recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**نمادنگاری دیراک** یا **نمادنگاری برا-کت**، نمادنگاری استاندارد حالت‌های کوانتومی در مکانیک کوانتومی است. این نمادنگاری مختصر در فضاهای برداری با بعد متناهی و در مورد فضاهای هیلبرت به کار می‌رود. که با دونماد مشخصی می‌شوند: 

قسمت چپ {\displaystyle \langle \phi |} که **برا** نامیده می‌شود؛
و قسمت راست {\displaystyle |\psi \rangle } که **کت** نامیده می‌شود.
حاصل ضرب داخلی *برا* و *کت* را *براکت* می‌نامند: {\displaystyle \langle \phi |\psi \rangle }.

از آنجا که این نمادنگاری توسط پل دیراک معمول شد، نمادنگاری دیراک نیز نامیده می‌شود.

برا و کت
--------

فضای کت فضای برداری مختلطی است که بعد آن بر طبق طبیعت سیستم فیزیکی مورد نظر معین می‌شود.

عملگرهای خطی
------------

ویژگی‌ها
--------

خطی بودن
* هنگامی که براها توابعی خطی‌اند:

{\displaystyle \langle \phi |\;{\bigg (}c\_{1}|\psi \_{1}\rangle +c\_{2}|\psi \_{2}\rangle {\bigg )}=c\_{1}\langle \phi |\psi \_{1}\rangle +c\_{2}\langle \phi |\psi \_{2}\rangle .}
شرکت‌پذیری
* براها و کت‌ها شرکت‌پذیرند، نظیر:

{\displaystyle \langle \psi |(A|\phi \rangle )=(\langle \psi |A)|\phi \rangle }
{\displaystyle (A|\psi \rangle )\langle \phi |=A(|\psi \rangle \langle \phi |)}
همیوغ هرمیتی
{\displaystyle \langle \phi |A|\psi \rangle ^{\*}=\langle \psi |A^{\dagger }|\phi \rangle }
{\displaystyle \langle \phi |A^{\dagger }B^{\dagger }|\psi \rangle ^{\*}=\langle \psi |BA|\phi \rangle }

عملگر واحد
----------

داریم:

{\displaystyle |\psi \rangle =\sum \_{i\in \mathbb {N} }\langle e\_{i}|\psi \rangle |e\_{i}\rangle ,}
بنابر این به سادگی می‌توان نتیجه گرفت:

{\displaystyle \sum \_{i\in \mathbb {N} }|e\_{i}\rangle \langle e\_{i}|={\hat {1}}}

پانویس
------

1. ↑  PAM Dirac (1982), *The principles of quantum mechanics* (به انگلیسی) (Fourth Edition ed.), Oxford UK: Oxford University Press, p. pp.18 ff `{{citation}}`: `|edition=` has extra text (help); `|صفحه=` has extra text (help)
**وِلاک‌پلاس** (به انگلیسی: Vlakplaas) نام مزرعه‌ای در حوالی پرتوریا، پایتخت آفریقای جنوبی است که در دوران آپارتاید، مقراصلی و بازداشتگاه مخفی یک «جوخه مرگ» وابسته به پلیسِ امنیت آفریقای جنوبی بود. این واحد که در مکاتبات دولتی، با نام رمز **سی۱** (به انگلیسی: C1) شناخته می‌شد، دارای اختیارات بسیار وسیعی بود و در طول فعالیت مخفیانه‌اش، اقدام به آدم‌ربایی، شکنجه، ترور و قتل فعالان جنبش ضدآپارتاید می‌نمود. واحد سی۱ هم‌چنین برای ضربه‌زدن به جنبش ضدآپارتاید، نقش مهمی در مسلح‌کردن احزاب رقیب کنگره ملی آفریقا داشت.

در سال ۱۹۹۶، اوگن د کوک، افسر اطلاعاتی و فرمانده عملیاتی واحد سی۱، به دو بار حبس ابد و ۲۱۲ سال زندان محکوم شد. وی در برابر کمیته حقیقت‌یاب آشتی ملی اعتراف کرد که واحد تحت فرماندهی‌اش، مرتکب بیش از ۱۰۰ فقره قتل و شکنجه، با هدف مقابله با مخالفان حکومت نژادپرست اقلیت سفید در دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ شده‌بود. در واحد سی۱، مزدورانِ سیاه‌پوست نیز عضویت داشتند.

مزرعه‌ی وسیع وِلاک‌پلاس در ۲۴ کیلومتری غرب پرتوریا واقع شده‌است.

پانویس
------

1. ↑  Unreconciled: Chris Abani’s ‘Secret History of Las Vegas’, *The New York Times*
2. ↑  Eugene de Kock: Profile of an apartheid assassin, *BBC News*
3. 1 2  South African death squad leader Eugene de Kock to be freed from jail، *The Guardian*
4. ↑  A Glimpse of Apartheid's Dying Sting*The New York Times*
5. ↑  آزادی مشروط فرمانده جوخه مرگ آفریقای جنوبی در دوران آپارتاید، *رادیو زمانه*
6. ↑  فرمانده جوخه مرگ دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی عفو شد، *بی‌بی‌سی فارسی*
7. ↑  Krog, Antjie (1998). *Country of My Skull*. Johannesburg, South Africa: Random House. p. 172. ISBN 0 958 41951 5.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد آفریقای جنوبی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
آنارشیستها درطول تاریخ از نمادهای مختلفی استفاده می‌کردند. مشهورترین نماد به‌کار گرفته شده یک دایره می‌باشد که درون آن حرف A قرار گرفته‌است. نماد سنتی آنارشیسم نیز پرچمی به رنگ سیاه بود.

 سمبل رایج درمیان آنارشیست‌ها که یک دایره و حرف A است.

پرچم‌ها
-------

پرچم سیاه، نماد سنتی ایدئولوژی آنارشیسمپرچم سرخ، یکی از اولین پرچم‌های به کار رفته در میان آنارشیست‌هاپرچم قرمز و سیاه دو قطبی، که اغلب مورد استفادهٔ آنارکو کمونیسم، آنارکو سندیکالیسم و سوسیالیسم آزادیخواه قرار می‌گیرد.
### پرچم سرخ

پرچم سرخ به‌طور کلی نماد هرگونه ایدئولوژی چپ‌گرایانه همچون کمونیسم، سوسیالیسم یا گرایش‌های مارکسیستی است، اما به‌طور مشخص در قرن نوزدهم استفاده از این پرچم درمیان آنارشیست‌ها هم رواج یافت. پیتر کروپوکتین، آنارشیست شهیر روس دربارهٔ پرچم سرخ گفته بود که، من به کار بردن پرچم سرخ را ترجیح می‌دهم.

### پرچم سیاه

استعمال پرچم سیاه همگام بود با رشد چند سازمان و مجلهٔ آنارشیستی که در دههٔ ۱۸۸۰ از رنگ مشکی برای معرفی خود استفاده می‌کردند. اما روایتی دیگر معقتد است که آنارشیست‌ها برای متمایز نشان دادن خود از سوسیالیست‌ها رنگ رایج خود را از سرخ به مشکی تغییر دادند. برای اولین بار لویس میشل آنارشیست، از پرچم سیاه در دوران کمون پاریس استفاده کرد. میشل در راهپیمایی بی‌کاران پاریسی در ۹ مارچ ۱۸۸۳، با دردست داشتن پرچم مشکی و با شعار "نان، کار یا سُرب!" جمعی از شورش‌گران را به سمت خشونت و غارتگری هدایت می‌کرد. خیلی زود این پرچم راه خود را به سمت ایالات متحده آمریکا نیز باز کرد و آنارشیست‌های آمریکایی در راهپیمائی سال ۱۸۸۴، به‌طور گسترده از پرچم سیاه استفاده کردند. همان موقع یک روزنامهٔ انگلیسی زبان آنارشیستی در شیکاگو دراین‌باره نوشت: "پرچمِ هولناکِ سیاه، پرچمِ گرسنگی، بدبختی و مرگ است".

### پرچم دوگانه

 پرچم سیاه و سرخ در دستان معترضان به سیاست ریاضت اقتصادی در سال ۲۰۱۱
پرچم دیگر به دو رنگ قرمز و مشکی است. برای نخستین بار در سال ۱۸۷۴ آنارشیست‌های ایتالیایی در قیام بولونیا از این پرچم دورنگ استفاده کردند. به‌طور گسترده‌تر بار دیگر آنارشیست‌های ایتالیایی در طول دوران انترناسیونال اول پرچم‌های سیاه و سرخ را به دستان خود می‌گرفتند. بعدها این پرچم نمادآنارکوکمونیست‌ها، آنارکوسندیکالیست‌ها، سوسیالیست‌های آزادی‌خواه شد. در طول جنگ داخلی اسپانیا، آنارکوسندیکالیست‌های اسپانیایی از این پرچم دورنگ بهره می‌بردند.

دایره-A
-------

 دایره و کلمهٔ A. علیه اقتدارگریزی یا علیه نظم مرکزی را می‌توان معنای این نماد درنظر گرفت
درطول دههٔ ۱۹۷۰ این نماد وارد فرهنگ سیاسی جهان شد. این نماد متشکل است از یک دایره که درون آن کلمهٔ اول الفبای لاتین (A) محصور شده‌است. سیدنی میلشتاین در تفسیر این نماد گفته‌است که کلمهٔ A همان حرف اول واژهٔ anarkhia (بدون اقتدار/رهبر) یونانی و دایره همان واژهٔ O است. واژهٔ O را نیز می‌توان همان حرف اول کلمهٔ سازمان (Organization) یا نظم (Order) درنظر گرفت.

گربه سیاه
---------

گربهٔ سیاه یا گربهٔ وحشی با چنگال و دندانی برهنه نیز گاهی اوقات نماد آنارشیسم به‌ویژه آنارکوسندیکالیسم‌ها بوده‌است. طراح این نماد، رالف چاپلین شخصیت برجستهٔ اتحادیهٔ کارگران صنعتی جهان (IWW) بوده‌است. در این پوستر طراحی شده، گربهٔ سیاه درحال پیشنهاد دادن به اتحادیه‌های کارگری برای اقدامات اعتصابی و اعتراضی می‌باشد.

منابع
-----

1. ↑  "Barwy anarchistyczne: Skąd czarne i czarno-czerwone flagi?". *centrum informaji anarchistycznej* (به لهستانی). 2012-06-19.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anarchist symbolism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۱.
هوراگا توگه بر ژاپن واقع شده‌استهوراگا توگه
هوراگا توگه

گردنه هوراگا
**هوراگا توگه** (به ژاپنی: 洞ヶ峠 ほらがとうげ) یک گردنه است که در مرز یاواتا، کیوتو در استان کیوتو و هیراکاتا، اوساکا در استان اوساکا قرار دارد.

بر اساس داستان و روایتی در سال ۱۵۸۲ درست پس از حمله آکچی میتسوهیده به ارباب خود در حادثه معبد هوننو، وی و سپاه هاشیبا هیده‌یوشی در نبرد یامازاکی در اویامازاکی در ولایت یاماشیرو با هم جنگیدند. در این زمان آکچی میتسوهیده و هاشیبا هیده‌یوشی هر دو از دایمیوی ولایت یاماتو بنام تسوتسوی جونکی درخواست نیروی کمکی کردند. تسوتسوی جونکی ابتدا به میتسوهیده پاسخ مثبت داد و تا جنوب منطقه یامازاکی، هوراگا توگه (گردنه هوراگا) سپاه خود را همراهی کرد اما در آخر طرفدار حزب باد شد و در این گردنه تصمیم گرفت که از چه کسی تبعیت کند. در زبان ژاپنی معنی استعاری هوراگا توگه یا به عبارت دیگر در «هوراگا توگه تصمیم گرفتن» به معنای حزب باد است.

برخلاف این داستان در واقع تسوتسوی جونکی سپاه خود را از ولایت یاماشیرو حرکت نداد و به گردنه هوراگا نیامد. وی در همان ولایت تصمیم گرفت که نیروی کمکی برای آکچی میتسوهیده نفرستد.

این گردنه هم به کیوتو و هم اوساکا چشم‌انداز دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* نبرد یامازاکی

منابع
-----

* شماره مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «洞ヶ峠». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۸.
**هوبر حداد** (به فرانسوی: Hubert Haddad) زاده ۱۰ مارس ۱۹۴۷ در تونس (شهر)، نویسنده، شاعر و نقاش فرانسوی تونسی‌تبار قرن بیست و یکم فرانسه است

زندگی‌نامه
----------

هوبر حداد در خانواده‌ای از قوم بربر یهودی زاده شد. پدرش تونسی و مادرش اصالت الجزایری داشت. سه ساله بود که خانواده‌اش به فرانسه مهاجرت کردند و در پاریس مستقر شدند. هوبر کار نویسندگی را در اواخر دههٔ شصت میلادی با انتشار داستان‌های کوتاه در مجلات ادبی شروع کرد. او علاوه بر تألیف چندین رمان و داستان کوتاه، نقاش و تاریخ‌نگار هنر نیز بوده‌است. تابلوهای او در شهرهای مختلف فرانسه و مراکش در معرض دید علاقه‌مندان قرار گرفته‌است. هوبر برای آثار ادبی خود موفق به کسب شش جایزهٔ ادبی شده‌است.

حداد از ۲۰۱۴ عضو هیئت داوران «جایزه فرانسوی‌زبانان پنج قاره» (Prix des cinq continents de la francophonie) است. برخی از آثار او به بیش از ده زبان ترجمه شده‌است.

آثار مهم
--------

* *La Condition magique* (برندهٔ جایزهٔ بزرگ SGDL در ۱۹۹۸)
* *Palestine* (برندهٔ جایزه فرانسوی‌زبانان پنج قاره در ۲۰۰۸ و جایزه رنودو کتاب جیبی در ۲۰۰)
* *Le Peintre d'éventail* (برندهٔ جایزه prix Louis-Guilloux در ۲۰۱۳)
* *La Verseuse du matin* (برندهٔ جایزه prix Mallarmé در ۲۰۱۴)

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hubert Haddad». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی*، بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۲۰.

پیوند به بیرون
--------------
**نمایه سازی پرسی** (به انگلیسی: Preserved Context Index System)اگر چه خیلی جوان است ولی به عنوان یک نظام موفق و علمی نمایه سازی با اقبال متخصصان و دست اندرکاران نمایه سازی و تجزیه و تحلیل موضوعی روبرو شده است. وجود یک نظام نمایه سازی برای کتابشناسی ملی بریتانیا، پس از پیوستن به طرح بین‌المللی مارک ضروری به نظر می‌رسید. کوششهای بسیار زیادی در این زمینه انجام شد، از جمله کوشش ناکامی برای ماشینی کردن نمایه زنجیره ای که قریب بیست سال بود که در کتابشناسی ملی بریتانیا به کار گرفته می‌شد؛ ولی هیچ‌یک از این کوششها به جایی ره نبرد. بالاخره تصمیم گرفته شد که طرح جدیدی درافکنده شود. با کمک مالی اداره اطلاعات فنی و علمی و کوشش رئیس گروه بخش رده‌بندی به نام درک آستین نظام نمایه سازی پرسی در ۱۹۶۸هستی یافت. در ۱۹۷۱ پرسی در کتابشناسی ملی بریتانیا به کار گرفته شد و تا پایان۱۹۷۳ حدود یک صد هزار کتاب از طریق این نظام نمایه شدند. در طول این سه سال تحقیقات زیادتری در زمینه **پرسی** انجام شد. از پی این تحقیقات طرح جدید نظام نمایه سازی پرسی به وجود آمده که از ژانویه ۱۹۷۴ به کار گرفته شد.
نظام نمایه سازی پرسی در کتابخانه ملی بریتانیا، کتابخانه ملی استرالیا، کتابخانه ملی آفریقای جنوبی، مرکز کتابداری دانمارک، انجمن کتابداران بریتانیا، کتابخانه ملی مالزی، کتابخانه علوم هند و تعدادی دیگر از مراکز کتابشناختی به کار می‌رود یا مورد آزمایش است. پاره ای از این موسسات تهیه نمایه‌ها را به صورت دستی انجام می‌دهند (از جمله در هندوستان) ولی بیشتر آنها در تهیه نمایه‌ها از ماشینهای حسابگر الکترونیکی استفاده می‌کنند.

منابع
-----

* مرادی، نورالله (۱۳۵۶). نظام نمایه سازی پرسی. نامه انجمن کتابداری ایران، دوره ۱۹، ش. ۳ و 4 (1356): ص. ۳۰۵–۲۷۹ و ۳۶۲–۳۷۴
* دستور ساختن واژه. ترجمه پرویز مهاجر. تهران:موسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی، مرکز مدارک علمی، ۱۳۵۴.

پانویس
------

1. ↑  وبگاه مجلات تخصصی

پیوند به بیرون
--------------

* دایرة المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی(نسخه آزمایشی)[*پیوند مرده*]
تاج هچت
**تاج هچت** (به انگلیسی: Hedjet) تاجی به رنگ سفید مربوط به مصر علیا بوده که در مصر باستان مورد استفاده فرعون‌های منطقه جنوبی مصر قرار می‌گرفته.

این تاج شکلی همانند هدف‌های بازی بولینگ داشته با کفی صاف که در انتها گرد می‌شده. به منظور نشان دادن نمادین یکپارچگی مصر علیا و مصر سفلی، این تاج گاه با دشرت مخلوط می‌شده و تشکیل تاج سکنت را می‌داده؛ تاجی که اگر بر سر فرعونی می‌بوده معنای آن را می‌داده که او بر هر دو سرزمین مصر فرمان داشته.

خاستگاه
-------

سپید رنگ مصر علیا بوده است که در زیر حفاظت خدای کرکس‌گونه‌ی نخبت قرار داشته و تاج هچت نیز نمادی از او بوده. سپید از شهر نخبت می‌آمده که در دوران باستان پایتخت مصر علیا بوده و گل سوسن سپید رنگ به فراوانی می‌روییده.

جستارهای وابسته
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هچت موجود است. |

* مصر سفلی
* مصر علیا

نگارخانه
--------

* 
*

منابع
-----

1. ↑  Arthur Maurice Hocart (۲۰۰۴)، *The Life-Giving Myth*، Routledge، ص. ۲۰۹

* Toby A. H. Wilkinson (۱۹۹۴), *Early Dynastic Egypt* (به انگلیسی), Routledge, London/New York
**هوبرت سیمور گارلند دارک** (به انگلیسی: Hubert Seymour Garland DARKE) (متولد ۸ مه ۱۹۱۹، لندن؛ مرگ ۶ فوریه ۱۹۹۸)، معلم و دانش‌آموخته زبان فارسی، مدرس زبان فارسی در دانشگاه کمبریج و عضو هیئت علمی خاورشناسی بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۸۲ بود. پدر و مادرش موسیقی‌دان حرفه‌ای بودند.

او زیر نظر آرتور آربری، ایلیا گرشویچ، روبن لوی و ولادمیر مینورسکی، زبان فارسی و عربی را فراگرفت و لیسانسش را در ۱۹۴۷، فوق لیسانسش را در ۱۹۴۹ و M.Litt را در ۱۹۵۷ گرفت. در ۱۹۴۸، او با اولیو گودال ازدواج کرد و بورسیه تحصیلی یادگیری زبان فارسی گرفت تا به کشورهای عراق، افغانستان و هندوستان در سال‌های ۱۹۵۲–۱۹۵۳ سفر کند. طی سال‌های ۱۹۵۴–۱۹۶۱ او به همراه همسرش و سه فرزندش در قطر برای کمپانی قطر پترولیوم کار کرد.

در ۱۹۶۱، او به عنوان مدرس زبان فارسی دانشگاه کمبریج منصوب گشت. در آنجا او زبان و ادبیات را به مدت بیست سال تدریس کرد. زمینه علاقه او، زبان فارسی کلاسیک و علم عروضی فارسی (Persian prosody) بود. آثار عمده تحقیقاتی او شامل ترجمه سیر الملوک (مشهور به سیاست‌نامه)، کتابِ راهنمای وزیر سلجوقی، نظام‌الملک (۱۰۱۸–۱۰۹۸ میلادی) است. از بین‌سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۳ (بیش از یک دهه از بازنشستگی‌اش) او مقام دستیار ویراستاری در تاریخ ایران کمبریج (۷ جلد، بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۱) را به عهده داشت.

منابع
-----


* Perry, John (2005). "DARKE, Hubert Seymour Garland". *Encyclopædia Iranica* (به انگلیسی). Retrieved 27 March 2016.
**نمایش‌های خیابان فالسوم** که هرسال در سانفرانسیسکو در ایالات متحده آمریکا در آمریکای شمالی برگزار می‌شود مربوط به نمایش اعمال جنسیتی و خودآزارانه و دگرآزارانه چرم‌پوشان است. این نمایش‌ها با نمایش‌های هفته غرور چرم‌پوشان رقابت دارد. نمایش‌های خیابان فالسوم که از سال ۱۹۸۴ شروع شده اکنون سالانه ۴۰۰ هزار تماشاگر را به خود جلب می‌کند. با گسترش اپیدمی ایدز در دهه ۱۹۸۰ در ایالات متحده آمریکا، برخی از فعالان و سازمان دهندگان جامعه دگرباشی تصمیم گرفتند نمایشگاه خیابانی را آغاز کنند. از دیدگاه آن‌ها این نمایشگاه باعث افزایش دید جامعه می‌شود، وسیله ای برای جمع‌آوری پول بسیار مورد نیاز فراهم می‌کند و فرصتی برای اعضای جامعه ایجاد می‌شود تا به خدمات و اطلاعات حیاتی (به عنوان مثال در مورد رابطه جنسی ایمن تر) وصل شوند. در حالی که عده ای آن را مفید ارزیابی کرده‌اند به دلیل فضای حاکم بر آن و نوع رفتارها، انتقادهای داخلی و خارجی فراوانی را نیز ایجاد کرده‌است.

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۹ نوامبر ۲۰۰۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اعمال جنسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**نوقِشر** یا **نئوکورتکس** (neocortex)، که با نام نئوپالیوم (neopallium = نوپوشه) و ایزوکورتکس (isocortex = برابرقشر) نیز شناخته می‌شود، بخشی از مغز پستانداران است. این بخش لایهٔ بیرونی دو نیم‌کره مغزی است و خود از شش لایه I تا VI تشکیل شده‌است که VI درونی‌ترین و I بیرونی‌ترین لایه آن است. نوقشر بخشی از قشر مغز است و در همه پستانداران، در عملکرد حواس، تولید دستورهای حرکتی، تصمیم‌گیری مکانی، خودآگاهی و زبان نقش دارد.

فرگشت
-----

بررسی‌های کالبدشناسی تطبیقی نشان داده‌اند که نوقشر مغز به نسبت به تازگی فرگشت یافته و همچنین پس از سایر بخش‌های مغز و روی آن رشد کرده‌است.

نوقشر در ماهی‌ها و دوزیستان حضور ندارد و تنها به شکل تحلیل‌رفته‌ای در میان بعضی خزندگان و دیگر جانوران دیده شده‌است. این بخش در موش‌ها و گربه کمتر شکل یافته، ولی در میان نخستی‌سانان بسیار رشد یافته به گونه‌ای که نقش مهمی در انسان شدن انسان خردمند (هوموساپین‌ها) ایفا می‌کند. در مقایسه، نوقشر ۲۰ درصد وزن مغز حشره‌خورها و ۸۰ درصد مغز انسان را تشکیل می‌دهد.

روانشناسی
---------

پستاندار، رده ای جانوری است که به فرزند خود شیر می‌دهد و از او نگهداری می‌کند؛ بنابراین لازم می‌آید که واژه «نگهداری» در مغز او موجود باشد و این توسط نوقشر رخ می‌نماید. برخی از جلوه‌های نوقشر که در پستاندارن به اوج رسیده‌اند عبارتند از:

* محبت و نگرانی مادر به کودک
* عشق و همبستگی بین همسران
* ثبت خاطرات
* رؤیا در خواب عمیق
* بهبود حافظه و یادگیری
* مشارکت‌های اجتماعی

منابع
-----

1. ↑  پرندگان هوشمند هستند و حتی شاید خویشتن‌آگاه باشند!. (2020). ایسنا. Retrieved 1 June 2022, from
2. ↑  Carlson, Neil (2013). *Physiology of Psychology* (Eleventh ed.). Pearson. ISBN 978-0-205-23948-1.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Néocortex». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی*، بازبینی‌شده در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲.
whinchat دارای یک سوپرسیلیوم سفید برجسته است.
**نوار ابرویی** (به انگلیسی: Supercilium)، یک ویژگی از پوشش پر است که در سر برخی از گونه‌های پرندگان دیده می‌شود. این نواری است که از پایه نوک پرنده و بالای چشمش کشیده شده و در جایی به سمت پشت سر پرنده تمام می‌شود. همچنین به عنوان «ابرو» شناخته می‌شود، از خط چشمی متمایز است، که خطی است که در سراسر خط چشم تا نوک می‌گذرد و تا پشت چشم ادامه می‌یابد. جایی که یک نوار تنها در بالای چشم تا نوک وجود دارد و پشت چشم ادامه نمی‌یابد، به آن **نوار بالای چشم تا نوک** یا به سادگی **سوپرالورال** می‌گویند. در بیشتر گونه‌هایی که نوار ابرویی را نشان می‌دهند، رنگ پریده‌تر از بخش‌های کنار پر دارد.

رنگ، شکل یا دیگر ویژگی‌های نوارابرویی می‌تواند در شناسایی پرنده مفید باشد. به عنوان مثال، نوار ابرویی سسک تیره، یکی از گونه‌های سسکان جهان قدیم، می‌تواند برای متمایز کردن آن از سسک‌ها بسیار مشابه سسک راد به کار رود. نوار ابرویی در سسک تیره به شدت مشخص است، در جلوی چشم مایل به سفید و باریک است، به سمت عقب پهن‌تر و پرپشت‌تر می‌شود، در حالی که نوار ابرویی سسک راد به‌طور پراکنده، زرد و پهن در جلوی چشم است، ولی به سمت عقب باریک‌تر و سفیدتر می‌شود. نوار ابرویی در آب‌توکای شمالی، یک چرخ‌ریسک‌نمای جهان جدید، به طرز ماهرانه‌ای با آب‌توکای لوئیزیانا که نزدیک به هم مرتبط هستند (و دارای پرهای مشابه) متفاوت است. لوئیزیانا دارای یک نوار ابرویی دورنگ است که به‌طور قابل توجهی در پشت چشم پهن می‌شود، در حالی که نوار ابرویی در شمالی دارای یک ابروی یکنواخت پف‌کرده‌است که یا در سرتاسر چشم یکسان است یا در پشت چشم کمی باریک‌تر است.

یک **نوار ابرویی شکافته** در بالای چشم تا نوک تقسیم می‌شود. در برخی گونه‌ها، مانند پاشلک کوچک، نوارهای تقسیم شده دوباره پشت چشم به هم متصل می‌شوند. در موارد دیگر، مانند تلیله نوک‌پهن، نوارهای تقسیم شده جدا باقی می‌مانند.

**خال بناگوش (خال نوار ابرویی)** یک ویژگی است که در برخی از پیپت‌ها دیده می‌شود. این یک لکه رنگ‌پریده در پشت گوش‌پرها است که اگرچه با خط چشم از نوار ابرویی جدا شده‌است، اما می‌تواند در برخی زاویه‌ها ادامه نوار ابرویی رو به پایین به نظر برسد.

نگارخانه
--------

* سسک کانادایی سوپرالورال زرد را نشان می‌دهد.سسک کانادایی سوپرالورال زرد را نشان می‌دهد.
* تلیله نوک‌پهن  دارای نوار ابرویی تقسیم‌شده‌است.تلیله نوک‌پهن دارای نوار ابرویی تقسیم‌شده‌است.
* ...همانند پاشلک کوچک ......همانند پاشلک کوچک ...
* پیپت پشت‌زیتونی دارای یک خال بناگوش است.پیپت پشت‌زیتونی دارای یک خال بناگوش است.

منابع
-----

1. 1 2 3  Dunn and Alderfer (2006), p. 10
2. ↑  Dunn and Alderfer (2006), p. 11
3. ↑  Kaufman, Kenn (2011) A Field Guide to Advanced Birding شابک ‎۹۷۸−۰−۵۴۷−۲۴۸۳۲−۵, page 51
4. ↑  Dunn and Alderfer (2006), p. 394.
5. ↑  Hayman, Marchant and Prater (1986), p. 359
6. ↑  Hayman, Marchant and Prater (1986), p. 383
نمای نزدیک از نوار فشنگ کالیبر ۵۰ بی‌ام‌جی مسلسل سنگین ام۲ برونینگ، با فشنگ‌های ضدزره-آتش‌زا (نوک نقره‌ای) و فشنگ‌های ضدزره-آتش‌زا-رسام (نوک قرمز/نقره‌ای) به نسبت **رسام چهار به یک** 
**نوار فشنگ** (انگلیسی: ammunition belt) یا **قطار فشنگ** یک وسیله در سلاح‌های گرم است که برای بسته‌بندی و تغذیه فشنگ‌ها، معمولاً برای جنگ‌افزارهای خودکار شلیک سریع مانند مسلسل‌ها استفاده می‌شود. سیستم‌های تغذیه‌کننده با نوار فشنگ، وزن متناسب دستگاه مهمات را نسبت به کل سیستم سلاح به حداقل می‌رسانند و سرعت بالای شلیک مداوم را بدون نیاز به تعویض مکرر خشاب امکان‌پذیر می‌سازند. ظرفیت نوار فشنگ و جعبه خشاب‌های مربوط به آن، معمولاً تابعی از وزن و حجم است و اندازه آنها با توجه به کالیبر و قابلیت حمل ترکیبی سلاح و مهمات محدود می‌شود. متداول‌ترین ظرفیت مهمات که معمولاً روی یک سیستم تسلیحاتی قابل حمل انسان حمل می‌شود، از ۵۰ تا ۳۰۰ گلوله متغیر است.

جستارهای وابسته
---------------

* فانوسقه
* خشاب

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Belt (firearms)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۲.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نوار فشنگ موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**نِوادو ساخاما** (به اسپانیایی: Nevado Sajama) آتشفشانی است مخروطی‌شکل و متقارن که بلندترین کوه بولیوی به‌شمار می‌رود. این آتشفشان خاموش با ارتفاع ۶۵۴۲ متری خود در پارک ملی ساخاما واقع در جنوب غربی مرز بولیوی با شیلی قرار دارد. یخ‌پهنه‌ای بزرگ قله و ارتفاعات بالاتر این آتشفشان را پوشانده است که در نتیجه هیچ نشانه‌ای از دهانهٔ آتشفشان دیده نمی‌شود. همچنین دامنه‌های شرقی کوه واقع در خاک بولیوی، باران بیشتری نسبت به دامنه‌های غربی آن در شیلی دریافت می‌دارد.

در کوه‌پایه‌های شمالی، غربی و جنوبی نوادو ساخاما به‌ترتیب دهکده‌های تامریپی، ساخاما و لاگوناس واقع شده‌اند و از هر کدام آن‌ها می‌توان مستقیماً به قلهٔ کوه صعود نمود. از نظر فنی صعود به نوادو ساخاما نسبتاً آسان است هرچند یخچال‌هایی که بخش‌های بالاتر کوه را پوشانده‌اند دارای شکاف‌های عمیق بوده و نسبتاً شیبدارند. سه مسیر عمده‌ای که معمولاً برای صعود مورد استفاده قرار می‌گیرد یخچال غربی و تیغهٔ جنوب غربی، تیغهٔ جنوب غربی به‌طور مستقیم و تیغهٔ شمال غربی است.

نخستین تلاش برای صعود به قلهٔ نوادو ساخاما در سال ۱۹۲۷ صورت گرفت که در طی آن جوزف پرم توانست از مسیر تیغهٔ شمال غربی تا ارتفاع ۶۲۰۰ متری بالا رود. تلاش‌های بعدی برای صعود به‌دلیل شرایط آب و هوایی با شکست مواجه شد تا آنکه پرم سرانجام همراه با ویلفرید کوئهم توانست در اوت سال ۱۹۳۹ قلهٔ ساخاما را از مسیر دشوارتر تیغهٔ جنوب شرقی فتح نماید.

همچنین در سال ۲۰۰۱ مسابقهٔ فوتبالی در قلهٔ این کوه بین فوتبالیست‌های بولیویایی برگزار شد.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5  «Sajama». Peakware - World Mountain Encyclopedia. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۱.
2. 1 2 3 4 5 6 7  
«Climbing Sajama and Illimani». geo.umass.edu. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۱.
3. ↑  واحد پژوهش و تألیف گیتاشناسی زیر نظر سعید بختیاری (تابستان ۱۳۸۷)، «نقشهٔ طبیعی آمریکای جنوبی»، *اطلس جامع گیتاشناسی ۸۷-۸۸*، تهران: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ص. ص ۷۲، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۴۲-۲۷۰-۷
4. 1 2 3  
«Sajama». summitpost.org. دریافت‌شده در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۱.
5. ↑  
«Bolivian footballers reach new high». BBC News. ۷ اوت ۲۰۰۱. دریافت‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۱.
**هیلی لیان اوکاینز** (به انگلیسی: Hayley Leanne Okines) (زادهٔ ۳ دسامبر ۱۹۹۷–درگذشتهٔ ۲ آوریل ۲۰۱۵)، دختری انگلیسی مبتلا به بیماری بسیار نادر پیری زودرس بود. او به خاطر گسترش آگاهی عمومی در مورد این بیماری، شناخته شده بود. با وجود این که امید به زندگی این نوع از بیماران، ۱۳ سال است، با این حال هیلی که تحت نوعی درمان آزمایشی با دارو بود، بیش از پیش‌بینی پزشکان عمر کرد. هیلی در ۲ آوریل ۲۰۱۵ و در سن ۱۷ سالگی در اثر عوارض بیماری ذات‌الریه درگذشت؛ این در حالی است که او چهار سال بیش از پیش‌بینی‌های اولیهٔ پزشکان عمر کرد.

در سال ۱۹۹۹ و در حالی که هیلی دو ساله بود، پزشکان تشخیص دادند که او مبتلا به بیماری ژنتیکی پیری زودرس است که باعث می‌شود، ۸ برابر سریع‌تر از یک فرد معمولی پیرتر شود. از این رو طبق تخمین‌ها، او ۱۳ سال بیشتر نمی‌توانست زنده بماند. او برای درمان خود، به طور مکرر به بوستون سفر می‌کرد. در سال ۲۰۱۲، کتابی خودزندگی‌نامه از هیلی اوکاینز با عنوان *پیری پیش از موعد من* (به انگلیسی: Old Before My Time) منتشر شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hayley Okines». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ ژوئن ۲۰۱۵.

1. ↑  Kerry Okines, Mark Okines (2013). "Frequently Asked Questions". *Hayley Okines - My Life With Progeria*. Retrieved 5 January 2015.

جستارهای وابسته
---------------

* جک (فیلم ۱۹۹۶)
* لیزی ولاسکز
* سم برنز
***گورخر ویتا*** که معمولاً به نام **گورخر نریت و در ایران به نام حلزون زبرا** شناخته می‌شود، گونه‌ای از حلزون دریایی، نرم تنان شکم‌پایان دریایی از خانواده حلزون قایقی، نریت‌ها است.

شرح
---

حداکثر اندازه آن ۱ اینچ است. زرد با نوارهای سیاه است. اپرکولوم دارد.

توزیع
-----

ترینیداد و توباگو و برزیل[]

در آکواریوم
-----------

حلزون نریت گورخری اغلب در سرگرمی‌های آکواریوم فروخته می‌شود. این نمونه‌ها معمولاً به صورت وحشی صید می‌شوند، زیرا پرورش حلزون در اسارت دشوار است.

این حلزون معمولاً به عنوان جلبک خوار فروخته می‌شود، زیرا دائماً شیشه، فضای سخت و زیرلایه آکواریوم را برای جلبک‌ها با دهان خروشان خراش می‌دهد. آنها می‌توانند در آب شیرین زنده بمانند، اگرچه به پی هاش بالایی نیاز دارند. پی هاش به اندازه کافی پایین به آرامی پوسته حلزون را از بین می‌برد. همچنین، اگر یک آکواریوم جلبک کافی نداشته باشد، ممکن است سخت باشد که آنها غذای پلت بخورند و ممکن است گرسنه بمانند.

مانند اکثر حلزون‌های نریت، می‌تواند و اغلب به سادگی از شیشه آکواریوم بالا می‌خزد و آن را ترک می‌کند، بنابراین برای نگهداری آن‌ها به یک درپوش نیاز است.

منابع
-----

1. ↑  {MolluscaBase eds. (2021). MolluscaBase. Vitta zebra (Bruguière, 1792). Accessed through: World Register of Marine Species at:  on 2021-09-27

* Eichhorst TE (2016). Neritidae جهان. جلد ۲. هارکسهایم: کتابهای حلزونی. pp. 696–1366

پیوند به بیرون
--------------

* Bruguière JG (1792). Catalog des coquilles evoyées de Cayenne, à la Société d'histoire naturelle de Paris, par M. Le Blond. Actes de la Société d'Histoire Naturelle de Paris. 1: 126-129

|  |  |
| --- | --- |
| شناسه‌های آرایه | 
* EoL: 4882543
* GBIF: 6521101
* Fossilworks: 347291
* WoRMS: 533171

 |
«دفاع از سامپو» (۱۸۹۶) نگاره‌ای از آکسلی گالن-کاللا، که *وینه موینن* را شمشیر بدست در حال دفاع از سامپو نشان می‌دهد.
**وینه موینن** (به فنلاندی: *Väinämöinen*) قهرمان نامدار و از شخصیت‌های فولکلور فنلاندی، و همچنین شخصیت اصلی منظومهٔ حماسی کاله‌والا است. شخصیت *وینه موینن* به عنوان یکی از قهرمانان اساطیری شمال باستان دارای شکل‌های متعددی است و در واقع تعریف شخصیت درونی او ممکن است کار بسیار دشواری باشد. او در اشعار کهن فنلاندی به شکل پیرمردی دانا و خردمند، دارای صدایی گیرا و سحرآمیز تصویر می‌شود. او همچنین برای انجام مأموریت‌های دلیرانه‌اش همچون آوردن سامپو از شمال، و رویارویی با یوکاهاینن جوان، یکی دیگر از قهرمانان افسانه‌ای منظومهٔ کالوالا شهرت دارد. *وینه موینن* سازندهٔ نخستین «کانتله»، چنگ باستانی فنلاند، با استفاده از استخوان‌های آروارهٔ اردک‌ماهی غول‌پیکر و گیسوان دوشیزه‌ای است.

*وینه موینن* شمنی بود که می‌توانست هر انسان یا حیوانی را با خواندن اشعارش شیفتهٔ خود کند. او در بکارگیری از شمشیر مهارت داشت، اما ترجیح می‌داد از قدرت سخنوری خود استفاده کند. او به عنوان پسر ایلماتار، روح باکره هوا، که توسط امواج دریا باردار شده بود، به مدت ۷۰۰ سال در رحم او به سر برد و هنگامی که کاسهٔ صبرش لبریز شد خود برای زاده شدن دست به کار شد. او سپس اقدام به کشت و کار با کمک سامپسا پسر آسه و کشت نمود. او دوستش ایلمارینن آهنگر را به سرزمین شمال فرستاد. ایلمارینن در شمال سامپو، یا همان آسیاب سحرآمیز را میسازد که برای مردم شمال برکت به ارمغان می اورد. وینه موینن پس از آگاه شدن از خوشبختی مردمان شمال با دوستان خود ایلمارینن و لمین کینن به شمال میرود و از لوهی فرمانروای زن شمال درخواست سهیم گشتن در سامپو را میکند. اما لوهی درخواست وینه موینن را نمی پذیرد. وینه موینن با نواختن کانتله مردمان شمال را خواب میکند و سامپو را می‌رباید. لوهی با سربازانش به کشتی وینه موینن حمله می‌کند. در میان این جنگ سامپو به دریا می افتد و میشکند.

منابع
-----

1. ↑  "VÄINÄMÖINEN" (به انگلیسی). finnishmyth. Retrieved February 16, 2016.
2. ↑  "Vaka Vanha, Väinämöinen" (به انگلیسی). internationalhero. Retrieved February 16, 2016.
سازوکار واکنش شیفت آب-گاز
**واکنش تغییر آب-گاز** یا **واکنش شیفت آب-گاز** (به انگلیسی: Water-gas shift reaction)، (مخفف انگلیسی: *WGSR*) یک واکنش شیمیایی است که طی آن کربن مونوکسید در واکنش با بخار آب، تولید کربن دی‌اکسید و گاز هیدروژن می‌کند. اهمیت این واکنش از این جهت است که از دو ماده ارزان و فراوان (CO و H۲O) می‌توان گاز هیدروژن که کاربردهای صنعتی فراوان دارد تولید کرد. این واکنش نخستین بار توسط دانشمند ایتالیایی فلیس فونتانا در سال ۱۷۸۰ کشف شد. پیش از اوایل قرن ۲۰، هیدروژن با واکنش بخار تحت فشار زیاد با آهن و تولید آهن، اکسید آهن و هیدروژن بدست می‌آمد.

CO + H2O {\displaystyle \rightleftharpoons } CO2 + H2</sub

واکنش جابجایی آب-گاز معکوس
--------------------------

از آنجا که واکنش جابجایی آب و گاز یک واکنش تعادلی است، یک واکنش جابجایی آب و گاز «معکوس» وجود ندارد. گاز آب به عنوان گاز سوختی متشکل از مونوکسیدکربن (CO) و هیدروژن (H2) تعریف می‌شود. اصطلاح «جابجایی» در جابجایی آب-گاز به معنای تغییر نسبت گاز و آب است. این نسبت را می‌توان با افزودن CO2 افزایش یا با افزودن بخار به راکتور کاهش داد.

منابع
-----

1. ↑
2. ↑  «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۸ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۸ مارس ۲۰۱۴.
ویلیام اندرسون
**ویلیام اندرسون** (به انگلیسی: William Anderson)، (زاده ۱۸ دسامبر ۱۸۴۲ – درگذشته ۲۷ اکتبر ۱۹۰۰) یک جراح انگلیسی متولد شوردیچ لندن بود. او پروفسور آناتومی در آکادمی سلطنتی لندن و مجموعه‌دار و محقق مهم هنر ژاپن بود. او اولین رئیس انجمن ژاپن بود. اختلال ژنتیکی بیماری اندرسون فابری به نام او نامگذاری شده است.

زندگی‌نامه
----------

اندرسون در مدرسه شهر لندن، مدرسه هنر لمبث (جایی که مدال آناتومی هنری به او اعطا شد) و بیمارستان سنت توماس (جایی که جوایز متعددی نیز دریافت کرد) تحصیل کرد. او در سال ۱۸۶۹ عضو کالج سلطنتی جراحان شد. در بیمارستان سنت توماس، در سال ۱۸۷۱ به‌عنوان ثبت‌کننده جراحی و دستیار نشان‌دهنده آناتومی منصوب شد. در سال ۱۸۷۳، او به توکیو، ژاپن نقل مکان کرد و در آنجا استاد آناتومی و جراحی در کالج پزشکی امپراتوری نیروی دریایی بود و سخنرانی‌هایی به زبان انگلیسی و ژاپنی ارائه کرد که برای این منظور آموخت. در اینجا، او مجموعه‌های خود را جمع‌آوری کرد و مطالعه خود را در مورد هنر ژاپنی آغاز کرد. او سرانجام در سال ۱۸۹۵ به‌عنوان فرمانده شوالیه فرمان طلوع خورشید ژاپن منصوب شد.

او در سال ۱۸۸۰ به بیمارستان سنت توماس در لندن بازگشت و در نهایت به‌عنوان مدرس ارشد آناتومی مشغول به کار شد. او در سال ۱۸۹۱ به‌عنوان استاد آناتومی در آکادمی سلطنتی انتخاب شد. او اولین توصیف از اختلال ژنتیکی را منتشر کرد که بعدها به‌عنوان بیماری اندرسون فابری شناخته شد. او دو بار ازدواج کرده بود.

مجموعه‌ها
---------

در سال ۱۸۸۱، موزه بریتانیا مجموعه بیش از ۲۰۰۰ نقاشی ژاپنی و چینی اندرسون را خریداری کرد و مطمئن شد که یکی از بزرگترین مجموعه‌های این چنینی را در اروپا دارد (و هنوز هم دارد). بین سال‌های ۱۸۸۲ و ۱۹۰۰، اندرسون مجموعه‌ای از تقریباً ۲۰۰۰ کتاب مصور ژاپنی چاپ‌شده با بلوک‌های چوبی را به کتابخانه کنونی بریتانیا اهدا کرد. او نویسنده کاتالوگ توصیفی و تاریخی مجموعه‌ای از نقاشی‌های ژاپنی و چینی در موزه بریتانیا (۱۸۸۶) بود و همچنین هنرهای تصویری ژاپن (۱۸۸۶).

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «William Anderson (collector)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۱.



1. 1 2  "British Association of Dermatologists – WW2 and its Aftermath". *bad.org.uk*. Archived from the original on 5 August 2018. Retrieved 5 August 2018.
2. 1 2  "Plarr's Lives of the Fellows Online". *The Royal College of surgeons of England*. London. 2 October 2009. Retrieved 13 October 2010. Note: *Plarr's Lives of the Fellows Online* is a biographical register of the Fellows of the Royal College of Surgeons of England
3. ↑  ANDERSON, WILLIAM (April 1898). "A Case of "Angeio-Keratoma."". *British Journal of Dermatology*. **10** (4): 113–117. doi:10.1111/j.1365-2133.1898.tb16317.x. ISSN 0007-0963. S2CID 70966125.
4. ↑  British Museum online collection detabase
چای دومین نوشیدنی پرمصرف جهان است
**نوشیدنی** به مایع‌هایی گفته می‌شود که انسان می‌تواند آن را بنوشد. نوشیدنی‌ها نقش مهمی در فرهنگ انسانی ایفا می‌کنند. انواع رایج نوشیدنی‌ها شامل آب، شیر، آب‌میوه‌ها، قهوه، چای، و نوشابه‌ها است. علاوه بر این، نوشیدنی‌های الکلی مانند شراب، آبجو، و نوشیدنی تقطیری، که حاوی اتانول است به مدت ۸۰۰۰ سال بخشی از فرهنگ و پیشرفت انسانی بوده‌است.

در تعریف سازمان یونسکو نوشیدنیهر مایع خالص یا مخلوط جامد در مایع، مایع در مایع یا گاز در مایع که به منظور رفع تشنگی، بلع یا هضم آسان‌تر آنچه همراه با آن خورده می‌شود، یا دستیابی به آثار جسمی و روانی دیگر از قبیل آرامش و لذت، مورد استفاده قرار گیرد.

انواع نوشیدنی
-------------

* آب
* آبجو
* آب معدنی
* آب‌میوه
* چای
* دم‌نوش
* دوغ
* شراب
* شربت
* شیر
* شیرکاکائو
* ماءالشعیر
* قهوه
* نوشابه
* نوشابه انرژی‌زا

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Drink». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷-۰۶-۲۰۲۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***نوشیدنی*** موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد نوشیدنی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**ویلما هوگونائی** (مجاری: *Hugonnai Vilma*؛۳۰ سپتامبر ۱۸۴۷ در نادی‌تتنی (امروز بخشی از بوداپست) - ۲۵ مارس ۱۹۲۲ در بوداپست) نخستین پزشک زن اهل مجارستان بود.

زندگی
-----

آرامگاه ویلما هوگونائی و همسرش وینتسه وارتا در بوداپست
ویلما هوگونائی پنجمین فرزند گراف کالمان هوگونائی و ریزا پانتسِلی بود. وی دانش مقدماتی را در خانه آموخت و سپس به عنوان دانشجو در مؤسسه دخترانه‌ای در پشت پذیرفته شد. که در آن زمان بیشترین مرحلهٔ تحصیل بود.

او سپس دریافت که در دانشگاه زوریخ امکان تحصیلات بیشتر وجود دارد. جورج سیلاشی، همسر اولش، به او اجازه تحصیل داد اما از نظر مالی به او کمکی نکرد. هوگونائی سرانجام به منظور تحصیل در رشته پزشکی در سال ۱۸۷۲ به زوریخ رفت و در سال ۱۸۷۹ از این رشته فارغ‌التحصیل شد. پس از بازگشت به مجارستان در ۱۸۸۰ تا ۱۸۹۷ به عنوان ماما کار می‌کرد تا اینکه رسماً مدرک تحصیلی وی پذیرفته شد و او توانست به‌عنوان پزشک کار کند. نخستین زنی که توانست در مجارستان مدرک پزشکی بگیرد شارولتا اشتِینبرگر در سال ۱۹۰۰ بود. هیچ‌یک از آن‌ها تا سال ۱۹۱۳ مجاز به کار بدون نظارت پزشک مرد نبودند.

ازدواج و فرزندان
----------------

او در سن ۱۸ سالگی برای نخستین بار با زمین‌داری به نام جورج پیلیسی سیلاشی (۱۸۹۹–۱۸۳۱) ازدواج کرد. آن‌ها در سال ۱۸۸۶ از یکدیگر جدا شدند و حاصل این ازدواج دو فرزند به نام جورج (۱۹۳۹–۱۸۶۶) و کالمان (۱۸۶۸–۱۸۶۸) بود. او دوباره در سال ۱۸۸۷ با شیمی‌دان و استاد دانشگاهی به نام وینتسه وارتا (۱۹۱۴–۱۸۴۴) ازدواج کرد که ویلما وارتا (۱۹۰۸–۱۸۸۸) حاصل این ازدواج بود.

افتخارات
--------

سیارک ۲۸۷۶۹۳ هوگونائی ویلما، که توسط دو ستاره‌شناس مجاری به نام کریستیان شارنتسکی و بریگیتا شیپوتس در ایستگاه پیسکش‌تتو در سال ۲۰۰۳ کشف شد، به یاد او نامیده شده‌است. استناد رسمی به نامگذاری توسط مرکز بررسی ریزسیاره‌ها در تاریخ ۲۹ اوت ۲۰۱۵ منتشر شد.

شخصیت اصلی و داستان یک مجموعه تلویزیونی مجاری به نام سرزمین شجاعت که در سال ۲۰۲۰ پخش شد، نیز بسیار شبیه به ویلما هوگونائی و زندگی او بود. تئاتری نیز به نام تورای ایدا که در سال ۲۰۱۴ به روی صحنه رفته بود نیز روایتگر زندگی او بود.

منابع
-----

1. ↑  Iván Völgyes, Nancy Völgyes, The liberated female: life, work, and sex in socialist Hungary, Westview Press, 1977, p. 9
2. ↑  Jennifer S. Uglow, Maggy Hendry, The Northeastern Dictionary of Women's Biography, UPNE, 1999, p. 268
3. ↑  Steinberger Sarolta (1875-1966) is a doctor, a feminist, Mamika, 30 May 2015, Nokert.hu, Retrieved 21 April 2017
4. ↑  "Széchenyi nemzeti Könyvtár - gyászjelentések- Szilassy Gyögry".
5. ↑  "familysearch.org Szilassy György református keresztelői lap - 1866-".
6. ↑  "familysearch.org Szilassy Kálmán református keresztelői lap - 1868-".
7. ↑  "familysearch.org Pánd - református anyakönyvek - halottak - Szzilassy Kálmán halála".
8. ↑  "Szécsényi nemzeti Könyvtár - gyászjelentések- Wartha Vilma".
9. ↑  "Archivált másolat". Archived from the original on 2015-02-19. Retrieved 2015-01-26.

پیوند به بیرون
--------------

* ویلما هوگونائی در تقویم دانشمندان مجارستان
* ویلما هوگونائی در فرهنگ‌نامه بیوگرافی پزشکی مجارستان
هوگو به همراه ساق‌بند و ساعدبند
برای هوگو (نویسنده) ویکتور هوگو را ببینید.
**هوگو** یک پوشش ضربه‌گیر است که در رشته ورزشی تکواندو برای محافظت سینه و شکم ورزشکار هنگام مبارزه به‌کار می‌رود. در تکواندو این پوشش به‌همراه وسایل دیگر مانند کلاه مخصوص وظیفه محافظت بدن مبارز در برابر ضربه‌های حریف را به عهده دارد. هوگو توسط شرکت‌های مختلفی مانند آدیداس، دائه‌دو و لاجاست تولید می‌شوند.

هوگو از دهه ۱۹۵۰ میلادی در همه مسابقه‌های تحت نظر فدراسیون جهانی تکواندو مورد استفاده قرار می‌گیرد. واژه *هوگو* در زبان کره‌ای به معنی محافظ سینه است.

هوگوی الکترونیکی
----------------

امروزه هوگوی الکترونیکی نیز به منظور کاهش خطا در داوری‌ها طراحی و تولید شده است. هوگوی الکترونیکی که در ایران به آن هوگوی سنسوری نیز گفته می شود ، در مسابقه‌های گوناگون اکثر کشورها استفاده می شود. از بزرگترین و بهترین تولید کنندگان آن میتوان به Daedo و Kpnp اشاره کرد. در ایران اولین سازنده هوگوی الکترونیک با نام ایستا ( ESTA ) شناخته میشود .

پانویس
------

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hogu». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۰۹.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ورزش است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
تصویری از ویلیام لنگلند که بر روی شیشهٔ کریستال کلیسای سن ماری مقدس در شهر کلیوبری مورتیمور شهرستان شروپشر انگلستان کشیده شده است.
**ویلیام لنگلند** (به انگلیسی: William Langland) (حدوداً ۱۳۸۶-۱۳۳۲ میلادی) نویسندهٔ احتمالی اثر *پی‌یرز شخم‌زن* در سده ۱۴ میلادی است. انتساب پی‌یرز شخم‌زن به لنگلند تماماً بر اساس مدرکی است که در یک کتاب خطی در کالج ترینیتی شهر دوبلین پیدا شده است. در این سند به طور مستقیم آمده که «Perys Ploughman» توسط «Willielmi de Langlond» پسر «Stacy de Rokayle که در شیپتون تحت ویچوود فوت کرده و مستأجر لرد اسپنسر در شهرستان آکسفوردشر بوده است» نوشته شده. در دیگر نسخه‌ها نام نویسنده به صورت «Robert or William langland» یا «.Wilhelmus W» (که احتمالاً مخفف «William of Wychwood» است) آمده. این نمونه را می‌توان به عنوان ارجاع رمزی به نام شاعر فرض کرد، همان‌طور که در ادبیات قرون وسطی مرسوم بوده است. هر چند انتساب این اثر به لنگلند ضعیف است اما از دههٔ ۱۹۲۰ تا کنون بسیاری از مفسران این انتساب را قبول کرده‌اند.

منابع
-----


* John M. Bowers، «Piers Plowman and the Police: notes towards a history of the Wycliffite Langland،» *Yearbook of Langland Studies* 6 (1992)، pp.  1–50.
* Malcolm Godden، *The Making of Piers Plowman* (London: Longman, 1990). ISBN 0-582-01685-1
* Pamela Gradon، «Langland and the Ideology of Dissent،» *Proceedings of the British Academy* 66 (1980)، pp.  179–205.
* Edith Rickert، «John But, Messenger and Maker،» *Modern Philology* 11 (1903)، pp.  107–17.
* Wendy Scase، *Piers Plowman and the New Anticlericalism* (Cambridge: Cambridge University Press, 1989).
پنیر **هیکیژو** (به پرتغالی: Requeijão)، یکی از معروف‌ترین انواع پنیر در پرتغال و برزیل است که از نظر نحوه ساخت بسیار شبیه پنیر ریکوتای ایتالیایی می‌باشد. بافت این پنیر متنوع بوده و از پنیر قالبی جامد تا پنیر خامه‌ای با بافت نرم را شامل می‌شود. به صورت سنتی این پنیر از شیر گوسفند و بز به دست می‌آید. در فرایند تهیه این پنیر معمولاً ۱۸ درصد حجم شیر تبدیل به هیکیژو می‌شود.

هیکیژو در برزیل
---------------

هیکیژوی خامه‌ای
هیکیژو در برزیل در دو نوع متفاوت تهیه می‌شود: جامد و خامه‌ای

### هیکیژوی جامد

هیکیژوی جامد قدیمی‌ترین شکل این نوع پنیر و اساساً یک محصول دست‌ساز به‌شمار می‌آید. این نوع از هیکیژو، جامد و زرد رنگ است و از شیر گاو به دست می‌آید و اغلب به دلیل شکل ظاهری‌اش با پنیر معمولی اشتباه گرفته می‌شود. این پنیر به وفور در آشپزی مناطق مختلف برزیل مثل گوییاس، سائو پائولو، میناس گرایس و شهرهای جنوب ایالت باهیا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

### هیکیژوی خامه‌ای

هیکیژوی خامه‌ای به علت تولید انبوه صنعتی، در حال حاضر معمول‌ترین نوع هیکیژو در برزیل محسوب شده و بسیار محبوب است. این پنیر از ترکیب و فرآوری شیر خشک بدون چربی و خامه شیر تازه به دست می‌آید و برای اولین بار توسط یک بازرگان برزیلی به نام «مواسیر جی کاروالیو جیاز» (به پرتغالی: Moacyr de Carvalho Dias) در شهر بوسوس دی کالداس واقع در جنوب ایالت میناس گرایس تولید شده‌است. این محصول معمولاً در لیوان‌های شیشه‌ای یا پلاستیکی عرضه می‌شود.  

از انواع سازگارتر هیکیژوی خامه‌ای، می‌توان به هیکیژوی کولیناریو (به پرتغالی: Requeijão Culinário) اشاره کرد که مناسب نگهداری در درجه حرارت بالا بدون تغییر ویژگی‌های آن می‌باشد.

هیکیژو در پرتغال
----------------

هیکیژوی پرتغالی
در پرتغال، این پنیر معمولاً جامد، دارای عطر و طعم قوی و شورتر از پنیر ریکوتا است و می‌توان آن را در درجه دمای بالا نگهداری کرد. هیکیژوی پرتغالی، به رنگ سفید تا سفید مایل به زرد است و معمولاً در ظروف پلاستیکی عرضه می‌شود.

هیکیژوی خانگی
-------------

در حال حاضر بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند با دستور ساخت اختصاصی خود هیکیژو را به صورت خانگی تهیه و تولید کنند. دستور ساخت هیکیژوی خانگی آنقدر متنوع است که گاهی حتی از آرد ذرت برای کش آمدن پنیر استفاده می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  «Inventor do requeijão cremoso de copo morre em Poços de Caldas, MG». Grupo Globo. سی ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  شانل سیمون (۱۷ اوت ۲۰۱۴). «Receitas Rápidas - Requeijão de Liquidificador». Meus Dois Minutos. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۷.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Requeijão». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی*، بازبینی‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۷.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Requeijão». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

هیکیژوی خامه‌ای، توصیه‌های عمومی، تارنمای Ciência do Leite.
**وزن صدا** به سبکی یا سنگینی صدا اشاره می‌کند. کیفیت صدا یکی از عوامل تعیین‌کننده در طبقه‌بندی صدا در موسیقی کلاسیک است. صداهای سبکتر اغلب با اصلاح lyric لیریک معرفی می‌شوند و اغلب روشنتر و چابکتر هستند. صداهای سنگینتر، با ترم dramatic دراماتیک معرفی می‌شوند و عموماً قوی، غنی و تیره ترند. انواع دیگر صدا مانند spinto اسپینتو، وزن متوسطی دارند.

وزن صدایی کاملاً روی چابکی صدا تأثیر می‌گذارد. صداهای سنگینتر، مشکلات بیشتری در هنگام مانور دادن روی پاساژهای سلیس coloratura کلراتور، نسبت به صداهای سبکتر دارند. این در حالیست که وزن و قدرت آنها بیشتر است. همچنین نقشهای دراماتیک بیشتر به همراه ارکسترهای بزرگتر نوشته می‌شوند چون صداهای دراماتیک به راحتی رو آنسامبلهای بزرگ توانایی صدا دهی و مانور دارند.

جستارهای وابسته
---------------

* خوانندگی
* موسیقی

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vocal weight». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۸.

1. ↑  McKinney, James (1994). *The Diagnosis and Correction of Vocal Faults*. Genovex Music Group. ISBN 978-1-56593-940-0.

| * ن
* ب
* و
موسیقی آوازی |
| --- |
| انواع · سبک‌ها | 
* کرال
* اپرا
* لید (موسیقی)
* Vocables

 |  |
| طبقه‌بندی صدا | 
* گونه‌های صدا
	+ باس
	+ باس-باریتون
	+ باریتون
	+ تنور
	+ کنترتنور
	+ کنترآلتو
	+ متزو-سوپرانو
	+ سوپرانو
* Fach
* Non-classical music

 |
| مفاهیم · تکنیک‌ها | 
* همخوان
* گستره صوتی وکال
* صداخوانی
* Coloratura
* Chest voice
* Crooning
* Falsetto
* Head voice
* Passaggio
* Quintus
* رپ
* Sprechgesang
* Tessitura
* رنگ
* Vocal pedagogy
* Vocal register
* طنین آوایی
* وزن صدا
* دث گرول

 |
| تجهیزات صوتی | 
* میکروفون
* Monitor speaker
* In-ear monitor
* Pitch correction
* Sound reinforcement system

 |
| متفرقه | 
* رهبر کر
* Vocal coach

 |
**وادارندگی** (به انگلیسی: Coercivity) اندازه دشواری رمزگذاری اطلاعات بر روی نوار مغناطیسی است. یک کارت بانکی استاندارد دارای وادارندگی حدود ۳۰۰ اورستد (واحد اندازه‌گیری Coercivity) می‌باشد که جزو وادارندگی پایین محسوب می‌شود. به عنوان مثال در ژاپن بر روی کارت مغناطیسی، نوار مغناطیسی دومی با وادارندگی ۶۰۰ اورستد وجود دارد. استفاده از وادارندگی بالا به ارزش ۲۱۰۰، ۲۷۵۹، ۳۶۰۰ و ۴۰۰۰ اورستد معمول و رایج است. نوار مغناطیسی با وادارندگی بالا، باعث ایجاد مجموعه جدیدی از پارامترها به دنیای نوار مغناطیسی می‌شود، ولی بالاتر بودن همیشه مفید نیست.
وادارندگی اولیه توسط نوعی از ذرات مورد استفاده در ساخت نوار تعیین می‌شوند. اکسید آهن گاما نوار وادارندگی پایین، و فریت باریم نوار وادارندگی بالایی را ارائه می‌دهد. ذرات به تنهایی تعیین‌کننده وادارندگی نهایی بر روی نوار نیستند، از آنجایی که روند فرایند تولید، ارزش را تغییر داده و در مسیر دیگری قرار می‌دهد، این امکان وجود دارد که وادارندگی ذرات در ماده آبکی به وسیله عوامل دیگری نیز بالا برود.
وادارندگی مقیاس تعیین اندازهٔ دامنه سیگنال نیست. نسخه‌های اولیه از نوار وادارندگی بالا، غلب دارای خروجی سیگنال بالایی بودند، ولی صرفاً نیازی به وادارندگی بالا نیست. بیشتر کارتخوان‌های در دسترس امروزی قادر به تنظیم در خواندن سیگنال‌هایی در سطح مشابه مطابق با استاندارد تعریف شدهٔ ISO/IEC7811 می‌باشند. نگه داشتن خروجی در این ردیف (range) باعث می‌شود میزان خواندن ریدرها افزایش یابد.

منابع
-----

پیوند به بیرون
--------------
یک روش جدید مبتنی بر DNA برای تعیین قابل اعتماد تعداد کپی لوکوس در ژنوم‌های پیچیده، هیبریداسیون پروب تقویت کننده چند برابر multiplex amplification probe hybridization است. این روش به این واقعیت متکی است که پروب‌ها می‌توانند کمی باشند و پس از هیبریداسیون به الگوی DNA ژنومی باعث بهبود و تقویت بشوند.MAPH

از پروب‌هایی استفاده می‌کند که می‌توانند به‌طور خاص برای هر لوکوس، تلومر، قطعه کروموزومی یا کل کروموزوم و تمام ژنوم انسان طراحی شده‌است که با وضوح بالاو حساسیت زیاد می‌توانند از دست دادن یا افزایش ژنومی را در توالی‌های DNA به اندازه 150 bp تشخیص دهند. تکنیکی برای ارزیابی تعداد نسخه (copy number) توالی مورد نظر و ارزیابی جهش‌های حذفی است، در این روش ابتدا DNA ژنومی دناتوره شده و در معرض چندین پروب قرار می‌گیرد. پروب‌ها مکمل توالیهای هدف بوده و همگی دارای جایگاه‌های مشابه اتصال به پرایمر در انتهای ۳ و ۵ خود هستند. در مرحله بعد پروب‌ها را در شرایط هیبریدسازی DNA ژنومی قرار می‌دهند (DNA ژنوم به یک فیلتر متصل شده‌است). پروب‌های اتصال نیافته شسته می‌شوند و پروب‌های اتصال یافته بازیابی (recovered) می‌شوند (از DNA ژنومی جدا می‌شوند) و به وسیله یک جفت پرایمر مشترک برای همه پروب‌ها تکثیر می‌شوند. مقدار محصول PCR حاصل از هر نوع پروب نسبت مستقیم با تعداد پروب‌ها در مخلوط واکنش دارد که نمایانگر تعداد نسخه‌ها است. پروب‌هایی که مکمل توالی حذف شده در ژنوم هستند، احتمالاً هیچ محصولی در واکنش PCR تولید نمی‌کنند. همچنین اگر توالی هدف دچار جهشی شده باشد که مانع اتصال پروب شود، نیز هیج محصولی تولید نخواهد شد.

پانویس
------

1. ↑  *اصول ژنتیک پزشکی امری*.
2. ↑  Kousoulidou, Ludmila; Sismani, Carolina; Patsalis, Philippos C. (2010). "Multiplex Amplifiable Probe Hybridization (MAPH) methodology as an alternative to comparative genomic hybridization (CGH)". *Methods in Molecular Biology (Clifton, N.J.)*. **653**: 47–71. doi:10.1007/978-1-60761-759-4\_4. ISSN 1940-6029. PMID 20721737.
یک پوستر در وروتسواف در مخالفت با چندگانگی فرهنگی. این ایده که افراد با فرهنگ‌های مختلف می‌توانند در یک کشور زندگی کنند.
**نژادپرستی فرهنگی**، **نژادپرستی جدید**، یا **نژادپرستی پست مدرن** به این مفهوم اشاره دارد که برخی از فرهنگها نسبت به فرهنگهای دیگر برتر هستند و اساساً با هم ناسازگار بوده، توان همزیستی در یک جامعه را ندارند.

مفهوم نژادپرستی فرهنگی در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ توسط دانشمندان اروپای غربی مانند مارتین بارکر، اتین بالیبار و پیر آندره تقی‌اف توسعه یافت. آنها استدلال کردند که نژادپرستی بیولوژیکی در نیمه دوم قرن بیستم از مد افتاده و نژادپرستی جدیدی جایگزین آن شده‌است که به اختلافات فرهنگی ذاتی و غیرقابل حل متکی است و خاطرنشان کردند که این تغییر توسط جنبش‌های راست افراطی مانند نوول دروئت فرانسوی ترویج می‌شود.

استدلال
-------

1. خصومت بر اساس فرهنگ می‌تواند همان نتایج را موجب شود که نژادپرستی بیولوژیکی داشته‌است، مانند استثمار، ستم یا نسل‌کشی
2. نژادپرستان بیولوژیک تحت پوشش اختلاف فرهنگی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
3. نژادپرستی فرهنگی اقدام به تمایز گروه‌های انسانی مانند مهاجران و مسلمانان کرده آنها را غیرقابل همزیستی می‌داند.

اسلام هراسی
-----------

برخی از محققان اظهار داشتند که اسلام هراسی را باید نوعی نژادپرستی فرهنگی قلمداد کرد. دیگران اختلاف نظر دارند، و استدلال می‌کنند که گرچه نژادپرستی فرهنگی مربوط به نمادهای قابل مشاهده تفاوت مانند لباس، آشپزی و زبان است، اسلام هراسی اساساً خصومت دینی است.

مبارزه با نژادپرستی فرهنگی
--------------------------

کسانی که خواستار ریشه کن کردن نژادپرستی فرهنگی در کشورهای غربی هستند، عموماً بر این باورند که تنها راه آموزش چند فرهنگی و ضد نژادپرستی از طریق مدارس و دانشگاه‌ها است.

منابع
-----

1. ↑  "Cultural racism". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2021-02-27.
در شیمی **هرم لوزی‌پهلو** نوعی هندسه مولکولی با یک اتم در راس و سه اتم در قاعده در گوشه‌ها به شکل لوزی‌پهلو است که شکلی همانند یک چهاروجهی را یادآوری می‌کند (با هندسه مولکولی چهاروجهی اشتباه نشود). اگر هر سه اتم گوشه‌ها یکسان باشند، مولکول از نوع تقارن مولکولی *C3v* خواهد بود برای مثال می‌توان به زنون تری‌اکسید، یون کلرات و یون سولفیت اشاره کرد. گاهی در شیمی آلی مولکول‌هایی با هندسهٔ هرمی لوزی‌پهلو به شکل sp3 هیبرید شده توصیف می‌شوند. روش AXE برای نظریهٔ VSEPR بیان می‌دارد که آن‌ها در ردهٔ AX3E1 جای دارند.

فسفین یک نمونه مولکول با هدسهٔ هرمی لوزی‌پهلو یا تریگونال است.

هندسهٔ هرمی لوزی‌پهلو در آمونیاک
--------------------------------

نیتروژن موجود در آمونیاک، ۵ الکترون لایهٔ ظرفیت دارد و با سه اتم هیدروژن در پیوند است تا یک قاعده هشت‌تایی تشکیل دهد. این مطلب منجر به یک چهاروجهی منتظم با زاویه‌ای تقریباً برابر با ۱۰۹٫۵ درجه یا cos−1(−1/3) می‌شود. البته سه اتم هیدروژن توسط الکترون‌های غیر پیوندی چنان رانده می‌شوند که هندسه تبدیل به یک هرم لوزی‌پهلو با زاویه‌های ۱۰۷ درجه شود. در مقابل در تری‌فلورید بور هندسه، تخت است و شکل لوزی‌پهلوی صفحه‌ای بدست می‌آید. چون بور الکترون‌های غیر پیوندی ندارد. در آمونیاک، هرم لوزی‌پهلو خیلی سریع دچار وارونگی نیتروژن می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  Cleeton, C. E.; Williams, N. H. (1934). "Electromagnetic Waves of 1.1 cm Wave-Length and the Absorption Spectrum of Ammonia". *Phys. Rev*. **45**: 234. doi:10.1103/PhysRev.45.234.

جستارهای وابسته
---------------

* هندسه مولکولی

* آرایش جفت الکترون در آمونیاک چهاروجهی است، دو الکترون ناپیوندی به رنگ زرد و هیدروژن به رنگ سفید نشان داده شده‌است.آرایش جفت الکترون در آمونیاک چهاروجهی است، دو الکترون ناپیوندی به رنگ زرد و هیدروژن به رنگ سفید نشان داده شده‌است.
* هندسهٔ مولکولی را می‌توان از روی جفت الکترون‌ها بدست آورد که در آمونیاک هندسهٔ هرمی لوزی‌پهلو را ایجاد کرده‌است.هندسهٔ مولکولی را می‌توان از روی جفت الکترون‌ها بدست آورد که در آمونیاک هندسهٔ هرمی لوزی‌پهلو را ایجاد کرده‌است.


| * ن
* ب
* و
هندسه مولکولی (وسپر) |
| --- |
| عدد هم‌آرایی ۲ | 
* خطی
* خمیده

 |
| عدد هم‌آرایی ۳ | 
* سه‌گوشه مسطح
* سه‌گوشه هرمی
* تی‌شکل

 |
| عدد هم‌آرایی ۴ | 
* چهارگوشه
* چهارگوشه مسطح
* الاکلنگی

 |
| عدد هم‌آرایی ۵ | 
* سه‌گوشه دوهرمی
* چهارگوشه هرمی
* پنج‌گوشه مسطح

 |
| عدد هم‌آرایی ۶ | 
* هشت‌گوشه
* سه‌گوشه منشوری
* پنج‌گوشه هرمی

 |
| عدد هم‌آرایی ۷ | 
* پنج‌گوشه دوهرمی
* هشت‌گوشه دوکلاهکی
* سه‌گوشه منشوری کلاهکی

 |
| عدد هم‌آرایی ۸ | 
* چهارگوشه پادمنشوری
* دوازده‌گوشه
* سه‌گوشه منشوری دوکلاهکی

 |
| عدد هم‌آرایی ۹ | 
* سه‌گوشه منشوری سه‌کلاهکی
* چهارگوشه پادمنشوری کلاهکی

 |