**فرناندو اسکیل «پینو» سولاناس** (به انگلیسی: Fernando Ezequiel 'Pino' Solanas) (زادهٔ ۱۶ فوریه ۱۹۳۶ – درگذشته ۶ نوامبر ۲۰۲۰) یکی از مهم‌ترین کارگردانان معاصر آرژانتین و آمریکای لاتین بود.

وی در ۶ نوامبر ۲۰۲۰ به‌علت ابتلا به ویروس کرونا درگذشت.

زندگی‌نامه
----------

سولاناس متولد ۱۶ فوریه ۱۹۳۶ در بوئنوس آیرس بود. در دانشگاه تأتر، موسیقی و حقوق خواند و در سال ۱۹۶۲ اولین فیلمش را با عنوان «راه بیفت» ساخت. پس از آن که در سال ۱۹۶۸ اولین فیلم بلندش تحت عنوان «ساعت کوره‌ها» (La hora de los hornos) را به همراه گتینو ساخت به شهرت جهانی رسید؛ مستند ساعت کوره‌های نگاهی دقیق به استعمار نو و خشونت در آمریکای لاتین دارد. جوایزی از جمله جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره ونیز و نخل طلایی بهترین کارگردان جشنواره کن ارمغان هنرنمایی سولاناس در این فیلم بود.

سولاناس گرایش‌های سیاسی چپ گرایانه و آزادی خواهانه داشت. او به همراه اکتاویو ختینو و جراردو بایهو در دهه ۱۹۶۰ پایه‌گذار «گروه سینمایی آزادی‌خواه» شد که تحولی در سینمای آرژانتین به وجود آورد و نقش مهمی در آگاهی جمعی سینماگران داشت. گرایش اصلی گروه چپ پرونی بود و بعدها با پیوستن فیلم سازانی چون انریکو و نمسیو خوارز و پابلو سزیر گرایش‌های دیگر وارد گروه شد. سولاناس و هم فکرانش به دلیل شرکت در تجمعات حامی پرون تحت فشار قرار گرفتند؛ به‌طوری که یکی از هنرپیشگان به قتل رسید و سولاناس توسط نیروهای دولتی ربوده شد. این گروه سینماگران بعدها به جنبش «سینمای سوم» پیوست.

سولاناس به همراه اوکتاویو گتینو مانیفست «بسوی سینمای سوم» را نوشت. ایده سیاسی سینمای سوم گذر از سینمای هالیوود و سینمای مؤلف اروپا بود. هدفی که الهام بخش بسیاری از فیلمسازان جهان سوم شد. برخی نیز معتقدند که سینمای سوم نام خود را از جهان سوم وام گرفته‌است، بدین معنا که جهان اول، نماد آمریکا و به تبع آن سینمای اول به معنای هالیوود است. از نظر گرایش‌های سیاسی، می‌توان این سینما را منتقد استعمارگرایی نو، نظام سرمایه‌داری و هالیوود دانست. این سینماگران بر این باورند که مدل سینمایی هالیوود تنها بر مبنای سود بیشتر شکل گرفته‌است. مانیفست گروه به سال ۱۹۶۹ در مجله سینمایی تری کونتیننتال (می توان آن را سه قاره ترجمه کرد) و به وسیله «سازمان همبستگی با مردم آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین» (OSPAAAL :Organization of Solidarity with the People of Asia, Africa and Latin America) منتشر شد، در حالی که جمله‌ای از فرانس فانون سرآغاز متن بود: «ما باید بحث کنیم؛ ما باید ابداع کنیم …».

فستیوال فیلم گوادلاهارا سال ۲۰۰۸
سولانا به دلیل فعالیت‌های سیاسی در سال ۱۹۷۶ مجبور به ترک آرژانتین شد و به پاریس رفت. پس از اقامتی ۷ ساله، در سال ۱۹۸۳ دوباره به آرژانتین بازگشت. پس از تبعید و بر مبنای تجربیات آن دوره در فرانسه دو تا از مهم‌ترین فیلم‌هایش را ساخت. فیلم «تانگوها؛ تبعید گاردل» (۱۹۸۵) (Tangos: el exilio de Gardel) تصویرگر تعدادی از تبعیدی‌های آرژانتینی در پاریس است که تلاش می‌کنند با برگزاری کلاس‌های تانگو ارتباط خود را با فرهنگ ملی حفظ کنند. فیلم تحسین شده «جنوب» (۱۹۸۸) (Sur) داستان مردی به‌نام فلورآلاست که به جرم فعالیت‌های خرابکارانه به زندان می‌افتد، و در سال ۱۹۸۳ پس از گذراندن پنج سال دوران محکومیتش آزاد می‌شود. او سخت مشتاق دیدار همسرش است، اما گذشته بین رؤیاها و واقعیت فاصله انداخته‌اند.

فیلم‌های مطرح دهه ۱۹۹۰ سولاناس شامل «سفر» (۱۹۹۲) (El viaje) و «ابرها» (۱۹۹۸) (La nube) هستند. در این دوره، فعالیت‌های سیاسی سولاناس جدی تر می‌شود و در سال ۱۹۹۱ نطق تندی علیه کارلوس منم – رئیس‌جمهور وقت آرژانتین – انجام می‌دهد. وی مورد حمله قرار می‌گیرد و به شدت مضروب می‌شود. در سال ۱۹۹۲، تلاش می‌کند یکی از سناتورهای بوینس آیرس شود و ۷ درصد آرا را به خود اختصاص می‌دهد. سپس مدت کوتاهی عضو حزب پیشروی آرژانتین می‌شود.

در دهه ۲۰۰۰، سولاناس روی به ساخت فیلم‌های مستند می‌آورد که به شدت مورد توجه قرار می‌گیرند. در سال ۲۰۰۴، خاطرات ساکئو (Memorias del saqueo) را می‌سازد که در کشورهای مختلف با نام‌های متفاوت اکران شده‌است؛ به همین دلیل با نام «قتل‌عام اجتماعی» (Social Genocide) هم شناخته می‌شود. آلمانی هم نام «Memoria del Saqueo - Die Globalisierung hat ein Gesicht» را برای آن انتخاب کردند. در همین سال، سولاناس خرس طلایی ویژه جشنواره برلین را دریافت کرد.

سولاناس در ادامه فیلم‌های مستند خود در سال ۲۰۰۵ «حیثیت هیچ‌کس» (La dignidad de los nadies)، در سال ۲۰۰۷ «آرژانتین پنهان» (Argentina latente)، در سال ۲۰۰۸ «ایستگاه بعدی» (La próxima estación) و در سال ۲۰۰۹ «شورش خاک: طلای ناپاک» (Tierra sublevada: Oro impuro) را ساخت. فعالیت‌های سیاسی سولاناس در چند سال گذشته افزایش یافته‌است. در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۷، با ۱٫۵ درصد آرا پنجم شد. در سال ۲۰۰۹، سولاناس با پیروزی حزبش در انتخابات یکی از نمایندگان مردم بوینس آیرس در مجلس ملی شد.

سرانجام وی در ۶ نوامبر ۲۰۲۰ و به‌علت ابتلا به بیماری کرونا درگذشت.

فیلمشناخت
---------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| سال | نام فیلم | عنوان اسپانیایی |
| ۲۰۰۹ | «شورش خاک: طلای ناپاک» | Tierra sublevada: Oro impuro |
| ۲۰۰۸ | «ایستگاه بعدی» | La próxima estación |
| ۲۰۰۷ | «آرژانتین پنهان» | Argentina latente |
| ۲۰۰۵ | «حیثیت هیچ کس» | La dignidad de los nadies |
| ۲۰۰۴ | «خاطرات ساکئو»«قتل عام اجتماعی» | Memorias del saqueo |
| ۱۹۹۸ | «ابرها» | La nube |
| ۱۹۹۲ | «سفر» | El viaje |
| ۱۹۸۸ | «جنوب» | Sur |
| ۱۹۸۵ | «تانگوها؛ تبعید گاردل» | Tangos: el exilio de Gardel) |
| ۱۹۶۸ | «ساعت کوره ها» | La hora de los hornos |

منابع
-----

* فرناندو سولاناس در IMDb

1. 1 2  «درگذشت سینماگر مطرح آرژانتینی بر اثر کرونا». *ایسنا*. ۲۰۲۰-۱۱-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۰۷.

پیوند به بیرون
--------------

* سایت شخصی سولاناس

| * ن
* ب
* و
جایزه بهترین کارگردان جشنواره کن |
| --- |
| 
* رنه کلمان (۱۹۴۶)
* رنه کلمان (۱۹۴۹)
* لوئیس بونوئل (۱۹۵۱)
* کریستین-ژاک (۱۹۵۲)
* ژول داسن / سرگئی واسیلیف (۱۹۵۵)
* سرگی یوتکویچ (۱۹۵۶)
* روبر برسون (۱۹۵۷)
* اینگمار برگمان (۱۹۵۸)
* فرانسوا تروفو (۱۹۵۹)
* یولیا سولنتسه وا (۱۹۶۱)
* لیویو سیولی (۱۹۶۵)
* سرگی یوتکویچ (۱۹۶۶)
* فرنس کوشا (۱۹۶۷)
* گلوبر روشا / وویچخ یاسنی (۱۹۶۹)
* جان بورمن (۱۹۷۰)
* میکلوش یانچو (۱۹۷۲)
* میشل بورو / کوستا گاوراس (۱۹۷۵)
* اتوره اسکولا (۱۹۷۶)
* ناگیسا اوشیما (۱۹۷۸)
* ترنس مالیک (۱۹۷۹)
* ورنر هرتسوک (۱۹۸۲)
* روبر برسون / آندری تارکوفسکی (۱۹۸۳)
* برتران تاورنیه (۱۹۸۴)
* آندره تشینه (۱۹۸۵)
* مارتین اسکورسیزی (۱۹۸۶)
* ویم وندرس (۱۹۸۷)
* فرناندو سولاناس (۱۹۸۸)
* امیر کوستوریتسا (۱۹۸۹)
* پاول لونگین (۱۹۹۰)
* جوئل کوئن (۱۹۹۱)
* رابرت آلتمن (۱۹۹۲)
* مایک لی (۱۹۹۳)
* نانی مورتی (۱۹۹۴)
* متیو کاسوویتس (۱۹۹۵)
* جوئل کوئن (۱۹۹۶)
* وونگ کار وای (۱۹۹۷)
* جان بورمن (۱۹۹۸)
* پدرو آلمودوار (۱۹۹۹)
* ادوارد یانگ (۲۰۰۰)
* جوئل کوئن / دیوید لینچ (۲۰۰۱)
* ایم کوان-تا / پل توماس اندرسن (۲۰۰۲)
* گاس ون سنت (۲۰۰۳)
* تونی گاتلیف (۲۰۰۴)
* میشائل هانکه (۲۰۰۵)
* الخاندرو گونسالس اینیاریتو (۲۰۰۶)
* جولیان اشنابل (۲۰۰۷)
* نوری بیلگه جیلان (۲۰۰۸)
* بریانته مندوزا (۲۰۰۹)
* ماتیو آمالریک (۲۰۱۰)
* نیکلاس ویندینگ رفن (۲۰۱۱)
* کارلوس ریگاداس (۲۰۱۲)
* آمات اسکالانته (۲۰۱۳)
* بنت میلر (۲۰۱۴)
* هو شیائو-شین (۲۰۱۵)
* اولیویه آسایاس / کریستین مونجیو (۲۰۱۶)
* سوفیا کوپولا (۲۰۱۷)
* پاوو پاولیکوفسکی (۲۰۱۸)
* برادران داردن (۲۰۱۹)

 |