Place in 23x15px|border |alt=|link= ایتالیا
**پالِرمو** (به ایتالیایی: Palermo) شهر اصلی و مرکز ناحیه خودمختار سیسیل و نیز مرکز شهرستان پالرمو در ایتالیا است. مساحت آن ۴۹۹۲ کیلومتر مربع و سکنه آن بالغ بر ۱٬۲۳۴٬۰۰۰ نفر می‌باشد. پالرمو شهری تاریخی است که قدمت آن به دوهزار و هفتصد سال می‌رسد.

پالرمو در دامنه مونته پلگرینو\* واقع شده و در ساحل شمالی جزیره سیسیل قرار دارد.

این شهر دارای دانشگاه (تأسیس‌شده در ۱۸۰۵) به نام دانشگاه پالرمو، بنیاد علوم، فرهنگستان موسیقی و دانشسرای تربیت معلم، رصدخانه و برج هواشناسی، کتابخانه، موزه و بندرگاه می‌باشد.

این شهر مرکز تجارت محصولات کشاورزی جزیره می‌باشد و کارخانه‌های آن در زمینه محصولات غذایی، فولادسازی، کشتی سازی، محصولات چرمی، شیشه، شیمیایی، سیمان، پارچه بافی و کاغذ در آن فعالیت می‌کنند.

پالرمو از مراکز مهم سیر و سفر بوده و دارای نمایشگاه بین‌المللی است. این شهر دارای ساختمانهای تاریخی و آثار باستانی متعدد می‌باشد که در دوره حکومت نورمان‌ها در سده یازدهم و دوازدهم میلادی تا سده هیجدهم ساخته شده‌اند.

تاریخ
-----

پالرمو یا پانورموس (نام باستانی) به وسیله مستعمره‌نشین‌های فنیقی‌ها بنیانگذاری شد و در آن زمان با نام «زیز» (به معنی گُل) معروف بود. این نام به خاطر حاصلخیز بودن زمین‌های پیرامون شهر به آن داده شده‌بود. یونانی‌ها که کوچ‌نشین مهمی را در منطقه ایجاد کرده بودند شهر زیز را پانورموس می‌نامیدند که «بندرگاه کامل» معنی می‌دهد.
پانورموس در سال (۲۵۴ پیش از میلاد) به‌تصرف رومیان درآمد.
طی سال‌های ۴۰۸، ۴۰۶، و ۳۹۱ ناوگان سیراکوز و دیگر کوچ‌نشین‌های یونانی منطقه کوشیدند پالرمو را از کنترل کارتاژها درآورند.
پالرمو اما، برخلاف بسیاری از دیگر شهرهای سیسیل هیچگاه تحت انقیاد یونانی‌ها درنیامد اما نزدیک به مرز منطقه یونانی‌زبان قرار داشت. پیروس اپیروسی، از شاهان منطقه اپیروس یونان، در سال ۲۷۵ پیش از میلاد موفق شد پالرمو را مدتی در کنترل خود بگیرد.

سن کاتالدو
در سال (۵۳۵) «بلیسار» از جانب بیزانس آن را به دست گرفت. سرانجام عرب‌ها در (۸۳۱) آن را متصرف کرده و در سال (۹۴۸) به‌عنوان پایتخت سیسیل تعیین نمودند. (۱۰۷۲) نورمان‌ها تحت فرماندهی اشتاوفر (فریدریش دوم) شهر را به‌تسخیر درآوردند. در دوران حاکمیت این شاه، پالرمو شکوفائی خود را آغاز نمود.

معماری
------

بیشتر ساختمان‌های قدیمی شهر از زمان پادشاهی نرماندی به‌جای مانده‌اند و نمایشگر نفوذ عرب‌ها، بیزانس، نرماندی و اسپانیا هستند. از جمله این ساختمان‌ها می‌توان به کلیسای جامع (۱۱۶۹–۱۱۸۵)، کلیسای کوچک پالاتین (Palatine Chapel ۱۱۴۰) و کلیسای سن جیوانی دلی ارمیتی (San Giovanni degli Eremiti ۱۱۳۲) اشاره کرد.

وسپر سیسیلی
-----------

در روز دوشنبه عید پاک سال (۱۲۸۲) برابر با سال (۶۸۰ قمری) مردم سیسیل علیه کارل یکم پادشاه آنجیو قیام کردند. این حادثه هنگام نماز مغرب (وسپر)\* در کلیسای شهر پالرمو شروع شد و سرتاسر سیسیل را فراگرفت. قیام به‌شدت سرکوب شد و عده زیادی کشته و زخمی به‌جای گذاشت. این حادثه در تاریخ به نام «وسپر سیسیلی» معروف می‌باشد.

شهرهای خواهر خوانده
-------------------

پالرمو با شهرهای زیر خواهر خوانده‌است:

* کلمبیا پالرمو، کلمبیا
* چین چنگژو، چین
* ایالات متحده آمریکا میامی، آمریکا
* کوبا سانتیاگو د کوبا، کوبا
* ایران کرمانشاه،ایران

جستارهای وابسته
---------------

* ایتالیا
* فهرست شهرهای ایتالیا
* فهرست ایالت‌های ایتالیا

یادداشت
-------

1. **^** نام کوهی است:Monte Pellegrino
2. **^** وسپر (Vesper/ Vespera) = نماز ماقبل آخر کلیسای کاتولیک که ساعت شش بعد از ظهر (غروب) برگزار می‌شود.

منابع
-----

* فرهنگ معین
* لغت‌نامه - دهخدا

* Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus AG ۲۰۰۵

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***پالرمو*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای 
پالرمو ***دارد.*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پالرمو موجود است. |

| * ن
* ب
* و
شهرهای ایتالیا برپایهٔ جمعیت |
| --- |
| بیش‌از ۱۰۰۰٬۰۰۰ نفر | 
* رم
* میلان

 | ایتالیا. |
| بیش‌از ۵۰۰٬۰۰۰ نفر | 
* ناپل
* تورین
* پالرمو
* جنوا

 |
| بیش‌از ۲۰۰٬۰۰۰ نفر | 
* باری
* بولونیا
* کاتانیا
* فلورانس
* مسینا
* پادووا
* تارانتو
* تریسته
* ونیز
* ورونا

 |
| بیش‌از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر | 
* آنکونا
* آندریا
* آرتزو
* برگامو
* بولتسانو
* برشا
* کالیاری
* فرارا
* فوجا
* فورلی
* جیوگلیانو
* لاتینا
* لیورنو
* مودنا
* مونتزا
* نووارا
* پارما
* پروجا
* پسکارا
* پیاچنزا
* پراتو
* راونا
* رجو کالابریا
* رجو نل امیلیا
* ریمینی
* سالرنو
* ساساری
* سیراکوز
* ترنی
* ترنتو
* اودینه
* ویچنزا

 |

| * نمایش
* بحث
* ویرایش
 * نمایش
* بحث
* ویرایش
 شهرهای اصلی ایتالیابرآورد موسسه ملی آمار ایتالیا برای ۳۱ دسامبر ۲۰۱۰ |
| --- |
| رمرم
میلانمیلان |
| رتبه | شهر | ناحیه | جمعیت | رتبه | شهر | ناحیه | جمعیت | ناپلناپل
تورینتورین |
| ۱ | **رم** | لاتزیو | ۲٬۷۶۱٬۴۷۷ | ۱۱ | **ونیز** | ونتو | ۲۷۰٬۸۸۴ |
| ۲ | **میلان** | لمباردی | ۱٬۳۲۴٬۱۱۰ | ۱۲ | **ورونا** | ونتو | ۲۶۳٬۹۶۴ |
| ۳ | **ناپل** | کامپانیا | ۹۶۳٬۳۵۷ | ۱۳ | **مسینا** | سیسیل | ۲۴۲٬۵۰۳ |
| ۴ | **تورین** | پیمونت | ۹۰۷٬۵۶۳ | ۱۴ | **پادووا** | ونتو | ۲۱۴٬۱۹۸ |
| ۵ | **پالرمو** | سیسیل | ۶۵۵٬۸۷۵ | ۱۵ | **تریسته** | فریولی ونتزیا جولیا | ۲۰۵٬۵۳۵ |
| ۶ | **جنوآ** | لیگوریا | ۶۰۷٬۹۰۶ | ۱۶ | **برشا** | لمباردی | ۱۹۳٬۸۷۹ |
| ۷ | **بولونیا** | امیلیا-رومانیا | ۳۸۰٬۱۸۱ | ۱۷ | **تارانتو** | آپولیا | ۱۹۱٬۸۱۰ |
| ۸ | **فلورانس** | توسکانی | ۳۷۱٬۲۸۲ | ۱۸ | **پراتو** | توسکانی | ۱۸۸٬۰۱۱ |
| ۹ | **باری (ایتالیا)** | آپولیا | ۳۲۰٬۴۷۵ | ۱۹ | **پارما** | امیلیا-رومانیا | ۱۸۶٬۶۹۰ |
| ۱۰ | **کاتانیا** | سیسیل | ۲۹۳٬۴۵۸ | ۲۰ | **رجیو کالابریا** | کالابریا | ۱۸۶٬۵۴۷ |

| * ن
* ب
* و
مراکز ناحیه‌های ایتالیا |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
لاکوئیلا، **ابروتزو**ائوستا، **واله دائوستا**باری، **پولیا**پوتنزا، **باسیلیکاتا**
 | 
کاتانزارو، **کالابریا**ناپل، **کامپانیا**بولونیا، **امیلیا-رومانیا**تریسته، **فریولی ونتزیا جولیا**
 | 
رم، **لاتزیو**جنوا، **لیگوریا**میلان، **لمباردی**آنکونا، **مارکه**
 | 
کامپوباسو، **مولیزه**تورین، **پیمونت**کالیاری، **ساردینیا**پالرمو، **سیسیل**
 | 
ترنتو، **ترنتینو آلتو آدیجه**فلورانس، **توسکانی**پروجا، **اومبریا**ونیز، **ونتو**
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ایتالیا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |