کوچکترین عدد صحیح مثبتی که بر دو یا تعداد بیشتری از اعداد صحیح بخش‌پذیر باشد
نمودار وِنی از کوچکترین مضارب مشترک ترکیبات مختلفی از ۲، ۳، ۴، ۵ و ۷ (در اینجا ۶ نادیده انگاشته شده، چرا که به صورت ۳×۲ بوده و هردوی ۲ و ۳ نیز قبلاً نمایش داده شده‌اند). به عنوان مثال، بازی ورقی را در نظر بگیرید که ورق‌های آن باید به‌طور مساوی، حداکثر بین ۵ بازیکن تقسیم شوند، در این حالت حداقل نیاز به ۶۰ ورق بازی است. همانگونه که در نمودار فوق نیز مشاهده می‌گردد، اشتراک ۲، ۳، ۴، و ۵ عدد ۶۰ بوده که در مجموعه ۷ واقع نشده.
در حساب و نظریه اعداد، **کوچکترین مضرب مشترک (اختصاری ک. م. م)** (به انگلیسی: Least Common Multiple) (اختصاری LCM) از دو عدد صحیح *a* و *b* را اغلب به صورت (LCM**(a, b** نمایش داده که کوچکترین عدد صحیح مثبتی است که بر هردوی *a* و *b* بخش پذیر می‌باشد. از آنجا که تقسیم بر صفر **تعریف نشده**، تعریف ک.م.م. تنها زمانی معنادار است که *a* و *b* هردو مخالف صفر باشند. با اینحال، برخی از مؤلفان {\displaystyle \operatorname {lcm} (a,0)} را برای تمام *a*‌ها برابر با صفر تعریف می‌کنند، به این دلیل که ک.م.م. را کوچکترین کران بالایی در مشبکه بخش‌پذیری تعریف می‌نمایند.

همچنین ک.م.م. را می‌توان آن قبل از جمع، تفریق یا مقایسه کسرها به کار برد. ک.م.م. بیش از دو عدد صحیح نیز خوش‌تعریف است: در این حالت ک.م.م. برابر با کوچکترین عدد صحیح مثبتی است که بر هرکدام از آن‌ها بخش‌پذیر باشد.

تعریف
-----

فرض کنید a\_{1},a\_{2},...a\_{n} اعداد صحیح و ناصفر باشند. در میان مضرب‌های مشترک مثبت a\_{1},a\_{2},...a\_{n} کوچکترین عدد را (که بنا بر اصل خوش ترتیبی وجود دارد.) کوچکترین مضرب مشترک a\_{1},a\_{2},...a\_{n} می‌نامیم و آن را با ‍[a\_{1},a\_{2},...a\_{n}] نشان می‌دهیم.

قضیه
----

اگر a\_{1},a\_{2},...a\_{n} اعدادی صحیح و ناصفر باشند، هر مضرب مشترک آن‌ها بر [a\_{1},a\_{2},...a\_{n}] بخش‌پذیر است.

**برهان:** اگر k مضرب مشترکی از a\_{1},a\_{2},...a\_{n} باشد، بنابر الگوریتم تقسیم اعدادی صحیح مانند q و r وجود دارند که

(۱) k=[a\_{1},a\_{2},...a\_{n}]q+r و 0\leq r<[a\_{1},a\_{2},...a\_{n}]

از طرف دیگر
a\_{i}|[a\_{1},a\_{2},...a\_{n}] و a\_{i}|k برای هر 1\leq i\leq n

بنابراین
a\_{i}|r

یعنی r مضربی مشترک از a\_{1},a\_{2},...a\_{n} است. در نتیجه اگر r>0، آنگاه r\geq [a\_{1},a\_{2},...a\_{n}]، که با نابرابری سمت راست (۱) تناقض دارد بنابراین r=0 و k|[a\_{1},a\_{2},...a\_{n}]

محاسبه ک.م.م.
-------------

برای محاسبه ک.م.م. می‌توان همه اعداد را به عوامل اول تجزیه کرد. ک.م.م. برابر حاصل ضرب عوامل مشترک با توان بزرگتر و عوامل غیر مشترک می‌شود. همچنین می‌توان ک.م.م. را به کمک ب.م.م. تعریف نمود: از آنجا که ب م م دو عدد برابر با حاصل ضرب آنها تقسیم بر ک.م.م. آنها است، ک.م.م. دو عدد برابر با حاصل ضرب آنها تقسیم بر ب.م. م آنهاست:

{\displaystyle \operatorname {lcm} (a,b)={\frac {|a\cdot b|}{\gcd(a,b)}}}

از آنجا که ب.م.م. دو عدد شمارنده هر دو است، بهتر است اول تقسیم و سپاس ضرب کرد که بدین ترتیب ک.م.م. به این شکل تعریف خواهد شد:

{\displaystyle \operatorname {lcm} (a,b)=\left({|a| \over \gcd(a,b)}\right)\cdot |b|=\left({|b| \over \gcd(a,b)}\right)\cdot |a|.}

جستارهای وابسته
---------------

* بزرگ‌ترین مقسوم‌علیه مشترک

ارجاعات
-------

1. 1 2  "Comprehensive List of Algebra Symbols". *Math Vault* (به انگلیسی). 2020-03-25. Retrieved 2020-08-30.
2. 1 2  Weisstein, Eric W. "Least Common Multiple". *mathworld.wolfram.com* (به انگلیسی). Retrieved 2020-08-30.
3. ↑  Hardy & Wright, § 5.1, p. 48
4. ↑  (Long 1972، ص. 39)
5. ↑  Slavin, Keith R. (2008). "Q-Binomials and the Greatest Common Divisor". *INTEGERS: The Electronic Journal of Combinatorial Number Theory*. University of West Georgia, Charles University in Prague. **8**: A5. Retrieved 2008-05-26.
6. ↑  (Long 1972، ص. 33)
7. ↑  (Pettofrezzo و Byrkit 1970، ص. 34)

منابع
-----

* Crandall, Richard; Pomerance, Carl (2001), *Prime Numbers: A Computational Perspective*, New York: Springer, ISBN 0-387-94777-9
* Hardy, G. H.; Wright, E. M. (1979), *An Introduction to the Theory of Numbers (Fifth edition)*, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-853171-5
* Landau, Edmund (1966), *Elementary Number Theory*, New York: Chelsea
* Long, Calvin T. (1972), *Elementary Introduction to Number Theory* (2nd ed.), Lexington: D. C. Heath and Company, LCCN 77-171950
* Pettofrezzo, Anthony J.; Byrkit, Donald R. (1970), *Elements of Number Theory*, Englewood Cliffs: Prentice Hall, LCCN 77-81766


| * ن
* ب
* و
کسرها و نسبت‌ها |
| --- |
|  | تقسیم و نسبت | 
* مقسوم: مقسوم‌علیه = خارج قسمت

 | The ratio of width to height of standard-definition television. |
| کسر | 
* مخرج / صورت = خارج قسمت

 |
| 
* Algebraic
* ابعادی
* دودویی
* مسلسل
* ده‌دهی
* Dyadic
* Egyptian
* طلایی
	+ Silver
* عدد صحیح
* Irreducible
	+ Reduction
* LCD
* فاصلهٔ موسیقی
* اندازه کاغذ
* درصد
* Unit

 |