**جرج مایکل** (انگلیسی: George Michael؛ با نام تولد **جورجیوس کریاکوس پنیاتو**؛ ۲۵ ژوئن ۱۹۶۳ – ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶) خواننده، ترانه‌نویس و تهیه‌کنندهٔ بریتانیایی بود. او یکی از پرفروش‌ترین موسیقی‌دانان تاریخ است که بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیون از آثارش را در جهان به فروش رسانه‌است. مایکل یکی از چهره‌های برجستهٔ موسیقی عامه‌پسند به‌شمار می‌رفت که به‌عنوان نیرویی خلاق در ترانه‌نویسی، اجرا و نمایش بصری مشهور بود.

مایکل در طول دوران کاری خود بیش از ۱۲۰ میلیون نسخه از آلبوم‌هایش را به فروش رساند و او را می‌توان یکی از پرفروشترین هنرمندان جهان در تمام دوران دانست که ۱۲ تک‌آهنگ انگلیسی و ۹ آلبوم انگلیسی و ده تک‌آهنگ آمریکایی و ۲ آلبوم آمریکایی داشته وبا آثاری چون نجوای بی‌پرواِ، آخرین کریسمس و ایمان به موفقیت رسید. در سال ۲۰۰۸، مایکل در بیلبورد در رتبه ۴۰ از ۱۰۰ هنرمند برتر تاریخ قرار گرفت.

بسیاری او را مهم‌ترین خواننده بریتانیایی موسیقی پاپ در دهه ۱۹۸۰ میلادی می‌دانند که در کنار مایکل جکسون، مدونا و پرینس یکی از ستون‌های اصلی موسیقی پاپ آن دهه بود.

مایکل جوایز بسیاری را در طول ۳۰ سال خوانندگی خود کسب کرد:دو جایزه گرمی از نه بار نامزدی /سه بار جایزه MTV music /سه جایزه موسیقی بریتانیا و برنده بهترین گروه بریتانیا(wham)در سال ۱۹۸۵/سه جایزه موسیقی آمریکا.

مایکل، در سال ۱۹۹۸ همجنسگرایی خویش را آشکار ساخت و یک مبارز کنشگر حقوق دگرباشان و جمع‌آوری کمک‌های خیریه ایدز بود. در اواخر دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ زندگی شخصی و مشکلات حقوقی باعث شد در سرخط خبرها باشد، زیرا در سال ۱۹۹۸ به خاطر رفتار شهوت آمیز در ملأ عام دستگیر شد و پس از آن برای چندین جرم مرتبط با مواد مخدر بازداشت شد. مستندی در سال ۲۰۰۵ به نام «داستان متفاوت» زندگی حرفه ای و شخصی وی را به تصویر کشید. سومین تور مایکل از سال ۲۰۰۶ به نام ۲۵ زنده آغاز و سپس طی سالهای ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ برگزار شد. شش سال بعد، وی واپسین کنسرت خود را در سال ۲۰۱۲ در Earls Court لندن اجرا کرد. در ساعات آغازین ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶، مایکل در خانه‌اش در گورینگ-آن-تیمز، آکسفوردشر در ۵۳ سالگی درگذشت. گزارش پزشکی قانونی، مرگ وی را به دلایل طبیعی نسبت داد.

تولد
----

جرج مایکل متولد ۲۵ ژوئن سال ۱۹۶۳ در شمال لندن به دنیا آمد پدرش Kyriacos Panayiotou یک مهاجر قبرسی-یونانی بود که در ۱۹۵۰ به انگلستان سفر کرد و نامش را به Jack Panos تغییر داد. مادرش انگلیسی بود.

فعالیت حرفه‌ای
--------------

### آغاز فعالیت

در سال ۱۹۸۱، یعنی در سن ۱۸ سالگی به همراه دوست هم مدرسه‌ای‌اش، اندرو ریجلی و چند نفر دیگر گروهی به نام Executive را تشکیل داد که دوام چندانی نداشت و در همان سال به گروه دو نفره وام! (Wham) یکی از موفقیترین گروه‌های پاپ بریتانیایی در دهه هشتاد میلادی بدل شد.

در بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۶ گروه وام! چندین ترانه پرفروش از جمله «بیدارم کن قبل از اینکه بری-بری» روانه بازار کرد و جرج مایکل هم که ملودی و شعر بسیاری از ترانه‌های گروه از اوست، در سال ۱۹۸۵ جوایز آیور نوولو را به عنوان بهترین ترانه‌ساز سال دریافت کرد. یکی از ترانه‌های به‌یادماندنی آن دوران کریسمس پارسال است که با وجود گذشت سال‌ها از انتشار آن، هر سال در ایام عید کریسمس از بسیاری از شبکه‌های رادیویی به گوش می‌رسد.

### آلبوم Faith

در اوسط دهه هشتاد میلادی گروه Wham از هم پاشید و جرج مایکل فعالیت انفرادی خود را آغاز کرد. او در سال ۱۹۸۷ اولین آلبوم خود را به نام ایمان (Faith) منتشر کرد که بعضی‌ها هنوز هم آن را بهترین آلبوم این خواننده بریتانیایی می‌دانند. جرج مایکل با عرضه این آلبوم بیش از همه سعی و امید داشت که آن وجه و چهره پیشین خود به عنوان عضوی از گروه Wham را که مورد علاقه نوجوان‌ها است تغییر داده و ثابت کند که به عنوان آهنگساز و ترانه‌سرا، حرفی جدی برای گفتن دارد.

بیشتر قطعات آلبوم "Faith" در قالب صفحه تک‌آهنگی نیز منتشر شدند و شش ترانه از این مجموعه حتی در آمریکا توانستند در صدر رده‌بندی ترانه‌های پرفروش روز قرار گیرند. خود آلبوم هم یک سال تمام در آمریکا جزء ترانه‌های پرفروش روز بود و تا سال ۲۰۰۰ هم در این کشور مجموعاً، بیش از ۱۰ میلیون بار به فروش رفت. در سال ۱۹۸۹ جرج مایکل با آلبوم 'Faith" به همراه دریافت جایزه گرمی برای بهترین آلبوم سال، سه جوایز موسیقی آمریکا جایزه بهترین خواننده مرد در سبک پاپ راک، جایزه بهترین هنرمند مرد در سبک Soul و R&B و جایزه بهترین آلبوم در سبک Soul و R&B را از آن خود کرد. این آلبوم با فروش بیش از ۲۵میلیون نسخه در جهان یکی از پر فروش‌ترین البوم‌های تاریخ موسیقی است.

### آلبوم Listen without prejudice

دومین آلبوم تکی جرج مایکل در سال ۱۹۹۰ تحت عنوان "بی تعصب گوش کن" "Listen without prejudice" به انتشار رسیدند. جرج مایکل خود برای تبلیغ این آلبوم در تلویزیون، کلیپی طرح‌ریزی کرد، اما به علت کثرت صحنه‌هایی برهنگی در این کلیپ، تلویزیون بریتانیا از پخش این آن خودداری کرد و تنها شبکه‌های تلویزیونی ایالات متحده آمریکا و استرالیا حاضر به پخش آن شدند.

این آلبوم سرانجام در ماه سپتامبر ۱۹۹۰ به بازار آمد. جرج مایکل در این قطعات سعی داشته که موسیقی ریتم اند بلوز را با موسیقی جاز، راک اند رول و موسیقی سول پیوند بزند. آلبوم "Listen without prejudice" در بریتانیا موفق شد، مقام اول رده‌بندی آلبوم‌های پرفروش روز را از آن خود کند و در ایالات متحده آمریکا در رده دوم جای بگیرد. از آن گذشته ترانه Praying for time از این آلبوم هم در بریتانیا در صدر ترانه‌های پرفروش روز قرارگرفت.

آلبوم Listen without prejudice با وجود این که با استقبال منتقدان روبرو شد، اما نتوانست از لحاظ میزان فروش به پای آلبوم قبلی برسد. ناگفته نماند که کلیپ ویدئوی یکی از ترانه‌های این آلبوم به اسم Freedom 90 با همکاری پنج تا از مانکن‌های معروف دنیا تهیه شد و با توجه به بعضی صحنه‌های برهنگی، شبکه تلویزیونی ام‌تی‌وی نخست از پخش این ویدئوکلیپ پرهیز کرد. اما پس از حذف ۵ ثانیه از آن سرانجام حاضر شد که این ترانه را پخش کند.

