**نصرت‌الله امینی** (زاده ۱۲۹۴، اراک – درگذشته ۳۱ فروردین ۱۳۸۸)، فعال سیاسی ملی‌گرای ایرانی بود. نصرت الله امینی وکیل دکتر مصدق بود. او پدر محمد امینی پژوهشگر تاریخ معاصر است.

زندگی
-----

در خانواده ای قدیمی و اهل فرهنگ زاده شد. پدر او به خاندان قریب گرکانی وابستگی داشت. در هفت سالگی و در پی جدایی پدر و مادرش و ازدواج مادر با سید محمد صدر محلاتی (برادرزاده محسن صدر) تحت تربیت او که حقوقدانی برجسته بود، قرار گرفت. نصرت الله امینی در نتیجه این ازدواج سه خواهر ناتنی داشت، از جمله بهجت صدر که یکی از پیشگامان نقاشی مدرن ایران است.

فعالیت‌های سیاسی
----------------

وی فعالیت سیاسی را همزمان با نهضت ملی شدن صنعت نفت آغاز کرد و در دوران نخست‌وزیری محمد مصدق، رئیس بازرسی دفتر وی و همچنین مدتی نیز شهردار تهران بود. او پس از کودتای ۲۸ مرداد نیز به عنوان وکیل مصدق در کنار وی بود.

امینی به عنوان نخستین رئیس سازمان تأمین اجتماعی که در زمان دولت ملی مصدق تأسیس شده بود نیز فعالیت کرد.

او پس از انقلاب در دولت موقت مهدی بازرگان به سمت استانداری استان فارس منصوب گردید و از مهمترین اقدامات او در این سمت مقاومت او به کمک مردم مرودشت در برابر اقدام خلخالی در تخریب پارسه بود. وی پس از چندی در اعتراض به عملکرد همراهان خلخالی از این سمت استعفا داد. در مصاحبه با نشریه چمدان، محمود موسوی نژاد از معممین منطقه مرودشت، در مورد قصد تخریب تخت جمشید از سوی صادق خلخالی. می‌گوید:

> 
> حضور خلخالی در مرودشت چند ساعت بیشتر نبود و بنا بر شواهد، دستور تخریب تخت جمشید را هم نداده بود چرا که اگر چنین اتفاقی می‌افتاد تیم حراستی تخت جمشید که از طرف ما در آنجا مأمور بودند و برای محافظت از آن حقوق می‌گرفتند، فوری به ما اطلاع می‌دادند که آقای خلخالی به قصد تخریب آمده‌است اما حتی یک نفر هم چنین گزارشی نداد. بعدها بسیاری همین سؤال را از من پرسیدند که آیا او برای تخریب به مرودشت آمد یا خیر و پاسخ من به آن‌ها همین بوده‌است.
> 
> 
> 

امینی در گفتگو با ضیاء صدقی (در پروژه تاریخ شفاهی ایران) به برخورد یا اعتراضش به خلخالی، اشاره ای نمی‌کند. او علت استعفایش را از استانداری فارس، عدم تمکین پاسداران عنوان می‌کند.

درگذشت
------

نصرت‌الله امینی بامداد روز دوشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۸۸، در ۹۴ سالگی، به‌علت ابتلای به سینه پهلو (ذات‌الریه) در بیمارستانی در حومهٔ واشینگتن چشم از جهان فروبست. او از آخرین یاران بازماندهٔ محمد مصدق بود.

پانویس
------

1. ↑  «نصرت‌الله امینی درگذشت». عصر نو. ۳۱ فروردین ۱۳۸۸.
2. ↑  نگاهی از درون، خاطرات سیاسی دکتر جواد صدر، ص۲۸
3. ↑
4. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲ مه ۲۰۲۰.
5. ↑  «نصرت‌الله امینی و جلوگیری از تخریب تخت جمشید | آسمونی». *asemooni.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۵.
6. ↑
7. ↑

| * ن
* ب
* و
شهرداران تهران |
| --- |
| انتصابی (۱۳۴۷–۱۲۸۶) | 
* کاشف‌السلطنه\*
* مهندس‌باشی\*
* ثقفی
* یمین‌السلطنه
* ایپگیان
* بوذرجمهری
* بهرامی\*
* هوشمند
* خواجه‌نوری\*
* صور اسرافیل
* فروزان
* رام
* بهرامی
* سجادی
* مشیر فاطمی
* بهرامی
* گلشائیان
* ابتهاج
* نریمان
* مشایخی
* خلعتبری
* دولت‌آبادی
* ابتهاج
* مهران
* نامدار
* خلعتبری
* مهران
* صفاری
* امینی
* نصر
* صفاری
* ابتهاج
* منتصر
* دولو
* مهام
* ذوالفقاری
* فرود
* نصر
* نفیسی
* توانا\*
* شادمان
* سرلک
* صفاری
* پیروز\*

 |
| انتخابی (۱۳۵۷–۱۳۴۷) | 
* شهرستانی
* نیک‌پی
* شهرستانی

 |
| انتصابی (۱۳۷۸–۱۳۵۷) | 
* توسلی
* زواره‌ای\*
* نیک‌روش
* دلجو
* سیفیان
* بنکدار\*
* حبیبی
* طباطبایی\*
* کرباسچی

 |
| انتخابی (اکنون–۱۳۷۸) | 
* الویری
* حقانی\*
* ملک‌مدنی
* مقیمی\*
* احمدی‌نژاد
* سعیدلو\*
* قالیباف
* سلیمی\*
* نجفی
* حسینی\*
* افشانی
* حناچی
* جاوید\*
* زاکانی

 |
| \* سرپرست |