**آشور-دان یکم** (به انگلیسی: Aššur-dān I) m*Aš-šur-dān*(kal)an, هشتاد و سومین پادشاه آشور بود که به مدت ۴۵ سال یعنی از ۱۱۷۹–۱۱۳۴ پ. م (نقل دیگر: ۱۱۶۹–۱۱۳۴ پ. م) حکومت کرد، وی پسر نینورتا-پال-اِکور شاه قبلی آشور بود. جایی که یکی از سه نسخه متفاوت از **لیست پادشاهان آشوری** تفاوت را نشان می‌دهد. **لیست پادشاه همزمان** و یک نسخه تکه‌تکه به معاصران بابلی خود به عنوان زبابا-سوم-ایدینا (به انگلیسی: Zababa-šum-iddina) (حدود ۱۱۵۸ پیش از میلاد) و انلیل-ندین-اهه (به انگلیسی: Enlil-nādin-aḫe) (۱۱۵۷–۱۱۱۵ پیش از میلاد)، آخرین پادشاهان سلسله کاسی بابل، را نشان می‌دهد. اما احتمال می‌رود در صورتی که طول دوره سلطنت وی صحیح باشد، وی با دو پادشاه قبل و دو پادشاه دیگر معاصر باشد.

زندگی‌نامه
----------

در طول سال‌های نیمه تاریک از سلسله کاسیان بابل، «تاریخ همزمان» اسناد و مدارک نشان می‌دهد که او شهرهای زابان، ایرریا، اوگارسالو و نام شهر چهارمی را که حفظ نشده‌است را تصرف و آنها را غارت کرد و «غنایم وسیع آنها را به آشور برد». یک لوح گلی تکه‌تکه که معمولاً به این پادشاه اختصاص می‌یابد، فتوحات نظامی خود را بر **سر […] یاش و سرزمین ایرریا، سرزمین سوهو، پادشاهان سرزمین شادانی ، […] آنی، پادشاه سرزمین شلینی** ذکر می‌کند. "به نظر می‌رسد گروه‌های ایلامی پس از تسخیر بابل بر شهر آشورآرا آشوری، که تا اواخر سلطنت آشور-دان بازگردانده نشده بود، غلبه کردند.

کتیبه‌های کمی برای این پادشاه به دست آمده‌است، اگرچه او در دو مورد از نوادگان وی تیگلات-پیلسر یکم (توکولتی-اپیل-اشارا) ذکر شده‌است.در یکی از این کتیبه‌ها تخریب معبد فرسوده آنو و ادد ذکر شده‌است، که در اصل توسط ایشمه-داگان دوم در ۶۴۱ سال قبل ساخته شده‌است. تا ۶۰ سال بعد که توسط تیگلات-پیلسر یکم (توکولتی-اپیل-اشارا (به انگلیسی: Tukultī-apil-Ešarra)، که او را نیز در شجره‌نامه خود نام می‌برد، بازسازی نشد. وقف برای پادشاه بر روی پیکر مجسمه برنزی ظاهر می‌شود. به Egašankalamma، معبد ایشتار در اربیل، ارائه شده توسط شمشی-بِل، یک کاتب بود، ثبت شده‌است.

بازسازی جزئی دنباله لیمو‌ها، اپونیم آشوری، تحت تأثیر یک نامه پیشنهاد شده‌است. که دنباله اولیه Pišqiya را ارائه می‌دهد، مقام رسمی که در دوران سلطنت او جان خود را از دست داد.طی یک فرمان حرمسرا یا فرمان قصر صادر شد که مجازات‌های مربوط به جنایات خدمتکاران را مجازات می‌کند، که در آن اولین جنایت با سی بار ضرب و شتم با میله توسط معشوقه او مجازات می‌شود.
پس از آشور-دان یکم، پسرش نینورتا-توکولتی-آشور کمتر از یک سال فرمانروایی کرد تا توسط برادرش موتاکّیل-نوسکو سرنگون شد و مجبور به فرار شد.

| * ن
* ب
* و
تمدن آشور |
| --- |
| امپراتوری آشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| کشور آشور | 
* امپراتوری آشور

 |
| شهرهای آشور | 
* نینوا
* آشور

 |
| مرزهای آشور | 
* فلات ایران
* آسیای صغیر
* آسیای مقدم

 |
| جنگ‌های آشور | 
* عیلام و آشور
* نبرد مگیدو

 |
| سلاطین آشور | 
* آداد نراری یکم
* سلمانسر یکم
* آشوردان دوم
* توکولتی نینورتای یکم
* تیگلت پیلسر یکم
* آداد نراری دوم
* توکولتی نینورتای دوم
* آشور ناسیراپال
* آشور ناسیراپال دوم
* سلمانسر سوم
* شامشی آداد پنجم
* آشوردان یکم
* آداد نراری سوم
* سلمانسر سوم
* سلمانسر چهارم
* آشوردان سوم
* آشوردان پنجم
* سلمانسر پنجم
* تیگلت پیلسر سوم
* سارگن دوم
* سنخریب
* آشور ندین شوم
* اسرحدون
* آشور بانی‌پال
* آشور اتلی لانی
* سین‌شوم‌لی
* سین‌شاریش‌کون
* آشوراوبالیت یکم
* آشور اوبلیت دوم
* آشور-نراری پنجم

 |
| مستعمرات آشور | 
* مازاموا
* پارسوا
* ماننا

 |

 | خدای جنگ آشور |
| رقیبان آشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| فــــلات ایـــــران | 
* عیلام
* مادا
* ساپاردا
* کیشه‌سو

 |
| آسیـــای صـغـیـر | 
* سارد
* اورارتو
* کیمری‌ها

 |
| آسیــای مـقــدم | 
* آرارت
* ارمنستان

 |
| افـــریـــقــــــــــا | 
* مصر

 |

 |
| 
* الگو پادشاهان

 |

منابع
-----

1. 1 2  David Kertai (2008–2009). "The history of the middle Assyrian empire". *Talanta*. XL–XLI: 39.
2. 1 2 3  A. K. Grayson (1972). *Assyrian Royal Inscriptions, Volume 1*. Otto Harrassowitz. pp. 141–143.
3. ↑  A. K. Grayson (1975). *Assyrian and Babylonian chronicles*. J. J. Augustin. pp. 209–210.
4. ↑  Bill T. Arnold, Bryan Beyer (2002). *Readings from the ancient Near East: primary sources for Old Testament study*. Baker Academic. p. 143.
5. ↑  Jaume Llop (June 2008). "MARV 6, 2 und die Eponymenfolgen des 12. Jahrhunderts". *Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie*. **98** (1): 20–25. doi:10.1515/za-2008-0003.