**قلعه صلواتی** مربوط به دوره صفویه است و در لالی، شمال غربی شهرستان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۶۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

از آغاز صفویه تا پایان زندیه حکومت تمام سرزمین بختیاری با خوانین آستركي دورکی بود. آثار و ابنیه معظمی از نوادگان تاجمیرخان بهرامسري آستركي و پسرش میرجهانگیرخان و نوه اش خليل خان از جمله بنه وار و سردشت در گرمسیر و دیمه و چغاخور در سردسیر به یادگارمانده‌است.
یکی دیگر از آثار و بناهای تاریخی مربوط به دوران زمامداری خوانین میر در منطقه گرمسیر «قلعه صلواتی» است که در حد فاصل بنه وار به سردشت ساخته شده‌است. این قلعه نیز بدستور میر خلیل خان دورکی (۱۰۷۷–۱۰۳۷ه‍. ق) فرزند میرجهانگیرخان و نوه تاجمیرخان ساخته و بنا گردیده است. این قلعه دارای نه برجک دیدبانی و مساحت آن نزدیک یک هزارمتر است. مصالح به کار رفته در این سازه، گچ، سنگ و گل می‌باشد. علت نامگذاری آن نیز به این دلیل بوده‌است که کاروانیانی که از شهرهای دزفول و شوشتر طبق نمودار زیر به بنه وار و از آنجا به اندیکا ونهایتاً به ایذه رفت و آمد می‌کردند، در این قلعه به صورت رایگان از آن‌ها پذیرایی می‌شد.
دیدگاه دیگری که می‌توان دربارهٔ وجه تسمیه این قلعه ارائه داد این است: دشتی که این قلعه در آن ساخته شده بین یک رود کوچک بهاری به نام زنکی که از کوه آسترکی راه در شمال آن سرچشمه می‌گیرد و رودخانه شور (اوسور) که از باختر آن روان است، واقع است.
در قسمت جنوبی این دشت یعنی تقریباً در فاصله یک کیلومتری به سمت تلاقی دو رودخانه در روزگاران گذشته بر اثر زمین لرزه و رانش زمین شکافها و شیارهای بزرگی ایجادشده‌است، که به نام «غضب گه» معروف است و مردم برای در امان ماندن از زمین لرزه، صلوات می‌فرستادند و به مرور زمان به قلعه صلواتی معروف شده‌است.
قلعه صلواتی در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهرلالی قرار دارد. این دژ تاریخی با مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر با استفاده از سنگ‌های رودخانه‌ای منطقه و ملات گچ و آهک ساخته شده‌است.
موقعیت دژ به‌گونه‌ای است که در میان دشتی سرسبز و زیبا قرار گرفته و دیدن آن به ویژه در اواخر زمستان و بهار، لطف و صفای خاصی دارد. در حال حاضر مراتع و املاک اطراف قلعه هم اکنون متعلق به طایفه بابادی و تیره میرقائد تعلق دارند 
قطر دیوارهای قلعه در بخش پایینی پهنایی برابر ۵ /۱ متر دارد و هرچه بر بلندای این دیوارها افزوده می‌شود از پهنای دیوارها کم شده و در نهایت بخش بالایی دیوار نیم متر ضخامت دارد.
در زیر تمام برج‌ها اتاق‌هایی تعبیه شده که این اتاق‌ها به بالای برج از طریق پلکان راه دارند وسقف اتاق‌ها هلالی و ضربی بوده و در تمام اتاق‌ها طاقچه‌هایی قرار گرفته و در تمام برج‌ها، دودکش‌ها و تیرکش‌ها و اتاق‌ها لوله‌های بخاری در دیوارها تعبیه شده‌است. دیوارهای قلعه حدود چهارمتر بلندی دارند در دیواره‌های بیرونی قلعه نیز ۹ برج ساخته شده‌است که این برج‌ها علاوه بر کار نگهبانی موجب استحکام و تقویت دیوارهای قلعه می‌شدند. قلعه صلواتی تنها اثر تاریخی این منطقه نیست. این قلعه درپنج‌کیلومتری غرب قلعه خراج و ده‌کیلومتری شرق قلعه دختر واقع شده‌است. ساکنان قدیمی قلعه از آب قناتی که از کوه‌های مجاور سرچشمه می‌گرفت به عنوان منبع آب استفاده می‌کردند. شاید نام این قلعه نسبت به سایر قلعه‌های نظامی عجیب باشد. این موضوع مربوط به تاریخچه ساخت و استفاده آن است. براساس روایات و مستندات تاریخی کاروان‌های تجاری و مسافرانی که از مسیر دزفول، شوشتر به بنه‌وار و ایزه سفر می‌کردند در طول مسیر خود در این قلعه اقامت و استراحت می‌کردند و بانیان و صاحبان قلعه از این مسافران به رایگان پذیرایی می‌کردند و به همین دلیل رفته رفته این قلعه به نام قلعه صلواتی مشهور شد.

منبع : بنه وار من ايل من ، علي بهرامي بهرامسري آستركي، 1382،1392

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان لالی |
| --- |
| مرکز شهرستان | 
* لالی

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* لالی

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| سادات | 
* دره بوری
* ابجاز
* ابوجدان میرزاعوض
* اوگون
* باربادینه
* بنه جان محمد
* بنه‌وار بابااحمد
* پاچ کولا
* پلی
* تلوک
* تمبل
* تنگ طاهک
* جان‌علی
* چال شهرگریوه
* چال گوراب
* چشمه آب
* چهارراه تمبل
* چیتی
* چینی
* رنگ رزی
* سارند
* سرکولی
* سرمچ
* سه لر
* شاه‌آباد سادات
* شیخی
* کفت کلخنک
* کون سرخ
* گله چگاه
* گله‌بردر
* لیرکویونو
* محمدعلی
* ملک‌آباد
* نصرالله‌آباد
* هارکله محمدآباد
* هارکله محمدجعفر
* هارکله مناری
* هارکله
* ورزرداب بید

 |
| دشت لالی | 
* ططر
* آب گرمه
* آب مایک گلزاری
* احمدآباد برکه
* امیرالمومنین
* اوبقون
* باریکی تکی
* بلبلک آب
* بنه سرخی
* تنگ هلیل
* جعفرآباد
* چال میدان
* چاله تاک
* چلی
* چم علی‌آقا
* چم لوند
* خواجه‌آباد
* رگ هلیل
* سربیشه
* سلطان‌علی
* شش ماروند
* شیرعلی
* قلعه چنگایی
* کفت گل انبار
* کل بید
* گارا
* گچ گرسا
* گرم‌آباد
* گندم‌ریز
* گوت سرخه
* گوراب سرخ
* لامردونی
* لب رود
* نمره ۹

 |

 |

 |
| حتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* تراز

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| حتی | 
* حتی
* آب بید
* آب نیک
* اسدالله‌آباد
* برآفتاب سیپه
* بردگژدی
* بناراندا
* پاراک
* پاکورپی سفلی
* پس ده
* تل حاج‌علی
* تلوار
* چشمه آب‌نیا
* حیدرآباد
* دارنروک
* دره علی‌خون
* دره‌باریک
* دل
* ده دی
* دوروده
* سربندده دی
* سربی
* سرتنگ
* سلطان‌آباد
* سوزپبده
* شکرآب
* علی‌آباد سفلی
* علی‌آباد علیا
* فاریاب مسجد
* فرج‌آباد
* قلعه حرته
* قلعه میدان
* کریم‌آباد
* کفت گله دوک
* کهناب
* کول خداداد
* کیروه
* گله چندار
* لارزندان
* لودن
* لیرسرخی
* ماه نو
* مرادآباد
* مورد
* نثارسیپه
* نیدوند
* هارگزی

 |
| جاستون شهه | 
* ولی‌آباد
* آب‌بید
* آب‌گرمک
* آب‌ملک
* ابجاز
* اشگفت برآفتاب
* اشگفت طویله
* اشگفت منا
* بنه فاضل خان بهرامسری
* بنوار
* بون داب
* پشت‌طاق‌های چهاربیشه
* تکاب ده گه
* تنباکوکار
* چال بردر
* چم حاجیان
* چهارکولان
* چوزه
* حسین‌آقا
* دره گلی
* دول طاهر
* زلی آب
* سرراگ
* سیکوند
* شاه‌نشین
* طاقاکنارشه
* طاق‌های چهاربیشه
* طاهرآباد
* قلعه صلواتی
* کفت گله‌وری
* کول پاپا
* کول سی
* کولیزه جابر
* مهدی‌آباد کالک شوران
* میزوره
* نسه تنباکوکار
* هرگنوش

 |

 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |