**اِل عال** (به عبری: אל על به‌معنای به‌سوی آسمان‌ها) (به انگلیسی: El Al) شرکت هواپیمایی حامل پرچم اسرائیل است. دفتر مرکزی این شرکت در شهر تل‌آویو قرار دارد. شرکت هواپیمایی ال عال در سال ۱۹۴۸ میلادی تأسیس شد.

تاریخچه
-------

### پیدایش

فرودگاه بین‌المللی بن گوریون، بزرگ‌ترین فرودگاه بین‌المللی در اسرائیل و آشیانه اصلی شرکت هواپیمایی ال عالدر پی صدور منشور استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸ و تشکیل کشور اسرائیل، قراردادی میان صهیونیست‌ها و یهودیان ارتدوکس، به امضا رسید که از نظر داوید بن گوریون، بنیانگذار کشور اسرائیل، اهمیتی بی‌اندازه داشت. از آنجا که مذهبیون یهودی ایجاد هرگونه کشور یهودی را خلاف اراده یهوه و نقض آموزه‌هایشان در مورد ظهور منجی می‌دانستند با دریافت امتیازات عمده‌ای که دریافت کردند حاضر شدند موجودیت کشور اسرائیل را بپذیرند و درصدد نفی و نهی آن برنیایند. یکی از امتیازات داده شده به یهودیان مذهبی، عدم پرواز شرکت هوایی ال عال در ایام شبات بود.

این اقدام که تنها برای رضایت و خشنودی یهودیان حریدی انجام می‌شود، سالانه نزدیک به ۸۰ میلیون دلار ضرر، به ال عال وارد می‌کند.

### دهه ۱۹۷۰

#### رشد

ال عال نخستین بوئینگ ۷۴۷ ناوگان هوایی خود را در سال ۱۹۷۱خریداری کرد. برخی از نشریات اسرائیلی در آن‌زمان با توجه به مخارج بالای بوئینگ ۷۴۷ و خطرحمله‌های تروریستی، از تصمیم شرکت هواپیمایی ال عال استقبال نکردند. اما بر خلاف انتظارات، اضافه شدن هواپیمای پیشرفته بوئینگ ۷۴۷ مورد استقبال مسافران اسرائیلی قرار گرفت و فروش شرکت را به شدت بالا برد. دو سال بعد، ال عال دومین هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ خود را خریداری کرد و به وسیلهٔ آن، خط پروازی تل‌آویو-نیویورک را راه‌اندازی کرد.

#### درگیری مذهبی

یک فروند بوئینگ ۷۴۷ شرکت هواپیمایی ال عالدر میانه دهه ۱۹۷۰، ال عال تغییراتی را در برنامه پروازی خود انجام داد که باعث جنجال زیادی در جامعه اسرائیل شد. بر این مبنا که ال عال پروازهای طولانی‌مدت خود را در ایام شبات از فرودگاه‌های کشورهای مبدأ آغاز می‌کرد و طبق برنامه زمان‌بندی شده، هواپیماها پس از پایان شبات در اسرائیل، به زمین می‌نشستند. اما از این جهت که تقدس روز شبات یک رکن اساسی در دین یهودیت به‌شمار می‌رود و از آنجا که انجام کار در ایام ساعات شبات حرام است، یهودیان حریدی، دولت اسرائیل را به عهدشکنی متهم کردند و خواستار منع هرگونه پرواز شرکت هوایی ال عال در طول ساعات شبات در تمامی نقاط جهان شدند. نهایتاً مسئولان وقت شرکت ال عال برای جلب نظر یهودیان حریدی، از تصمیم خود بازگشتند و رسماً اعلام کردند که ال عال در ایام ساعات شبات، هواپیماهای خود را به پرواز در نخواهد آورد.

### دهه ۱۹۸۰

#### ادامه درگیری مذهبی

در سال ۱۹۸۱، مناخم بگین، نخست‌وزیر اسرائیل جهت اطمینان یهودیان ارتدوکس، رسماً خاطرنشان کرد که دولت اسرائیل به پیمان‌هایش پایبند است و به آن‌ها عمل می‌کند. سکولارهای اسرائیل در واکنش تهدید به تحریم هواپیمایی ال عال کردند. در اوت ۱۹۸۲، کارکنان ال عال در حرکتی اعتراضی به منع پرواز در ایام شبات، از ورود یهودیان حریدی به فرودگاه بین‌المللی بن گوریون جلوگیری کردند.

#### برقراری پرواز به مصر

در راستای توافق صلح میان مصر و اسرائیل، هواپیمای ال عال در مارس سال ۱۹۸۰آغاز به ایجاد پروازهای ثابت از فرودگاه بین‌المللی بن گوریون به فرودگاه بین‌المللی قاهره کرد.

#### بحران

در سال ۱۹۸۳ ال عال با بحران‌های داخلی و خارجی دست به گریبان بود. حمله‌های پی در پی تروریستی از یک سو و بخصوص اعتصاب کارکنان شرکت باعث شد تا در تاریخ ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۳، دولت اسرائیل دستور به متوقف کردن تمامی پروازهای ال عال به مدت چهار ماه بدهد. این شرکت در پایان سال ۱۹۸۳ با ضرر ۱۲۳ میلیون دلاری مواجه شد.

#### برقراری پرواز به لس‌آنجلس

در سال ۱۹۸۸، هواپیمایی ال عال، پروزهای مستقیم خود را از فرودگاه بین‌المللی بن گوریون در تل‌آویو به فرودگاه بین‌المللی لس‌آنجلس آغاز کرد. مدت زمان پرواز، ۱۳ ساعت و ۴۱ دقیقه برآورد شد.

### دهه ۱۹۹۰

یهودیان اتیوپیایی (فلاشا) در حال سوار شدن بر بوئینگ ۷۴۷ باربری ال عال (بخشی از عملیات سلیمان)
در تاریخ ۱ ژانویه ۱۹۹۰، هواپیمایی ال عال پروازهای ثابت خود را به مسکو، پایتخت اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی آغاز کرد.

در ژانویه ۱۹۹۰، خطوط هوایی آمریکا شمالی شروع به ارائه خدمات فیدر به ال عال در ایالات متحده آمریکا کرد.

در سال ۱۹۹۱، دولت اتیوپی که با قوم تیگرای-تیگرینیا و کشور اریتره در جنگ بود، دچار شکست‌های استراتژیک مهمی شد و اتیوپی در خطر سقوط قرار گرفت. دولت اسرائیل به شدت برای وضعیت جانی یهودیان اتیوپیایی (فلاشا) نگران بود. نهایتاً در تاریخ ۲۴ مه ۱۹۹۱، نیروهای دفاعی اسرائیل در عملیات موسوم به سلیمان، اقدام به تصرف ۳۶ ساعته فرودگاه بین‌المللی بوول در آدیس آبابا کرده و با کمک ۳۴ هواپیمای ال عال، ۱۴٬۳۲۵ یهودی اتیوپیایی را از اتیوپی به اسرائیل منتقل کردند.

در تاریخ ۲۷ آوریل ۱۹۹۴، ال عال نخستین بوئینگ ۷۴۷–۴۰۰ خود را تحویل گرفت و خط هوایی به خاور دور را افتتاح کرد.

در تاریخ 4 اکتبر 1992 پرواز ۱۸۶۲ ال عال از آمستردام هلند به تل آویو اسرائیل پرواز می کرد یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ از این شرکت به دلیل نقص و ترک در شاه تیر موتور شماره ۳ شد و باعث جدا شدن و اصابت کردن به موتور شماره ۴ شد هنگامی که خلبانان تصمیم گرفتند که فرود بیایند و همچنان هنگام نزدیک شدن به باند فلپ ها را باز کردند ولی به دلیل آسیب دیدن به فلپ های بال راست نمی تواند نیروی بالابرنده تولید کند و شیرجه می زند و به مجتمع مسکونی در آمستردام هلند برخورد کرد که ۴۳ تن کشته و ۲۶ تن زخمی داشت.

آتش سوزی به‌طور غیر معمولی ادامه داشت .و بعدها مردم آن منطقه دچار عوارض پوستی و برآمدگی در مچ پا و اختلال در خواب شدند که خود بیانگر این است که این هواپیما حامل مقادیری از مواد شیمیایی بوده که به مقصد اسرائیل حمل میشده‌است.

در سال ۱۹۹۵، با امضا قراردادی با امریکن ایرلاینز، حاضر به اشتراک شماره پرواز شد.

در ژوئن ۱۹۹۶، نخستین پرواز مستقیم ال عال از فرودگاه بین‌المللی بن گوریون به فرودگاه بین‌المللی ملکه علیا در امان انجام شد.

در سال ۱۹۹۷، ال عال یک بخش جداگانه، ویژه محموله‌های هوایی را گشود.

در مارس ۲۰۰۰، نخستین بوئینگ ۷۷۷ به ناوگان هواپیمایی این شرکت افزوده شد.

### دهه ۲۰۰۰

یک فروند بوئینگ ۷۷۷ ال عالدر سال ۲۰۰۳، دولت اسرائیل تصمیم گرفت تا بخش عمده‌ای از بنگاه‌های بزرگ صنعتی، تولیدی و خدماتی را به بخش غیردولتی و خصوصی واگذار کند. از این روی، در تاریخ ژوئن ۲۰۰۳، سهام شرکت ال عال براینخستین بار در بازار بورس تل‌آویو به فروش گذاشته شد. نهایتاً در تاریخ ژوئن ۲۰۰۴، دولت اسرائیل با واگذاری پنجاه و یک درصد از سهام، کنترل هواپیمایی ال عال را از دست داد.

در سال ۲۰۰۵، ۳٫۵ میلیون نفر با شرکت هوایی ال عال مسافرت کرده بودند. این در حالی است که در سال ۲۰۰۴ این رقم، ۳٫۲ میلیون و در سال ۲۰۰۳ این رقم، ۲٫۸ میلیون نفر بود.

در سال ۲۰۰۶، شرکت هواپیمایی ال عال اعلام کرد که به نسبت سال قبل، ۴۴٫۶ میلیون دلار کمتر درآمد داشته و در کل ۱ میلیارد و ۶۶۵ میلیون دلار، درآمد کسب کرده‌است.

در سال ۲۰۰۷ شرکت هواپیمایی ال عال با چهار شکایت حقوقی روبرو شد که دو مورد از آن در دادگاه‌های ناحیه ایالات متحده آمریکا شد. ال عال سالیانه مبلغی بیش از یکصد میلیون دلار آمریکا را برای مطابقت با دستورهای ایمنی و امنیتی شاباک هزینه می‌کند. در این سال، سالن استراحت اختصاصی خود را در فرودگاه شارل دوگل پاریس افتتاح کرد. با فاصله کوتاهی، سالن‌های استراحت اختصاصی شرکت هواپیمایی ال عال در فرودگاه هیترو لندن و فرودگاه جان اف. کندی نیویورک نیز افتتاح شدند. همچنین ۲ فروند بوئینگ ۷۷۷–۲۰۰ اس بسیار پیشرفته را برای تقویت ناوگان هوایی خود، به مبلغ ۱ میلیارد شکل جدید اسرائیل (۳۵۰ میلیون دلار آمریکا) خریداری کرد. دو فروند بوئینگ خریداری شده به نام شهرهای سدروت و کریات‌شمونا نام‌گذاری شدند.

در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۰۸، هواپیمایی ال عال از برنامه‌اش برای آغاز پروازهای مستقیم از فرودگاه بین‌المللی بن گوریون به فرودگاه بین‌المللی سائو پائولو گوارولوس در کشور برزیل خبر داد. مدت زمان پرواز تل‌آویو به سائوپائولو، ۱۴٫۵ ساعت اعلام شد.

آمار
----

بر پایه آمار منتشر شده در سال ۲۰۱۲، شرکت ال عال دارای ۶٬۰۵۶ کارمند و ناوگان هوایی با بیش از ۴۳ فروند هواپیما است. درآمد این شرکت در این سال ۲/۴ میلیارد دلار بوده‌است.

آموزش‌های ایمنی پرواز این شرکت به زبان‌های عبری، عربی و انگلیسی ارائه می‌شوند.

۶۰ درصد مسافران شرکت هوایی ال عال را شهروندان اسرائیل تشکیل می‌دهند.

مقاصد
-----

مقاصد ال عال  اسرائیل   مقاصد پروازی   مقاصد صرفاً کارگو   مقاصد صرفاً اشتراک شماره پرواز
ال عال به مقاصدی در پنج قاره پرواز دارد و شبکه اروپایی آن بسیار توسعه یافته بوده و به شهرهای مهمی در روسیه، منطقه بالتیک و کشورهای مستقل همسود نیز خدمات رسانی می‌کند.

سالن استراحت شاه داوود
----------------------

«سالن استراحت شاه داوید» (به انگلیسی: King David Lounge) نام سالن استراحت اختصاصی شرکت هواپیمایی ال عال است که برای مسافران با بلیط «کلاس تجارتی» یا «کلاس درجه یک» تعبیه شده‌است.

در حال حاضر پنج سالن استراحت اختصاصی شرکت هواپیمایی ال عال در ترمینال‌های فرودگاه بن گوریون تل‌آویو، فرودگاه بین‌المللی جان اف کندی نیویورک، فرودگاه هیترو لندن، فرودگاه شارل دوگل پاریس و فرودگاه بین‌المللی لس‌آنجلس به پذیرایی از مسافران «کلاس تجارتی» یا «کلاس درجه یک» پروازهای ال عال اشتغال دارند.

تمامی سالن‌های استراحت شاه داوید در فرودگاه‌های یاد شده، انواع نوشیدنی‌های الکلی، خوراک سرپایی کوشر، روزنامه‌ها و نشریات اسرائیلی و بین‌المللی را به صورت رایگان در اختیار میهمانان خود قرار می‌دهند. همچنین سالن‌های استراحت شاه داوید، دارای اینترنت رایگان، به صورت وای-فای هستند. سالن استراحت شاه داوید در ترمینال شماره ۳ فرودگاه بین‌المللی بن گوریون دارای قسمتی جداگانه است که درآنجا تماس راه دور، حمام، جکوزی و ماساژ پوست به صورت رایگان در اختیار میهمانان «کلاس درجه یک» گذاشته می‌شود.

ربایش هواپیما
-------------

در تاریخ ۶ سپتامبر ۱۹۷۶ یک فروند بوئینگ ۷۰۷ به شماره پرواز ۲۱۹ از آمستردام به نیویورک توسط دو فلسطینی به نام‌های پاتریک آرگوئلو و لیلا خالد ربوده شد.

تحریم از سوی کشورهای اسلامی
---------------------------

بسیاری از کشورهای عمدتاً مسلمان‌نشین که موجودیت اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسند، از جمله ایران، پاکستان و اندونزی به هواپیماهای ال عال، اجازه عبور از مرز هوایی خود را نمی‌دهند.

در ایران
--------

### پیش از انقلاب

هواپیمایی ال عال در زمان پادشاهی محمدرضا شاه پهلوی در ایران، هواپیمایی ال عال از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۸ دارای پروازهای ثابت بین فرودگاه بین‌المللی مهرآباد و فرودگاه بین‌المللی بن گوریون بود. هواپیمایی ال عال موفق شد تا قبل از سقوط دودمان پهلوی در سال ۱۳۵۷ و انقلاب ۱۳۵۷ ایران، تعداد زیادی از یهودیان ایرانی را به کشور اسرائیل منتقل کند.

### پس از انقلاب اسلامی

در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۵۷، دولت موقت ایران طی اطلاعیه‌ای رسمی، دستور اخراج ۳۲ کارمند اسرائیلی شعبه هواپیمایی ال عال از ایران را صادر کرد و خواستار قطع کامل روابط اسرائیل و ایران شد.

جستارهای وابسته
---------------

* هواپیما ربایی
* اسرائیل

پانویس
------

1. 1 2 3  برگردان: احمد سمایی (۱۰ خرداد ۱۳۸۷). «شصتمین سالگرد بنیانگذاری اسراییل؛ نگاه از درون، بخش چهارم (اسراییل در کشاکش سنت و تجدد)». *رادیو زمانه*.
2. ↑  El-Al, Israel's Airline, Gates of Jewish Heritage
3. ↑  تاریخچه شرکت هواپیمایی ال عال
4. 1 2  El Al at a Turning Point; A Mirror of Israel's Divisions (*نیویورک تایمز*)
5. ↑  Sde Dov / Tel Aviv, Global Security
6. ↑  تاریخ یهودیان اتیوپیایی (*کتابخانه مجازی یهودی*)
7. ↑  Operation Solomon – Aliyah of Ethiopian Jewry (1991) (*وزارت مهاجرت اسرائیل*)
8. ↑  El Al flies olim on first direct charter بایگانی‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine (*اورشلیم پست*)
9. 1 2 3  EL AL Israel Airlines' History، شرکت هواپیمایی ال عال
10. ↑  "El Al Cargo Profile", *El Al* (به انگلیسی) Retrieved on 2007-05-07.
11. ↑  "Financial Data", *El Al* (به انگلیسی) Retrieved on 2007-06-23.
12. ↑  «Standard & Poor's El Al Income Statement Data». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۰۸.
13. ↑  What irks El Al passengers (*Haaretz*)
14. ↑  Business in Brief- Transport minister: El Al to be compensated for surrendering its monopoly (*Haaretz*)
15. ↑  El Al opens King David lounge in Paris (*Yedioth Ahronoth*)
16. ↑  "El-Al Adds Flights and Improves its Flight Schedule", *itg-Israel's travel guide* (به انگلیسی), 2007-09-17 Retrieved on 2007-10-20.
17. ↑  "El Al's Ace in the Hat: The Boeing 777", *infolive.tv* (به انگلیسی), 2007-07-31 Retrieved on 2007-10-20.
18. ↑  "El Al, Major financial and operational statistics for 2011" (PDF). El Al. March 2012. Archived from the original (PDF) on 23 September 2015. Retrieved 2012-04-12.
19. ↑  Manji, Irshad. *The Trouble with Islam Today*. Macmillan, March 16, 2005. p. 73. "The flight's safety video, though narrated in Hebrew, had Arabic subtitles." Retrieved from Google Books on November 4, 2012. ISBN 0-312-32700-5, 9780312327002.
20. ↑  *Israel special — Flag carrier El Al thrives despite high fuel costs and competition* (به انگلیسی), 2008-02-11 Retrieved on 2008-02-23.
21. ↑  El Al King David Lounge (*وبگاه رسمی شرکت هواپیمایی ال عال*)
22. ↑  El Al King David Lounge Spa بایگانی‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine (*وبگاه رسمی شرکت هواپیمایی ال عال*)
23. ↑  «هواپیمای نتانیاهو مجبور شد حریم هوایی اندونزی را دور بزند». *بی‌بی‌سی فارسی*. ۴ اسفند ۱۳۹۵.
24. ↑  The Israeli Connection: Whom Israel Arms and why. Benjamin Beit-Hallahmi. I.B.Tauris. 1988. ISBN 1-85043-069-1 pp.12
25. ↑  سخنگوی دولت اولمرت در برنامه رادیو اسرائیل: «سود دو ملت ایران و اسرائیل آن است که در برابر تندروی مذهبی بایستند و نگذارند ترور پیروز شود» (*وزارت امور خارجه اسرائیل*)
26. ↑  امروز در تاریخ بایگانی‌شده در ۲۰۰۸-۱۰-۲۲ توسط Wayback Machine (*آفتاب*)

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ال عال موجود است. |

| * ن
* ب
* و
اعضای یاتا |
| --- |
| 

| منطقهٔ آفریقا |
| --- |
| 
* ایر بوتسوانا
* ایر ماداگاسکار
* ایر مالاوی
* ایر موریشوس
* ایر نامیبیا
* ایر سیشل
* ایرلینک
* ای‌ال‌اس
* آریک ایر
* کام‌ایر
* هواپیمایی اتیوپی
* اینترایر آفریقای جنوبی
* کنیا ایرویز
* ال‌ای‌ام موزامبیک ایرلاینز
* پرسیشن ایر
* ساف‌ایر
* هواپیمایی آفریقای جنوبی
* ساوث افریکن اکسپرس
* تاگ آنگولا ایرلاینز
* تی‌ای‌سی‌وی

 |

 |
| 

| منطقهٔ آسیا و اقیانوسیه |
| --- |
| 
* ایر کالدونی
* ایر ایندیا
* ایر نیوزیلند
* ایر نیوگینی
* ایر تاهیتی
* ایر تاهیتی نوی
* ایر وانواتو
* ایرکالین
* آل نیپون ایرویز
* آسیانا ایرلاینز
* بانکوک ایرویز
* بیمان بنگلادش ایرلاینز
* کنتیننتال میکرونزی
* فیجی ایرویز
* گارودا ایندونزیا
* خطوط هوایی ژاپن
* هواپیمایی کره
* هواپیمایی مالزی
* نیپون کارگو ایرلاینز
* هواپیمایی بین‌المللی پاکستان
* هواپیمایی فیلیپین
* کانتاس
* رویال برونئی
* سیلک‌ایر
* سنگاپور ایرلاینز
* سنگاپور ایرلاینز کارگو
* سریلانکان ایرلاینز
* تای ایرویز اینترنشنال
* ویتنام ایرلاینز
* ویرجین استرالیا

 |

 |
| 

| منطقهٔ چین و شرق آسیا |
| --- |
| 
* ایر چاینا
* ایر کریو
* ایر ماکائو
* کاتای پاسیفیک
* چاینا ایرلاینز
* چاینا کارگو ایرلاینز
* هواپیمایی شرقی چین
* چاینا پستال ایرلاینز
* هواپیمایی جنوبی چین
* دراگون‌ایر
* اوا ایر
* هاینان ایرلاینز
* هنگ کنگ ایرلاینز
* هنگ کنگ اکسپرس
* جونیائو ایرلاینز
* مندرین ایرلاینز
* میات مونگولین ایرلاینز
* شاندونگ ایرلاینز
* شانگهای ایرلاینز
* شنژن ایرلاینز
* سیچوان ایرلاینز
* تیانجین ایرلاینز
* ترنس‌آسیا ایرویز
* ژیامن ایرلاینز

 |

 |
| 

| منطقهٔ اروپا |
| --- |
| 
* آدریا ایرویز
* آسترین ایرلاینز
* آلایتالیا
* آیگل آزور
* ایژین ایرلاینز
* استونین ایر
* اسکای ایرلاینز
* اطلس‌جت
* ال عال
* المپیک ایر
* انور ایر
* اویرووینگز
* ایر اروپا
* ایر استرال
* ایر صربیا
* ایر فرانس
* ایر کورسیکا
* ایر لینگاس
* ایر مالتا
* ایر نوستروم
* ایر وان
* ایربالتیک
* ایسلندایر
* اینتراسکای
* بروکسل ایرلاینز
* بریتیش ایرویز
* بلغاریا ایر
* بله ایر
* بلو پانوراما ایرلاینز
* بلو۱
* بینتر کاناریز
* بی‌ام‌آی
* بی‌انداچ ایرلاینز
* پرایوت‌ایر
* پرتغالیا
* تاپ پرتغال
* تاروم
* ترکیش ایرلاینز
* تی‌ان‌تی ایرویز
* تی‌یوآی‌فلای
* جت‌بلو
* چک ایرلاینز
* دی‌اچ‌ال ایر بریتانیا
* ساتا ایر اکورس
* ساتا اینترنشنال
* سان اکسپرس
* سوئیس اینترنشنال ایرلاینز
* سیتی‌جت
* شرکت هواپیمایی اسرایر
* فری‌برد ایرلاینز
* فلای‌بی
* فن‌ایر
* کارپات‌ایر
* کارگولوکس ایتالیا
* کارگولوکس
* کال کارگو ایر لاینز
* کاندور
* کورس‌ایرفلای
* کی‌ال‌ام
* لوت پولیش ایرلاینز
* لوفت‌هانزا
* لوفت‌هانزا سیتی‌لاین
* لوفت‌هانزا کارگو
* لوفت‌هانزا رجینال
* لوکزایر
* مارتین‌ایر
* مالمو اویشن
* مریدیانا فلای
* مونته‌نگرو ایرلاینز
* نیکی لوفت‌فارت
* هاهن ایر
* های فلای
* هواپیمایی اسکاندیناوی
* هواپیمایی ارکیا
* هواپیمایی ایبریا
* هواپیمایی پگاسوس
* هواپیمایی قبرس
* هواپیمایی کرواسی
* وایت ایرویز
* ویدرو
* ویرجین آتلانتیک
* یوروآتلانتیک ایرلاینز
* یوروپین ایر ترانسپورت لیپزیگ

 |

 |
| 

| منطقهٔ آمریکای لاتین |
| --- |
| 
* آبسا کارگو ایرلاین
* ارولینیاس آرژانتیناس
* ارومکزیکو
* استرال لاینیاس اریاس
* اویانکا
* اویانکا برزیل
* اویانکا السالوادور
* اویانکا پرو
* اویانکا نیکاراگوئه
* اویانکا هندوراس
* اویاتکا
* اینسل ایر
* تام ایرلاینز پاراگوئه
* تام ایرلاینز
* تی‌ای‌ام‌ای
* سورینام ایرلاینز
* کوبانا دی آویاسیون
* کوپا ایرلاینز کلمبیا
* کوپا ایرلاینز
* گول ایر ترانسپورت
* لاکسا
* لان ایرلاینز
* لان آرژانتین
* لان اکوادور
* لان پرو
* لان کلمبیا
* لان کارگو
* ماس‌ایر
* هواپیمایی کارائیب
* وولاریس

 |

 |
| 

| منطقهٔ خاورمیانه و شمال آفریقا |
| --- |
| 
* ایران ایر
* هواپیمایی ایران ایرتور
* هواپیمایی ماهان
* کیش ایر
* هواپیمایی آسمان
* آفریقیا ایرویز
* اجیپت‌ایر
* المصریه یونیورسال ایرلاینز
* هواپیمایی خاورمیانه
* هواپیمایی الجزایر
* تونس ایر
* جزیره ایرویز
* خطوط هوایی صافی
* دی‌اچ‌ال اینترنشنال اوییشن ام‌ئی
* سودان ایرویز
* عمان ایر
* قطر ایرویز
* کویت ایرویز
* گلف ایر
* نایل ایر
* نوول ایر
* هواپیمایی آریانا
* هواپیمایی اتحاد
* هواپیمایی امارات
* هواپیمایی پادشاهی اردن
* هواپیمایی پادشاهی مراکش
* هواپیمایی سعودی
* هواپیمایی سوریه
* هواپیمایی عراق
* هواپیمایی لیبی
* هواپیمایی یمن

 |

 |
| 

| منطقهٔ آمریکای شمالی |
| --- |
| 
* آلاسکا ایرلاینز
* اطلس ایر
* امریکن ایرلاینز
* ایر ترانسات
* ایر کانادا
* جت‌بلو
* دلتا ایرلاینز
* فدکس اکسپرس
* کارگوجت ایرلاینز
* هاوائین ایرلاینز
* یو اس ایرویز
* یوپی‌اس ایرلاینز
* یونایتد ایرلاینز

 |

 |
| 

| منطقهٔ روسیه و کشورهای مستقل همسود |
| --- |
| 
* آئروسویت ایرلاینز
* آئروفلوت
* ارماویا
* اس۷ ایرلاینز
* ایر آستانه
* ایر مولدوا
* بلاویا
* ترانسایرو
* هواپیمایی گرجستان
* هواپیمایی آذربایجان
* هواپیمایی بین‌المللی اوکراین
* روسیه ایرلاینز
* دوناویا
* نورداویا
* نوردوایند ایرلاینز
* والدیوستوک ایر
* ولگا دنپر ایرلاینز
* یاکوتیا ایرلاینز
* یوتیر اوییشن

 |

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |

| * ن
* ب
* و
اسرائیل شرکت‌های هواپیمایی اسرائیل |
| --- |
| بین‌المللی | 
* **ال عال** (سان دور اینترنشنال ایرلاینز
* آپ)
* هواپیمایی ارکیا
* شرکت هواپیمایی اسرایر

 |
| داخلی | 
* آییت اوییشن اند توریسم
* کیم-نیر اوییشن

 |
| باربری | 
* کال کارگو ایر لاینز
* ال عال

 |
| *غیرفعال* | 
* *الروم ایرویز*
* *تامیر ایرویز*

 |