recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**جلال‌الدین باقر چلبی** (به ترکی استانبولی: Celaleddin Bakir Celebi)، پدر اسین چلبی (به ترکی استانبولی: Esin Celebi) بود. وی بزرگ طریقه مولویه و به قول عبدالباقی گولپینارلی وی مولوی زمان خود بوده‌است. وی این مثنوی‌شناس برجسته بود و عمر خود را صرف نشر معارف مولوی کرد وی به چندین زبان دنیا تسلط داشت و زبان فارسی را بسیار دوست می‌داشت.

طریقه مولویه
------------

با بنیان‌گذاری ترکیه مدرن در سال ۱۹۲۲ از سوی مصطفی کمال آتاترک جمهوری لائیک ترکیه بسیار کوشید تا طریقه مولویه را تحت فشارهای گوناگون از تلاش شان باز دارد و به این منظور گولپینارلی از تدریس در دانشگاه منع شد و جلال الدین باقر چلبی را نیز بعد از تعطیلی مولوی خانه‌ها و ممنوعیت هرگونه فعالیت برای طریقت مولویه از کشور تبعید کردند.

در آن زمان مولوی خانه‌ها مرکز اجتماع فقرا (دراویش) و نشر عرفان و آموزش الاهیات و مثنوی خوانی بوده. در ایران مشابه این مولوی خانه‌ها مکان‌هایی داریم که به آن خانقاه می‌گویند.

با روی کار آمدن دولت اسلام گرای اردوغان بیشتر محدودیت‌های طریقه مولویه عملاً از میان رفت و سفارت ترکیه در تهران کتابخانه خود را به نام گولپینارلی نام‌گذاری کرد و از اسین چلبی نواده مولوی برای افتتاح آن دعوت کرد.

جستارهای دیگر
-------------

* بنیاد بین‌الملی مولانا
* جلال‌الدین محمد بلخی
* اسین چلبی
* حسام‌الدین حسن چلبی

منبع
----

* 

1. ↑  خانم اسین چلبی
**آرماندو پیکی** (به ایتالیایی: Armando Picchi) بازیکن فوتبال و اهل ایتالیا است که از سال ۱۹۶۴ میلادی عضو تیم ملی فوتبال ایتالیا بوده و در ۱۲ بازی ملی حضور داشته‌است. او که یک مدافع وسط بود در بازی‌های ملی‌اش گلی به ثمر نرساند.
آرماندو پیکی آخرین بازی ملی خود را در سال ۱۹۶۸ میلادی انجام داد.
او برای تیم‌های فوتبال لیورنو و اینتر میلان ایتالیا بازی‌های زیادی را در سری آ انجام داده است. او در سال ۱۹۷۱ و در حالی‌که مربی تیم یوونتوس بود، به‌دلیل ابتلا به بیماری سرطان در ۳۵ سالگی درگذشت.
ورزشگاه خانگی تیم فوتبال لیورنو به‌نام آرماندو پیکی نام‌گذاری شده است.هلنینو هرارا مربی وقت اینترمیلان با بکار گیری تکنیک خاصی از مربی گری که با تاکید فراوان بر دفاع است توانست به دو قهرمانی پیاپی (1964\_1963) در لیگ قهرمانان برسد که کلیدی ترین مهره این تکنیک آرماندو پیکی بود.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست بازیکنان تیم ملی فوتبال ایتالیا

منابع
-----

1. ↑  "Italy international footballers of all-time" (به انگلیسی). eu-football.info. Retrieved 23 Sep 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک بازیکن فوتبال است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جلزا** (به مالتی: Ġellewża) (تلفظ:الگو:D͡ʒɛɫɫeʊ̯za) یک نوع انگور تیره بومی به جزیره مالت است. فقط تعداد کمی از این شراب ساخته می‌شود چون بیشتر شراب‌ها در جزیره گیرجنتینا هستند. دیگر شراب‌های پرطرفدار شارلونی و کاربنه ساوین هستند.

سبک
---

جلزا برای درست کردن شراب قرمز و همچنین شراب‌های کمی گازدار نیز استفاده می‌شود.

استفاده
-------

به این خاطر که بیشتر جلزای تولید شده در خود مالت تولید می‌شود و عامل جذب توریست است، جلزای بسیار کمی در بیرون از جزیره یافت می‌شود. بعلاوه، به علت گرمایش جهانی، خطر انقراض انگور بومی به خاطر خشکی بیشتر نیز وجود دارد.

بسیاری بر این باورند که قدمت این شراب به بیش از ۲۰۰۰ سال پیش بر می‌گردد.

جستارهای وابسته
---------------

* شراب مالتی
* گیرجنتینا

منابع
-----

1. ↑  updated 05-Jun-2019, Last. "Gellewza Wine Information". *Wine-Searcher*.
2. ↑  Fabricant, Florence (6 January 2015). "A Secret Hidden in the Mediterranean". *The New York Times*.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مالت است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
آزمایش تنفس بر روی داوطلب استفاده می‌شود
**آزمایش مواد مخدر** (به انگلیسی: Drug test) یک تجزیه و تحلیل فنی از یک نمونه بیولوژیکی است، به عنوان مثال ادرار، مو، خون، نفس، عرق، یا مایع بزاق دهان - برای تعیین وجود یا نبود داروهای اصلی یا متابولیت‌های آنها. کاربردهای عمده آزمایش مواد مخدر شامل تشخیص وجود استروئیدهای افزایش‌دهنده کارکرد در ورزش، غربالگری کارفرمایان و افسران آزادی مشروط / مشروط برای مواد مخدر ممنوع‌شده توسط قانون (مانند کوکائین، مت‌آمفتامین و هروئین) و آزمایش افسران پلیس برای وجود و غلظت الکل (اتانول) در خون است که معمولاً به عنوان BAC (محتوای الکل خون) نامیده می‌شود. آزمایش‌های BAC معمولاً از طریق دستگاه تنفسی انجام می‌شود، در حالی که آزمایش ادرار برای اکثر آزمایش‌های دارویی در ورزش و محل کار استفاده می‌شود. چندین روش دیگر با درجه‌های مختلفی از دقت، حساسیت (آستانه تشخیص/برش)، و دوره‌های تشخیص وجود دارد.

آزمایش مواد مخدر ممکن است به آزمایشی نیز اشاره داشته باشد که تجزیه و تحلیل شیمیایی کمی از یک داروی غیرقانونی را ارائه می‌دهد که معمولاً برای کمک به مصرف مسئولانه دارو در نظر گرفته شده‌است.

منابع
-----

1. ↑  "I spent my weekend testing drugs at a festival". *The Independent*. 25 July 2016. Retrieved 18 May 2017.
***جهیزیه‌ای برای رباب*** فیلمی به کارگردانی سیامک شایقی و نویسندگی اصغر عبداللهی محصول سال ۱۳۶۶ است.

خلاصه داستان
------------

رباب نامزد پسرعموی خود، کامل است. پدر رباب، علی ویس، صیاد مروارید است و به بیماری تنگی نفس دچار است. مادر کامل از خانواده عروس خواسته‌است که دخترشان را با جهیزیه خانه داماد بفرستند. علی ویس به منظور تهیه جهیزیه برای صید صدف و یافتن مروارید تلاش می‌کند، فرزند او خادم نیز به دور از چشم پدر به کمک دوستش خدر به صید می‌رود تا جهیزیه خواهر را فراهم کند. تلاش آن‌ها نتیجه‌ای نمی‌دهد. مادر داماد به خانه علی ویس می‌رود و شرط خود را تعدیل می‌کند. مراسم عروسی برگزار می‌شود. خادم شب عروسی صدفی به رباب می‌دهد. رباب صبح روز بعد صدف را می‌گشاید و مرواریدی در آن می‌یابد.

بازیگران
--------

* پروانه معصومی
* هادی اسلامی
* ایرج طهماسب
* فاطمه معتمدآریا
* فهیمه راستکار
* سامی تحصنی
* مهری مهرنیا
* منوچهر افسری
* هومن خسروی
* حسن رواده
* نسا رواده

منابع
-----

* «جهیزیه‌ای برای رباب». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.
* «لیست کامل عوامل فیلم جهیزیه‌ای برای رباب». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
کاسهٔ زرین جهوتی (موزهٔ لوور)
دستبند طلایی ژنرال جهوتی (موزه ملی آثار باستانی لیدن)
**جهوتی** (انگلیسی: Djehuty) که با نام‌های **تحوتی** و **تحوتئی** هم شناخته می‌شود، یک ژنرال ارتش در دوران حکومت تحوتموس سوم (سلطنت از ۱۴۷۹ تا ۱۴۲۵ پیش از میلاد) از دودمان هجدهم مصر در مصر باستان بود. او قهرمان اصلی داستان «تسخیر یافا» است. جهوتی در اسناد معاصر مصر، القابی چون «*کاتب پادشاه*»، «*سرپرست سپاهیان*» (ژنرال) و «*مباشر کشورهای خارجی شمالی*» را یدک می‌کشد.

جهوتی امروزه به واسطهٔ دو منبع شناخته می‌شود: آرامگاه دست‌نخوردهٔ او در سال ۱۸۲۴ در سقاره کشف شد. وی همچنین شخصیت اصلی داستان مصری «تسخیر جوپا» (یافای امروزی) است. حکایت این ماجرا که بر روی پاپیروس نوشته شده‌است، امروزه در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود. اشیایی که در مقبره جهوتی یافت شد شامل یک کاسه از جنس طلای خالص، یک سیمین که (در موزه لوور، چهار خمرهٔ کانوپی فلورانس، یک طلسم به شکل سرگین‌غلتان، یک دستبند زرین (در موزه موزه ملی آثار باستانی لیدن) و خنجر شخصی جهوتی (در موزهٔ دارمشتات) است. اطلاعات چندانی از تابوت و مومیایی جهوتی در دست نیست، اگرچه کاشف آرامگاه وی برناردینو درووتی، اشاره‌ای گذرا به آنها کرده‌است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Djehuty (general)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۲۲.


|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جهوتی (ژنرال) موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد افراد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آرسنی آلکساندروویچ تارکوفسکی** (روسی: Арсе́ний Алекса́ндрович Тарко́вский؛ ۲۴ ژوئن ۱۹۰۷ – ۲۷ مهٔ ۱۹۸۹) شاعر، مترجم، زبان‌شناس، و نویسنده اهل اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بود. از او به عنوان یکی از بزرگترین شاعران روسی در قرن بیستم یاد می‌شود. وی پس از مرگ برنده جایزه دولتی اتحاد شوروی شد.  

آرسنی تارکوفسکی پدر کارگردان نامدار روسی آندری تارکوفسکی بود. آندری از اشعار پدرش در فیلم‌های آینه و استاکر استفاده کرده‌است.

زندگی
-----

آرسنی الکساندرویچ تارکوفسکی در تاریخ ۲۴ ژوئن ۱۹۰۷ در کیرووهراد امپراتوری روسیه به دنیا آمد. (کیرووهراد در حال حاضر در خاک اوکراین قرار دارد) پدرش الکساندر تارکوفسکی کارمند بانک و بازیگر غیرحرفه‌ای بود و یک انقلابی ضد تزار نارودنیک بود. مادرش ماریا دانیلونا راچکفسکایا نام داشت. در سال ۱۹۲۱ آرسنی به همراه دوستانش اشعاری دربارهٔ لنین چاپ کردند که به خاطر آن اشعار دستگیر و جهت اعدام به شهر میکولائیف اعزام شدند. آرسنی تارکوفسکی تنها کسی بود که توانست بگریزد.  

در سال ۱۹۲۴ آندری به مسکو نقل مکان کرد و در روزنامه گودک مشغول به کار شد. در همان زمان با اسیپ ماندلشتام و مارینا تسوتایوا آشنا شد. در سال‌های ۱۹۲۵ تا ۱۹۲۹ مشغول به تحصیل ادبیات در دانشگاه شد. در آن زمان او اشعاری از زبان‌های ترکمنی، گرجی، ارمنی و عربی به روسی ترجمه کرد. با شروع جنگ جهانی دوم او به صورت داوطلبانه به عنوان خبرنگار جنگی در روزنامه ارتش مشغول به کار شد و در سال ۱۹۴۳ در عملیاتی از ناحیه پا مجروح شد. جراحتش در نهایت تبدیل به قانقاریا شد و پزشکان مجبور به قطع عضو وی شدند.  

آرسنی تارکوفسکی آثار و اشعاری از نظامی گنجوی، ابوالعلا معری، مختوم‌قلی فراغی، سایات‌نووا، واژا پشاولا، آدام میتسکیه‌ویچ را به روسی ترجمه کرد. اولین مجموعه شعر آرسنی با نام *پیش از برف* در سال ۱۹۶۲ به چاپ رسید.  

او که بیشتر عمرش را در مسکو سپری کرده بود در تاریخ ۲۷ مه ۱۹۸۹ در مسکو درگذشت. وی در همان سال و پس از مرگ برنده جایزه دولتی اتحاد شوروی شد.

پانویس
------

1. ↑  "زندگینامه" (به انگلیسی). Retrieved 28 June 2015.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arseny Tarkovsky». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۵.
* «Arseny\_Tarkovsky». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۵.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آرسنی تارکوفسکی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد شاعر است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
مقالهٔ اصلی: ذخیره‌سازی فصلی انرژی حرارتی
**جغرافیای خورشیدی سالانه**، گرمایش غیرفعال خورشیدی را حتی در مناطق سرد و معتدل و مه آلود شمال نیز قابل استفاده می‌کند. این سیستم از زمین زیر یا اطراف ساختمان به عنوان یک توده گرمایی برای گرم و سرد کردن ساختمان استفاده می‌کند. پس از یک تأخیر حرارتی هدایتیِ طراحی شدهٔ شش‌ماهه، گرمای ذخیره شده به فضاهای مسکونی باز می‌گردد یا از آن‌ها خارج می‌شود. در آب و هوای گرم، قرار دادن کلکتور به سمت آسمان بسیار سردِ شب در زمستان، می‌تواند ساختمان را در تابستان خنک کند.

تأخیر حرارتی شش‌ماهه بوسیله حدود سه متر (ده پا) خاک، فراهم شده است. یک دامنهٔ خاکی عایق با عرض شش متر (۰۲ فوت) در اطراف ساختمان، باران و برف ذوب شده در خاک را جمع‌آوری کرده و نگه می‌دارد، که معمولاً در زیر ساختمان قرار دارد. خاک، گرما و سرما را از طریق کف یا دیوار می‌تاباند. یک سیفون حرارتی، گرما را بین خاک و کلکتور خورشیدی انتقال می‌دهد. کلکتور خورشیدی، ممکن است یک محفظه ساخته شده با ورق فلز در سقف یا یک جعبه مسطح گسترده در کنار یک ساختمان یا تپه باشد. سیفون‌ها ممکن است از لوله‌های پلاستیکی ساخته شده باشند و حامل جریان هوا می‌باشند. استفاده از هوا مانع نشت آب و خوردگی ناشی از آب می‌شود. لوله‌های پلاستیکی، مانند لوله‌های فلزی در زمین مرطوب پوسیده نمی‌شوند.

سیستم‌های گرمایش AGS معمولاً شامل موارد زیر است:

* عایق خیلی خوب، مقرون به صرفه در انرژی، فضای زندگی سازگار با محیط زیست.
* حرارت به دام افتاده در ماه‌های تابستان در یک سقف کاذب یا اتاق زیر شیروانی گرم شده توسط خورشید، یک

فضای خورشیدی یا گلخانه‌ای، یا زمینی، صفحات تخت، سیفون جمع‌آوری کننده حرارت، یا دیگر دستگاه‌های
جمع‌آوری حرارت خورشیدی.

* حرارت منتقل شده از منبع جمع‌آوری کننده گرما به سمت توده زمین در پایین فضای زندگی) برای ذخیره‌سازی (این توده که توسط یک سطح زیرین "cape "و یا" umbrella "احاطه شده است، عایق حرارتی خوبی می‌باشد و همچنین سدیست در مقابل نفوذ رطوبت از طریق آن توده ذخیره‌سازی حرارت.
* یک کف با چگالی بالا که خواص حرارتی آن طوری طراحی شده که گرما را دوباره به فضای زندگی باز گرداند، اما

تنها پس از تأخیر زمانی تنظیم شده توسط عایق مناسب.

* یک سیستم کنترل کننده که در فصول گرم با تجمع هوای گرم در نواحی کلکتورها، پنکه‌ها و تعدیل کننده‌ها را فعال می‌کند، یا گرما را در ناحیهٔ ذخیره‌سازی بوسیله همرفتِ غیرفعال، جا به جا می‌کند (اغلب با استفاده از یک دودکش خورشیدی یا تعدیل کننده حرارتی فعال)

معمولاً چندین سال طول می‌کشد تا توده زمین، به‌طور کامل از دمای موضعی در عمق خاک گرم شود و به دمای مطلوبی
برسد که در آن ۰۲۲ درصد نیازهای گرمایشی فضای زندگی در زمستان را فراهم کند. (بسته به منطقه و جهت گیری سایت متفاوت است). این فناوری همچنان با طیف وسیعی از تنوع، به تکامل خود ادامه می‌دهد، (مانند دستگاه‌های بازگشت فعال). جایی که در آن این نوآوری اغلب مورد بحث قرار گرفته است، «معماری ارگانیک» در سایت یاهو است.

این سیستم تقریباً به طور انحصاری در شمال اروپا مستقر شده است. یک سیستم نیز در «دریک فرود» در شمال آمریکا ساخته شده است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Annualized geo solar». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ خرداد ۱۳۹۴.
کایوت با گلوگیری نمادین روی گوسفندان اهلی
**خرخره‌گیری** یا **گلوگیری** یا **گیره گلو** (به انگلیسی: Throat clamp)، روشی برای از پای درآوردن است که اغلب در گربه‌ایان شکارچی و گهگاه سگ‌سانان و کفتارها دیده می‌شود. در این رفتار جانور شکارگر از آرواره خود برای گرفتن گلوی طعمه استفاده می‌کند و محکم می‌بندد تا نای شکار له شود یا مسدود شود و باعث خفگی شود. گربه‌ها از این روش برای کشتن طعمه استفاده می‌کنند، در حالی که سگ‌ها و کفتارها از این روش برای تضعیف طعمه پیش از خوردن آن، به‌طور کلی زنده استفاده می‌کنند. این روش بیشتر از پوزه‌گیری استفاده می‌شود و به‌طور کلی ایمن‌تر، و هرچند کندتر است. معمولاً زمانی مؤثرتر است که تا جایی که گوشتخوار می‌تواند به آرواره پایین نزدیک شود. بین حنجره و آرواره، نای با غضروف کمتر احاطه شده‌است و انعطاف‌پذیری بیشتری دارد، در حالی که پایین‌تر، نزدیک قفسه سینه، گذرگاه به‌طور فزاینده‌ای سخت‌تر می‌شود؛ بنابراین گلوگیری معمولاً در بالای گردن جانور قرار می‌گیرد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Throat clamp». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۱.
**جمهوری‌خواهی فدرال** (به انگلیسی: federal republicanism)، یک ایدئولوژی است که عمدتاً در قرن ۱۹ میلادی در اسپانیا رایج بود و به جمهوری‌خواهی دلالت می‌کرد که از انجمن‌های محلی شهروندان حمایت کرده و مشارکت شهروندان در امور عامه را پشتیبانی می‌کند. بخش مهمی از آن مفهوم فدرالیسم است، به تعقیب واگذاری یا توزیع و مدیریت بخش‌های اداری کوچک‌تر برای جلوگیری از حکومت‌ها با تمرکز مرکزی و قوی قدرت. این تفکر، مقدمه‌ای بر کانتونالیزم در انقلاب باشکوه اسپانیا معرفی گردیده بود.

رابطه با آنارشیسم
-----------------

آنارشیست‌ها علاقه دارند که با نویسندگان جمهوری‌خواه روابط دوستانه داشته باشند. به عنوان مثال بنجامین تاکر نوشته‌است: «آنارشیست‌ها تا آخرین لحظه و بدون ترس، صرفاً دموکرات‌های دموکرات‌های جفرسونی اند. آنها فکر می‌کنند که 'بهترین حکومت، حکومت حداقلی است' و آنهایی که حکومت حداقلی دارند، اصولاً حکومت نمی‌کنند.» او به نقل قول‌های توماس جفرسون و هنری دیوید ثورو اشاره می‌کند. میخائیل باکونین و پیر ژوزف پرودون با آرمان دموکراسی جفرسونی ابراز همدردی کردند و آن را نزدیک به نظریه آنارشیستی اعلام کردند. «اینریک فلورس مگون» تلاش ورزید تا با ادعای اینکه توماس جفرسون «یک انارشیست زمان خود بود» توجه مردم مکزیک را به خود جلب کند.

آنارشیست‌ها اسپانیایی در مورد فرانسسک پی ای مارگال ادعاهایی داشتند. حدس زده می‌شود که او مفهوم فدرالیسم خود را از *اصول کار فدراسیون* انارشیست «پیر-جوزف پرودون» گرفته‌است، اگر چی گروهی از کارشناسان تحلیل کرده بودند که ایده‌های پی مارگال در نوشته‌های قبلی او، قبل از آثار پرودون بیان شده‌اند.

جستارهای وابسته
---------------

* فدرالیسم
* انقلاب باشکوه اسپانیا

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  cantonalism
2. ↑  یعنی بر حداقل موارد ممکن حکومت کند.
3. ↑  Enrique Flores Magon
4. ↑  Pierre-Joseph Proudhon
5. ↑  Pi Margall

منابع
-----

1. ↑  White, Sarah (2004). "Spain's glorious revolution : social protest and the politics of liberty in Mʹalaga, 1868-1874[*پیوند مرده*]".
2. ↑  Socialismo de Estado y anarquismo en qué coinciden y en qué difieren بایگانی‌شده در ۲۰۰۹-۰۴-۱۱ توسط Wayback Machine (به اسپانیایی).
3. ↑  Influencias anarquistas en la Revolución Mexicana بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۰۴-۰۹ توسط Wayback Machine (به اسپانیایی)
4. ↑  Biografía de Francisco Pi y Margall بایگانی‌شده در ۱۷ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (به اسپانیایی)

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون یک حکومت یا دولت است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد سیاست است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| Flag of اسپانیاHourglass icon   | این یک مقالهٔ خرد مربوط به تاریخ اسپانیا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
ریموند ویلیامز، نویسنده *واژگان کلیدی: واژگان فرهنگ و جامعه (۱۹۸۳)*.
**جغرافیای رفتاری** (به انگلیسی: Behavioral geography) شاخه‌ای از علوم انسانی است که به مطالعه فرآیندهای شناختی و واکنش آن به محیط از طریق رفتارگرایی می‌پردازد.

به بیان دیگر جغرافیای رفتاری رویکردی در جغرافیای انسانی است که رفتار انسان را با تفکیک آن به بخش‌های گوناگون و جداگانه بررسی می‌کند. جغرافی‌دانان رفتاری بر فرآیندهای شناختی به عنوان زیربنای استدلال فضایی، تصمیم‌گیری و رفتار تمرکز می‌کنند. علاوه بر این، جغرافیای رفتاری یک ایدئولوژی/رویکرد در جغرافیای انسانی است که از روش‌ها و مفروضات رفتارگرایی برای تعیین فرآیندهای شناختی دخیل در ادراک یا پاسخ و واکنش فرد به محیط خود استفاده می‌کند.

راه‌های زیادی برای درک و تفسیر طبیعت وجود دارد. به گفته ریموند ویلیامز، سه راه برای معنا بخشیدن (یا تعریف) طبیعت وجود دارد:

1. طبیعت به عنوان یک کیفیت، شخصیت یا فرایند (مانند سرشت انسان)
2. طبیعت به عنوان یک نیرو (به عنوان مثال آب و هوا)
3. طبیعت به عنوان جهان مادی (به عنوان مثال محیط طبیعی فیزیکی)

به گفته ریموند ویلیامز، زبان در چگونگی درک، تفسیر و معنا بخشیدن به طبیعت نقش دارد. این‌گونه است که چندین حقیقت می‌توانند هم‌زمان معتبر باشند.

 راشل کارسون، نویسنده کتاب *بهار خاموش (۱۹۶۲)*

نقدی بر ساختار اجتماعی طبیعت
----------------------------

ساختار اجتماعی طبیعت در چهار حوزه اصلی می‌تواند بهبود یابد:

* با اهمیت دادن بیشتر به شیوه‌ای که واقعیت‌ها از طریق تعاملات اجتماعی-فرهنگی ساخته می‌شوند
* با پی بردن به اینکه تمام علوم باید بر اساس یک استاندارد یکسان تحلیل شوند
* با درک بهتر نقشی که زبان در ساختارگرایی دارد
* با اهمیت دادن بیشتر به نحوه وجود حقایق و نحوه تنظیم بر اساس تئوری شبکه عملگرا

 واندانا شیوا، نویسنده *زنده ماندن: زنان، فرهنگ و توسعه (۱۹۸۸)*

منابع
-----

1. ↑  Gerber, Judith (1 February 1997). "Beyond dualism – the social construction of nature and the natural and social construction of human beings". *Progress in Human Geography*. **21** (1): 1–17. CiteSeerX 10.1.1.925.2585. doi:10.1191/030913297671906269.
2. 1 2 3 4  Demeritt, David (2002-12). "What is the 'social construction of nature'? A typology and sympathetic critique". *Progress in Human Geography*. **26** (6): 767–790. doi:10.1191/0309132502ph402oa. ISSN 0309-1325. `{{cite journal}}`: Check date values in: `|date=` (help)
ماهی‌ها مانند ماهی تن زردباله از سازوکارهای مختلفی برای حرکت خود در آب استفاده می‌کنند
 مانند یک هواپیما یا زیردریایی، یک ماهی شش درجه آزادی دارد
**جنبش ماهی** (به انگلیسی: Fish locomotion) انواع مختلفی از جنبش جانوری است که توسط ماهیان استفاده می‌شود، عمدتاً توسط آب‌پیمایی. این امر در گروه‌های مختلف ماهی با سازوکارهای مختلف رانش، اغلب با خمش‌های جانبی موجی مانند بدن و دم ماهی در آب، و در ماهی‌های تخصصی مختلف با حرکات باله‌ها به دست می‌آید. شکل‌های عمده حرکت در ماهی عبارتند از:

* مارماهی‌سانان، که در آن یک موج به‌طور مساوی از امتداد بدنی بلند و باریک عبور می‌کند.
* زیرگیش‌ماهیان، که در آن موج به سرعت به سوی دم افزایش می‌یابد.
* گیش‌ماهیان، که در آن موج در نزدیکی دم متمرکز شده‌است که به سرعت در حال نوسان است.
* تن‌ماهی‌سانان، شنای سریع با دم هلالی‌شکل نیرومند. و
* صندوق‌ماهیان، تقریباً بدون هیچ نوسانی به جز باله دم.

ماهی‌های تخصصی‌تر شامل حرکت با باله‌های سینه‌ای با بدنی عمدتاً سفت، جمجمه‌کردن مخالف با باله‌های پشتی و مقعدی، مانند ماهی خورشیدی است. و با انتشار موجی در امتداد باله‌های بلند با بدنی بی‌حرکت جابجا شوند، مانند کاردماهی یا پشت پرک‌دار.

علاوه بر این، برخی از ماهی‌ها می‌توانند به روش‌های مختلف «راه بروند» (یعنی با استفاده از باله‌های سینه‌ای و لگنی روی زمین بخزند)، در گل فرو بروند، از آب بپرند و حتی به‌طور موقت در هوا سر بخورند.

باله‌هایی که برای جابجایی استفاده می‌شود * (1) pectoral fins (paired), (2) pelvic fins (paired), (3) dorsal fin,(4) adipose fin, (5) anal fin, (6) caudal (tail) fin (1) باله‌های سینه‌ای (جفتی)، (2) باله‌های لگنی (جفتی)، (3) باله پشتی ، (۴) باله چربی، (۵) باله مقعدی، (6) باله دمی (دم)

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Fish locomotion». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ اردیبشهت ۱۴۰۲.
**جلگه ارومیه** یا **دشت ارومیه** منطقه‌ای است به وسعت ۷۰ کیلومتر در ۳۰ کیلومتر که در غرب دریاچه ارومیه واقع شده‌است.

گستره
-----

این جلگه یا دشت به دو منطقه شمالی و جنوبی تقسیم می‌شود. قسمت جنوبی جلگه از شهر ارومیه آغاز می‌شود.

ساختار
------

جلگه‌های شرق منطقه ارومیه دارای خاک‌های رسی هستند که در دوره هولوسن تشکیل شده‌اند. در این هنگام، ذرات ریز خاک و در حدود اندازه ذرات رس باعث ایجاد تشکیلات آبرفتی یا تشکیلات رسوبی رودخانه‌ای شدند. در گذشته، بخشی از جلگة ارومیه زیر آب دریاچه ارومیه بوده‌است؛ برای نمونه، در آغاز پلیوسن گستره دریاچه به دو برابر مساحت فعلی می‌رسیده و سطح آب آن تا حدود ۳۰ متر مرتفع‌تر از ارتفاع فعلی بوده‌است. امروزه به دلیل تأثیر آب شور دریاچه، بخش گسترده‌ای از زمین‌های اطراف دریاچه شور و باتلاقی شده‌اند و به تدریج از وسعت دریاچه کم می‌شود و به سطح زمین‌های شور و باتلاقی اضافه می‌شود.

ضخامت رسوب‌های آبرفتی ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر می‌باشد.

منابع
-----

1. ↑  «ارومیه». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ فوریه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳.
2. 1 2  ویژگیهای جغرافیایی تاریخی شهرستان ارومیه[*پیوند مرده*]
برای کتاب خاطرات جهانگیر شاه گورکانی تزک جهانگیری را ببینید.
***جهانگیرنامه*** یکی از حماسه‌های منظوم ملی ایران به زبان فارسی است در بحر متقارب (هم‌وزن شاهنامه). این حماسه‌نامه راجع است به دلاوریهای جهانگیر پسر رستم. ناظم این داستان در یکی از ابیات پایانی خود را قاسم مادح معرفی می‌کند. از احوال شاعر اطلاع دیگری در دست نیست. نظم این دفتر که حدود ۶۳۰۰ بیت است، چنان‌که از بیت پایانی منظومه بر می‌آید، در هرات بوده‌است.

این منظومه از تأثیر افکار متأخر اسلامی خالی نیست و کاربرد واژگان عربی در آن به مراتب بیشتر از حماسه‌های متقدم‌تر است. از این رو ذبیح‌الله صفا تاریخ نظم آن را در پایان قرن ششم هجری یا به احتمال بیشتر در اوایل قرن هفتم هجری می‌داند. لیکن از آنجا که گاه ترکیبات و اصطلاحاتی که به طرز عجیبی متأخرتر است در منظومه یافت می‌شود صفا نتیجه می‌گیرد که در قرن نهم هجری در آن دست برده‌اند و ابیاتی به آن افزوده‌اند و ابیات احیاناً سست یا نارسای موجود در منظومه را باید نتیجهٔ الحاقات شاعر متأخرتر دانست.

منابع
-----

* صفا، ذبیح‌الله (۱۳۷۹)، *حماسه‌سرایی در ایران*، تهران: امیرکبیر، شابک ۹۶۴-۰۰-۰۶۳۵-۱
**جغرافیای سیاسی ایران**، نام کتابی است نوشته دکتر محمدرضا حافظ نیا که در آن به تعریف و تشریح جغرافیای سیاسی ایران پرداخته شده‌است.

این کتاب تاکنون جوایز دوازدهمین دوره کتاب برتر دانشگاهی و بیست و یکمین دوره کتاب سال در سال ۱۳۸۲ را از آن خود کرده‌است.

کتاب جغرافیای سیاسی ایران برای دانشجویان رشته جغرافیا در دوره کارشناسی به ارزش ۲ واحد و کارشناسی ارشد به ارزش ۲ واحد به عنوان یکی از منابع اصلی درس جغرافیای سیاسی ایران تدوین شده‌است.

این کتاب همچنین یکی از منابع درسی آزمون کارشناسی ارشد رشته جغرافیای سیاسی به‌شمار می‌رود.

مباحث کتاب
----------

سرفصل‌های کتاب جغرافیای سیاسی ایران به شرح زیر است:

فصل اول: علت وجودی دولت ایران

فصل دوم: سرزمین ایران

فصل سوم: ملت ایران

فصل چهارم: حکومت در ایران

فصل پنجم: ساختار سیاسی فضا در ایران

فصل ششم: الگوی فضایی قدرت سیاسی و اجرایی در ایران

منابع
-----

1. ↑  «کتابهای برگزیده جغرافیا». سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۲ بهمن ۱۳۸۷.
2. ↑  «جغرافیای سیاسی ایران». سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ فوریه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۲ بهمن ۱۳۸۷.
3. ↑  «منابع کارشناسی ارشد جغرافیای سیاسی». پرشین ژئو. دریافت‌شده در ۲۲ بهمن ۱۳۸۷.
**خانه معبودی** (خانه حاج رضا صادری) خانه‌ای است که در تبریز، میدان منجم، خیابان شهید سلمانپور، پلاک ۹ واقع شده و قدمتش به دوره قاجاریان می‌رسد. این اثر در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۴۷۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تاریخچه
-------

از زمان ساخت خانه اطلاع دقیقی نیست معماری آن مربوط به اواخر دوره قاجار است. خانه فوق نخست در مالکیت احمد جوان قرار داشت احمد جوان برادر محمد جوان بود و رضا صادری داماد محمد جوان - از مالکان تیمچه مظفریه-بود. مدت محدودی این خانه به مالکیت حسین معروف به قونسول (از اجداد خانواده تماری) درآمد. رضا صادری از تجار خوشنام و نیکوکار و متدین فرش - ایشان نماینده آیت الله العظمی خویی در تبریز بودند.- در حدود سال ۱۳۲۰ خورشیدی از همان شخص خریداری نمود. پدر زن رضا صادری همسایه دیوار به دیوار این خانه بود و پنجره ای نیز از آشپزخانه به حیاط محمد جوان باز می شد که تا فروش خانه و قبل از فوت رضا صادری این دریچه گشوده و همواره ارتباط برقرار بود.حاج رضا سالها در این مکان همراه خانواده خود زیست. وی از معماری خانه بشدت مراقبت کرد و تا قبل از مرگش به همان حالت اولیه نگهداری نمود.  
مساحت این خانه در اصل ۹۵۰ متر مربع بود و علاوه بر آن، دو خانه از زیر زمین و از طریق دالان تنگی بدان متصل بود که مساحت هر کدام حدود ۲۰۰ متر مربع بود و در حکم حیاط خلوت خانه بود که بعدها فرزند ارشد او اکبر در یکی از آنها سکنی گزید. رضا صادری این خانه را تبدیل به حسینه کرده بود و دستجات حسینی در ایام محرم و روزهای خاص همواره بدانجا می آمدند. این خانه دو در، یکی به کوچه چوستدوزان و دیگری به دربند قالیچیلر داشت.  

چند سال پس از مرگ رضا صادری، در سال ۱۳۶۶ خورشیدی، مهدی معبودی این خانه را خریداری کرد.

استاد کریم صادری نوه آن مرحوم می نویسد: رضا صادری در 28 آبان ماه 1280 خورشیدی در تبریز به دنیا آمد. پدرش اکبر و مادرش رقیه نام داشت.اکبر به علت تجارت و بازرگانی فرش همواره در مسافرت بود و زمانی که به شهرستان رشت برای امور بازرگانی رفته بود، مدتی در آنجا رحل اقامت افکند. رضا سالهای اولیه تحصیلات خود را در مکتب خانه های آنجا خواند و پس از آمدن به تبریز مدتی نیز در تبریز تحصیل کرد. لیکن پس از فوت زودهنگام پدر، سرپرستی خانواده را بر عهده می گیرد.
حاج رضا کسب و کار پدر را ادامه می دهد و به خاطر آشنایی به امور تجارت و تلفیق آن با معارف اکتسابی و تحصیلات دینی، بویژه مهارت در حساب سیاق، اعتماد بازاریان را جلب می کند و از فرشفروشان خوشنام و با اعتبار تبریز می گردد. وی به سبب کارهای خیر و دستگیری از بینوایان زیانزد عام و خاص می شود و در منطقه چوستدوزان و حوالی آن معتمد محل شناخته می شود. معظم له از طرف آیت الله العظمی خویی - مرجع تقلید جهان تشیع که ساکن نجف بودند - بعنوان نماینده تعیین می شوند و این سمت را تا آخر عمر شریقشان داشتند.
فرزندان ایشان به ترتیب اکبر، محمود،اقبال، مجید، فاطمه، صمد و عفت می باشند. شادروان حاج رضا در یکم اسفنماه سال1361 خورشیدی دار فانی را وداع گفت.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جلد روغنی** یا **جلد لاکی** از شیوه‌های جلدسازی قدیم ایران و یکی از جلوه‌های زیبای کتاب‌آرایی در هنر اسلامی محسوب می‌شود. بیشتر جلدهای کتاب‌های خطی قدیم فارسی، مجلد به جلد روغنی است، این روش جلدسازی از سدهٔ نهم در دوره تیموری توسط جلدسازان ابداع شده و رفته رفته تکامل یافت و در سده‌های دوازدهم و سیزدهم در دوره صفوی به اوج کمال و ظرافت دست یافت. در دوران قاجار هم آثار قابل توجهی از این نوع جلد برجای مانده است.

از این روش برای تزپین و ساخت قلمدان و جعبه‌های روغنی، جلد آلبوم، قاب آینه، سطوح رحل قرآن و مانند آنها نیز استفاده می‌شده‌است.

در جلدهای روغنی عصر تیموریان بیشتر از نقوش گل و بوته، پرندگان و حیوانات استفاده می‌شد، ولی در عصر صفوی و قاجار افزون بر این نقوش، از تصویر صورت و پیکر انسان و مجالس رزم و بزم نیز استفاده می‌شد و گاه آیات، اخبار و اشعاری به مناسبت موضوع کتاب نیز به جای نقوش مزبور بر روی جلدهای روغنی٬ خوشنویسی می‌شد.

جلدهای روغنی با توجه به نوع بوم یا زیرسازی و شیوه‌های تزئین بسیار متنوع هستند. از جمله می‌توان به جلد روغنی بوم سفید، بوم موجی، بوم سیاه، و بوم ته طلایی سبز و قرمز و ... اشاره کرد.

در بیشتر موارد، در این روش، جلدسازان دو روی بیرون و درون هر یک طرف جلد را کار می‌کرده‌اند که در این صورت، آن را «جلد روغنی دو رو» می‌نامند. اگر در بوم جلد روغنی، مُرغَش(سولفور طبیعی براق) استفاده شود، به آن «جلد روغنی مُرغَش» می‌گویند.

ساخت جلد روغنی
--------------

ماده اصلی ساخت بیشتر این جلدها مقوا یا پاپیه ماشه است اما گاهی از مواد دیگر نیز استفاده می‌شود. ابتدا صحاف مقوا یا چرم، چوب یا پارچه را به اندازه مقطع مورد نظر آماده کرده و روی آن را از بوم و گاهی بوم مرغش می‌پوشاند. سپس طبق سلیقه خود، یا بنا بر سفارشی که دارد، رو و پشت مقوای جلد را تذهیب و نقاشی می‌کند. پس از نقاشی، چندبار روی آن روغن کمان زده تا این روغن همچون قشری روی تذهیب و تصویر را بپوشاند و در عین حال به آن جلا و براقی دهد و از هر آسیبی محفوظ نگاه دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* مکتب نقاشی قاجار
* نقاشی زیر لاکی

منابع
-----

* «عناصر فهرست‌نویسی نسخه‌های خطی و تعاریف آن». بانک نسخ خطی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۸۹.
* «آشنایی با صنایع دستی - گروه تحصیلی هنر - فصل نهم و دهم». شبکه آموزش صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱ مهر ۱۳۸۹.
***خرگیوش*** فیلمی به کارگردانی و نویسندگی مانی باغبانی و تهیه‌کنندگی حبیب اسماعیلی محصول سال ۱۳۹۵ است.

خلاصه داستان
------------

پدر "آرش" (بابک حمیدیان) باید به خارج از کشور برود و قرار می‌شود دوستان آرش، "بابک" (سیامک انصاری) و "بهنود" (جواد عزتی)، کنار او بمانند تا تنها نباشد. در این میان آرش تصمیم می‌گیرد دکوراسیون داخلی خانه را تغییر بدهد. خانم طراح در اتاقی را باز می‌کند که "گوگو" (خرگوش آرش) داخل آن اتاق است و خرگوش فرار می‌کند. سپس این سه نفر به دنبال گوگو کمی از روزشان را به هدر می‌دهند. آرش می‌فهمد که امروز تولد دختر خانم طراح است و هیچ‌کدام از دوست‌هایش نمی‌توانند به جشن تولد او بیایند. برای همین، این سه نفر برای او جشن تولد می‌گیرند. نامزد آرش (مینا ساداتی) به خانهٔ آن‌ها می آید. آرش، بابک و دخترک دست به تیغ می‌زنند و دنبال بهنود می‌کنند تا ریش‌های بهنود را که به نظر دختر احمقانه می‌آمد بزنند. در قسمتی از فیلم این چهار نفر مسابقهٔ خوانندگی برگزار می‌کنند. و چون که تولد دخترک است او تصمیم می‌گیرد که جایزه چه باشد و او سیمرغ بلورین را انتخاب می‌کند. ولی بابک انگار که هیچ اتفاقی نیفتاده است می‌گوید من از بهرام(بهرام رادان) قرض می‌گیرم! چند دقیقه بعد پیک موتوری کیسه‌ای می‌آورد که درونش سیمرغ بلورین رادان قرار دارد. نامزد آرش هم از وجود بابک و بهنود با خبر می‌شود، هم از وجود دخترک. این پنج نفر باقی شب را با تفریح می‌گذرانند.

بازیگران
--------

* بابک حمیدیان در نقش آرش
* جواد عزتی در نقش بهنود
* سیامک انصاری در نقش بابک
* مینا ساداتی در نقش بیتا
* پانته‌آ سیروس در نقش خانم مرادی طراح دکوراسیون
* همایون ارشادی در نقش ایرج
* ملیکا شریفی‌نیا در نقش غزل
* امید روحانی
* بهرام رادان در نقش خودش
* مانیا علیجانی در نقش دانیال (دنیا)

منابع
-----

* «خرگیوش». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶.
* «خرگیوش». وبگاه سلام سینما. دریافت‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد سینمای ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آرتور اسپیس** (انگلیسی: Arthur Space; ۱۲ اکتبر ۱۹۰۸ – ۱۳ ژانویهٔ ۱۹۸۳) یک بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی بین سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۸۱ میلادی فعالیت می‌کرد.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است می‌توان به *ریو ریتا*، *برداشت محصول تصادفی*، *تورتیلا فلت*، *خانه غریبه‌ها*، *شجاعت لسی*، *ترس ناگهانی*، *ویلسون*، *اجتماع در فرانسه*، *تختخواب سحرآمیز*، *مردی از آلامو*، *حمله زنبورها*، *۲۰ میلیون مایل تا زمین*، *ستاره‌ای متولد شده‌است*، *زنی در پنجره*، *هربی دوباره می‌تازد*، *روح سنت لوییس*، *ژاندارک*، *مردی به نام جو*، *دور از همه قایق‌ها*، *صدای بلند*، *ضرب طبل*، *تاماهاوک*، *ابوت و کاستلو در هالیوود*، *شلیک*، *خانه قرمز*، *تنسی جانسون*، *قوی‌ترین مرد جهان* و *هدف زمین* اشاره کرد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arthur Space». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۲.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آرتور اسپیس موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد بازیگر است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
آرامگاهی از سده‌های ۵ و ۶ق/ ۱۱ و ۱۲م در ۶۰کیلومتری غرب مزارشریف در دهستان امام صاحب افغانستان.

معماری بنا
----------

مقبره‌ای متعلق به قرن پنجم، واقع در شمال افغانستان، حدود شصت کیلومتری غرب بلخ، که در میان اهالی به بابا حاتم شهرت دارد.

طرح آن به شیوهٔ نخستین مقبره‌های اسلامی در ایران، ساده و عبارت از فضای چهارگوشی است که قبه‌ای بر سه کُنج‌های آن ساخته شده است. گرچه تعیین دقیق ابعاد آن ممکن نیست، نسبت اندازها ظاهراً مبتنی بر واحدی است که تناسب اجزاء در آن حفظ شده است. گذشته از شبکه‌سازی قابِ درگاه بالای درِ ورودی، تنها زینتی که در نمای آجری زمخت این بنا به چشم می‌خورد کتیبه ای است مشتمل بر جملات «بسم الله الرحمن الرحیم، هذا مشهد سالار خلیل» به خط کوفی گرده‌دار برجسته که اطراف در را احاطه کرده است. این نسبت به حجم ساختمان اندازه‌ای خارق‌العاده دارد. در داخل، سه طاقچه گچ‌بری برجسته نما، که محراب را هم در بر می‌گیرد، وابستگی این‌گونه مقبره‌ها را به «چهارطاق» های پیشین تأیید می‌کند. گچ‌بری‌های آن تهیه نمونهٔ باز مانده از مقبره‌های قرن پنجم ایرانی است که در آن گونه‌های متنوعی از نگارهٔ برجستهٔ نیم‌رخ سر بز کوهی را از دو سوی می‌توان دید. دعایی طولانی به خط کوفی ساده بر ساقهٔ گنبد نوشته شده که برای فرشتگان مقرب خدا و انبیاء و مؤمنان در آسمان و زمین و حضرت محمد سلام می‌فرستد.

صاحب مقبره
----------

کتیبه موجود در بنا حکایت از آن می‌کند که این بنا متعلق به مرد شریفی به نام سالار خلیل است که او را با قساوت کشته‌اند، ولی تا کنون نام وی در منابع یافت نشده است. دیوید بیور کلمات بعدی را چنین خوانده است: «صفعه بن امّه» که البته کاملاً با حروف باقی‌مانده مطابقت نمی‌کند. در پایان دعایی که به خط کوفی بر ساقه گنبد نوشته شده نام هنرمند محمد بن احمد غود آمده که در جای دیگری ذکر از آن نرفته است.

منابع
-----

1. ↑  دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، مدخل «باباحاتم، مقبره»
2. ↑  دانشنامه جهان اسلام، مدخل «باباحاتم»
**آتش** یکی از عناصری است که نزد ایرانیان باستان بسیار مقدس و مورد ستایش بوده‌است. آتش در اوستا به صورت آتَرش یا آیر در پهلوی آتور یا آتخش یا آتش و در فارسی آذر یا آثش آمده‌است. فرشته نگهبان آتش در پهلوی آتوریَزت و در فارسی آذرایزد نامیده می‌شود. آتش به سبب اهمیت و فوایدی که داشته بسیار محترم شمرده می‌شده و ایرانیان هیچگاه آن را آلوده نمی کردند و همچنین برای اینکه ناچار نباشند برای روشن کردن دوباره آتش رنج ببرند آتشی را که همیشه روشن بوده را در محلی به نام آتشکده نگهداری می کردند و روی آن چوب های خوشبو می ریختند. در دین مزدیسنا آتش نشانه‌ای از پاکی و راستی و اردیبهشت( اشاوهیشتا ) نگاهبان اوست. در ایران باستان پیدایش آتش از دو قطعه سنگ به زمان هوشنگ پیشدادی نسبت داده شده که بازماندهٔ آن جشن سده است که هنوز برقراری آن بین زرتشتیان و دیگر اقوام رواج دارد.

تاریخچه
-------

بزرگداشت و نیایش آتش از زمان‌های بسیار باستان میان آریاییان وجود داشته‌است. آریاییان عقیده داشتند که آتش اساس و جوهر زندگی و هستی بوده و چنین می‌پنداشتند که میان آتش و نبات رابطه‌ای وجود داشته‌است. همچنین می‌انگاشتند که میان آتش و روح نیاکان ارتباط و نزدیکی موجودبوده و به همین سبب است که دانشمندان نظر می‌دهند آتش‌پرستی و نیاپرستی از دوره‌های کهن با هم ارتباط داشته‌اند. آنچنانکه می‌نویسند چون بزرگ خانواده‌ای می‌مرد او را در صحن آتشگاه خانوادگی دفن می‌کردند و آتش مقدس بر گور او می‌افروختند و چنین عقیده داشتند که همانسان که آتش در زمان حیات نگاهبان خانواده است، پس از مرگ نیز از ارواح مردگان پشتیبانی می‌کند. بازماندهٔ این رسم در میان ایرانیان در دوره‌های بعد به صورت برافروختن شمع یا چراغ بر گور مردگان درآمده و هنوز این مراسم متداول است.

گزارش مورخین یونانی
-------------------

مورخین یونانی دربارهٔ توجهٔ پارسها به خدایانی همچون خورشید، ماه، زمین، آب، آتش اشاراتی دارند. از جمله استرابون آورده‌است که 

> 
> پارسیان به شیوه‌های گوناگونی قربانی به آتش و آب تقدیم می‌کنند به خصوص روی آتش چوب‌های خشک بدون پوست گذاشته آنگاه تکه‌های گوشت انتخاب شده را روی چوب‌ها قرار می‌دادند سپس آتش افروخته و پیوسته او را فروزان نگاه می‌داشتند کسانی که به آتش بی‌حرمتی می‌کردند او را می‌کشتند.
> 
> 

 مورخ دیگر کورتیوس می‌نویسد که ایرانیان برابر آتش و به این عنصر مقدس سوگند یاد می‌کنند و چنین سوگندهایی دارای اهمیت بسیار بوده‌است.

پانویس
------

1. ↑  اساطیر و فرهنگ ایرانی، ص ۴۰۵ و ۴۰۶

جستارهای وابسته
---------------

* آتش‌های مقدس زرتشتی
* جشن‌های آتش
* آئین کهن ایرانی

منابع
-----

* عفیفی، رحیم (۱۳۷۴)، *اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی*، تهران: انتشارات توس
**جوخه الحارثی** (انگلیسی: Jokha al-Harthi؛ زادهٔ ۱۹۷۸) رمان‌نویس، نویسندهٔ داستان کوتاه، و استاد دانشگاه اهل عمان است که به خاطر نگارش رمان «اجرام آسمانی» (سیدات القمر) برنده جایزه جهانی من بوکر سال ۲۰۱۹ شده‌است که دربارهٔ زندگی سه خواهر و خانواده‌هایشان و تغییرات اجتماعی در عمان است. الحارثی اولین نویسنده اهل عمان است که آثارش به انگلیسی ترجمه می‌شود. وی دارای مدرک دکتری ادبیات عربی از دانشگاه ادینبرا، اسکاتلند است. ترجمه فارسی این کتاب برای اولین بار در ایران به نام «دختران مهتاب» توسط نرگس بیگدلی و دومین بار با نام «بانوان مهتاب» توسط معین سالمی در انتشارات نگارتابان (از زبان عربی) ترجمه شده ‌است.
( خلاصه رمان بانوان مهتاب روایت سه خواهر با نام های میا، اسما و خوله است که در روستای العوافی در حومه ی مسقط زندگی می کنند. زمان شگل گیری رخدادهای داستان همزمان با استعمار کشور عمان است و سه خواهر دگرگونی اجتماعی کشورشان و عبور از دوران استعمار به پسا استعمار را شاهدند. میا، بعد از برخاستن از پشت چرخ خیاطی علامت پروانه دارش و پیوند با فرزند سلیمان تاجر دچار نوعی دگرگونی در زندگی می شود. از دو پسر عیسی مهاجر که خواستگار دو خواهر دیگرند تنها اسما تن به پیوند می دهد و خوله پس از امتناع از این ماجرا همچنان به وعده ی کودکی خود با ناصر که اکنون در کانادا به سر می برد پایبند است.

اثار
----

* دختران مهتاب برنده جایزه ادبی من بوکر

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jokha al-Harthi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۹.
* «نویسنده عمانی جایزه بوکر جهانی را تصاحب کرد». رادیو فردا.
* «جوخه الحارثی، نویسنده عمانی برنده جایزه ادبی بوکر بین‌المللی شد». بی‌بی‌سی فارسی.
* «جایزه بوکر بین‌المللی برای اولین بار به یک نویسنده عرب‌زبان رسید». ایبنا.
* «نویسنده زن عمانی برنده جایزه بوکر 2019 شد». عصرایران.
* «کتاب برگزیده «من‌بوکر» در ایران». ایسنا.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* استرالیا
* هلند

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون یک نویسنده، شاعر یا نمایش‌نامه‌نویس است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
یک موتور د هویلند گاوست ساخت سوئد
**د هویلند گاوست** (به انگلیسی: de Havilland Ghost) با نام اصلی **هالفورد اچ-۲** (به انگلیسی: Halford H-2) دومین موتور توربوجت و اولین موتور توربین گازی جهان است که توسط شرکت د هویلند طراحی شده است. این موتور به منظور استفاده در هواپیماهای شرکت هواپیمایی خارجه انگلستان (BOAC) تولید شده بود.

این موتور در واقع یک توسعه‌ی گسترده از موتورهای «د هویلند گوبلین» (یا هالفورد اچ-۱) بود که به تولید هواپیماهای «د هویلند ونوم»، «د هویلند کامت» و «ساب ۲۹ تونان» کمک کرد.

در ۲۳ مارس ۱۹۴۸، جان کانینگهام (افسر نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا) یک مدل اصلاح‌شده از هواپیمای «ومپایر» را به پرواز درآورد که بال‌های آن مجهز به موتورهای گاوست بود. او با این پرواز توانست به بیشترین رکورد ارتفاع پرواز تا آن زمان، یعنی ۱۸,۱۱۹ متر (۵۹,۴۴۶ فوت) دست یابد.

هواگردهای مجهز به این موتور
---------------------------

* د هویلند کامت
* د هویلند ونوم
* د هویلند ونوم دریایی
* آورو لنکسترین
* کرواسدر (قایق تندرو)
* ساب تونان

یک موتور د هویلند گاوست ۵۰ در موزه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا

مشخصات (گاوست ۵۰)
-----------------

### ویژگی های عمومی

**نوع:** توربوجت

**طول:** ۱۲۱ اینچ

**قطر:** ۵۳ اینچ

**وزن:** ۲۲۱۸ پوند

### اجزاء

**کمپرسور:** جریان گریز از مرکز تک مرحله‌ای

**احتراق:** ۱۰ اتاق

**توربین:** تک مرحله

**نوع سوخت:** نفت سفید

### کارایی

**حداکثر محرک:** ۵۰۰۰ پوند-نیرو در ۱۰۲۵۰ دور بر دقیقه

**نسبت کل فشار:** ۴.۶

**مصرف سوخت خاص:** ۱,۰۲ پوند بر ساعت

**نسبت توان به وزن:**

جستارهای وابسته
---------------

* موتور توربوجت
* د هویلند گوبلین
* د هویلند

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «De Havilland Ghost». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۰۸ فوریه ۲۰۱۹.
Professional wrestling team

گروه **د نیو دی** (به انگلیسی: **The New Day**) یکی از تیم های کشتی کج است. این تیم تا به حال ۶ بار قهرمان تگ تیم اسمکدان و ۲ بار قهرمان تگ تیم راو شده است. اعضای این گروه بیگ ای (BIG E) کوفی کینگستون و زیویر وودز هستند که در حال حاضر در برند راو فعالیت می‌کنند.

معرفی اعضا و افتخارات آنها
--------------------------

هر یک از این سه قبل از حضور در این تیم به تنهایی برای خود افتخاراتی کسب کرده‌اند.

### بیگ ای و افتخارات کسب شده توسط او

**اتور ایون** (به انگلیسی: Ettore Ewen) (زاده ۱ مارس ۱۹۸۶)قبل از پیوستن به گروه یک بار کمربند بین قاره‌ای و یک بار کمربند ان اکس تی را در اختیار داشت. او دوبار کمربند تگ تیم را با گروه د نو دی بدست آورده‌است. او هم اکنون قهرمان کمربند دبلیودبلیوئی قهرمانی جهان شده است.

### کوفی کینگستون و افتخارات کسب شده توسط او

**کوفی نهاجه سارکودی منساه** (به انگلیسی: Kofi Nahaje Sarkodie-Mensah) (زاده ۱۴ اوت ۱۹۸۱)قبل از پیوستن به گروه نو دی چهار بار کمربند بین قاره‌ای و سه بار کمربند یونایتد استیت را در اختیار داشت. او در روزهای صاحب کمربند تگ تیم بودن رکورد دارد. او چهار بار صاحب کمربند تگ تیم شده‌است. (یک بار با ارتروث یک بار در گروه ایر بووم و دو بار در گروه دنودی).او یک بار قهرمان wwe بود 

### زیور وودز و افتخارات کسب شده توسط او

**آستین واتسون** (به انگلیسی: Austin Watson) (زاده ۴ سپتامبر ۱۹۸۶)او فقط یک بار توانسته‌است با همراهی جی لیتال صاحب کمربند جهانی تگ تیم شود.

منابع
-----

1. ↑
**جوخه تفنگداران لهستانی** (لهستانی: Polskie Drużyny Strzeleckie) یک سازمان شبه‌نظامی طرفدار استقلال لهستان بود که در سال ۱۹۱۱ توسط سازمان استقلال جوانان زاژویه در بخش اتریش-مجارستانی لهستان تجزیه شده تأسیس شد.

این سازمان اهدافی مشترک و همکاری نزدیک با انجمن تفنگداران داشت. جوخه تفنگداران لهستانی از حمایت دولت اتریش-مجارستان که قصد داشت از ایشان در جنگ جهانی اول استفاده کند بهره‌مند بود و در آغاز جنگ ۶٬۰۰۰ نفر عضو داشت که با شروع جنگ بسیاری از ایشان به هنگ‌های لهستانی که تحت نظارت یوزف پیلسودسکی ایجاد گشته بود پیوستند.

