A painting depicting an old man in white robes and cap, wearing earrings and a long pointed beard.تموجین سالخورده (چنگیزخان) که در آلبوم قرن چهاردهمی دوره یوان به تصویر کشیده شده است.
**عهد بالجونا** سوگندنامه ای بود که در اواسط سال ١٢٠٣ سوگند خورد پس از میلاد توسط تموجین خان قبیله مغول و چنگیزخان آینده و گروه کوچکی از همراهان که متعاقباً به نام *بالجوناتو* شناخته شدند. تموجین در اواخر قرن دوازدهم در خدمت کرائیت خان طغرل (نسطوری) به قدرت رسیده بود. در اوایل سال ١٢٠٣، طغرل توسط پسرش سنگگوم متقاعد شد که پیشنهاد تموجین برای یک اتحاد ازدواج بین او و خانواده‌هایشان تلاشی برای غصب قدرت آنها بود. تموجین پس از فرار از دو کمین متوالی کریت، در نبرد قلاقلجید ساندز در گوشه ای قرار گرفت و کاملاً شکست خورد.

تموجین بقایای پراکنده نیروهای خود را دوباره جمع کرد و به سمت بالجونا، یک رودخانه یا دریاچه ناشناس در جنوب شرقی مغولستان عقب نشینی کرد. در آنجا او و نزدیکترین یارانش سوگند به وفاداری متقابل یاد کردند و قول دادند که در سختی ها و افتخارات شریک همدرد شوند. تموجین پس از گذراندن تابستان به استخدام جنگجویان جذب شده توسط آرمان های مبارزاتی خود، نیروی کافی برای شکست کرائیت‌ها در نبرد در پاییز آن روز جمع آوری کرد. سه سال بعد، در سال ١٢٠۶، تموجین با شکست دادن همه دشمنان در استپ، خود را چنگیزخان در یک قورولتای نامید و *بالجوناتو* را با بالاترین امتیازات امپراتوری جدید مغول خود مفتخر کرد. مورخان قرن نوزدهم به دلیل حذف آن(احتمالاً به دلیل همگن و ناهمگونی سوگند دهندگان) از *تاریخ سری مغولان* ، شعر حماسی قرن سیزدهم که اصالت تاریخی ظهور تموجین را بازگو می کند، در تاریخی بودن این قسمت تردید داشتند.

زمینه
-----

تموجین بین سال های ١١۵۵ تا ١١۶٧ به دنیا آمد، پس از میلاد به یسوکای بهادر ، یک رئیس مغول، و همسر اولخونود او هوئلون. یسوگی زمانی که تموجین نه ساله بود درگذشت و او، مادرش و شش خواهر و برادر دیگر همگی توسط قبیله خود رها شدند. اما خانواده جان سالم به در برد و تموجین شروع به جمع آوری گروه کوچکی از همراهان کرد، به ویژه پس از آن که به *آندا* (" برادر خونی "پدرش)، رئیس طغرل از قبیله مرکزی کریت سوگند وفاداری داد. جاه‌طلبی‌های او توسط جاموقا ، *آندای* خودش، که او به طور متناوب از دهه ١١٨٠ به بعد با آنها می‌جنگید، متوقف شد. اگرچه تا سال ١٢٠1، کرائیت‌ها ظاهراً قدرتمندترین قبیله در استپ مغول بود، اشراف این قبیله ترسیدند که آنها نیز به زودی توسط تموجین که به سرعت در حال رشد بود، که در شرق مغولستان مسلط شده بود، غصب شوند. این اشراف را سنگگوم پسر طغرل (نسطوری) رهبری می کرد که از ارث خود می ترسید.

این ترس ها به زودی محقق خواهند شد. تموجین با هدف تضمین کنترل بر خط جانشینی کرائیت، پیشنهاد کرد که پسر بزرگش جوجی خان با دختر طغرل (نسطوری) چاور بیکی ازدواج کند، و در ازای ایجاد اتحاد *قودا* ("اتحاد ازدواج") به پسر سنگگوم قول یکی از دختران خود را داد."). سنگگوم قاطعانه این پیشنهاد را رد کرد: نه تنها موقعیت او به عنوان وارث کریت در خطر بود، بلکه او این پیشنهاد را به دلیل نامشروع بودن احتمالی جوجی خان بی احترامی دانست.*اشراف قبیله‌ای که شامل آلتان و کوچار، دو تن از بستگان تموجین و جاموخا بودند، در موقعیت خود از سوی اشراف قبیله‌ای حمایت می‌شد.*. موقعیت طغرل (نسطوری) در این مناقشه نامشخص است، بر اساس *تاریخ سری مغولان* ، بازگویی قرن سیزدهم از زندگی و لشکرکشی های تموجین، او بین روابط نزدیکش با تموجین و عشقش به پسرش درگیر بود و فقط حمایت از پسر دوم را انتخاب کرد. وقتی با اولتیماتوم ارائه شد. از سوی دیگر، بر اساس *جامی التواریخ* رشیدالدین فضل‌الله همدانی و تاریخ شفاهی که مارکوپولو بازگو کرده است، طغرل از قبل نسبت به تموجین تمایل داشت و با عصبانیت نسبت به پیشنهاد ازدواج واکنش نشان داد. این امکان وجود دارد که ذهن طغرل (نسطوری) توسط هیئت تجاری از آسیای مرکزی متشکل از نمایندگان قراختاییان و اویغورها تحت تأثیر قرار گرفته باشد که تموجین احتمالاً در صورت کسب برتری، آنها را از ساختارهای تجاری جاده ابریشم حذف می کند. همچنین این احتمال وجود دارد که جاه طلبی های خود تموجین تا حدودی در گسست روابط مقصر بوده باشد.

در نهایت استدلال سنگم بر طغرل (نسطوری) پیروز شد. رهبر کرائیت‌ها با تمایل به اجتناب از درگیری آشکار در صورت امکان، طرحی برای فریب اندیشید: او به تموجین اطلاع داد که تصمیم گرفته است ازدواج های پیشنهادی را بپذیرد و قصد دارد یک ضیافت جشن برگزار کند. تموجین ناآگاه با یک نگهبان حداقلی به سمت جشن حرکت کرد، جایی که توطئه‌گران قصد داشتند او را به کمین بیاندازند و او را بکشند. او که مونگلیگ، نگهبان قدیمی پدرش نسبت به شایعات خصمانه هشدار داد، متوقف شد. سپس به رهبری سنگگم، کرائیت‌ها به زور وارد میدان شدند و تموجین تنها به این دلیل فرار کرد که دو گله به نام‌های بادای و کیشلیک نقشه‌ها را شنیدند و به او هشدار دادند.  تموجین که به طور قطعی از تعداد آنها بیشتر بود، مجبور به فرار شدید، او با همراهانش به سمت مرزهای جین چین رفت، جایی که امیدوار بود نیروی کمکی پیدا کند و در صورت لزوم، پناهگاهی را در آن سوی مرز جستجو کند. با وجود اینکه او تعدادی فراری از نیروی کریت دریافت کرد، از جمله کویلدار از منغیت و جورچدی از، تموجین در نبرد قلاقلجید سندز در اوایل سال ١٢٠٣ به طور قاطع شکست خورد. جدایی‌ها برای فرار تموجین بسیار مهم بود، جورچدی سنگوم را با یک تیر مجروح کرد و حمله کریت را متوقف کرد، اما طغرل نیز تصمیم گرفت به این دلیل که دشمنش از تصویر استراتژیک خارج شده است، آن را دنبال نکند.

عهد بالجونا
-----------

نیروهای تموجین در هنگام عقب نشینی از نبرد متحمل خسارات شدیدی شده بودند و چند تن از کاپیتانان وی مفقود شده بودند. با وجود خطر، او تا شب بعد منتظر بود تا نیروهای بازمانده اش جمع شوند. بوئرچو در سحرگاه که اسب خود را در قلاقلجید گم کرده بود، رسید و کمی بعد بوروقول که از اوگتای خان ، پسر سوم تموجین که از ناحیه گردن آسیب جدی دیده بود مراقبت می کرد، آمد. تموجین پس از آن عقب نشینی کرد و تنها برای دفن کویلدار که در جریان نبرد کشته شده بود توقف کرد. نیروهای او سرانجام به دریاچه یا رودخانه ای به نام بالجونا رسیدند که مکان نامعلومی بود. محتمل ترین مکان بر روی رودخانه خالخین قرار دارد که احتمالا تموجین در کنار آن عقب نشینی کرده و نزدیک مرز جین در جنوب شرقی مغولستان قرار دارد. محققان به طور متناوب آن را به عنوان شاخه ای از رودخانه اینگودا یا دریاچه بالزینو در بوریاتیا شناسایی کرده اند. 

در این مقطع در اواسط سال ١٢٠٣، نیروی تموجین بسیار کم بود و به ٢۶٠٠ یا ۴۶٠٠ جنگجو می رسید. زندگی‌نامه در *تاریخ یوآن* ، یک تاریخ رسمی قرن چهاردهم، با بیان اینکه تموجین تنها با نوزده پیرو همراه بود، وضعیت ضروری را اغراق آمیز می کند، اما این ممکن است فقط به رهبران شرکت اشاره داشته باشد.  به گفته تاریخ یوآن، مردان گرسنه اسب وحشی را کشتند که به طور اتفاقی ظاهر شد، گوشت آن را خورد و از محصولات جانبی آن برای نوشیدن ایمن آب گل آلود استفاده کرد. سپس رهبر آنها سوگند یاد کرد:

> تموجین در حالی که دستانش را به سمت آسمان بلند کرده بود چنین سوگند یاد کرد: "اگر "کار بزرگ" را به پایان برسانم، شیرین و تلخ را با شما شریک خواهم کرد. دیگران." در میان افسران و مردان کسی نبود که گریه نکند
> 
> 

این بازگویی احتمالاً رویدادهای تاریخی را پنهان می کند. میثاق شاعرانه بالجونا مضامین را در بر می گیرد، آمیزه ای قوی از برابری اجتماعی و ریاضت‌طلبی شخصی، تموجین برای استخدام کنندگان بالقوه تأکید می کند. تموجین به احتمال زیاد بخش بزرگی از تابستان را در تلاش برای استخدام جنگجویان برای هدف خود گذراند: کسانی که او موفق شدند شامل قنقرات (قبیله همسرش بورته)، ایکیرس ها و برخی از مغولان نیروون بودند. سایر افراد استخدام شده شامل رهبران قبیله خیتان بودند که در تموجین راهی برای انتقام از جین می دیدند و بازرگانان مسلمان جعفر و حسن که هزار گوسفند را برای تضمین امنیت آینده و قراردادهای تجاری مطلوب مبادله کردند. او حتی اعضای قبیله کریت طغرل، مانند چینقای را که در زمان اوگدی یکی از مدیران برجسته بود، به خدمت گرفت.

مورخان بر ناهمگونی اجتماعی، فرهنگی و مذهبی سوگند خواران بالجونا تأکید کرده اند. در نوزده دوره سنتی، به جز تموجین و برادرش قصار ، هیچ مغولی وجود نداشت، آنها در عوض شامل خیتان ها، تانگوت ها، کایریت ها، نایمان ها ، آسیای میانه و احتمالاً حتی آسیای جنوبی ، از مجموع ٩ قبیله مختلف بودند. سه مسلمان و چند مسیحی و بودایی که به تموجین، یکی از پیروان مذهبی تنگریسم، وفاداری می‌کردند. به قول جک ودرفورد مورخ، در فراتر از راه‌های سنتی جامعه، میثاق بالجونا «نوعی برادری [مشابه] شهروندی مدنی مدرن مبتنی بر انتخاب و تعهد شخصی بود».

### عواقب و میراث

Illustration of a crowned man on a throne, surrounded by retainers.تموجین در کورولتای ۱۲۰۶ به عنوان چنگیزخان اعلام شد، جایی که او به کسانی که در بالجونا وفادار بودند پاداش داد (در نسخه خطی جامی التواریخ قرن پانزدهم به تصویر کشیده شده است)
در اواخر سال ١٢٠٣، یک تموجین احیا شده نیروهای خود را به کار گرفت و کریت ها را در یک نبرد سخت سه روزه در ارتفاعات جژئر در پایین رودخانه کرلن شکست داد. طغرل (نسطوری) در حال فرار توسط نگهبان نيماني كه او را نشناخت كشته شد. سنگگوم ابتدا به تبت و سپس کاشغر گریخت و بعداً در آنجا کشته شد. در طول سه سال بعد، تموجین نایمان ها و مرکیت ها را شکست داد و استپ مغول را تحت یک حاکم متحد کرد. در سال ١٢٠۶، او یک کورولتای بزرگ ("مجمع") در رودخانه اونون برگزار کرد که در آن لقب "چنگیزخان" را گرفت و به کسانی که او را به قدرت رساندند پاداش داد. اینها شامل گله‌داران بدای و کیشلیک بودند که به او از خیانت طغرل هشدار داده بودند - آنها با چادر قصر، اثاثیه و محافظ رهبر کریت مفتخر شدند. مردانی که به عهد بالجونا سوگند خوردند و به *بالجوناتو* معروف شدند («مردان بالجونا» یا «آب‌خورهای گل آلود») به بالاترین عناوین مفتخر شدند و تا اواخر دهه ١٣٠٠ به یادگار ماندند. بسیاری در امپراتوری مغول چنگیز موقعیت‌های برجسته‌ای داشتند - از جمله چینقای، تاجر و دیپلمات مسلمان جعفر خوجا، و قبان، یک اوریانخایی که پسرش سوبوتای یکی از نیرومندترین ژنرال‌های مغول شد.

تاریخ شناسی و تاریخ نگاری
-------------------------

واقعه عهد بالجونا به طور کامل از تاریخ سری مغولان حذف شده است. این خلأ باعث شد که سنت شناسان برای نزدیک به یک قرن، از پالادیوس در دهه ١٨۶٠ تا، پل پلیوت، آرتور والی و رنه گروسست در اواسط قرن بیستم. در سال ١٩۵۵، فرانسیس وودمن کلیوز مقاله ای منتشر کرد که این فرض را رد می کرد. نظریه کلیوز اکنون در بین مورخان عمومی شده است، زیرا منابع فراوان دیگری از *بالجوناتو* نام می برند. محو این واقعه از تاریخ سری مغولان احتمالاً به دلیل ناهمگونی سوگند دهندگان بوده است - نویسنده که نسبت به غیر مغول‌ها مشکوک بود، ممکن است تصمیم گرفته باشد که رویدادی را نادیده بگیرد که باعث شد آنها به حلقه درونی تموجین ارتقا پیدا کنند.

منابع
-----

1. ↑  Morgan 1986; Ratchnevsky 1991.
2. ↑  Atwood 2004; May 2018.
3. ↑  May 2018; Ratchnevsky 1991.
4. ↑  Ratchnevsky 1991; Man 2004.
5. ↑  McLynn 2015.
6. ↑  Ratchnevsky 1991; May 2018; Weatherford 2004.
7. ↑  Ratchnevsky 1991; McLynn 2015.
8. ↑  Ratchnevsky 1991; Atwood 2004; Cleaves 1955.
9. ↑  Man 2004; Ratchnevsky 1991.
10. 1 2  Ratchnevsky 1991; Cleaves 1955.
11. ↑  Cleaves 1955; Man 2004.
12. ↑  Ratchnevsky 1991.
13. ↑  Biran 2012; Weatherford 2004.
14. 1 2  Atwood 2004; Ratchnevsky 1991.
15. ↑  Atwood 2004, pp. 103, 257, 520.
16. ↑  Cleaves 1955, p. 359.
17. ↑  Atwood 2004; Man 2014.