**حسن اکبرزاده** (زاده ۳ فروردین ۱۳۰۶ رشت – درگذشته ۳ فروردین ۱۳۹۹ پاریس) پژوهشگر و ریاضی‌دان ایرانی بود.

زندگی و تحصیلات
---------------

اکبرزاده دیپلم متوسطه در رشته ریاضی با درجه ممتاز وارد دانشگاه تهران شد و با احراز مقام اول، موفق به دریافت مدال درجهٔ یک علمی شد و تحصیلات خود را در ایران به پایان رسانید؛ و در سال ۱۹۵۰ با کسب رتبه نخست رشته ریاضی موفق به دریافت مدال درجهٔ یک علمی شد. سپس برای ادامهٔ تحصیلات راهی فرانسه شد. وی توانست پس از گذراندن ریاضیات عمومی، مکانیک استدلالی، حساب جامعه و فاصله و هندسهٔ عالی، از دانشگاه سوربن مدرک کارشناسی خود را دریافت کند. یک سال بعد با دریافت گواهینامهٔ ارشد آنالیز عالی، رسالهٔ دکترای خود را در علوم ریاضی از سر گرفت و در سال ۱۹۶۱ میلادی موفق به دریافت دکترا از این دانشگاه شد. پایان‌نامه دکترای هشتاد صفحه‌ای او در مجلهٔ دانشسرای عالی فرانسه به چاپ رسید.

> بنده با اینکه شاگرد اول لیسانس ریاضی دانشگاه تهران بودم و برای ادامه تحصیل به پلی تکنیک فرانسه رفتم، بار دیگر لیسانس گرفتم زیرا دانشگاه‌های ما دانشجویی بار نمی‌آورد که استقلال علمی داشته باشد.
> 
> 

او پس از اخذ مجدد لیسانس ریاضی از دانشگاه سوربن پاریس و همچنین گواهینامه آنالیز عالی، برای فوق لیسانس در مورد نظریه نسبیت عمومی انیشتین تحقیق کرد و دربارهٔ هندسه دیفرانسیل و فضاهای ریمان بعد از ۳ سال تحقیق، اکتشافات خود را در قالب ده‌ها مقاله در مجله آکادمی علوم پاریس به ثبت رسانید.

اکبرزاده از سال ۱۹۵۷ میلادی به عنوان وابسته تحقیقات در مؤسسه معروف تحقیقاتی کلژدوفرانس پذیرفته شد و بعد از ۴ سال رساله دکترای دولتی در علوم ریاضی را در دانشگاه سوربن به پایان رسانید. او پس از طی مدارج مأمور تحقیقات و استاد تحقیقات، نزدیک چهل سال به عنوان رئیس تحقیقات دراین مؤسسه بین‌المللی مشغول به کار بوده‌است. از وی بیش از ۵۰ کتاب، مقاله و پژوهش در اروپا و آمریکا به چاپ رسیده است.

فعالیت‌ها
---------

اکبرزاده در سپتامبر ۱۹۹۲ از سوی مرکز تحقیقات علمی فرانسه مدال درجه یک علمی دریافت کرد. وی از ماه اکتبر ۱۹۵۷ تاکنون به عنوان مأمور، استاد و رئیس بخش تحقیقات با مرکز رسمی مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه و لابراتوار کلژ دو فرانس پاریس همکاری می‌کند.

وی تا کنون در سمینارها و کنفرانسهای علمی متعددی شرکت داشته و به عنوان سخنران به کشورهای مختلفی سفر کرده‌است. از جمله مهم‌ترین دستاوردهای او می‌توان به آثاری که در زمینهٔ هندسهٔ Finslerian Geometry منتشر کرده، اشاره نمود.

از وی بیش ازپ کتاب، مقاله و پژوهش در اروپا و آمریکا به چاپ رسیده‌است. آخرین مقالهٔ او با عنوان «عمومیتی از فضاهای اینشتین» در مجلهٔ Journal of Geometry and Physics منتشر شده‌است. از جمله کتابهای معروف وی نیز می‌توان به Initiation to Global Finslerian Geometry اشاره کرد.

سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور سابق ایران در سفری که به استان گیلان، زادگاه حسن اکبرزاده داشت، از او به عنوان یکی از دانشمندان برجستهٔ استان یاد کرد.  

تندیس این ریاضیدان و پژوهشگر گیلانی در سبزه میدان شهر رشت به چشم می‌خورد.

### تأسیس انسیتو تحقیقاتی و پژوهشی علوم پایه رشت

اکبرزاده در تیرماه ۱۳۹۳ ضمن دیدار با استاندار گیلان به منظور تأسیس انسیتو تحقیقاتی علوم پایه در رشت اعلام آمادگی کردو اظهار امیدواری کرد این مرکز تحقیقاتی طبق الگوی مرکز تحقیقاتی پلی تکنیک فرانسه که وی سال‌ها سابقه فعالیت در آن مرکز را دارد ساخته شود.

درگذشت
------

حسن اکبرزاده در صبح روز ۳ فروردین ۱۳۹۹ در سن ۹۳ سالگی در پاریس درگذشت.

منابع
-----

1. ↑  «معرفی مشاهیر گیلان در سایت صدا و سیمای مرکز گیلان». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۱۲.
2. 1 2  «در دانشگاه‌های ما دانشجو محقق بار نمی‌آید/ نیاز کشور ایجاد انسیتوهای تحقیقاتی در همه علوم است». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴.
3. 1 2  «پروفسور اکبرزاده از واگذاری ملک شخصی خود به دانشگاه گیلان برای تأسیس انسیتو تحقیقاتی علوم پایه خبر داد/70سال پیش پدرم عضو انجمن شهر بود». روابط عمومی شورای اسلامی کلانشهر رشت. ۱۱ تیر ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۴.
4. ↑  بیوگرافی پروفسور اکبرزاده در پایگاه الزویر
5. ↑  یادکرد خالی (کمک)
6. ↑  معرفی کتاب پروفسور اکبرزاده در سایت آمازون
7. ↑  زندگینامه حسن اکبرزاده  citytomb.com
8. ↑  «دو ریاضی‌دان برجسته ایرانی درگذشتند». رادیوزمانه.

| * ن
* ب
* و
ریاضیات در ایران |
| --- |
| ریاضیدانان | 

|  |  |
| --- | --- |
| قبل از قرن بیستم | 
* ابوالوفا محمد بوزجانی
* غیاث‌الدین جمشید کاشانی (قانون کاشانی)
* خیام (مثلث خیام-پاسکال, چهارضلعی خیام-ساکری)
* ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی
* محمدباقر یزدی
* ابوالعباس ایرانشهری
* نظام‌الدین حسن نیشاپوری
* ابوالعباس نیریزی
* کوشیار گیلانی
* عین‌القضات همدانی
* ابوالفتح اصفهانی
* ابوحاتم مظفر اسفزاری
* محمد بن موسی خوارزمی (الجبر والمقابله)
* نجم‌الدین القزوینی الکاتبی
* خواجه نصیرالدین طوسی
* ابوریحان بیرونی

 |
| معاصر | 
* مریم میرزاخانی
* کوچر بیرکار
* سارا زاهدی
* فریده فیروزبخت (قضیه فیروزبخت)
* اس.ال. حکیمی
* فریدون شهیدی
* حمید نادری یگانه
* اسماعیل بابلیان
* لطفی زاده (مجموعه‌های فازی, منطق فازی)
* عبادالله محمودیان
* سیاوش شهشهانی
* غلامحسین مصاحب (تئوری مقدماتی اعداد)
* امین شکراللهی
* محمدمهدی زاهدی
* محسن هشترودی
* ابوالقاسم قربانی
* حسن اکبرزاده
* رؤیا بهشتی زواره
* غلامرضا جهانشاهلو
* غلام‌حسین رهنما
* جعفر زعفرانی
* محمدهادی شفیعی‌ها
* پرویز شهریاری (دانشنامه ریاضی ایران)
* علی‌اکبر عالم‌زاده
* محمدتقی فاطمی
* مسعود فرزان
* علیرضا مدقالچی
* مهدی بهزاد
* بهمن مهری
* منوچهر وصال
* مهدی رجبعلی‌پور

 |

 | گل ها اثر هنری-ریاضیاتی حمید نادری یگانه ساخته شده توسط معادلات ریاضی |
| برندگان جوایز بین المللی | 

|  |  |
| --- | --- |
| مدال فیلدز | 
* مریم میرزاخانی (۲۰۱۴)
* کوچر بیرکار (۲۰۱۸)

 |
| جایزه انجمن ریاضی اروپا | 
* سارا زاهدی (۲۰۱۶)

 |
| جایزه ساتر در ریاضیات | 
* مریم میرزاخانی (۲۰۱۳)

 |

 |
| سازمان ها | 
* انجمن ریاضی ایران

 |
| موسسات | 
* پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
* مؤسسه تحقیقات ریاضی دکتر مصاحب

 |
| مفاهیم مرتبط | 
* جایزه محسن هشترودی

 |