قبل از رسمی شدن، این سازمان به صورت زیرزمینی با نام اتحاد نظامی لهستان (*Polski Zwiazek Wojskowy*) با هدف آماده کردن ملت لهستان برای قیام و آموزش افسران برای ارتش آینده لهستان فعالیت می‌کرد. در اکتبر ۱۹۱۰ نام این گروه به ارتش لهستان (*Armia Polska*) تغییر پیدا کرد و دوره‌های آموزش نظامی را در گالیسیای اتریش، لهستان کنگره و وین برگزار کرد. با رسمی شدن این سازمان طی سال‌های ۱۹۱۲–۱۹۱۱ نام آن به جوخه تفنگداران لهستانی تغییر پیدا کرد و در آن مقطع ۶۵۰ نفر عضو داشت که با آغاز جنگ جهانی اول اعضا سازمان با رشدی چشمگیر به ۶۰۰۰ نفر رسید. این نفرات در ۱۲۷ گروه سازماندهی می‌شدند.

جوخه تفنگداران لهستانی با اتحادیه مبارزه فعال همکاری بسیار نزدیکی داشت و هر دو سازمان از یونیفرم یکسانی استفاده می‌نمودند. اعضا جوخه تفنگداران از سلاح‌های متنوعی استفاده می‌کردند که مهم‌ترین آن‌ها تفنگ مانلیچر شون‌آوا و تفنگ ورندر هولوب بودند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Polish Rifle Squads». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ اوت ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جوخه تفنگداران لهستانی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد موضوع‌های نظامی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جنبش ملی‌الحکما** (به عربی: *تيار الحكمة الوطني*) : **یک ائتلاف انتخاباتی**، به رهبری سید عمار حکیم بود. این ائتلاف انتخاباتی به منظور شرکت در انتخابات مجلس عراق در سال ۲۰۱۸ میلادی شکل گرفت. این ائتلاف در انتخابات مجلس عراق موفق به کسب ۲۲ کرسی از ۳۲۹ کرسی مجلس عراق شد.

عمار حکیم معتقد است که سیستم حکومتی غیر متمرکز بهترین گزینه برای حل بسیاری از مشکلات از جمله فساد اداری، عقب‌ماندگی سیستم مدیریتی و بیکاری شدید در عراق است. از دیدگاه او، فدرالیسم گزینه‌ای نیست که آن را بپذیریم یا با آن مخالفت کنیم بلکه یک حقیقت در قانون اساسی کشور است. اما در عین حال باید اختیارات دولت مرکزی مورد احترام قرار گیرد تا یک دولت قدرتمند در کشور حاکم باشد. حکیم معتقد است سیاست تخریب دیگران که از سوی برخی از طرف‌های سیاسی در عراق پیگیری می‌شود به نفع هیچ‌کس نیست. عمارحکیم نزد شیعیان خاصه مردم جنوب عراق محبوبیت و مطلوبیتی خاص دارد و به لحاظ خط‌‌مشی عقلایی درحوزۀ دین و سیاست همواره با اقبال مردم مواجه بوده و بخش قابل تأملی از آرای انتخاباتی عراق را به خود اختصاص داده‌است.

ویژگی‌های فعلی
--------------

* **اصل**: اعتقاد به تعامل تمام اقشار مردم عراق با یکدیگر.
* **ملی**: اهمیت به حقوق تمام اجزایِ این گفتمان.
* **تاریخی**: سابقه‌ای طولانی و تلاش برای زدودن فساد‌.
* **استقلال**: مستقل بودن جریان و ائتلاف.
* **جوانان**: جنبش الحکما جنبش جوانان و فعال کردن آن‌ها را برای نفوذ در تصمیم‌گیری‌های سیاسی مد نظر دارد.
* **زنان توانمند**: در حال حاضر نیمی از جامعه زنان هستند و مستعد و قابل توانمند شدن هستند.
* 
* **شرکت‌ها**: کار کردن با هر کس به منظور توسعه یک جریان عقلی به نهادهای سیاسی در جهان است.
* **عدم تمرکز قدرت و توزیع عادلانه**: معتقد است توزیع این قدرت به فعالیت استان‌ها بستگی دارد.
* **خدمات**: کسی که می‌خواهد وارد تاریخ یا بهشت شود باید به مردم خدمت کند.

بخش زمان
--------

* نظر نخبگان:
* نیاز به آرامش
* زنان در توسعه
* توسعۀ رسانه‌ها
* روابط عمومی

رسانه
-----

جنبش ملی الحکما وجود رسانه‌های برجسته (عراق) در همۀ سطوح است. در جهان از تلویزیون ماهواره‌ای کانال به یک (کانال فرات) و یک کانال ماهواره‌ای پخش به جهان عرب و اروپا و آمریکا.

فعالیت‌ها
---------

جریان ملی الحکما علاوه بر فعالیت‌های سیاسی، به انجام فعالیت‌های دیگری از جمله فعالیت‌های زیر می‌پردازد:

### فعالیت‌های آموزشی

پشتیبانی از زمان فعالیت‌های آموزشی در مدارس و دانشگاه‌های عراق از طریق برقراری سمینارها و همایش‌ها.

### فعالیت‌های ورزشی

پشتیبانی از بسیاری از فعالیت‌های ورزشی مانند بازی‌های فصلی به ویژه بازیگران عراق برای مردم.

منابع
-----

1. ↑  «عمار الحکیم یعلن القطیعة مع إرث {المجلس الإسلامی الأعلی}». *الشرق الأوسط* (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۰.
2. ↑  «نتایج نهایی انتخابات پارلمانی عراق». *fa*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۴-۲۰.
3. ↑  «عمار حکیم،ایسنا».
4. ↑  "A Major Crack In Iraqi Shia Politics". *HuffPost* (به انگلیسی). 2017-07-25. Retrieved 2022-04-20.
5. ↑  "Iraq's Hakim moves out of Iran's shadow - Al-Monitor: The Pulse of the Middle East". *www.al-monitor.com* (به انگلیسی). Retrieved 2022-04-20.

موضوعات مرتبط
-------------
**خُسروآباد** روستا و بندر کوچکی در کرانه اروندرود در استان خوزستان ایران.
شهر خسروآباد در شهرستان آبادان قرار دارد. این بندر بعد از بندر آبادان و در ۲۱ کیلومتری آن به‌وجود آمده.

هوای خسروآباد گرمسیر و مرطوب و محصول عمده روستاهای آن خرما و مختصری یونجه است. شغل عمده مردان ماهی‌گیری و پرورش نخل و کارگری در شرکت نفت می باشد. روستای پیرامون خسروآباد، روستای نقشه حیر
، شهله توامر و شهله حاجی‌حسین نام دارند. ساکنان بومی آن از طایفه دریس آل بومعروف و نجاح هستند.

در جنوب خسروآباد و در انتهای جزیره آبادان، شهر اروندکنار واقع شده‌است.

جمعیت
-----

این روستا در دهستان مینوبار قرار دارد و براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)، جمعیت آن ۱۰۹ نفر (۵۰ خانوار) شامل ۶۱ مرد و ۴۸ زن بوده‌است.

تاریخچه
-------

شرکت نفت ایران و انگلیس، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی این بندر را بنیاد کرد. و میان سال‌های ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۷ خورشیدی ساختمان‌های بسیار، و همچنین چند اسکله و انبار نفت و گاز در آنجا ساخته شد.

بندر خسروآباد تا سال ۱۳۳۰ برای صدور نفت استفاده می‌شد و ماهانه حدود ۲۰ کشتی در آن‌جا بارگیری می‌کردند.
دولت وقت عراق مدعی بود که آب‌های پیرامون خسروآباد متعلق به آن کشور است و برای گذر کشتی‌ها به خسروآباد مزاحمت‌هایی ایجاد می‌کرد. این مسئله مورد اختلاف ایران و عراق باقی‌ماند.

لوله‌های نفتی پیش از این از آبادان به خسروآباد می‌رفت که پس از خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس، این لوله‌ها برچیده شد. پس از ملی شدن صنعت نفت، خسروآباد مورد استفاده یگان‌های نیروی دریایی و گارد گمرک ایران قرار گرفت.

نظامیان آمریکایی در عراق، در سال ۱۳۸۵ در کرانه روبروی خسروآباد یک فرودگاه بالگرد ساختند.

منابع
-----

1. 1 2 3  سلطانی، سلطانعلی، بیست و هشت گفتار در باب فرهنگ و مردم ایران، تهران ۱۳۸۱، ص۲۸۸.
2. ↑  لغتنامه دهخدا به نقل از فرهنگ جغرافیائی ایران ج۶.
3. ↑  «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۳۰.
4. 1 2 3  جعفری ولدانی، اصغر، بررسی تاریخی اختلافات مرزی ایران و عراق، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، وابسته به وزارت امور خارجهٔ جمهور اسلامی ایران، ۱۳۷۰، ص۲۶۳
5. ↑  «بازتاب». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۰۷.

* 

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |