**ترومبوز سینوس کاورنوس** (به انگلیسی:Cavernous sinus thrombosis)، به ایجاد شدن لخته خون در سینوس کاورنوس گفته می‌شود. سینوس کاورنوس در سطوح کناری استخوان اسفنویید و در ناودان کاروتید و منتقل‌کننده خون کم اکسیژن از مغز به قلب قرار دارد. علت آن عموماً گسترش عفونت از بینی، دندان، گوش‌ها، سایر سیسنوس‌ها، استافیلوکوکوس اورئوس و استرپتوکوکوس است و بروز ان در خانم‌ها بیشتر است.

تصویری از سینوس کارنوس

علائم
-----

علائم ان ممکن است متفاوت باشد، اما علائم شایع ان عموماً مربوط به ساختارهای درون کاورنوس سینوس، مخصوصاً اعصاب کرانیال III-VI و رگ‌های مربوط به حفره اربیت و چشم است.

علائم کلاسیک ان مانند شروع ناگهانی یک طرفه ادم، سردرد، فوتوفوبیا و اگزوفتالمی نیز ممکن است دیده شود.

علائم دیگر ان شامل:

افتادگی پلک، تورم ملتحمه و فلجی اعصاب کرانیال مخصوصاً فلجی ششمین عصب شایعتر است. سردرد، کوری یا کاهش بینایی، تب، تاکی کاردیا، سپتیسمی، خونریزی شبکیه.

علت
---

علت معمول ان نتیجه گسترش عفونت در بینی، سینوس‌های اتموئید و اسفنویید و دندان می‌باشد. محل‌های کمتر معمول عفونت شامل لوزه‌ها، کام نرم، گوش میانی یا چشم می‌باشد.

استافیلوکوکوس اورئوس معمول‌ترین میکروب عفونتزا در %۷۰ موارد است و استرپتوکوکوس در جایگاه دوم قرار دارد. باکتریهای گرم منفی و باکتری‌های بی هوازی نیز ممکن است باعث ایجاد این بیماری شوند.

تشخیص
-----

تشخیص ترومبوز سینوس کاورنوس یک تشخیص کلینیکال است که با انجام تست‌های آزمایشگاهی و مطالعات تصویربرداری تأیید می‌شود.

### تست‌های آزمایشگاهی

* CBC
* ESR
* کشت خون
* پونکسیون کمری (برای رد کردن وجود مننژیت)

### مطالعات تصویربرداری

تصویربرداری از سینوس‌های جمجمه در تشخیص کمک‌کننده می‌باشند.

در سی تی اسکن با کنتراست افزایش یافته ممکن است سینوزیت، ضخیم شدن رگ افتالمیک، و پرشدگی غیرعادی در سینوس کاورنوس دیده شود.

ام ار ونوگرام (MR venogram) نسبت به سی تی اسکن حساس تر است و تشخیص ترومبوز سینوس کاورنوس با ان دقیق تر است. یافته‌ها ممکن است شامل بدشکلی در سینوس کاورنوس باشد.

رگ نگاری مغز نیز ممکن است استفاده شود اما به دلیل تهاجمی بودن و نداشتن حساسیت بالا کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

### تشخیص‌های افتراقی

* ورم چشم
* سکته
* سردرد میگرنی
* لخته درون شریان کاروتید داخلی
* بیرونزدگی غده تیروید
* تومور مغزی
* مننژیت
* آماس الرژیک
* ضربه
* ماکرومیکوزیس

درمان
-----

تشخیص محل اولیه عفونت و درمان ان، بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد ترومبوز سینوس کاورنوس است.

### آنتی بوتیک

عموماً داروهای گسترده اثر تا زمان پیدا شدن عامل اصلی ایجاد عفونت استفاده می‌شوند. داروهایی مانند: نافسیلین، سفوتاکسیم و مترودینازول.

### هپارین

استفاده از این دارو بحث‌برانگیز است. اما استفاده از ان ریسک ایجاد ترومبوز را کاهش می‌دهد.

### استرویید

استفاده از این نوع نیز بحث‌برانگیز است، با این حال استفاده از کورتیکواسترویید ممکن است نقشی حیاتی در بیماران مبتلا به بحران ادیسونین داشته باشد که به علت ایسکمی یا نکروز هیپوفیز است که به بیماری ترومبوز سینوس کاورنوس دچار می‌شود.

### جراحی

تخلیه جراحی زمانی انجام می‌شود که محل اولیه عفونت سینوس اسفنویید باشد.

منابع
-----

1. ↑  «ترومبوز سینوس‌های وریدی مغزی». *Medical Journal of Mashhad*. University of Medical Sciences. Autumn ۲۰۰۹. doi:10.22038/mjms.2009.5430. دریافت‌شده در مارس ۱۶, ۲۰۱۸.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cavernous sinus thrombosis». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در March 2018.

| * ن
* ب
* و
بیماری‌های دستگاه عصبی بخصوص CNS |
| --- |
| التهاب | 

|  |  |
| --- | --- |
| مغز | 
* انسفالیت
	+ انسفالیت ویروسی
	+ انسفالیت ویروس هرپس
	+ انسفالیت لیمبیک
	+ انسفالیت لتارجیکا
* ترومبوز سینوس کاورنوس
* آبسه مغزی
	+ آمیبی

 |
| مغز و طناب نخاعی | 
* انسفالومیلیتیس
	+ حاد منتشره
* مننژیت
* مننگوانسفالیت

 |

 |
| انسفالوپاتی/مغز | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| زوال | 

|  |  |
| --- | --- |
| خارج هرمی واختلالات حرکتی | 
* بیماری عقده‌های قاعده‌ای
	+ پارکینسونیسم
		- PD
		- پسا-انسفالتیک
		- NMS
	+ PKAN
	+ تاوپاتی
		- PSP
	+ زوال استریاتونیگرال
	+ همیبالیسموس
	+ HD
	+ OA

* دیسکینزی
	+ دیستونی
		- استاتوس دیستونیکوس
		- اسپاسمودیک توریتوکولیس
		- میگ
		- انقباضات پلک‌ها
	+ حرکت‌پریشی
	+ رقصاک
		- رقاص-پریشی
	+ میوکلونوس
		- تشنج میوکلونوس
	+ بی‌قراری حرکتی

* لرزش
	+ لرزش اساسی
	+ لرزش تعمدی
* پای بی‌قرار
* مرد سخت

 |
| زوال عقل | 
* تاوپاتی
	+ آلزایمر
		- زود-رس
	+ زبان‌پریشی پیش‌رونده اولیه
* زوال عقل پیشانی گیجگاهی/زوال عقل لویی پیشانی-گیجگاهی
	+ پیک
	+ زوال عقل اجسام لویی
* زوال عقل با اجسام لویی
* تضعیف قشر خلفی

* زوال عقل عروقی

 |
| بیماری میتوکندریایی | 
* نشانگان لی

 |

 |
| میلین‌زدایی | 
* خودایمنی
* التهابی
* MS
* برای بحث مفصل تر رجوع کنید به الگو:بیماری‌های میلین‌زدایی سی‌ان‌اس

 |
| اپیزودیک/پاروکسیسمال | 

|  |  |
| --- | --- |
| حمله و صرع | 
* کانونی
* صرع منتشر
* بحران صرعی
* برای بحث مفصل تر رجوع کنید به الگو:تشنج و صرع

 |
| سردرد | 
* میگرن
* خوشه‌ای
* تنشی
* برای بحث مفصل تر رجوع کنید به الگو:سردرد

 |
| مغزی-عروقی | 
* TIA
* سکته
* برای بحث مفصل تر رجوع کنید به: الگو:بیماری‌های مغزی-عروقی

 |
| سایر | 
* اختلال خواب
	+ برای بحث مفصل تر رجوع کنید به: الگو:خواب

 |

 |
| CSF | 
* پرفشاری درون‌جمجمه‌ای
	+ هیدروسفالی
	+ هیدروسفالوس با فشار طبیعی
	+ پاپیلومای شبکه مشیمیه
	+ فشار درون‌جمجمه‌ای ناشناخته
* ادم مغزی
* کم-فشاری ‌درون‌جمجمه‌ای

 |
| سایر | 
* فتق مغزی
* نشانگان ری
* انسفالوپاتی کبدی
* انسفالوپاتی مسمومیتی
* انسفالوپاتی هاشیموتو

 |

 |
| هردو/هرکدام | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| زوال عصبی | 

|  |  |
| --- | --- |
| SA | 
* آتاکسی فردریس
* آتاکسی-تلنجیکتزیا

 |
| MND | 
* *صرفاً UMN:*
	+ اسکلروز جانبی اولیه
	+ فلج شبه-پیازی
	+ پاراپلژی اسپاستیک موروثی

* *صرفاً LMN:*
	+ نوروپاتی حرکتی دیستال موروثی
	+ آتروفی‌های عضلانی نخاعی
		- SMA
		- SMAX1
		- SMAX2
		- DSMA1
		- DSMA مادرزادی
		- آتروفی عضلانی نخاعی با غلبه در اندام تحتانی (SMALED)
			* SMALED1
			* SMALED2A
			* SMALED2B
		- SMA-PCH
		- SMA-PME
	+ آتروفی عضلانی پیش‌رونده
	+ فلج پیازی پیش‌رونده
		- فازیو-لوند
		- فلج پیازی پیش‌رونده نوزادان

* *هردو:*
	+ اسکلروز جانبی آمیوتروفیک

 |

 |

 |