نقاشی عظیم عظیم‌زاده در انتقاد از چندزنی در جوامع مسلمان، ۱۹۳۵.
**چندزنی در اسلام** پدیده‌ای است که تحت حقوق زناشویی اسلامی، مردان مسلمان اجازه دارند چند زن داشته باشند. به عبارت دقیق‌تر می‌توانند در یک زمان، بیش از یک زن داشته و مجموعاً تا چهار زن عقدی داشته باشند و در همین حال زنان صیغه‌ای هم داشته باشند. در مقابل، چندشوهری در اسلام مجاز نیست.

چندزنی برای مسلمانان، در عمل و در قانون، تا حد زیادی در سرزمین‌های اسلامی متفاوت است. در برخی از کشورهای مسلمان، چندزنی نسبتاً شایع است در حالی که در برخی دیگر نادر یا غیرموجود است. برای مثال ایران افغانستان آذربایجان، تونس و ترکیه کشورهایی با ساکنان عمدتاً مسلمان هستند که قوانین اسلامی را برای مقررات زناشویی به کار نگرفته‌اند و در آن کشورها چندزنی غیرقانونی است. کشورهایی مانند لیبی، مراکش و اخذ رضایت همسر اول را برای ازدواج مجدد مرد ضروری اعلام کرده‌اند.

پایه‌های چندزنی در قرآن
-----------------------

آیه‌ای که اغلب در موضوع چندزنی به آن اشاره می‌شود، آیهٔ ۳ سورهٔ نساء است. 

>  وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِی الْیَتَامَیٰ فَانکِحُوا مَا طَابَ لَکُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَیٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُکُمْ ذٰلِکَ أَدْنَیٰ أَلَّا تَعُولُوا  
> و اگر در اجرای عدالت میان دختران یتیم بیمناکید، هر چه از زنان [دیگر] که شما را پسند افتاد، دو دو، سه سه، چهار چهار، به زنی گیرید. پس اگر بیم دارید که به عدالت رفتار نکنید، به یک زن که ایمان و احساسش را مالک شده‌اید [اکتفاء کنید]. این [خودداری] نزدیکتر است تا به ستم گرایید [و بیهوده عیال‌وار گردید].
> 
> — قرآن، سوره ۴ (النساء)، آیه ۳

در نگاه اول، با توجه به نیت شخص، این را می‌توان به شکل‌های مختلفی تفسیر کرد. این آیه پس از جنگ احد که در آن بسیاری از مردان مسلمان کشته شدند و زنان بیوه و کودکان یتیم بسیاری برجای ماندند، نازل شده است و بسیاری استدلال می‌کنند که این آیات «به دلیل نگرانی (اهمیت) الله برای رفاه زنان و یتیم‌هایی بازمانده، بدون شوهران و پدرانی که برای پیامبر و اسلام در حال جنگ کشته شدند. آیه‌ای است در مورد شفقت نسبت به زنان و فرزندان آن‌ها، نه در مورد مردان یا تمایلات جنسی آن‌ها.».

کشورهایی که چندزنی را ممنوع کرده‌اند
------------------------------------

ترکیه نخستین کشور مسلمانی است که به‌طور قانونی چندزنی را در سال ۱۹۲۶ میلادی ممنوع کرد. این تصمیم برپایهٔ دلایل مذهبی نبود، بلکه ممنوعیتی کاملاً سکولار بود. تونس کشور بعدی بود که چندزنی را طی قانونی که در سال ۱۹۵۶ مطرح شد و در سال ۱۹۶۴ دوباره بیان شد ممنوع کرد. برخلاف ترکیه، تونس چندزنی را بر اساس زمینه‌های مذهبی، با استناد به دو دلیل اصلی منع کرد. نخست این که قرآن عمل چندزنی را محدود کرده، بنابراین این عمل را پشتیبانی نمی‌کند و به روشنی برای حذف این رسم در طول زمان در نظر گرفته شده بود. دوم، قرآن خواستار رفتار برابر در قبال تمام زنان در ازدواج چندزنی است که غیرممکن است، پس این عمل غیرقانونی و «غیرشرعی» است. همچنین اسرائیل که ۱۸ درصد از جمعیتش مسلمانند در سال ۱۹۷۸ چندزنی را ممنوع کرد.

کشورهایی که چندزنی را محدود کرده‌اند
------------------------------------

کشورهای زیر عمل چندزنی را محدود کرده‌اند:

* مصر (۱۹۲۰)
* سودان (۱۹۲۹)
* هند (۱۹۳۹)
* الجزایر
* اردن (۱۹۵۱)
* سوریه (۱۹۵۳)
* مراکش (۱۹۵۸)
* بنگلادش
* عراق (۱۹۵۹)
* ایران (سال ۱۹۶۷، ۱۹۷۵)
* کویت
* لبنان
* جنوب یمن (۱۹۷۴)

جستارهای وابسته
---------------

* چندهمسری
* جدایی جنسیتی و اسلام
* ازدواج مسیار
* مورمونیسم و اسلام
* باشگاه بانوان فرمانبردار

پانویس
------

1. ↑  [قرآن نساء ۳]
2. ↑  "Polygamy in Context."
3. ↑  Walther, Wiebke (1993). *Women in Islam*. New York, New York: Marcus Weiner Publishing. p. 232. ISBN 1-55876-052-0.
4. ↑  Ali-Karamali, Sumbul (2008). *The Muslim Next Door: The Qur'an, the Media, and that Veil Thing*. Ashland, Oregon: White Cloud Press. p. 145. ISBN 978-0-9745245-6-6.
5. ↑  «Population of Israel on the Eve of 2023». *www.cbs.gov.il* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۰-۲۳.
6. ↑  Noel Coulson; Doreen Hinchcliffe (1978). Louis Beck and Nikki Keddie (ed.). *Women in the Muslim World*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. p. 40. ISBN 978-0-674-95481-6.
7. ↑  Kusha, Hamid R. "Polygyny". *The Oxford Encyclopedia of the Modern Islamic World*. Oxford Islamic Studies Online. Archived from the original on 9 December 2018. Retrieved 23 April 2013.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Polygyny in Islam». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

* QuranicPath | Polygamy - To Mothers of Orphans Only