اصطلاح **دوگانه** یا **دَبِل** در فوتبال برای تیم‌هایی کاربرد دارد که موفق شوند دو جام معتبر را در یک فصل کسب کنند. دوگانه‌های جهانی، قاره‌ای و داخلی متفاوت هستند. فاخرترین دوگانه برای تمامی باشگاه‌های دنیا در تمامی قاره‌ها کسب دوگانهٔ قاره‌ای و جام باشگاه‌های فوتبال جهان است. از نگاه بازیکنان و مربیان، اسپانسرها و حامیان مالی و تبلیغاتی دوگانهٔ لیگ قهرمانان اروپا و جام باشگاه‌های جهان گران‌بهاترین دوگانهٔ جهان است. پس از آن جام لیبرتادورس و جام باشگاه‌های فوتبال جهان قرار دارد و هر سال صدها میلیون بیننده تلویزیونی در سراسر جهان دارند. در گذشته که جام باشگاه‌های جهان برگزار نمی‌شد جام بین قاره‌ای فوتبال (جام تویوتا) انجام می‌شد که یک دیدار بین قهرمان اروپا و آمریکای جنوبی بود که در ژاپن برگزار می‌شد.

| دوگانه بر حسب ارزش رقابت‌ها |
| --- |
| رتبه ارزش افتخار | جام‌ها بر اساس اعتبار |
| ۱ |  جام اول قاره‌ای \_جام باشگاه‌های جهان |
| ۲ |  جام اول قاره ای \_ سوپر جام قاره ای |
| ۳ | جام دوم قاره ای\_ سوپر جام قاره ای |
| ۴ |  قهرمان لیگ \_ قهرمان قاره |
| ۵ | قهرمان جام حذفی \_قهرمان قاره |

| سطح رقابتهای داخلی و قاره ای |
| --- |
| رتبه | قاره | نام کشورها |
| ۱ | اروپا | انگلیس، اسپانیا، ایتالیا، آلمان، فرانسه |
| ۲ | آمریکا ج | برزیل، آرژانتین، اروگوئه |
| ۳ | افریقا | مصر، تونس، مراکش، کنگو |
| ۴ | آسیا | سعودی، کره جنوبی، ژاپن، ایران |
| ۵ | آمریکا شمالی و مرکزی | آمریکا، مکزیک، کانادا |

| رکوردداران دوگانهٔ جهانی |
| --- |
|  رتبه |  نام باشگاه | تعداد قهرمانی |
| ۱ | اسپانیارئال مادرید | ۴ |
| ۲ | اسپانیابارسلونا | ۳ |
| ۳ | آلمانبایرن مونیخ | ۲ |
| برزیلکورینتیانس | ۲ |

در قاره‌هایی که فقط یک جام برگزار می‌شود دوگانهٔ محبوب و ارزشمند، کسب قهرمانی در لیگ کشور و کسب قهرمانی قاره است.

بارزترین مثالی که می‌شود زد قاره آسیا است. کنفدراسیون فوتبال آسیا با کپی‌برداری از اروپا ۳ جام برگزار می‌کرد ولی به دلایل مختلف که مهم‌ترین آن‌ها مسائل مالی و نبود اسپانسرهای بزرگ بود، دو جام خود را منحل کرد و تمامی تیم‌های مدعی (قهرمانان لیگ و حذفی) همگی تا سال ۲۰۲۴ در یک جام شرکت می‌کنند.

در قارهٔ آسیا الهلال عربستان رکورددار دوگانهٔ آسیایی است.

**دوگانهٔ داخلی**

| رتبهٔ ارزش اعتبار | دوگانهٔ داخلی در تمام کشورهای جهان |
| --- | --- |
| ۱ | لیگ داخلی، جام حذفی |
| ۲ | لیگ داخلی، سوپر جام |
| ۳ | جام حذفی، سوپر جام |

نوع دیگری از دوگانه‌ها به دوگانهٔ داخلی معروف هستند که به مسابقات داخلی کشورها اشاره دارد و به اعتبار رقابت‌ها ارزش‌گذاری می‌شود. در دوگانهٔ داخلی کسب لیگ و جام حذفی بهترین دبل است.

ایران (دوگانه)
--------------

کسب دو جام در یک فصل در باشگاه‌های ایران نخستین بار توسط استقلال تهران در دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی رقم خورد. بعدها دو تیم استقلال تهران و پاس تهران موفق به کسب فاخرترین دوگانهٔ آسیایی (لیگ داخلی و قاره‌ای) شدند. استقلال تهران در سال ۹۱–۱۹۹۰ و پاس تهران ۹۳–۱۹۹۲ به این افتخار نائل شدند که بالاترین دوگانه در آسیا محسوب می‌شود. البته استقلال در سال ۱۳۴۹ دوگانهٔ قهرمانی باشگاه‌های تهران و قهرمانی آسیا را هم در کارنامهٔ خود ثبت کرد که باعث شد استقلال صاحب باشکوه‌ترین دوگانه‌ها شود.

در دوگانهٔ داخلی، هم تیم‌های سایپا تهران یک دوره (۱۳۷۲) و پرسپولیس تهران سه دوره (۱۳۷۸ ، ۱۳۹۷ ، ۱۴۰۲) موفق به کسب بهترین دوگانهٔ داخلی (لیگ و جام حذفی) شدند.

اسامی تیم‌هایی که موفق به کسب دوگانه شدند بر پایهٔ اعتبار و تعداد.

|  | تیم‌هایی که موفق به کسب دوگانه شدند به ترتیب اعتبار | تعداد کسب دوگانه | بهترین دوگانه |
| --- | --- | --- | --- |
| ۱ | پرسپولیس | ۷ | لیگ، حذفی ایران |
| ۲ | استقلال | ۶ | لیگ، قاره‌ای |
| ۳ | پاس تهران | ۳ | لیگ، قاره‌ای |
| ۴ | سایپا تهران | ۱ | لیگ، حذفی ایران |
| ۵ | ملوان انزلی | ۲ | استانی، حذفی ایران |
| ۶ | صبای قم | ۱ | حذفی ایران\_سوپر جام |
| ذوب‌آهن اصفهان |
| فولاد خوزستان |
| ۸ |  شاهین اهواز | ۱ | استانی، جام حذفی ایران |
| ۷ | دارایی تهران | ۱ | استانی، قهرمانی ایران |
|  جم آبادان |
| آریا مشهد |
|  کلنی مموریال تبریز |
| پیکان تهران |

جستارهای وابسته
---------------

سه‌گانه (فوتبال)

باشگاه فوتبال دارایی تهران

باشگاه فوتبال استقلال تهران

لیگ قهرمانان آسیا

لیگ قهرمانان اروپا

جام باشگاه‌های جهان

لیگ برتر خلیج فارس ایران

جام حذفی فوتبال ایران

باشگاه فوتبال پاس تهران

باشگاه فوتبال پرسپولیس

باشگاه فوتبال ملوان بندر انزلی

باشگاه فوتبال سایپا

سوپر جام فوتبال ایران

جام باشگاه‌های جهان

جام بین قاره‌ای فوتبال

منابع
-----

سه‌گانه (فوتبال)

1. ↑  «فیس‌بوک - پیشگام با فوتبال». *Facebook*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۱۸.
2. ↑  «همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری | hamshahrionline دو گانه تاریخی». *همشهری آنلاین*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۱-۱۸.