**مردفهم کردن** (به انگلیسی: mansplaining) ترکیبی از کلمه‌های *مرد «man»* و شکل غیررسمی توضیح دادن *«explaining»* است، به معنای  "توضیحِ چیزی توسط یک مرد به یک زن، به‌صورتی که مرد آن را با دیدگاه از بالا به پایین یا عاقل اندر سفیه بیان می‌کند، توضیحات با اعتماد به نفس بیش از حد گفته شده و غالبا یا اشتباه هستند و یا بیش از حد ساده". 

این اصطلاح وقتی به کار می‌رود که مردی یک امر (شاید کاملاً بدیهی) را برای زنی توضیح می‌دهد، درحالی که آن زن خود به آن امر آگاه‌ و چه‌بسا در آن زمینه متخصص است. «مردفهم‌کردن معمولاً با ژست عقل کلی و نگاه بالا به پایین یا لحن مراقبتگر همراه است».

پیشینه
------

ریشه اصطلاح مردفهم کردن به نوشته ای با عنوان «مرد ها میخواهند همه چیز را به من توضیح دهند» توسط نویسنده و فمینیست آمریکایی ربکا سولنیت برمیگردد. اگرچه سولنیت هرگز اشاره ای به کلمه مردفهم کردن نداشت اما در نوشته ی خود داستانی شخصی را روایت میکند که نمونه ای از تجربه ی زنان از مردفهم کردن است. به همین دلیل گقته میشود رواج استفاده از مردفهم کردن و یا "mansplaining" الهام گرفته شده از داستان ربکا سولنیت است. 

### ترجمه در فارسی

ترجمه ی کتاب «مرد ها میخواهند همه چیز را به من توضیح دهند» ربکا سولنیت به فارسی توسط شیدا محمدی و انتشارات اندیشه نیکو در سال ۱۴۰۰ انجام شده است.

اگرچه در کتاب ربکا سولنیت "mansplaining" به مرد فهم کردن ترجمه شده است، بسیاری از استفاده از این اصطلاح خود داری کرده و از *«*مرضیح*»* کردن استفاده میکنند. مرضیح ترکیبی از کلمات مرد و توضیح است.

نمونه ها و تشخیص
----------------

مردفهم کردن مردان امری بسیار شایع است. بطور مثال زمانیکه مردان درباره پوشش زنان من جمله حجاب ، اندام جنسی نسبت داده شده به زنان، بارداری، زایمان ، عادت ماهیانه ، وضعیت شغلی ، تجربه ی آزار جنسی و  بسیاری از مسايل مربوط به زنان و تجربه ی زیستی زنان به خود زنان توضیح میدهند یا آنها را تصصیح میکنند نمونه ای از مردفهم کردن است.  مردفهم کردن در بسیاری از این موارد میتواند خواسته و یا نا خواسته منجر به ساکت کردن کردن زنان، نپذیرفتن و یا نادیده گرفتن تجربه های زیستی آن ها شود.

### تشخیص مردفهم کردن و جلوگیری از آن

یکی از رایج ترین سوال های راجع به مردفهم کردن به چگونگی تشخیص و جلوگیری از آن است. بسیاری معتقد هستند که قبل از توضیح مطلبی به زنان و برای جلوگیری از مردفهم کردن زنان بهتر است از خود بپرسیم: 

آیا طرف مقابل به توضیحات من علاقه منده است و یا تمایلی ابراز کرده؟ و آیا او به اندازه و یا بیشتر از من در این زمینه آگاهی دارد؟

انتقادها
--------

مفید بودن این عبارت مورد بحث است. از آن جایی که این کلمه ویژه‌ی یک جنس خاص است و مفهومی منفی دارد، لزلی کینزل این کلمه را «ذاتاً تبعیض‌آمیز، ذات‌باورانه، تحقیرآمیز و یک استاندارد دوگانه» توصیف کرده است.

در مقاله‌ای مربوط به سال ۲۰۱۶ در *واشنگتن پست*، کتی یانگ از این کلمه به عنوان تنها یکی از عباراتی که در آن‌ها «مرد» به عنوان یک پیشوند تحقیرکننده به کار رفته است یاد کرده، و نوشته که این عبارت بخشی از چرخه‌ی مردستیزی جاری است.

مگان داوم، در مقاله‌ای مربوط به سال ۲۰۱۵ در *لس‌آنجلس تایمز* نوشته که: «اظهار کردن اینکه مردان برای داشتن چنین صفتی مناسب‌تر هستند نه تنها سکسیستی است؛ بلکه تقریباً به‌اندازه‌ی دسته‌بندی کردن هرچیزی که یک مرد می‌گوید به عنوان مردفهم کردن، بی‌ملاحظه است.»

در سال ۲۰۱۴ خودِ ربکا سولنیت، مبدع این عبارت، گفت که نسبت به آن تردیدهایی دارد: «به نظرم می‌رسد بیشتر معنی این را می‌دهد که مردها ذاتاً چنین نقصی دارند، به جای آن که اینطور معنی بدهد که *بعضی* *از مردها* چیزهایی که نباید را توضیح می‌دهند و چیزهایی که باید را نمی‌شنوند.»

پس از محبوب شدن این کلمه، برخی مفسرین از استفاده‌ی نامناسب از این کلمه که معنای اصلی‌اش را تقلیل داده شکایت کردند. جوشا سیلی-هرینگتون و تام مک‌لفیلین در روزنامه‌ی *د گلوب اند میل* نوشتند که از این عبارت به عنوان مغالطه‌ی توسل به شخص برای ساکت کردن مباحثه‌ها استفاده می‌شود.

عضو سابق پارلمان بریتانیا، آن ویدکومب، با اشاره به پیشرفت برابری جنسیتی در طول عمرش، از تمرکز روی عبارت مردفهم‌کردن انتقاد کرده است.

بسیاری از منتقدین استفاده از این اصطلاح میگویند که مردفهم کردن محدود به مردان نمیشود و مردان هم در این شرایط قرار میگیرند. بسیاری از شواهد نشان میدهند که رفتار های ارتباطی جنسیت زده هستند. بطور مثال مردان بیشتر از زنان در محیط های گروهی صبحت میکنند. همچنین  زنان بیشتر از مردان، هم توسط مردان و هم از سوی زنان قطع می شوند، اما زنان به ندرت حرف مردان را قطع می کنند.

همچنین ربکا سولنیت درجواب این انتقاد در مقاله ی «مرد ها میخواهند همه چیز را به من توضیح دهند» میگوید : 

> «برای اینکه بدانید می گویم که زنان هم ممکن است مسائل را به شیوه های رئیس مآبانه به مردان و یا  به دیگر زنان توضیح دهند اما این نشان دهنده ی قدرتی نیست که در طول تاریخ شکل های بسیار شوم تری هم به خود گرفته  و می گیرد.همچنین نشان دهنده ی الگو ی گسترده ی نحوه ی عملکرد جنسیتی در جامعه ی ما هم نیست» .
> 
>

منابع
-----

1. ↑  '-Splain' predates 'mansplain'. Let us explain. Merriam-Webster.com
2. ↑  Mansplaining, Merriam-Webster.com
3. ↑  Steinmetz, Katy (18 November 2014). "Clickbait, Normcore, Mansplain: Runners-Up for Oxford's Word of the Year". *Time*. Retrieved 24 November 2014.
4. ↑  Zimmer, Ben (5 January 2013). "Tag, You're It! "Hashtag" Wins as 2012 Word of the Year". *Visual Thesaurus*. Retrieved 30 October 2014.
5. ↑  Solnit, Rebecca (20 August 2012). "Men still explain things to me". *In These Times*. Retrieved 30 October 2014. (...which, in turn, contains a link to [the *original*] **Men Explain Things to Me**, [from circa 2008] at the URL )
6. ↑  «مردفهم‌کردن، مرحرف‌پریدن، و ایده‌برادری را بشناسیم». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۹ اکتبر ۲۰۱۷.
7. 1 2 3 4 5 6  سولنیت، ربکا (۱۴۰۰). هاتف نغمه ساز، ویراستار. *مرد ها میخواهند همه چیز را به من توضیح دهند* [*Men explain things to me*]. ترجمه: شیدا محمدی. اندیشه نیکو. صص. ۱-۱۵.
8. ↑  چراغ، مدیر آکادمی (۲۰۲۲-۰۸-۲۶). «در فقدان همدلی و سوار بر گزاره‌های نادرست￼». *وبگاه آموزشی‌ چراغ*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۰۷.
9. ↑  Tramontana، Mary Katharine (۲۰۲۰-۰۹-۰۹). «Why Are Men Still Explaining Things to Women?» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۰۷.
10. ↑  Goodwin, Kim. "Mansplaining, explained in one simple chart". *www.bbc.com* (به انگلیسی). Retrieved 2023-11-07.