با کاغذ اشتباه نشود.

| هندسه |
| --- |
| تصویر کره بر روی صفحه |
| * خطوط کلی
* تاریخ هندسه
 |
| شاخه‌ها
* اقلیدسی
* نااقلیدسی
	+ بیضوی
		- کروی
	+ هذلولوی
* غیر-ارشمیدسی
* تصویری
* آفین
* سینتتیک
* تحلیلی
* جبری
	+ حسابی
	+ سیاله‌ای
* دیفرانسیل
	+ ریمانی
	+ سیمپلکتیک
	+ گسسته
* مختلط
* متناهی
* گسسته
	+ دیجیتال
* محدب
* محاسباتی
* فراکتال
* وقوع
 |
| * مفاهیم
بعد
* ساخت با خط‌کش و پرگار
* زاویه
* منحنی
* قطر
* تعامد در جبر خطی (تعامد هندسی)
* توازی
* رأس

* هم‌نهشتی
* تشابه
* تقارن
 |
| صفر بعدی
* نقطه
 |
| فضای یک بعدی
* خط مستقیم
	+ پاره‌خط
	+ خط مستقیم
* طول
 |
| فضای دوبعدی

|  |
| --- |
| * صفحه
* مساحت
* چندضلعی
 |
| مثلث |
| * ارتفاع (مثلث)
* وتر
* قضیه فیثاغورس
 |
| متوازی‌الاضلاع |
| * مربع
* مستطیل
* لوزی
* Rhomboid
 |
| چهارضلعی |
| * ذوزنقه
* کایت
 |
| دایره |
| * قطر
* محیط منحنی
* مساحت دایره
 |

 |
| فضای سه‌بعدی
* حجم

* مکعب
	+ مکعب مستطیل
* استوانه
* هرم (هندسه)
* کره (هندسه)
 |
| چهاربعدی / سایر ابعاد
* تسرکت
* ابرکره
 |
| فهرست هندسه‌دانان |
| براساس نام
* آیدا
* آریابهاتا
* احمس
* ابن هیثم
* آپولونیوس
* ارشمیدس
* مایکل عطیه
* Baudhayana
* یانوش بویایی
* برهماگوپتا
* الی کارتان
* هارولد اسکات مک‌دونالد کاکسیتر
* رنه دکارت
* اقلیدس
* لئونارد اویلر
* کارل فریدریش گاوس
* میخائیل لئونیوویچ گروموف
* دیوید هیلبرت
* Jyeṣṭhadeva
* کاتیایانا
* خیام
* فلیکس کلاین
* نیکلای لوباچفسکی
* Manava
* هرمان مینکوفسکی
* Minggatu
* بلز پاسکال
* فیثاغورس
* Parameshvara
* آنری پوانکاره
* برنهارت ریمان
* Sakabe
* ابوسعید سجزی
* خواجه نصیرالدین طوسی
* اسوالد وبلن
* Virasena
* Yang Hui
* al-Yasamin
* چانگ هنگ
* فهرست هندسه‌دانان
 |
| براساس دوره

| گاه‌شماری دوران مشترک |
| --- |
| * احمس
* Baudhayana
* Manava
* فیثاغورس
* اقلیدس
* ارشمیدس
* آپولونیوس
 |
| 
1–1400s |
| * چانگ هنگ
* کاتیایانا
* آریابهاتا
* برهماگوپتا
* Virasena
* ابن هیثم
* ابوسعید سجزی
* خیام
* al-Yasamin
* خواجه نصیرالدین طوسی
* Yang Hui
* Parameshvara
 |
| 
1400s–1700s |
| * Jyeṣṭhadeva
* رنه دکارت
* بلز پاسکال
* Minggatu
* لئونارد اویلر
* Sakabe
* Aida
 |
| 
1700s–1900s |
| * کارل فریدریش گاوس
* نیکلای لوباچفسکی
* یانوش بویایی
* برنهارت ریمان
* فلیکس کلاین
* آنری پوانکاره
* دیوید هیلبرت
* هرمان مینکوفسکی
* الی کارتان
* اسوالد وبلن
* هارولد اسکات مک‌دونالد کاکسیتر
 |
| 
روزگار کنونی |
| * مایکل عطیه
* میخائیل لئونیوویچ گروموف
 |

 |
| * ن
* ب
* و
 |

در ریاضیات به یک سطح هموار دوبعدی، **صفحه** یا **تخته** می‌گویند. گویی یک صفحه، نمایش دو بعدی از یک نقطه (صفر بُعد)، یک خط (یک بعد) و یک فضا (سه بعد) است.

معادله صفحه در فضا
------------------

هر چند ضلعی در یک صفحه، در صفحه‌ای با امتداد نامتناهی قرار دارد. معادله عمومی یک صفحه به صورت روبرو است: Ax+By+Cz+d=۰،
که در آن (x,y،z) نقطه‌ای دلخواه از صفحه و ضرایب A,B،C,D(به نام پارامترهای صفحه) ثابت‌های تعریف‌کننده‌ی ویژگی‌های فضایی صفحه‌اند. مقادیر A,B،C,D را می‌توان با حل یک معادله‌ی سه مجهولی به دست آورد. این معادلات باید از مقادیر مختصات برای سه نقطه‌ی غیر هم راستا در صفحه‌ی xy تشکیل شده باشد. برای این منظور می‌توانیم سه راس چند ضلعی-محدب متوالی
{\displaystyle \left(x\_{1},y\_{1},z\_{1}\right),\left(x\_{2},y\_{2},z\_{2}\right),\left(x\_{3},y\_{3},z\_{3}\right)}را در خلاف جهت چرخش عقربه‌های ساعت انتخاب و معادلات توأم خطی زیر را برای نسبت‌های A\D,B\D,C\D حل کنیم.

{\displaystyle \left({\frac {A}{D}}\right)x\_{k}+\left({\frac {B}{D}}\right)y\_{k}+\left({\frac {C}{D}}\right)z\_{k}=-1}

جواب این مجموعه معادلات را می‌توان با استفاده از قاعده کرامر به صورت دترمینانی زیر به دست آورد:

{\displaystyle A=\left|{\begin{matrix}1&y\_{1}&z\_{1}\\1&y\_{2}&z\_{2}\\1&y\_{3}&z\_{3}\end{matrix}}\right|}
{\displaystyle B=\left|{\begin{matrix}x\_{1}&1&z\_{1}\\x\_{2}&1&z\_{2}\\x\_{3}&1&z\_{3}\end{matrix}}\right|}
{\displaystyle C=\left|{\begin{matrix}x\_{1}&y\_{1}&1\\x\_{2}&y\_{2}&1\\x\_{3}&y\_{3}&1\end{matrix}}\right|}
{\displaystyle D=\left|{\begin{matrix}x\_{1}&y\_{1}&z\_{1}\\x\_{2}&y\_{2}&z\_{2}\\x\_{3}&y\_{3}&z\_{3}\end{matrix}}\right|}

بابسط دترمینان‌ها، محاسبات لازم برای ضرایب صفحه را می‌توان به صورت زیر نوشت:

{\displaystyle A=y\_{1}\left(z\_{2}-z\_{3}\right)+y\_{2}\left(z\_{3}-z\_{1}\right)+y\_{3}\left(z\_{1}-z\_{2}\right)}

{\displaystyle B=z\_{1}\left(x\_{2}-x\_{3}\right)+z\_{2}\left(x\_{3}-x\_{1}\right)+z\_{3}\left(x\_{1}-x\_{2}\right)}

{\displaystyle C=x\_{1}\left(y\_{2}-y\_{3}\right)+x\_{2}\left(y\_{3}-y\_{1}\right)+x\_{3}\left(y\_{1}-y\_{2}\right)}

{\displaystyle D=-x\_{1}\left(y\_{2}z\_{3}-y\_{3}z\_{2}\right)-x\_{2}\left(y\_{3}z\_{1}-y\_{1}z\_{3}\right)-x\_{3}\left(y\_{1}z\_{2}-y\_{2}z\_{1}\right)}

دو صفحه متقاطع در فضای سه‌بعدی

منابع
-----

* ویکی‌پدیای انگلیسی
* کتاب گرافیک رایانه‌ای جلد اول، دانلد هیرن، ام. پائولین بیکر، وارن کاریترز، ترجمه دکتر بهروز قلی‌زاده، مؤسسه انتشارات علمی دانشگاه صنعتی شریف

| * ن
* ب
* و
موضوعات اصلی در هندسه |
| --- |
| هندسه اقلیدسی | 
* هندسه گسسته
* هندسه محدب
* صفحه
* هندسه فضایی

 |
| هندسه نااقلیدسی | 
* هندسه بیضوی
* هندسه هذلولوی
* هندسه سیمپلکتیک
* هندسه کروی
* هندسه آفین
* هندسه تصویری
* هندسه ریمانی

 |
| سایر | 
* مثلثات
* گروه لی
* هندسه جبری
* هندسه دیفرانسیل

 |
| فهرس‌ها | 
* List of mathematical shapes
* List of geometry topics
* List of differential geometry topics

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ریاضیات است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |