ورزشگاه ریگلی در شیکاگو.
**بیسبال** نوعی ورزش گروهی است که با چوب و توپ توسط ۹ بازیکن در یک زمین چمن بازی می‌شود. بیس‌بال در قرن نوزدهم از ورزش انگلیسی کریکت ریشه گرفته‌است. چوبی که بازیکنان بیس‌بال به‌دست می‌گیرند «چُفته» نامیده می‌شود.

بیس‌بال ورزش ملی آمریکاست. به‌طور سنتی، در یکی از روزهای هر فصل حتی رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا در این ورزش شرکت می‌کند. شرکت وی به این ترتیب بود که یک توپ بیس‌بال را در محوطه بازی می‌انداخت و به این وسیله اولین مسابقه دوره‌ای فصل را در واشینگتن می‌گشود. چون اغلب آمریکاییان بیس‌بال بازی کردند تقریباً همه آنان به این بازی کاملاً آشنا هستند. اغلب مدارس و دانشکده‌ها تیم‌های بیس‌بال مخصوص خود را دارند. بیس‌بال، ورزش متداول میدان‌های ورزش و زمین‌های خالی در بعد از ظهرهای تابستان است.

بیس‌بال یک ورزش دسته‌جمعی است که در هر دسته ۹ نفر شرکت می‌کنند. یک مسابقه معمولی در ۹ دوره انجام می‌گیرد اما اگر در خاتمه این ۹ دوره نتیجه امتیازات طرفین مساوی باشد، دوره‌هایی به بازی اضافه می‌شود. در هر دوره بازیکن‌های یک دسته به نوبت چفته را در اختیار دارند تا آنکه بازیکنان «سوخته» پیدا کنند.

توپ‌های بیس‌بال و چفته‌ها را در نهایت دقت تهیه می‌کنند. توپ‌ها را از چوب‌پنبه، لاستیک، نخ، و پوست اسب می‌سازند. وزن توپ در حدود ۱۵۰ گرم و قطرش حدود ۷ سانتیمتر است. چفته‌ها را معمولاً از چوب زبان گنجشک می‌تراشند. حداکثر طول چفته‌ها ۱۰۶ سانتی‌متر و حداکثر قطر آن‌ها حدود ۲ سانتی‌متر است.

سافت‌بال نوعی از بیس‌بال است که توپ آن نرم‌تر و بزرگتر است. خانه‌ها به هم نزدیک‌ترند، اما قوانین آن بازی شبیه قوانین بیس‌بال است.

پیدایش
------

الکساندر کارترایت، مخترع بازی مدرن بیسبال
شاید هیچ‌کس را نتوان به تحقیق مخترع بیسبال دانست. این بازی خود به خود از بازی‌های متداول پیشین ناشی شده‌است. بیس‌بال از بازی‌های متعددی که با چوب و توپ بازی می‌شدند اشتقاق پیدا کرده‌است. از جمله این بازی‌ها می‌توان ورزش قدیمی راوندر که در آمریکای شمالی بازی می‌شد، ورزش انگلیسی کریکت و ورزش بسیار قدیمی رومانیائی اُینا را نام برد.

نخستین مسابقه ورزش مدرن بیس‌بال که در اسناد نوشتاری گزارش شده‌است، به مسابقه‌ای در ۴ ژوئن ۱۸۳۸ در بیچ‌ویل، انتاریو، کانادا مربوط می‌شود. بیسبال در دهه ۱۸۶۰ حالت نیمه‌حرفه‌ای پیدا کرد. نخستین تیم کاملاً حرفه‌ای بیس‌بال در ایالات متحده، تیم سینسیناتی رد استاکینگز بود که در ۱۸۶۹ تشکیل شد.

در کوپرزتاون نیویورک سالن بیسبال مشهوری قرار دارد و آن را برای این در این محل ساخته‌اند که یکی از بنیان‌گذاران بزرگ بیسبال به نام ابنر دبلدی در آن محل ابعاد محوطه بیسبال را در سال ۱۸۳۹ طرح‌ریزی کرد. اما بازی‌هایی شبیه بیسبال سال‌های پیش از ۱۸۳۹ متداول بوده‌است.

لیگ برتر بیسبال آمریکا
----------------------

مقالهٔ اصلی: لیگ برتر بیسبال آمریکا
ام‌ال‌بی یا لیگ برتر بیسبال آمریکا (Major League Baseball) مهم‌ترین لیگ حرفه‌ای بیسبال در آمریکای شمالی است.

بیس‌بال در خارج از آمریکا
-------------------------

نخستین لیگ رسمی بیسبال در خارج از آمریکا و کانادا سال ۱۸۷۸ در کوبا شکل گرفت. کوبائی‌ها سابقه درخشانی در بیسبال دارند و تیم‌ملی آن‌ها از هنگام شروع مسابقات بین‌المللی در اواخر دهه ۱۹۳۰ همواره یکی از قوی‌ترین تیم‌های دنیا بوده‌است.

لیگ‌های حرفه‌ای بیس‌بال پس از جنگ جهانی اول در کشورهای دیگری هم آغاز به‌کار کردند. از جمله؛

* هلند (۱۹۲۲)
* استرالیا (۱۹۳۴)
* ژاپن (۱۹۳۶)
* پورتوریکو (۱۹۳۸)

ایتالیا در سال ۱۹۴۸ دومین کشور اروپایی شد که لیگ بیسبال را در کشور خود برگزار می‌کرد.
بعد از جنگ جهانی دوم بیسبال در بسیاری از کشورهای آمریکای مرکزی و کشورهای حوزه دریای کارائیب طرفداران زیادی یافت. برجسته‌ترین لیگ‌های بیسبال در آمریکای لاتین؛

* مکزیک در ۱۹۴۵
* ونزوئلا در ۱۹۴۸
* دومینیکن در ۱۹۵۱

از دهه هفتاد رقابت‌های کارائیب بنیان‌نهاده‌شد، مسابقاتی که میان تیم‌های برتر چهار کشور حاشیه دریای کارائیب؛ مکزیک، دومینیکن، کوبا و ونزوئلا برگزار می‌شود.

### بیسبال در آسیا

یو درویش بازیکن محبوب ایرانی-تبار در لیگ ملی ژاپن
ژاپن یکی از اولین کشورهایی بود که بیسبال به آن راه‌یافت. بیسبال خیلی زود مهم‌ترین ورزش گروهی ژاپن شد. در سال ۱۹۳۶ نیپون بیسبال لیگ شروع به‌کار کرد. ۸۶۴ مسابقه این لیگ در سال ۲۰۰۶ بیش از بیست میلیون و چهارصد هزار تماشاگر داشت و چهارمین لیگ پرتماشاگر دنیا بود (پس از ام‌ال‌بی، ان‌بی‌ای و ان‌اف‌ال سه لیگ آمریکایی بیسبال، بسکتبال و هاکی روی یخ).

ژاپنی‌ها و آمریکایی‌ها این ورزش را به دیگر کشورهای شرق آسیا هم بردند و بیسبال به‌سرعت ورزش گروهی اول کره‌جنوبی و تایوان شد. لیگ حرفه‌ای بیسبال در کره‌جنوبی از ۱۹۸۲ و در تایوان از ۱۹۹۰ شکل گرفت. چین و فلسطین هم دو کشور آسیایی دیگری هستند که به ترتیب در ۲۰۰۳ و ۲۰۰۷ لیگ حرفه‌ای بیسبال را تشکیل دادند.

بیسبال در سال ۱۹۹۴ وارد بازی‌های آسیایی هم شد. ژاپنی‌ها این رشته را در تقویم مسابقات هیروشیما قرار دادند، سه دوره اول این مسابقات با قهرمانی تیم ملی ژاپن به پایان رسید، اما در آخرین دوره مسابقات در سال ۲۰۰۶ تیم ملی بیسبال تایوان با شکست پنج تیم دیگر شرکت‌کننده (ژاپن، کره‌جنوبی، چین، تایلند، فیلیپین) به قهرمانی رسید.

بیسبال در ایران
---------------

در سال ۱۳۷۴ فدراسیون این رشته در ایران تشکیل شد در سال ۱۳۸۶ اولین دوره لیگ با حضور ۶تیم برگزار شد اما در سال بعد تعداد تیم‌ها به ۱۲ رسید

محبوبیت
-------

این ورزش در بسیاری از نقاط دنیا به‌ویژه آمریکای شمالی و مرکزی و شرق آسیا بسیار پرطرفدار است.

بیسبال ورزش ملی یا پرطرفدارترین ورزش ایالات متحده آمریکا، کوبا، پورتوریکو، دومینیکن، پاناما، نیکاراگوئه، ونزوئلا در قاره آمریکا و همچنین ژاپن، کره جنوبی و تایوان در آسیا است.

بیسبال در المپیک
----------------

از المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا دو رشته ورزشی بیسبال و سافت‌بال در تقویم المپیک قرار گرفتند و مقررشد تا مسابقات سافت‌بال در گروه بانوان و بیسبال در گروه آقایان برگزار شود.

اما در جلسه سال ۲۰۰۵ کمیته بین‌المللی المپیک در سنگاپور برای تعیین میزبانی المپیک ۲۰۱۲ این دو رشته اولین قربانیان سیاست کاهش و جلوگیری از گسترش تعداد ورزش‌کاران و مسابقات و رشته‌های ورزشی المپیک شده و از برنامه مسابقات المپیک لندن حذف شدند.

اما در نهایت در تاریخ ۱۳ مرداد ۱۳۹۵ هیئت اجرایی کمیته بین‌المللی المپیک در جلسه خود که در حاشیه برگزاری مسابقات المپیک ریو برگزار شد به پیوستن بازی‌های بیسبال و سافتبال به بازی‌های المپیک ۲۰۲۰ ژاپن پس از حذف این دو رشته در سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۶ رأی مثبت داد.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بیسبال موجود است. |

* وبگاه رسمی لیگ سراسری بیسبال آمریکا
* وبگاه رسمی انجمن بیس بالو سافت بال ایران
* ویدئو: امتیازگیری با چنگ و دندان در زمین بیسبال

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6  موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶. (در مالکیت عمومی به خاطر قدمت). مدخل: بیسبال.
2. ↑  Nagata, Yoichi and Holway, John B. (1995). "Japanese Baseball", in Pete Palmer: Total Baseball, fourth edition, New York: Viking Press, 547
3. ↑
4. ↑  «تمرین تیم بیسبال طیف تهران». *ایرنا*. ۲۰۱۹-۰۱-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۶-۱۴.

| * ن
* ب
* و
ورزش‌های المپیک تابستانی |
| --- |
| برنامه اصلی | 
* ورزش‌های آبی
	+ شنای موزون
	+ شیرجه
	+ شنا
	+ واترپلو
* تیراندازی با کمان
* دو و میدانی
* بدمینتون
* بسکتبال
	+ ۳\*۳
* بوکس
* قایقرانی
	+ اسلالوم
	+ اسپرینت
* دوچرخه‌سواری
	+ BMX racing
	+ Freestyle BMX
	+ کوهستان
	+ جاده
	+ پیست
* سوارکاری
	+ درساژ
	+ Eventing
	+ پرش با اسب
* شمشیربازی
* هاکی روی چمن
* فوتبال
* گلف
* ژیمناستیک
	+ ژیمناستیک هنری
	+ ژیمناستیک ریتمیک
	+ ترامپولین
* هندبال
* جودو
* پنج‌گانه مدرن
* روئینگ
* راگبی ۷ نفره
* قایقرانی بادبانی
* تیراندازی
* تنیس روی میز
* تکواندو
* تنیس
* سه‌گانه
* والیبال
	+ والیبال ساحلی
* وزنه‌برداری
* کشتی
	+ کشتی آزاد
	+ کشتی فرنگی

 |
| اضافه‌شده برای ۲۰۲۰ | 
* بیسبال / سافت‌بال
* کاراته
* اسکیت‌بردینگ
* کوهنوردی ورزشی
* موج‌سواری

 |
| 
* *همچنین ببینید:* ورزش‌های پارالمپیک و ورزش‌های المپیک زمستانی

 |

| * ن
* ب
* و
ورزش‌های تیمی وابسته |
| --- |
| 
* ورزش
* نهادهای نظارتی
* ورزشکاران
* ورزش ملی

 |
| ورزش‌های بسکتبال | 
* بسکتبال (ساحلی، ناشنوایان، ۳ نفره، در آب، با ویلچر)
* کستوبال
* کرفبال
* نتبال (فستنت، سالنی، باویلچر)
* اسلمبال

 |
| انواع فوتبال | 

|  |
| --- |
| 
* فوتبال (ساحلی، فوتسال، سالنی، پارالمپیک، قطع عضو، خیابانی، با ویلچر برقی)
* استرالیایی (فوتبال لایتینگ، مترو فوتی، نه نفره، رِس فوتی)
* Circle rules football
* گیلیک (زنان)

 |
| انواع گریدیرون | 
* آمریکایی (۸ نفره، فلگ، ۹ نفره، ۶ نفره، اسپرینت، تاچ)
* فوتبال کانادایی
* سالنی (آرنا)

 |
| انواع هایبرید | 
* آئوستوس
* فوتبال بین‌المللی
* کرونوم
* فوتبال ساموآ
* فوتبال یونیورسال
* وولاتا

 |
| انواع فوتبال در قرون وسطی | 
* با گیم
* کَد
* کالچیو فیورنتینو
* کمپینگ
* Cnapan
* هورلینگ کورنی
* کوجو
* هارپاستوم
* کمری
* کی-او-راهی
* لا سئول
* للو بورتی
* مارن گروک
* مب فوتبال
* Royal Shrovetide
* بالا و پایین
* یوبی لاکپی

 |
| انواع راگبی | 
* ساحلی
* ۱۳ نفره (لیگ) (مسترز، مینی، مود، ۹ نفره، ۷ نفره، تگ، تاچ، با ویلچر)
* ۱۵ نفره (اتحاد) (فلگ آمریکایی، مینی، ۷ نفره، در برف، تگ، تاچ، ۱۰ نفره)

 |

 |
| ورزش‌های هندبال | 
* چکی
* گلبال
* هندبال (ساحلی)
* روی چمن
* هندبال فریسکی
* توربال

 |
| ورزش‌های امن پناه | 
* بیسبال (اکستریم)
* برنبال
* بیسبال بریتانیایی
* کریکت (سالنی، limited overs، ODI، test، بیست آوره)
* لانگبال دانمارکی
* کیکبال
* لاپتا
* اولینا
* آور لاین
* پساپالو
* راندرز
* سافتبال
* استولبال
* تون بال
* ویگورو

 |
| ورزش‌های چوب و توپ | 

|  |
| --- |
| 
* کاماگ
* شینتی-هورلینگ
* هورلینگ (کاموگی)
* نوتی
* لاکراس (باکس لاکراس، روی چمن، اینترکراس، زنان)
* پولوکراس
* شینتی

 |
| ورزش‌های هاکی | 
* بال هاکی
* باندی (رینک)
* برومبال
* روی چمن (سالنی)
* فلورهاکی
* فلوربال
* روی یخ (پاور)
* رینگت
* روسال
* اسکیترهاکی
* معلولان
* خیابانی
* زیر آب
* روی یخ زیر آب
* با یکچرخه

 |
| ورزش‌های چوگان | 
* کانو پولو
* چوگان کابویی
* با دوچرخه
* با فیل
* هورسبال
* پاتو
* چوگان
* با غژگاو

 |

 |
| ورزش‌های توپ بالای تور | 
* بیریبال
* باسبال
* فیستبال
* فوتبال تنیس
* فوتوالی
* جیانزی
* پتاکا
* سپک تاکرا
* ثروبال
* والیبال (ساحلی، نشسته)
* بال بدمینتون

 |
| ورزش‌های دیگر | 
* ایرسافت
* پیلوتای باسکی (فرون‌تنیس، جای آلای، زیر)
* بزکشی
* کرلینگ
* سایکلبال
* وسطی
* گیتبال
* کبدی
* خوخو
* کینبال
* هفت‌سنگ
* کوئیدیچ مشنگ ها
* پینت‌بال
* پتانک
* رولبال
* رولر دربی
* اولاما
* التیمیت فریزبی
* راگبی زیرآب
* واترپلو
* راگبی با ویلچر
* فوتبال زیرآب
* ویرلیبال
* یوکیگاسن
* دست‌رشته

 |