (PDF) on 17 July 2019. Retrieved 20 July 2020.
7. ↑  Hieda, K.; Horiguchi, Fumio; Watanabe, H.; Sunouchi, Kazumasa; Inoue, I.; Hamamoto, Takeshi (December 1987). "New effects of trench isolated transistor using side-wall gates". *1987 International Electron Devices Meeting*: 736–739. doi:10.1109/IEDM.1987.191536.
8. ↑  Brozek, Tomasz (2017). *Micro- and Nanoelectronics: Emerging Device Challenges and Solutions*. CRC Press. pp. 116–7. ISBN 978-1-351-83134-5.
9. ↑  Wong, Hon-Sum (December 1992). "Gate-current injection and surface impact ionization in MOSFET's with a gate induced virtual drain". *1992 International Technical Digest on Electron Devices Meeting*: 151–154. doi:10.1109/IEDM.1992.307330. ISBN 0-7803-0817-4.

پیوند به بیرون
--------------

* تی‌فت معکوس (نیم‌رسانا فیری‌اسکیل)
* امگا فین‌فت (تی‌اس‌ام‌سی)
* ترانزیستور سه‌گیتی (شرکت اینتل. )
* ترانزیستور پیچ‌فت (نیم‌رسانای آمریکایی)
* ویدیو اینتل در توضیح تراشه‌های سه بعدی (سه‌گیتی) و طراحی ترانزیستور استفاده شده در معماری ۲۲ نانومتر از آی‌وی برییچ