بالا: سنگ‌نوشته شاپور سگانشاه  
پایین: سنگ‌نوشته سلوک، پارسه
**سنگ‌نوشتهٔ شاپور سگانشاه و سنگ‌نوشتهٔ سلوک** دو تا سنگ‌نوشتهٔ ساسانی است که در دوران پادشاهی شاپور دوم در پارسه نوشته شده‌است که بر روی ستونی در مدخل جنوبی کاخ تچر نوشته شده‌است.

سنگ‌نوشتهٔ سلوک
---------------

سنگ‌نوشتهٔ سلوک ۱۱ سطر دارد. مضمون آن شرح بار یافتن سلوک دادرس به حضور شاپور دوم و دیدار او از سدستون (پارسه) و بازگشت از پیش شاه است. در آغاز سنگ‌نوشته، تاریخ نگارش آن روز هرمزد (روز یکم) از ماه تیر از سال چهل و هشتم پادشاهی شاپور دوم ذکر شده که برابر با سال ۳۶۵ م است.

سنگ‌نوشتهٔ شاپور در سگانشاه
---------------------------

سنگ‌نوشتهٔ شاپور سگانشاه دارای ۱۲ سطر و وی فرمانروای سگانشاه، پسر هرمز دوم و برادر شاپور دوم و دیدارش از سدستون (پارسه) نگاشته شده‌است. در آغاز سنگ‌نوشتهٔ تاریخ نگارش آن ماه اسفندارمد از سال دوم پادشاهی شاپور ذکر شده که برابر با ۳۱۱ م است.

بر سنگ‌های کاخ تچر یادگارهایی از دوره‌های گوناگون نوشته شده‌است که در دورهٔ ساسانی دو سنگ‌نوشته است که به زبان پارسیگ و در دوران پادشاهی شاپور دوم نوشته شده‌است.

شانزده سال پس از نقر این نوشته شاپور سکانشاه، سلوکوس نامی را برای بازدید آن فرستاد که وی آن را دیده و سنگ‌نوشته‌ای دیگر نزدیک آن کند. از این دو سنگ‌نوشتهٔ به خوبی برمی‌آید که در میانه دورهٔ ساسانی، پارسه را سدستون می‌خوانده‌اند.

نوشتار پارسیگ: 

> māh Spēndmat apar sāl do mazdēsn bag Šahpuhr šāhān šāh Ērān
> 
> 
> u anērān kē čitr hač yazdān pat hān jāvar ka Šahpuhr Sakān šāh Hind
> Sakastān u Turgēstān tāk drayāb danb pus mazdēsn bag Ohrmazd šāhān šah Ērān u anērān
> kē čitr hač yazdān hač dar ōyšān bagān namāč burt u pat ēn rās i apar
> Staxr andar ō Sakastān šut u pat kirpakih ētar ō Satistūn āmat uš
> nān andar im xānak xvart uš Warhahrān i Naxw ohrmazd Sakastān handarzpat
> u Narsy i magug i warāzān u dēn i Rēw Mitrān ī zarang šatrap ud Narsy ī dapir
> u apārīk pārsāzāt u sakāzāt u zarangakān u frēstak hač hamak pat kost u šatryār apāk
> būt hēnd uš vuzurg šātīh kart u-š yazdān kartakān framāt kartan uš
> pitar ud niyākān āfrīn kart uš šahpuhr šāhān šāh
> āfrin kart uš xwēš āfrin kart uš ōy ič āfrīn kart kē ēn mān kart
> yazat yād
> 
> 
> 

ترجمه پارسی نوین: 

> در ماه اسپندارمد، در دومین سال پادشاهی مزداپرست، بغ شاپور، شاهان‌شاه ایران و انیران (ناایرانی) که چهر از ایزدان دارد، هنگامی که شاپور سگانشاه، فرمانروای هند، سکستان(سیستان) و تورستان تا به مرز دریا (دریای عمان)، پور مزداپرست بغ هرمزد، شاهان‌شاه ایران و انیران، که چهر(نژاد) از ایزدان دارد، روانه شد (سال ۳۱۱ میلادی)، با درود فراوان از درگاه مهست همایون، وی از این راه، میان استخر و سکستان، روانه شد و به نیکویی در اینجا (سدستون یعنی تخت جمشید) فرود آمد. آنگاه وی در این بنا خوراک خورد. همراه او بهرام پسر نهوهرمزد، اندرزبد سکستان، نرسی مغ(موبد)(از خاندان)ورازان، وین(پسر)مهران شهربان زرنگ، نرسی دبیر و دیگر اسوران پارسی و سکستانی و زرنگیان و فرستادگانی از کوست نیمروز و هند نیز بودند. وی جشنی بزرگ برپا کرد و آیین‌های دینی برپا کرد. روان‌ پدر و نیاکانش را آفرین کرد و شاپور شاهان‌شاه را آفرین کرد و خویش را آفرین کرد و آفرین کرد کسی را که این مان(بنا)را کرد(ساخت). یزدان یار باد.
> 
>

جستارهای وابسته
---------------

* سنگ‌نوشته‌های ساسانی

پانویس
------

1. ↑  تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۴ و ۹۵
2. ↑  تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، ص ۹۴ و ۹۵
3. ↑  تورج دریایی. "سنگنبشته شاهپور سکانشاه در پارسه". *ساسانیکا* (به انگلیسی). Archived from the original on 8 July 2018. Retrieved 7 July 2018.

منابع
-----

* تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ شابک ‎۹۶۴−۵۹۸۳−۱۴−۲
* علیرضا شاهپور شهبازی، «کاخ اختصاصی داریوش (معروف به تچر)»، *راهنمای مستند تخت جمشید*، به کوشش سفیران.، شیراز: بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد

| * ن
* ب
* و
تخت جمشید |
| --- |
| کاخ‌ها | تَچَر •  کاخ ه •  آپادانا •  هَدیش •  صدستون •  سه‌در •  کاخ ملکه •  کاخ ج •  دروازه کشورها |  |
| دیگر بخش‌ها | تالار چهارستون •  آرامگاه اردشیر دوم •  آرامگاه اردشیر سوم •  خیابان سپاهیان •  پلکان‌ها •  دیوارها و برج‌های پدافندی •  حرمسرا •  خزانه •  دروازه نیمه تمام |
| جغرافیای محل | کوه چمگان (رحمت) •  رود پلوار •  دشت مرودشت |
| سازندگان | داریوش بزرگ •  خشایارشا •  اردشیر یکم |
| سنگ‌نوشته‌ها | سنگ‌نوشته اردشیر یکم در کاخ ه •  سنگ‌نوشته سلوک •  سنگ‌نوشته‌های پی‌بنای کاخ آپادانای تخت جمشید •  سنگ‌نوشته پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید •  (پارسی یکم •  پارسی دوم •  بابلی •  ایلامی) •  سنگ‌نوشته پنجره کاخ تچر •  سنگ‌نوشته درگاه کاخ تچر •  سنگ‌نوشته‌ دروازه ملل •  سنگ‌نوشته کاخ هدیش •  سنگ‌نوشته‌های گنجینه تخت جمشید |
| مرتبط | آئین نوروزی در تخت جمشید •  جشن‌های ۲۵۰۰ ساله •  تنگه بلاغی •  سد سیوند •  لوح‌های گلی تخت جمشید •  سنجش درازا و شمارگان در معماری تخت جمشید •  کتاب راهنمای مستند تخت جمشید •  موزه تخت جمشید •  خیک •  معماری هخامنشیان •  سنگ‌نوشته‌های هخامنشی •  هنر دوره هخامنشیان |
| رده |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد تاریخ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |