recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**وابستگی به فروشنده** یا **گیرکردگی به فروشنده** (به انگلیسی: Vendor lock-in) یا انحصارطلبی توسط فروشنده، شرایطی است که در آن خریدار به فروشنده وابسته است و قادر نیست کالا یا خدمات مورد نیاز خویش را از فروشندهٔ دیگری تهیه کند، زیرا فروشنده اول با روش‌هایی معمولاً ناسالم خریدار را مجبور به خرید کالا یا خدمات خود می‌کند.

سیم لاکینگ (sim locking)
فروشنده با فروش کالایی که فقط با استفاده از سرویس او قابل استفاده می‌باشد یا به تعبیر بهتری با استفاده از سیم کارت خود فروشنده است که گوشی خاصی کار می‌کند. این گوشی‌ها معمولاً به صورت محدود به یک سیم کارت خاص ساخته شده و با جایگزینی سیم کارت شرکت دیگری از کار می افتند. به این روش که مشتری را با قفل سیم کارتی به فروشنده ای خاص وصل می‌کند سیم لاکینگ گفته می‌شود. مثلاً سیم کارتهای وودافون در انواع گوشی‌های ارائه شده هنگام خرید از وودافون با هم کار می‌کنند و با جایگزینی سیم کارت گوشی با سیم مثلاً شرکت اورنج گوشی آنتن دهی خود را از دست می‌دهد.

اتومبیل (automobiles)
در مورد اتومبیل‌ها ممکن است سازنده بخشی از رادیو پخش و سیستم استریو خودرو را طوری طراحی کند که مثلاً با تعویض بخشی از رادیو پخش یا سیستم استریو شما نمی‌توانید کل پخش اتومبیل خود را بهبود ببخشید یا ممکن است با تعویض بخشی از آن کل مجموعه استریو از کار بیفتد پس خریدار مجبور است یا از استریو خودرو خود استفاده کند یا بدلایل فنی برای بهبود صدای پخش اتومبیل به فروشنده اصلی مراجعه و سیستم را تعویض نمایند. با این کار مشتری شما به شما قفل شده‌است.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد علم اقتصاد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |




1. ↑  "Vendor lock-in". *OpenSource* (به انگلیسی). Retrieved 2022-06-30.
**درون‌مایه** یا مضمون دیدگاهی است که از خواندن داستان دریافت می‌شود. مضمون موضوع، مسئله یا پرسشی است که با اشارهٔ مستقیم یا غیرمستقیم در روایت تکرار می‌شود. مضمون و بن‌مایه دو شکل رایج تکرار روایی هستند. بیش‌تر مواقع بن‌مایه‌ها ملموس‌اند و مضامین انتزاعی.

در داستان کوتاه
---------------

درون‌مایه در داستان کوتاه اهمیت ویژه‌ای دارد. داستان کوتاه باید درون‌مایه واحدی داشته باشد. درون‌مایه هماهنگ‌کننده سایر عناصر داستان است. جمال میرصادقی دربارهٔ تعریف درون‌مایه می‌نویسد:

> درون‌مایه، مضمون یا تم، فکر اصلی و مسلط هر اثر ادبی است. خط یا رشته‌ای که در خلال اثر کشیده می‌شود و وضعیت و موقعیت‌های داستان را به هم پیوند می‌دهد. به بیانی دیگر، درون‌مایه را به عنوان فکر و اندیشه حاکمی تعریف کرده‌اند که نویسنده در داستان اعمال می‌کند؛ و به همین جهت است که می‌گویند درون‌مایه هر اثری جهت فکری و ادراکی نویسنده‌اش را نشان می‌دهد.
> 
> 

تشخیص درون‌مایه در یک داستان کوتاه پیچیده است. نویسندگان غالباً ترجیح می‌دهند که درون‌مایه را واضح به خواننده تحمیل نکنند و خواننده باید با خواندن داستان درون‌مایه را درک کند، گاهی اندیشهٔ مسلط بر داستان، در قالب سخنان شخصیت‌های داستان (به ویژه قهرمان-شخصیت اول-) نقل می‌شود. پیرنگ، زاویه ی دید، توصیف‌ها، عنوان داستان، لحظات کلیدی و تأکیدهای نمادین معمولاً شواهد خوبی برای یافتن معنای داستان به‌شمار می‌رود.
درون‌مایه، یکی از عناصر اصلی داستان کوتاه است، اما برخی از داستان‌ها فاقد این عنصر هستند، مانند داستان‌های جنایی و پلیسی یا داستان‌های ترسناک که هدف آن‌ها صرفاً سرگرمی مخاطب است.

جستارهای وابسته
---------------

* عناصر داستان
* بن‌مایه
* نقش مایه
* نقش مایه (معماری)

منابع
-----

1. ↑  ابوت، اچ. پورتر (۱۳۹۷). *سواد روایت*. ترجمهٔ رویا پورآذر و نیما م. اشرفی. تهران: اطراف. صص. ص٫ ۴۱۳. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۹۸۰۱۹-۰-۹.
2. ↑  
	* میرصادقی، جمال؛ عناصر داستان، تهران، سخن، ۱۳۸۵، چاپ پنجم
	* میرصادقی، جمال؛ عناصر داستان،
	* مستور، مصطفی؛ مبانی داستان کوتاه، تهران، مرکز، ۱۳۷۹، چاپ اول،

| * ن
* ب
* و
عناصر داستانی |
| --- |
|  •  پی‌رنگen •  راویen •  شخصیتen •  رخدادen •  توصیف •  درون‌مایهen •  فضا •  گفتگوen •  موضوعen •  افتen •  اوج •  گره‌گشاییen •  کشمکش •  گره‌افکنیen •  ساختارen •  آیرونی •  صحنه |

| * ن
* ب
* و
ادبیات داستانی |
| --- |
| گونه‌هایِ روایت | داستان، داستان کوتاه، داستانک، رمان، رمان کوتاه، داستان بلند، نمایش‌نامه، داستان، قصه، تراژدی، لطیفه، حکایت (فابل)، تمثیل |
**صالح محمد ریگستانی** (زاده: ۱۳۴۲ ولسوالی/شهرستان بازارک، ولایت/اُستان پنجشیر) سیاست‌مدار و نویسنده و نماینده مردم پنجشیر در دوره پانزدهم مجلس نمایندگان افغانستان است. او تاجیک تبار است.

زندگی‌نامه
----------

صالح محمد ریگستانی متولد ۱۳۴۲ از ولسوالی بازارک ولایت پنجشیرِ افغانستان است. او تحصیلات خود را در رشته علوم سیاسی در مقطع کارشناسی (لیسانس) از دانشگاه کابل به اتمام رسانده‌است.

ریگستانی در سال ۱۳۵۹ به نیروهای احمد شاه مسعود پیوست و وارد جبهه جنگ در برابر نیروهای شوروی و حکومت وقت شد، او در آن سال‌ها عضویت شورای نظار حزب جمعیت اسلامی را کسب کرد.

در اواخر دهه ۱۹۹۰ او وابسته نظامی دولت استاد ربانی در دوشنبه، تاجیکستان بود. بعد از سقوط طالبان، او به عنوان وابسته نظامی در مسکو، روسیه منصوب شد. او در انجا تا ۲۰۰۴ خدمت کرد.

در انتخابات مجلس افغانستان (۱۳۸۴)، او نماینده منتخب ولایت پنحشیر در ولسی جرگه شد و تا سقوط حکومت جمهوری افغانستان در ان خدمت کرد.

بعد از سقوط دولت توسط طالبان در سال ۱۴۰۰، او به پنجشیر رفت و زیر نظر احمد مسعود به جنگ علیه طالیان شروع کرد. فرمانده ریگستانی فعلا یکی از فرماندهان چریکی بلندپایه (مقاومت دوم) علیه طالبان است.

آثار
----

### مسعود و آزادی

صالح محمد ریگستانی نویسنده کتاب (مسعود و آزادی) است که در آن به این پرسش که چرا مسعود با شوروی ها در سال ۱۳۶۱ صلح کرد پاسخ می دهد. او می گوید که آتش بس با مشوره علما و فرماندهان صورت گرفت؛ و مسعود از این فرصت استفاده کرده جبهات خود را در شمال گسترش داد و شورای نظار را به وجود آورد.

### مسعود و جهاد

این کتاب در مورد وقایع سال ۱۳۵۸ نوشته شده است.

### مسعود و مبارزه

ریگستانی این کتاب را در سال ۱۳۹۹ منتشر کرد. این کتاب در مورد شخصیت و مبارزات آمرصاحب مسعود است.

  

### شهدای پنجشیر

این کتاب در مورد نام و مشخصات شهدای دوره جهاد و مقاومت است. تلاش ریگستانی این بوده تا معلومات را از سربازان و فرماندهان جبهات جمع آوری کند.

دیگر فعالیت‌ها
--------------

* رئیس بخش‌عملیاتی شورای نظار بین سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۷۵.
* آتشه نظامی در تاجیکستان بین سال‌های ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹.
* آتشه نظامی در روسیه بین سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۳.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست نمایندگان دوره پانزدهم مجلس افغانستان

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6  «صالح محمد ریگستانی». وب سایت رسمی پارلمان افغانستان. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اكتبر ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
2. 1 2 3  "Saleh Mohammad Registani". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2021-08-23.
3. ↑  *فرمانده مسعود، ژیلا بنی یعقوب، (چاپ چهارم ۱۳۹۹، نشر کتاب پارسه)*.
4. 1 2 3 4  *مسعود و مبارزه، صالح محمد ریگستانی،‌ (چاپ اول ۱۳۹۹، بنیاد شهید احمدشاه مسعود)*.
**امامزاده حیدر** مربوط به دوره صفوی است و در شهر ارجان (بهبهان کنونی)، واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۳۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنابر شواهد موجود خفته در این مزار حیدر بن داوود بن سجاد بن بدران بن فلاح بن محسن بن محمد المشعشعی نواده بزرگوار محمد بن امام موسی کاظم (علیه السلام) است که ظاهراً امیر بهبهان بوده که در اواسط قرن دهم هجری در بهبهان به شهادت رسیده است.

در كتابهاي تاريخي و انساب ازاين امامزاده واجب التعظيم معمولا با القابي چون اميرحيدر و امامزاده حيدر و يا آقاپيرحيدر و گاهي نيز با لفظ حيدر بن موسي بن جعفر ياد مي شود. همچنين از ايشان بنام امير حيدر بن موسي كاظم يا امامزاده حيدر فرزند بدون واسطه حضرت موسي كاظم عليه السلام و برادر حضرت فاطمه معصومه نام برده مي شود. و در كتاب كنزالانساب سید مرتضی ص 66 و بحر الانساب ص 56 و كتاب بقاع متبركه آمده : از برادران حضرت معصومه سلام ا... عليها ،حیدر و فضل در بهبهان آمده است. در كتاب امامزاده هاي ايران قسمت ((حاء)) و امامزاده هاي خوزستان آمده امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم در بهبهان است. در كتاب عزاداري سنتي اثر حسين معتمدي آمده امامزاده حيدربن موسي بن جعفر معروف به امامزاده حيدر در بهبهان است. امير تيمور گرگاني از ايشان بنام آقا پير حيدر نام برده است. در گویش محلی بهبهان از امامزاده حیدر (عليه السلام) بنامهای امیرحیدر و آقا پیرحیدر نیز یاد می شود. به قول از كتاب بقعه متبركه و همچنين روزنامه قدس مورخ 80/1/29 قول مشهور اين است امامزاده حيدر فرزند امام موسي كاظم (عليه السلام) از همراهان احمد بن موسي معروف به شاه چراغ بودند و به همراه برادرانش در سال 201 تا 203 عازم ايران شده. همچنين در خود آستان مقدس دو اثر تاريخي و زيبا موجود است. اثر پاي مبارك ايشان كه اثر ضربه زدن با بيل و قطع انگشت مبارك آن حضرت در آن نمايان است و در همين اثر، نشان خاتم مبارك ايشان كه به خط كوفي نوشته شده حيدر بن موسي بن جعفر نيز موجود مي باشد همچنين درب قديمي امامزاده حيدر (عليه السلام) كه بر روي آن اشعار آقاي مهدي مهدوي به خط آيت الله آخوند ملا فتح الله روحي پور نوشته شده است.

جستارهای وابسته
---------------

* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
مدار هالهاز دیدگاه قطبیاز دیدگاه استواییانیمیشن مسیر ماهوارهٔ سوهو در مدار هاله  
       زمین •         سوهو

مدارهای هاله، نقاط لاگرانژی L1، L2 یا L3 را مدار خود قرار می‌دهند (مدارها در نمودار نشان داده نشده‌اند).
**مدار هاله**. (به انگلیسی: Halo orbit) یک مدار تناوبی سه بعدی در نزدیکی یکی از نقاط L1، L2 یا L3 لاگرانژی در مسئله سه جسم مکانیک مداری است. اگرچه یک نقطهٔ لاگرانژ فقط یک نقطه در فضای خالی است، اما ویژگی خاص آن این است که می‌تواند مرکز مدار قرار بگیرد (مداری که تا مدتی برای یک جرم سوم؛ ماهواره، می‌تواند یک پارکینگ باشد). *مدارهای هاله* را می‌توان ناشی از تعامل بین کشش گرانشی دو بدن سیاره‌ای و کوریولیس و نیروی مرکزگرا بر روی یک فضاپیما دانست. مدار هاله در هر سیستم سه بدنه، به عنوان مثال، سیستم ماهواره‌ای خورشید-زمین-مدارگرد یا سیستم ماهواره‌ای کره زمین و ماه - گردشگر، وجود دارد. «خانواده» های مداوم هر دو مدار: هاله شمالی و جنوبی، در هر نقطهٔ لاگرانژ وجود دارند. از آنجا که *مدار هاله‌ها* ناپایدار هستند، برای نگهداری موقعیت مداری به نگه دارندهٔ ایستگاه نیاز است.

بیشتر ماهواره‌ها در *مدار هاله* ماهواره‌هایی هستند که برای هدف‌های علمی؛ مثلاً تلسکوپ‌های فضایی، به‌کار مشغولند.

تعریف و پیشینه
--------------

مدار هاله
رابرت دبلیو فرخار در پایان‌نامهٔ دکتری سال ۱۹۶۸ خود برای نخستین بار از نام «هاله» برای این مدارها استفاده کرد. او استفادهٔ فضاپیماها را در مدار هالهٔ خاص در سمت پنهان ماه (زمین-ماه L2) به عنوان ایستگاه رلهٔ ارتباطی برای مأموریت آپولو به سمت دور ماه پیشرفت داد. یک فضاپیما در چنین مدار هاله‌ای از دیدگاه مستمری؛ برای دیدن هم زمین و هم سمت دور ماه، برخوردار است. تا پایان پروژهٔ آپولو، هیچ ماهواره رله‌ای با آپولو پرتاب نشد، زیرا همه فرودهای انجام شده در سمت نزدیک ماه صورت گرفت.

جستارهای وابسته
---------------

* پرواز فضایی میان سیاره‌ای

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

منابع
-----

1. ↑  Farquhar, R. W. : "The Control and Use of Libration-Point Satellites", Ph.D. Dissertation, Dept. of Aeronautics and Astronautics, Stanford University, Stanford, California, 1968
2. ↑  Schmid, P. E. (June 1968). "Lunar Far-Side Communication Satellites" (PDF). NASA. Retrieved 2008-07-16.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Halo orbit». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۰.
***انیمهٔ سه تفنگدار*** (به ژاپنی: *Anime Sanjūshi* (アニメ三銃士؟)) انیمهای تلویزیونی برپایهٔ *رومانس‌های دارتانیان* اثر الکساندر دوما است که از اکتبر ۱۹۸۷ تا فوریهٔ ۱۹۸۹ پخش می‌شد. فیلم سینمایی ***سه تفنگدار: داستان آرامیس*** (به ژاپنی: アニメ三銃士 アラミスの冒険 (Anime San Jūshi: Aramisu no Bōken؟)) به عنوان دنبالهٔ مجموعه در مارس ۱۹۸۹ پخش شد.

کلیت داستان
-----------

دارتانیان شهر زادگاه خود را در استان گسکونی یه مقصد پاریس ترک می‌کند، تا به تفنگداران پادشاه یا محافظین کاردینال بپیوندد. در زمان ورود او، با آتوس، پورتوس و آرامیس، با شمشیر مبارزه می‌کند. حین مبارزه، نگهبان کاردینال، که فرمان منع دوئل پادشاه را اجرا می‌کنند، آن‌ها را متوقف می‌کند. پس از آن، دارتاینان با دیگران دوست می‌شوند و شعار «همه برای یک و یکی برای همه» را در پیش می‌گیرند.

صداپیشگان
---------

* دارتانیان: تاتسویا ماتسودا
* کنستانس بوناسیو: نوریکو هیداکا
* ژان: مایومی تاناکا
* آتوس: آکیرا کامیا
* آرامیس: ایکو یامادا
* پورتوس: ماسامیچی ساتو
* لوئی سیزدهم: هیدئوکی تاناکا
* ملکه آن: ماری اوکاموتو
* کاردینال ریشلیو: نوبو تاناکا
* ترویل: تسشو گندا
* روشفورت: شیگرو چیبا
* ژاک: تومومیچی نیشیمورا
* میلادی: فومی هیرانو
* کوبی: نائوکی تاتسوتا
* راوی: توشیکو ساوادا

مقایسه با رمان اصلی
-------------------

چندین تغییر در اقتباس از داستانِ الکساندر دوما برای ساخت مجموعهٔ تلویزیونی داده شده‌است. ماجرای این مجموعه در عرض چند ماه، به جای چند سال، اتّفاق می‌افتد، مثلاً داستان *مردی در ماسک آهنین* است که خیلی زودتر از روایت دوما اتفاق می‌افتد. دارتانیان در این مجموعهٔ تلویزیونی بسیار جوان‌تر است، علاوه بر آن آرامیس در این انیمه زنی است که برای پیوستن به تفنگداران و انتقام محبوب خود که جنایتکاری او را کشته، خود را به شکل یک مرد مبدل کرده‌است.

منابع
-----

1. ↑  日本放送協会. "アニメ三銃士｜NHKアニメワールド". *www6.nhk.or.jp*. Archived from the original on 28 January 2019. Retrieved 9 March 2019.

پیوند به بیرون
--------------

* *سه تفنگدار* (انیمه) در دانشنامهٔ انیمه نیوز نتورک
* *سه تفنگدار* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
یک نمودار از اشکال مختلف مدار کپلر و گریز از مرکز. آبی یک مسیر هذلولی (E> 1) است. سبز یک مسیر سهموی (= ۱ ه) است. قرمز یک مدار بیضی شکل است (0 <E <۱). خاکستری یک مدار دایره‌ای (E = ۰) است. (*e* = ۰).
**مدار کپلری** (به انگلیسی: Kepler orbit)، در مکانیک آسمان، یک مدار کپلری (یا مدار کپلر) توصیف حرکت یک جرم در حال چرخش به شکل یک بیضی، سهمی یا هذلولی است، که یک صفحهٔ مداری دو بُعدی در فضای سه بعدی می‌سازد. (مدار کپلری می‌تواند یک خط مستقیم نیز تشکیل دهد.) این توصیف تنها جاذبهٔ گرانشیِ «نقطه‌مانندِ» دو جرم را در نظر می‌گیرد، و دیگر پریشیدگی‌ها را که به دلیل فعل و انفعالات گرانشی با اجرام دیگر، کشیدن اتمسفر، فشارِ تابش خورشیدی، غیر کروی بودن نهاد مرکزی، و به همین ترتیب دیگر عوامل تأثیرگذار را در نظر نمی‌گیرد؛ بنابراین گفته می‌شود که این یک راه حل یک مورد خاص از مسئله دو جسم است که به عنوان مسئله کپلر شناخته شده‌است. به عنوان یک نظریه در مکانیک کلاسیک، اثرات نسبیت عام را هم به حساب نمی‌آورد.

جستارهای وابسته
---------------

* مسئله دو جسم

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kepler orbit». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ ژوئن ۲۰۱۶.
**دُم‌فَنَری‌ها** نوعی جانور شبیه به حشره هستند.
دم‌فنری‌ها یا پادُمان (Collembola) بزرگ‌ترین گروه از سه گروه شش‌پایان امروزی هستند که دیگر به عنوان حشره دسته‌بندی نمی‌شوند.

این راسته از شش‌پایان بی‌بال (آپتری‌گوتا) شش‌پایان بسیار کوچکی هستند که به دلیل همین کوچکی کمتر مورد توجه‌اند. در اکوسیستم‌های طبیعی مخصوصاً در خاک‌هایی که مقدار زیادی هوموس وجود داشته باشد جمعیت‌های بسیار بالایی دارند. گاهی در هر متر مکعب خاک حدود صد هزار از آن‌ها دیده می‌شود و در هر هکتار میلیون‌ها میلیون از این حشرات فعالیت می‌کنند.

در سطح زیری چهارمین حلقه شکم راسته پادُمان یک اندامی بنام فورکولا (Furcula) دیده می‌شود؛ و در روی زمین، سومین حلقه شکم در سطح زیری شکم اندام دیگری بنام رتیناکلوم (Retinaculum) وجود دارد. موقعی که حشره نیاز به جهش و حرکت دارد فورکولا از رتیناکلوم که به صورت یک اندام قلاب مانند است آزاد می‌شود و با خوردن به زمین جهش پیدا می‌کند. راسته پادُمان در طبیعت بسیار زیاد هستند گاهی بعضی از گونه‌های خانواده (Sminthuridae) مثل (Sminthurus viridis) تحت شرایطی تبدیل به آفت می‌شوند و ممکن است به گیاهان زینتی خسارت بزند.

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* لتونی
* ژاپن

 |

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی.

* Gillott, Cedric (2005). "Apterygote hexapods". Entomology (3rd ed.). Berlin: Springer. pp. 113–125.

1. ↑  Hexapoda
2. ↑  Entognatha
3. ↑  Collembola

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
هیروگلیفی که در معبد ستی یکم یافت شده و وسایل نقلیه امروزین را تداعی می‌کند.
نمایی دیگر از این سنگ‌نبشته
**هیروگلیف‌های بالگرد** (به انگلیسی: Helicopter hieroglyphs)، یا **هیروگلیف‌های ابیدوس**، نامی است که به سنگ‌نبشته‌ای داده‌اند که در معبد ستی یکم در ابیدوس کشور مصر یافت شده‌است. به نظر می‌رسد که در این سنگ‌نبشته، طرح‌هایی از بالگرد و دیگر وسایل نقلیهٔ امروزی به تصویر کشیده شده‌است. مصرشناسان این باور را رد می‌کنند و این پاریدولیا را زاییدهٔ دستکاری و پاک کردن جزئیات کلیدی از سنگ‌نبشتهٔ اصلی می‌دانند. این سنگ‌نبشته در ابتدا در دورهٔ ستی اول ساخته شد و سپس در دوره‌های بعدی از جمله رامسس دوم دوباره مورد استفاده قرار گرفته‌است و در این دوره کتیبه‌های دیگری نیز بر روی آن قرار گرفته که باعث حذف و تغییر برخی از جزئیات کتیبه شده و طرح فعلی بر جای مانده‌است.

معنا
----

این سنگ‌نبشته پیش از تغییر به بیان نام نبطی و نام شاهی ستی یکم پرداخته:

سپس بخش‌هایی از آن را با گچ پوشانده‌اند و نام نبطی و نام تاجگذاری رامسس دوم که فرزند ستی یکم بود را به جای آن نوشته‌اند:

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Abydos-Hieroglyphen». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای آلمانی*، بازبینی‌شده در ۵ مرداد ۱۳۹۳.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Helicopter hieroglyphs». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ مرداد ۱۳۹۳.
پارک ملت مشهد

دریاچه یخ‌زده پارک ملت مشهد در صبح یک روز زمستانی
**بوستان ملت مشهد**، یکی از مهم‌ترین بوستان‌های شهر مشهد می‌باشد که در غرب این شهر قرار گرفته‌است.

تاریخچه
-------

پارک ملت مشهد، قدیمی‌ترین بوستان شهر مشهد در سال ۱۳۴۳ و در دوره محمدرضاشاه با نام پارک آریامهر، در مکانی که آن زمان خارج شهر بود احداث گردید اما به دلیل توسعه شهری، این بوستان اکنون در بافت شهر مشهد قرار گرفته‌است.

لاله در بوستان ملت
استخر روباز پارک ملت مشهد

موقعیت
------

بوستان ملت، در غرب شهر مشهد و در حاشیه بزرگراه وکیل آباد و در ضلع شمال غربی تقاطع آزادی قرار گرفته‌است.  
میدان آزادی مشهد به دلیل همجواری با بوستان ملت از قدیم به عنوان «فلکه پارک» در میان مردم مصطلح بوده‌است.

ویژگی‌ها
--------

مساحت این بوستان ۷۲۰ هزار متر مربع (۷۲ هکتار) است و بیش از دوبرابر پارک لاله تهران و شامل بیش از ۳۵ هزار اصله درخت به قدمت چند ده ساله است. این بوستان از بزرگترین، قدیمی‌ترین و در عین حال دیدنی‌ترین بوستانهای مشهد و همچنین کشور به‌شمار می‌رود.

در ضلع شرقی این بوستان (همجوار تقاطع آزادی) دریاچهٔ بوستان قرار گرفته‌است که در پشت این دریاچه مجتمع جانبازان بوستان ملت راه اندازی شده‌است و به صورت ۲۴ ساعته به ۱۵۰ نفر از جانبازان قطع نخاعی خدمات ارائه می‌دهد. در مرکز بوستان ساختمان فرهنگی هنری امام رضا (ع) قرار دارد که شامل کتابخانه، کلاس‌های فرهنگی هنری، مسجد و… می‌باشد. در داخل بوستان ملت همچنین شهربازی قرار گرفته‌است که قدیمی‌ترین شهربازی مشهد محسوب می‌شود.

در ضلع غربی بوستان (همجوار منطقه آزادشهر) زمین‌های ورزشی بوستان قرار گرفته‌است. این زمین‌ها شامل بزرگترین استخر روباز مشهد به مساحت ۱۲۵۰ مترمربع (طول ۵۰ متر و عرض ۲۵ متر و با عمق ۱ تا ۳ متر) با گنجایش ۴۰۰ نفر، زمین چمن فوتبال، والیبال، بسکتبال، تنیس، پیست اسکیت و… می‌باشد. به علاوه دور تا دور بوستان، زمین مخصوص دویدن و ورزش قرار دارد.

«باغ رز» قسمتی سرپوشیده از بوستان و ویژهٔ بانوان است که دارای امکانات و تجهیزات ورزشی می‌باشد.

شهربازی
-------

چرخ و فلک پارک ملت
از قسمتهای مرکزی تا قسمتهای شرقی بوستان شهربازی قرار گرفته‌است. این شهربازی در سال ۱۳۵۱ خورشیدی احداث شد و اولین شهربازی مشهد به حساب می‌آید. این شهربازی تا به امروز تغییرات بسیار زیادی کرده‌است.
چرخ و فلک (فانفار) این شهر بازی با قطر ۸۰ متر بزرگترین چرخ و فلک خاورمیانه پس از عین دبی و سی و هشتمین چرخ و فلک مرتفع در دنیا می‌باشد. این چرخ و فلک ۲۵۰ تنی در سال ۱۳۸۴ به بهره‌برداری رسید و قادر است در هر دور خود ۴۵۰ نفر را تا ۸۰ متر بالا ببرد. لازم است ذکر شود، این چرخ فلک را بخش خصوصی، طی دو سال نصب و راه اندازی شده‌است و این مجموعه اولین دارنده استاندارد تجهیزات شهربازی در کشور است که از سال ۱۳۹۰ به عضویت اتحادیه جهانی IAAPA درآمده است.

منابع
-----

1. ↑  «شهربازی پارک ملت، شهربازی پارک ملت مشهد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بوستان ملت (مشهد) موجود است. |
صفحه ای از ویکرم سموت
**ویکرَم سموَت** یا **بیکرَم سموَت** (به هندی: विक्रम संवत्) یک تقویم هندی است که توسط ویکرمادیتیا امپراتور هندی بنا نهاده شده‌است. این گاهشماری در هند رایج است و در بنگلادش و نپال گاهشماری رسمی است.

تاریخچه
-------

ویکرم‌سموت به این دلیل مشهور است که بسیاری از متون باستانی و میانه از آن استفاده کرده‌اند ولی نه با نام ویکرما سموت بلکه این نام تنها پس از سده نهم ظهور پیدا کرده‌است. برای این تقویم از نام‌های دیگری همچون *کریتا* و *مالاوا* استفاده شده‌است.

### افسانه‌های ویکرمادیتیا

بر طبق یک سنت محبوب پس از آنکه پادشاه افسانه‌ای ویکرمادیتیا که در اوجائین اقامت داشت موفق شد ساکاها رو شکست دهد، دوره جدیدی به نام ویکرم سموت را بنا نهاد.

فرهنگ
-----

سال نوی باستانی ویکرم سموت یکی از جشن‌های نپال است. از ویژگی‌های آن دورهمی‌های خانوادگی و گروهی، آرزوهای خوب برای یکدیگر، شرکت در مراسم‌ها به امید نیک‌بخت شدن در سال جدید است.

محبوبیت
-------

ویکرم‌سموت یک تقویم قدیمی است و از قدیم توسط هندوها و سیک‌ها استفاده شده‌است.

سیستم تقویم
-----------

ویکرم سموت از نظر طراحی مفهومی شبیه تقویم یهودی است. بوداییان در هند در ابتدا از تقویم باستانی هندی و سپس از تقویم ویکرم‌سموت استفاده کردند ولی پس از آن از گاه‌شماری بودایی استفاده کردند.

منابع
-----

1. ↑  ترجمه از ویکی‌پدیای انگلیسی در ۷ می۲۰۱۰
2. ↑  Eleanor Nesbitt (2016). *Sikhism: a Very Short Introduction*. Oxford University Press. pp. 122–123. ISBN 978-0-19-874557-0.

| * ن
* ب
* و
گاه‌شماری‌ها |
| --- |
| اقسام کلی | 
* خورشیدی
* قمری (مَهی)
* شمسی–قمری

 |
| پرکاربرد | 
* نجومی
* چینی
* میلادی
* عبری
* هندو
* گاه‌شماری هجری (قمری - خورشیدی)

 |
| مورد استفاده | 
* اتیوپیایی
* ارمنی
* ایران (اوستایی نو - جلالی - هجری خورشیدی (رسمی - حسابی))
* بالی
* بربری
* بنگالی
* بودایی
* بهائی
* تایلندی
* ژاپنی
* آسوری
* سنتی برمه‌ای
* مغولی
* میلادی
* عبری
* قبطی
* کردی
* کره‌ای
* گرجی
* ویتنام
* هجری قمری (هلالی - قراردادی)
* هند (هندو - ملی - ویکرم سموت)
* جاوه‌ای

 |
| استفاده ویژه | 
* ژولینی
* گاه‌شماری هولوسن

 |
| تاریخی | 
* آتیکی
* بابلی
* مصری
* تقویم جمهوری فرانسه
* هندو
* اینکا
* مایا
* گاه‌شماری رومی
* سلتی

 |
| وابسته | 
* تاریخ گاه‌شماری
* گاه‌شماری حسابی
* پنجهٔ دزدیده
* سال کبیسه
* سال صفر میلادی
* اجزای تقویم:
	+ سال
	+ فصل
	+ ماه
	+ هفته
	+ شبانه‌روز

 |
***جادوگر*** (به انگلیسی: Witchboard) یک فیلم فراطبیعی ترسناک آمریکایی محصول سال ۱۹۸۶ به نویسندگی و کارگردانی کوین تنی در اولین کارگردانی خود با بازی تانی کیتین، استیون نیکولز و تاد آلن است. داستان دربارهٔ یک دانشجوی کالج است که بعد از اینکه به‌طور تصادفی در مهمانی دوستش جا گذاشته شد، به تنهایی مجذوب استفاده از تابلوی ویجا می‌شود که در نتیجه او توسط یک روح بدخواه وحشت زده می‌شود.

کوین تنی فیلمنامه را در زمانی که دانشجوی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی بود نوشت، پس از شرکت در یک مهمانی که در آن یکی از دوستانش تابلوی ویجا را برای مهمانی‌ها آورد تا از آن استفاده کنند. این فیلم بر مفهوم «به دام افتادن پیشرونده» تمرکز می‌کند، فرآیندی که طی آن یک موجود بدخواه یا شیطان کنترل یک انسان را به دست می‌گیرد، موضوعی که در فیلم «جن‌گیر» (۱۹۷۳) نیز پس از برخورد یک شخصیت با تخته ویجا به آن پرداخته شد. فیلمبرداری در سال ۱۹۸۵ در لس آنجلس، سن برناردینو و سان فرانسیسکو انجام شد.

کمپانی **سینما گروپ** در ۳۱ دسامبر ۱۹۸۶ یک اکران محدود در ایالات متحده ارائه داد. پس از بازگشت مطلوب در گیشه، اکران در بهار ۱۹۸۷ گسترش یافت و فیلم به ۷٫۴ میلیون دلار رسید. اگرچه واکنش انتقادی به این فیلم تا حد زیادی نامطلوب بود، اما از زمان اکران آن طرفداران زیادی پیدا کرد، دو دنباله نامرتبط، جادوگر ۲: درگاه شیطان و جادوگر ۳: تصرف به ترتیب در سال‌های ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ منتشر شدند، و یک نسخه بازسازی جادوگر (فیلم ۲۰۲۴)

منابع
-----

1. ↑  "Witchboard". *AFI Catalog of Feature Films*. American Film Institute. Archived from the original on June 4, 2019.
2. ↑  "Witchboard". *British Film Institute*. Archived from the original on January 18, 2022.
3. ↑  "*Witchboard*". *Box Office Mojo*. Retrieved December 30, 2022.
4. ↑  "Cannon Southport". *Formby Times*. May 7, 1987. p. 12 – via Newspapers.com.
5. ↑  "Leisure Guide: Cinemas". *Liverpool Echo*. May 8, 1987. p. 31 – via Newspapers.com.
6. ↑  "At the Cinema". *Accrington Observer*. May 8, 1987. p. 12 – via Newspapers.com.
7. ↑  Navarro, Meagan (2023-07-22). "*Witchboard* – New Trailer for Remake Teases Chuck Russell's Return to Horror". *Bloody Disgusting*. Retrieved 2023-07-23.

پیوند به بیرون
--------------

* *جادوگر* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)ویرایش در ویکی‌داده

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
Place in 23x15px|border |alt=|link= ایران
**دهستان شَبخوس‌لات** نام دهستانی در بخش رانکوه شهرستان املش، استان گیلان در ایران است. براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۱۱۲۰۱ نفر (۳۰۸۵ خانوار) بوده‌است.

**دهستان شَبخوس‌لات** یکی از پنج دهستان شهرستان املش است.

پیشینه نام
----------

لات واژه‌ای گیلکی به معنای زمین هموار و بی‌گیاه یا به‌قولی (کناره) رود است. این واژه در برخی نام‌های جغرافیایی گیلان دیده می‌شود مانند شبخوس‌لات. در نتیجه نام شبخوسلات برگرفته از دو اسم (شبخوس) که همان درخت شب‌خسب و (لات) زمین‌های اطراف رودخانه می‌باشد.

معنی دوم شبخوسلات که مورداعتقاد اهالی منطقه است داستانی تاریخی می‌باشد که سینه به سینه نقل گردیده و حتی برخی از بزرگان و ریش سفیدان محل به آن معتقدند و کتابی نیز در این زمینه وجود داشته که در دست یکی از اهالی دیلمان مقیم پایتخت می‌باشد و آن بر این است که:

دو تپه در دو سوی دشت (لات) بزرگی که درساحل شمالی و جنوبی کیارود (به عنوان بزرگ‌ترین و پرآب‌ترین رود منطقه) قرار دارد تپهٔ قلعه کوتی (درساحل بالا یعنی محل کنونی شبخوسلات) و تپه شاه‌سرا (در ساحل پایین محل کنونی شبخوس‌سرا)، در زمان پادشاهان کیایی (قرن نهم هجری) دو تن ازحکمرانان کیایی زندگی می‌کردند که برسر تقسیم و استفاده ازدشت ومرتع (لات) مذکور، اختلافات ریشه‌ای و دیرینه داشتند.

آن‌ها برای از بین بردن درگیری‌ها و تنش‌های همیشگی بین هم، به این نتیجه رسیدند تا وصلتی میان دو قوم انجام پذیرد. بعد از نشست فراوان، این کار عملی شد و داماد از قومی که در قلعه کوتی ساحل بالا ساکن بودند و عروس از تپهٔ شاه‌سرا انتخاب شده ومراسم جشن وپایکوبی آغاز شد. سپس هر دو گروه از تپه‌ها پایین آمده و درلات مورد نظر به شادی و پایکوبی پرداختند. مراسم تا پاسی از شب ادامه یافت، اما عروس به دلیل نامعلوم، ناخوش شده و بلافاصله مرد. امروزه بقعه سیده معصومه در نزدیکی مرکز درمانی شهر رانکوه قراردارد، که منسوب به وی می‌باشد.

از آن پس، به میمنت مراسم ازدواج واحترام عروس فوت شده، این محل با ترکیبی از نام دو گروه و به اسم شبخوسلات (شه‌خوس‌لات) نامگذاری گردید که با گذشت زمان و تغییر تلفظ شبخوسلات نامیده شد و تا به امروز این اسم را حفظ کرده‌است.

منابع
-----

1. ↑  «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.
ادامه تحلیلی
در آنالیز مختلط، **ادامه تحلیلی** (به انگلیسی: Analytic Continuation)، فنی جهت توسعه دامنه یک تابع تحلیلی می‌باشد؛ مثلاً ناحیه‌ای که یک سری در آنجا واگرا می‌شود را ازین طریق می‌توان به دامنه اضافه کرد.

با این حال ممکن است فن ادامه تحلیلی گام به گام، دچار دشواری‌هایی گردد. این دشواری‌ها اساساً طبیعت توپولوژیکی داشته است که سبب ناسازگاری‌هایی می‌شود (تعریف بیش از یک مقدار). در نهایت این ناسازگاری‌ها ممکن است به علت وجود تکینگی‌ها باشد. در مورد توابع مختلط چندمتغیره قضیه متفاوت است، چرا که دربارۀ این نوع توابع، لزوماً تکینگی‌ها نقاط منزوی نیستند، دلیل عمده توسعه نظریه کوهمولوژی شیف (کوهمولوژی بافه) به خاطر تحقیق بر روی نکته اخیر بوده‌است.

ارجاعات
-------

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Analytic Continuation». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱.

منابع
-----

* Lars Ahlfors (1979). *Complex Analysis* (3 ed.). McGraw-Hill. pp. 172, 284.
* Ludwig Bieberbach (1955). *Analytische Fortsetzung*. Springer-Verlag.
* P. Dienes (1957). *The Taylor series: an introduction to the theory of functions of a complex variable*. New York: Dover Publications, Inc.

پیوند به بیرون
--------------

* "Analytic continuation", *Encyclopedia of Mathematics*, EMS Press, 2001 [1994]
* Analytic Continuation at MathPages
* Weisstein, Eric W. "Analytic Continuation". *MathWorld*.


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد آنالیز ریاضی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
در دستور زبان به صفت یا قیدی که نشان‌دهندهٔ ویژگی یا کیفیت بیشتر و برتر یک شخص، چیز یا موجودیت نسبت به موردی دیگر باشد **صفت برتر** یا **صفت تفضیلی** گفته می‌شود.
در فارسی برای نشان دادن صفت برتر به واژه پسوند -تر افزوده می‌شود.

از آنجا در این گونه صفت ها کیفیت موصوف ها همسنجیده می شوند، در زبان انگلیسی این صفت ها را **صفت همسنجشی** می نامند که نامگذاری دقیقتری است.

به سخن دیگر این صفت نشان می دهد که موصوف در داشتن یک ویژگی، از موصوف یا موصوف‌های مورد سنجش - و نه همه موصوف‌های دایره بحث - برتر است.

برخی واژه‌ها شکل برتر متفاوتی به خود می‌گیرند مانند: خوب --> بهتر

شیوهٔ کاربرد
------------

در فارسی صفت برتر به یکی از سه شیوهٔ زیر به‌کار می‌رود:

۱- با «از»: خرد از مال سودمندتر است.
۲- با «که»: دانش، بهتر که مال. سیرت، پسندیده‌تر که صورت.
۲- با «تا»: معاشرت با مردم تا دوری از مردم آدم را شادتر میکند. (به معنی به نسبت)
۳- با اضافه، چنانکه در فارسی کلاسیک گفته شده: تواناتر ِ مردم کسی است که دانایی او فزونتر باشد.

صفت برتر عربی + تر یا ترین
--------------------------

باب افعل در عربی برابر با صفت برتر در فارسی است. اَفضَل = بهترین. اعلم = داناترین، داناتر. بنابراین در فارسی پیوستن پسوند «تَر» یا «تَرین» به این صفات عربی درست نیست و دوباره‌گویی به شمار می‌آید. مثلاً اگر به واژه «اَفضَل» پسوند «تَرین» را اضافه کنیم، معنای آن می‌شود: بهترترین.

فقط به کاربردن کلمهٔ «اولیٰتر»، به دلیل کاربرد فراوان آن از زمان سعدی تاکنون اشکالی ندارد. هرچند که بهتر است امروزه از چنین کاربردهایی دوری کنیم.

جستارهای وابسته
---------------

* صفت برترین
* برتری

منابع
-----

* دستور زبان دروس سال اول دبیرستان ایران.
* فارسی و آیین نگارش (۳و۴)، نظام جدید آموزش متوسطه، دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۷۶.
* ناتل خانلری، پرویز، دستور زبان فارسی، بنیاد فرهنگ ایران.
اطلاعات بیشتر: روز هلالی
کامل‌شدن یک روز قمری
**روز قمری** (انگلیسی: Lunar day) تقریباً برابر با ۲۹٫۵ روز زمینی و یک دوره زمانی است تا قمر زمین، ماه، یک گردش هلالی نسبت به خورشید بر روی محور خود انجام دهد؛ بنابراین، روز قمری، زمان چرخه کامل روز و شب قمری است. به دلیل قفل کشندی، روز قمری برابر با یک ماه قمری هلالی و معادل زمانی است که ماه یک مدار هلالی به دور زمین را کامل کرده و به همان گام قمری برمی‌گردد. دوره هلالی حدود ۲٫۲ روز زمینی طولانی‌تر از دوره چرخش نجومی آن است.

تعریف
-----

به دلیل وجود ستارگان ثابت بر روی کره آسمان، ۲۷ روز و ۷ ساعت و ۴۳ دقیقه و ۱۲ ثانیه طول می‌کشد تا ماه، یک دوره تناوب مداری خود را کامل کند؛ با این حال، از آنجا که منظومه زمین–ماه به‌طور همزمان به دور خورشید پیش می‌رود، ماه باید برای بازگشت به همان گام، مسافت بیشتری را طی کند. به‌طور میانگین، این تناوب هلالی، ۲۹ روز و ۱۲ ساعت و ۴۴ دقیقه و ۳ ثانیه طول می‌کشد که برابر با مدت زمان ماه قمری بر روی زمین است. مقدار دقیق طول این دوره زمانی طی زمان تغییر می‌کند زیرا سرعت منظومه زمین–ماه به دور خورشید در طول یک سال کمی تغییر می‌کند که دلیل آن، خروج از مرکز مدار بیضوی زمین و تغییر در سرعت مداری و تعدادی دیگر از تغییرات دوره‌ای و تکاملی دیگری در مقادیر نسبی، میانگین و مشاهده‌شده ناشی از اغتشاشات گرانشی خورشید و اجرام دیگر در منظومه شمسی است.

در نتیجه، نور روز در یک نقطه معین از سیاره ماه تقریباً دو هفته از ابتدا تا انتهای *روز قمری* دوام دارد و به دنبال آن، *شب قمری* نیز تقریباً دو هفته طول می‌کشد.

جستارهای وابسته
---------------

* زمان‌سنجی در مریخ
* گاه‌شماری شمسی–قمری

منابع
-----

1. ↑  «*روز قمری*» [*اقیانوس‌شناسی، ژئوفیزیک، مهندسی نقشه‌برداری*] هم‌ارزِ «*lunar day*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر هشتم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۰۸-۸ (ذیل سرواژهٔ *روز قمری*)
2. 1 2  "Month". Encyclopædia Britannica. Retrieved 15 April 2015.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lunar day». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ دسامبر ۲۰۲۳.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اخترشناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آر تی آی کلمبیا** که با نام **رادیو تلویزیون اینترامریکنا** (رادیو و تلویزیون بین آمریکایی) نیز شناخته می‌شود، یک شرکت تولید تلویزیون کلمبیایی و *برنامه‌ادورا* سابق است. در سال 1993 14.5 ساعت در هفته برنامه پخش شد  در دهه 1990، به عنوان یک *برنامه آدورا* ، عضو OTI کلمبیا بود، ائتلافی که شامل تولید کننده PUNCH ، تولید کننده JES ، تلویزیون RCN ، کاراکول تلویزیون و داده ها و پیام ها بود. 

بسیاری از سریال های آن از جمله *زورو، شمشیر و رز* و *سین ورگونزا* با تلموندو در ایالات متحده تولید می شوند. در کلمبیا از تلویزیون کاراکول و سیتی تی وی بوگوتا پخش می شوند. RTI تا سال 2008 برخی از فضاهای برنامه نویسی را در کانال دولتی کانال Uno داشت، زمانی که آنها را بازگرداند تا با *ال تیمپو* و گروه پلانتا برای سومین مجوز کانال ملی خصوصی مناقصه کند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «RTI Producciones». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۲۳.

  

1. ↑  "Best TV award in Colombia to RCN. | Technology from AllBusiness.com". Archived from the original on 2007-09-30.
2. ↑  "OTI planeó bien su propio partido." *El Tiempo* 18 July 1994:link

لینک های خارجی
--------------

* سایت رسمی
**اتلفلد** (انگلیسی: Æthelflæd؛ ح. ۸۷۰ – ۱۲ ژوئن ۹۱۸) ملکهٔ مرسیا بود. از سال ۹۱۱ تا زمان مرگش بر مرسیا در میدلندز انگلیس حکومت کرد. او دختر بزرگ آلفرد کبیر، پادشاه پادشاهی آنگلوساکسون وسکس و همسرش السویت بود.

اتلفلد، دختر آلفرد کبیر در ۱۶ سالگی با اتلرد پادشاه مرسیا ازدواج کرد. پس از بیماری و وخیم شدن وضعیت سلامتی همسرش، اتلفلد به دلیل ساخت‌وسازها و معاهدات و لشکرکشی‌های نظامی شهرت بیشتری پیدا کرد. وقتی اتلرد در حدود سال ۹۱۱ درگذشت، اتلفلد به تنهایی بر مسند پادشاهی نشست. او چندین قلعه و دژ وایکینگ‌ها را تسخیر کرد و حتی یورک، مرکز قلمروی شمالی وایکینگ‌ها اعلام کرد که تسلیم و گوش‌به‌فرمان او خواهد بود اما او ناگهان در سال ۹۱۸ در راه رسیدن به آنجا درگذشت. اتلفلد هرگز دوباره ازدواج نکرد، شاید چون نمی‌خواست همسر جدیدش مهار قدرت قلمروی فرمانروایی او را به دست گیرد. وقتی او درگذشت قدرت به تنها دخترش، الفوین رسید اما چندان دوام نداشت. ادوارد، پسر بزرگ‌تر آلفرد کبیر، به شمال لشکر کشید و خواهرزادهٔ خود را برکنار کرد.

منابع
-----

1. ↑  «زنان فرمانروا: پنج ملکه قدرتمند تاریخ». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۰۱.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Æthelflæd». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۱.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اتلفلد موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا
* هلند
* لهستان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
	+ 2
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
نوترکیبی
**نوترکیبی ژنتیکی** فرآیندی است که طی آن مولکول اسید نوکلئیک شکسته شده و به شکل‌های مختلف به یکدیگر متصل می‌شوند. این عمل در بیشتر مواقع مربوط به دی‌ان‌ای و گاهی در آران‌ای نیز دیده می‌شود. نوترکیبی می‌تواند بین کروموزوم‌های هم‌ساخت باشد که به آن نوترکیبی هم‌ساخت گفته می‌شود و گاهی نیز بین کروموزوم‌های مختلف رخ دهد. نوترکیبی به‌طور معمول روشی برای ترمیم دی‌ان‌ای پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها است. در یوکاریوت‌ها در میوز رخ داده و به آن فرایند «کراسینگ اُور» یا چلیپایی شدن می‌گویند. در طی آن جابه‌ایی کروموزوم‌های پدر و مادری رخ می‌دهد و می‌تواند سبب تولید آلل‌های جدید شود. در سیستم ایمنی این فرایند نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند و سبب مقاومت بدن در مقابل بیماری‌زاهای مختلف می‌شود.

کاربرد نوترکیبی در مهندسی ژنتیک
-------------------------------

در مهندسی ژنتیک فرایند نوترکیبی بسیار پرکاربرد است. به وسیلهٔ آن می‌توان ژنوم موجودات مختلف را به موجودی دیگر وارد کرد. به طوریکه یک قطعه ژن هدف را می‌توان حذف یا اضافه کرد. در داروسازی از این روش استفاده کرده و بسیاری از ژنها را دچار تغییر می‌کنند. به این منظور در مهندسی پروتئین‌ها سبب تغییر در پروتئین‌ها می‌شوند.

نوترکیبی غیرهم‌ساخت زمانی صورت می‌گیرد که تبادل قطعات بین توالی‌هایی بدون همولوژی صورت گیرد.

برای نوترکیبی در موجودات مختلف آنزیم‌های مختلف به کار می‌رود. در پروکاریوت‌ها آنزیم RecA در نوترکیبی با شکست دورشته‌ای نقش دارد در مخمرو دیگر یوکاریوت‌ها، دو نوترکیب‌ساز برای شکست‌های دورشته‌ای نیاز است یکی RAD51 که هم در میوز و هم در میتوز نقش دارد؛ و دیگری DMC1 که تنها در میوز این عمل را به انجام می‌رساند.

تبدیل ژنی
---------

در فرایند تبدیل ژنی که به دنبال تبادل قطعات دی‌ان‌ای انجام می‌شود قطعه‌ای از دی‌ان‌ای تغییر می‌کند؛ بدون آن که جهش به حساب بیاید. این عمل در طی میوز و یاخته‌های جنسی بسیار رخ داده و در یاخته‌های بدنی کمتر دیده می‌شود. در طی آن یک کرومورم رونوشتی از توالی خود را روی دیگری می‌چسباند بدون آن که توالی خودش دچار تغییر شود.

پیوند به بیرون
--------------

* طرح هالیدی
* انیمیشنی از نوترکیبی.

پانویس
------

1. ↑  این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری‌شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان همولوگ است
2. ↑  این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان کراسینگ اوور است

منابع
-----

* ویکی‌پدیا انگلیسی

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نوترکیبی ژنی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
ساعت نجومی پراگ
**ساعت نجومی پراگ** (چکی: *Pražský orloj*) یک ساعت نجومی متعلق به ۱۴۱۰، دوران قرون وسطی، واقع در پراگ، پایتخت جمهوری چک، است. این ساعت سومین ساعت نجومی قدیمی جهان است و قدیمی‌ترین ساعت از این دست است که هنوز کار می‌کند.

شرح
---

ساعت پراگ در دیواره جنوبی تالار شهر پراگ نصب شده و دارای عقربه‌ای است که موقعیت خورشید و ماه و تقویم و علامت‌های نجومی هر ماه را نشان می‌دهد. حدود سال ۱۴۹۰ میلادی، صفحهٔ سال‌نما به آن اضافه شد و بالای آن را با مجسمه‌های سبک گوتیک تزئین کردند. از نظر قدمت ساعت نجومی پراگ در دنیا رتبهٔ سوم را دارد و قدیمی‌ترین ساعت از این دست است که هنوز کار می‌کند. رأس هر ساعت در بخشی از روز، حرکت دسته‌جمعی شمایل حواریون از دو پنچرهٔ بالای عقربه با موسیقی به نمایش در می‌آید. چهار مجسمهٔ کنار ساعت هم نماد چهار ویژگی به ترتیب از چپ به راست غرور، خساست، مرگ و خوش‌گذرانی است. در زیر این چهار تندیس چهار شمایل دیگر مربوط به یک تاریخ‌نگار، یک فرشته، یک ستاره‌شناس و یک فیلسوف وجود دارد. صفحهٔ نجومی ساعت در واقع یک اسطرلاب مکانیکی است.

جستارهای وابسته
---------------

* سازوکار آنتیکیترا
* حلقه‌دار
* نظریه زمین‌مرکزی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prague astronomical clock». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ساعت نجومی پراگ موجود است. |

* وبگاه رسمی
**بور-ساگاله** (به انگلیسی: Bur-Sagale ,Bur-Saggile ,Pur-Sagale ,Par-Sagale) یکی از شناخته شده‌ترین لیموهای «لیست لیموهای آشوری» است. (گونه‌ای اپونیم است، در فارسی اپونیم را نام دهنده یا نام ده می‌گویند)

متون آسوری می‌گویند که در سالی که به نام فرد مزبور است، کسوفی روی داده، دلیل شهرت این سال در تاریخ آشور (و به‌طور کلی در تاریخ خاور نزدیک باستان) هم، وقوع این کسوف است که اصطلاحاً آن را کسوف آسوری یا کسوف بورساگاله می‌نامند (این نام هم مانند بسیاری از موارد مشابه دیگر به صورت‌های مختلف خوانده و تلفظ می‌شود).

اکنون دانشمندان موفق شده‌اند تاریخ دقیق این رویداد اخترشناختی را تعیین کنند: ۱۵ ژوئن سال ۷۶۳ پیش از میلاد. این کسوف در سال دهم حکومت آشور دان سوم پادشاه آشور روی داده است.

به چالش گیری موضوع
------------------

زمان دقیق این رویداد - یعنی وقوع کسوف - تعیین شده است، ولی یک مسئله وجود دارد که به‌طور قطع حل نشده است، این که آیا کسوفی که متون آشوری مزبور از آن صحبت می‌کنند، کسوف ۱۵ ژوئن ۷۶۳ ق.م. است؟
هنری راولینسون در سال ۱۸۶۷م. به این نتیجه رسید که به احتمال زیاد، این همان کسوف است. امروزه این مطلب به طرز گسترده‌ای از سوی دانشمندان و متخصصان مربوطه مورد پذیرش واقع شده‌است.
با این حال مدرک اصلی، یعنی متون آشوری هیچ گونه جزئیاتی را دربارهٔ این کسوف بیان نمی‌کنند، به گونه‌ای که این اتفاق می‌توانسته در هر نقطه‌ای از قلمرو پادشاهی آشور اتفاق افتاده باشد؛ نه لزوماً در آشور یا نینوا.

منابع و پانویس
--------------

1. ↑  Limmu ,Limmum
2. ↑  ازویکی‌پدیای انگلیسی، مقالهٔ Assyrian eclipse
3. ↑  دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ، تاریخ ماد، ترجمهٔ فارسی، مترجم کریم کشاورز، تهران، چاپ هشتم ۱۳۸۶، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، شرکت چاپ و نشر علمی و فرهنگی کتیبه

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد تاریخ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**استدلال قابل بازنگری** نوعی استدلال است که به صورت عقلانی موجه و متقاعد کننده است ولی به صورت قیاسی معتبر نیست.

مثال
----

برای تمایز میان استدلال قابل بازنگری و استدلال غیرقابل بازنگری، لطیفه زیر شاید مفید باشد:  

در سفری با قطار، از پشت پنجره یک مهندس، یک پزشک و یک ریاضی‌دان گله‌ای گوسفند می‌بینند. مهندس می‌گوید: «می‌بینم که گوسفندها همه سفید هستن». پزشک کمی او را تصحیح می‌کند و می‌گوید: «برخی گوسفندها سفید هستند» و ریاضی‌دان می‌گوید: «گوسفندهایی وجود دارند که دست کم یک طرفشان سفید است».
استدلالِ مهندس قابل بازنگری است چرا که در بردارنده تعمیمی است که به صورت عملگرایانه کافی به نظر می‌رسد. او نیازی نمی‌بیند که خیلی نظرش را تغییر دهد مگر آن که شواهدی متفاوت به دست آورد که او را مجبور به تغییر دیدگاه کلی‌اش دربارهٔ گوسفندها و رنگ‌شان کند. اما ریاضی‌دان هدف دیگری دارد. او تمایل دارد که حتی موردهای خاص و کمیاب را هم در نظر بگیرد و به سادگی نمی‌پذیرد که گوسفندهای سفیدی در آنجا وجود دارند بلکه می‌گوید دست کم یک طرفشان سفید است. استدلال او غیرقابل بازنگری است. برای مهندس نظرش از نظر عملگرایانه متقاعد کننده و کافی است و می‌تواند کمی بلندپروازانه تعمیم دهد و در صورتی که به تناقضی برخورد آن را اصلاح کند. او می‌داند که ممکن است اشتباه کرده باشد. در آن سو، ریاضی‌دان نتیجه‌ای را می‌گیرد که شواهد بیشتر کمتر به آن آسیب بزند. او می‌کوشد نتیجه‌ای بگیرد که مجبور نباشد آن را در اثر گواه‌های تازه بازنگری کند.

جستارهای وابسته
---------------

* استدلال از راه سنگ
* استدلال استقرائی
* استدلال استنتاجی
* استدلال بر پایه قضاوت عقلانی
* استدلال خودكار
* استدلال ریاضی
* استدلال شهودی
* استدلال عقلانی
* استدلال قیاسی
* استدلال مبتني بر مورد
* استدلال منطقی
* استدلال موم
* استدلال چیزی برای پنهان کردن وجود ندارد

منابع
-----

1. ↑  "Defeasbile Reasoning," *Stanford Encyclopedia of Philosophy*
**محمود پناهیان** نظامی و وزیر جنگ فرقهٔ دمکرات آذربایجان بود. وی پس از قرارداد قوام–سادچیکف و شکست فرقه به باکو گریخت. پس از مدتی به دعوت دولت بعث عراق به بغداد رفت و با پشتیبانی ارتش بعث و استخبارات عراق اقدام به هماهنگی نیروهای مخالف دودمان پهلوی کرد. وی رادیو و گروهی نیز با عنوان "جبههٔ ملی خلق‌های ایران" در راستای مبارزه با حکومت شاهنشاهی تأسیس کرد که تا زمان روی کار آمدن حزب بعث عراق به فعالیت خود ادامه می‌داد. سپس پس از قرارداد الجزایر، وی به همراه زهتابی از عراق اخراج شده و به باکو برگشت.

از افرادی که در عراق با رادیو همکاری می‌کردند سید محمود دعایی و محمدتقی زهتابی و تیمور بختیار بودند.

در روز حادثهٔ ترور تیمور بختیار که توسط ساواک طراحی و اجرا شد محمود پناهیان را نیز دعوت کردند و قرار بر ترور وی نیز بود ولی وی عذر خواست و دعوت ژنرال تیمور بختیار را نپذیرفت.

خانواده
-------

محمود پناهیان عموی فتحعلی پناهیان، از چریک‌های فدایی خلق بود.

جستارهای وابسته
---------------

* فرقه دموکرات آذربایجان
* رادیو بغداد

پانویس
------

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۳.
2. ↑  یاد بعضی نفرات...، *بی‌بی‌سی فارسی*

* سندی از همکاری محمود پناهیان با حکومت بعث عراق
فضل الرحمان خان (بنگالی: ফজলুর রহমান খান، Fozlur Rôhman خان) (۳ آوریل ۱۹۲۹ – ۲۷ مارس ۱۹۸۲) مهندس سازه و معمار بنگلادشی-آمریکایی بود که سیستم‌های نوینی برای طراحی سازه ابداع نمود و سازه‌ها و آسمان خراش‌های مهم و مشهوری را طراحی و محاسبه کرد. در موزه تاریخ شیکاگو یک مجسمه از وی به پاس خدماتش برای تبدیل شدن شیکاگو به یک قطب گردشگری ،صنعتی و اقتصادی وجود دارد.

علاوه بر آنکه فضل الرحمان را پدر «سیستم سازه ای قاب‌بندی شده یکپارچه لوله ای» در سازه‌های بلند مرتبه می‌دانند، او را از پیشگامان طراحی سازه به کمک کامپیوتر (CAD) نیز می‌دانند. ایشان طراح برج سیرز (در حال حاضر برج ویلیس)، که بلندترین ساختمان جهان تا سال ۱۹۹۸ بود و مرکز جان هنکاک می‌باشند.

برج سیرز
فضل الرحمان خان، بیش از هر فرد دیگری، در رنسانس طراحی و ساخت و ساز آسمانخراشها، که در نیمه دوم قرن بیستم رخ داد نقش داشت. او را "انیشتین مهندسی سازه و "بزرگ‌ترین مهندس سازه قرن بیستم "می‌نامند؛ زیرا روش خلاقانه مورد استفاده او به عنوان روشی پایه در ساخت و ساز آسمان خراش‌ها در تاریخ مهندسی، ماندگار شده‌است. "شورای مرکزی بلند مرتبه سازان و زیستگاه شهری"، مدال "یک عمر دستاورد مهندسی" را به افتخار او ایجاد و فضل الرحمان خان نامگذاری نمود تا به مهندسان برجسته اهدا گردد.

اگر چه که او را بیشتر برای آسمان خراش‌ها می‌شناسند، فضل الرحمان خان در طراحی دیگر انواع سازه ای نیز بسیار فعال بود. از جمله فرودگاه بین‌المللی اوهر شیکاگو در آمریکا و ترمینال فرودگاه حج (فرودگاه ملک عبدالعزیز عربستان) در شهر جده، تلسکوپ خورشیدی McMath–Pierce، و طراحی سازه چندین استادیوم ورزشی به دست او صورت یافت.

سوم آوریل ۲۰۱۷ گوگل لوگوی خود را به افتخار این مهندس برجسته به تصویری از وی تغییر داد.

یادداشت‌ها و منابع
------------------

### یادداشت

1. ↑  "List of Independence Awardees". *Cabinet Division, Government of Bangladesh* (به بنگالی). Archived from the original on 17 April 2016. Retrieved 29 November 2012.
2. ↑  Weingardt, Richard (2005). *Engineering Legends*. American Society of Civil Engineers. p. 75. ISBN 0-7844-0801-7.
**مارچین ترونسکی** (لهستانی: Marcin Troński؛ زادهٔ ۱۳ ژوئن ۱۹۵۴) بازیگر و صداپیشه اهل لهستان است. وی دانش‌آموختهٔ آکادمی ملی هنرهای نمایشی الکساندر زلوروویچ در ورشو است.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است، می‌توان به *گا، گا، درود بر قهرمانان*، *شور*، *دریاچه کنستانس*، *اجاره‌نشین‌ها*، *پزشکان*، *در خیابان سپولنی*، *ع چون عشق*، *پدر متیو*، *در خوشی و سختی*، *خانه کشیش*، *عشق اول*، *جهان به روایت خانواده کیپسکی*، *طایفه*، *صفر-هفت، به‌گوشم*، *او-بی، او-با: پایان تمدن*، *سالی از خورشید خاموش*، *مرد آهنین* و *رمز انیگما* اشاره نمود.

منابع
-----

1. ↑  «Marcin Troński». FilmPolski.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Marcin Troński». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای لهستانی*، بازبینی‌شده در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مارچین ترونسکی موجود است. |

* مارچین ترونسکی در IMDb
* مارچین ترونسکی در فیلم‌وب
* مارچین ترونسکی در فیلم‌پولسکی

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* لهستان

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
|  |
| --- |
| بخشی از یک مجموعه دربراه |
| اخترپویاشناسی |
| Angular parameters of an elliptical orbit |
| اخترپویاشناسی |
| Orbital parameters
* اوج و حضیض
* شناسه حضیض
* سمت
* خروج از مرکز مداری
* انحراف مداری
* آنومالی متوسط
* گره مداری
* نیم‌قطر بزرگ
* آنومالی حقیقی
 |
| Types of مسئله دو جسم, by eccentricity
* Circular orbit
* مدار بیضی

Transfer orbit * (مدار هوهمان
* Bi-elliptic transfer orbit)

* مسیر سهموی
* Hyperbolic orbit
* Radial orbit
* Decaying orbit
 |
| Equations
* Dynamical friction
* سرعت گریز
* Kepler's equation
* قوانین کپلر
* تناوب مداری
* سرعت مداری
* گرانش سطحی
* انرژی ویژه مداری
* Vis-viva equation
 |
| مکانیک سماوی |
| Gravitational influences
* مرکز سنگینی سراسری
* هیل‌کره
* پریشیدگی
* Sphere of influence
 |
| مدارهای (n) جسمنقاط لاگرانژی * (مدارهای هاله)

* Lissajous orbits
* پایداری لیاپانوف
 |
| مهندسی هوافضا |
| Preflight engineering
* Mass ratio
* Payload fraction
* Propellant mass fraction
* Tsiolkovsky rocket equation
 |
| Efficiency measures
* کمک گرانشی
* Oberth effect
 |
| * ن
* ب
* و
 |

**مدار دایره‌ای** (انگلیسی: Circular orbit) مداری با فاصلهٔ ثابت در اطراف مرکز سنگینی سراسری؛ یعنی چرخشی به شکل دایره است. این مدار را می‌توان به عنوان یک مورد خاص از یک مدار بیضی شکل با خروج از مرکز صفر در نظر گرفت.
در زیر یک مدار دایره‌ای در اخترپویاشناسی یا مکانیک آسمانی برابر مفروضات استاندارد آمده‌است. در اینجا نیروی مرکزگرا نیروی گرانش است و محور ذکر شده در بالا خطی است که از مرکز جرم مرکزی عمود بر صفحه حرکت می‌گذرد.

در این حالت نه تنها فاصله، بلکه سرعت، سرعت زاویه‌ای، پتانسیل و انرژی جنبشی نیز ثابت است. هیچ اوج یا حضیضی نیز وجود ندارد. این مدار نسخه شعاعی ندارد.

شتاب دایره‌ای
-------------

شتاب عرضی (عمود بر سرعت) باعث تغییر جهت می‌شود. اگر قدر ثابت باشد و جهت آن با سرعت تغییر کند، حرکت دایره‌ای ایجاد می‌شود. با گرفتن دو مشتق از مختصات ذره نسبت به زمان، شتاب مرکزگرا به دست می‌آید:

{\displaystyle a\,={\frac {v^{2}}{r}}\,={\omega ^{2}}{r}}
که در اینجا:

* {\displaystyle v\,} سرعت مداری جسم در مدار،
* {\displaystyle r\,} شعاع دایره
* {\displaystyle \omega \ } سرعت زاویه‌ای، در یکای رادیان بر یکای زمانی ثانیه است.

این فرمول کمیتی بدون بُعد است و نسبتی را توصیف می‌کند که برای همهٔ واحدهای اندازه‌گیری به‌طور یکنواخت در سراسر فرمول اعمال می‌شود. اگر مقدار عددی {\displaystyle \mathbf {a} } بر حسب متر بر ثانیه اندازه‌گیری شود، مقدارهای عددی {\displaystyle v\,} ، بر حسب متر در هر ثانیه خواهد بود. دوم، {\displaystyle r\,}، بر حسب متر و {\displaystyle \omega \ } بر حسب رادیان بر ثانیه است.

جستارهای وابسته
---------------

* مدار بیضی
* مسئله دو جسم

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Circular orbit». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۲۲.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
یک چشم‌انداز از طبیعت ایالت سالتا واقع در آرژانتین
دریاچهٔ اوشینن در آلپ مرکزی، مثالی از یک منظرهٔ بسیار متنوع
**چشم‌انداز** یا **منظر** ویژگی‌های نمایان ناحیه‌ای از زمین است که عناصر فیزیکی همانند زمین‌چهرها، بدنه‌های آبی مثل رودها، دریاچه‌ها و دریا، عناصر زنده همانند پوشش زمین شامل پوشش گیاهی بومی، عناصر انسانی همانند کاربری زمین، ساختمان‌ها و سازه‌ها و عناصر ناپایدار مثل وضعیت روشنی و آب‌وهوا، را در بر می‌گیرد.

با ترکیب منشاءهای طبیعی و آثار فرهنگی حضور انسان، که اغلب در طول هزاره‌ها روی می‌دهد، چشم‌اندازها بازتابی زنده از آمیختگی انسان و مکان هستند که برای هویت ملی و قومی، عنصری حیاتی به‌شمار می‌روند. چشم‌اندازها، هویت و کیفیت آن‌ها، به تعریف تصویری از خود منطقه کمک می‌کند، آن احساس مکانی که آن را از دیگر منطقه‌ها متمایز می‌سازد. یک چشم‌انداز در واقع یک پس‌زمینهٔ پویا برای زندگی مردم است.

زمین دارای دامنهٔ وسیعی از چشم‌اندازها از جمله چشم‌اندازهای یخی مناطق قطبی، کوهستانی، بیابانی، جزیره‌ای، ساحلی، جنگل انبوه شامل جنگل‌های شمالی و جنگل‌های انبوه گرمسیری، و چشم‌اندازهای کشاورزی مناطق معتدله و گرمسیری است.

چشم‌اندازها را می‌توان تحت چشم‌انداز فرهنگی، بوم‌شناسی چشم‌انداز، برنامه‌ریزی چشم‌انداز، ارزیابی چشم‌انداز و طراحی چشم‌انداز بررسی کرد.

پانویس
------

1. ↑  «*منظر، چشم‌انداز*» [*مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست و جنگل*] هم‌ارزِ «*landscape*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر هفتم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ *منظر*)

منابع
-----

* landscape، ویکی‌پدیای انگلیسی، برداشت شده در ۲۳ خرداد ۱۳۸۹.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ چشم‌انداز موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* فرهنگ تاریخی سوئیس
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |