این مقاله دربارهٔ شخص حقیقی است. برای دیگر کاربردها، هنری هشتم (ابهام‌زدایی) را ببینید.

**هِنری هشتم** (انگلیسی: Henry VIII؛ ۲۸ ژوئن ۱۴۹۱ – ۲۸ ژانویهٔ ۱۵۴۷) پادشاه انگلستان از ۲۲ آوریل ۱۵۰۹ تا هنگام مرگش در ۱۵۴۷ بود. او بابت شش ازدواجش و کوشش‌هایش به‌منظور فسخ‌سازی نخستین ازدواجش (با کاترین آراگون) شناخته شده است. اختلاف نظرهای او با پاپ کلمنت هفتم در خصوص چنین فسخ‌سازی منجر به آغاز اصلاحات انگلستان شد، به‌طوری که کلیسای انگلستان از اقتدار پاپ جدا گردید. او خودش را رئیس معظم کلیسای انگلستان منصوب کرد و صومعه‌سراها را برچید که به موجب آن، از سوی پاپ تکفیر شد.

هنری تغییراتی بنیادی در قانون اساسی انگلستان به وجود آورد، قدرت سلطنتی را گسترش داد و نظریهٔ حق الهی پادشاهان را در مخالفت با اقتدار پاپ مطرح کرد.

زندگی
-----

وی در سال ۱۵۰۹ میلادی بعد از مرگ پدرش هنری هفتم به سلطنت رسید. هنری در موضوع طلاق کاترین آراگن و جستجوی همسری که بتواند برای او یک ولیعهد به دنیا آورد، خود را با کلمنت هفتم پاپ و کلیسای کاتولیک روم درگیر کرد و مذهب مردم انگلستان را از کاتولیک به پروتستان تغییر داد و در نتیجه هنری به سلطهٔ مذهبی پاپ در انگلستان پایان بخشید و کلیسای انگلستان را مستقل کرد و خود را رهبر آن معرفی کرد.

این موضوع کاملاً به نفع انگلیس تمام شد، زیرا اولاً سیاست روحانی پاپ با سیاست ملی انگلستان مخالفت داشت و ثانیاً هر ساله مبلغ هنگفتی پول به عنوان خزانهٔ پاپ از کشور خارج می‌گشت.

هنری اولین پادشاه انگلیسی است که تحت تأثیر و نفوذ رنسانس تربیت شد. جان اسکلتن شاعر معروف انگلیسی یکی از مربیان و معلمان وی بود. هنری مردی فاضل و ادیب و زبانشناس و موسیقیدان بار آمد. وی بیشتر به خاطر ۶ بار ازدواج پی در پی اش مشهور شده است که در دو مورد آنها، او همسر خود را اعدام کرد.

ماجرای ازدواج نخست هنری
-----------------------

شش همسر هنری هشتم  
(سال‌های ازدواج)  
* ن
* ب
* و
کاترین آراگون  
(۱۵۰۹–۱۵۳۳)آن بولین  
(۱۵۳۳–۱۵۳۶)جین سیمور  
(۱۵۳۶–۱۵۳۷)آن کلیو  
(۱۵۴۰)کاترین هاوارد  
(۱۵۴۰–۱۵۴۲)کاترین پار  
(۱۵۴۳–۱۵۴۷)
هنری هشتم، پسر دوم هنری هفتم، پادشاه انگلستان بود. هنری هفتم، پادشاه انگلستان، برای آن که بتواند از حمایت سیاسی اسپانیا بهره‌مند شود (آن زمان اسپانیا، پرتغال و هلند ابرقدرت‌های اروپا و جهان به‌شمار می‌رفتند) مصر بود که ازدواجی سیاسی ترتیب بدهد. وی کاترین دختر پادشاه اسپانیا را به عقد ولیعهدش آرتور درآورد. وقتی کاترین جوان قدم به انگلستان گذاشت، متوجه شد ولیعهد (در واقع داماد) پسری علیل و بیمار است که تمام عمرش را در رختخواب سپری کرده. اما کاترین جرئت اعتراض نداشت و در دربار انگلستان ماند و در میان مردم به کاترین آراگون معروف شد. خیلی زود ولیعهد بیمار درگذشت و کاترین عزم بازگشت به کشور خودش را کرد. پادشاه که حاضر نبود این موقعیت را از دست بدهد، اصرار کرد که کاترین را به عقد خودش دربیاورد. این موضوع اعتراض کلیسا و مردم را برانگیخت زیرا ازدواج پدرشوهر و عروس را نامشروع می‌دانستند ولی پادشاه مدعی شد چون میان کاترین و پسرش هیچ مقاربتی صورت نگرفته، پس ازدواج او با عروسش مشکلی ندارد. اما به هرحال او نتوانست در برابر اعتراضها پایداری کند و تصمیم گرفت کاترین را به عقد پسر دیگرش هنری درآورد که چندین سال کوچکتر از کاترین بود. هنری به اجبار با همسر برادر متوفایش ازدواج کرد درحالی که هیچ علاقه‌ای به او نداشت. این ازدواج منجر به تولد دختری به نام ماری شد که بعدها ماری خونین لقب گرفت. هفت بارداری بعدی کاترین نتیجه‌ای جز سقط نداشت و این موضوع وقتی مهم شد که هنری به تخت نشست و همه منتظر تولد یک ولیعهد بودند.
به این ترتیب هنری بر آن شد تا از او جدا شود. کلیسا اجازه جدایی به پادشاه نمی‌داد زیرا عدم تولد فرزند ذکور را دلیلی بر طلاق نمی‌دانست. پس هنری بر آن شد تا پیمان زناشویی خود با کاترین را باطل کند. این کار نیز از دید کلیسا مجاز نبود؛ بنابراین با لایحه‌ای که تامس کرامول، منشی و پس از چندی نخست‌وزیر پادشاه به شورای اعیان برد، هنری با ایجاد اصلاحاتی خود را رهبر دینی نیز نامید تا به هدف خود برسد.

دلیل تغییر مذهب هنری هشتم انگلستان
----------------------------------

کاترین آراگن پس از چند سقط و بچهٔ مرده نتوانسته بود وارث پسر به دنیا آورد. او دختری به دنیا آورده بود بنام ماری. اما هنری وارث مرد می‌خواست و در نتیجه تصمیم گرفت کاترین را طلاق دهد. هنری به ندیمهٔ کاترین بنام آن بولین دل بست. ابتدا هنری از آن خواست تا معشوقه‌اش شود اما آن موافقت نکرد و هنری تصمیم گرفت با آن ازدواج کند. پاپ وقت، کلمنت هفتم، با طلاق کاترین و ازدواج مجدد هنری موافقت نکرد و هنری که چنین دید در سال ۱۵۳۴ میلادی در پارلمان انگلستان خود را رئیس کل کلیسای این کشور اعلام داشت و پاپ را از این سمت در قلمرو انگلستان خلع کرد و مذهب کشور انگلستان را از کاتولیک به پروتستان تغییر داد. نمایندگان پارلمان بر این تصمیم صحه گذاردند و از همان زمان کلیسای انگلستان از دستگاه پاپ جدا شده و دارای سراسقف (اسقف کانتربوری) از آن خود گردیده و طلاق و ازدواج مجدد آزاد شده است.

ماجرای دومین همسر و خانواده بولین
---------------------------------

پس از ماجرای نازایی کاترین، تمام خانواده‌های معروف انگلستان تلاش کردند تا دخترانشان را به پادشاه معرفی کنند. هنری که مردی زنباره و عیاش بود، با زنان بسیاری ارتباط برقرار کرد و حتی صاحب اولاد پسر نیز شد ولی از آنجا که هیچ‌کدام از این فرزندان حاصل یک ازدواج رسمی و شرعی نبودند، نمی‌توانستند ولیعهد باشند. یکی از این خاندان‌ها، خاندان بولین بود که در تلاش بود دخترشان، آن بولین را به پادشاه عرضه کند. اما هنری برخلاف تصور، دلباخته خواهر متأهل وی، ماری شده و با پرداخت پول به همسرش، زن جوان را در اختیار گرفت. اما حتی تولد پسر نیز دردی از دربار دوا نکرد. آن بولین بالاخره توانست نظر شاه را جلب کند و باردار شود. هنری پس از بارداری آن، به سرعت مراسم عقد را برگزار کرد و او را همسر قانونی خود نامید. صد روز بعد آن بولین دختری به دنیا آورد و او را الیزابت نامید. کسی که بعدها با نام الیزابت اول برتخت نشست. تولد دختر پادشاه را ناامید کرد اما آن بولین همچنان در دربار ماند. او خیلی زود مجدداً باردار شد ولی جنین را بر اثر سقط شبانه از دست داد. او که مطمئن بود این بار شاه به او رحم نخواهد کرد و به سراغ زنان دیگر خواهد رفت، موضوع سقط را مخفی کرده و از برادرش خواست با آن نزدیکی کند تا مجدداً باردار شده و ادامه بارداری قبلی‌اش قلمداد شود. اما درباریان به‌طور اتفاقی شاهد روابط نامشروع آن بولین با برادرش شدند و خبر را به هنری رساندند. البته گمان می‌رود که موضوع رابطه نامشروع او با برادرش تهمتی از طرف پادشاه و دشمنان آن بولین برای نابودی او بوده و صحت نداشته باشد. چراکه خاندان بولین با به اوج رسیدن ناگهانی خود پس از ازدواج آن با پادشاه، دشمنان زیادی در دربار پیدا کرده بودند. همچنین هنری هشتم که به بی بندوباری مشهور بود، بهانه‌ای برای رهایی از ازدواج با آن می‌خواست تا با معشوقه جدید خود جین سیمور ازدواج کند، پس تهمت‌های علیه آن را به راحتی پذیرفته و دستور گردن زدن او را صادر کرد. آن بولین به سرعت محاکمه شده و به جرم زنای با محارم گردن زده شد.

مرگ
---

پس از مرگ وی در سال ۱۵۴۷ ابتدا پسر او ادوارد ششم و شش سال بعد ماری اول انگلستان دختر او از همسر اولش، کاترین آراگن به حکومت رسیدند. پس از ماری اول که بر اثر بیماری فوت کرد، الیزابت اول به حکومت رسید.

نگارخانه
--------

* بازو بند به عنوان پرنس ولزبازو بند به عنوان پرنس ولز
* بازو بند به عنوان هنری هشتمبازو بند به عنوان هنری هشتم
* بازو بند به عنوان هنری هشتم بازو بند به عنوان هنری هشتم
* برچسب روی بازو نشانه دوک یورکبرچسب روی بازو نشانه دوک یورک

منابع
-----

1. ↑  (Ives 2005، ص. 306)
2. ↑  (Elton 1977، ص. 253)
3. ↑  (Hibbert و دیگران 2010، ص. 60)

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هنری هشتم موجود است. |

* کارهای هنری هشتم در پروژه گوتنبرگ
* آثار هنری هشتم در لیبری‌واکس (کتابخانهٔ صوتی با مالکیت عمومی)
* پرتره‌هایی از هنری هشتم در گالری ملی پرتره (لندن) ویرایش در ویکی‌داده

| * ن
* ب
* و
فرمانروایان انگلستان، اسکاتلند و بریتانیا |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| پادشاهان انگلستان قبل از ۱۶۰۳ | پادشاهان اسکاتلند قبل از ۱۶۰۳ میلادی |
|  |
| 
* اتلستن
* ادموند یکم
* ادرد
* ادویگ
* ادگار
* ادوارد شهید
* اتلرد بدسگال
* اسون یکم
* ادموند دوم
* کانوت بزرگ
* هارولد یکم
* هاردیکانوت
* ادوارد خستو
* هارولد گادوینسن
* *ادگار آتلینگ*
* ویلیام یکم
* ویلیام دوم
* هنری یکم
* استیون
* *امپراتریس ماتیلدا*
* هنری دوم
* *هنری پادشاه جوان*
* ریچارد یکم
* جان
* هنری سوم
* ادوارد یکم
* ادوارد دوم
* ادوارد سوم
* ریچارد دوم
* هنری چهارم
* هنری پنجم
* هنری ششم
* ادوارد چهارم
* ادوارد پنجم
* ریچارد سوم
* هنری هفتم
* هنری هشتم
* ادوارد ششم
* *جین گری*
* مری یکم
* الیزابت یکم

 | 
* *کنت مک‌آلپین*
* *Donald I*
* *Constantine I*
* *Áed*
* *Giric*
* *Eochaid*
* Donald II
* Constantine II
* Malcolm I
* Indulf
* Dub
* Cuilén
* *Amlaíb*
* Kenneth II
* کنستانتین سوم
* Kenneth III
* Malcolm II
* Duncan I
* مک بث
* Lulach
* مالکوم سوم
* Donald III
* دانکن دوم
* Donald III
* ادگار
* الکساندر یکم
* دیوید یکم
* Malcolm IV
* ویلیام شیر
* الکساندر دوم
* الکساندر سوم
* *مارگارت اسکاتلند*
* First Interregnum
* جان بالیول
* Second Interregnum
* رابرت یکم
* دیوید دوم
* *Edward*
* روبرت دوم
* روبرت سوم
* جیمز یکم
* جیمز دوم
* جیمز سوم
* جیمز چهارم
* جیمز پنجم
* مری یکم
* جیمز یکم

 |

 |

 |
| 

|  |
| --- |
| 
* پادشاهان انگلستان و اسکاتلند پس از اتحادیه تاج‌ها در ۱۶۰۳ میلادی

 |
| 
* جیمز یکم
* چارلز یکم
* جمهوری انگلستان
* چارلز دوم انگلستان
* جیمز دوم، پادشاه انگلستان
* ویلیام سوم  و  ماری دوم
* ملکه آن

 |

 |
| 

|  |
| --- |
| 
* **پادشاهان انگلستان پس از قانونی‌سازی‌های پیمان پیوند بریتانیا و اسکاتلند ۱۷۰۷**

 |
| 
* ملکه آن
* جرج یکم
* جرج دوم
* جرج سوم
* جرج چهارم
* ویلیام چهارم
* ملکه ویکتوریا
* ادوارد هفتم
* جرج پنجم
* ادوارد هشتم
* جرج ششم
* الیزابت دوم
* چارلز سوم

 |

 |
| 
* *خطوط کج* پادشاهان مورد مناقشه و اختلاف هستند.

 |

| * ن
* ب
* و
شاهزادگان ولز |
| --- |
| 
* ادوارد دوم (۱۳۰۱–۱۳۰۷)
* ادوارد، شاهزاده سیاه (۱۳۴۳–۱۳۷۶)
* ریچارد دوم (۱۳۷۶–۱۳۷۷)
* هنری پنجم (۱۳۹۹–۱۴۱۳)
* ادوارد وست‌مینستر (۱۴۵۴–۱۴۷۱)
* ادوارد پنجم (۱۴۷۱–۱۴۸۳)
* ادوارد میدلهام (۱۴۸۳–۱۴۸۴)
* آرتور تیودور (۱۴۸۹–۱۵۰۲)
* هنری هشتم (۱۵۰۴–۱۵۰۹)
* ادوارد ششم (۱۵۳۷–۱۵۴۷)
* هنری فردریک استوارت (۱۶۱۰–۱۶۱۲)
* چارلز یکم (۱۶۱۶–۱۶۲۵)
* چارلز دوم (۱۶۴۱–۱۶۴۹)
* جیمز فرانسیس ادوارد استوارت (۱۶۸۸)
* جرج دوم (۱۷۱۴–۱۷۲۷)
* شاهزاده فردریک (۱۷۲۹–۱۷۵۱)
* جرج سوم (۱۷۵۱–۱۷۶۰)
* جرج چهارم (۱۷۶۲–۱۸۲۰)
* ادوارد هفتم (۱۸۴۱–۱۹۰۱)
* جرج پنجم (۱۹۰۱–۱۹۱۰)
* ادوارد هشتم (۱۹۱۰–۱۹۳۶)
* چارلز سوم (۱۹۵۸–۲۰۲۲)
* شاهزاده ویلیام (۲۰۲۲–اکنون)

 |  |

| * ن
* ب
* و
دوک یورک |
| --- |
| 
* ادموند لانگلی، نخستین دوک یورک *(۱۳۸۵–۱۴۰۲)*
* ادوارد نورویچ *(۱۴۰۲–۱۴۱۵)*
* ریچارد یورک، سومین دوک یورک *(۱۴۱۵–۱۴۶۰)*
* ادوارد چهارم (انگلستان) *(۱۴۶۰–۱۴۶۱)*
* ریچارد شروزبری *(۱۴۷۴–۱۴۸۳)*
* هنری هشتم (انگلستان) *(۱۴۹۴–۱۵۰۹)*
* چارلز یکم انگلستان *(۱۶۰۵–۱۶۲۵)*
* جیمز دوم (انگلستان) *(۱۶۳۳/۱۶۴۴–۱۶۸۵)*
* *دوک‌های یورک و آلبانی (سده هیجدهم)*
* جرج پنجم (پادشاهی متحده) *(۱۸۹۲–۱۹۱۰)*
* جرج ششم *(۱۹۲۰–۱۹۳۶)*
* شاهزاده اندرو، دوک یورک *(۱۹۸۶-تاکنون)*

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* شیلی
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* ایتالیا
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* کرواسی
* هلند
* لهستان
* سوئد
* واتیکان

 |
| نگارخانه‌های هنری و موزه‌ها | 
* تی پاپا (نیوزیلند)

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* هلند
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریسم (فرانسه)
	+ شناسه RISMبرابر با people/30007104 معتبر نیست.
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
	+ 2
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |