**دایانا «ج» گابالدون** (انگلیسی: Diana J. Gabaldon؛ زادهٔ ۱۱ ژانویهٔ ۱۹۵۲) نویسنده آمریکایی است که عمدهٔ شهرتش را برای نوشتن مجموعه کتاب‌های «غریبه» کسب کرده‌است. کتاب‌های او ژانرهای مختلفی را ادغام می‌کند که شامل عناصر «تاریخی»، «عاشقانه»، «رمز و راز»، «ماجراجویی» و «علمی و تخیلی» است. اقتباس تلویزیونی از رمان‌های غریبه برای اولین بار در شبکه «استارز» در سال ۲۰۱۴ به نمایش درآمد.

زندگی و تحصیل
-------------

گابالدون در ۱۱ ژانویه ۱۹۵۲ در اسکاتسدیل، آریزونا ایالات متحده زاده شد، والدین وی «ژاکلین سایکس» و «تونی گابالدون» می‌باشند. پدر او از نژاد مکزیکی و مادرش نیز انگلیسی بود.

پدر وی ۱۶ سال سناتور ایالت آریزونا بود.

گابالدون در فلگستف، آریزونا بزرگ شد. وی توانست لیسانس علوم جانورشناسی را از دانشگاه آریزونای شمالی در سال۱۹۷۳، لیسانس علوم زیست‌شناسی دریایی از دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو و در سال ۱۹۷۸ دکترای بوم‌شناسی رفتاری از دانشگاه آریزونا شمالی بدست‌آورد.

حرفه
----

در اواسط دهه ۱۹۸۰، گابالدون بررسی‌های نرم‌افزاری و مقالات‌فنی را برای نشریات رایانه‌ای انجام می‌داد و همچنین توانست مجموعهٔ زیادی از مقالات علمی مشهور کمیک‌های دیزنی بنویسد.

گابالدون در سال ۱۹۸۴ هنگامی که در مرکز مطالعات زیست‌محیطی در «دانشگاه ایالتی آریزونا» کار می‌کرد موفق شد فصل‌نامه «Science Software» را منتشر کند.

وی ۱۲ سال قبل از عزیمت به نوشتن تمام وقت، استادی با تبحر در محاسبات علمی بود.

گابالدون در حال امضای کتاب‌هایش در کمیک فونیکس، آریزونا سال ۲۰۱۷

زندگی‌شخصی
----------

گابالدون به‌همراه همسرش «داگ واتکینز»، ۳ فرزند بزرگسالش در اسکاتسدیل، آریزونا زندگی می‌کند. وی ۲ دختر و ۱ پسر دارد.

پسرش «سام سایکس» نیز نویسنده رمان‌های فانتزی است.

گابالدون یک کاتولیک رومی است.

کتاب‌شناسی
----------

رمان‌های مجموعه «غریبه» روی پرستار در قرن بیستم به‌نام «کلیر رندال» متمرکز هست که در زمان به اسکاتلند قرن ۱۸ سفر می‌کند و با «جیمز فریزر» پرشور و ماجراجو رابطه‌ای عاشقانه برقرار می‌کند، مکان این رمان‌ها که در «اسکاتلند»، «فرانسه»، «هند غربی»، «انگلیس و آمریکای شمالی» واقع شده‌اند، سبک‌های مختلفی را با هم ادغام می‌کنند از جمله عناصر تاریخی، عاشقانه، رمز و راز، ماجراجویی، علمی تخیلی و فانتزی را شامل می‌شود.

**مجموعه غریبه (Outlander)**

* مجموعه غریبه - ۱۹۹۱ ((منتشر شده در انگلیس، نیوزیلند و استرالیا به عنوان کراس کوک)
* سنجاقک در کهربا - ۱۹۹۲
* وُیجر - ۱۹۹۳
* طبل پاییز - ۱۹۹۶
* صلیب آتشین - ۲۰۰۱
* یک‌نفس از برف و خاکستر ۲۰۰۵
* پژواکی در استخوان - ۲۰۰۹
* نوشته شده در خون و قلبم - ۲۰۱۴
* برو به زنبورها بگو که من رفته‌ام - (در آینده)

**کارهای کوتاه**

* یک برگ یادگار باد ۲۰۱۰ - گلچین ادبی در داستان کوتاه آهنگ‌های عشق و مرگ.
* فضای بین ۲۰۱۳ - گلچین ادبی در رمان دانشمند دیوانه سلطه بر جهان.
* باکره‌ها ۲۰۱۳ - گلچین ادبی در رمان زنان خطرناک.
* **مجموعه لرد جان (Lord John)**

مجموعه لرد جان دنباله‌ای از رمان‌ها و آثار کوتاه‌تر محوریت لرد جان شخصیت ثانویه تکراری سریال «غریبه» گابالدون است. این مجموعهٔ اسپین آف در حال حاضر از پنج رمان و سه رمان کوتاه تشکیل شده‌است که همگی در فاصله سالهای ۱۷۵۶ تا ۱۷۶۱ در جریان وقایع Voyager اتفاق می‌افتد. به‌طور کلی می‌توان آنها را به عنوان اسرار تاریخی دسته‌بندی کرد، و این سه رمان کوتاه‌تر در مقایسه با کتاب‌های اصلی Outlander موضوع اصلی کمتری دارند.

* لرد جان و باشگاه جهنم ۱۹۹۸ - این رمان کوتاه اولین‌بار توسط ماکسیم یاکوبوفسکی در گلچین ادبی منتشر شده‌است.
* لرد جان و مادهٔ مخصوص ۲۰۰۳ - رمان.
* لرد جان و ساکوبوس - این رمان منتشر شده در کتاب افسانه‌های دوم و توسط رابرت سیلوربرگ ویرایش شده.
* لرد جان و انجمن برادری ۲۰۰۷ - رمان.

**کارهای دیگر**

* ققنوس برهنه آمد ۲۰۰۷ - گابالدون در این مجموعه با دوازده نویسندهٔ دیگر همکاری داشته.
* قاتل انسانی، داستان کوتاه که با همکاری سام سایکس نوشته‌شده‌است، منتشر شده در کتاب اژدها: قصه‌های جادویی از استادان مدرن ۲۰۰۹.
* اسکاتسدیل کثیف، داستان کوتاه جنایی منتشر شده در کمیک فونیکس ۲۰۰۹، گابالدون در این مجموعه با پانزده نویسنده دیگر همکاری داشته است.

اقتباس‌ها
---------

مجموعه Outlander در کتاب‌های صوتی بدون مجوز که توسط Davina Porter و Geraldine James بازخوانی شده، منتشر شده‌است، و همچنین چندین کتاب از مجموعهٔ Lord John که به صورت کتاب صوتی منتشر شده‌است که توسط Jeff Woodman بازخوانی شده‌است.

اقتباس تلویزیونی از مجموعهٔ Outlander در ۹ اوت ۲۰۱۴ توسط شبکه استارز در ایالات متحده به نمایش درآمد.

گابالدون، اوت ۲۰۱۴ نقش Iona MacTavish را در اپیزود «The Gathering» مجموعهٔ تلویزیونی غریبه به‌صورت افتخاری بازی کرد و همچنین در سال ۲۰۱۶، فیلمنامهٔ قسمت Vengeance is Mine، فصل دوم این مجموعه را نوشت.

در سال ۲۰۱۰ گابالدون سومین فصل مجموعه تلویزیونی غریبه را بر اساس رمان The Exile: An Outlander Graphic Novel اقتباس کرد.

جوایز و موفقیت‌ها
-----------------

* گابالدون در سال ۱۹۹۱ برنده جایزه بهترین مجموعه عاشقانه RITA Award شد. (برای مجموعه Outlander)
* داستان یک‌نفس از برف و خاکستر ۲۰۰۵ در شماره **۱** از لیست پرفروش‌ترین داستانهای علمی تخیلی نیویورک تایمز و برنده Quill Award برای داستان‌های علمی - تخیلی و ترسناک شد.
* در سال ۲۰۰۷، روزنامه Montreal Gazette خاطرنشان کرد که کتاب‌های گابالدون در **۲۴** کشور و به **۱۹** زبان تقاضا دارند و اینکه کتاب‌های این نویسنده همچنان یکی پس از دیگری پرفروش است
* کتاب Lord John and the Private Matter در سال ۲۰۰۳ به رتبه **۸** در فهرست پرفروش‌ترین داستان‌های علمی تخیلی New York Times رسید.
* در سال ۲۰۰۷، کتاب Lord John and the Brotherhood of the Blade به رتبه **۱** و مجموعه Hand of Devils collection به شماره **۲۴** در لیست پرفروش‌ترین داستانهای علمی تخیلی نیویورک تایمز رسید.
* کتاب The Scottish Prisoner در شماره ۶ در لیست پرفروش‌ترین کتاب داستان‌های الکترونیکی نیویورک تایمز و در سال ۲۰۱۱ رمان A Plague of Zombies توسط Mystery Writers of America برای بهترین «رمان کوتاه» نامزد دریافت جایزه ادگار شد. همچنین هفته نامهٔ پابلیشرز ویکلی با مرور بر مجموعه کتاب‌های لرد جان گفت که نثر گابالدون کاملاً زیبا است و اینکه او "شادی وافری را برای داستان خود به ارمغان می‌آورد که حتی برای خوانندگان ناآشنای وی نیز خوب است.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Diana Gabaldon». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۰.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***دایانا گابالدون*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* وبگاه رسمی
* دایانا گابلدون در پایگاه اینترنتی ادبیات گمانه‌زن
* ویدئو سخنرانی دایانا گابالدون در نهمین کنفرانس سالانه بین‌المللی اسکات – ۲۰۱۱ در یوتیوب