### همکاری با اندرو ریجلی و التون جان

در سال ۱۹۹۱ جرج مایکل در فسیتوال عظیم راک در ریو دو ژانیرو، بار دیگر با اندرو ریجلی، دوست قدیمی اش در گروه Wham روی صحنه رفت و شایعه از سرگیری فعالیت‌های این گروه دو نفره سر زبان‌ها افتاد. اما در همان حد شایعه ماند و تحقق پیدا نکرد. در همان سال، جرج مایکل ترانه‌ای دوصدایی با التون جان منتشر کرد به نام Don't let the sun go down on me که در بریتانیا و ایالات متحده آمریکا، در راس رده‌بندی ترانه‌های پرفروش روز جای گرفت و درآمد بدست آمده از آن هم به سازمان‌های خیریه اهدا شد.

### همکاری با کویین

درسال ۱۹۹۲ یک سال بعد از درگذشت ستاره موسیقی فردی مرکوری، اعضای باقیمانده کویین تصمیم به برگزاری کنسرت بزرگداشت فردی مرکوری کردند.
ستاره‌های زیادی از جمله گانز اند روزز، التون جان، دیوید بویی، لایزا، متالیکا، اکستریم و … در این کنسرت شرکت داشته و به اجرا پرداختند.
جرج مایکل هم در این کنسرت حضور داشت و آهنگ‌هایی از جمله somebody to love و ۳۹' را اجرا کرد.

### آلبوم Five Live

در سال ۱۹۹۳ جرج مایکل آلبوم کوچکی متشکل از شش قطعه به انتشار رسوند به نام Five Live که با یاری لیسا استنسفیلد و اعضای باقی‌مانده گروه پرآوازه کوئین تهیه شده بود. درآمد حاصل از این آلبوم موفق هم به سازمانی خیریه که در زمینه مبارزه با بیماری ایدز فعال است، اختصاص پیدا کرد.

#### درگیری حقوقی

در ۱۹۹۴ او تلاش کرد همه قراردادهای خود با شرکت سونی میوزیک را فسخ کند زیرا عملکرد آن را «برده‌داری حرفه‌ای» و استثمار هنرمندان می‌نامید. همچنین این شرکت را متهم کرد که برای آلبوم «بی‌تعصب گوش کن» به خوبی بازاریابی نکرده‌است. اما در دادگاه شکست خورد و مجبور شد به تعهدات خود در قبال سونی عمل کند و دو آهنگ دیگر برای این شرکت ضبط کند. بر اساس حکم دادگاه، قرارداد بین آن‌ها در سال ۱۹۹۵ فسخ شد و اعتبار آن به این ترتیب ۱۰ سال زودتر از موعد مقرر به پایان رسید.

#### آلبوم Older

مایکل در حال اجرا کنسرت در سال ۲۰۰۶
پس از آن، جورج مایکل با شرکت دریم‌ورکس رکوردز و ویرجین رکوردز قرارداد بست و آلبوم بعدی خود را در سال ۱۹۹۶ به نام "پیرتر" "Older" منتشر کرد. این آلبوم از لحاظ سبک و حال و هوا با آلبوم‌های قبلی تفاوت داشته و رنگ و بوی موسیقی سول در آن به خوبی محسوس بود. جرج مایکل بسیاری از کارهای این آلبوم مانند شعر ترانه نوشت، آهنگ ساخت، تنظیم کرد، نوازندگی خیلی از سازها را خود انجام داد و تا اندازه زیادی هم نقش تهیه‌کننده را ایفا کرد. منتقدان در مجموع نظری مثبت دربارهٔ آلبوم "Older" نداشتند، اما این آلبوم در بین دوستداران پاپ، به ویژه طرفداران خود جرج مایکل مورد استقبال قرار گرفت و از لحاظ فروش هم موفق بود. علی‌رغم نقدهای منفی، آلبوم Older چندین جایزه صفحه طلایی و پلاتین دریافت کرد و یکی از قطعات این آلبوم به نام "Jesus to a child" و "Fast love" که در قالب سی دی تک‌آهنگی به بازار آمد، در بریتانیا قله رده‌بندی ترانه‌های پرفروش روز را فتح کرد. اما فروش این آلبوم در آمریکا به یک میلیون نسخه هم نرسید.

### المپیک ۲۰۱۲

مایکل در اختتامیه بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۲ در لندن آهنگ تازه‌ای از خود به نام «نور سفید» (The white light) را اجرا کرد. او در این ترانه دربارهٔ تجربه نزدیک شدنش به مرگ می‌گوید.

درگذشت
------

وی در تاریخ ۲۵ دسامبر ۲۰۱۶ در منزلش در گورینگ آن تمز آکسفوردشر و در خواب درگذشت. او ۵۳ ساله بود و علت مرگ در هنگام اعلامِ خبر درگذشتش، مشخص نبود. مدیر برنامه‌اش اظهار داشت که او دچار نارسایی قلب شده‌است.آزمایش‌های بیشتری انجام شد تا یک کارشناس ارشد علت درگذشت او را ناشی از علل طبیعی و نارسایی قلبی دانست.

مراسم بزرگداشت
--------------

در مراسم جایزه گرمی ۲۰۱۷ و در حضور برترین خوانندگان جهان ادل در اجرایی تأثیرگذار یکی از ترانه‌های او را به نام Fastlove اجرا کرد.

سپس کریس مارتین در مراسم بریت اواردز ۲۰۱۷ با اجرای آهنگ Different corner از جرج مایکل به خواننده فقید ادای احترام کرد.

### واکنش‌ها دربارهٔ مرگ جرج مایکل

اندرو ریجلی دوست قدیمی و خواننده دیگر گروه وام! در واکنش به درگذشت جورج مایکل گفت که با درگذشت او «دلشکسته» شده‌است.

#### التون جان

التون جان هم در صفحه اینستاگرام خود نوشت که؛ درگذشت «دوست عزیز و بسیار مهربان و بخشنده» او را در شوک عمیقی فرو برده‌است.

جیمز کوردن

من جرج مایکل را تا زمانی که به خاطر میاوردم دوست داشته‌ام، او همیشه جلوتر از زمان بود.

الن دی جنرس

من در مورد درگذشت دوستم جرج مایکل شنیدم، اون چنین استعداد درخشانی بود، بسیار غمگینم.

درگذشت خواهر
------------

در اتفاقی عجیب خواهر بزرگ جُرج مایکل «ملانیا» در سومین سالگرد درگذشت برادرش ۲۵ دسامبر ۲۰۱۹ از دنیا رفت.
او طراحی لباس و صحنه ویدئوهای برادرش را بر عهده داشت و در تورهای جهانی کنسرت‌های جرج مایکل به همراه او بود.
مراسم خاکسپاری ملانیا هم به مانند برادرش کاملاً خصوصی و بدون پوشش خبری برگزار شد.

کمک‌های بشر دوستانه
-------------------

پس از مرگ او بسیاری از موسسات خیریه نشان دادند که جرج مایکل در طول سال‌های گذشته به آن‌ها کمک کرده

بنیانگذار و رئیس یکی از موسسات خیریه گفته‌است که مایکل در طول سال‌ها به آن‌ها میلیونها پوند به خاطر حمایت از کودکان و بیماران سرطانی و… اهدا کرده و می‌گوید او در سال ۱۹۹۶ امتیاز آهنگ Jesus to a child را برای حمایت از Terrence Higgins به خیریه اهدا کرده‌است.

آلبوم‌ها
--------

* *ایمان* (۱۹۸۷)
* بی‌تعصب بشنو (۱۹۹۰)
* *پیرتر* (۱۹۹۶)
* *ترانه‌هایی از سده پیشین* (۱۹۹۹)
* *شکیبایی* (۲۰۰۴)

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه جورج مایکل
* وبگاه طرفداران جورج مایکل

پانویس
------

1. ↑  "Troubled personal life of pop superstar George Michael". *Sky News*. December 27, 2016. Retrieved December 27, 2016.
2. ↑  "KEEPING FAITH! WARNER CHAPPELL MUSIC RENEWS PUBLISHING DEAL WITH GEORGE MICHAEL'S ESTATE". *PRN* (Press release). Archived from the original on 3 February 2023. Retrieved 3 February 2023.
3. ↑
4. ↑  "The 20 best male singers of all time, ranked in order of pure vocal ability". Smooth Radio. 9 April 2020. Archived from the original on 23 October 2021. Retrieved 5 July 2021.
5. ↑  "George Michael's Style: Remembering His Top 5 Iconic Looks". *Billboard*. 27 December 2016. Archived from the original on 26 October 2021. Retrieved 6 July 2021.
6. ↑  "Pop icon George Michael was a music video master". *Mashable*. 25 December 2016. Archived from the original on 26 October 2021. Retrieved 6 July 2021.
7. ↑  "George Michael spotted on rare outing with boyfriend Fadi Fawaz in Switzerland... before taking to Twitter to hit back at claims he 'was addicted to crack cocaine'".
8. 1 2  "Singer-Songwriter George Michael Dies at 53". *The Hollywood Reporter*. Retrieved 26 December 2016.
9. ↑  "Ex-Wham singer George Michael dies". BBC. 25 December 2016. Retrieved 25 December 2016.
10. ↑  "George Michael dies of suspected heart failure" (به انگلیسی). Sky News. Retrieved 26 December 2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***جرج مایکل*** موجود است. |

منابع
-----

* جورج مایکل؛ فراز و نشیب یک ستاره بی‌بی‌سی فارسی، ۶ دی ۱۳۹۵
* جورج مایکل، ستاره موسیقی پاپ درگذشت بی‌بی‌سی فارسی، ۶ دی ۱۳۹۵

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جرج مایکل موجود است. |

* وبگاه رسمی
* جرج مایکل در IMDb
* جرج مایکل در آل‌میوزیک ویرایش در ویکی‌داده
* ترانه‌شناسی جرج مایکل در دیسکاگز

| * ن
* ب
* و
جرج مایکل |
| --- |
| آلبوم‌های استودیویی | 
* *ایمان*
* *بی‌تعصب بشنو جلد ۱*
* *پیرتر*
* *ترانه‌هایی از سده پیشین*
* *شکیبایی*

 |
| آلبوم‌های کنسرتی | 
* *سمفونیکا*

 |
| آلبوم‌های گردآوری‌شده | 
* *Ladies & Gentlemen: The Best of George Michael*
* *بیست و پنج*

 |
| آلبوم‌های ای‌پی | 
* *پنج زندگی*

 |
| ترانه‌ها | 

|  |
| --- |
| 
* "نجوای بی‌پروا"
* "A Different Corner"
* "I Want Your Sex"
* "روز سخت"
* "ایمان"
* "Father Figure"
* "One More Try"
* "میمون"
* "Kissing a Fool"
* "Praying for Time"
* "Waiting for That Day"
* "Mother's Pride"
* "Freedom! '90"
* "Heal the Pain"
* "Cowboys and Angels"
* "Too Funky"
* "Killer"/"Papa Was a Rollin' Stone"
* "Jesus to a Child"
* "Fastlove"
* "Spinning the Wheel"
* "پیرتر"
* "Star People '97"
* "You Have Been Loved"/"The Strangest Thing '97"
* "Outside"
* "Freeek!"
* "Shoot the Dog"
* "شگفت‌انگیز"
* "Flawless (Go to the City)"
* "Round Here"
* "John and Elvis Are Dead"
* "An Easier Affair"
* "December Song (I Dreamed of Christmas)"
* "True Faith"
* "You and I"
* "White Light"
* "Let Her Down Easy"

 |
| دونفره‌ها | 
* "Wrap Her Up"
* "I Knew You Were Waiting (For Me)"
* "Don't Let the Sun Go Down on Me"
* "Waltz Away Dreaming"
* "As"
* "If I Told You That"
* "This Is Not Real Love"
* "Heal the Pain"

 |

 |
| ویدیوها | 
* *ایمان*
* *جرج مایکل*
* *Ladies & Gentlemen: The Best of George Michael*
* *Twenty Five*
* *George Michael Live in London*

 |
| تورهای کنسرتی | 
* *Faith World Tour*
* *Cover to Cover tour*
* *25 Live*
* *Live in Australia*
* *Symphonica Tour*

 |
| مقالات مرتبط | 
* وام!
* *Panayiotou and others v Sony Music Entertainment (UK) Ltd.*
* *Eli Stone*

 |
| 
* Book
* رده:جورج مایکل

 |

| جایزه‌های جرج مایکل |
| --- |
| 

| * ن
* ب
* و
هنرمند برتر پایان سال *بیلبورد* |
| --- |
| ۱۹۸۱–۱۹۹۹ | 
* ۱۹۸۱: آرئی‌او اسپیدواگن
* ۱۹۸۲: The Go-Go's
* ۱۹۸۳: مایکل جکسون
* ۱۹۸۴: لایونل ریچی
* ۱۹۸۵: مدونا
* ۱۹۸۶: ویتنی هیوستون
* ۱۹۸۷: بون جووی
* ۱۹۸۸: جرج مایکل
* ۱۹۸۹: نیو کیدز آن د بلاک
* ۱۹۹۰: نیو کیدز آن د بلاک
* ۱۹۹۱: ماریا کری
* ۱۹۹۲: گارث بروکس
* ۱۹۹۳: گارث بروکس
* ۱۹۹۴: ایس آو بیس
* ۱۹۹۵: تی‌ال‌سی
* ۱۹۹۶: آلانیس موریست
* ۱۹۹۷: لیان رایمز
* ۱۹۹۸: آشر
* ۱۹۹۹: بکستریت بویز

 |
| ۲۰۰۰–۲۰۱۹ | 
* ۲۰۰۰: دستینیز چایلد
* ۲۰۰۱: دستینیز چایلد
* ۲۰۰۲: نلی
* ۲۰۰۳: فیفتی سنت
* ۲۰۰۴: آشر
* ۲۰۰۵: فیفتی سنت
* ۲۰۰۶: کریس براون
* ۲۰۰۷: ایکان
* ۲۰۰۸: کریس براون
* ۲۰۰۹: تیلور سوئیفت
* ۲۰۱۰: لیدی گاگا
* ۲۰۱۱: ادل
* ۲۰۱۲: ادل
* ۲۰۱۳: برونو مارس
* ۲۰۱۴: وان دایرکشن
* ۲۰۱۵: تیلور سوئیفت
* ۲۰۱۶: ادل
* ۲۰۱۷: اد شیرن
* ۲۰۱۸: دریک
* ۲۰۱۹: پست مالون

 |
| ۲۰۲۰ | 
* ۲۰۲۰: پست مالون
* ۲۰۲۱: دریک
* ۲۰۲۲: بد بانی
* ۲۰۲۳: تیلور سوئیفت

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه گرمی آلبوم سال |
| --- |
| ۱۹۵۹–۱۹۷۹ | 
* *The Music from Peter Gunn* – هنری مانچینی (۱۹۵۹)
* *Come Dance with Me!* – فرانک سیناترا (۱۹۶۰)
* *The Button-Down Mind of Bob Newhart* – باب نیوهارت (۱۹۶۱)
* *Judy at Carnegie Hall* – جودی گارلند (۱۹۶۲)
* *The First Family* – Vaughn Meader (۱۹۶۳)
* *The Barbra Streisand Album* – باربارا استرایسند (۱۹۶۴)
* *Getz/Gilberto* – استن گتز و ژوآو ژیلبرتو (۱۹۶۵)
* *September of My Years* – فرانک سیناترا (۱۹۶۶)
* *A Man and His Music* – فرانک سیناترا (۱۹۶۷)
* *گروه کلوپ بی‌کسان گروهبان فلفل* – بیتلز (۱۹۶۸)
* *By the Time I Get to Phoenix* – گلن کمبل (۱۹۶۹)
* *Blood, Sweat & Tears* – بلاد، سوئت اند تیرز (۱۹۷۰)
* *Bridge over Troubled Water* – سایمون و گارفانکل (۱۹۷۱)
* *Tapestry* – کارول کینگ (۱۹۷۲)
* *The Concert for Bangladesh* – هنرمندان مختلف (۱۹۷۳)
* *Innervisions* – استیوی واندر (۱۹۷۴)
* *Fulfillingness' First Finale* – استیوی واندر (۱۹۷۵)
* *Still Crazy After All These Years* – پل سایمون (۱۹۷۶)
* *Songs in the Key of Life* – استیوی واندر (۱۹۷۷)
* *شایعات* – فلیتوود مک (۱۹۷۸)
* *تب شب یکشنبه (موسیقی متن)* – هنرمندان مختلف (۱۹۷۹)

 |
| ۱۹۸۰–۲۰۰۰ | 
* *خیابان ۵۲ام* – بیلی جوئل (۱۹۸۰)
* *Christopher Cross* – کریستوفر کراس (۱۹۸۱)
* *فانتزی دو برابر* – جان لنون و یوکو اونو (۱۹۸۲)
* *Toto IV* – توتو (گروه موسیقی) (۱۹۸۳)
* *تریلر* – مایکل جکسون (۱۹۸۴)
* *Can't Slow Down* – لایونل ریچی (۱۹۸۵)
* *No Jacket Required* – فیل کالینز (۱۹۸۶)
* *Graceland* – پل سایمون (۱۹۸۷)
* *درخت جاشوا* – یوتو (۱۹۸۸)
* *ایمان* – جرج مایکل (۱۹۸۹)
* *Nick of Time* – بانی ریت (۱۹۹۰)
* *Back on the Block* – کوئینسی جونز و هنرمندان مختلف (۱۹۹۱)
* *Unforgettable... with Love* – ناتالی کول (۱۹۹۲)
* *Unplugged* – اریک کلپتون (۱۹۹۳)
* *بادیگارد* – ویتنی هیوستون (۱۹۹۴)
* *MTV Unplugged* – تونی بنت (۱۹۹۵)
* *قرص کوچک دندانه‌دار* – آلانیس موریست (۱۹۹۶)
* *افتادن در دام تو* – سلین دیون (۱۹۹۷)
* *Time Out of Mind* – باب دیلن (۱۹۹۸)
* *بد تحصیلی لورین هیل* – لارین هیل (۱۹۹۹)
* *Supernatural* – سانتانا (۲۰۰۰)

 |
| ۲۰۰۱–۲۰۱۹ | 
* *Two Against Nature* – استیلی دن (۲۰۰۱)
* *O Brother, Where Art Thou? Soundtrack* – هنرمندان مختلف (۲۰۰۲)
* *Come Away with Me* – نورا جونز (۲۰۰۳)
* *Speakerboxxx/The Love Below* – Outkast (۲۰۰۴)
* *Genius Loves Company* – ری چارلز و هنرمندان مختلف (۲۰۰۵)
* *چگونه یک بمب اتمی را خنثی کنیم* – یوتو (۲۰۰۶)
* *پیمودن راه دراز* – دیکسی چیکس (۲۰۰۷)
* *River: The Joni Letters* – هربی هنکاک (۲۰۰۸)
* *Raising Sand* – رابرت پلنت و الیسون کراوس (۲۰۰۹)
* *بی‌باک* – تیلور سوئیفت (۲۰۱۰)
* *حومه شهرها* – آرکید فایر (۲۰۱۱)
* *۲۱* – ادل (۲۰۱۲)
* *بابل* – مامفرد اند سانز (۲۰۱۳)
* *حافظه‌های تصادفی* – دفت پانک (۲۰۱۴)
* *Morning Phase* – بک هانسن (۲۰۱۵)
* *۱۹۸۹* – تیلور سوئیفت (۲۰۱۶)
* *۲۵* – ادل (۲۰۱۷)
* *جادوی ۲۴ قیراطی* – برونو مارس (۲۰۱۸)
* *ساعت طلایی* – کیسی ماسگریوز (۲۰۱۹)

 |
| ۲۰۲۰–اکنون | 
* *وقتی همه می‌خوابیم، کجا می‌ریم؟* – بیلی آیلیش (۲۰۲۰)
* *فولکلور* – تیلور سوئیفت (۲۰۲۱)

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه پیشگام ویدئو مایکل جکسون |
| --- |
| 
* بیتلز و ریچارد لستر (۱۹۸۴)
* دیوید بویی (۱۹۸۴)
* دیوید برن (۱۹۸۵)
* راسل مالکهی (۱۹۸۵)
* Godley & Creme (۱۹۸۵)
* مدونا (۱۹۸۶)
* زبیگنیف ریپچینسکی (۱۹۸۶)
* پیتر گابریل (۱۹۸۷)
* جولین تمپل (۱۹۸۷)
* مایکل جکسون (۱۹۸۸)
* جرج مایکل (۱۹۸۹)
* جنت جکسون (۱۹۹۰)
* بون جووی و وین ایشام (۱۹۹۱)
* گانز ان روزز (۱۹۹۲)
* رولینگ استونز (۱۹۹۴)
* تام پتی (۱۹۹۴)
* آر.ئی.ام. (۱۹۹۵)
* ال ال کول جی (۱۹۹۷)
* مارک رومنک (۱۹۹۷)
* بیستی بویز (۱۹۹۸)
* رد هات چیلی پپرز (۲۰۰۰)
* یوتو (۲۰۰۱)
* دورن دورن (۲۰۰۳)
* هایپ ویلیامز (۲۰۰۶)
* بریتنی اسپیرز (۲۰۱۱)
* جاستین تیمبرلیک (۲۰۱۳)
* بیانسه (۲۰۱۴)
* کانیه وست (۲۰۱۵)
* ریانا (۲۰۱۶)
* پینک (۲۰۱۷)
* جنیفر لوپز (۲۰۱۸)
* میسی الیوت (۲۰۱۹)

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه موسیقی ام‌تی‌وی اروپا برای بهترین کارگردانی |
| --- |
| 
* تیم نیومن (۱۹۸۴)
* ژان موندینو (۱۹۸۵)
* استیو بارون (۱۹۸۶)
* استفان آر جانسون (۱۹۸۷)
* اندی موراهان و جرج مایکل (۱۹۸۸)
* دیوید فینچر (۱۹۸۹)
* دیوید فینچر (۱۹۹۰)
* تارسم سینگ (۱۹۹۱)
* مارک فنسکه (۱۹۹۲)
* مارک پلینگتون (۱۹۹۳)
* جک اسکات (۱۹۹۴)
* اسپایک جونز (۱۹۹۵)
* جاناتان دیتون و ولری فاریس (۱۹۹۶)
* بک هانسن (۱۹۹۷)
* یوناس اوکرلوند (۱۹۹۸)
* اسپایک جونز (۱۹۹۹)
* جاناتان دیتون و ولری فاریس (۲۰۰۰)
* اسپایک جونز (۲۰۰۱)
* جوزف کان (۲۰۰۲)
* جیمی تراوز (۲۰۰۳)
* مارک رومنک (۲۰۰۴)
* ساموئل بایر (۲۰۰۵)
* رابرت هیلز (۲۰۰۶)
* ساموئل بایر (۲۰۰۷)
* اریکا بادو و کریس رابینسون (۲۰۰۸)
* مارک وب (۲۰۰۹)
* فرانسیس لارنس (۲۰۱۰)
* آدام یاچ (۲۰۱۱)
* رومن گاوراس (۲۰۱۲)
* دیوید فینچر (۲۰۱۳)
* دانیل کوان و دانیل شاینرت (۲۰۱۴)
* کالین تیلی (۲۰۱۵)
* ملینا متسوکس (۲۰۱۶)
* دیو میرز (کارگردان) و لیتل هومیز (۲۰۱۷)
* هیرو مورایی (۲۰۱۸)
* کالماتیک (۲۰۱۹)
* تیلور سوئیفت (۲۰۲۰)
* لیل ناز اکس و تانو موینو (۲۰۲۱)
* تیلور سوئیفت (۲۰۲۲)

 |

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* ایتالیا
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* کره
* کرواسی
* هلند
* لهستان
* سوئد

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |