برای نهادهای زیر نظر قوه قضائیه ایران، شورای حل اختلاف را ببینید.

|  |
| --- |
| این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است |
| نظام جمهوری اسلامی ایران |
|  |
| قانون اساسی |
| رهبری
* رهبر
سید علی خامنه‌ای

---

* مجلس خبرگان رهبری
رئیس: احمد جنتی

---

* مجمع تشخیص مصلحت نظام
رئیس: صادق لاریجانی
 |
| قوه مجریه
* رئیس‌جمهور
سید ابراهیم رئیسی
* معاون اول
محمد مخبر
* هیئت دولت (فهرست)
دولت سیزدهم جمهوری اسلامی ایران
 |
| قوه مقننه
* مجلس شورای اسلامی
رئیس: محمدباقر قالیباف
	+ دیوان محاسبات کشور
	رئیس: احمدرضا دستغیب

---

* شورای نگهبان
دبیر: احمد جنتی
 |
| قوه قضائیه
* رئیس
غلامحسین محسنی اژه‌ای
* دیوان عالی کشور
دادستان کل کشور: محمد موحدی آزاد
* دادگاه عالی انتظامی قضات
* دادگاه ویژه روحانیت
* دادگاه انقلاب
 |
| شوراهای عالی
* شورای عالی امنیت ملی
دبیر: علی‌اکبر احمدیان
* شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر: عبدالحسین خسروپناه
* شورای عالی فضای مجازی
دبیر: سید محمدامین آقامیری
* شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا
دبیر: محسن رضایی
 |
| شوراهای انتخابیشهر و روستا • استان • شورای عالی استان‌ها |
| انتخاباتستاد انتخابات کشور •  شورای نگهبان

---

* انتخابات‌های اخیر و آتی

	+ ریاست‌جمهوری: ۱۴۰۰

	+ مجلس شورای اسلامی: ۹۹–۱۳۹۸
	+ *۰۳–۱۴۰۲*

	+ مجلس خبرگان رهبری: ۱۳۹۴
	+ *۱۴۰۲*

	+ شوراهای اسلامی شهر و روستا: ۱۴۰۰
 |
| حزب‌هاخانه احزاب ایران
اصول‌گرایان •  اعتدال‌گرایان • اصلاح‌طلبان |
| نشان درگاه درگاه ایران

---

* دیگر کشورها
* اطلس

 |
| * ن
* ب
* و
 |

**هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه** یکی از ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران بود که رئیس آن را رهبر ایران تعیین می‌کرد. ریاست هیئت را از ابتدا سید محمود هاشمی شاهرودی عهده‌دار بود. این هیئت جدای از مجمع تشخیص مصلحت نظام کار می‌کرد که آن هم تحت نظارت رهبر جمهوری اسلامی و با هدف رفع اختلاف بین دولت، مجلس و شورای نگهبان ایجاد و در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصریح شده‌است.

تشکیل هیئت
----------

بر اساس بند ۷ اصل ۱۱۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران «حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه» از وظایف و اختیارات رهبر جمهوری اسلامی است. آیت‌الله خامنه‌ای سال ۱۳۹۰ هیئتی پنج نفره با همین عنوان تشکیل داد و وظیفه این هیئت را «بررسی و ارائه نظرات مشورتی در موارد حل اختلاف و تنظیم روابط سه قوه، و در اجرای بند ۷ اصل ۱۱۰ قانون اساسی» عنوان کرد.

در ۳ مرداد ۱۳۹۰ سیدعلی خامنه‌ای، رهبر ایران، طی حکمی سید محمود هاشمی شاهرودی را به ریاست هیئت و سید محمدحسن ابوترابی‌فرد، سید مرتضی نبوی، عباسعلی کدخدایی و سید صمد موسوی خوشدل به عنوان اعضای آن برای یک دوره پنج ساله انتخاب کرد.

تاریخچه کار هیئت
----------------

هیئت حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه همزمان با بالا گرفتن اختلافات محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران با مجلس از یک سو و قوه قضائیه از سوی دیگر تشکیل شد. از مهم‌ترین موضوعاتی که در دولت محمود احمدی‌نژاد به هیئت حل اختلاف قوا ارجاع شد، برنامه پنجم توسعه، بودجه سال ۱۳۹۱، مکاتبات معاونت نظارت مجلس با دولت و هدفمندی یارانه‌ها بود.

اختلافات ناشی از لایحه جامع وکالت و قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر دو موضوعی است که بعد از روی کار آمدن دولت حسن روحانی در این هیئت مورد بررسی قرار گرفت.

در ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۵ این هیئت نظر شورای نگهبان را دربارهٔ مینو خالقی تأیید کرد. این نظر هیئت در مورد مینو خالقی نظری مشورتی است و باید از سوی رهبر ایران که مسئول حل اختلاف قواست، تنفیذ و ابلاغ شود.

پس از فوت هاشمی‌ شاهرودی (رئیس هیئت) در دی ۱۳۹۷، این هیئت بدون تعیین و ابلاغ رئیس جدید به کار خود ادامه داد. علیرغم اینکه در مرداد ۱۴۰۰، حکم پنج ساله اعضای هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای 
سه‌گانه به پایان رسید اما هنوز حکم جدیدی برای اعضای این هیئت و رئیس جدید آن از سوی رهبر ایران ابلاغ نگردیده‌است.

نقد
---

برخی ناظران سیاسی، تشکیل «هیئت حل اختلاف و تنظیم روابط قوا» در سال ۹۰ را موازی مجمع تشخیص مصلحت نظام و در جهت کاستن از اختیارات این مجمع تحلیل کردند. ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام با اکبر هاشمی رفسنجانی بود.

منابع
-----

1. ↑  نامه روحانی به خامنه‌ای درباره 'مشکلات اجرایی' قانون امر به معروف و نهی از منکر
2. 1 2 3 4 5  فرشته قاضی (۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۵). «هیئت حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه چه می‌کند؟». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۶.
3. ↑  «با حکم رهبر معظم انقلاب؛ رئیس و اعضای هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه منصوب شدند». وبگاه رهبر. ۳ مرداد ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۶.
4. ↑  «هیئت عالی حل اختلاف قوا نظر شورای نگهبان را دربارهٔ «مینو خالقی» تأیید کرد». تسنیم. ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد سیاست است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |