یک **رابط وجهی** (به انگلیسی: modal connective) یا **عملگر وجهی** (به انگلیسی: modal operator) یک رابط منطقی برای منطق وجهی است. این عملگر از روی گزاره‌ها، گزاره جدیدی می‌سازد. در کل، یک عملگر وجهی این ویژگی «صوری» را دارد که بدون «تابع صحت» می‌باشد، این موضوع به معنی آن است که: «مقدار صحیح برای فرمول ترکیبی بعضی اوقات به عواملی غیر از مقدار صحیح واقعی اعضای خود بستگی دارد».

اما در حالت منطق وجهی صحت‌گرا، یک عملگر وجهی می‌تواند از نظر یک مفهوم دیگر «تابع صحت‌دار» نامیده شود: یعنی این منطق تنها به توزیع مقادیر صحیح در بین جهان‌های امکان‌پذیر (واقعی یا غیرواقعی) حساس است.

در نهایت، یک عملگر وجهی «به صورت شهودی» توسط بیان «نگرش‌های وجهی» درباره گزاره‌ای که درباره آن عملگر بکار رفته است، مشخص می شود (مثل ضرورت، امکان، باور، یا دانش).

تفسیر وجه ها
------------

راه‌های زیادی برای تفسیر عملگرهای وجهی در منطق وجهی وجود دارد، که شامل صحت‌گرا، مجوزگرا، ارزش‌گرا، دانش‌گرا و باورگرا می باشد.

### صحت‌گرا (Alethic)

عملگرهای وجهی صحت‌گرا (عملگرهای نوع M) وضعیت اساسی جهان ممکن (بخصوص علیت، پراسنجه‌های فضا-زمانی، و ظرفیت عملکرد افراد) را تعیین می‌کنند. این عملگرها امکان‌پذیری، غیرممکن بودن، و لزوم اعمال، وضعیت امور، وقایع، مردم، و کیفیت‌ها را در جهان ممکن نشان می‌دهند.

### مجوزگرا (Deontic)

عملگرهای وجهی مجوزگرا (عملگرهای نوع P) روی ساخت جهان ممکن به صورت نرم های توصیفی (proscriptive) یا نسخه‌ای (prescriptive) تاثیر می‌گذارند؛ یعنی این نوع عملگرها مشخص می‌کنند که چه چیزی ممنوع است، یا چه چیز مجاز است، یا چه چیز الزامی است.

### ارزش‌گرا (Axiological)

عملگرهای وجهی ارزشی (عملگر نوع G) موجودیت‌های جهان را به ارزش و ضد ارزش تبدیل می‌کنند. این ارزش‌ها از نظر یک گروه اجتماعی، یا یک فرهنگ، یا یک دوره تاریخی نگریسته می شوند. وجه های ارزشی طبقه‌های بسیار ذهنی هستند: یعنی چیزی که برای یک فرد خوب است می‌تواند برای دیگری بد درنظر گرفته شود.

### دانش‌گرا (Epistemic)

عملگرهای وجهی دانش‌گرا (عملگرهای نوع K) دانش، نادانی، و باور را در جهان ممکن بازنمایی می‌کنند.

### باورگرا (Doxastic)

عملگرهای وجهی باورگرا، اعتقادهای موجود در عبارات را بیان می‌کنند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Modal operator". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2019-05-14.

| * ن
* ب
* و
علم منطق |
| --- |
| تاریخ | 
* + عمومی
* چینی
* یونانی
* هندی
* اسلامی

 |
| مقالات اصلی | 
* + خرد
* منطق فلسفی
* فلسفه منطق
* منطق ریاضی
* فرامنطق
* زبَر-منطق
* منطق در علوم رایانه

 |
| مفاهیم منطق | 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| استدلالی | 
* + قیاسی
* استقرائی
* معکوس

 |
| محتواگرا | 
* + گزاره
* استنتاج
* برهان
* اعتبارمندی
* قانع‌کنندگی
* منطق ترم
* تفکر نقادانه
* مغالطه
* قیاس
* نظریهٔ برهان‌آوری

 |
| ریاضی | 
* + عبارت
* عبارت خوش‌ساخت
* مجموعه
* عنصر
* رده
* اصل موضوع
* قضیه
* برهان
* تعبیرات
* سازگاری
* درستی
* کاملیت
* تصمیم‌پذیری
* انجام‌پذیری
* استقلال
* زبان صوری
* دستگاه صوری
* دستگاه قیاسی
* نظریهٔ مجموعه
* نظریهٔ برهان
* نظریهٔ مدل
* نظریهٔ بازگشتی
* نظریهٔ انواع
* نحو
* معناشناسی
* دنباله معنایی
* دنباله نحوی

 |
| گزاره‌ای | 
* + توابع بولی
* حساب مسندات تکین
* حساب گزاره‌ای
* ادات منطقی
* جدول ارزش

 |
| محمولات | 
* + منطق دسته یکم
* سورها
* منطق دسته دوم

 |
| موجهات | 
* + تکلیفی
* شناختی
* زمانمند
* اعتقادی

 |
| غیرکلاسیک‌های دیگر | 
* محاسبه‌پذیری
* فازی
* خطی
* ربط
* نایک‌نوا

 |

 |
| مجادله‌ها | 
* + ناهماهنگی‌پذیری
* دودُرُستی
* منطق شهودگرایانه
* متناقض‌نماها
* خلاف‌آمدها
* تجربی بودن منطق

 |
| افراد اصلی | 
* ابن النفیس
* ابن تیمیه
* ابن حزم
* ابن رشد
* ابن سینا
* ارسطو
* برتراند راسل
* اسکولم
* بول
* پئانو
* پاتنم
* پانینی
* پولس ایرانی
* پیرس
* تارسکی
* تورینگ
* چرچ
* دارماکیرتی
* دیگناگه
* شهاب‌الدین یحیی سهروردی
* غزالی
* فارابی
* فخر رازی
* فرگِه
* کارناپ
* کانادا
* کانتور
* کریپکه
* کِنْدی
* کواین
* گنتزن
* گوتاما
* گودل
* لطفی زاده
* موتزی
* ناگارجونه
* هیلبرت
* وایت‌هد

 |
| فهرست‌ها | 
* + منطق‌دانان
* قواعد استنتاج
* متناقض‌نماها
* سفسطه‌ها
* عمومی
* جدول نمادها

 |
| 
* رده
* نوشتارهای ناتمام
* نوشتارهای ناتمام منطق ریاضی

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد منطق است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |