گوستاو سوم سوئد، پادشاه سوئد در شانزدهم مارس ۱۷۹۲ به ضرب گلوله یاکوب یوهان آنکارستروم در یک مراسم باله با ماسک در اپرای سلطنتی سوئد در استکهلم به قتل رسید. روزنامه‌های آن زمان نوشتند؛ "جمعه گذشته در تاریخ شانزدهم مارس ۱۷۹۲ سه چهار ساعت مانده به ۱۲ شب، یک شخص ماسکدار ناشناس در میان ازدحام به شاه شلیک کرد و گلوله به لگن چپ، نزدیک ستون فقرات او اصابت کرد.

توطئه
-----

جنگ تهاجمی گوستاو سوم بر ضد روسیه، اقدامات بی ملاحظه و اجرائیات ۱۷۸۹ مبنی بر قانون اتحادیه و امنیت و کودتای ۱۷۷۲ گوستاو سوم، خشم اشراف را از هر طرف برانگیخته بود. در زمستان ۹۲–۱۷۹۱ اشراف توطئه‌ای چیدند تا شاه را برکنار کنند و شیوه حکومت را اصلاح کنند.

بر اساس شواهد در مرکز توطئه ژنرال کارل فردریک پکلین قرار داشت. در خانه‌اش واقع در بلاسی هولمن، انقلابی جهت براندازی طرحریزی می‌شود. محفلی متشکل از پکلین، برادران ون انگستروم، یاکوب و یوهان، کارل پونتوس لیلیهورن و یوهان توره بیالکه نقشه اصلاح قانون اساسی را کشیدند. اما حلقه طراحان قتل شاه تنگتر بود و شامل یاکوب یوهان آنکارستروم، آدولف ریبینگ و کلاس فردریک هورن بود.

سوء قصد، نفرت شخصی آنکارستروم، ریبینگ و هورن را نیز فرومی‌نشاند. بارها در ژانویه ۱۷۹۲ آنها تلاش کردند تا نقشه‌شان را عملی کنند اما نتوانستند. سرانجام آنها تصمیم گرفتند که در یک مراسم باله با ماسک در اوپرا شاه را به قتل برسانند. آنها تصمیم گرفتند این کار را در شب نهم مارچ انجام دهند. اما آن شب بسیار سرد بود و آنها تا زمان باله بعدی در شانزدهم مارچ صبر کردند. ریبینگ گزارش نحوه کار را به پکلین می‌داد و اینکه امکان مشارکت هنگهای نظامی زیادی همراه با شهروندان در انقلاب وجود دارد. در روز قتل تعدادی از توطئه گران در خانه پکلین جمع شدند و راجع به شرایط بعد از نابودی شاه گفتگو کردند. ریبینگ، هورن و آنکارستروم در بعد از ظهر آن روز تشکیل جلسه داده و تصمیم گرفتند که هر سه در مراسم باله با ماسک شرکت کنند. بعد از آن آنکارستروم به خانه رفت و در آنجا دو عدد تپانچه را با گلوله و ساچمه و میخ پرکرد. همزمان یک چاقوی قصابی را تیز و آماده کرد. او همراه هورن راهی اوپرا شد. آنها ماسکهای سفید و لباسهای دومینه‌ای سیاه بر تن داشتند. ریبینگ لحظه‌ای بعد از آنها وارد اوپرا شد.

سوء قصد
-------

Operan GustavIII 1880
شاه و تعدادی از دوستانش در شب شانزدهم مارس ۱۷۹۲ بعد از خوردن یک سوپ سبک می‌خواستند که به باله با ماسک بپیوندند. سوپ در اوپرا سرو شد. در جایی که به طبقه شاه معروف بود و در طبقه بالا پشت چهار ستون روبروی نرمالمس توری که امروزه گوستاو ادولف توری خوانده می‌شود و در اپرای قدیمی قرار داشت. این اپرای قدیمی اکنون تخریب شده است.

هنگامی که شاه و دوستانش مشغول خوردن سوپ بودند کارل ماگنوس تیگرستدت با یک نامه به سوی شاه آمد. نامه به زبان فرانسوی بود. شاه نامه را در جیبش گذاشت و پرسید چه کسی این نامه را به تو داده است. بعد از دسر، شاه نامه را به هانس هنریک ون اسن، اسطبلدار سلطتنی که کنارش نشسته بود نشان داد. نامه تهدید آمیزی که نویسنده آن ناشناس بود اما در واقع کارل پونتوس لیلیهورن آن را نوشته بود. ون اسن بسیار نگران شد. او از شاه می‌خواهد که به پایین و رقص باله نرود. شاه در جواب به او می‌گوید که: «می‌خواهی آنان تصور کنند که من ترسیده‌ام.» او از شاه می‌خواهد که حداقل زرهی را در زیر لباسهای خود بپوشد. شاه از این کار سر باز می‌زند و ماسک و شنل ابریشمی سنگین و کلاه مثلثی خود را می‌پوشد.

در کنار پنجره‌ای که به اوکس اوگات یا چشم گاو مشهور است، شاه می‌ایستد و پایین را زیر نظر می‌گیرد.

Gustavianska operan 1890b
شاه یک ربع در آنجا می‌ایستد و سپس دست در دست ون اسن از میان جایگاه مخصوص به سوی سن اوپرا می‌رود.

ارکستر که رهبری آنرا کلوس برعهده داشت، آهنگ ششمین دور کونترادانس را می‌نواخت. ترومپت نواز سلطنتی، اورنبری، از جایگاه خود می‌دید که چگونه شاه سریعاً توسط مردانی با کلاه‌های سیاه و لباسهای دومینه‌ای و ماسکهای سفید محاصره شده است. یکی از آنها رو به شاه کرده و با زبان فرانسوی می‌گوید:" عصر بخیر، زیبا ماسک!" و پس از این سخنان یاکوب یوهان آنکارستروم از فاصله نزدیک به پشت شاه شلیک می‌کند. شاه در حالی که تلو تلو می‌خورد فریاد می‌زند: "آخ، من زخمی شده‌ام." و به طرف ون اسن می‌رود. لوون هیلم که صدای شلیک را شنیده است به طرف شاه می‌دود و از ون اسن می‌پرسد 'که چه اتفاقی افتاده است". ون اسن جواب می‌دهد که "یک جانی به طرف شاه شلیک کرده است." لوون هیلم شمشیرش را می‌کشد و راه را بر جماعت کنجکاو و فضول می‌بندد. همزمان همدستان آنکارستروم فریاد می‌زنند:" آتش! آتش‌سوزی شده است". اما تلاش آنها بیفایده است؛ آجودان مخصوص شاه، کارل فردریک پولت، با صدای بلند دستور می‌دهد که درها را ببندند و این کار سریعاً عملی می‌شود.

شاه که هنوز حواسش جمع بود می‌گوید: «دستگیرش کنید ولی به او صدمه نزنید». و بعد از لحظه‌ای می‌گوید: «من احساس ضعف می‌کنم، مرا به اتاقم ببرید». سپس شاه را به اتاقش برده و او می‌تواند در آنجا استراحت کند. بلافاصله بعد از آن رئیس پلیس، نیلس هنریک لیلینسپاره به محل جرم می‌آید و تمامی حضار ماسکشان برداشته شده و بازجویی می‌شوند.

Jacka till Gustav IIIs maskeraddräkt använd den 16 mars 1792 vid attentatet på operamaskeraden - Livrustkammaren - 4958

روز اول بعد از سوء قصد
----------------------

دو تپانچه، یکی پر و دیگری شلیک شده و یک کارد قصابی در محل پیدا می‌شود. آنکارستروم بلافاصله دستگیر می‌شود. او در اولین بازجویی به جرم خود اعتراف می‌کند اما انکار می‌کند که شخص دیگری هم دست او بوده است. اما صادقانه اذعان می‌کند که در این اواخر با عالیجنابان کلاس هورنس و آدولف ریبینگ رفت‌وآمد داشته است. این سه همچنین در جشن نیز با هم مصاحبت داشته‌اند.

Anckaströms mask kni pist
لیلیسپاره در طی یک بازجویی از آنکارستروم بچه‌های او را می‌بیند. او قول می‌دهد که هر کاری برای کاهش این فلاکت انجام دهد. آنکاستروم مقاومت را می‌شکند و می‌گوید که هورن و ریبینگ نیز در این کار دست داشته‌اند. بعد او یک اعتراف کامل می‌کند و می‌گوید که تپانچه‌هایی که به کار برده است متعلق به هورن بوده است. برعس او ریبینگ سرسخت تر بوده و اعترافش طول می‌کشد. شاه گوستاو سوم که ساچمه‌های زیادی در بدن دارد نمی‌داند که بزودی خواهد مرد. او سیزده روز بعد از شلیک می‌میرد. او دستور می‌دهد که آنکارستروم و همدستانش بخشیده شوند.

چه کسانی دادگاهی شدند؟
----------------------

به نظر می‌رسد که آنکارستروم به شکلی خاص از سوی عالیجنابان آدولف ریبینگ و فردریک هورن جهت حذف پادشاه پشتیبانی شده است. هر دوی آنها به مرگ محکوم شدند. اما مورد عفو قرار گرفته و تبعید شدند. آدولف ریبینگ هنگامی که لویی شانزدهم در فرانسه اعدام شد به میان مردم رفت و هورا کشید. او لقبی نیز تحت عنوان شاه کش برای خود کسب کرد. مادام دواستائل گاهی او را شاه کش زیبا صدا می‌کرد.

بعضی از مجرمان دیگر به حبس ابد در قلعه کارلستن و واربری محکوم شدند.

آنکارستروم به تحقیر علنی و مرگ محکوم شد. او در ۲۷ آوریل ۱۷۹۲ در استکهلم اعدام شد.

| * ن
* ب
* و
فرمانروایان سوئد |
| --- |
| مونسو | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۹۷۰ (تقریبا) –۱۰۶۰ (تقریبا) | 
* اریک پیروزمند
* اولاف اریکسون
* آنوند یاکوب
* اموند پیر

 |

 |
| استنشیل | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۰۶۰ (تقریبا)–۱۱۳۰ (تقریبا)۱۱۶۰–۱۱۶۱ | 
* استنشیل
* اریک استنکیلسون / اریک پگان
* هالستن
* آنوند گُردشه
* هُکان سرخ
* هالستن / اینگ بزرگتر
* بلوت سوِن
* اینگ بزرگتر
* فیلیپ هالستنسون / اینگ کوچکتر
* رنوالد
* مانوس نیرومند
* خاندان‌های سوِرکر و اریک
* ماگنوس هنریکسن

 |

 |
| سوِرکر · *اریک* | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۱۳۰ (تقریبا) –۱۲۵۰ | 
* سوِرکر بزرگتر
* *اریک مقدس*
* ماگنوس هنریکسن
* کارل سوِرکرسون
* کول / بولسلاس
* *کانوت اول*
* سوِرکر کوچکتر
* *اریک کانوتسن*
* یوهان سوِرکرسون
* *اریک اریکسون*
* *کانوت دوم* ۱
* *اریک اریکسون*

 |

 |
| بیِلبو | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۲۵۰–۱۳۶۴ | 
* والدمار بیرگرسون
* ماگنوس لادولاس
* بیرگر ماگنوسون
* *ماتس کتیلمونسون* ۲
* ماگنوس اریکسون۳
* اریک ماگنوسون
* ماگنوس اریکسون / هاکون ماگنوسون۳

 |

 |
| مکلنبورگ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۳۶۴–۱۳۸۹ | 
* آلبرت

 |

 |
| اتحاد کالمار *حروف خوابیده* نشاندهنده  نایب السلطنه | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۳۸۹–۱۵۲۳ | 
* مارگارت۴ / اریک پومرانی۴
* *انگلبرکت انگلبرکتسون*
* اریک پومرانی۴
* *کارل کانوتسن*
* اریک پومرانی۴
* *کارل کانوتسن*
* کریستوفر باواریا۴
* *بنگت یونسون (اُکسِنستیِرنا)* / *نیلس یونسون (اُکسِنستیِرنا)*
* کارل کانوتسن۳
* *یونس بنگستون اُکسِنستیِرنا* / *اریک اکسلسون توت*
* کریستیان اول۴
* *کتیل کارلسون (واسا)*
* کارل کانوتسن
* *کتیل کارلسون (واسا)*
* *یونس بنگستون اُکسِنستیِرنا*
* *اریک اکسلسون توت*
* کارل کانوتسن
* *استن استوره بزرگتر*
* یوهان دوم۴
* *استن استوره بزرگتر*
* *سوانته نیلسون*
* *اریک تروله*
* *استن استوره کوچکتر*
* کریستیان دوم۴
* *گوستاو اریکسون (واسا)*

 |

 |
| واسا | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۵۲۳–۱۶۵۴ | 
* گوستاو یکم
* اریک چهاردهم
* یوهان سوم
* زیگیسموند۵
* کارل نهم
* گوستاو آدولف دوم
* کریستینا

 |

 |
| پالاتین-تسوایبروکن*هسه-کسل* | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۶۵۴–۱۷۵۱ | 
* کارل دهم گوستاو
* کارل یازدهم
* کارل دوازدهم
* اولریکا الیونورا
* *فردریک یکم*

 |

 |
| هولشتاین-گوتورپ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۷۵۱–۱۸۱۸ | 
* آدولف فردریک
* گوستاو سوم
* گوستاو چهارم آدولف
* کارل سیزدهم۳

 |

 |
| برنادوت | 

|  |  |
| --- | --- |
| از ۱۸۱۸ | 
* کارل چهاردهم ژان۳
* اسکار اول۳
* کارل پانزدهم۳
* اسکار دوم۳
* گوستاو پنجم
* گوستاو آدولف ششم
* کارل گوستاف شانزدهم

 |

 |
| 
* ۱ از خاندان نامعلوم
* ۲ نایب السلطنه
* ۳ همچنین فرمانروایان نروژ
* ۴ همچنین نروژ و فرمانروایان دانمارک
* ۵ همچنین شاه لهستان

 |

منابع
-----

1. ↑  Hennings، Beth (۱۹۹۰). *Gustav III: en biografi*. Stockholm: Norstedt. صص. ۳۰۹–۳۱۶. شابک ۹۱-۱-۸۹۳۸۶۲-۰. از پارامتر ناشناخته `|libris=` صرف‌نظر شد (کمک)
2. 1 2  Lindqvist، Herman (۱۹۹۷). *Historien om Sverige. Gustavs dagar*. Norstedt. صص. ۵۰۰–۵۱۷. شابک ۹۱-۱-۹۷۱۳۷۲-X.
3. 1 2  *Berättelse från mordplatsen*, http://livrustkammaren.se
4. ↑  Lindqvist، Herman (۱۹۹۷). *Historien om Sverige. Gustavs dagar*. Stockholm: Norstedt. صص. ۵۱۰–۵۱۲. شابک ۹۱-۱-۹۷۱۳۷۲-X.