**محمد بنا** (زادهٔ ۱۵ مرداد ۱۳۳۷ در محلهٔ دولاب، تهران) کشتی‌گیر ملی پوش سابق و در مقاطع مختلف سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی ایران بوده است. تیم ملی کشتی فرنگی ایران در مسابقات المپیک ۲۰۱۲ لندن با هدایت وی موفق به کسب ۳ مدال طلا شد که در تاریخ ورزش ایران بی‌سابقه بود. وی همچنین از سوی فدراسیون جهانی کشتی به عنوان بهترین مربی جهان شناخته شده‌است. محمد بنا به تازگی به عنوان بهترین مربی قرن ایران معرفی شد .

بنا یک نقره مسابقات جهانی کیف ۱۹۸۳ و یک نشان طلای مسابقات آسیایی تهران ۱۹۸۳ را در کارنامهٔ خودش دارد. محمد بنا تنها مدال جهانی ایران در وزن ۶۸ کیلوگرم کشتی فرنگی و نخستین مدال جهانی کشتی فرنگی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ را در سال ۱۹۸۳ به دست آورد.
محمد بنا به تازگی به عنوان بهترین مربی قرن ایران معرفی شد.

زندگی
-----

محمد بنا در سال ۱۳۳۷ در تهران و در محله‌ی دروازه دولاب به دنیا آمد و در آن‌جا بزرگ شد.  بنا تنها مدال جهانی ایران در وزن ۶۸ کیلوگرم کشتی فرنگی و اولین مدال جهانی کشتی فرنگی ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ را در جهانی سال ۱۹۸۳ به دست آورد. وی در دیدار پایانی وزن ۶۸ کیلوگرم در مقابل تاپیوسی پیلا کشتی‌گیر فنلاندی شکست خورد و به مدال نقره رسید.

بنا در دو مقطع مربی تیم ملی کشتی فرنگی ایران شده و موفقیت‌های قابل توجهی را با این تیم کسب کرده و یکی از برجسته‌ترین مربیان کشتی جهان به‌شمار می‌رود.
بار اول در سال ۲۰۰۵ هدایت این تیم را بدست گرفت. روش‌های کاری او به قدری مورد توجه کارشناسان قرار داشت که حتی گرم کردن ورزشکاران توسط او نیز مورد فیلمبرداری قرار می‌گرفت. با هدایت او تیم ملی کشتی فرنگی ایران ۳ سال پیاپی صاحب مدال طلا در رقابت‌های قهرمانی جهان شد.

بنا در سال ۲۰۰۷ در پی اختلاف با محمدرضا یزدانی خرم رئیس فدراسیون کشتی از مربی‌گری تیم ملی برکنار شد اما پس از شکست سنگین تیم ملی کشتی ایران در المپیک پکن دوباره مربی این تیم شد و توانست تیم ملی ایران را در مسابقات جهانی ۲۰۰۹ با یک مدال طلا و سه مدال برنز به مقام دوم جهان برساند. این اولین بار بود که کشتی فرنگی ایران روی سکوی جهانی قرار می‌گرفت، در حالی‌که ۵ کشتی‌گیر این تیم برای اولین بار در مسابقات جهانی حاضر می‌شدند.
در سال ۲۰۱۰ در جام جهانی کشتی در ارمنستان، تیم ملی کشتی فرنگی ایران با هدایت بنا برای نخستین بار قهرمان جام جهانی شد. در همین سال این تیم با ۴ مدال طلا و یک مدال برنز به مقام نخست بازی‌های آسیایی ۲۰۱۰ گوانگ‌جو رسید که بهترین نتیجهٔ کشتی فرنگی ایران در بازی‌های آسیایی پس از بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران (۸ طلا و یک نقره در ده وزن) محسوب می‌شد. تیم ملی کشتی فرنگی ایران در مسابقات جهانی سال ۲۰۱۱ در ترکیه با سرمربیگری محمد بنا علی‌رغم حضور نداشتن حمید سوریان با کسب دو طلا و یک برنز بر سکوی سوم جهان تکیه زد. در این سال محمد بنا به عنوان بهترین مربی سال کشتی فرنگی انتخاب شد.

### المپیک ۲۰۱۲ لندن

در المپیک ۲۰۱۲ لندن تیم کشتی ایران با مربی‌گری محمد بنا، برای اولین بار در تاریخ کشتی فرنگی قهرمان المپیک شد.
در این المپیک تیم ایران با درخشش حمید سوریان، امید نوروزی و قاسم رضایی صاحب سه مدال طلا شد و به مقام نخست تیمی دست یافت. گفتنی است که ایران پیش از این نتوانسته بود در رشتهٔ کشتی فرنگی به مدال طلا برسد. بعد از این قهرمانی وی در اظهارنظری اعلام کرد که از دنیای کشتی خداحافظی خواهدکرد.

وزیر ورزش ایران در پی موفقیت محمد بنا درخواست نشان لیاقت و ۱۰۰ میلیون تومان پاداش نقدی را برای وی کرده بود. این مسئله با واکنش محمد بنا مواجه شد و وی در جواب این درخواست چنین گفته‌است:

> من دنبال این چیزها نیستم، نشان لیاقتم را از مردم گرفته‌ام و فقط می‌خواهم که چیزهایی که برای من در نظر گرفته‌اند را به سعید عبدولی بدهند.‏
> 
> 

### کناره‌گیری از سرمربی‌گری تیم ملی

وی در روز ۱۸ دی ۱۳۹۱ در اعتراض به آن‌چه «بی‌توجهی به این رشته» خواند، طی نامه‌ای به سرپرست فدراسیون کشتی ایران، جدایی خود را از تیم ملی کشتی فرنگی اعلام کرد.
محمد بنا در نامه خود نوشته‌است: «در شرایط کنونی، نه تنها امکانات ویژه‌ای برای ورزش اول ایران در نظر گرفته نشده، بلکه بی‌توجهی‌ها به اوج رسیده و مشکلات بسیاری سد راه موفقیت کشتی فرنگی است».

### واکنش‌ها به کناره‌گیری

پس از استعفای محمد بنا، خلیل رشید محمدزاده هم از سمت سرمربی‌گری تیم نوجوانان کشتی فرنگی استعفا کرد. همچنین ساعتی بعد، امید نوروزی دارنده مدال طلای ۶۰ کیلوگرم المپیک لندن گفت که کشتی فرنگی ایران در جام جهانی زنگ تفریح خواهد شد.
رسول جزینی مربی تیم ملی گفته‌است که او به دستور محمد بنا تا جام جهانی با ایرج اسفندیاری‌فر، محمدعلی چمیانی و شیرزاد، هدایت کادر فنی را بر عهده خواهد داشت اما «وضعیت کار پس از آن مشخص نیست».
محسن طاهری مربی تیم ملی کشتی فرنگی هم به خبرگزاری فارس گفت: با رفتن بنا از تیم ملی کشتی فرنگی امیدی به بهبود وضعیت این تیم نداریم و از لحاظ اخلاقی نیز درست نیست در غیاب وی با تیم ملی همکاری داشته باشم.
حسن رنگرز نایب رئیس فدراسیون از عدم موافقت با استعفای محمد بنا صحبت کرده، اما مشخص نیست با توجه به آماتور بودن رشته ورزشی کشتی، این عدم موافقت چه ضمانتی خواهد داشت.
عارف ربطی، دبیر فدراسیون کشتی، حق را به محمد بنا داده و گفته‌است: بنا قبلاً نگرانی‌هایش را مطرح کرده بود که به‌حق هم بود. او چیزی برای خودش نمی‌خواهد، به هر حال این تیم قهرمان المپیک شده و نیاز به امکانات دارد.

### بازگشت به تیم ملی

بعد از گذشت حدود ۱۱ ماه از کناره‌گیری «محمد بنا» از تیم ملی کشتی فرنگی و نتایج نه چندان مطلوب این تیم در مسابقاتی که به میدان رفته بود، وی آمادگی خود را در جلسه‌ای در تاریخ هفدهم آذر ماه سال ۹۲ با رسول خادم، سرپرست فدراسیون کشتی ابراز کرد و مجدداً مسئولیت سرمربی گری تیم ملی کشتی فرنگی را بر عهده گرفت.
اما بعد از مدتی به علت اختلاف محمد بنا و فدارسیون کشتی بر سر مسابقات انتخابی و ادامه بی‌توجهی‌ها به این رشته وی از سمت خود کناره‌گیری کرد.

پس از نتیجه نگرفتن تیم ملی ایران در قهرمانی جهان ۲۰۱۵، احد پازاج اخراج و بعد از هفته‌ها کش و قوس محمد بنا دوباره مربی‌گری این تیم را به عهده گرفت.

در سال ۲۰۱۶ محمد بنا پس از کسب ۲ مدال برنز در المپیک ریو برای همیشه از کشتی خداحافظی کرد. وی که برای اولین بار در کشور خود ازدواج کرده است، علت این کناره‌گیری را سامان دادن به زندگی شخصی عنوان کرد و بیان داشت در سال‌های بازنشستگی خود به سر برده و ترجیح می‌دهد به جای پرداختن به امور کاری، به همراه همسر خود به ایرانگردی بپردازد. کاری که به گفتۀ وی مدت‌ها به خاطر پرداختن به کشتی از آن غافل بوده‌است.

محمد بنا که بعد از المپیک ریو از سرمربیگری تیم ملی کشتی فرنگی جدا شده بود مجدداً با حکم حمید بنی تمیم سرپرست فدراسیون کشتی در تاریخ ۱۳۹۷/۸/۲۷ به عنوان سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی بزرگسالان برگزیده شد.

تیم ملی کشتی فرنگی جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۲۱ در مسابقات قهرمانی کشتی جهان به میزبانی اوسلو، تحت هدایت محمد بنا توانست با کسب ۴ مدال طلا و دو برنز در جایگاه نائب قهرمانی جهان قرار گیرد.

منابع
-----

* محمد بنا در اتحادیه جهانی کشتی (انگلیسی)ویرایش در ویکی‌داده

1. ↑
2. ↑  گفت و گوی نوروزی محمد بنا با کیهان ورزشی - فروردین ۱۳۹۲.
3. ↑
4. ↑  روزنامه همشهری، ۱۵ مهر ۱۳۹۴، ص۲۰
5. ↑  «ناگفته‌هایی از زندگی خصوصی بهترین مربی کشتی جهان». آوینی. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۵.
6. ↑  Iranian and American National Coaches Work Together at the World Wrestling Championships in Denmar بایگانی‌شده در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine Sportcal, 19 Jun 2009
7. ↑  معمار موفقیت تاریخی کشتی فرنگی ایران کیست؟ بی‌بی‌سی فارسی، بابک تورانی، ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۹
8. ↑  ایران برای نخستین بار قهرمان جام جهانی کشتی فرنگی شد بی‌بی‌سی فارسی، ۱۴ فوریه ۲۰۱۰
9. ↑  «زندگینامه: محمد بنا (۱۳۳۷ -)». همشهری آنلاین. دریافت‌شده در ۹ اوت ۲۰۱۲.
10. ↑  «بنا: نشان لیاقتم را از مردم گرفته‌ام/ پاداش‌های مرا به عبدولی بدهند». نیوز. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۹ اوت ۲۰۱۲.
11. ↑  احمدی‌نژاد از کشتی‌گیر حذف شده «بنا:تجلیل احمدی‌نژاد از کشتی‌گیر حذف شده» مقدار `|نشانی=` را بررسی کنید (کمک). بی‌بی‌سی فارسی. ۹ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۹ اوت ۲۰۱۲.[*پیوند مرده*]
12. ↑
13. ↑
14. ↑
15. ↑
16. ↑  «محمد بنا سرمربی تیم ملی کشتی فرنگی بزرگسالان شد». ایران ورزشی. ۲۷ آبان ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۸/۲۸. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
17. ↑  محسن وظیفه (۲۷ آبان ۱۳۹۷). «محمد بنا: فکر نمی‌کردم دوباره به کشتی برگردم/ سلیقه من با رسول جور نبود». ایران ورزشی. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۸/۲۸. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
18. ↑  «قول حمایت همه‌جانبه وزیر از بنا و محمدی». ایران ورزشی. ۲۷ آبان ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۳۹۷/۰۸/۲۸. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون
--------------

* مدال‌آوران ایران در مسابقات جهانی وبگاه فدراسیون کشتی ایران
* مدال‌آوران ایران در مسابقات کشتی آزاد قهرمانی آسیا وبگاه فدراسیون کشتی ایران
* اینستاگرام صفحه رسمی محمد بنا

| * ن
* ب
* و
برندگان مدال طلای کشتی فرنگی قهرمانی آسیا از ایران |
| --- |
| دهه ۱۹۸۰ میلادی | 
* ۱۹۸۳ تهران: حسن بابک٫ مرتضی پاپی‌نیا٫ علی خانی٫ حسین تورانیان٫ محمد بنا٫ موسی طباطبایی٫ فریدون بهنام‌پور٫ داوود ایوبی
* ۱۹۸۷ بمبئی: احد پازاج٫ محمد نادری
* ۱۹۸۹ اوآرای: علیرضا لرستانی

 |
| دهه ۱۹۹۰ میلادی | 
* ۱۹۹۱ تهران: مجیدرضا سیم‌خواه٫ حسن یوسفی‌افشار٫ عبدالله چمن‌گلی٫ علیرضا لرستانی
* ۱۹۹۲ تهران: احد پازاج٫ عبدالله چمن‌گلی٫ حسن بابک٫ احد جوان‌صالحی
* ۱۹۹۳ هیروشیما: احد پازاج
* ۱۹۹۵ مانیل: علیرضا لرستانی
* ۱۹۹۶ ژیااوشان: *بدون مدال طلا*
* ۱۹۹۷ تهران: *بدون مدال طلا*
* ۱۹۹۹ تاشکند: *بدون مدال طلا*
* ۲۰۰۰ سئول: علی اشکانی

 |
| دهه ۲۰۰۰ میلادی | 
* ۲۰۰۱ اولان‌باتور: علی اشکانی٫ پرویز زیدوند٫ مهدی نصیری٫ علیرضا قریب
* ۲۰۰۳ دهلی نو: پرویز زیدوند
* ۲۰۰۴ آلماتی: *بدون مدال طلا*
* ۲۰۰۵ ووهان: علی اشکانی
* ۲۰۰۶ آلماتی: داوود عابدین‌زاده
* ۲۰۰۷ بیشکک: حمید سوریان٫ سامان طهماسبی٫ قاسم رضایی
* ۲۰۰۸ چجو: حمید سوریان٫ مسعود هاشم‌زاده٫ قاسم رضایی
* ۲۰۰۹ پاتایا: فرشاد علیزاده٫ طالب نعمت‌پور٫ امیر علی‌اکبری٫ مسعود هاشم‌زاده
* ۲۰۱۰ دهلی نو: بابک قربانی٫ محمد قربانی

 |
| دهه ۲۰۱۰ میلادی | 
* ۲۰۱۱ تاشکند: علی محمدی٫ محسن قاسمی٫ داوود اخباری٫ بشیر باباجان‌زاده
* ۲۰۱۲ گومی: هادی علیزاده٫ حبیب‌الله اخلاقی٫ داوود گیل نیرنگ
* ۲۰۱۳ دهلی نو: *بدون مدال طلا*
* ۲۰۱۴ آستانه: بهنام مهدی‌زاده
* ۲۰۱۵ دوحه: رامین طاهری٫ یوسف قادریان٫ مهدی علیاری
* ۲۰۱۶ بانکوک: رامین طاهری٫ افشین بیابانگرد٫ مهدی علیاری٫ امیر قاسمی‌منجزی
* ۲۰۱۷ دهلی نو: رامین طاهری٫ حسین نوری٫ سید مصطفی صالحی‌زاده٫ بهنام مهدی‌زاده
* ۲۰۱۸ بیشکک: حسین نوری٫ بهنام مهدی‌زاده
* ۲۰۱۹ شی‌آن: حسین نوری٫ امیر قاسمی‌منجزی٫ محمدرضا گرایی٫ سعید عبدولی
* ۲۰۲۰ دهلی نو: پویا ناصرپور، امین کاویانی‌نژاد، مهدی ابراهیمی، محمدهادی ساروی، امین میرزازاده

 |
| دهه ۲۰۲۰ میلادی | 
* ۲۰۲۱ آلماتی: پژمان پشتام، ناصر علیزاده، مهدی بالی، علی‌اکبر یوسفی
* ۲۰۲۲ اولان‌باتور: محمدرضا مختاری، رسول گرمسیری، ناصر علیزاده، مهدی بالی

 |