ورزشگاه فوتبال **جوزپه مه آتزا** (به ایتالیایی: Giuseppe Meazza) که عموماً با نام **سن سیرو** شناخته می‌شود (به ایتالیایی: San Siro)، واقع در منطقه‌ی سن سیرو میلان ایتالیا است که ورزشگاه تیم‌های فوتبال آ.ث. میلان و اینتر میلان می‌باشد. هواداران اینتر معمولا ورزشگاه را «جوزپه مه آتزا» و هواداران آ.ث. میلان با نام «سن سیرو» صدا می‌زنند. گنجایش صندلی این ورزشگاه ۸۰٬۰۱۸ نفر است که آن را به بزرگترین ورزشگاه ایتالیا و یکی از بزرگترین ورزشگاه‌های اروپا تبدیل کرده‌است.

در ۲ مارس ۱۹۸۰، نام ورزشگاه سن سیرو به افتخار جوزپه مئاتزا، فاتح جام جهانی فوتبال در سال‌های ۱۹۳۴ و ۱۹۳۸ و بازیکن افسانه‌ای اینتر در دهه‌های ۲۰، ۳۰ و ۴۰ که مدت کوتاهی نیز در میلان بازی کرد، تغییر یافت.

بر اساس رتبه‌بندی ورزشگاه (یوفا)، سن سیرو یک ورزشگاه چهار ستاره است. در طول تاریخ، این ورزشگاه میزبان مسابقات مهم و مختلفی از جمله سه بازی در مسابقات جام جهانی فوتبال ۱۹۳۴، شش بازی در جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰، سه بازی در جام ملت‌های اروپا ۱۹۸۰ و چهار فینال لیگ قهرمانان اروپا در سال‌های ۱۹۶۵، ۱۹۷۰، ۲۰۰۱ و ۲۰۱۶ بوده‌است. این ورزشگاه همچنین میزبان مراسم افتتاحیه المپیک زمستانی ۲۰۲۶ میلان و کورتینا دامپتزو خواهد بود. سن سیرو یکی از مکان‌های احتمالی برای میزبانی جام ملت‌های اروپا ۲۰۳۲ نیز می‌باشد.

تاریخچه ورزشگاه
---------------

کورئوگرافی هواداران آ.ث. میلان در شهرآورد دلا مادونینا
نمای ورزشگاه در شب
کورئوگرافی هواداران اینتر میلان در تقابل با سیه‌نا در سری آ
ساخت این ورزشگاه در سال ۱۹۲۵ و در منطقه ای از میلان به نام سن سیرو آغاز شد که این ورزشگاه جدید در ابتدا «Nuovo Stadio Calcistico San Siro» (ورزشگاه فوتبال جدید سن سیرو) نام داشت. ایده ساخت ورزشگاه در همان محل پیست اسب دوانی، متعلق به رئیس وقت باشگاه آ.ث. میلان، پیرو پیرلی بود. معماران، یک ورزشگاه خصوصی را فقط برای فوتبال طراحی کردند، بدون پیست‌های دو و میدانی که مشخصه ورزشگاه‌های ایتالیایی بود که با بودجه عمومی ساخته شده بودند. افتتاحیه در ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۶ بود، زمانی که ۳۵۰۰۰ نفر تماشاگر دیداری دوستانه بودند که اینتر با نتیجه ۶-۳ آ.ث. میلان را شکست داد. در اصل این ورزشگاه، خانه و تحت مالکیت میلان بود. سرانجام در سال ۱۹۴۷، اینتر که قبلاً در مرکز شهر میلان و آرنا چیویکا بازی می‌کرد به سن سیرو نقل مکان کرد و از آن زمان تاکنون همراه با آ.ث. میلان مستأجر این ورزشگاه هستند و از این زمین به صورت مشترک استفاده می‌کنند.

از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۵، مهندسان آرماندو رونکا و فروچو کالتسولاری فاز دوم مرحله توسعه ورزشگاه را ارائه دادند که قرار بود گنجایش ورزشگاه را از ۵۰۰۰۰ به ۱۵۰۰۰۰ نفر افزایش دهند. کالتسولاری و رونکا سه حلقه (رینگ) اضافی با چیدمان عمودی از ردیف‌های تماشاگر را پیشنهاد کردند. نوزده رمپ مارپیچ - هر یک به طول ۲۰۰ متر - امکان دسترسی به طبقات بالایی را فراهم می‌کرد. در حین ساخت، اجرای بالاترین حلقه (رینگ) از سه حلقه کنار گذاشته شد و تعداد تماشاگران به ۱۰۰۰۰۰ نفر محدود شد. سپس به دلایل امنیتی، گنجایش صندلی به ۶۰۰۰۰ و گنجایش ایستاده به ۲۵۰۰۰ نفر کاهش یافت.

در ۲ مارس ۱۹۸۰ این ورزشگاه به نام «جوزپه مه آتزا» (۱۹۷۹-۱۹۱۰)، یکی از مشهورترین فوتبالیست‌های شهر میلان نامگذاری شد. برای مدتی، هواداران اینتر به دلیل ارتباط قوی تر مئاتزا با این باشگاه (۱۴ سال به عنوان بازیکن، سه دوره به عنوان مربی) ورزشگاه را «جوزپه مه آتزا» صدا می‌زدند. با این حال، در سال‌های اخیر، هواداران اینتر و میلان ورزشگاه را به سادگی سن سیرو صدا می‌زنند.

آخرین بازسازی بزرگ برای سن سیرو که ۶۰ میلیون دلار هزینه داشت، بین سال‌های ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰ و برای جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ بود. تصمیم گرفته شد که با افزایش گنجایش ورزشگاه به ۸۵۰۰۰ تماشاگر و ساخت سقف، ورزشگاه مدرن سازی شود. شهرداری میلان کار را به معماران جانکارلو راگاتزی و انریکو اوفر و مهندس لئو فینتسی سپرد. برای افزایش گنجایش، حلقه (رینگ) سوم (فقط در دو گوشه و در سکوی غربی) ساخته شد که بر روی یازده برج پشتیبانی که به وسیله رمپ‌های مارپیچ احاطه شده‌اند قرار دارد که امکان دسترسی به عموم را فراهم می‌کند. چهار برج از این یازده برج بتنی در گوشه‌ها قرار داشتند تا سقف جدیدی را پشتیبانی کنند که دارای تیرهای قرمز برجسته است.

در سال ۱۹۹۶، موزه ای در داخل ورزشگاه افتتاح شد که تاریخ آ.ث. میلان و اینترناتزیوناله را به تصویر می‌کشد، با پیراهن‌های تاریخی، جام‌ها و افتخارات، کفش‌ها، اشیاء هنری و انواع سوغاتی در معرض دید بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد.

شهرآورد دلا مادونینا در سال‌های ۲۰۰۳، ۲۰۰۵ و ۲۰۲۳ و در مرحله حذفی لیگ قهرمانان اروپا در سن سیرو برگزار شده‌است که در دو مورد اول با پیروزی آ.ث. میلان و در تقابل آخر با پیروزی اینتر میلان همراه شد. واکنش هواداران اینتر به شکست قریب‌الوقوع در بازی سال ۲۰۰۵ (پرتاب مواد آتش زا و اشیاء دیگر به سوی بازیکنان میلان که باعث شد مسابقه ناتمام بماند) موجب شد این باشگاه با جریمه سنگین چهار بازی محرومیت از حضور تماشاگران در مسابقات اروپایی فصل آینده مواجه شود.

جدا از اینکه میلان و اینتر از این ورزشگاه استفاده می‌کنند، تیم ملی فوتبال ایتالیا نیز تعدادی از مسابقات خود را در آنجا برگزار می‌کند. همچنین این ورزشگاه میزبان فینال‌های جام باشگاهای اروپا در سال ۱۹۶۵ (با قهرمانی اینتر)، ۱۹۷۰ (با قهرمانی با فاینورد) و فینال‌های لیگ قهرمانان اروپا در سال‌های ۲۰۰۱ (با قهرمانی بایرن مونیخ) و ۲۰۱۶ (با قهرمانی رئال مادرید) بوده‌است.

این ورزشگاه همچنین میزبان بازی خانگی سه فینال جام یوفا که اینتر در آن شرکت می‌کرد (۱۹۹۱، ۱۹۹۴، ۱۹۹۷) نیز بود؛ زمانی که فینال این مسابقات در دو دیدار رفت و برگشت انجام می‌شد. یوونتوس نیز در فینال جام یوفا ۱۹۹۵ از این ورزشگاه برای بازی خانگی خود استفاده کرد زیرا آنها تصمیم گرفتند بزرگ‌ترین بازی‌های خود را در استادیوم خودشان در آن زمان یعنی دل آلپی انجام ندهند. در هر یک از فینال‌ها به غیر از سال ۱۹۹۱، دیدار برگشت در سن سیرو برگزار شد و برندگان جام را در آنجا بالای سر بردند. با این حال، از فصل ۹۸-۱۹۹۷ و از زمانی که مسابقه فینال به صورت تک بازی تغییر یافت، سن سیرو هنوز به عنوان ورزشگاه میزبان انتخاب نشده‌است.

این ورزشگاه هرگز میزبان فینال جام برندگان جام اروپا نبوده‌است اما میزبان جام لاتین در سال ۱۹۵۱ بود، رقابتی چهارجانبه که با قهرمانی آ.ث. میلان همراه شد. این شهر همچنین محل برگزاری مسابقات جام لاتین در سال ۱۹۵۶ (که باز هم با قهرمانی آ.ث. میلان همراه شد) بود، هرچند که آن مسابقات در آرنا چیویکا برگزار شد.

در بحبوحه همه‌گیری کووید-۱۹ در ایتالیا در ۲۵ مارس، آسوشیتد پرس بازی لیگ قهرمانان اروپا بین آتالانتا و والنسیا اسپانیا در ۱۹ فوریه در سن سیرو را به عنوان «بازی صفر» نامگذاری کرد. این بازی اولین باری بود که آتالانتا به مرحله یک شانزدهم نهایی لیگ قهرمانان اروپا راه پیدا کرد و بیش از ۴۰۰۰۰ تماشاگر - حدود یک سوم جمعیت برگامو - در ورزشگاه حضور داشتند. تا ۲۴ مارس، تست تقریباً ۷۰۰۰ نفر در استان برگامو برای کووید-۱۹ مثبت شد و بیش از ۱۰۰۰ نفر بر اثر این ویروس جان خود را از دست دادند که برگامو را به آسیب دیده‌ترین استان ایتالیا در طول همه‌گیری تبدیل کرد.

### جایگزینی احتمالی

در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹، میلان و اینتر قصد خود را برای ساخت یک ورزشگاه جدید به جای سن سیرو اعلام کردند. ورزشگاه جدید با ظرفیت ۶۰۰۰۰ نفر که قرار بود در کنار سن سیرو ساخته شود، در ابتدا ۸۰۰ میلیون دلار هزینه داشت و برای فصل ۲۳-۲۰۲۲ آماده می‌شد، هرچند که این اتفاق نیفتاد.

جوزپه سالا، شهردار فعلی میلان و کومونه میلان درخواست زمان کردند و تأکید کردند که سن سیرو حداقل تا المپیک زمستانی و پارالمپیک زمستانی ۲۰۲۶ که در میلان و کورتینا دامپتزو برگزار می‌شود، حفظ خواهد شد. پروژه پیشنهادی با تردید و مخالفت چند تن از هواداران هر دو تیم نیز مواجه شد.

در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۹، میلان و اینتر دو طرح بالقوه برای ورزشگاه جدید در کنار زمین اصلی منتشر کردند که به‌طور آزمایشی به نام «Nuovo Stadio Milano» نامگذاری شد که به ترتیب توسط «پاپولوس» (Populous) و «مانیکا» (MANICA) طراحی شده بود. در ۲۲ مه ۲۰۲۰، مقامات میراث ایتالیا هیچ اعتراضی به تخریب سن سیرو نداشتند. در ۲۱ دسامبر ۲۰۲۱، پروژه پاپولوس انتخاب شد.

در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۳، پائولو اسکارونی رئیس باشگاه میلان اعلام کرد که باشگاه پیشنهادی برای ساخت یک ورزشگاه جدید ۷۰۰۰۰ نفری در کنار مقر باشگاه و موزه در کومونه سان دوناتو میلانزه، در حومه جنوب میلان ارائه کرده‌است.

هدیه‌ای از پیرو پیرلی
---------------------

ورزشگاه سن سیرو هدیه‌ای از طرف پیرو پیرلی، رئیس وقت آ.ث. میلان (۱۹۲۹-۱۹۰۹)، به باشگاه خودش یعنی میلان بود. سن سیرو تنها در مدت ۱۳ ماه و ۱۵ روز با کار مداوم و تلاش ۱۲۰ کارگر ساختمانی بنا شد. هزینه ساخت این ورزشگاه در آن زمان حدود ۵ میلیون لیره بود که با معادل‌سازی به زمان حال، مبلغی حدود ۳ و نیم میلیون دلار تخمین زده می‌شود. طرح سن سیرو توسط اولیسه استاکینی بر روی نقشه پیاده شد و آلبرتو کوجینی، مهندس مشهور ایتالیایی که در معماری طرح‌های بزرگی در ایتالیا از جمله «ایستگاه مرکزی میلان» نظارت داشت، مسئولیت معماری سن سیرو را برعهده گرفت.

افتتاح سن سیرو
--------------

سن سیرو برمبنای معماری ورزشگاه‌های انگلیسی طراحی شده بود، فقط برای روح فوتبالی و متشکل از ۴ جایگاه که در مجموع ۳۵۰۰۰ تماشاچی را در خود جای می‌داد. سن سیرو در ۱۹ سپتامبر ۱۹۲۶ و در حالی که ورزشگاه مملو از تماشاچی شاهد شکست ۶-۳ میلان در برابر اینتـر بودند افتتاح شد. اولین بازی لیگ در این ورزشگاه نیز با شکست میلان در برابر سمپیردارنزه به انجام رسید، در حالی که اولین بازی بین‌المللی در این ورزشگاه، در ۲۰ فوریه ۱۹۲۷ و با تساوی ایتالیا برابر چک اسلواکی به پایان رسید. تا پایان سال ۱۹۴۹، سن سیرو جزو اموال خصوصی باشگاه میلان محسوب می‌شد. در آن زمان‌ها اینتـر بازی‌های خانگی خود را در آرنا چیویکا که در مرکز شهر میلان قرار داشت برگزار می‌کرد. این تئاتر فوتبال از آن زمان تاکنون تحت چندین بازسازی بزرگ قرار گرفته‌است تا به شکل امروز خود درآمده است.

توسعه و افزایش گنجایش
---------------------

### اولین عملیات افزایش گنجایش

باشگاه میلان ورزشگاه سن سیرو را در سال ۱۹۳۵ به شواری شهر میلان واگذار کرد و سه سال بعد از آن واگذاری تصمیم به افزایش گنجایش این ورزشگاه گرفته شد. فوتبال روز به روز در حال افزایش محبوبیت در بین هوادارن بود، و نیاز مبرم به ورزشگاهی با گنجایش بیشتر حس می‌شد. این مأموریت به معمار آرماندو رونکا و مهندس فروچو کالتسولاری واگذار شد و آن‌ها توانستند از ظرفیت و پتانسیل قابل توسعه معماری اولیه این ورزشگاه بهره ببرند و شروع به بزرگ‌سازی آن کنند. در سال ۱۹۵۲، ظرفیت ورزشگاه برای ۱۵۰۰۰۰ تماشاچی طراحی شده بود، اما شورای شهر این تصمیم را نپذیرفت و گفتگو طراحان ورزشگاه با این شورا بی‌نتیجه ماند. بعد از خرج ۵٫۱ میلیون لیره برای مدرن‌سازی سن سیرو، افتتاح دوباره ورزشگاه در تاریخ ۱۳ می ۱۹۳۹ و در حالی که ایتالیا در برابر انگلستان ۲–۲ متوقف شد، به انجام رسید. مجموع دریافتی‌ها از باجه‌های سن سیرو در آن بازی مبلغی حدود ۱٫۲ میلیون لیره بود.

### مرحله دوم توسعه سن سیرو

فاز دوم مرحله توسعه سن سیرو در سال ۱۹۵۴ شروع شد و دوازده ماه بعد در تاریخ ۲۶ اکتبر ۱۹۵۵، با گنجایشی معادل ۸۵۰۰۰ تماشاچی این ورزشگاه تاریخی مجدداً افتتاح شد. اولین نورافکن‌ها در این ورزشگاه و در سال ۱۹۵۷ نصب شد و به دنبال آن در سال ۱۹۶۷ اسکوربرد الکترونیکی در آن نصب گردید. نورافکن‌ها در سال ۱۹۷۹، زمانی که طبقه‌های دوم ورزشگاه توسعه یافتند مدرن‌سازی شدند. نام سن سیرو به‌طور رسمی در ۲ مارس ۱۹۸۰ به افتخار جوزپه مئاتزا، بازیکن افسانه‌ای اینتر در دهه‌های ۲۰، ۳۰ و ۴۰ (که مدت کوتاهی نیز در میلان بازی کرد) تغییر یافت. در سال ۱۹۸۶، طبقه اول سکوها به‌طور کامل به صندلی مجهز شد و به صورت بخش‌های جداگانه شماره‌گذاری و رنگ شد. جایگاه مرکزی و اصلی به رنگ قرمز و جایگاه‌های مجاور و روبرو به رنگ نارنجی، جایگاه شمالی پشت دروازه یعنی جایگاه هواداران افراطی اینتر ملقب به «کوروا نورد» به رنگ سبز و جایگاه جنوبی پشت دروازه یعنی جایگاه هواداران افراطی میلان ملقب به «کوروا سود» به رنگ آبی نقاشی شدند.

### مرحله سوم توسعه سن سیرو

برای رخداد بزرگ جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا، مسئولان شهر میلان بعد از این که به علت هزینه‌های سنگین برای ساختن یک ورزشگاه جدید با مخالفت مواجه شدند، به فکر بازسازی مجدد ورزشگاه مه آتزا افتادند. ایده اولیه برای ترمیم این ورزشگاه به گونه‌ای آینده گرا و چشم‌نواز بود: ساختن طبقه سوم برای جایگاه‌ها و ساخت سقف برای ورزشگاه برای محافظت از همه تماشاچیان. این طرح توسط معمار جانکارلو راگاتزی، معمار انریکو اوفر و مهندس لئو فینتسی در حالی که اهداف آن‌ها ایجاد طبقه سوم به صورت مستقل و با استفاده از زمین‌های اطراف ورزشگاه بود، شروع به کار کرد. ساختار طبقه سوم ورزشگاه سن سیرو بر پایه ۱۱ برج سیلندر مانند بنا نهاده شده‌است. این ستون‌ها همچنین دسترسی به جایگاه‌ها و بخش‌های سرویس دهی مختلف را ممکن می‌سازد، ضمن اینکه ساختار آن کاملاً مجزا از ساختار اصلی ورزشگاه است. چهار عدد از این ستون‌ها تیرهای مشبک سقف ورزشگاه را نگهداری و پشتیبانی می‌کنند. برای راحتی تمام تماشاچیانی که از بازی‌ها دیدن می‌کنند، تمام صندلی‌ها به‌طور ارگنومیکی طراحی شده‌اند، همچنین برای شناسایی بخش‌های اصلی ورزشگاه تمام صندلی‌ها به چهار رنگ مختلف رنگ شده و شماره‌گذاری نیز شده‌اند. تمام ۸۵۰۰۰ تماشاچی حاضر در ورزشگاه توسط سقف انحنا دار سن سیرو که ساخته شده از پلی کربنات است حفاظت می‌شوند. علاوه بر موارد ذکر شده، سیستم سرمایشی و گرمایشی مدرن به همراه سیستم روشنایی شناور برای راحتی تماشاچیان نصب شده‌اند. در تاریخ ۸ ژوئن ۱۹۹۰، سن سیرو پذیرای مراسم افتتاحیه جام جهانی و به دنبال آن بازی افتتاحیه آرژانتین و کامرون بود. از آن زمان تا کنون «اسکالا دل کالچو» پذیرای میلیون‌ها هوادار در بازی‌های مختلف بوده‌است. در تابستان سال ۲۰۰۸، مطابق خواسته‌های قوانین یوفا تغییراتی در ساختار ورزشگاه به وجود آمد و ظرفیت آن به ۸۰۰۱۸ نفر کاهش یافت.

اعداد و ارقام
-------------

برای تکمیل ساخت سن سیرو، ۱۰۰۰۰ کونتال سیمان، ۳۵۰۰ متر مربع ماسه، و ۱۵۰۰ کونتال آهن استفاده شده‌است. همچنین از ۸۰ کیلوگرم گچ برای علامت‌گذاری ۱۰۵ متر از طول و ۶۸ متر از عرض زمین استفاده شده‌است. فنس‌های محیطی در ابعاد ۲۰۴ در ۲۹۶ متر هستند که ۱۱۰۰ و ۱۲۰۰ تن وزن دارند. سقف‌ها به ۲۵۶ چراغ‌های نورافکنی که قدرت روشنایی ۱۵۰۰ وات را دارند مجهز شده‌اند. برای ساخت قسمت‌های اصلی ساختار، دو جرثقیل بلند ۶۴ متری در محل ورزشگاه قرار گرفته‌اند. در داخل ورزشگاه نیز، خروجی اضطراری و آسانسور بخش سرویس‌ها با ظرفیت ۱۰۰۰ کیلوگرم نصب شده‌است. سن سیرو در کنار زمین مسابقه اسب دوانی شهر و در فاصله ۶ کیلومتری مرکز شهر میلان بنا شده‌است.

فراتر از فوتبال
---------------

ورزشگاه سن سیرو نمادی از شهر میلان است. (مانند وضعیتی که اسکالا و دومو در شهر میلان دارند) سن سیرو نه تنها برای فوتبال، بلکه برای رخدادهای مهم دیگر نیز همواره مورد استفاده بوده‌است. برای مثال، مسابقه بوکس بین دولیلو لویی و کالو ارتیس در ۱ سپتامبر ۱۹۶۰، مسابقه‌ای برای عنوان جهانی والتر جونیور، در این ورزشگاه برگزار شد. ۵۰۰۴۳ نفر از نزدیک شاهد این رخداد بزرگ بودند و از این تعداد ۸۰۰۰ نفر در اطراف رینگ بوکس قرار گرفته بودند. این رقابت با پیروزی طرف ایتالیایی به اتمام رسید و به همراه خود ۱۳۰ میلیون درآمدزایی کرد. سن سیرو حتی پذیرای بسیاری از کنسرت‌ها نیز بوده‌است. باب مارلی در ۲۷ ژوئن ۱۹۸۰ نمایش خود را در جایگاه شمالی به اجرا گذاشت. در آن مراسم ۹۰۰۰۰ نفر از نمایش دیدنی این موزیسین جامائیکایی استقبال کردند. برای بروس اسپرینگسین در سال ۱۹۸۵ نیز چنین استقبالی به عمل آمد. جایگاه قرمز حتی پذیرای یک دیسکو از نوع محوطه باز نیز بود. اکنون در ضلع جنوبی، موزه‌ای بنا شده‌است که در آن افتخارات میلان و اینتـر از طریق تمام افرادی که در این افتخارات نقش داشتند، به یادگار مانده‌است. ورزشگاه در زمانی که در آن مسابقه ای برگزار نمی‌شود، می‌تواند پذیرای ۵۰ هزار ملاقات‌کننده باشد. از اول ژوئیه سال ۲۰۰۰، سن سیرو به‌طور مشترک توسط دو تیم شهر میلان یعنی آ.ث. میلان و اینتر میلان اداره می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  "Structure". *sansirostadium.com*. Archived from the original on 7 December 2022. Retrieved 8 April 2023.
2. ↑  "San Siro, per le vibrazioni al terzo anello chiusi sei settori: "Nessun problema di sicurezza, ma così si evita il panico"". *La Reppublica* (به ایتالیایی). 1 August 2019. Archived from the original on 29 July 2021. Retrieved 12 July 2021.
3. ↑  "The history of the San Siro stadium". *AC Milan.com*. Archived from the original on 14 October 2013. Retrieved 18 October 2011.
4. ↑  "Milan to host 2016 UEFA Champions League final". *UEFA.com*. Union of European Football Associations. 18 September 2014. Retrieved 23 July 2015.
5. ↑  *Almanacco Illustrato del Milan*, Panini, Modena (it.)
6. ↑  The architectural structure of San Siro was shared in Italy with Marassi which, due to being the private home ground of Genoa, also had no athletics track.
7. ↑  Gianni, Santucci (16 September 2006). "San Siro and football, eighty years of show". *Corriere della Sera – Archive* (به ایتالیایی). Archived from the original on 19 October 2010. Retrieved 4 May 2022.
8. ↑  Werner, Feiersinger (2017). *Armando Ronca Architektur der Moderne in Südtirol 1935–1970*. Kunst Meran, Kunst, Kofler, Andreas, Schmidt, Magdalene, Stabenow, Jörg, Kofler, Andreas, Martignoni, Massimo. Zürich. ISBN 9783038600619. OCLC 988179618.
9. ↑  #TBT: 5 European clashes against Italian sides بایگانی‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine, Milan, 30 November 2017
10. ↑  "Milan move into last four". UEFA. 13 April 2005. Archived from the original on 2 January 2015. Retrieved 3 November 2017.
11. ↑  "Inter handed stadium ban and fine". BBC Sport. 15 April 2005. Archived from the original on 23 November 2018. Retrieved 3 November 2017.
12. ↑  "Pari senza emozioni nello stadio vuoto ma l'Inter conquista la Champions" [Passionless draw in the empty stadium but Inter achieves the Champions] (به ایتالیایی). La Repubblica. 24 August 2005. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 3 November 2017.
13. ↑  "Inter 1—0 Rangers". BBC Sport. 28 September 2005. Archived from the original on 7 February 2007. Retrieved 3 November 2017.
14. ↑  "Italy 2—0 Scotland". *BBC News*. 26 March 2005. Archived from the original on 7 September 2017. Retrieved 3 November 2017.
15. ↑  "San Siro's previous four European Cup finals". UEFA. 20 January 2016. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 3 November 2017.
16. ↑  Hughes, Rob (5 April 1995). "Will a Spoonful of Sugar Make a Bad Boy Nice?". *The New York Times*. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 3 November 2017.
17. ↑  "Il passato e' oggi: a San Siro Juventus-Borussia" [Today in the past: Juventus-Borussia at San Siro] (به ایتالیایی). Mediaset. 4 April 2010. Archived from the original on 7 November 2017. Retrieved 3 November 2017.
18. ↑  Juventus: A History in Black and White بایگانی‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine, Adam Digby, 2015, 9781783016914
19. ↑  Dampf, Andrew; Azzoni, Tales (25 March 2020). "Game Zero: Spread of virus linked to Champions League match". *Associated Press*. Archived from the original on 2 May 2020. Retrieved 26 March 2020.
20. ↑  The Legendary San Siro Stadium Is Getting Demolished بایگانی‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. *Sport Bible*. Published 24 June 2019.
21. ↑  Inter e Milan insieme per un nuovo stadio, ma Sala frena: "San Siro non si tocca" بایگانی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. *Gazzetta del Sud* (in Italian). Published 24 June 2019.
22. ↑  Sala: "San Siro? Sarà funzionante nel 2026. Fine della storia" بایگانی‌شده در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. *La Gazzetta dello Sport* (in Italian). Published 24 June 2019.
23. ↑  Demolizione di San Siro, 'no' bipartisan a Milan e Inter بایگانی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine. *Il Giorno* (in Italian). Published 25 June 2019.
24. ↑  "A New Stadium for Milano". *nuovostadiomilano.com*. Archived from the original on 27 June 2021. Retrieved 12 July 2021.
25. ↑  "AC Milan & Inter Milan reveal new stadium plans". *BBC Sport*. 26 September 2019. Archived from the original on 4 March 2022. Retrieved 22 May 2020.
26. ↑  "AC Milan and Inter Milan's San Siro 'can be demolished' for new 60,000 stadium, says Italy's heritage authority". *BBC Sport*. 22 May 2020. Archived from the original on 23 May 2020. Retrieved 22 May 2020.
27. ↑  "Nuovo San Siro, Inter e Milan scelgono la Cattedrale – Sport – TGR Lombardia". Rainews.it. 21 December 2021. Archived from the original on 3 March 2022. Retrieved 2022-03-08.
28. ↑  "AC Milan take 'first step' in new stadium project". *ESPN.com* (به انگلیسی). 27 September 2023. Retrieved 28 September 2023.

"San\_Siro" (به انگلیسی). ویکی‌پدیای انگلیسی. Retrieved 10 December 2008.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ورزشگاه سن سیرو موجود است. |

| * ن
* ب
* و
باشگاه فوتبال اینتر میلان |
| --- |
| 
* رؤسا
* مربیان
* بازیکنان
* آمار و رکوردها
* افتخارات
* اروپا
* فصل جاری

 |
| تاریخچه | 
* تاریخچه
* فصل‌ها
* همکاری با تیم‌های ملی ایتالیا
* تاریخچه لباس باشگاه

 |
| ورزشگاه خانگی | 
* ورزشگاه جوزپه مه آتزا (۱۹۴۷تاکنون)
* آرنا چیویکا (۱۹۴۷–۱۹۳۰)
* کمپو ویا گلدونی (۱۹۳۰–۱۹۱۳)
* کمپو دی ریپا تیچینسه (۱۹۱۲–۱۹۰۸)

 |
| زمین تمرین | 
* مرکز ورزشی سانینگ (۱۹۶۲تاکنون)

 |
| بازیکنان | 
* بیشتر از ۱۰۰ بازی
* ۲۵ تا ۹۹ بازی
* تالار مشاهیر

 |
| رسانه‌ها | 
* اینتر تی وی (۲۰۰۰تاکنون)
* باشگاه فوتبال اینتر (۲۰۰۹-۱۹۶۰)
* رادیو تلویزیون میلان اینتر (۲۰۰۵تاکنون)

 |
| رقیبان سنتی | 
* میلان
* یوونتوس

 |
| سایر تیم‌ها | 
* پریماورا اینتر
* زنان اینتر میلان

 |
| ترانه‌ها | 
* پاتزا اینتر
* فقط اینتر وجود دارد

 |
| جستارهای وابسته | 
* اینتر کامپوس
* تروفئو پیرلی

 |

| * ن
* ب
* و
آ.ث. میلان |
| --- |
| 
* بازیکنان
* مربیان
* آمار و رکوردها
* افتخارات
* بخش جوانان
* فصل جاری

 |
| تاریخچه | 
* تاریخچه
* فصل‌ها
* اروپا
* همکاری با تیم‌های ملی ایتالیا
* گره-نو-لی
* تاریخچه لباس

 |
| ورزشگاه خانگی | 
* سن سیرو (۱۹۲۶–تاکنون)

 |
| زمین تمرین | 
* میلانلو

 |
| رقبا | 
* شهرآورد میلان
* هماوردی با یوونتوس

 |
| هواداران | 
* فوسا دی لئونی

 |
| رسانه‌ها | 
* میلان چنل
* فورتزا میلان!

 |
| سایر تیم‌ها | 
* زنان میلان

 |

| * ن
* ب
* و
ورزشگاه‌های جام جهانی فوتبال ۱۹۹۰ |
| --- |
| 
* ورزشگاه سن نیکولا
* ورزشگاه رناتو دلارا
* ورزشگاه سنت الیا
* ورزشگاه آرتمیو فرانکی
* ورزشگاه لوئیجی فراری
* ورزشگاه سن سیرو
* ورزشگاه سن پائولو
* ورزشگاه رنزو باربرا
* ورزشگاه المپیک رم
* ورزشگاه دل آلپی
* ورزشگاه فریولی
* ورزشگاه مارک آنتونیو بنتگودی

 |

| * ن
* ب
* و
ورزشگاه‌های جام جهانی فوتبال ۱۹۳۴ |
| --- |
| 
* رناتو دلارا
* آرتمیو فرانکی
* لوئیجی فراری
* سن سیرو
* جورجو آسکارلی
* ملی پی‌ان‌اف
* جوزپه گرزار
* المپیک تورین

 |

| * ن
* ب
* و
ورزشگاه‌های  فینال‌های لیگ قهرمانان اروپا |
| --- |
| جام باشگاه‌های اروپا | 
* فرانسه ورزشگاه پارک ده پرنس (۱۹۵۶)
* اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو (۱۹۵۷)
* بلژیک ورزشگاه کینگ بودوئن (۱۹۵۸)
* آلمان غربی ورزشگاه مرسدس بنز آرنا (۱۹۵۹)
* اسکاتلند ورزشگاه همپدن پارک (۱۹۶۰)
* سوئیس ورزشگاه وانکدورف (۱۹۶۱)
* هلند ورزشگاه المپیک آمستردام (۱۹۶۲)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۱۹۲۳) (۱۹۶۳)
* اتریش ورزشگاه ارنست هاپل (۱۹۶۴)
* ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۱۹۶۵)
* بلژیک ورزشگاه کینگ بودوئن (۱۹۶۶)
* پرتغال ورزشگاه ملی لیسبون (۱۹۶۷)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۱۹۲۳) (۱۹۶۸)
* اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو (۱۹۶۹)
* ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۱۹۷۰)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۱۹۲۳) (۱۹۷۱)
* هلند ورزشگاه دکویپ (۱۹۷۲)
* جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی ورزشگاه ستاره سرخ (۱۹۷۳)
* بلژیک ورزشگاه کینگ بودوئن (۱۹۷۴)
* فرانسه ورزشگاه پارک ده پرنس (۱۹۷۵)
* اسکاتلند ورزشگاه همپدن پارک (۱۹۷۶)
* ایتالیا ورزشگاه المپیک رم (۱۹۷۷)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۱۹۲۳) (۱۹۷۸)
* آلمان غربی ورزشگاه المپیک مونیخ (۱۹۷۹)
* اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو (۱۹۸۰)
* فرانسه ورزشگاه پارک ده پرنس (۱۹۸۱)
* هلند ورزشگاه دکویپ (۱۹۸۲)
* یونان ورزشگاه المپیک آتن (۱۹۸۳)
* ایتالیا ورزشگاه المپیک رم (۱۹۸۴)
* بلژیک ورزشگاه کینگ بودوئن (۱۹۸۵)
* اسپانیا ورزشگاه رامون سانچز پیس‌خوان (۱۹۸۶)
* اتریش ورزشگاه ارنست هاپل (۱۹۸۷)
* آلمان غربی ورزشگاه مرسدس بنز آرنا (۱۹۸۸)
* اسپانیا ورزشگاه نیوکمپ (۱۹۸۹)
* اتریش ورزشگاه ارنست هاپل (۱۹۹۰)
* ایتالیا ورزشگاه سن نیکولا (۱۹۹۱)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۱۹۲۳) (۱۹۹۲)

 |
| لیگ قهرمانان اروپا | 
* آلمان ورزشگاه المپیک مونیخ (۱۹۹۳)
* یونان ورزشگاه المپیک آتن (۱۹۹۴)
* اتریش ورزشگاه ارنست هاپل (۱۹۹۵)
* ایتالیا ورزشگاه المپیک رم (۱۹۹۶)
* آلمان ورزشگاه المپیک مونیخ (۱۹۹۷)
* هلند ورزشگاه یوهان کرایف آرنا (۱۹۹۸)
* اسپانیا ورزشگاه نیوکمپ (۱۹۹۹)
* فرانسه ورزشگاه استاد دو فرانس (۲۰۰۰)
* ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۲۰۰۱)
* اسکاتلند ورزشگاه همپدن پارک (۲۰۰۲)
* انگلستان ورزشگاه الدترافورد (۲۰۰۳)
* آلمان ورزشگاه فلتینس آرنا (۲۰۰۴)
* ترکیه ورزشگاه المپیک آتاترک (۲۰۰۵)
* فرانسه ورزشگاه استاد دو فرانس (۲۰۰۶)
* یونان ورزشگاه المپیک آتن (۲۰۰۷)
* روسیه ورزشگاه لوژنیکی (۲۰۰۸)
* ایتالیا ورزشگاه المپیک رم (۲۰۰۹)
* اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو (۲۰۱۰)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۲۰۱۱)
* آلمان ورزشگاه آلیانتس آرنا (۲۰۱۲)
* انگلستان ورزشگاه ومبلی (۲۰۱۳)
* پرتغال ورزشگاه استادیو دا لوز (۲۰۱۴)
* آلمان ورزشگاه المپیک برلین (۲۰۱۵)
* ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۲۰۱۶)
* ولز ورزشگاه میلنیوم (۲۰۱۷)
* اوکراین ورزشگاه المپیسکی (۲۰۱۸)
* اسپانیا *ورزشگاه واندا متروپولیتانو (۲۰۱۹)*
* ترکیه *ورزشگاه المپیک آتاترک (۲۰۲۰)*

 |

| * ن
* ب
* و
ورزشگاه‌های  فینال جام یوفا/لیگ اروپا |
| --- |
| جام یوفا | 

|  |  |
| --- | --- |
| دهه ۱۹۷۰ | 
* انگلستان ورزشگاه مالینیو, انگلستان ورزشگاه وایت هارت لین (۱۹۷۲)
* انگلستان ورزشگاه آنفیلد, آلمان Bökelbergstadion (۱۹۷۳)
* انگلستان ورزشگاه وایت هارت لین, هلند ورزشگاه دکویپ (۱۹۷۴)
* آلمان ورزشگاه راین‌اشتادیون, هلند Diekman Stadion (۱۹۷۵)
* انگلستان ورزشگاه آنفیلد, بلژیک ورزشگاه یان برایدل (۱۹۷۶)
* ایتالیا ورزشگاه المپیک تورین, اسپانیا ورزشگاه سن مامس (۱۹۱۳) (۱۹۷۷)
* فرانسه Stade Armand Cesari, هلند ورزشگاه فیلیپس (۱۹۷۸)
* جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی ورزشگاه ستاره سرخ, آلمان ورزشگاه راین‌اشتادیون (۱۹۷۹)

 |
| دهه ۱۹۸۰ | 
* آلمان Bökelbergstadion, آلمان ورزشگاه کومرتسبانک آرنا (۱۹۸۰)
* انگلستان ورزشگاه پورتمن رود, هلند ورزشگاه المپیک آمستردام (۱۹۸۱)
* سوئد ورزشگاه اولوی, آلمان ورزشگاه فولکسپارک (۱۹۸۲)
* بلژیک ورزشگاه کینگ بودوئن, پرتغال Estádio da Luz (۱۹۸۳)
* بلژیک Constant Vanden Stock, انگلستان ورزشگاه وایت هارت لین (۱۹۸۴)
* مجارستان Sóstói Stadion, اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو (۱۹۸۵)
* اسپانیا ورزشگاه سانتیاگو برنابئو, آلمان ورزشگاه المپیک برلین (۱۹۸۶)
* سوئد ورزشگاه اولوی, اسکاتلند Tannadice Park (۱۹۸۷)
* اسپانیا ورزشگاه سریا, آلمان ورزشگاه بای‌آرنا (۱۹۸۸)
* ایتالیا ورزشگاه سن پائولو, آلمان ورزشگاه مرسدس بنز آرنا (۱۹۸۹)

 |
| دهه ۱۹۹۰ | 
* ایتالیا ورزشگاه المپیک تورین, ایتالیا ورزشگاه پارتنیو (۱۹۹۰)
* ایتالیا ورزشگاه سن سیرو, ایتالیا ورزشگاه المپیک رم (۱۹۹۱)
* ایتالیا ورزشگاه دل آلپی, هلند (۱۹۹۲)
* آلمان ورزشگاه سیگنال ایدونا پارک, ایتالیا ورزشگاه دل آلپی (۱۹۹۳)
* اتریش ورزشگاه ارنست هاپل, ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۱۹۹۴)
* ایتالیا ورزشگاه انیو تاردینی, ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۱۹۹۵)
* آلمان ورزشگاه المپیک مونیخ, فرانسه ورزشگاه شابان-دلمس (۱۹۹۶)
* آلمان ورزشگاه پارک‌اشتادیون, ایتالیا ورزشگاه سن سیرو (۱۹۹۷)
* فرانسه ورزشگاه پارک ده پرنس (۱۹۹۸)
* روسیه ورزشگاه لوژنیکی (۱۹۹۹)

 |
| دهه ۲۰۰۰ | 
* دانمارک ورزشگاه پارکن (۲۰۰۰)
* آلمان ورزشگاه سیگنال ایدونا پارک (۲۰۰۱)
* هلند ورزشگاه دکویپ (۲۰۰۲)
* اسپانیا ورزشگاه المپیک سویا (۲۰۰۳)
* سوئد ورزشگاه اولوی (۲۰۰۴)
* پرتغال ورزشگاه ژوزه آلوالاد (۲۰۰۵)
* هلند ورزشگاه فیلیپس (۲۰۰۶)
* اسکاتلند ورزشگاه همپدن پارک (۲۰۰۷)
* انگلستان ورزشگاه شهر منچستر (۲۰۰۸)
* ترکیه ورزشگاه شکری سراج‌اوغلو (۲۰۰۹)

 |

 |
| لیگ اروپا | 

|  |  |
| --- | --- |
| دهه ۲۰۱۰ | 
* آلمان ورزشگاه فولکسپارک (۲۰۱۰)
* جمهوری ایرلند ورزشگاه آویوا (۲۰۱۱)
* رومانی ورزشگاه ملی رومانی (۲۰۱۲)
* هلند ورزشگاه یوهان کرایف آرنا (۲۰۱۳)
* ایتالیا ورزشگاه یوونتوس (۲۰۱۴)
* لهستان ورزشگاه ملی ورشو (۲۰۱۵)
* سوئیس ورزشگاه سنت یاکوب پارک (۲۰۱۶)
* سوئد ورزشگاه فرندز آرنا (۲۰۱۷)
* فرانسه ورزشگاه پارک المپیک لیون (۲۰۱۸)
* جمهوری آذربایجان ورزشگاه ملی باکو (۲۰۱۹)

 |
| دهه ۲۰۲۰ | 
* لهستان ورزشگاه پی‌جی‌ئی آرنا (۲۰۲۰)

 |

 |