**لوکیوس تارکوئینیوسِ متکبر** (به لاتین: Lucius Tarquinius Superbus) (فوت شده در ۴۹۶ قبل از میلاد) هفتمین و آخرین پادشاه روم بود که از ۵۳۴ قبل از میلاد تا ۵۰۹ ق.م. پادشاهی کرد. در این سال، به‌خاطر تجاوز پسرش سکستوس به لوکرتیا انقلابی روی داد که رژیم پادشاهی را سرنگون و جمهوری روم را برقرار کرد.

نسب
---

طبق گفته‌ی تیتوس لیویوس، تاریخ‌نگار مشهور رومی، او فرزند یا نوه‌ی پنجمین پادشاه روم، لوکیوس تارکوئینیوس پریسکوس، بوده است؛ چون بیشتر مؤرخان او را پسرِ پریسکوس پنداشته‌اند، پس ما نیز بهتر است او را پسرش بینگاریم. او همچنین داماد سرویوس تولیوس، ششمین پادشاه روم، نیز بود اما در ۵۳۴ ق.م. پدرزن خود را کشت و به جای او شاه روم شد.

پدرش، لوکیوس تارکوئینیوس پریسکوس، سال‌های ۶۱۶ تا ۵۷۸ ق.م. سلطنت کرده بود، و نام پدر او دماراتوسِ اهل کورینت ـ از اهالی شهر یونانی کورینت ـ بود که در سده‌ی هفتم ق.م. به ایتالیا مهاجرت کرده و در یکی از شهرهای ایتالیایی متعلق‌به اتروسکان به‌نام تارکوئینیئی (امروزه تارکوئینیا) ساکن شده بود و در آنجا صاحب فرزندی شد به‌نام لوکومو ـ که بعدها لوکیوس تارکوئینیوس پریسکوس نامیده شد. این تارکوئینیوس پریسکوس، چون در شهر تارکوئینیئی مهاجر محسوب می‌شد، مورد تحقیر اتروسکان بود و فرصتی برای ترقی اجتماعی نداشت. پس به‌ناچار و به پیشنهاد همسر ثروتمندش تاناکوئیل از آنجا به روم مهاجرت کرد که در آن دوره شهری جوان و مهاجرپذیر بود و، برای همین، امکان رشد و ترقی اجتماعی را برای مهاجران فراهم می‌کرد. او در این شهر، با گشاده‌دستی و بذل و بخشش به شهروندان روم، توجه پادشاه روم، آنکوس مارکیوس، را جلب کرد و حتی به دربار او راه یافت و مربیِ فرزندانِ وی شد. با مرگ پادشاه، وقتی نشست مردمی برگزار شد تا پادشاه پنجم را انتخاب کنند، تارکوئینیوس پریسکوس با ارائه‌ی نطقی استادانهْ توده‌ها را تشویق و راضی کرد که رأی به سلطنت او بدهند، و بدین‌گونه سلطنت خاندان تارکوئینیان بر روم شروع شد، خاندانی که اصالتاً یونانی (از جانب پدرشان دماراتوس) و اتروسکی (از جانب مادرشان تاناکوئیل) بودند. برای آنکه تارکوئینیوس‌های پدر و پسر با یکدیگر مشتبه نشوند، پدر را لوکیوس تارکوئینیوس پریسکوس (پنجمین پادشاه روم) و پسر را لوکیوس تارکوئینیوسِ متکبر (هفتمین پادشاه روم) نامیدند.

رسیدن به پادشاهی
----------------

در ۵۳۴ ق.م.، تارکوئینیوسِ متکبرْ پدرزنش سرویوس تولیوس (ششمین و موفق‌ترین پادشاه روم) را کنار می‌زند و خود را شاه می‌خواند.
پس از مرگ تارکوئینیوس پریسکوس یا تارکوئینیوسِ اول در ۵۷۸ ق.م.، دامادش سرویوس تولیوس به پادشاهی رسید و نگذاشت پادشاهی به پسرِ شاه (تارکوئینیوسِ متکبر) برسد، و برای آنکه پسر شاه دچار کینه نسبت به او نشود، دختر خود تولیا را به عقد ازدواج او در آورد و خود تا ۵۳۴ ق.م. ششمین پادشاه روم بود و، به‌گفته‌ی تیتوس لیویوس، از تمامی پادشاهان پیش از خودش موفق‌تر بود. لیکن در اواخر دوران سلطنت سرویوس، تارکوئینیوس دوم یا تارکوئینیوسِ متکبر تاب نیاورد که تاج‌وتخت پدرش در دست پدرزنش باشد، و به‌تحریک همسرش تولیا شروع به دسیسه‌چینی برای غصب سلطنت کرد و سرویوس را به بی‌قانونی در حکومت متهم کرد. در نتیجهٔ این اتهام، سرویوس از مردم رأی اعتماد خواست و تصادفاً مردم با اتفاق‌آرای بی‌سابقه‌ای به او رأی اعتماد دادند. اما تارکوئینیوس جوان مجاب نشده دست از تلاش نکشید: سرویوس را کُشته پادشاهی خود را اعلام کرد.

سلطنت
-----

دربارهٔ دوران سلطنت تارکوینیوس سوپربوس اطلاعات کمی در منابع باقی‌مانده از آن دوران وجود دارد، اما در همین اطلاعات اندک، او به عنوان حاکمی جابر و ستمگر یا مستبد و دیکتاتور در دوران پادشاهی‌اش توصیف شده‌است. او بخش زیادی از توجه خود را به طرح‌های جاه‌طلبانه و جنگجویانه خویش معطوف نمود و در نهایت قسمت‌های مختلفی از شهرهای ایالات لاتین‌نشین همسایه روم را، ضمیمهٔ خاک این سرزمین نمود. در سال ۵۰۹ پیش از میلاد، مردم روم در واکنش به وقایعی که مهم‌ترین آنها، تجاوز پسر تارکوینیوس سوپربوس، که سکستوس تارکوینیوس نام داشت به یکی از مهم‌ترین زنان اشرافی روم، به نام لوکرسیا بود، علیه پادشاهی تارکوینیوس شورش کردند.

در زمان تارکوینیوس سوپربوس («شکوهمند»)، سلطنت روم مطلقه شد و نفوذ اتروسکی به اوج خود رسید. پاتریسینها شاه را مجری ارادهٔ سنا و پاسدار دین قوم می‌دانستند و نمی‌توانستند دیر زمانی قدرت نامحدود او را گردن نهند. از همین روی هم اینان تارکوینیوس پریسکوس [یعنی پدربزرگ تارکوینیوس سوپربوس] را کشته و به سلطنت سرویوس گردن ننهاده بودند.

امّا این تارکوینیوس تازه، بدتر از تارکوینیوس اول بود. وی گروهی نگهبان را به حفظ جان خویش گماشت، آزادگان را با محکومیت به ماه‌ها کار اجباری، خوار گرداند، شارمندان را در بازار شهر به دار آویخت، بسیاری از رهبران طبقهٔ فرادست را از دم تیغ گذراند، و با چنان گستاخی ددمنشانه‌ای حکومت کرد که منفور همهٔ مردم با نفوذ شد.

تارکوینیوس، به خیال اینکه با فتوحات تازه می‌تواند مردم را با خود بر سر مهر آورد، بر روتولیان و ولسکی‌ها هجوم آورد. هنگامی که وی برای این نبردها به همراه سپاهیان خویش رفته بود، اعضای سنا گرد هم آمدند و او را خلع کردند. این واقعه در سال ۵۰۸ پیش از میلاد رخ داد و یکی از گشتگاه‌های عمدهٔ تاریخ روم به‌شمار می‌آمد.

پس از سلطنت
-----------

اثری از لورنس آلما تادما
تارکوینیوس [پس از خلع شدن از سلطنت و بعد از آنکه سپاهیانش نیز، بر وی شوریدند]، به شمال گریخت و از اتروریا خواست که تخت شاهی او را به وی بازگردانند.

از آنجا که اخراج خانوادهٔ تارکوینیوس از رم و شکست اتروسکها به دست مهاجران یونانی در کومای در سال ۵۲۴ پیش از میلاد، سیادت و سروری اتروسک‌ها را در مرکز ایتالیا به خطر می‌انداخت، لارس پورسنا، حکمران کلوسیوم، دعوت تارکوینیوس را اجابت کرد و سپاهی از شهرهای متحد اتروریا فراهم آورد و رو به رم نهاد. در عین حال در خود رم هم دسایسی برای بازگرداندن تارکوینیوس به سلطنت صورت گرفت.

با اینکه روم در برابر پورسنا تسلیم اختیار کرد، … امّا پورسنا بازگشت تخت سلطنت به تارکوینیوس را خواستار نشد و با این کار خوش ذوقی خویش را آشکار ساخت.

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  به لاتین Demaratus Corinthius
2. ↑  Tarquinii
3. ↑  Tanaquil
4. ↑  چهارمین پادشاه روم

پانویس
------

1. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۵۸-۶۰.
2. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۶.
3. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۸ و ۴۹.
4. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۳۴.
5. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۳۵.
6. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۲.
7. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۸.
8. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۷.
9. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۶.
10. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. ترجمهٔ مهدی خزایی. صص. ۴۸ و ۴۹.
11. ↑  مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی در ۴ اکتبر ۲۰۱۰
12. ↑  دورانت، ویل. «سوم (قیصر و مسیح)». *تاریخ تمدن*. ترجمهٔ حمید عنایت و دیگران. ص. ۱۸. پارامتر `|تاریخ بازیابی=` نیاز به وارد کردن `|پیوند=` دارد (کمک)
13. ↑  دورانت، ویل. «سوم (قیصر و مسیح)». *تاریخ تمدن*. ترجمهٔ حمید عنایت و دیگران. ص. ۱۹. پارامتر `|تاریخ بازیابی=` نیاز به وارد کردن `|پیوند=` دارد (کمک)
14. ↑  دورانت، ویل. «سوم (قیصر و مسیح)». *تاریخ تمدن*. ترجمهٔ حمید عنایت و دیگران. ص. ۲۰. پارامتر `|تاریخ بازیابی=` نیاز به وارد کردن `|پیوند=` دارد (کمک)

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lucius Tarquinius Superbus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰.
* ویل دورانت (۱۳۸۰)، *تاریخ تمدن، جلد سوم (قیصر و مسیح)*، ترجمهٔ حمید عنایت و دیگران، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
	+ 2
	+ 3
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* هلند
* سوئد
* واتیکان
	+ 2

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
دین و اسطوره‌های رومی |
| --- |
| ایزدان | آپولو •  باکوس (لیبر) •  بونادئا •  کستور و پولوکس •  سرس •  کوپیدو •  دیانا •  دیس پاتر •  فائونوس •  جنیوس •  هرکول •  ژانوس •  یونو •  ژوپیتر •  لارس •  مارس •  مرکوری •  مینروا •  ارکوس •  نپتون •  پناتس •  پلوتون •  پریاپوس •  پروسرپینا •  کویرینوس •  ساتورن •  سیلوانوس •  سول •  ونوس •  وستا •  وولکان |  |
| ایزدهای انتزاعی | کنکوردیا •  فیدس •  فورتونا •  پیتاس •  اسپس •  روما •  ترا |
| پایه‌گذاران افسانه‌ای | آینیاس •  رموس و رمولوس •  نوما پمپیلیوس •  سرویوس تولیوس •  آنکوس مارکیوس |
| متون | *انه‌اید* (اثر ویرژیل) •  *دگردیسی‌ها* و *فاستی* (اثر اووید) •  سوگ‌نامه‌ها، کتاب ۴ (اثر پروپرتیوس) •  *الاغ طلایی* (اثر آپولیوس) |
| مفاهیم | دین روم باستان •  جشنواره‌ها •  عبادتگاه‌ها |
| گرایش‌ها | فرقه‌های رازآمیز •  دین گالی رومی |

| * ن
* ب
* و
پادشاهان روم |
| --- |
| رومولوس (۷۵۳ تا ۷۱۷ قبل از میلاد) ·  نوما پمپیلیوس (۷۱۷ تا ۶۷۳ قبل از میلاد) ·  تولوس هوستیلیوس (۶۷۳ تا ۶۴۲ قبل از میلاد) ·  آنکوس مارکیوس (۶۴۲ تا ۶۱۷ قبل از میلاد) · لوسیوس تارکوینیوس پریسکوس (۶۱۶ تا ۵۷۹ قبل از میلاد) ·  سرویوس تولیوس (۵۷۸ تا ۵۳۵ قبل از میلاد) · لوسیوس تارکوینیوس سوپربوس (۵۳۵ تا ۵۱۰/۵۰۹ قبل از میلاد) ·  |  |