**GNU C Library**
**کتابخانه گنوسی** (به انگلیسی: GNU C Library) که بیشتر glibc نامیده می‌شود، یک پیاده‌سازی کتاب‌خانه استاندارد سی توسط پروژه گنو است. با وجود نام آن، همچنین مستقیماً سی پلاس پلاس را نیز پشتیبانی می‌کند (و غیرمستقیم، زبان‌های برنامه‌نویسی دیگر). در اصل توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد برای سیستم‌عامل گنو نوشته شده‌بود. توسعه کتاب‌خانه توسط کمیته‌ای از سال ۲۰۱۱ توسط Ulrich Drepper، به عنوان مدیر همکاران و همکاران، بازبینی شد. در مارس ۲۰۱۲، کمیته راه‌بری، رأی به منحل کردن خود و حذف Drepper به نفع روند توسعه جامعه-محور به همراه مسئولیت نگهداری توسط Ryan Arnold, Maxim Kuvyrkov, Joseph Myers, Carlos O'Donell, و Alexandre Oliva (بدون قدرت تصمیم-سازی اضفه) داد.

پیشینه
------

glibc در ابتدا بیشتر توسط Roland McGrath نوشته شد، که او در دهه ۱۹۸۰ برای بنیاد نرم‌افزار آزاد فعالیت می‌کرد.

در فوریه ۱۹۸۸، FSF کتاب‌خانه glibc را به عنوان دارا بودن تقریباً کامل عملکردهای مورد نیاز ANSI C معرفی کرد. در ۱۹۹۲، عملکردهای استاندارد ANSI C-۱۹۸۹ و POSIX.1-1990 را داشت و در حال کار بر روی استاندارد POSIX.2 بود.

### یک انشعاب موقت

در حدود دهه ۱۹۹۰، توسعه‌دهندگان کرنل لینوکس، یک انشعاب از glibc گرفتند. انشعاب آنان، «Linux libc» نامیده شد و برای چند سال نگهداری می‌شد و نسخه‌های ۲ تا ۵ را انتشار داد.

هنگامی که FSF کتاب‌خانه glibc ۲٫۰ را در ژانویه ۱۹۹۷ منتشر کرد، انطباق بسیار بیشتری با استاندارد POSIX، عملکرد بهتر بین‌المللی‌سازی و چندزبانی، قابلیت IP نسخه ۶، دسترسی داده‌ای ۶۴بیتی، امکانات لازم برای برنامه‌های چندنخی، سازگاری با نسخه‌های بالاتر داشت و کُد آن قابل‌حمل‌تر شد. در این جا، توسعه‌دهندگان هسته لینوکس انشعاب خود را ادامه ندادند و به استفاده از glibc نسخه FSF بازگشتند.

با توجه به ریچارد استالمن، تغییرات ایجاد شده در Linux libc به خاطر حق‌تألیف، قابل ادغام شدن به libc نیست. وضعیت کُد مشخص نیست و پروژه گنو دربارهٔ حق‌تألیف و نویسندگان سخت‌گیر است.

پشتیبانی از سخت‌افزار و هسته
----------------------------

glibc در سیستم‌های با هسته‌ها و معماری سخت‌افزاری مختلف استفاده شده‌است. بیشترین استفاده آن در سیستم‌هایی با هسته لینوکس بر سخت‌افزار x۸۶ است، هرچند، رسماً سخت‌افزارهای x۸۶، موتورلا ۶۸۰x۰ و DEC Alpha, PowerPC, ETRAX CRIS, s390, Elbrus و SPARC را نیز پشتیبانی می‌کند. همچنین به‌طور رسمی هسته‌های هرد و لینوکس را پشتیبانی می‌کند. همچنین نسخه‌هایی با وصله‌های بسیار بر هسته‌های فری‌بی‌اس‌دی و نت‌بی‌اس‌دی اجرا می‌شوند (که سیستم‌های Debian GNU/kFreeBSD و Debian GNU/NetBSD بدین ترتیب ساخته شدند)، همچنین یک نسخه انشعاب‌یافته از OpenSolaris. همچنین یک نسخه ویرایش‌شده آن با نام libroot.so در BeOS و Haiku استفاده شد.

منابع
-----


* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «GNU C Library». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در October ۲۱، ۲۰۱۰.

| * ن
* ب
* و
زبان برنامه‌نویسی سی |
| --- |
| 
* انسی سی
	+ سی۸۹ و سی۹۰
* سی۹۹
* سی۱۱
* سی2x

 |
| کامپایلرها | 
* بورلند توربو سی
* کلنگ
* جی‌سی‌سی
* پی‌سی‌سی
* ال‌سی‌سی
* پلس‌سی
* پی‌سی‌سی
* تی‌سی‌سی
* ویژوال سی++
	+ سی++
	+ سی++/سی‌ایکس
* کامپایلر سی/سی++ واتکام

 |
| کتابخانه‌ها | 
* کتابخانه استاندارد سی
* جی‌لیب‌سی
* دایت‌لیب‌سی
* بی‌اس‌دی لیب‌سی
* uClibc
* Newlib
* EGLIBC
* بایونیک (نرم‌افزار)
* klibc
* libhybris
* musl

 |
| امکانات | 
* رشته‌ها
* نحو
* پیش‌پردازنده
* انواع داده‌ها و اعلان‌ها
* توابع

 |
| فرزندان سی | 
* سی++
* سی شارپ
* دی
* آبجکتیو-سی
* الف
* لیمبو
* گو
* والا
* MQL4
* کربن

 |
| سی و زبان‌های دیگر | 
* سی و سی++
	+ سازگاری
	+ عملگرها
* مقایسه سی و پاسکال
* کامپایلر سی به بایت‌کد جاوا

 |
| 
* **رده:زبان برنامه‌نویسی سی**

 |

| * ن
* ب
* و
پروژه گنو |
| --- |
| تاریخچه | بیانیه گنو ·  بنیاد نرم‌افزار آزاد (اروپا ·  هند ·  آمریکای لاتین) ·  تاریخچه نرم‌افزار آزاد | GNU is not a gnu |
| پروانه‌ها | پروانه عمومی همگانی گنو ·  گنو ال‌جی‌پی‌ال ·  آفرو جی‌پی‌ال ·  پروانه مستندات آزاد گنو ·  GPL linking exception |
| نرم‌افزارها | 
* گنو (انواع)
* گنو هرد
* لینوکس-لیبره
* کتابخانه سی گنو
* بش
* coreutils
* findutils
* Build System
* جی‌سی‌سی
* گنو بین‌یوتیلز
* گنو دیباگر
* گنو گراب
* گنوم
* گنو استپ
* گیمپ
* گنو ایمکس
* GNU TeXmacs
* گنو آکتیو
* آر
* کتاب‌خانه علوم گنو
* GMP
* Electric
* GNU Archimedes
* گنونت
* گنو پرایوسی گارد
* گنوزیلا (گنو آیس‌کت)
* گنو هیلس
* GNUmed
* لیلی‌پاند
* GNU Go
* شطرنج گنو
* جی‌نش
* گنو گیکس
* توزیع سامانه گیکس
* *بیشتر...*

 |
| سخنرانان عمومی | Alexandre Oliva ·  Benjamin Mako Hill ·  Bradley M. Kuhn ·  ابن ماگلن ·  Federico Heinz ·  Georg C. F. Greve ·  Loïc Dachary ·  Ricardo Galli ·  ریچارد استالمن ·  Robert J. Chassell ·  John Sullivan |
| دیگر موضوع‌ها | بحث نامگذاری گنو/لینوکس ·  *انقلاب اواس* ·  BadVista ·  Defective by Design |