**پوبلیوس ورگیلیوس مارو** یا **ویرژیل** (به لاتین: Publius Vergilius Maro، به فرانسوی: Virgile) (‎۱۵ اکتبر ۷۰ (پیش از میلاد) – ۲۱ سپتامبر ۱۹ (پیش از میلاد)) شاعر کلاسیک اهل جمهوری روم و نویسنده ترانه‌های روستایی (گئورکیک)، سرودهای شبانی و انئید واپسین شعر حماسی روم از دوازده کتاب که حماسه ملی امپراتوری روم شد.

نمایش افسانه‌ای ویرژیل راهنمای دانته برای ساخت دوزخ و برزخ در اثر حماسی او کمدی الهی بوده است.

زندگی
-----

ویرژیل در گالیا کیسالپینا در شمال ایتالیای کنونی زاده‌شد. برخی پژوهشگران تبار او را سلتی می‌دانند.[] او نخستین آموزش‌هایش را هنگامی که پنج سال داشت دید. هنگامی که بزرگ‌تر شد، او را به رم فرستادند تا در آنجا علم بدیع، پزشکی و ستاره‌شناسی بیاموزد.

در سال ۴۲ (پیش از میلاد) و با رخدادهای پس از ترور ژولیوس سزار، سربازانی که از حالت آماده‌باش درآمده بودند کشتزار پدری ویرژیل را در نزدیکی منتووا از دست خانواده ویرژیل درآوردند. در این زمان ویرژیل سرودهای شبانی را سرود که در میانه دهه ۳۰ (پیش از میلاد) در میان مردم پخش‌شد.

ویرژیل به زودی توانست پشتیبانی اوکتاویانوس را که مشغول جنگیدن با مارک آنتونی بود به دست آورد. با پایان سرودهای شبانی ویرژیل سال‌های ۳۷ تا ۲۹ (پیش از میلاد) را به سرایش ترانه‌های روستایی (گئورکیک) پرداخت و این مجموعه اشعار را به افتخار پشتیبان ادبی خود اکتاویانوس نگاشت. در ۳۱ (پیش از میلاد) اکتاویانوس سرانجام مارک آنتونی را در نبرد آکتیوم شکست داد و از سنای روم لقب آگوستوس را دریافت کرد. در این زمان آگوستوس از ویرژیل خواست تا حماسه‌ای دربارهٔ رژیم حکومتی وی بسراید.

ویرژیل ده سال پایانی زندگیش را به نگارش اِنه‌اید پرداخت. وی با آگوستوس به یونان رفت. در میان راه دچار تب شد و در بندر بروندیسیوم درگذشت. با مرگ او نگارش انئید ناتمام ماند. ویرژیل سپرده بود که نوشته‌اش را بسوزانند ولی آگوستوس فرمان داد که میرابرانش به خواست ویرژیل اعتنا نکنند.

آرامگاه او در ۲ مایلی شهر ناپل در ایتالیا جای گرفته‌است.

دین
---

ویرژیل در شهر منتووا کنونی در شمال ایتالیا به دنیا آمده بود و ابتدا شهروند روم محسوب نمی‌شد تا اینکه ژولیوس سزار در سال ۴۹ قبل از میلاد قلمروی روم را گسترش داد. بسیاری از جنبه‌های دین، اعم از دین رومی و «خارجی» در سراسر آثارش مشهود است. به لطف قرائت مسیحی از کتاب چهارم، خود ویرژیل نیز نقش منحصر به فردی در تاریخ فکری و مذهبی به عنوان پلی بین دوران باستان پاگانیسم و مسیحیت ایفا می‌کند. در سال‌های اخیر، محققان بیشتری شروع به پیشنهاد کرده‌اند که ویرژیل نه‌تنها با یهودیت آشنایی داشته‌است، همان‌طور که رومیان تحصیل‌کرده عصر خود او بی‌تردید داشتند، بلکه به‌طور معناداری با ایده‌ها و متون آن در اشعار خود درگیر بوده‌است.

اثر او، انه‌اید بیانگر احساسات مذهبی و همچنین احساسات ملی روم است. انه‌اید به مشابه کتاب مقدس در دین رومی است. ویرژیل در انه‌اید یکی از بازماندگان تروا، یک اردوکشی را برای ساختن یک شهر جدید در ایتالیا رهبری کرد. این یک ماجراجویی پر اکشن، پر از خدایان و الهه‌های مهاجم، عشق، مرگ و تولد دوباره است. بر اساس آنچه در مورد رومی‌ها می‌دانیم، از یک رومی انتظار می‌رفت که؛ از اراده خدایان حمایت کنند، از شرافت دفاع کنند و برای جلال روم بجنگند. حتی اگر این به معنای فدا کردن جان خود و تولد دوباره باشد. رومی‌ها با اراده خدایان بسیار هماهنگ بودند. قرار نبود هیچ‌کس از اراده خدایان منصرف شود و اگر این کار را انجام دهند عواقب آن سخت خواهد بود. انه‌اید ویرژیل، بینشی را در مورد ذهن یک رومی، آنچه که آنها برای آن ایستاده بودند، و اینکه چگونه بینش خدایان را ارزشمند می‌دانستند، ارائه می‌دهد.

نقش ویرژیل و انه‌اید در شکل‌دادن به ایده‌های اروپایی در دین و سیاست
-------------------------------------------------------------------

تأثیر انه‌اید در شکل‌دهی ایده‌های اروپایی بر دین و سیاست، بسیار زیاد بوده‌است. اعتقادات اصلی او به راحتی قابل کشف است. انه‌اید یک نهاد را ارج می‌گذارد، نه مانند هومر، یک شخص را. مردمی برگزیده و وظیفه‌شناس، نه یک قهرمان خودخواه. انه‌اید اطاعت رومی از یک مأموریت مقدر الهی را موعظه می‌کند و این امید را در دل دارد که حاملان آن مأموریت، تحت مشیت، برکت را برای همه بشریت به ارمغان خواهند آورد.

وقایع انه‌اید در دوره جنگ تروآ اتفاق می‌افتد، که معمولاً (و احتمالاً به درستی) به قرن ۱۲ قبل از میلاد مربوط می‌شود، ویرژیل نه تنها از تکنیک آخرالزمان کتاب مقدس به عنوان یک اثر ادبی بهره برد، او همچنین از آن برای اهداف اساساً مذهبی استفاده کرد، همان‌طور که نویسندگان آخرالزمان، کتاب مقدس چنین کردند.

آئنیاس قهرمان اصلی، نه به عنوان یک قهرمان حماسی سنتی، بلکه به عنوان ابزاری منظم و نهادینه شده برای سرنوشت به تصویر درآمده است. به این ترتیب او جنبه یک نماد را به دست می‌آورد که تمایل دارد او را از انسانیت معمولی جدا کند. او از طریق پسرش سیلویوس جد پادشاهان آلبا لونگا و رومولوس است و از طریق آسکانیوس، با دودمان ژولیو کلودین، خاندان امپراتور آگوستوس در ارتباط است. نه تنها به عنوان بنیانگذار این دو خط بزرگ، بلکه به عنوان پدر و مادر مردم روم (که به‌طور قابل توجهی «فرزندان آئنیاس» نامیده می‌شوند)، باید تمام فضایلی را که فرزندانش به ارث می‌برند در درون خود داشته باشد.

در یک‌کلام، انه‌اید دارای شخصیت یک کتاب مقدس است که رقبای این کتاب در حماسه از اهمیت آن برخوردار نیستند. این داستان نه تنها به عنوان متن ادبی بلکه به عنوان نوعی میهن‌پرستی که به یک دین ارتقا یافته‌است، باید مورد توجه قرار بگیرد. در هیچ‌کجای ادبیات کلاسیک پیشین، تاریخ سکولار به وضوح چنین طرح الهی در داستان تنیده نشده‌است. برای تشابه واقعی با آئنیاس به عنوان یک قهرمان ملی مقدس، باید از مرزهای آن در ادبیات فراتر رفت.

در شرق، و در میان نوادگان مردم مغرور که فتوحات اسکندر آنها را به قوم‌های فرودست تقلیل داده بود، چنین مفهومی از قهرمان ملی که در اینجا به آن توجه داریم، پدید آمد. در نتیجه این فتوحات، فرهنگ به درجه بی‌نظیری از یکنواختی بیرونی در سراسر جهان هلنیستی رسید، اما غرور به سنت‌های ملی ناهمگون پابرجا بود و در میان مردمانی که استقلال سیاسی‌شان سرکوب شده بود، احساس نیازی برای اثبات قدمت و منزلت سنت‌های ملی فردی در برابر سنت‌های رقیب که اصلی‌ترین آنها یونانی بود، می‌شد که با انگیزه‌های دینی مرتبط بود. این نیاز با برخورد تخیلی با شخصیت‌های دوردستی مانند سمیرامیس آشوری، سسوستریس مصر، «مانس فریگی»، نی‌نوس بابلی برآورده شد. اگرچه این آثار تقریباً به‌طور کامل از بین رفته‌اند، شخصیت آنها به عنوان تبلیغات ناسیونالیستی مشخص است، و آنها به وضوح بر رمان‌های عاشقانه یونانی تأثیر گذاشته‌اند که متونی مربوط به این شخصیت‌ها در این رمان‌ها موجود است. در آثار قبلی، قهرمانان منفرد، ظاهراً یک نفر برای هر قوم، از گذشته‌ای دور (شخصیت‌هایی که نام برده شد، همگی مربوط به هرودوت بودند) در داستان‌های خیالی با ترکیب‌های معجزه‌آسا تجلیل می‌شدند، و این داستان‌ها به کانونی برای بقای فرهنگی تبدیل شدندکه به خوانندگان این داستان‌ها نسبت به گذشته خود احساس افتخار می‌داد و به آنها کمک می‌کرد تا وضعیت دگرگونه شده دوراه خود را تحمل کنند.

از میان تمام تلاش‌های ادبی محاسبه‌شده برای تضمین بقای فرهنگی اقلیت‌های ملی افسرده در جهان هلنیستی، ما بقایای آن را داریم و به بهترین وجه دربارهٔ آنچه که یهودیان و به‌ویژه جامعه یهودی اسکندریه تولید کرده‌اند، مطلع هستیم. از زمان بطلمیوس فیلادلفوس به بعد، این گروه خود را وقف تولید مجموعه‌ای از ادبیات دفاعیات کرد و هفتادگانی را می‌توان نمونه‌ای از آن دانست که برای نشان دادن قدمت و شایستگی‌های بالای سنت یهودی طرح شده بود. بیشتر این نوشته‌ها در مقوله «تاریخ» بود که به‌طور قابل توجهی به موسی علاقه و توجه داشت.

از سلسله قهرمانان افسانه ای که توسط نوادگان مردمان غیر هلنی خاور نزدیک تجلیل می‌شود، موسی است که به احتمال زیاد برای ویرژیل نویسنده کتاب انه‌اید شناخته شده‌است، و مسلماً موسی است که واضح‌ترین الگو را برای «آئنیاس» ارائه می‌دهد. هر کدام تحت تعلیم الهی، قوم برگزیده ای را از اسارت یا شکست هدایت می‌کنند، و آنها را با سفری سخت تربیت می‌کنند که در طی آن، سرنوشت قوم و نوع رفتار لازم برای رسیدن به آن سرنوشت، بارها و بارها به وسیله عوامل ماوراء طبیعی به رهبران ابلاغ می‌شود. مأموریت آنها نه تنها حیثیت مردم خود را بازمی‌گرداند، بلکه برکت را برای همه بشریت به ارمغان می‌آورد. همچنین «سرزمین موعود» قرار بود مبنای این مأموریت باشد و باید از قبایل اشغالگر بازپس گرفته شود. اما با این تفاوت که داردانوس (پسر زئوس) از پیش و در اصل تروا را در ایتالیا تأسیس کرده بود. در سنت یونانی و رومی نمی‌توان چنین رهبر ملی و قانونگذار هدایت شده الهی را یافت. نزدیکترین شخصیت به موسی، لیکورگوس در آثار پلوتارک است که گفته می‌شود طبق دستورهایی که در دلفی دریافت کرده بود، حکومت اسپارت را تأسیس کرد. به اسکندر مقدونی نیز توسط مردمانی که او فتح کرد، اما نه توسط خود یونانیان، چیزی شبیه به یک رهبر الهی اعطا شده بود اما پلوتارک و سایر نویسندگان یونانی عمداً او را بیش از حد انسان نشان می‌دهند. شباهت آئنیاس با موسی و موضوع آخرالزمان در هر دو داستان ممکن است تصادفی باشد. با این حال، به نظر می‌رسد که ویرژیل عمیقاً تحت تأثیر سنت یهودی بوده‌است.

> تحت سلطه تو، هر گونه اثر ماندگار گناه ما باطل می‌شود و زمین را از هراس مداوم رها می‌کند. زمین موهبت زندگی الهی را خواهد داشت، قهرمانانی را خواهد دید که با خدایان آمیخته شده‌اند و خود توسط آنها دیده خواهد شد و بر جهانی حکومت خواهد کرد که شجاعت پدرش صلح را به آن رساند.
> 
> 

این شعر بیش از هر قطعه دیگری با طول مشابه از کنستانتین بزرگ و آگوستین تا عصر نقد مدرن در ادبیات کلاسیک مورد بحث قرار گرفته‌است. نویسندگان مسیحی این شعر کوتاه را به عنوان پیشگویی از تولد عیسی تعبیر کرده‌اند. پژوهشگران مدرن نشان داده‌اند که برای منشأ مفهوم نجات‌دهنده اشاره باید به یک کودک رومی باشد. با این حال، منشأ و اصل بدیهی این متن کتاب اشعیا است و هیچ دلیلی برای رد این احتمال وجود ندارد که ویرژیل ممکن است از آن یا حداقل از گمانه‌زنی‌های مسیحایی ناشی از آن اطلاع داشته باشد. سواحل کامپانیا در ایتالیا، جایی که او اقامت گزید، فضایی کاملاً فلسطینی داشت و بسیاری از یهودیان در زمان ویرژیل در آنجا زندگی می‌کردند. مطمئناً به اندازه کافی امکان آشنایی با مجموعه ایده‌های یهودی وجود داشت که این احتمال را ایجاد می‌کند که مردی هوشیار نسبت به چنین تصوراتی، همان‌طور که ویرژیل آشکارا چنین بود، بتواند از آنها بیاموزد. این ایده‌ها هستند که به انه‌اید جدیت، قدرت و تأثیر اصلی آن را می‌بخشند. در حوزه‌های فکری مهمی که دین با سیاست ادغام می‌شود، ویرژیل واسطه و پلی مستقیم‌تر و مؤثرتر و کمتر تحریف‌کننده‌تر بین یهودیت و اروپا نسبت به خود مسیحیت بوده‌است.

اعتقاد به تأیید فراطبیعی یک گروه ملی خاص و به اقتدار ماوراء طبیعی مؤسس آن و محکومیت همزمان انتخابات ملی به عنوان ابزار ویژه اراده و خواست و مسئولیت در قبال یک مأموریت مقدر الهی، مجموعه ای از افکاری را تشکیل می‌دهد که بسیار آشنا هستند. آنها توسعه یافته طبیعی نهادهای بومی اروپایی نیستند. آنها کاملاً با نظریه و عمل کلاسیک یونان بیگانه هستند. در قرن سوم پیش از میلاد، زنون رواقی، که منشأ سامی (قوم) داشت، رؤیای جهانی را در سر می‌پروراند که دیگر نباید از دولت‌های جداگانه تشکیل شده باشد، بلکه یک شهر بزرگ تحت یک قانون الهی باشد، جایی که همه شهروندان و اعضای یکدیگر باشند که با رضایت خود به هم پیوسته‌اند. رواقی‌ها نیز مانند بدبین‌های قبل از خود بر برابری انسان‌ها پافشاری می‌کردند، اما در جایی که بدبین‌های فلسفی تمایل داشتند از مشارکت فعال در دولت کناره‌گیری کنند، رواقی‌ها دریافتند که آرمان برادری آنها تنها از طریق دولت ملی و نه با انکار آن قابل دستیابی است.

در پاسخ به یک موقعیت سیاسی خاص - در اصل نخستین امپراتور روم، آگوستوس - بود که آرمان رواقی با کاربردهای رومی تطبیق داد. برای اولین بار - و پس از یک دوره بحران شدید و درگیری خونین داخلی و خارجی - جهان مدیترانه با پیوندهای صلح آگوستوس متحد شد. به نظر می‌رسید که مبنای کاملی برای تحقق آرمان رواقی فراهم شده بود و آن آرمان نیز به نوبه خود زمینه ای را برای تشکیل یک حکومت جهانی فراهم می‌کرد. آگوستوس و مردانش در واقع از مقدمات نظریه رواقی استفاده کردند. رومیان نیز مانند دیگرانی که از دکترین جذاب ابعاد جهانی برای منافع ملی‌گرایانه استفاده کردند و آن را برای خدمت به جاه‌طلبی‌های خاص روم و آگوستوس تحریف کردند. شاید به همین دلیل بود که این آرمان در نهایت تکه‌تکه شد و ده‌ها ملیت کمتر قدرتمند ادعا کردند که در هژمونی روم جانشین هستند. اما برای معاصرانی که از هرج و مرج و بی‌رحمی جنگ‌های داخلی قرن اول پیش از میلاد ناامید شده بودند، به نظر می‌رسید که نظام جدید منادی عصر طلایی باشد.

پیامدهای بسیار عملی برنامه آگوستوس کار سیاستمداران بود، اما، این ویرژیل بود که بر جنبه‌های مذهبی مأموریت رومیان به عنوان انجام یک نقشه الهی، و انجمن‌های ماوراء طبیعی آئنیاس (که نمونه اولیه آگوستوس است) به عنوان عامل آن نقشه تأکید کرد و از امپراتوری روم بود که اروپا بعداً ایده حمایت فراطبیعی از سرنوشت ملی را به ارث برد.

چه ویرژیل اولین رومی باشد که به این نظام جدید اشاره کرده باشد یا نه، او مطمئناً محترم‌ترین و مؤثرترین سخنگوی آن، چه در قرن‌های خود و چه در قرن‌های بعدی بود. هیچ شاعری در تاریخ از چنین اعتبار و اقتداری برخوردار نبوده‌است. تسلط او بر شاعران بعدی و شهرت او به اندازه شکسپیر بود و تأثیر او بر جهان‌بینی بیشتر از او بود. برای قرون وسطی ویرژیل چیزی بیش از یک شاعر بود: او عملاً به مقام قداست ارتقا یافت و پیشگویی ویرژیل (که با باز کردن صفحات شعر او به‌طور تصادفی انجام می‌شد) به عنوان فال و راهنمای معتبر برای عمل مورد مشورت قرار می‌گرفت.

هیچ پاگان دیگری به چز ویرژیل نمی‌توانست دانته را به نحو شایسته‌تری در جهنم راهنمایی کند و پاهایش را در مسیر مکاشفه آخرالزمانی بگذارد.
هنگامی که اروپایی‌ها که می‌خواستند حق الهی پادشاهان را توجیه کنند، همان‌طور که گاهی انجام می‌دادند، مستقیماً به داستان‌های خاندان داوود و مکابیان در کتاب مقدس و آپوکریفا روی می‌آوردند اما بافت اندیشه سیاسی معمولی، میراث آرمان رومی بود که در اوایل امپراتوری روم به دست ویرژیل بیان شده بود. این آرمان توسط منابع یهودی پیشنهاد شده بود و ویرژیل خود عامل اصلی انتقال آن به آیندگان بود. به معنای واقعی گفت که او رسول یهودیت برای ملت‌های اروپا بود و ارزش‌های جاودانه موسی و پیامبران را وارد زندگی سیاسی جهان غرب کرد.

جستارهای وابسته
---------------

* ویرژیل (شخصیت داستانی)
* کمدی الهی

منابع
-----

1. ↑  "Virgil and Religion". *Society for Classical Studies* (به انگلیسی). 2020-05-10. Retrieved 2023-09-01.‏
2. ↑  "The Stylus, Volume XXI, Number 7 — 1 April 1908". *Boston College Newspapers* (به انگلیسی). 1908-04-01. Retrieved 2023-09-01.‏
3. ↑  "Vergil's Aeneid: The Glory Of Rome". *ipl.org* (به انگلیسی). Retrieved 2023-09-01.‏
4. 1 2 3 4 5  Hadas, Moses (1953-11-01). "Vergil, Hebrew Prophecy, and the Roman Ideal:Aeneas as the Roman Moses". *Commentary Magazine* (به انگلیسی). Retrieved 2023-09-01.‏
5. ↑  "VIRGIL, ECLOGUES". *Theoi Classical Texts Library* (به انگلیسی). Retrieved 2023-09-01.‏

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Virgil». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ مارس ۲۰۰۸.

پیوند به بیرون
--------------

* تبیان

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ویرژیل موجود است. |

| * ن
* ب
* و
*انئید* ویرژیل (۱۹ پیش از میلاد) |
| --- |
| شخصیت‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| خدایان | 
* آلکتو
* کرینیسوس
* کوپیدو
* هکاته
* هایمن (ایزد)
* یونو
* ژوپیتر
* مارس (اسطوره)
* مرکوری (اسطوره)
* ساترن
* تیبرینوس (اسطوره)
* ونوس

 |
| Humans | 
* آسستس
* هخامنشی (اسطوره)
* آخاتس
* Actor
* انه‌ایداس
* آئنیاس
* Aeolus
* Ajax the Lesser
* Aletes
* آماتا
* آنخیسس
* Androgeos
* آندروماخه
* Antiphates
* آسکانیوس
* Automedon
* Aventinus
* Butes
* Caieta
* کامیلا (اسطوره‌شناسی)
* Capys
* کاساندرا
* Catillus
* Clonius
* Clytius
* Corynaeus
* کرئوسا
* Cydon
* کیدونیا
* داردانوس (پسر زئوس)
* Dares Phrygius
* Deiphobus
* دیومدس (پسر تودوئوس)
* Elymus
* Entellus
* Erulus
* Euryalus
* اواندر
* Gyas
* Halaesus
* هلنوس
* Hippocoon
* هیرباس
* ایلیونئوس
* جوتورنا
* لائوکوئون
* لاتینوس
* Lausus
* لاوینیا
* Macar
* Messapus
* Metabus
* مزنتیوس
* میماس (انه‌اید)
* میسنوس
* منستئوس (انه‌اید)
* نئوپتولموس
* نیسوس و اریالوس
* Ornytus
* پالینوروس
* پالاس (پسر اواندر)
* پانداروس
* Panthous
* پاریس (اسطوره‌شناسی)
* Picus
* Polites
* پریاموس
* Ripheus
* Rutuli
* Salius
* سرگستوس
* Sinon
* Theano
* Thymoetes
* تورنوس
* Ucalegon
* Ufens
* Umbro
* Venulus

 |
| فنیقی‌ها | 
* Acerbas
* آنا پرینا
* Belus
* دیدو (ملکه کارتاژ)
* Mattan I
* Pygmalion of Tyre

 |

 |
| فیلم و تلویزیون | 
* *افسانه آینیاس* (۱۹۶۲)
* *انه‌اید* (۲–۱۹۷۱)
* *انه‌اید* (۱۹۹۱)

 |
| ادبیات | 
* *Historia Brittonum* (تاریخ بریتانیا 828 میلادی)
* *Roman d'Enéas* (1160 شعر)
* *Dido, Queen of Carthage* (نمایشنامه 1593 میلادی)
* *Amelia* (1751 رمان)
* *The Dunciad* (1729 شعر)
* *انه‌ایدا* (1798 حماسه ساختگی)
* *Lavinia* (رمان 2008)

 |
| اپرا | 
* *Didone* (1641 کاوالی)
* *Achille et Polyxène* (1687 لولی/کولاسه)
* *Dido and Aeneas* (1688 Purcell)
* *Didon* (1693 Desmarets)
* *Didone abbandonata* (1724 libretto Metastasio)
* *Didone abbandonata* (1724 Sarro)
* *Didone abbandonata* (1724 Albinoni)
* *Didone abbandonata* (1726 Vinci)
* *Didone abbandonata* (1762 Sarti)
* *Didon* (1783 Piccinni)
* *Dido, Queen of Carthage* (1792 Storace)
* *لس تروینس* (1858 Berlioz)

 |
| نسخه‌های خطی | 
* Book of Ballymote
* Papyrus Oxyrhynchus 31
* Vergilius Augusteus
* Vergilius Romanus
* Vergilius Vaticanus

 |
| عبارت‌ها | 
* *Ad astra*
* *کنش به تأیید اوست*
* *Experto crede*
* Fortune favours the bold
* *Lacrimae rerum*
* Mind over matter
* *Obscuris vera involvens*
* *Quos ego*
* *Timeo Danaos et dona ferentes*

 |
| هنر | 
* *Laocoön and His Sons* (25 BC)
* *Aeneas, Anchises, and Ascanius* (1619)
* *The Dream of Aeneas* (1660–65)
* *Ascanius Shooting the Stag of Sylvia* (1689)
* *Dido building Carthage* (1815)
* *The Golden Bough* (1834)

 |
| موسیقی | 
* "And Then There Was Silence"
* *Gates of Fire*

 |
| مطالعه | 
* Aposiopesis
* Dactylic hexameter
* Hysteron proteron
* پیشگویی ویرژیل

 |
| جستارهای وابسته | 
* بروتوس تروایی
* Eneados
* The Golden Bough
* Parallels between Virgil's *Aeneid* and Homer's *Iliad* and *Odyssey*
* Political commentary of the *Aeneid*
* Sulpicius Apollinaris
* اسب تروآ

 |


| * ن
* ب
* و
دین رومی |
| --- |
| فهرست خدایان رومی(*دوازده خدای اصلی*) | 

|  |
| --- |
| 
* Agenoria
* Angerona
* آنا پرینا
* آپولون
* آورورا (الهه)
* بلونا
* بونادئا
* Carmenta
* کاستور و پولوکس
* سرس (اسطوره)
* Cloacina
* کوپیدو
* Dea Dia
* دیانا
* Dies
* دیس پاتر
* Egeria
* Fauna
* فانوس (اسطوره)
* فلورا (اسطوره)
* جنیوس
* هرکول در روم باستان
* ژانوس
* یونو
* ژوپیتر
* لارس
	+ لارس فامیلیلارس
* لیبر
* لیبرتاس
* لونا (ایزد بانو)
* مارس (اسطوره)
* مرکوری (اسطوره)
* مینرو
* نپتون (اسطوره)
* نیکس (اسطوره)
* Ops
* ارکوس
* دی پناتس
* پلوتون (اسطوره)
* Pomona
* پریاپوس
* پروسرپینا
* کویرینوس
* Salacia
* ساترن
* سیلوانوس
* سول (اسطوره روم)
* سومانوس
* ونوس
* وریتاس
* وستا (اسطوره)
* ورتومنوس
* ولکان (اسطوره)

 |
| خدایان انتزاعی | 
* Abundantia
* Aequitas
* Aeternitas
* آفریقا
* آنونا
* Averruncus
* Caelus
* کنکوردیا (اسطوره روم)
* فرونیا
* فیدس
* فورتونا
* Fontus
* Laverna
* پاکس (افسانه)
* پیتاس (ایزدبانو)
* روما (اسطوره)
* Salus
* Securitas
* اسپس (اسطوره)
* Tranquillitas
* ترا (اسطوره)
* ویکتوریا (اسطوره)

 |

 |  |
| چهره‌های افسانه‌ای | 
* آینیاس
* رئا سیلویا
* رموس و رمولوس
* نوما پمپیلیوس
* تولوس هوستیلیوس
* سرویوس تولیوس
* آنکوس مارکیوس
* لوکیوس تارکوئینیوس پریسکوس
* لوکیوس تارکوئینیوس متکبر

 |
| متون | 
* ویرژیل
	+ *انه‌اید*
* اووید
	+ *دگردیسی‌ها*
	+ *فاستی (شعر)*
* پروپرتیوس
* آپولیوس
	+ *الاغ طلایی*
* مارکوس ترنتیوس وارو
	+ *آثار باستانی اشیاء انسانی و الهی*

 |
| مفاهیمو عرف | 
* دنیای مردگان در فرهنگ یونانی-رومی
* جشن‌های رومی
* *تفسیر با استفاده از الگوهای یونانی*
* فرقه امپراتوری روم
* پومریوم
* معبد رومی

 |
| فلسفه | 
* مکتب کلبیون
* اپیکوریسم
* فلسفه نوافلاطونی
* فلسفه مشاء
* مکتب فیثاغوری
* رواقی‌گری

 |
| تغییرات | 
* دین گالی رومی
* فرقه‌های اسرارآمیز یونانی-رومی
	+ سیبل (اسطوره)
	+ اسرار ایزیس
	+ مهرپرستی

 |
| همچنین ببینید | 
* واژه‌نامه دین روم باستان
* کریپتوس
* اسطوره‌شناسی یونانی
* دین اتروسک
* اسطوره و مناسک
* اسطوره‌شناسی یونانی-رومی
* تاریخ‌نگاری مسیحیت امپراتوری روم
	+ آزار و اذیت پاگان‌ها در اواخر امپراتوری روم

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* شیلی
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* ایتالیا
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* کره
* کرواسی
* هلند
* لهستان
* روسیه
	+ 2
* سوئد
* واتیکان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* هلند
* شناسه DIBبرابر با 008805 معتبر نیست.
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریسم (فرانسه)
	+ شناسه RISMبرابر با people/411631 معتبر نیست.
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
	+ 2
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
روم باستان |
| --- |
| 
* خلاصه
* سیر زمانی

 |
| دوره‌ها | 
* بنیان‌گذاری
* پادشاهی روم
	+ انقلاب
* جمهوری روم
* امپراتوری روم
	+ سیر زمانی، پاکس رومانا، پرینسیپاته، دومیناته، افول, سقوط
* امپراتوری روم غربی / امپراتوری روم شرقی

 |
| قانون اساسی | 
* تاریخ
* پادشاهی
* جمهوری
* امپراتوری
* امپراتوری متاخر
* سنا
* شوراهای قانون‌گذاری
	+ Curiate
	+ مجمع کنتوریاها
	+ Tribal
	+ Plebeian
* قاضی‌های اجرایی

 |
| حکومت | 
* جرگه
* میدانگاه
* سلسله مناصب
* Collegiality
* امپراتور
* سپهدار
* سرفرمانده
* دیوانخانه
* فرماندار
* قائم‌مقام
* بیست‌وشش‌مرد
* تبردار
* سردار سپاه
* فرمانفرما
* ارشد سنا
* پونتیفکس ماکسیموس
* آگوستوس
* سزار
* تریوم‌ویرات اول
* تریوم‌ویرات دوم
* چهارسالاری
* اشراف
* پوپولارها
* اپتیمات‌ها
* استان‌های روم

 |
| مناصب کلانتری | 

|  |  |
| --- | --- |
| کلانتری‌های عادی | 
* تریبون
* کوایستور
* ادیل (روم)
* پرایتور
* کنسول
* کنسور
* تریبون مردم
* پروکنسول
* کلانتر بدیل
* Governor

 |
| فوق‌العاده | 
* دیکتاتور
* ارباب سواران
* Decemviri
* Consular Tribune
* پادشاهان روم
* اینتررکس

 |

 |
| حقوق روم | 
* قانون دوازده لوحه
* منش نیاکان
* Citizenship
* آئوتوکریتاس
* Imperium
* Status
* Litigation

 |
| نظامی | 
* مرزها
* Establishment
* Structure
* Campaigns
* Political control
* Strategy
* Engineering
* Frontiers and fortifications
	+ کاستروم
* Technology
* ارتش
	+ لژیونر
	+ Infantry tactics
	+ Personal equipment
	+ Siege engines
* Navy
	+ fleets
* Auxiliaries
* Decorations and punishments
* Hippika gymnasia

 |
| اقتصاد | 
* کشاورزی
* Deforestation
* Commerce
* Finance
* ارز
* Republican currency
* Imperial currency
* مجلس سنا و مردم روم

 |
| فناوری | 
* چرتکه
* عددنویسی رومی
* مهندسی شهری
* مهندسی نظامی
* فناوری نظامی
* قنات
* Bridges
* Circus
* Concrete
* Forum
* Metallurgy
* جاده‌های رومی
* Sanitation
* حمام رومی

 |
| فرهنگ | 
* معماری
* هنر
* Bathing
* گاه‌شماری رومی
* Clothing
* Cosmetics
* Cuisine
* Hairstyles
* Education
* ادبیات لاتین
* Music
* اساطیر روم
* دین
* رومی‌سازی
* Sexuality
* Theatre
* Wine

 |
| جامعه | 
* پاتریسین
* پلب‌ها
* Conflict of the Orders
* Secessio plebis
* Equestrian order
* Gens
* Tribes
* Naming conventions
* زنان
* ازدواج
* Adoption
* بردگی
* Bagaudae

 |
| لاتین | 

|  |
| --- |
| 
* تاریخ
* الفبا
* زبان‌های رومی

 |
| دوره‌ها | 
* باستان
* کلاسیک
* عامیانه
* پسین
* قرون وسطی
* رنسانس
* نوین
* امروزی
* کلیسایی

 |

 |
| نویسندگان | 
* آپولیوس
* ژولیوس سزار
* کاتولوس
* سیسرون
* انیوس
* هوراس
* جوونال
* تیتوس لیویوس
* لوکانوس
* لوکرتیوس
* مارتیال
* اووید
* پترونیوس
* پلوتس
* پلینیوس
* پلینی کوچک
* پروپرتیوس
* کوئنتیلی
* سالوست
* سنکای جوان
* استاتیوس
* سوئیتونیس
* تاسیتوس (تاریخ‌نگار)
* پوبلیوس ترنتیوس آفر
* تیبولوس
* وارو
* ویرژیل
* ویترویوس
* کرنلیوس نپوس

 |
| فهرست‌ها | 
* Wars
* Battles
* Generals
* لژیونر
* فهرست امپراتوران روم
* Geographers
* Institutions
* Laws
* Consuls
* Distinguished women

 |
| شهرهای مهم | 
* اسکندریه
* انطاکیه
* آکویلیا
* بولونیا
* کارتاژ
* قسطنطنیه
* لپتیس مگنا
* لوندینیوم
* Mediolanum
* پمپئی
* راونا
* رم
* سمیرانا

 |
| موضوعات دیگر | 
* Fiction set in ancient Rome
	+ films
	+ video games

 |
| 
* **Portal**

 |

| * ن
* ب
* و
*کمدی الهی*ِ دانته |
| --- |
| Charactersand locations | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Inferno* | 
* آخرون
* Alichino
* Barbariccia
* Ciampolo
* کوکوتوس
* Dis
* Ugolino della Gherardesca
* Malacoda
* Paolo Malatesta
* Malebranche
* Malebolge
* مینوس
* اودیسئوس
* فلگتون
* فرانچسکا دا ریمینی
* Satan
* Scarmiglione
* استوکس
* ویرژیل

 |
| *Purgatorio* | 
* کاتوی کوچک
* Forese Donati
* Eunoe
* بئاتریس پورتیناری
* استاتیوس

 |
| *Paradiso* | 
* آدم
* توماس آکویناس
* برنارد کلروو
* بوناونتورا
* Cacciaguida
* Charles Martel of Anjou
* داوود
* Empyrean
* ژوستینین یکم
* Peter Lombard
* Piccarda

 |

 |
| Verses | 
* "Papé Satàn, papé Satàn aleppe"
* "Raphèl mai amècche zabì almi"

 |
| Adaptations | 

|  |  |
| --- | --- |
| Classical music | 
* *Après une Lecture de Dante: Fantasia quasi Sonata* (Liszt, 1849)
* *Dante Symphony* (Liszt, 1857)
* *Francesca da Rimini* (Tchaikovsky, 1876)
* *Francesca da Rimini* (Rachmaninoff, 1904)
* *Francesca da Rimini* (Zandonai, 1914)
* *جانی سیچی* (Puccini, 1918)
* *The Divine Comedy* (Smith, 1996)

 |
| Paintings | 
* *قایق دانته* (Delacroix, 1822)
* *The Wood of the Self-Murderers: The Harpies and the Suicides* (Blake, 1827)
* *Francesca da Rimini and Paolo Malatesta Appraised by Dante and Virgil* (Scheffer, 1835)
* *دانته در دوزخ* (Flandrin, 1835)
* *The Barque of Dante* (1850s, Manet)
* *Pia de' Tolomei* (Rossetti, 1868)
* *Paolo and Francesca da Rimini* (Rossetti, 1885)
* *La barca de Aqueronte* (Hidalgo, 1887)
* *La Laguna Estigia* (Hidalgo, 1887)

 |
| Sculptures | 
* *The Kiss* (Rodin, 1882)
* *اندیشه‌گر* (Rodin, 1904)
* *دروازه‌های جهنم* (Rodin, 1917)

 |
| Architecture | 
* *Danteum* (Terragni, 1938)

 |
| Modern music | 
* *Inferno* (1973 album)
* "Dante's Inferno" (1995 song)
* *دانته ۲۱* (2006 album)
* *A Place Where the Sun Is Silent* (2011 album)

 |
| Film | 
* *دوزخ (فیلم ۱۹۱۱)* (1911)
* *Dante's Inferno* (1924)
* *Dante's Inferno* (1935)
* *The Dante Quartet* (1987)
* *A TV Dante* (1989)
* *Dante's Inferno* (2007)
* *Dante's Inferno: An Animated Epic* (2010)
* *Dante's Hell Animated* (2013)

 |
| Literature | 
* *The Story of Rimini* (1816)
* *کمدی انسانی (مجموعه آثار)* (1830–1850)
* *Earth Inferno* (1905)
* *The Cantos* (1917–1962)
* *As I Was Going Down Sackville Street* (1937)
* *The System of Dante's Hell* (1965)
* *Demon Lord Dante* (1971)
* *Inferno* (1976)
* *The Dante Club* (2003)
* *Jimbo's Inferno* (2006)
* *Inferno* (2013)

 |
| Video games | 
* *Devil May Cry* series (2001)
* *Bayonetta* series (2009)
* *Dante's Inferno* (2010)
* *The Lost* (cancelled)

 |

 |
| Related | 
* Cultural references in *Divina Commedia*
* Dante Alighieri and the *Divine Comedy* in popular culture
* English translations
* *Divine Comedy Illustrated by Botticelli*
	+ *Botticelli Inferno* (2016 documentary)
* Hell in popular culture

 |
| 
* Category

 |