**مرتضی برجسته** معروف به **مرتضی** (زادهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۳۰ در تهران)، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای اهل ایران است.

سال‌های نخست زندگی
------------------

در سال ۱۳۳۰ خورشیدی در شهر تهران به‌دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطهٔ خویش را در زادگاهش به انجام رساند و سپس تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ معماری ادامه داد و به پایان رسانید. وی که از دوران نوجوانی به طراحی علاقه‌مند بود، از سنین جوانی به فعالیت در زمینهٔ طراحی و گرافیک مشغول شد و تا زمانی که در ایران بود (به‌خصوص در سال‌های قبل از انقلاب ۱۳۵۷) در چند شرکت تبلیغاتی به انجام کارهای طراحی و تبلیغاتی پرداخت.

مرتضی کار خوانندگی را نخست از کاخ سازمان جوانان شروع کرد و بعد به‌صورت حرفه‌ای، از زمانی که در ارتش بود، به فعالیت خویش ادامه داد. وی اولین‌بار به سال ۱۳۴۸ خورشیدی، در تلویزیون، و در برنامهٔ معروف میخک نقره‌ای که با همّت و ابتکار فریدون فرخزاد از تلویزیون ملی ایران پخش می‌شد، در فستیوال آوازی که برگزار شده‌بود مقام اول را به دست آورد و از آنجا بود که کار خوانندگی را به‌صورت حرفه‌ای آغاز نمود.

اولین ترانه‌ای که خواند برای یک فیلم بود که در ۱۶ سالگی اجرا کرد، گرچه آن فیلم هیچ‌وقت پخش نشد؛ ولی اولین ترانه که از وی در تلویزیون به‌طور رسمی پخش شد، در همان برنامهٔ میخک نقره‌ای به نام «عشق زودگذر» یا «گل نیلوفر پشت پنجره» بود که ترانه‌اش را پرویز مقصدی ساخته و شعرش را مسعود هوشمند سروده‌بود.

مرتضی در دههٔ پنجاه خورشیدی و با اجرای ترانه‌های متعددی در فیلم‌های ایرانی ساخته‌شده در این دهه و همچنین با اجرای چندین ترانه که به ترانه‌هایی محبوب در میان جوانان آن دوران تبدیل شدند به شهرت رسید.

خوانندگی در فیلم فارسی
----------------------

مرتضی از سن نوجوانی و درحالی‌که تنها ۱۶ ساله بود، به خواندن ترانه در متن فیلمفارسی‌های مد روز که در آن روزگار ساخته می‌شدند، روی آورد. خود وی دربارهٔ وقایعی که پای او را به‌عنوان خواننده به فیلم‌های فارسی گشود، می‌گوید:

> «با شخصی به نام آقای حسین واثقی که خدا بیامرزتشون، برخورد کردم. حدود ۱۶ سالم بود که عشق زیادی به این کار داشتم و همراه ایشون به استودیویی که داشت رفتیم. ایشان برای فیلمی آهنگ ضبط می‌کرد، آن موقع شرایط ضبط اینقدر پیشرفته نبود که آهنگ را ضبط کنند و خواننده بخواند. خواننده و ارکستر باید با هم اجرا می‌کردند. چند تا خواننده آمدند و آقای کارگردان صداشان را امتحان کرد و خوشش نیامد. روز بعد هم همین‌طور.
> 
> 
> من که با آقای واثقی به آنجا می‌رفتم ترانه را یادگرفته بودم. کارگردان از این بابت عصبی شده بود چرا که خواننده‌ای برای فیلمش پیدا نمی‌کرد، از استودیو بیرون رفت. من به آقای واثقی گفتم اجازه بدهید من یک بار این آهنگ را بخوانم، ایشان به من اجازه دادند که بخوانم. وقتی واثقی خواندن من را دید به کارگردان زنگ زد و گفت که به استودیو بیاید. کارگردان آمده و از صدای من خوشش آمد. این اولین قدمی بود که من در این زمینه برداشتم و از آن به بعد حدود ۵۰ ترانه در متن فیلم‌های فارسی اجرا کردم.
> 
> 
> 
> فیلمی بود به اسم *قزاق* که متأسفانه در آن زمان توقیف شد و توفیق پخش و نمایش پیدا نکرد؛ ولی همان باعث راهگشایی من برای خواندن در فیلم‌های فارسی شد.»
> 
>

اولین ترانهٔ رسمی
-----------------

نام مرتضی وقتی به‌عنوان یک خواننده بر سر زبان‌ها افتاد، که اولین کار هنری او، با نام *عشق زودگذر* منتشر شد. خود مرتضی دربارهٔ این ترانه که با مسعود هوشمند و پرویز مقصدی کار کرده‌بود، می‌گوید:

> «آن زمان سرباز بودم. یک روز، آقای سرهنگی آمدند گفتند که تو صدای خوبی داری. (من تابستان‌ها، در کمپ افسران می‌خواندم) بعد مرا معرفی کردند به آقایی به اسم یادگار که در خیابان لاله زار، بغل سینما رکس یا سینما اسکار، صفحه‌فروشی داشت. من می‌رفتم پیش ایشان. آقای یادگار مرا معرفی کرد به پرویز مقصدی. پرویز مقصدی آهنگی ساخته بود به اسم «عشق زودگذر» که شخصی به اسم منفرد آن را اجرا کرده بود و از حق نباید گذشت، انصافاً هم قشنگ خوانده بود. اما بین او و پرویز مقصدی گویا درگیری لفظی پیش آمده بود. در نتیجه، مقصدی دلش نمی‌خواست آن آهنگ را بدهد به او بخواند. آمد به من گفت: «تو بیا این آهنگ را بخوان، امتحان کنیم ببینیم چطور می‌شود.» رفتیم استودیو و من آن را خواندم. مقصدی گفت: «من از صدای تو خوشم آمده، اما باید تحریرها را کمی تمرین کنی.» بار دوم که رفتم خواندم، مقصدی به آقای یادگار گفت: «من این آهنگ را روی صدای این شخص [یعنی من مرتضی] بیشتر می‌پسندم و دلم نمی‌خواهد آن را بدهم به منفرد.» البته گفتم که مرحوم منفرد آهنگ را خیلی قشنگ خوانده بود، ولی آن شرایط به نفع من تمام شد و آن آهنگ با صدای من ضبط و پخش شد.»
> 
>

حضور در شو میخک نقره‌ای
-----------------------

شوی *میخک نقره‌ای*، یکی از موفق‌ترین شوهای تلویزیونی تاریخ تلویزیون ایران بود که به همت و ابتکار فریدون فرخزاد، در اواخر دههٔ چهل و اوایل دههٔ پنجاه از شبکهٔ یک تلویزیون ایران پخش می‌شد. افزون بر مرتضی جمع کثیری از خوانندگان ایرانی که بعدها به شهرت و محبوبیت بسیار رسیدند، کار خود را برای اولین‌بار با همین شو آغاز نمودند. به‌جز مرتضی، هنرمندان و خوانندگانی چون: ابی، سُلی، نلی، شهرام، نوش‌آفرین، لیلا فروهر... همه از جمله خوانندگانی بودند که در برنامه‌های فریدون فرخزاد معرفی شدند.

مرتضی دربارهٔ نخستین حضورش در این برنامه گفته است: 

> اتفاق دیگری که افتاد این بود که یکی از دوستانم به من گفت، آقایی به نام فریدون فرخزاد که از آلمان به ایران آمده، می‌خواهد شو تلویزیونی بگذارد. همین شوهایی که امروزه در آمریکا و اروپا این همه مد شده است، آن مرد بزرگ حدود سی و هفت سال پیش در ایران اجرا می‌کرد. باری، ما چهارده نفر بودیم که در آن برنامه شرکت کردیم و من مقام اول را به دست آوردم. آقای فرخزاد برای من قرار ضبط گذاشته بود و من طبیعتاً به عنوان یک جوان مشتاق، خیلی آرزو داشتم که وارد تلویزیون بشوم. ظهر روز پنجشنبه که سربازها را مرخص می‌کردند، فرماندهی پادگان آمد سان ببیند، به من که رسید گفت: «تو چرا موهایت بلند است؟» گفتم: «ببخشید تیمسار! الان پنجشنبه است، می‌روم می‌زنم» گفت: «نخیر، چرا تا الان گذاشتی اینقدر بلند شود؟» گفتم: «تیمسار! آخر من باید بروم تلویزیون…» گفت: «تو کی هستی که در تلویزیون راهت بدهند؟» و دستور داد: «همین الان ببرید موهایش را بزنید!» من واقعاً ناراحت شده بودم و هی التماس می‌کردم، ولی فایده نداشت. همان لحظه، موهایم را با نمره یک زدند. آمدم منزل، بلافاصله زنگ زدم به مرحوم فرخزاد، گفتم: «آقای فرخزاد! اینطوری شده. موهای مرا از ته زده‌اند… تیمسار غضب کرد.» گفت: «مانعی ندارد. اتفاقاً خیلی هم جالب است. همین‌طور با سرِ زده بیا»....
> 
>

شروع فعالیت هنری و شهرت
-----------------------

مرتضی برجسته در کنار لیلا فروهر پشت جلد مجلهٔ جوانان امروز
بدین ترتیب مرتضی برجسته با نام هنری مرتضی از اواخر دههٔ چهل (سال ۱۳۴۸) مطرح گردید و نزد مردم شناخته شد. در این دوران وی ضمن فعالیت خوانندگی با ترانه‌سرایان و آهنگسازان متعددی همکاری کرد و تا قبل از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، در حدود ۱۸۰ ترانهٔ مختلف اجرا نمود.

افزون بر این، از صدای وی همچنان در فیلمفارسی‌های متداول در آن عصر استفاده می‌شد. از جمله شاخص‌ترین این فیلم‌ها که با ترانه‌هایی از مرتضی راهی پرده سینماها گردید، فیلم بوسه بر لب‌های خونین، ساختهٔ ساموئل خاچیکیان بود. دیگر فیلمی که ترانه‌های مرتضی در آن خوش درخشیدند و نام او را بیشتر از قبل بر سر زبان‌ها انداختند، فیلم معشوقه بود.

خود مرتضی دربارهٔ موفقیتش در این دو فیلم می‌گوید:

> کارگردان *بوسه بر لب‌های خونین* ساموئل خاچیکیان بود، ۳ تا آهنگ برای *بوسه بر لب‌های خونین* خوندم. آهنگ‌های فیلم *معشوقه* بسیار موفقیت بازاری پیدا کرد و هنوز که هنوز است، حدود ۳۷ سال از آن فیلم می‌گذرد، مردم این آهنگ‌ها را از من می‌خواهند. *معشوقه؛* آهنگی بود که در زمان خودش موفقیت بسیار زیادی پیدا کرد.
> 
>

خروج از ایران
-------------

مرتضی در سال ۱۹۸۱ میلادی (۱۳۶۰ خورشیدی) از ایران خارج شد و به آمریکا رفت و با این که قصد ماندن در این کشور را نداشت امّا شرایطی پیش آمد که وی را در آمریکا ماندگار کرد. بدین ترتیب که وقتی که او، گذرنامه‌اش را برای تمدید به سفارت ایران فرستاد، مسئولان سفارت آن را به وی پس ندادند و وی به‌همین دلیل مجبور شد که مقیم آمریکا شود.[]

فعالیت در زمینهٔ موسیقی فولکلور ایران
-------------------------------------

عکس مرتضی بر روی مجلهٔ *دختران و پسران*
از زمانی که مرتضی ناگزیر از اقامت اجباری در لس آنجلس گردید، وظیفهٔ خود دانست که در زمینهٔ موسیقی فولکلور ایران به فعالیت بپردازد. به خصوص که در آن زمان، به موسیقی فولکلور چندان توجهی نمی‌شد و این موسیقی درحال از بین رفتن بود. مرتضی درحدی که در توانش بود، برای زنده کردن این نوع موسیقی کوشید و در این زمینه به موفقیت‌های چشم‌گیری دست یافت. آلبوم اول وی در زمینهٔ موسیقی فولکلور ایرانی، آلبوم «دایه‌دایه» بود و بعد آلبوم "*انار انار"* که مورد استقبال و توجه بسیار قرار گرفت.

مرتضی آلبوم اول خود *دایه‌دایه* را با همراهی ناصر چشم‌آذر و در شرایط خیلی دشواری به بازار ارائه کرد، چراکه تازه از ایران آمده بود و از نظر مالی در شرایط خیلی بدی قرار داشت و یاری ناصر چشم‌آذر در چنان شرایطی کمک بزرگی برای او بود. این آلبوم بعد از راهی شدن به بازار، بسیار مورد استقبال قرار گرفت و همین موفقیت باعث شد که مرتضی آلبوم دوم را با انرژی بیشتری به بازار روانه کند. آهنگ‌های آلبوم دوم، و به‌خصوص خود آهنگ *انار انار*، که در اصل آهنگی بلوچی است، خیلی فراگیر شد و مورد استقبال قرار گرفت. طوری‌که بعدها بسیاری از ایرانیان مرتضی را با همین آهنگ به خاطر آوردند.

بعدها تعدادی دیگر از خوانندگان ایرانی نیز به این مسئله توجه کردند و آن‌ها هم تعدادی از آهنگ‌های محلی و فولکلور ایرانی را بازسازی نمودند.

اجرای ترانه‌های سیاسی
---------------------

مرتضی در نخستین سال‌های اقامت در آمریکا، به اجرای چند ترانهٔ سیاسی نیز پرداخت که نمونهٔ شاخص آن، آهنگ *داروغه* با شعر مسعود امینی بود. وی دربارهٔ اجرای این قبیل ترانه‌ها گفته است:

> آن زمان که ما این آهنگ‌ها را می‌خواندیم، نسلی که الان احتمالاً حدود سی، سی و پنج ساله است، آن وقت‌ها هفت هشت ساله بود. این آهنگ‌ها باعث شدند که زبان فارسی در خارج از کشور از بین نرود؛ و اما در مورد سیاسی خواندن… هنرمند، از هر نوع که باشد، در مواقع خاص بحران‌های اجتماعی-سیاسی در مملکت خودش، احساس وظیفه می‌کند که کاری انجام بدهد. مسئلهٔ مهم این است که ما این آهنگ‌ها را با سرمایهٔ شخصی خودمان می‌ساختیم؛ از نظر مادی در بازار، هیچ بازدهی برایمان نداشت.
> 
>

فعالیت در زمینهٔ طراحی و گرافیک
-------------------------------

مرتضی گرچه تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ معماری به انجام رسانیده بود، امّا هیچ‌وقت استفادهٔ شغلی از رشتهٔ تخصصی‌اش نکرد، هرچند که بنا به گفتهٔ خود او، این رشتهٔ درسی در سراسر زندگی وی اثر داشت.

در مقابل وی چون علاقهٔ زیادی به کار طراحی داشت، به انجام کار طراحی و گرافیک، که بعدها ویدیو هم بدان اضافه شد، مشغول شد. اولین کار طراحی که مرتضی انجام داد، برای کارهای خودش بود، وی که تا زمان حضور در ایران در چند شرکت تبلیغاتی کارهای طراحی کرده بود، پس از مهاجرت به آمریکا و در لس آنجلس، از کامپیوتر نیز در کارهایش استفاده کرد و برای اولین بار در سال ۱۳۶۲ خورشیدی، از کامپیوتر برای طراحی بهره برد.

وی همچنین برای اولین بار طراحی جلد کاست‌های خود و هنرمندان دیگر را به‌صورت کامپیوتری به شکل جالب توجهی شروع کرد و بعد آهسته‌آهسته فعالیت خود را به عرصه‌های دیگر همچون طراحی جلد سی‌دی و طراحی مجلات و تبلیغات و… گسترش داد. طوری‌که وی با بسیاری از هنرمندان ایرانی که در خارج از کشور بودند، کار کرد و اکثر پشت جلدی‌های آلبوم‌های این هنرمندان تا مدت زیادی کار وی بود.[] هرچند که بعدها طراحان دیگری هم این کار را انجام دادند.

فعالیت در عرصهٔ آهنگسازی و ترانه‌سرایی
--------------------------------------

مرتضی به غیر از طراحی پشت جلد آلبوم‌ها، کم‌کم‌کار آهنگسازی را هم برای ترانه‌های خودش و هنرمندان دیگر آغاز کرد. مرتضی همچنین در سال‌های اخیر، به ترانه‌سرایی نیز روی آورد. این فعالیت‌ها وی را با بسیاری از هنرمندان ایرانی خارج از کشور در ارتباط قرار داد، به خصوص که برخی از این هنرمندان برای کارهای گرافیکی‌شان به وی مراجعه می‌کردند و افزون بر این، وی نسبت به تأسیس یک استودیوی صدابرداری نیز اقدام نمود که خود او و خوانندگان دیگر در آنجا آهنگ‌هایشان را ضبط می‌کردند.

در آلبوم‌های جدید مرتضی، آهنگ‌ها و شعرهای تعداد زیادی از ترانه‌ها، کار خود اوست.

تأسیس فرهنگسرای خانهٔ فرهنگ ایران
---------------------------------

مرتضی برجسته در حدود سال ۱۳۸۳ خورشیدی، استودیوی بزرگی خرید که در آمریکا معروف بود. هدف وی از این اقدام، به گردهم جمع کردن جامعهٔ ایرانی و ایرانیانی بود که بیش از سی‌سال در خارج از کشور مقیم هستند و بدین ترتیب سعی داشت که هم از طریق هنر و هم از طریق شغل‌هایی دیگر، زمینه‌ای برای فعالیت ایرانیان آمریکا به‌وجود بیاورد.

قبل از این فعالیت وی راجع به خانهٔ ایران بارها صحبت کرده بود ولی قصد او برای بنیان‌گذاری خانهٔ ایران هیچ‌گاه به ثمر نرسید. به همین سبب وی نسبت به تأسیس فرهنگسرا اقدام نمود و اسم این فرهنگسرا را «خانهٔ فرهنگ ایران» گذاشت. در این فرهنگسرا سعی بر آن است تا تمرکز بیشتری بر فعالیت‌های فرهنگی باشد و از مسائل سیاسی و مذهبی حتی‌المقدور پرهیز شود. به همین دلیل این فرهنگسرا فقط به مسائل هنری و مسائلی که مربوط به اجتماع است می‌پردازد و سعی مرتضی در اینجا بر آن است که یک سری کارهای سالم و برگزیده، که از نظر هنری ارزش داشته باشد، انجام دهد.

به‌عنوان مثال فعالیت‌هایی چون: کارهای نمایشی، موسیقی، سخنرانی، کلاس‌های موسیقی و… در این فرهنگسرا مد نظر قرار دارد و تلاش مرتضی در تأسیس «خانهٔ فرهنگ ایران» در لس آنجلس انعکاس فعالیت‌های فرهنگی خارج از کشور در این فرهنگ‌سراست.

مرتضی همچنین تصمیم دارد در آینده، داستان شکل‌گیری تک‌تک آهنگ‌هایش را بنویسد.

همراهی با جنبش سبز ایرانیان
---------------------------

بعد از وقایع انتخابات سال ۱۳۸۸ در ایران و اعتراضات بخش بزرگی از مردم و سرکوب آن‌ها، که به شکل‌گیری جنبش سبز منجر شد، مرتضی از خوانندگانی بود که در این‌باره ترانه‌هایی اجرا کرد.

شاخص‌ترین این ترانه‌ها، ترانه‌ای دو زبانه به نام همیشه با ندا (به انگلیسی: United for neda) بود که در همراهی با داریوش، ستار و چند نفر دیگر از چهره‌های مشهور هنری از جمله شهره آغداشلو، پرویز صیاد و… اجرا شد و در خلق آن جمعی از هنرمندان آمریکایی نیز همکاری داشتند.

مرتضی به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین پدیدآورندگان این اثر، در مورد آن می‌گوید:

>  آهنگی که صحبتش را می‌کنید ماجرایش از این قرار بود که آقایی ایرانی‌الاصل به اسم مامز تایلور که رپ می‌خواند به من زنگ زد و گفت که: «می‌خواهم تو بیایی در این کار، قطعه‌هایی را به فارسی اجرا کنی تا دوزبانه بشود.» یک شعر انگلیسی به من داد و گفت: «ما این را می‌خواهیم ترجمه کنیم.» من آن شعر انگلیسی را گرفتم و آن شعر فارسی را که می‌شنوید خودم نوشتم و گذاشتم روی آن و بقیهٔ بچه‌ها هم اجرا کردند. اول خود من تنها بودم. بعد که کار شکل و شمایل خوبی گرفت، بقیه دوستان هم آمدند: آقای داریوش آمد خواند، خانم شهره آغداشلو بود و آقای پرویز صیاد که با آقای ستار در این آهنگ هم‌صدا شدند. جالب این است که ویدئوی این آهنگ را فقط با تلفن موبایل گرفته بودند، تا کیفیت تصویرها مانند همان فیلم‌هایی باشد که از داخل ایران می‌فرستادند؛ [یعنی] فیلم‌هایی که جوانان با تلفن همراه از رویدادها می‌گرفتند و می‌فرستادند خارج و روی اینترنت قرار می‌دادند.
> 
>

ترانه‌شناسی
-----------

مقالهٔ اصلی: ترانه‌شناسی مرتضی برجسته
مرتضی در ایران حدود ۱۸۰ ترانه و در لس آنجلس تاکنون بیش از ۱۳۰ ترانه خوانده است و می‌توان گفت که وی در مجموع تاکنون بیش از ۳۰۰ ترانه اجرا کرده است، که حدود ۵۰ تا از این ترانه‌ها بر متن فیلم‌های فارسی خوانده شده است. آخرین آلبوم وی با عنوان «سپاسگزار» به مناسبت چهلمین سال فعالیت هنری مرتضی منتشر شده است. 

مرتضی و نلی
* آلبوم *دلگیر*

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *دلگیر* |  | محمد شمس | محمد شمس |
| *عزیز* | علی برجسته | مرتضی برجسته | ناصر چشم‌آذر |
| *گمشده* | ایرج جنتی عطایی | بابک بیات | محمد اوشال |
| *نمی‌شود* | اردلان سرفراز | منوچهر چشم‌آذر | منوچهر چشم‌آذر |
| *پرسه* | اردلان سرفراز | محمد حیدری | ناصر چشم‌آذر |
| *می‌ترسم* | ایرج جنتی عطایی | مرتضی برجسته | منوچهر چشم‌آذر |
| *خواب بارون* | بیژن سمندر | محمود قراملکی | منوچهر چشم‌آذر |
| *شهادت* | فرهنگ قاسمی | محمد شمس | محمد شمس |
| *صبر کن* | فریدون علیخانی | مرتضی برجسته | فرشاد واثقی |
| *یقین* | اردلان سرفراز | پرویز اتابکی | ناصر چشم‌آذر |
| *گریه نکن* | ایرج جنتی عطایی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| *همیشه عاشق* | آرش سزاوار | آرش سزاوار | آندرانیک |

* آلبوم *مرتضی ۱*

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *فقیر* | لقمان ادهمی | لقمان ادهمی | اریک |
| *عشق زودگذر* | مسعود هوشمند | پرویز مقصدی |  |
| *نوروز* |  | فرخ آهی | فرخ آهی |
| *مجسمه* |  |  |  |
| *گل و خار* |  |  |  |
| *دل که دیوونه بشه* |  | حسین واثقی |  |
| *مال تو* | سعید مطلبی | حسین واثقی |  |
| *نا محرم* | مسعود هوشمند | حسین واثقی |  |
| *کی میگه نه* | مسعود هوشمند | حسین واثقی |  |
| *آسمون ابره* |  |  |  |
| *بوسه بر لب‌های خونین* | مسعود هوشمند | حسین واثقی | حسین واثقی |
| *مسموم* |  | حسین واثقی |  |
| *چشمه* | مسعود هوشمند | حسین واثقی | حسین واثقی |
| *شلاق* | مسعود هوشمند | حسین واثقی |  |

* آلبوم *از گل تا گل*

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *از گل تا گل* |  |  |  |
| *گل نیلوفر* |  |  |  |
| *تو عزیزی* |  |  |  |
| *دایه دایه* |  |  |  |
| *یاد ایران* |  |  |  |
| *انار انار* |  | بلوچی | ناصر چشم‌آذر |
| *قطار قطار* |  |  |  |
| *بچه خوزستان* |  |  |  |
| *محلی* |  |  |  |
| *پری سلیمانی (محلی)* |  |  |  |
| *رشید خان* |  |  |  |
| *دل به تو بستم* |  |  |  |
| *ملکه مشرق* |  |  |  |
| *واویلا* |  |  |  |
| *دوباره عاشق* |  |  |  |
| *دروغه* |  |  |  |
| *عجب قشنگه چشمات* |  |  |  |
| *یار مو کوتا* |  |  |  |
| *پیری* | مسعود امینی | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *آهوی دشت زنگاری* |  |  |  |
| *چی گفت* | بیژن سمندر | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *گل آقا* |  |  |  |

* آلبوم *ملکهٔ مشرقی* (۱۹۹۱)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *شب جنگ* | محلی | محلی | فرخ آهی |
| *مرا ببوس* | حیدر رقایی | مجید وفادار | فرخ آهی |
| *جلاد* | هدیه | فرخ آهی | فرخ آهی |
| *صاحب* | هدیه | مرتضی | بیژن قادری |
| *نازنین* | ژاکلین | بیژن قادری | بیژن قادری |
| *فکر تو* | فریدون علیخانی | مرتضی | فرخ آهی |
| *جنگ* | محلی | محلی |  |
| *ملکه مشرقی* | مسعود امینی | مرتضی | فرخ آهی |

* آلبوم *واویلا* (۱۳۶۷)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *واویلا* | هدیه | منوچهر چشم‌آذر | منوچهر چشم‌آذر |
| *دوباره عشق* | هدیه | منوچهر چشم‌آذر | منوچهر چشم‌آذر |
| *پیری* | مسعود امینی | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *چی گفت* | بیژن سمندر | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *شهرفرنگ* | بیژن سمندر | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *بابابزرگ* | جهانبخش پازوکی | جهانبخش پازوکی | منوچهر چشم‌آذر |
| *باغ عسل* | هدیه | فرخ آهی | فیروزه افشار |
| *محبت* | جهانبخش پازوکی | جهانبخش پازوکی | منوچهر چشم‌آذر |

* آلبوم *دایه‌دایه* (۱۳۶۸)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *دایه‌دایه* | هدا | محلی لری | ناصر چشم‌آذر |
| *یاد ایران* | حسین مقدم | مرتضی | ناصر چشم‌آذر |
| *زندگی دوباره* | ژاکلین | مرتضی | ناصر چشم‌آذر |
| *انار انار* | بلوچی | مرتضی | ناصر چشم‌آذر |
| *بچه خوزستان* | محلی | جمشید مجد | آندرانیک |
| *شهر من* | هدا | محلی کردی | ناصر چشم‌آذر |
| *هیمه* | هدیه | مرتضی | آندرانیک |
| *بت چین* | شیدا | شیدا | ناصر چشم‌آذر |
| *بوی جوی مولیان* | رودکی | روح‌الله خالقی | ناصر چشم‌آذر |
| *کوله‌بار* | فریدون قاسمی | فریبرز لاچینی | منوچهر چشم‌آذر |
| *رفیق* | داوود زندی | داوود اردلان | داوود اردلان |
| *یاران* | لیلی | آندرانیک | آندرانیک |
| *غریق* | اردلان سرفراز | فرید زلاند | آندرانیک |

* آلبوم *گل آقا* (۱۳۶۹)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *گل آقا* | بیژن سمندر | مرتضی | بیژن قادری |
| *باز منو کاشتی* | بیژن سمندر | مرتضی | منوچهر چشم‌آذر |
| *دل به تو بستم* | بیژن سمندر | مرتضی | آندرانیک |
| *آهو* | بیژن سمندر | مرتضی | فریدون حیدرنیا |
| *نارفیق* | هدیه | محمد حیدری | آندرانیک |
| *گله* | هما میرافشار | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *خال قزی* | مسعود فردمنش | صادق نوجوکی | صادق نوجوکی |
| *هیچکی مثل تو نمی‌شه* | فریدون علیخانی | مرتضی | فرخ آهی |

* آلبوم *داروغه* (۱۳۷۰)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| داروغه | مسعود امینی | منوچهر چشم‌آذر | منوچهر چشم‌آذر |
| *یار مو کوتاه* | بیژن سمندر | مجید قربانی | مجید قربانی |
| *گل شراب* | هدیه | فرخ آهی | فرخ آهی |
| *یادت نره* | بیژن سمندر | آندرانیک | آندرانیک |
| *قطار قطار* | همایون هوشیارنژاد | مرتضی برجسته | فرخ آهی |
| *جنگ* | فریدون علیخانی | فرخ آهی | فرخ آهی |
| *می خانه* | پرویز خطیبی | مرتضی برجسته | منوچهر چشم‌آذر |
| *صدای ساز* | هدا | بیژن قادری | بیژن قادری |
| *تفنگ* | هدا | محلی لری | فرخ آهی |
| *فرشته نجات* | ایرج رزمجو | منوچهر چشم‌آذر | منوچهر چشم‌آذر |
| *امان امان* | اردلان سرفراز | فرید زلاند | منوچهر چشم‌آذر |

* آلبوم *سین تی*
* آلبوم *زمزمهٔ عاشقانه* (۱۳۷۱)
* آلبوم *روبات* (۱۳۷۵)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *ربات* | همایون هوشیارنژاد | مرتضی |  |
| *عاشق کش* | فریدون علیخانی | مرتضی |  |
| *کاووکی* | کردی | کردی | کاوه |
| *عزیز* | هدیه | مرتضی |  |
| *یار و یار* | هدیه | مرتضی |  |
| *آمون* | همایون هوشیارنژاد | مرتضی |  |
| *Rack And Rol* |  |  | tommy march |
| *جومه نارنجی* | افغانی | افغانی |  |
| *Regassaris* | josuel lorentz | مرتضی | مرتضی |
| *سرزنش* | زیبا شیرازی | مرتضی | بیژن قادری و مرتضی |

* آلبوم *ریتم هزاره* (۱۳۷۸)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *پلنگه* | مسعود امینی | مرتضی | شوبرت آواکیان |
| *خالو خالو* | سعید محمدی | سعید محمدی | شوبرت آواکیان |
| *سر تو بالا کن* | پرویز خطیبی | پرویز خطیبی | شوبرت آواکیان |
| *سیاه گیسو* | هدیه | مرتضی | شوبرت آواکیان |
| *درس عشق* | مرتضی | مرتضی | شوبرت آواکیان |
| *بت‌پرست* | بامداد جویباری | ناصر تبریزی | شوبرت آواکیان |
| *سفر* |  |  |  |
| *گفتم به چشم* |  | مرتضی | شوبرت آواکیان |
| *مجنون* | محلی | محلی | شوبرت آواکیان |

* آلبوم دنیای رنگی (۱۳۸۱)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *دختر آقا* | سعید محمدی | سعید محمدی |  |
| *لیلی* | سعید محمدی | سعید محمدی | شوبرت آواکیان |
| *دنیای رنگی* | سپهر | پرویز منصوری | شوبرت آواکیان |
| *یارم لج کرده* | مرتضی | مرتضی |  |
| *آیااویا (کردی)* | کردی | کردی | کاوه |
| *با تو بودن* | مرتضی | مرتضی |  |
| *چشم بادومی* | مرتضی | مرتضی |  |
| *بیا بیا* | سعید محمدی | سعید محمدی | فرهاد مرفه (برایان وی) |

* آلبوم *سپاس‌گزار* (۱۳۸۸)

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم |
| --- | --- | --- | --- |
| *خانم بدش می یاد* | سعید محمدی | سعید محمدی | پوریا نیاکان |
| *عروسی* | مرتضی | مرتضی | پوریا نیاکان |
| *هلاکتم* | محمود بدرخانی | حبیب | پوریا نیاکان |
| *لاله زار* | مرتضی | مرتضی | پوریا نیاکان |
| *دست شما درد نکنه* | مجید ذاکری | پوریا نیاکان | پوریا نیاکان |
| *سپاس گذار* | مرتضی | مرتضی | پوریا نیاکان |
| *گریه نکن* | ایرج جنتی عطایی | داوود اردلان | پوریا نیاکان |
| *با تو عوض نمی‌کنم* | مرتضی | مرتضی | پوریا نیاکان |
| *با تو آواز می‌خونم (ورژن اصلی)* | مرتضی | مرتضی | پوریا نیاکان |

تک‌آهنگ‌ها
----------

| نام ترانه | ترانه‌سرا | آهنگساز | تنظیم | سال انتشار | توضیحات |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *عشق زودگذر* | مسعود هوشمند | پرویز مقصدی | پرویز مقصدی | ۱۳۴۹
۱۹۷۰ |  |
| *چلچراغ (درد کهنه)* | مسعود هوشمند | پرویز مقصدی | پرویز مقصدی |  |  |
| *شهنشاه* | لیلا کسری | فریدون خشنود | سروژ |  |  |
| *گمشده (شب شکن)* | ایرج جنتی عطایی | بابک بیات |  |  |  |
| *صدف* |  | فریدون خشنود |  |  |  |
| *فردای بهتر* |  |  |  |  |  |
| *رهگذر* |  |  |  |  |  |
| *تعصب* | مسعود هوشمند | حسین واثقی | حسین واثقی |  |  |
| *ماشین مشدی ممدلی* | محمودرضا روحانی | جواد بدیع‌زاده |  |  |  |
| *یک پول خروس (با لیلا فروهر، شهره، جواد بدیع‌زاده)* |  | جواد بدیع‌زاده | منوچهر چشم‌آذر | ۱۳۵۷
۱۹۷۸ |  |
| *زالزالک (با لیلا فروهر)* |  |  |  | ۱۳۵۷
۱۹۷۸ |  |
| *با من از یاران بگو (داریوش، ستار، اندی، کوروس، شاهرخ، داوود بهبودی، فرامرز آصف)* | مسعود سپند/ علی گزرسز | داریوش/ بیژن قادری | بیژن قادری | ۱۳۶۵
۱۹۸۶ |  |
| *طنین صلح (با معین، اندی، کوروس، فتانه)* | لیلا کسری | فرخ آهی | فرخ آهی | ۱۳۶۶
۱۹۸۷ |  |
| *سرزمین من (با ستار، عارف، شاهرخ، حبیب، هوشمند عقیلی، شهلا سرشار)* |  | احمد پژمان | احمد پژمان | ۱۳۶۶
۱۹۸۷ |  |
| *نو بهار (با ویگن، عارف، ستار، لیلا فروهر، اندی، کوروس، فتانه، دلارام)* | هما میرافشار | مرتضی برجسته | اف.ام. فیلارمونیک | ۱۳۷۲
۱۹۹۳ |  |
| *دیدار در دماوند (با ستار، شاهرخ، اندی، هاتف، مهستی، شهره)* | علیرضا میبدی |  |  | ۱۳۷۹
۲۰۰۰ |  |
| *نوبت عیده (با ستار، هلن، شیلا، شهرام کاشانی)* |  |  |  | ۱۳۸۶
۲۰۰۷ |  |
| *موسیقی (با لیلا فروهر، شهرام صولتی، عارف، مهستی)* |  |  |  | ۱۳۸۶
۲۰۰۷ |  |
| *پاکی (با ستار، عرفان، اندی، سپیده، شهبال شب‌پره، فیروزه، کامیار، شینی، مروارید، بابک امینی، بلاک کنی)* | رها اعتمادی | بابک امینی | بابک امینی | ۱۳۸۷
۲۰۰۸ |  |
| *عیدتون مبارک (با ستار، هلن)* |  | محمد مقدم |  | ۱۳۸۸
۲۰۰۹ |  |
| *اعلامیه (با ستار، شهره، شیفته، سعید محمدی)* | سعید محمدی | سعید محمدی | سعید محمدی | ۱۳۸۸
۲۰۰۹ |  |
| *همیشه با ندا (با داریوش، ستار، کامیار، شهره آغداشلو)* | مرتضی برجسته | مامز تیلور |  | ۱۳۸۹
۲۰۱۰ |  |
| *عید شما مبارک* | بیژن سمندر | ناصر چشم‌آذر | فرخ آهی | ۱۳۹۳
۲۰۱۴ | نوروز ۱۳۹۳ - اجرا در بلور بنفش مشترک با ستار |
| *نوروز* |  |  |  | ۱۳۹۴
۲۰۱۵ | نوروز ۱۳۹۴ - مشترک با پیمان |
| *همیشه یادت با منه* | مرتضی برجسته | مرتضی برجسته | سینا سالک | ۱۳۹۵
۲۰۱۶ |  |
| *دمت گرم* | ساناز مهرآسا | ساناز مهرآسا | سینا سالک | ۱۳۹۵
۲۰۱۶ |  |
| *نفسات* | مرتضی برجسته | مرتضی برجسته | مرتضی برجسته | ۱۳۹۵
۲۰۱۶ |  |
| *دست من نیست* | عاطفه آب برین | محمد مقدم | سینا سالک | ۱۳۹۶
۲۰۱۷ |  |
| *ریزه ریزه* | نسرین سعیدی | ایمان یمینی/ پیمان عدالت | علی‌نیا | ۱۳۹۷
۲۰۱۸ |  |
| *وقتشه* | نگارینا زمانی | شوبرت آواکیان | شوبرت آواکیان | ۱۳۹۷
۲۰۱۸ |  |
| *دشمن* | فریبا صفرنژاد | نادر صبا | نادر صبا | ۱۳۹۹
۲۰۲۰ |  |
| *تهران* |  |  |  | ۱۴۰۰
۲۰۲۱ |  |
| *زمستون* | سعید دبیری | سیاوش قمیشی | شاپور | ۱۴۰۰
۱۴۰۱ | نوروز ۱۴۰۱ اجرا در Mbc Persia |
| *امشب بزن حال کنیم* | مهداد زندکریمی | مهداد زندکریمی | مهداد زندکریمی | ۱۴۰۰
۲۰۲۱ |  |
| *قیام* |  |  |  | ۱۴۰۱
۲۰۲۲ | به زبان کردی - حمایت از انقلاب زن زندگی آزادی |
| *سرود ایران* | فریبا صفری‌نژاد | نادر صبا | نادر صبا | ۱۴۰۱
۲۰۲۲ | حمایت از جنبش زن، زندگی، آزادی |
| *برقص با من* | مرتضی برجسته | مرتضی برجسته | فریدون حیدرنیا | ۱۴۰۲
۲۰۲۳ | نوروز ۱۴۰۲ اجرا در بلور بنفش |
| *جنگ* | فریون علیخانی | فرخ آهی | فریدون حیدرنیا | ۱۴۰۲
۲۰۲۳ | نوروز ۱۴۰۲ اجرا در بلور بنفش |
| *صاحب* | لیلا کسری | مرتضی برجسته | فریدون حیدرنیا | ۱۴۰۲
۲۰۲۳ | نوروز ۱۴۰۲ اجرا در بلور بنفش |

پانویس
------

1. ↑  دربارهٔ مرتضی برجسته در وبسایت ایران اولد

پیوند به بیرون
--------------

* مرتضی برجسته در سوره‌سینما
* مرتضی: غم‌ها را دور بریزیم رادیو فردا

| * ن
* ب
* و
موسیقی ایران در دوران پهلوی |
| --- |
| ترانه‌سرایان | 
* اردلان سرفراز
* اسماعیل نواب صفا
* ایرج جنتی عطایی
* ایرج رزمجو
* بهادر یگانه
* بیژن ترقی
* بیژن سمندر
* یاور همدانی
* پرویز وکیلی
* تورج نگهبان
* رحیم معینی کرمانشاهی
* رهی معیری
* سعید دبیری
* شهین حنانه
* فرید زلاند
* کریم فکور
* لیلا کسری
* محمد صالح‌علا
* مسعود امینی
* مسعود فردمنش
* نوذر پرنگ
* هما میرافشار

 |
| آهنگسازان | 
* آندرانیک آساطوریان
* احمد پژمان
* اسدالله ملک
* اسفندیار منفردزاده
* اکبر محسنی
* امیر آرام
* انوشیروان روحانی
* بابک افشار
* بابک بیات
* پرویز اتابکی
* پرویز مقصدی
* پرویز یاحقی
* جمشید شیبانی
* جهانبخش پازوکی
* جواد لشکری
* حبیب‌الله بدیعی
* حسن شماعی‌زاده
* حسین دهلوی
* حسین واثقی
* حسین یاحقی
* روح‌الله خالقی
* ژاکلین
* سیاوش قمیشی
* صادق نوجوکی
* عباس مهرپویا
* عطاءالله خرم
* علی تجویدی
* فریبرز لاچینی
* فرید زلاند
* کامبیز روشن‌روان
* کورش یغمایی
* مارتیک
* مجید وفادار
* محمد اوشال
* محمدتقی مسعودیه
* محمد حیدری
* محمود قراملکی
* منوچهر چشم‌آذر
* ناصر چشم‌آذر
* همایون خرم
* واروژان

 |
| موسیقی‌دانان | 
* ابوالحسن صبا
* جلیل شهناز
* جهانگیر ملک
* جواد معروفی
* حبیب سماعی
* حبیب‌الله بدیعی
* حسین تهرانی
* داریوش صفوت
* درویش‌خان
* رحمت‌الله بدیعی
* عبدالله جهان‌پناه
* علی‌اصغر بهاری
* فرامرز پایور
* فضل‌الله توکل
* مجتبی میرزاده
* محمد اسماعیلی
* مرتضی محجوبی
* مرتضی نی‌داوود
* مهدی خالدی
* نصرالله زرین‌پنجه
* همایون خرم

 |
| خوانندگان | 

|  |  |
| --- | --- |
| مرد | 
* آرتوش
* ابوالحسن اقبال‌آذر
* ابی
* اسماعیل ادیب خوانساری
* افشین مقدم
* اکبر گلپایگانی
* امیر آرام
* امین‌الله رشیدی
* اندی
* اونیک
* ایرج
* ایرج مهدیان
* بهرام سیر
* تاج اصفهانی
* جمال وفایی
* جواد بدیع‌زاده
* جواد یساری
* حبیب
* حسن شماعی‌زاده
* داریوش
* داریوش رفیعی
* داوود مقامی
* ستار
* سیاوش قمیشی
* سید جواد ذبیحی
* سید علی‌اصغر کردستانی
* شاهرخ
* شهرام شب‌پره
* شهرام صولتی
* ضیا آتابای
* عارف
* عباس قادری
* عبدالعلی وزیری
* عبدالوهاب شهیدی
* عماد رام
* غلامحسین بنان
* روانبخش
* فرامرز آصف
* فرامرز اصلانی
* فرهاد
* فریدون فرخزاد
* فریدون فروغی
* قاسم جبلی
* کورس سرهنگ‌زاده
* کورش یغمایی
* مارتیک
* مازیار
* مجید فرهنگ
* محمدرضا شجریان
* محمود خوانساری
* مرتضی
* معین
* منوچهر سخایی
* نادر گلچین
* ناصر مسعودی
* نعمت‌الله آغاسی
* هوشمند عقیلی
* ویگن

 |
| زن | 
* آفت
* افسر شهیدی
* الهه
* بتی
* پروین
* پوران
* حمیرا
* خاطره پروانه
* دلکش
* رامش
* روح‌انگیز
* ژاکلین
* سوسن
* سیما بینا
* سیما مافیها
* سیمین غانم
* شهپر
* شهره
* عزت روح‌بخش
* عهدیه
* فتانه
* فرشته
* فهیمه اکبر
* قمرالملوک وزیری
* گوگوش
* گیتا
* لیلا فروهر
* مرجان
* مرضیه
* مریم روح‌پرور
* مهستی
* مهوش
* نسرین
* نلی
* نوش‌آفرین
* هایده
* هلن
* هنگامه اخوان

 |

 |
| تصنیف‌ها | 
* خزان عشق
* بهار دلنشین
* سرگشته
* الهه ناز
* مرغ سحر
* رسوای زمانه
* راز دل
* غوغای ستارگان
* موسم گل
* آتش کاروان
* به‌سوی تو
* طاقتم ده
* سوغاتی
* امشب شب مهتابه
* ای ایران

 |
| جستارهای وابسته | 
* گل‌ها (برنامه رادیویی)
* هنرستان موسیقی ملی
* هنرستان عالی موسیقی
* موسیقی در ایران
* موسیقی سنتی ایرانی
* موسیقی لس‌آنجلسی
* ارکستر اپرای تهران
* مرکز موسیقی بتهوون
* مرکز حفظ و اشاعه موسیقی
* بیات تهران

 |
|  رده  الگو  درگاه |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| سایر | 
* هنرمند موزیک‌برینز

 |