**ابراهیم ناعم** (زاده ۱ مهر ۱۳۰۰ رشت -درگذشت ۱۵ فروردین ۱۳۹۶ تهران) شاعر قصیده‌سرای معاصر ادبیات فارسی بود. او مدیر انجمن ادبی حکیم ناصرخسرو بود و در کرج زندگی می‌کرد.

  

وی در ۱۵ فروردین ۱۳۹۶ در بیمارستان مهر تهران به دلیل عارضه قلبی درگذشت.

زندگی
-----

### تولد، کودکی و نوجوانی

ناعم در ۱ مهر ۱۳۰۰ در رشت زاده شد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در رشت و تهران به پایان رسانید و سپس در آموزشگاه تخصصی قضایی دانش‌آموخته شد. او بعداً کارمند اداره کل ثبت اسناد شد. او سال‌ها بعد از این سازمان بازنشسته گردید.

شعر
---

در کنار حسین پرنیا
در کنار سید عباس سجادی
از آن‌جا که پدر وی معروف به مرشد احمد گیلانی صوفی صافی بود و صافی تخلص می‌کرد، به او ابراهیم صافی نیز گفته‌اند. ناعم شاعری عارف پیشه و خلوت‌گزین بود و سعی می‌کرد از هیاهوهای سیاسی و اجتماعی دوری گزیند.

ناعم در جوانی در منطقهٔ شمیران تهران زندگی می‌کرد و از نزدیکان نیما یوشیج بود. یوشیج در خاطرات خود از وی به این شکل یاد کرده‌است: «ناعم اشعار وصف الحالی را بسیار پرمغز و با حرارت می‌سراید و اشعار او آینهٔ زمان هستند.» در جای دیگری می‌نویسد: «دیشب منزل ناعم بودم. از روی عکس‌های دیوار که گورکی و علی و اشخاص مختلف را به دیوارها چسبانیده بود، فهمیدم که حواس جمع ندارد و در این دنیا سرگردان است».

به نوشته شاپور جورکش در *کارنامه*، نیما یوشیج با او «نزدیکی روحی» داشت و به نوشته پوریا سوری در *فرهیختگان* به وی «تا پایان عمر خود اطمینان داشت». یوشیج در در دورانی که به دلیل سرودن شعر نو مورد هجمه شاعران سنتی قرار گرفته‌بود، گفته‌بود «اگر بدانم این جوانمرد گیلانی ساده و بدون تشریفات (ابراهیم ناعم) با من است به این اندازه سرگردان نیستم». ناعم در خصوص شعر نوی نیما گفته‌بود: «او [نیما] این‌طور از خود دفاع می‌کرد که غرض از شعر نو اصلاً کوتاه و بلند کردن مصراع نیست… اعتقاد اساسی من به شعر پدیدآوردن آن دید تازه‌ای در ادبیات است که بایستی قبل از ایجاد آثار شعری رعایت شود و هر کس این هدف را به هر شکل وجهه خود سازد، شعر نو به وجود آورده‌است ولو این که شعر خود را در بحور و اوزان عروضی سروده باشد و در غیر این صورت کاری عبث انجام داده‌است». پس از درگذشت یوشیج، ناعم در سوگ او شعر سرود.

وی در دهه ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ مقاله‌هایی در نشریات ادبی منتشر کرد.
ناعم بین سال‌های ۱۳۵۷–۱۳۲۰ صاحب امتیاز نشریه فردای ما بود.

ناعم در میان شاعران قدیمی به ناصرخسرو و سبک وی علاقه‌مند بوده و بیشتر قصیده سروده‌است. او اشعاری در قالب رباعی نیز دارد.

نمونه‌هایی از رباعیات وی به شرح ذیل است:

خواهم که همیشه پا به پایت باشم

یک عمر چراغ رهنمایت باشم

مپسند که چون بنده اسیرت گردم

بگذار که در عشق خدایت باشم.

نمونه‌ای دیگر: 

بگذار بگویم آنچه در سینه مراست

در سینه‌ی صاف و پاک و بی کینه مراست

من شنبه‌ی کاری‌ام که از خستگی‌ام

هر دم هوس وصال آدینه مراست.

در مهر ۱۳۹۰ مجموعه شعری به نام «اهورانامه: سروده‌های توحیدی» از وی به چاپ رسید.

وی سروده‌هایی در مورد خواب‌هایش دارد و منظومهٔ «الا ای خواب‌ها» با بیش از ۱۱۵ بیت یکی از آن‌هاست.

ناعم یکی از کسانی است که سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در پروژه «مجموعه مصاحبه با ادیبان، شاعران و داستان‌سرایان» با او مصاحبه کرده‌است.

پانویس
------

1. ↑  برقعی.
2. ↑  ۱۳۸۷، *ماهنامه حافظ*.
3. ↑  «ابراهیم ناعم درگذشت». ایبنا. ۱۵ فروردین ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۷.
4. 1 2 3  *آفتاب*.
5. ↑  برقعی.
6. ↑  برقعی.
7. ↑  یوشیج.
8. ↑  عصاره، «سرچشمه‌های تفکر خلق شعر نیمایی در ساخت‌های بلاغی قرآن».
9. ↑  جورکش.
10. ↑  سوری.
11. ↑  جورکش.
12. ↑  حسن‌لی.
13. ↑  *نورمگز*.
14. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۱۵.
15. ↑  برقعی.
16. ↑  برقعی.
17. ↑  ۱۳۹۱، *ماهنامه حافظ*.
18. ↑  *صدا، جُنگ خبری تاریخ شفاهی*.

منابع
-----

* برقعی، سید محمدباقر (۱۳۷۳). «ناعم». *سخنوران نامی معاصر ایران*. ج. ۶. قم: خرم. ص. ۳۵۹۷–۳۵۹۸.
* «ابراهیم ناعم». آفتاب. ۲۲ شهریور ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۱۵ دی ۱۳۹۳.
* «ابراهیم ناعم». نورمگز. دریافت‌شده در ۱۵ دی ۱۳۹۳.
* «پاره‌های ایرانشناسی». *ماهنامه حافظ* (۵۰): ۸–۵. اردیبهشت ۱۳۸۷.
* «کتابخانه حافظ». *ماهنامه حافظ* (۹۲): ۱۱۱–۱۰۸. فروردین ۱۳۹۱.
* جورکش، شاپور (اسفند ۱۳۸۱). «آیا دستگاه فکری نیما کهنه شده‌است؟». *ماهنامه کارنامه* (۳۳).
* یوشیج، نیما (۱۳۸۷). *یادداشت‌های روزانهٔ نیما یوشیج*. به کوشش شراگیم یوشیج. انتشارات مروارید. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۸۸۳۸-۹۲-۳.
* «مجموعه مصاحبه با ادیبان، شاعران و داستان‌سرایان در سازمان اسناد و کتابخانهٔ ملی ایران». *صدا، جُنگ خبری تاریخ شفاهی*. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۱۵.
* سوری، پوریا (۱۶ دی ۱۳۹۰). «نیمایی که ما می‌شناسیم». فرهیختگان. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۵ دی ۱۳۹۳.
* حسن‌لی، کاووس. «نوآوری در غزل». سوره مهر. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۵ دی ۱۳۹۳.
* عصاره، مهدی (۱۳۸۵). *قرآن، ادب و هنر (مجموعه مقالات)*. اصفهان: دانشگاه اصفهان. شابک ۹۶۴-۸۹۷-۷۰۲-X.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***ابراهیم ناعم*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ابراهیم ناعم موجود است. |

* وبگاه رسمی