***شیر خفته*** فیلمی به کارگردانی محمود کوشان و نویسندگی جمشید صداقت‌نژاد، اسماعیل کوشان محصول سال ۱۳۵۵ خورشیدی است. این فیلم به صورت رنگی محصول مشترک ایران در استودیو **«پارس فیلم»** و آلمان غربی است. فیلم شیر خفته در آلمان با عنوان "Rebellen" منتشر شد.

این فیلم روایتی از حال و احوال عصر ناصری، در جریان نهضت تنباکو می‌باشد، که در آن به سیاستهای دخالت استعماری انگلیس و روسیه تزاری برای چپاول ایران تا قیام مردم و لغو قرارداد امتیاز انحصار توتون و تنباکو (رژی) می‌پردازد.

داستان
------

عمال سفارت خانهٔ روس و انگلیس و امنیه‌های قوای مرکزی روزگار را بر مردم تنگ کرده‌اند. محمودخان، که منشی سفارت انگلیس است، از کار در سفارت خانه انگلیس استعفا می‌دهد و به مردم می‌پیوندد و آن‌ها را علیه انگلیسی‌ها و قوای مرکزی می‌شوراند. میرزای شیرازی فتوای تحریم تنباکو را صادر می‌کند و مردم به ادارهٔ دخانیات حمله می‌برند. علی، فرزند داود خان، به انقلابیان می‌پیوندد و انگلیس‌ها داود خان را، که منشی سفارت است، سرزنش می‌کنند. محمود خان و گروهی از یاران او دستگیر و به تبریز تبعید می‌شوند؛ اما در بین راه به کمک گروهی از مردم می‌گریزند و با پوشش امنیه‌ها وارد شهر می‌شوند. داود خان از منشی گری سفارت انگلیس معزول می‌شود و توسط یکی از عوامل خارجی به قتل می‌رسد. مردم به رهبری محمد محمود خان - که باچاپ روزنامه و اعلامیه در آگاه کردن مردم می کوشدـ به کنسول گری انگلیس یورش می‌برند و پس از گریختن سر کنسول سفارت، ساختمان سفارت خانه را ویران می‌کنند.

بازیگران
--------

بازیگران فیلم به ترتیب نمایش در عنوان‌بندی ابتدایی نسخه فارسی فیلم:

1. عزت‌اله انتظامی
2. منوچهر فرید
3. همایون اشکان
4. ایوان دسنی
5. گیلا وایتر هاوزن (گیلا فان وایتِس‌هاوزن)
6. آرام
7. فرخ ساجدی
8. محسن مهدوی
9. و. کلدورف (رینهارد کولدهوف)
10. شایدر
11. جهانگیر صمیمی‌فرد
12. علی اکبر مهدوی‌‌فر
13. نعمت‌اله گرجی
14. محمدی
15. رضا غیاثی
16. غفاری
17. سامی تحصنی
18. منوچهر حامدی
19. آنوش (آنوشاوان هاروتیونیان)
20. حسن رضایی
21. نیک اخلاق
22. جمشید صداقت‌نژاد
23. اکبر خواجوی
24. بهزاد رحیم خانی

سایر بازیگران که در عنوان‌بندی درج نشده‌اند:

1. هربرت تیده
2. حسین قاسمی‌وند
3. فرخ لقا هوشمند

تولید فیلم
----------

شیر خفته با همکاری عوامل آلمانی و ایرانی ساخته شد. کار صدابرداری و دوبله فیلم به مدیریت ابوالحسن تهامی در مردادماه سال ۱۳۵۵ انجام شده است .

  

عزت الله انتظامی در کتاب «آقای بازیگر» درباره نحوه تولید «شیر خفته» اشاره می کند که:

> "فیلم، دو فیلم‌نامه و دو کارگردان متفاوت ایرانی و آلمانی داشت. آلمانی ها برداشت‌های خودشان را مطابق سیستم نظام‌مند خودشان گرفتند و رفتند و نسخه ایرانی را خود دکتر کوشان بعدا سر و سامان داد!"
> 
> 

از این روست که در اخبار تولید این فیلم نام یواخیم هس (Joachim Hess) به عنوان کارگردان درج شده است و در عنوان‌بندی نسخه فارسی فیلم نیز، از وی با نام «یو هس» و با عنوان مشاور کارگردان در کنار حسین قاسمی‌وند نام‌ برده شده است.

در برنامه‌ریزیهای اولیه قرار بر این بوده که نقش کنار عزت الله انتظامی را بیک ایمانوردی بازی کند ولی از آنجایی که تهیه‌کننده فیلم در نظر داشت نام انتظامی را در عنوان‌بندی و تبلیغات قبل از نام رضا بیک ایمانوردی قید نماید، وی از بازی در این فیلم منصرف شد .

منابع
-----

1. 1 2  «ليست كامل عوامل فيلم شير خفته». *بانک جامع اطلاعات سینمای ایران، سینما سوره*.
2. ↑  «تصویر روی جلد نسخه ویدیویی (VHS) فیلم «شیر خفته» با عنوان آلمانی "Rebellen».
3. ↑  «شیر خفته». *بانک جامع اطلاعات سینمای ایران، سینما سوره*.
4. ↑  ژیرافر، احمد (۱۳۹۲). *تاریخچه دوبله به فارسی در ایران*. کوله پشتی.
5. 1 2 3  «دور و بر استودیوهای ایرانی، عزت‌الله انتظامی: شیر خفته». *روزنامه اطلاعات. یکشنبه ۲۴ مرداد ۱۳۵۵. صفحه ۷. وبگاه دانش‌سرای مشروطه*.
6. ↑  «کلاسیک های ایرانی به یاد شیرهای خفته. روزنامه ایران. دو‌شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۲، شماره ۵۳۸۲». *مگیران*.

پیوند به بیرون
--------------

* لیست کامل عوامل فیلم شیر خفته (The Sleeping Lion) در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* یواخیم هس (Joachim Hess) در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)

| * ن
* ب
* و
عزت‌الله انتظامی |
| --- |
| کارنامهٔ بازیگری |
| کتاب | *من عزتم، بچه سنگلج* •  *آقای بازیگر* |
| خانواده | قدرت‌الله انتظامی •  مجید انتظامی |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |