recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
درخت تبارزایی آران‌ای ۱۶اس کُدشونده توسط میتوکندری و 28S rDNA هسته‌ای در سه گونه از نرم‌تنان متعلق به سرده «*والدو*»
**آران‌ای ریبوزومی ۲۸اس** (انگلیسی: 28S ribosomal RNA) یک آران‌ای ساختاری ریبوزومی برای بخش بزرگ یا زیرواحد بزرگ آران‌ای ریبوزومی در ریبوزوم‌های سیتوپلاسمی سلول‌های یوکاریوت و یکی از اجزاء پایه‌ای آن‌هاست. این آران‌ای، هم‌ساخت آران‌ای ریبوزومی ۲۳اس در پروکاریوت‌ها و آران‌ای ۱۶اس کُدشونده توسط میتوکندری است.

به ژن‌های کُدکنندهٔ آران‌ای ریبوزومی ۲۸اس، «28S rDNA» گفته می‌شود. گاهی از مقایسهٔ توالی اسید نوکلئیک این ژن‌ها، برای تحلیل مولکولی ساختار درخت‌های تبارزایی، مثلاً برای آغازیان، قارچ‌ها، حشرات، خرس‌های آبی و مهره‌داران استفاده می‌شود.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «28S ribosomal RNA». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۸ مه ۲۰۲۰.

| * ن
* ب
* و
آران‌ای ریبوزومی / زیر واحدهای ریبوزوم |
| --- |
| آرکی‌ها | * بزرگ:
* 50S
* 5S
* 23S

* کوچک:
* 30S
* 16S
 |
| باکتری‌ها(۷۰S) | * بزرگ:
* 50S
* 5S
* 23S

* کوچک:
* 30S
* 16S
 |
| یوکاریوت‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| سیتوپلاسمیک(۸۰S) | * بزرگ:
* 60S
* 5S
* 5.8S
* 28S

* کوچک:
* 40S
* 18S
 |
| میتوکندریایی | * بزرگ:
* MT-RNR2

* کوچک:
* MT-RNR1، 12S
 |
| کلروپلاست | * زیرواحد بزرگ کلروپلاست

* زیرواحد کوچک کلروپلاست
 |

 |
**آنانوری** (گرجی: ანანური) یک مجموعهٔ دژ بر روی رود آراگوی در شهرداری دوشتی، گرجستان و حدود ۴۵ مایل (۷۲ کیلومتر) تفلیس است.

تاریخ
-----

آنانوری یک دژ و مقر اریستاوی (دوک) دوک‌نشین آراگوی، یک دودمان فئودال در سده سیزدهم میلادی است. این دژ مکان نبردهای سرشماری بوده‌است.

در سال ۱۷۳۹، توسط شانسهٔ کسانی، یک دوک دشمن، به آنانوری حمله شد و به آتش کشیده شد. قبیلهٔ آراگوی نیز قتل‌عام شد. با این وجود، چهار سال پس از آن، دهقان‌های محلی شورش کردند و غاصبان را به قتل رسادند، و سپس از تیموراز دوم، پادشاه گرجستان دعوت کردند که مستقیماً به مردم آنجا فرمانروایی کند. با این حال، در سال ۱۷۴۶ تیموراز مجبور شد با کمک ایراکلی دوم، پادشاه کاختی، یک شورش دهقانی دیگر را سرکوب کند. تا ابتدای سده نوزدهم این دژ به کار برده می‌شد. در سال ۲۰۰۷، این دژ به فهرست آزمایشی میراث جهانی یونسکو افزوده شد.

نگارخانه
--------

* آنانوریآنانوری
* نمای شرقی کلیسای مادر خدا، آنانورینمای شرقی کلیسای مادر خدا، آنانوری
* در لبه دژدر لبه دژ
* نمایی از دریاچه سچینوالینمایی از دریاچه سچینوالی
* سنگ‌نوشته‌هاسنگ‌نوشته‌ها

منابع
-----

1. ↑  UNESCO tentative list

پیوند به بیرون
--------------

* سایت دولتی گرجستان
* عکس‌های آنانوری
* سایت یونسکو
* انجمن بین‌المللی گردشگران و مسافران
* پاراگلایدر در آنانوری
***آرتمیس فاول: هفتمین دورف*** داستان کوتاهی از مجموعه کتاب‌های *آرتمیس فاول*نوشته اوئن کالفر است. این کتاب اولین بار به عنوان یک کتاب مستقل برای روز جهانی کتاب در سال ۲۰۰۴ منتشر شد و قیمت آن در بریتانیا ۱ پوند، در اروپا ۱ یورو یا قابل تعویض با یک توکن روز جهانی کتاب بود. همچنین به‌عنوان یکی از داستان‌های کوتاه در *فایل‌های آرتمیس فاول* در کنار *LEPrecon منتشر* شد. در گاه‌شماری مجموعه، *هفتمین دورف* بین *آرتمیس فاول و گروگانگیری* و *آرتمیس فاول و ماجرای شمال* اتفاق می‌افتد. عنوان اشاره به افسانه *سفید برفی و هفت کوتوله* و *کوتوله سوم* دارد.

داستان
------

آرتمیس فاول، دورف، مالچ دیگامز را با اغوا به شهر نیویورک می‌برد و سپس او را به ایرلند بازمی‌گرداند تا تاج گران‌قیمت Fei Fei را که حاوی الماس آبی بی‌نظیری است، بدزدد. آرتمیس ادعا می‌کند که قصد دارد از آن برای لیزر استفاده کند، با این حال گروهی متشکل از شش دورف به رهبری سرگئی قبلاً تاج را دزدیده‌اند و قصد دارند آن را در یک سیرک به چندین خریدار جواهرات دزدی اروپایی بفروشند. وقتی دورف‌ها در سیرک اجرا می‌کنند، مالچ مخفیانه وارد زیرزمین می‌شود و تاج را می‌برد و رهبرشان سرگئی را نیز ناک اوت می‌کند.

کاپیتان LEP هالی شورت در استراحتگاهی مجلل متعلق به مردم در حالی که منتظر است شورا نام او را پس از حادثه در ملک اربابی فول پاک کند، درحال استراحت است. با این حال، فلی با او تماس می‌گیرد و می‌گوید که باید هواپیمای آرتمیس را تعقیب کند. هالی تیارای تقلبی را می‌گیرد و می‌خواهد خاطرات آرتمیس را پاک کند. با این حال آرتمیس اشاره می‌کند که او صرفاً مرتکب یک جنایت انسانی شده و هیچ کاری برای افشای آنها انجام نداده‌است. خوشبختانه هالی از دخالت مالچ اطلاعی ندارد، بنابراین این مورد پذیرفته شد. در نهایت، مشخص شد که آرتمیس الماس را دزدیده‌است زیرا رنگ آن او را به یاد چشمان پدرش می‌اندازد. او الماس را به مادرش هدیه می‌دهد و به او قول می‌دهد که پدرش را پیدا کند.

منابع
-----

1. ↑  Good Reads
2. ↑  «Royal National Institute of Blind People». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ مه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۲.
**آتشفشان سوتارا** (به اسپانیایی: Volcán Sotará) یا سِرُو آسافاتودو (به اسپانیایی: Cerro Azafatudo) آتشفشانی چینه‌ای با ارتفاعی بیش از ۴۴۰۰ متر واقع در رشته‌کوه‌های آند در جنوب کلمبیا در آمریکای جنوبی است.

مشخصات
------

سوتارا آتشفشان چینه‌ای آندزیتی-داسیتی کمتر شناخته‌شده‌ای واقع در جنوب کلمبیا است. این آتشفشان در جنوب غربی آتشفشان پوراسه و در فاصلهٔ ۲۵ کیلومتری از جنوب-جنوب غربی شهر پوپایان قرار دارد. وجود ۳ کاسه آتشفشانی (کالدرا) با قطرهای ۴٬۵ کیلومتر، ۲٬۵ کیلومتر و ۱ کیلومتر بر بلندای سوتارا سبب شده تا قلهٔ آتشفشان حالتی بی‌قاعده و نامنظم داشته باشد.

فعالیت‌های آتشفشانی
-------------------

تاریخچهٔ فوران شناخته‌شده‌ای برای سوتارا وجود ندارد با وجود این در سال‌های اخیر فعالیت‌های دودخانی در این آتشفشان دیده شده است. همچنین دستگاه‌های زلزله‌نگاری در اواخر ژوئن ۲۰۱۲ وقوع بیش از ۹۰۰ زمین‌لرزهٔ کوچک در زیر آتشفشان را به ثبت رساندند.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آتشفشان‌های کلمبیا

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5  «Sotará». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۲.
2. ↑  «The Volcanoes of Colombia: More Active or Just More Watched?». Wired.com. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۲.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد کوه‌ها است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آتشفشان ایزالکو** (به اسپانیایی: Volcán de Izalco) معروف به **فانوس دریایی اقیانوس آرام** (به انگلیسی: Lighthouse of the Pacific) آتشفشانی فعال واقع در غرب السالوادور است که در دامنهٔ جنوبی آتشفشان سانتا آنا پدید آمده‌است. این آتشفشان چینه‌ای از سال ۱۷۷۰ تا کنون بیش از ۵۰ بار فوران کرده و فعالترین آتشفشان در آمریکای مرکزی و همچنین آمریکای شمالی شناخته می‌شود.

مشخصات
------

ایزالکو جوانترین آتشفشان السالوادور است که در سال ۱۷۷۰ در دامنهٔ جنوبی آتشفشان چینه‌ای دیگری به نام سانتا آنا شکل گرفت. مخروط متقارن و سیاه‌رنگ ایزالکو که در نتیجهٔ فوران‌هایی در طول ۲۰۰ سال شکل گرفته است عاری از پوشش گیاهی بوده یا گیاهانی اندک و پراکنده دارد که این موضوع، آن را در تضاد کامل با آتشفشان‌های پوشیده از جنگل اطرافش قرار می‌دهد.

قطر دهانه آتشفشانی ایزالکو ۲۵۰ متر است و جریان‌های گدازه و جریان‌های آذرآواری عمدتاً بازالتی-آندزیتی خارج‌شده از این آتشفشان از نظر ساختار ژئوشیمیاییشان کاملاً با آنچه که از آتشفشان سانتا آنا بیرون ریخته‌است متفاوت است. جریان‌های گدازهٔ ایزالکو عمدتاً از مجراهای واقع در دامنهٔ آن خارج شده و پس از رسیدن به دامنه‌های سانتا آنا به سمت جنوب تغییر مسیر داده و ۷ کیلومتر را تا پایین کوه و نواحی اطراف آن پیموده‌اند.

نام آتشفشان ایزالکو از نام سرخپوستان ایزالکو گرفته شده است و شهر ایزالکو در کوهپایه‌های جنوب غربی این آتشفشان قرار دارد. ایزالکو آخرین بار در سال ۱۹۶۶ فوران کرده است.

فانوس دریایی اقیانوس آرام
-------------------------

ایزالکو دارای فوران‌هایی مکرر از نوع استرومبولی است که سبب می‌شود این آتشفشان در تاریکی شب همچون چراغ دریایی عمل کند. به همین سبب دریانوردان در سدهٔ نوزدهم میلادی مسیر خود را با توجه به درخشش دائمی قلهٔ ایزالکو مشخص می‌کردند و آن را «ال فارو» (به اسپانیایی: El Faro) یا فانوس دریایی اقیانوس آرام لقب داده بودند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  «Izalco». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژانویه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳ مهٔ ۲۰۱۲.
2. ↑  «نواحی فعالیت‌های آتشفشانی». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۱.
3. 1 2 3 4 5  
«Izalco Volcano». Encyclopedia Britannica Online. دریافت‌شده در ۳ مهٔ ۲۰۱۲.
**آبشار آنجل** (به اسپانیایی: Salto Ángel) بلندترین آبشار دنیا به ارتفاع ۹۷۹ متر است که در میان جنگل‌های دورافتاده پارک ملی کانایما در ایالت بولیوار در جنوب شرقی کشور ونزوئلا جای دارد.

چون این آبشار در جنگل‌های انبوه قرار دارد، تا دهه ۱۹۳۰ که دولت ونزوئلا به جستجو با هواپیما نپرداخته بود، ناشناخته باقی مانده بود.

نام این آبشار برگرفته‌شده از نام جیمز آنجل، کاوشگر آمریکایی است که هواپیمای خود را نزدیک این آبشار بعد از شناسایی در سال ۱۹۳۵ میلادی فرود آورد.

سراسرنمایی از آبشار آنجلآبشار آنجل از شکافی در نزدیکی قلهٔ کوهستان آیا آنتی پویی به پایین سرازیر می‌شود. آب این آبشار از بارش‌های برف و باران در این منطقه تأمین می‌شود و به خاطر بارش‌های زیاد در ونزوئلا هیچ وقت خشک نمی‌شود؛ تنها در بعضی از فصل‌ها از شدت آب آن کاسته می‌شود. آب سرازیر شده از این آبشار در نهایت به رودخانه چورون می‌ریزد.

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***آبشار آنجل*** موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آبشار آنجل موجود است. |

1. ↑  Angel Falls. (2006). In *Encyclopædia Britannica*. Retrieved 28 July 2006, from Encyclopædia Britannica Premium Service:

* ویکی‌پدیای انگلیسی
**آتشفشان اوسولوتان** (به اسپانیایی: Volcán de Usulután) آتشفشانی چینه‌ای به ارتفاع ۱۴۴۹ متر واقع در میانهٔ شرقی السالوادور در آمریکای مرکزی است.

مشخصات
------

آتشفشان اوسولوتان در منتهی‌الیه جنوب شرقی مجموعه‌ای از آتشفشان‌های چینه‌ای بازالتی تا بازالتی-آندزیتی و در میان دو آتشفشان سن ویسنته و سان میگل قرار دارد. دامنه‌های این آتشفشان پوشیده از جنگل است و جریان‌های جوانی از گدازه را می‌توان در دامنهٔ جنوبی آن مشاهده نمود. دهانه آتشفشانی وسیعی به قطر ۱٬۳ کیلومتر در شرق آتشفشان ایجاد شده است که از قلهٔ اوسولوتان تا پایین دامنهٔ آن امتداد دارد.

تاریخ آخرین فوران اوسولوتان مشخص نیست و احتمالاً باید در کمتر از ۱۰ هزار سال پیش روی داده باشد.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آتشفشان‌های السالوادور

منابع
-----

1. 1 2  «Usulután». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۶ اکتبر ۲۰۱۲.
2. 1 2  
«Usulután volcano». Volcano Discovery. دریافت‌شده در ۱۶ اکتبر ۲۰۱۲.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد کوه‌ها است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آتشفشان ایپالا** یا **ولکان دِه ایپالا** (به اسپانیایی: Volcán de Ipala) آتشفشان چینه‌ای کوچکی به ارتفاع ۱۶۵۰ متر واقع در منطقه‌ای موسوم به اورینته در شرق گواتمالاست. این آتشفشان مرده تقریباً تمامی عرض فروزمین ایپالا را در برگرفته و بلندایش به ۷۵۰ متر بالاتر از کف آن می‌رسد.. قطر دهانهٔ آتشفشان ایپالا یک کیلومتر است و در عمق ۱۵۰ متری از دیواره‌های آن دریاچه‌ای موسوم به دریاچه ایپالا واقع گردیده که ۱۴۹۲ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. مخروط انگلی و برجستهٔ مونته ریکو نیز در دامنهٔ جنوبی ایپالا واقع شده‌است.

آتشفشان ایپالا در منطقه‌ای گرم با آب و هوایی مرطوب و نیمه‌گرمسیری قرار دارد و پوشش گیاهی آن بیشتر از درختان کاج، بلوط، سدر و سیبا تشکیل شده‌است. همچنین مطالعات انجام‌گرفته بیانگر وجود ۳۷ گونه درخت و ۱۶ نوع درختچه در این منطقه است و جنگلی ابری به مساحت ۱۲۱٬۵ هکتار اطراف دهانهٔ ایپالا را پوشانده است. این جنگل در تمامی سال مرطوب بوده و رویشگاه مناسبی برای انواع سرخس و ارکیده به‌شمار می‌رود.

آخرین فوران آتشفشان ایپالا بنا بر نوشته‌های دیاز در سال ۱۸۶۵ و در فاصلهٔ ۲۴ ژانویه تا ژوئن آن سال روی داد اما از آنجا که او از هیچ منبعی در اینباره نام نبرده است ادعای او به‌نظر غیر محتمل می‌رسد. از همین روی تاریخ آخرین فوران ایپالا را نامشخص در نظر می‌گیرند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6  «Ipala». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. دریافت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱.
2. 1 2 3  «Volcan Ipala - Guatemala». summitpost.org. دریافت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱.
3. 1 2 3 4 5 6  «VOLCÁN IPALA». Mapas de Guatemala. دریافت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱.[*پیوند مرده*]
جشن آتش بازی یا **هانابی** در پارک میجی جینگو گایئن.
**آتش‌بازی بزرگ جینگوگایئن** (به ژاپنی: 神宮外苑花火大会) یا **جینگوگایئن هانابی دای کای** یکی از جشن‌های آتش بازی در توکیو پایتخت ژاپن است. این جشن در باغ پارک میجی جینگو گایئن در منطقهٔ شینجوکو انجام می‌گیرد. روز دقیق برگزاری جشن مشخص نیست اما هر ساله در ماه اوت هشتمین ماه میلادی برپا شده‌است. برپایی این جشن از سال ۱۹۸۰ میلادی آغاز شده‌ و در حال حاضر تعداد شرکت کنندگان این جشن در حدود صد و هفتاد هزار نفر است. این آتش بازی در کنار آتش بازی رود سومیدا و آتش بازی خلیج توکیو سه آتش بازی اصلی توکیو هستند. در سال ۲۰۱۱ میلادی اکثر مراسم آتش بازی به مناسبت همدردی با آسیب دیدگان زمین‌لرزه و سونامی ۲۰۱۱ توهوکو اکثر جشن‌های آتش بازی در این سال انجام نشد اما این آتش بازی آتش‌بازی بزرگ جینگوگایئن استثنائاً مطابق هر سال در ششم ماه اوت انجام شد و در حدود ۱۱۰ هزار نفر در این مراسم شرکت کردند.

جستارهای وابسته
---------------

* آتش‌بازی خلیج توکیو
* آتش‌بازی رود سومیدا
* جشن‌های توکیو

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «神宮外苑花火大会». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۰.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آتش‌بازی جینگوگایئن موجود است. |

* سایت رسمی آتش بازی جینگوگایئن

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ژاپن است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آبشار آب ملخ،** از جمله آبشارهای استان اصفهان است که در شهرستان سمیرم واقع شده‌است. موقعیت آبشار در ۶۰ کیلومتری شهر سمیرم و در مجاورت روستای آب ملخ قرار دارد.

وجه تسمیه نام آبشار به این خاطر است که ترکیبات خاصی در آب آن وجود دارد که موجب از بین رفتن ملخ‌های مهاجم می‌شود. وجود این ترکیبات باعث شده تا از آب آبشار به عنوان یک آفت کش طبیعی برای آبیاری مزارع استفاده شود. نام دیگر این آبشار، تخت سلیمان است و به خاطر سنگی که مانند پل دو طرف دره را به یکدیگر متصل کرده این نام به آبشار نسبت داده شده‌است.  

آبشار آب ملخ یکی از زیباترین آبشارهای ایران است. رودخانه ی پرجوش و زیبای ماربر، کوه‌های بلند دنا، چشمه‌های فراوان و پرآب، هم جواری رودخانه و جنگل، هوای مطبوع و فضای آرام بخش و دلپذیر، آبشار را به مکانی مناسب برای گردشگری و گذران اوقات فراغت تبدیل کرده است. بهترین زمان بازدید از آبشار آب ملخ فصل‌های بهار و تابستان است. کوهنوردان و طبیعت گردان می توانند برای دیدار بهتر از طبیعت دنا، روستای آب ملخ و پدیده تخت سلیمان، طی یک برنامه‌ریزی سه روزه و از طریق دره اتابکی به قلل کل قدویس (۴۳۸۰ متری) صعود و در برگشت از کنار رودخانه و جنگل به تخت سلیمان رفته و از آن بهره ببرند.
حضور در این منطقه می بایست با شرکت در تور و‌یا با حضور لیدرهای مجرب و‌یا اهالی آشنا به محیط آن منطقه صورت پذیرد زیرا از محل پارک خودرو تا تخت سلیمان به صورت مسیر مالرو خاکی باریک با وجود پرتگاه در یک‌سمت و‌صخره در سمت دیگر بوده با حدود۱ساعت پیاده روی تا رسیدن به تخت سلیمان و مورد بسیار قابل توجه دیگر ،به دلیل وجود جریان گردابی شدید و سیفونهای آبی خطرناک و افزایش ناگهانی شدت جریان آب موجود در رودخانه در قسمت زیرین تخت سلیمان(معروف به تونل)شناکردن و آب تنی در این قسمت بسیار خطرناک و ممنوع بوده و تا کنون بر اثر عدم توجه به این نکته در طول سالیان اخیر تعداد زیادی از بازدید کنندگان بر اثر‌ ورود به آب در این قسمت رودخانه غرق و‌یا مفقود گردیده اند،با توجه به عدم وجود علائم هشدار دهنده‌کافی در این قسمت و زیبایی این مکان اکثر بازدید کنندگان این نکته را نادیده گرفته و با ورود به آب باعث ایجاد حادثه های غمبار برای خانواده های خود میگردند.و کام چندین خانواده تا کنون تلخ گردیده و یا چندین سال است چشم انتظار عزیزانشان می باشند.

منابع
-----

1. ↑  «جاذبه‌های طبیعی استان - آبشارها». سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۴ آبان ۱۳۹۱.
2. ↑  «جاذبه‌های طبیعی اصفهان-۲». خبرگزاری ایمنا. دریافت‌شده در ۲۴ آبان ۱۳۹۱.[*پیوند مرده*]
3. ↑  «آبشار آب ملخ به روایت تصویر». تبیان. ۲۸ تیر ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۴ آبان ۱۳۹۱.
4. ↑  محمد ملاحسینی (۱ مرداد ۱۳۹۰). «آشنایی با آبشار آب ملخ - اصفهان». همشهری آنلاین. دریافت‌شده در ۲۴ آبان ۱۳۹۱.
آتشگاه تفلیس
نمایی از درون آتشگاه
**آتشگاه تفلیس** یک بنای گِلی در بخش مرکزی تفلیس، پایتخت کنونی گرجستان است. این بنای مربوط به دوران حضور ایرانیان و مذهب زرتشت در منطقه است.

پیشینه آتشگاه تفلیس به حدود سده پنجم میلادی بازمی‌گردد. در نوشته‌های غربی و گرجی، این بنا به همان نام پارسی‌اش «آتشگاه» یا با اندک تفاوتی در تلفظ به صورت «آتِشگاه» نامیده می‌شود. به نظر می‌رسد این بنا شمالی ترین آتشکده زرتشتی باشد که در طول تاریخ ساخته شده است.

  

در سال ۱۷۲۴ زمانی که ترک‌ها تفلیس را فتح کردند از این آتشگاه به عنوان مسجد استفاده کردند تا زمانی که نادرشاه، پادشاه ایرانی، شهر را فتح کرد. .

آتشگاه در سال ۲۰۰۷ با پشتیبانی مالی دولت نروژ ترمیم شد.

منابع
-----

1. ↑  «Ancient fire-worship temple among Georgia's sites of national significance». Agenda.ge. ۲۱ فوریه ۲۰۱۷.
2. ↑  «ساسانیان در گرجستان و آتشکده‌ای که مسجد شد». BBC Persian. ۲۸ ژوئن ۲۰۱۹.
3. ↑  «ATESHGA OF TBILISI – ANCIENT SITE OF WORLD ZOROASTRIANISM». Georgian Journal. ۲۶ ژوئن ۲۰۱۴.
4. ↑  «International Conference Community and Historic Environment». NPLG. ۲۰۱۱-۰۹-۱۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

* فیلم کوتاهی از درون آتشگاه تفلیس

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون آتشکده است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آجر منیزیتی** یا **آجر منیزیایی**، یکی از انواع آجر نسوز محسوب می‌شود که دارای خواص قلیایی است.

مواد اولیه
----------

مواد اولیه‌ای که عمدتاً برای تولید آجرهای قلیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، منیزیت و کلرید منیزیم است. منیزیت به شکل کریستال در طبیعت یافت می‌شود. فرمول شیمیایی منیزیت MgCO۳ است. کلرید منیزیم نیز با فرمول شیمیایی MgCl۲ از آب دریاها، دریاچه‌های نمک و ذخایر نمکی بدست می‌آید. کلرید منیزیم از فاضلاب‌های صنعتی نیز قابل استحصال است.

تولید
-----

آجر منیزیتی به دو روش *زینتری* و *ذوبی* تولید می‌شود. 

برای تولید آجر منیزیتی به روش زینتری، مواد اولیه می‌بایست ابتدا کلسینه شوند و سپس تحت منحنی پخت ویژه‌ای زینتر شوند. در این فرایند از مواد ویژه‌ای مانند اکسید زیرکونیم (ZrO۲) و اکسید کرم (Cr۲O۳) به‌عنوان *کمک‌زینتر* استفاده می‌شود. پخت معمولاً در کوره تونلی و در دمای ۱۵۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. برای حفظ استحکام بدنه خام در این روش از یک چسب استفاده می‌شود. روش شکل‌دهی نیز عمدتاً پرس هیدرولیک است.

آجر منیزیتی تولید شده به روش ذوبی در دماهای بالاتر از ۲۸۰۰ درجه سانتی‌گراد در کوره قوس الکتریکی تولید می‌شود. در این روش مواد اولیه ابتدا ذوب و سپس سرد می‌شوند. آجر تهیه شده در این روش، دارای بالاترین تراکم و کمترین تخلخل است.

ویژگی‌ها
--------

آجرهای منیزیتی دارای استحکام گرم بالا و مقاومت شیمیایی بسیار خوب در برابر مواد قلیایی (ازجمله سرباره فولاد) هستند. اما این آجرها دارای ضریب انبساط حرارتی بالا و در نتیجه شوک‌پذیری پایین هستند که باعث محدود شدن استفاده از این آجرها شده‌است. همچنین این آجرها در دمای ۴۰ تا ۱۲۰ درجه سانتی‌گراد تحت تأثیر رطوبت هوا، دچار هیدراتاسیون می‌شوند که منجر به بروز عیب در آجرها می‌شود. این مسئله انبار کردن، حمل و نقل و نصب این دسته از آجرها را دشوار ساخته است.

کاربرد
------

آجرهای منیزیتی در صنایع آهن و فولاد، به‌عنوان آستر حفاظتی در کوره‌های زیمنس-مارتین و کوره‌های قوس الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این آجرها همچنین به‌عنوان پوشش کوره‌های صنایع غیرفلزی مانند کوره‌های تونلی، دوار و قائم مصرف می‌شود. این آجرها همچنین در کوره‌های ذوب شیشه و کوره‌های صنایع فلزی غیرآهنی (مانند مس، سرب، روی، آلومینیم و نیکل) کاربرد دارند.

پانویس
------

1. ↑  روتشکا، ۱۳۷۸، ص ۱۱۳
2. 1 2  روتشکا، ۱۳۷۸، ص ۱۱۶
3. ↑  روتشکا، ۱۳۷۸، صص ۱۱۶ و ۱۱۷
4. ↑  روتشکا، ۱۳۷۸، ص ۱۱۹

منابع
-----

* روتشکا، جرالد (۱۳۷۸)، «فصل چهارم»، *مواد دیرگداز*، ترجمهٔ بهزاد میرهادی، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، شابک ۹۶۴۴۵۴۰۷۹۴
**آجنا** (انگلیسی: Agena target vehicle) (/əˈdʒi:nə/؛ ATV)، که به نام وسیلهٔ نقلیهٔ هدف (جمینی-آجنا) (GATV)) نیز شناخته می‌شود، فضاپیمای بدون سرنشینی بود که توسط ناسا در طول پروژه جمینای خود برای توسعه و تمرین تکنیک‌های پهلوگیری فضایی در فضای مداری و اتصال و پهلوگیری فضاپیما و انجام مانورهای بزرگ مورد استفاده قرار گرفت. تغییرات مداری، در آماده‌سازی و تدارک ماموریت‌های ماه برنامه آپولو. این فضاپیما بر اساس موشک مرحله فوقانی آجناRM-81 لاکهید، مجهز به یک هدف پهلوگیری ساخته شده توسط شرکت هواپیماسازی مک‌دانل ساخته شد. نام «آجنا» از ستارهٔ بتا قنطورس که به نام «آژنا» نیز شناخته می‌شود، بر گرفته شده‌است. فضاپیمای ترکیبی یک استوانه به طول۷٫۹۲ متر با قطر ۱٫۵۲ متر بود که با وسیله پرتاب اتلس-آجنا در مدار پایینی زمین قرار می‌گرفت. حدود ۱۴۰۲۱ تا ۱۴۰۵۴ پوند (۶۳۶۰ تا ۶۳۷۵ کیلوگرم) پیشرانه و گاز در هنگام پرتاب حمل می‌کرد، و جرم ناخالص در مداری بین آن ۳۲۲۸ تا ۳۲۹۸ کیلوگرم بود.

*وسیله نقلیه هدف آجنا* هنگام پرتاب جمینای ۶-آ در ۲۵ اکتبر ۱۹۶۵ با شکست مواجه شد که ناسا را به ایجاد یک سیستم پشتیبان اهدایت کرد: آداپتور اتصال هدف تقویت شده (ATDA)، فضاپیمای کوچکتری متشکل از هدف لنگر با یک سیستم رانش کنترل اما بدون نیاز به مدار آجنا. تغییر موشک ATDA یک بار در جمینای ۹-آ پس از دومین شکست پرتاب ATV در ۱۷ می ۱۹۶۶ مورد استفاده قرار گرفت، اما به عنوان یک وسیله اتصال به هدف شکست خورد زیرا پوشش پرتاب آن از بدنه جدا نشد.

منابع
-----

1. ↑  Lockheed Missiles & Space Company (1972-02-25). "Shuttle/Agena study. Volume 1: Executive summary". NASA.
2. ↑  Gemini 6 Target: NASA Space Science Data Coordinated Archive

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Agena target vehicle». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ مه ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آجنا (وسیله نقلیه هدف) موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فضاپیما یا ماهواره است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آجرهای لعاب‌دار بوکان**، آجرهای لعاب‌داری مربوط به تمدن مانایی است که نقش‌هایی از پرنده، گاو و بز بالدار با سر انسان و دیگر نقش‌های ترکیبی حیوان و انسان در آن‌ها دیده می‌شود. اولین بار کشاورزی به نام میرزاعلی این آجرهای منقش و لعاب‌دار را پیدا کرد، او توانسته بود تشخیص دهد آجرها به قصر باستانی منطقه قیلاچی، نزدیک به شهر بوکان تعلق دارند. پیش از کشف میرزا علی، در سال ۱۳۵۵ ولفرام رایس گزارشی دربارهٔ این منطقه باستانی منتشر کرده بود.

در سال ۱۳۶۴ درحالی‌که جنگ ایران و عراق در جریان بود، گروهی از باستان شناسان تحت حفاظت امنیتی به سرپرستی احسان یغمایی به منطقه‌ای که این آجرها کشف‌شده بود، فرستاده شدند اما بیشتر آثار موجود تا قبل از رسیدن آن‌ها قاچاق و به کلکسیون‌های شخصی یا موزه‌های مختلف راه پیدا کردند. این آثار بعد از ۴۰ سال، با تلاش حقوقی و همکاری دولت سوئیس به ایران پس داده‌شده‌اند و هم‌اکنون در موزه ایران باستان به نمایش درآمده‌اند.

منابع
-----

1. 1 2  «بازگشت آجرهای دو هزار و ۸۰۰ ساله؛ از انباری در سوئیس تا موزه ایران باستان». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۸ آوریل ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ آوریل ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۸ آوریل ۲۰۲۲.
2. ↑  «گشایش نمایشگاه" آجرهای لعابدار بوکان استردادی از کشور سوئیس"». موزه ملی ایران. ۲۳ اسفند ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۸ آوریل ۲۰۲۲.
**آبگرم معدنی شوط** یا **ایستی سو** در حاشیه مسکن مهر شهر شوط در شمال استان آذربایجان غربی در شمال غرب کشور ایران قرار گرفته‌است.
آبگرم معدنی دارای دو سرچشمه اصلی است که به فاصله تقریبی ۴۰ متری بر روی پشته ای با ارتفاعی متفاوت از هم واقع شده‌اند.

مظهر اصلی چشمه را یک حوضچه طبیعی به شکل نامنظم تشکیل می‌دهد که در اثر رسوب گذاری آب آن حوضچه‌های طبیعی و جالبی را به وجود آورده‌است که روی حوضچه‌ها استخرهایی ساخته شده‌است و آب گازدار به‌طور دائمی جوشان و جریان دارد.

کمی ترش مزگی و بی‌رنگ از ویژگی آب این چشمه است و ترکیبات بیکربنات مخلوط گازدار و آهن دار را در خود دارد.

از خواص درمانی آن بیشتر برای درمان ناراحتی‌های پادرد و نیز به صورت استحمام برای تسکین درد مفاصل استفاده می‌شود، آب گازدار از قسمت غربی حوضچه از زمین بیرون می‌آید و از مجرایی که در جنوب غربی حوضچه قرار دارد خارج می‌شود.

در شمال غربی چشمه اصلی، سه حوضچه دیگر نیز وجود دارد که مجاری خروج آب آن‌ها در سطح تپه نمایان است.

در حال حاضر مجتمع آب‌درمانی آبگرم معدنی شوط در زمینی به مساحت ۳هکتار با زیربنای ۱۸۰۰مترمربع با چهار استخر مجزا و سرپوشیده برای بانوان و آقایان، بوفه، سرویس بهداشتی و فضای سبز، آلاچیق، پارکینگ و محل بازی کودکان، در دسترس گردشگران داخلی و خارجی است.

منابع
-----

1. ↑  «آب گرم شوط ناشناخته ای که آوازه اش فراگیر خواهد شد». *ایسنا | آذربایجان غربی*. ۲۰۱۶-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۱۱.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
2. ↑
بحرین جزء خاک ایران بود تا اینکه استقلال آن توسط محمد رضا شاه پهلوی به رسمیت شناخته شد
**دادافروز گُشنَسبان** یا **آزاد پیروز** از بزرگان ساسانی بود که در دوران خسرو پرویز (پادشاهی از ۵۹۰ تا ۶۲۸) به سمت فرماندار بحرین گماشته شده بود. عرب‌ها به او لقب «مکعبر» داده بودند، چرا که او دست و پاهای دیگران را می‌برید.

مقر اصلی او در دژ مشقّر در بحرین بود.

بر اساس یک روایت، وهریز، فرمانروای یمن کاروانی از هدیه‌ها برای خسرو پرویز فرستاده بود، اما در قلمرو قبیله بنو یربو مورد حمله قرار می‌گیرد. آنگاه شاه به فرمانروای بحرین، آزاد پیروز، دستور می‌دهد تا آن قبیله را مجازات کند. آزاد پیروز برای این کار، قبیله بنو یربو را به قلعه مشکر در هجار دعوت می‌کند و در آنجا همه را می‌کشد، بجز پسران را که آنها را به عنوان برده به استخر می‌فرستد. در حین خیزش اسلام، او به اسلام گروید و بعدها در دوران خلیفه عمر درگذشت.

منابع
-----

1. 1 2  تاریخ و فرهنگ ایران، ص ۲۸۳

* Azad Peroz. (2015, August 12). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 08:02, November 10, 2015, from

محمدی ملایری، محمد: تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد یکم، انتشارات یزدان، تهران ۱۳۷۲خ. صص. ۲۴۲، ۲۶۷، ۲۹۱، ۲۹۲، ۳۷۴.
**آنجل سه‌خط** Pterophyllum scalare که معمولاً از آن با نام ماهی گل مینا یا گل شیرین آب شیرین یاد می‌شود، رایج‌ترین گونه Pterophyllum است که در اسارت نگهداری می‌شود. بومی حوضه آمازون در پرو، کلمبیا و برزیل است.

رژیم غذایی Pterophyllum scalare شامل طیف وسیعی از مواد غذایی است. آنها از ماهیان، میگوها و کرمهای خردسال تغذیه می‌کنند. آنها از انواع مختلف کرمها مانند کرمهای Tubifex، کرمهای ورمی کمپوست و کرمهای خون تغذیه می‌کنند، رژیم غذایی tubifex دارای پروتئین و مواد مغذی زیادی برای ماهی فرشته است که منجر به رشد قابل توجه و رژیم غذایی زنده می‌شود و عملکرد باروری بهتری را ارائه می‌دهد. علاوه بر این، لاروهای پشه نیز یک غذای زنده بسیار مغذی است.

اولین بار توسط Hinrich Lichtenstein در ۱۸۲۳، اولین واردات به اروپا (آلمان) توسط C.Ziggelkow، هامبورگ در سال ۱۹۰۹ توصیف شد.

منابع
-----

* Photograph

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***آنجل سه‌خط*** موجود است. |

w:en:Pterophyllum scalare

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد ماهی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
یک در قدیمی با آستانه آجری
**آستانه** به بخشی از چهارچوب در گفته می‌شود که در پائین در قرار دارد.

آستانه برخی از درها را گاهی بلند می‌ساختند تا تمایز بین فضای بیرون و درون مشخص گردد. همچنین آب باران کوچه و خیابان به درون ساختمان راه نیابد.

دو پرنده بر روی آستانه در کاروانسرای دیر گچیندو پرنده بر روی آستانه در کاروانسرای دیر گچین
در دوره‌های تاریخی متعددی آستانه در چنان ارزش و اهمیتی داشته‌است که افراد تلاش می‌کردند پای خود را بر روی آن نگذارند به عنوان مثال آستانه عالی‌قاپو اصفهان در دوره صفویه چنان اهمیتی داشته‌است که مردم آن را می‌بوسیدند و کسی حق نداشت بر روی آن پای بگذارد و فرد خاطی به شدت تنبیه می‌شد.

کمپفر دربارهٔ آستانه عالی‌قاپو چنین گفته‌است:

 
> عالی‌قاپو دارای آستانه‌ای است از جنس مرمر که در تکریم و اجلال پادشاه سهم عمده‌ای دارد و عابرینی که می‌خواهند بدون شرف‌یابی به خدمت شاه برسند در آنجا به زمین می‌افتند و آستانه را می‌بوسند بنابرین همه سعی می‌کنند کفششان به آستانه نخورد وگرنه نگهبان آنان کتک جانانه‌ای می‌زند.
> 
>

جستارهای وابسته
---------------

* معماری ایرانی
* معماری برون‌گرا

منابع
-----

1. 1 2  حسین سلطان زاده. *فضاهای ورودی در معماری سنتی ایران*. پارامتر `|تاریخ بازیابی=` نیاز به وارد کردن `|پیوند=` دارد (کمک)

| * ن
* ب
* و
فضای ورودی در معماری سنتی ایران |
| --- |
| اجزا | 
* جلوخان
* پیش‌طاق
* درگاه
* هشتی
* دالان
* ایوان
* ساباط
* رواق
* تارمه
* عمارت سر در

 |
| عناصر | 
* در
* کوبه و حلقه
* آستانه در
* سکو
* سردر
* منار
* ساعت سردر
* روزن
* سنگاب
* حوض
* زنجیر

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با معماری است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
***آستانهٔ هفده‌سالگی*** (به انگلیسی: The Edge of Seventeen) یک فیلم داستان بلوغ کمدی-درام آمریکایی به نویسندگی و کارگردانی کلی فرمون کریگ است. از بازیگران آن می‌توان به هیلی استاینفلد، هالی لو ریچاردسون، بلیک جنر، وودی هارلسون و کیرا سجویک اشاره کرد. تصویربرداری فیلم از ۲۱ اکتبر، تا ۳ دسامبر ۲۰۱۵ در ونکوور، کانادا انجام شد.

اولین نمایش *آستانهٔ هفده‌سالگی* در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۶ در طی جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو بود و سپس در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۶ در ایالات متحدهٔ آمریکا اکران شد.

داستان
------

نادین فرانکلین (هیلی استاینفلد) ۱۷ساله، با شتاب وارد کلاس معلم تاریخش (وودی هارلسون) می‌شود و به او می‌گوید که می‌خواهد خودش را بکُشد. سپس به صحبت دربارهٔ وقایعی می‌پردازد که تا حالا برایش رخ داده‌است و….

بازیگران
--------

* هیلی استاینفلد در نقش نادین فرانکلین، خواهر کوچکتر دارین
* هالی لو ریچاردسون در نقش کریستا (بهترین دوست نادین)
* بلیک جنر در نقش دارین (برادر بزرگ نادین)
* وودی هرلسون در نقش آقای برونر (معلم دبیرستان)
* کیرا سجویک در نقش مونا (مادر نادین)
* هایدن زتو در نقش اروین کیم
* اریک کینلیساید در نقش تام
* کیتی استوارت در نقش جینی
* الکساندر کالورت در نقش نیک ماسمن
* مریدیت مونروو در نقش همسر آقای برونر

تولید
-----

نویسنده/کارگردان کلی فرمون کریگ یک کپی از فیلم‌نامه را برای جیمز ال. بروکس فرستاد، با این امید که بروکس تهیه‌کنندگی کار را بر عهده بگیرد. کریگ به خاطر می‌آورَد، «من یک نسخهٔ مشخص از این فیلم را نوشتم، و یک طرفدار سرسخت جین برای سال‌های سال بودم. او لانگ شات دیوانه‌کننده‌ای بود که من ابتدا گرفته بودم! و کسی بود که هرگز فکر نمی‌کردم با او کار کنم. اما من متن نمایش‌نامه را برای او فرستادم و او پروژه را قبول کرد.» *آستانهٔ هفده‌سالگی* اولین کارگردانی کریگ است. او همچنین تهیه‌کنندگی فیلم را بر عهده گرفت.

در ۴ اوت ۲۰۱۵، هیلی استاینفلد برای بازی به‌عنوان نقش اول انتخاب شد، در حالی که ریچارد ساکای نیز به‌عنوان یکی از تهیه‌کننده‌ها اضافه شد. در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵ وودی هرلسون و کیرا سجویک به بازیگران فیلم پیوستند.

منابع
-----

1. ↑  «James L. Brooks and Kelly Fremon Craig on The Edge of Seventeen» (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۰۵.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «The Edge of Seventeen». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***آستانه هفده‌سالگی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* *آستانه هفده سالگی* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* *آستانهٔ هفده‌سالگی* در راتن تومیتوز
**«آرزوهای بزرگ»** (انگلیسی: Great Expectations (2007 film)) فیلمی در ژانر مستند است که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد.

این فیلم بینندگان را در پروژه‌های معماری ممکن و غیرممکن ( از اوایل قرن بیستم تا امروز ) می‌برد که شامل توهمات بتونی بزرگ تا خانه‌های زیرزمینی چمن مدور است. بینندگان با معماران و رویاپردازان مشهور جهان مانند باکمینستر فولر و لو کوربوزیه ملاقات خواهند کرد و دیدگاه‌ها و ایده‌های آنها را در مورد چگونگی ساختن دنیایی بهتر برای خود تجربه خواهند کرد. در این مستند، پروژه محقق نشده با کمک انیمیشن جان می گیرد و چشم‌اندازی تکان دهنده از جهان را نشان می دهد که ممکن است محقق شده باشد.

در این مستند، مقر آنتوپاس در سوئیس، شهر کارکردگراییی لو کوربوزیه و پروژه آرکی‌گرام را می‌بینیم، جایی که هنر پاپ با معماری روبرو می‌شود. ما هم‌چنین با مخترع خود آموخته باکمینستر فولر و ساختمان‌های سبک وزن او و آنتی لواگ محافظ خانه گرد، ملاقات می‌کنیم. ما هم‌چنین در این مستند از هبیتات ۶۷ بازدید می‌کنیم، ساختمانی که توسط Superstudio و دنیای نیستی آنها طراحی شده است. شهر کریستالی پائولو سولری در بیابان، و یک خانه زیست محیطی زیرزمینی و... انتظارات فیلم آرزوهای بزرگ در مورد پروژه‌ها و چشم‌اندازهای معماری است که شیوه زندگی و سکونت ما را تغییر می‎دهد و تصورات ما از خوبی، حقیقت و زیبایی را به چالش می‌کشد.

منابع
-----

1. ↑  "Antti Lovag". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2021-10-27.
2. ↑  "Habitat 67". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2022-01-15.
3. ↑  *Great Expectations (TV Movie 2007) - IMDb*, retrieved 2022-01-18

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Great Expectations (2007 film)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۱۵.

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون فیلم مستند درباره هنر است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
نمایی از آبشار دودن
نمایی از آبشار دودن
**آبشار دودن** (به ترکی استانبولی: Düden Şelalesi) (به انگلیسی: Düden Waterfalls) در شهر آنتالیا ترکیه و در ۲۸ کیلومتری جاده قدیم آنتالیا - بوردور واقع شده‌است.

سرچشمه این آبشار دو چشمه جوشان بنام پینارباشی در منطقه کیرک گوزلر در ۴۰ کیلومتری آن است.
آب این دو چشمه پس از طی مسیری کوتاه یکی شده و رود دودن را می‌سازد. دودن پس از طی مسیری ۱۴ کیلومتری از زیرزمین در گودالی بنام وارساک در روی زمین جاری شده و پس از یک جریان کوتاه دوباره در طرف دیگر گودال در اعماق زمین فرومی‌رود.

آبی که در گودال وارساک به زمین می‌رود پس از طی ۲ کیلومتر در آبریز آبشار بیرون آمده و آبشار زیبای دودن را بوجود می‌آورد.

آبی که از زمین بیرون می‌آید حداقل ۱۰ متر مکعب در ثانیه است و حداکثر دبی آب پس از سر ریز از بالای آبشار و جاری شدن روی زمین ۱۵ الی ۱۶ متر مکعب درثانیه است.

سرانجام این آب پس از عبور از آنتالیا بعد از ۹ کیلومتر وارد دریای مدیترانه می‌شود.

نگارخانه
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* آبشار دودن و توریستآبشار دودن و توریست

منابع
-----

* کتیبه موجود در محل آبشار

| * ن
* ب
* و
استان آنتالیا |
| --- |
| **مرکز** | 
* **آنتالیا**

 | استان آنتالیاشهرستان‌های استان آنتالیا |
| شهرستان‌های حوزه کلان‌شهری آنتالیا | 
* آق‌سو Aksu
* دوشمه‌آلتی Döşemealtı
* قونیه‌آلتی Konyaaltı
* کپز Kepez
* مرادپاشا Muratpaşa

 |
| دیگر شهرستان‌ها | 
* آق‌سقی Akseki
* آلانیا Alanya
* ابرادی İbradı
* المالی Elmalı
* دمره (قلعه) Demre, Kale
* سریک Serik
* غازی‌پاشا Gazipaşa
* فنیقه Finike
* قورقودالی Korkuteli
* قوملوجا Kumluca
* کاش Kaş
* کَمَر Kemer
* گون‌دوغموش Gündoğmuş
* ماناوگات Manavgat

 |
| اماکن دیدنی | 
* آبشار دودن
* آبشار قورشونلو
* پرگا
* سیده
* قلعه آلانیا
* آسپندوس
* موزه آنتالیا
* دروازه هادریان
* کالاایچی
* برج خضرایلیا
* پارک کاراعلی اوغلو
* مسجد ییولی مناره

 |
**آناستازیوس**(یونانی: Αναστάσιος)، (؟ - ژانویه ۷۵۴) بین سالهای ۷۳۰ تا ۷۵۴ میلادی پاتریارک قسطنطنیه بود. وی توسط پاتریارک ژرمانوس یکم (۷۱۵–۷۳۰) تأیید شده بود. آناستازیوس به شدت درگیر بحث و جدال دربارهٔ تمثالهای مذهبی بود. نظر او در مورد تمثالها دو بار تغییر کرد. در ابتدا با آنها مخالفت بود، سپس طرفدار آنها شد و سرانجام دوباره با آنها مخالفت کرد.

پیش‌زمینه
---------

در سال ۷۲۶ میلادی، امپراتور لئون سوم ایزوریان امپراتور بیزانس، حکمی مبنی بر ممنوعیت استفاده از تمثال در کلیسا را منتشر کرد. در نتیجه مأموران وی تماثیل مذهبی را در سراسر امپراتوری بیزانس حذف کردند. ژرمانوس، پاتریارک قسطنطنیه، به این حکم اعتراض کرد. در سال ۷۲۹ وی طی نامه ای به پاپ گرگوری دوم به این حکم اعتراض کرد. امپراتور لئون پس از مدت کوتاهی ژرمانوس را از مقام پاتریارک قسطنطنیه کنار گذاشت. پاپ گرگوری با لئون مخالفت کرد و از او خواست که این دستور را پس بگیرد، که لئون توجهی به این خواسته نکرد.

پاتریارک شدن آناستازیوس
-----------------------

لئون، عمدتاً به دلیل ضدیت با تمثال‌های مذهبی، آناستازیوس را به عنوان پاتریارک قسطنطنیه منصوب کرد. اختلاف بر سر این سیاست از جمله اختلافات بین کلیساهای شرقی و غربی بود. با درگذشت پاپ گریگوری دوم در سال ۷۳۱، جانشین وی، پاپ گریگوری سوم، در برابر سیاست جدید مقاومت کرد و حتی تشویق به شورش مسلحانه علیه حکومت در ایتالیا نمود.

در سال ۷۳۱ یا ۷۳۳ یا تا سال ۷۴۰ لئون سوم، امور ایلیریکوم و ایتالیای جنوبی (سیسیل و کالابریا) را تحت نظارت پاتریارک آناستازیوس قسطنطنیه‌ای قرار داد و اقتدار پاپ را به کلیسای شرقی منتقل کرد.

در سال ۷۴۱ لئون درگذشت و پسرش کنستانتین پنجم به عنوان امپراتور جانشین او شد. کنستانتین تقریباً بلافاصله پس از بر تخت نشستن برای دفاع از مرزهای شرقی در برابر خلافت اموی به شرق کشور رفت، در غیاب وی برادر همسرش، آرتاباسدوس که کوروپلاته یا «سرور قصر» بود و فرماندهی اوپسیکیون و ارمنیاک را هم بر عهده داشت، برای تصاحب تاج و تخت اقدام کرد. آرتاباسدوس برای جلب حمایت از مخالفان سیاست حذف تمثالهای دینی، آنرا معکوس کرد و خود را «محافظ تمثالهای مقدس» معرفی کرد. در این وضعیت پاتریارک آناستازیوس موضع دینی خود را به ناگهان تغییر داد و به یک مدافع سرسخت تمثالها تبدیل شد. آناستازیوس حتی کنستانتین پنجم را تکفیر کرد و او را بدعت‌گذار اعلام نمود.

پس از این وقایع، کنستانتین بخشهای وفادار ارتش خود را جمع کرد و در سال ۷۴۳ به قسطنطنیه لشکر کشید. او آرتاباسدوس را شکست داد و اعدام کرد. به دستور کنستانتین آناستازیوس را نیز از منصب خود محروم کردند، شلاق زدند و کور کردند و سپس با شرم در خیابانها چرخاندند. پس از آن آناستازیوس موضع خود را مجدداً به عقاید سابق خود در مورد تمثالهای دینی تغییر داد، او مورد عفو امپراتور قرار گرفت و عنوان پاتریارکی وی دوباره احیا شد. آناستازیوس تا سال ۷۵۴ زندگی کرد.

کتابشناسی
---------

Milman, Henry Hart (1867). *History of Latin Christianity: including that of the popes to the pontificate of Nicolas V.* (1867 ed.). J. Murray. - Total pages: 443

منابع
-----



1. ↑  "Ecumenical Patriarchs".
2. ↑  Fine 1991, p. 116
3. ↑  A collection of dated Byzantine lead seals, page 47: "733... Church of Constantinople"
4. ↑  (Milman 1867)
**آبشارهای خونه** و آبشارهای **فا فنگ** (لائو: ນ້ຳຕົກຕາດຄອນພະເພັງ ; خمر: ល្បាក់ខោន، *Lbak Khaon*) با هم آبشاری را تشکیل می‌دهند که در استان چامپاساک بر روی رودخانه مکونگ در جنوب لائوس، نزدیک مرز با کامبوج واقع شده‌است. این آبشار با ۱۰٬۷۸۲ متر (۶٫۷ مایل) عریض‌ترین آبشار جهان است.

آبشار خونه بزرگترین آبشار جنوب شرق آسیا است. وجود این آبشار دلیل اصلی قابل کشتیرانی نبودن کامل رود مکونگ به چین است. این آبشار با هزاران جزیره و آبراه‌های بی‌شماری خود باعث شده‌است که به این منطقه نام سی‌فان دان یا «۴۰۰۰ جزیره» داده‌است.

بلندترین آبشارهای آن به ۲۱ متر (۶۹ فوت) می‌رسد؛ زنجیره‌ای از تنداب‌ها ۹٫۷ کیلومتر (۶٫۰ مایل) از طول رودخانه را دربر گرفته‌اند. میانگین آبدهی آبشارها نزدیک به ۱۱٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۳۹۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه) است، با بالاترین جریان ثبت شده در بیش از ۴۹٬۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه (۱٬۷۰۰٬۰۰۰ فوت مکعب بر ثانیه).

کشتیرانی
--------

آبشار خونه دلیل اصلی عدم امکان کشتیرانی رودخانه مکونگ به چین است. در اواخر قرن نوزدهم، استعمارگران فرانسوی تلاش‌های مکرری برای عبور از آبشار انجام دادند، اما تلاش‌های آنها شکست خورد. این دشواری منجر به ساخت راه‌آهن دون دت به دون خون در جزایر دون دت و دون خون شد.

حیات وحش
--------

سگ‌ماهی جویباری خونه از یک نمونه جمع‌آوری شده در مکونگ در آبشار خونه شناخته شده‌است. این آبشار محل زندگی گربه‌ماهی‌بزرگ مکونگی (پلاباک) است، گونه‌ای از گربه‌ماهی در حال انقراض که گفته می‌شود بزرگترین ماهی آب شیرین در جهان است. گفته می‌شود که پلاباک به طول ۳ متر (۱۰ فوت) و وزن ۶۴۶ پوند (۲۹۳ کیلوگرم) می‌رسد.

* 
*

منابع
-----

1. ↑  "Khone, Chutes de, Laos - World Waterfall Database". *www.worldwaterfalldatabase.com* (به انگلیسی). Retrieved 2020-01-24.
2. ↑  "10 spectacular, record-setting waterfalls". *MNN - Mother Nature Network* (به انگلیسی). Retrieved 2020-01-24.
3. ↑  Kottelat, M. (2012). "*Hemimyzon khonensis*". *The IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN. **2012**: e.T180661A1648746. doi:10.2305/IUCN.UK.2012-1.RLTS.T180661A1648746.en. Retrieved 14 January 2018.
4. ↑  National Geographic News Photo Gallery: Giant Catfish Faces Dam Risk in Asia

* Wikipedia contributors, "Khone Phapheng Falls," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed April 14, 2022).

پیوند به بیرون
--------------

* آلبوم عکس Mekong Express Laos: Khone Falls
* از لائوس دیدن کنید: استان Champassak

| * ن
* ب
* و
پنج آبشار پرقدرت جهان |
| --- |
| 
* آبشار گوائیرا †
* آبشار ایگواسو
* آبشار خونه
* آبشارهای نیاگارا
* آبشار ویکتوریا

 |
**آتیلا چیهار** (به مجاری: *Attila Csihar*) (زادهٔ ۲۹ مارس ۱۹۷۱) که با لقب «وید آو ویسز» هم شهرت دارد، خوانندهٔ بلک متال اهل مجارستان است. او بیشتر به خاطر اجرای‌اش در آلبوم *مناسک محرمانهٔ لُرد شیطان* گروه میهم شناخته شده است. ایان کریست در کتابی که به تاریخ هوی متال پرداخته‌است، صدای چیهار را «اُپرایی» توصیف کرده است.

فعالیت‌های حرفه‌ای
------------------

چیهار فعالیت حرفه‌ای موسیقی‌اش را با گروه متال مجارستانی تورمنتور آغاز کرد که باعث شد نام‌اش در محافل موسیقی بلک متال مطرح شود. در سال ۱۹۹۳ از طرف گروه نروژی میهم برای اجرای آواز آلبوم *مناسک محرمانهٔ لُرد شیطان* دعوت به‌همکاری شد. ضبط این آلبوم که قطعات‌اش از سال ۱۹۸۷ آماده بودند به دلایل مختلفی از جمله خودکشی دِد خوانندهٔ گروه و قتل ارونیموس (گیتاریست) تا آن زمان به تعویق افتاده بود. پس از آن آلبوم، چیهار فعالیت موسیقی‌اش را با گروه‌های دیگر همچون پلاسما پول، آبوریم و Korog ادامه داد. او در سال ۲۰۰۴ در ضبط ۱ ترانه با گروه دوم/پاور امبینت آمریکایی ‏Sunn O)))‎ همکاری کرد. چیهار که به‌عنوان یکی از اعضای نهان گروه سان شناخته می‌شود، در برخی اجراهای زندهٔ آنها در تور اروپایی‌شان هم با آن‌ها همکاری کرده است.

در سال ۲۰۰۴ و پس از جدایی سون اریک کریستینسن از گروه میهم، چیهار از آبوریم جدا شد و به میهم پیوست. آخرین همکاری او با آبوریم در ترانهٔ «Man Bites God» از آلبوم *Generator*‏ (۲۰۰۶) بوده‌است. بریال چمبر تریو گروه دیگری است که چیهار در آن با آرن آمبرچی (موسیقی‌دان) و گرگ اندرسن (گیتاریست گروه سان) همکاری می‌کند. تابه‌حال از بریال چمبر تریو ۱ آلبوم استودیویی و ۱ آلبوم لایو منتشر شده‌است.

چیهار از سال ۲۰۰۷ در کنسرت‌های میهم و سان، از ماسک‌های مخوفی که هنرمند مصری نادر سادک برای‌اش می‌سازد استفاده می‌کند.

زندگی خصوصی
-----------

چیهار تجربهٔ ۱ ازدواج منجر به طلاق داشته که حاصل آن ۲ فرزند است. او در بوداپست زندگی می‌کند.

پانویس
------

1. ↑  De Mysteriis Dom Sathanas
2. ↑  ‏Decay2 (Nihil's Maw)‎

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Attila Csihar». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ آگوست ۲۰۱۰.
***آقای نازنین*** یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۸۴ به کارگردانی مسعود رشیدی، نویسندگی رسول نجفیان، سیروس میمنت و تهیه‌کنندگی عبدالرسول یکه‌تاز می‌باشد که از شبکه پخش شد. این مجموعه در ۱۱ قسمت ۴۵ دقیقه ای تهیه شد.

آقای نازنین، داستان مردی به نام آقای سزاوار است که سعی می‌کند از راه درست بر انبوه مشکلاتی که اطرافش وجود دارد، فائق آید. با این همه او دست و دلباز است و تلاش می‌کند به دیگران کمک کند و به این دلیل میان مردم به آقای نازنین معروف شده است. او کارمند سازمان میراث فرهنگی یزد است و به خاطر موقعیتش، خیلی‌ها می‌کوشند با دادن رشوه او را به انجام خواسته شان ترغیب کنند، اما آقای نازنین آدمی نیست که با چنین کاری راضی شود یک اثر تاریخی به پاساژ و فروشگاه تبدیل شود؛ بنابراین در مقابل پیشنهادهای عجیب و غریب و البته وسوسه انگیز آنها مقاومت می‌کند. آقای نازنین همسری به نام مینا دارد که کارمند صداوسیمای مرکز یزد است. این زوج فرهنگی در تمام طول سریال، با اتفاقات پیش بینی نشده ای روبه رو می‌شوند و گاه ناچارند تصمیمات سختی بگیرند…

بازیگران
--------

* احمدعلی ملتی
* ایرج مفیدی
* جلیل رفیعی
* حسین فردین‌مهر
* سکینه عبهر
* شقایق عطاران
* صفا گلزارمقدم
* عزیزه مستقل چی
* لیلا یزدی‌نژاد
* محبوبه اصلانی
* محسن جاور
* محمدرضا امیرخانی
* محمدرضا جاودانی
* محمدرضا شجریان

منابع
-----

* ««آقای نازنین» از یزد به شبکه سراسری می‌آید».
* ««سریال آقای نازنین- بی فاصله»».[*پیوند مرده*]

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مجموعه‌های تلویزیونی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آنجلو مانجیاروتی** (به ایتالیایی: Angelo Mangiarotti)؛ (زادۀ ۲۶ فوریۀ ۱۹۲۱ میلادی – درگذشتۀ ۲ ژوئیه ۲۰۱۲ میلادی) یک مدرس، معمار و طراح صنعتی اهل ایتالیا بود که شهرتش بر اساس «هرگز نیازهای واقعی کاربران فراموش نشود»[] بود. مفهوم اصلی در معماری مانجیاروتی با استفاده صحیح از متریال و تکنیک ایجاد شد.

زندگی‌نامه
----------

جنگل عمودی از طریق کوادرونو، ۲۴، در منطقۀ کوادرونو میلان، اثر هنری مانجیاروتیجنگل عمودی از طریق کوادرونو، ۲۴، در منطقۀ کوادرونو میلان، اثر هنری مانجیاروتی
«خانۀ ۳ سیلندر»، میلان، عکاسی شده توسط: پائولو مونتی در سال ۱۹۷۰ میلادی«خانۀ ۳ سیلندر»، میلان، عکاسی شده توسط: پائولو مونتی در سال ۱۹۷۰ میلادی
آنجلو مانجیاروتی در سال ۱۹۲۱ میلادی در میلان، ایتالیا به دنیا آمد. او یک معمار، شهرساز و طراح بود که طرح‌های او جوایزی را در ایتالیا و خارج از کشور به ارمغان آورد.

آنجلو مانجیاروتی در سال ۱۹۴۸ میلادی از دانشکده معماری دانشگاه پلی‌تکنیک میلان فارغ‌التحصیل شد. او در سال ۱۹۵۳ میلادی به ایالات متحدۀ آمریکا نقل مکان کرد و در شیکاگو به عنوان استاد مدعو برای مؤسسۀ فن‌آوری ایلینوی شروع به کار کرد. مانجیاروتی در طول مدت حضورش در مؤسسۀ فن‌آوری ایلینوی با فرانک لوید رایت، والتر گروپیوس، لودویگ میس فن در روهه و کنراد واکسمن آشنا شد که همگی در رشد شخصی و حرفه‌ای او مؤثر بودند.

دو سال بعد، مانجیاروتی به ایتالیا بازگشت و شرکت معماری خود را در میلان با برونو موراسوتی افتتاح کرد. این مشارکت تا سال ۱۹۶۰ میلادی فعال بود.

آنجلو مانجیاروتی در مؤسسۀ عالی طراحی صنعتی ونیز (۱۹۶۴–۱۹۶۳ میلادی)، دانشگاه هاوایی (۱۹۷۰ میلادی)، مدرسۀ پلی‌تکنیک فدرال لوزان (۱۹۷۴ میلادی)، دانشگاه آدلاید و مؤسسه فن‌آوری استرالیای جنوبی آدلاید (۱۹۷۶ میلادی)، معماری پالرمو (۱۹۸۲ میلادی)، معماری فلورانس (۱۹۸۳ میلادی) و معماری دانشگاه پلی‌تکنیک میلان (۱۹۹۰–۱۹۸۹ میلادی) تدریس می‌کرد.

منابع
-----

1. ↑  "L'ultimo saluto a Angelo Mangiarotti | Anteprime dal mondo". *Blog.atcasa.corriere.it. 17 September 2009. Retrieved 27 August 2012.* (به ایتالیایی).

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Angelo Mangiarotti». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۲.

پیوند به بیرون
--------------

* استودیو مانجیاروتی
* مصاحبۀ آموزشی رای
* آنجلو مانجیاروتی در آرکینفورم

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* ایتالیا
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* هلند

 |
| نگارخانه‌های هنری و موزه‌ها | 
* ویکتوریا

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* کولتورناو (نروژ)
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با طراح صنعتی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد معمار است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آتشفشان تولیمان** (به اسپانیایی: Volcán Tolimán) آتشفشانی چینه‌ای به ارتفاع ۳۱۵۸ متر واقع در گواتمالا در آمریکای مرکزی است.

مشخصات
------

آتشفشان تولیمان آتشفشان آندزیتی بزرگی است که در شمال آتشفشان آتیتلان در کرانهٔ جنوبی دریاچه آتیتلان قرار دارد.  فعالیت‌های آتشفشانی در ناحیهٔ این دریاچه در حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیون سال پیش آغاز شد و آتشفشان‌ها و کاسه آتشفشانی‌ای که امروزه در این ناحیه دیده می‌شوند طی چهار دوره رشد آتشفشان و فروپاشی کاسه آتشفشانی به‌وجود آمده‌اند که جدیدترین این فعالیت‌ها در حدود ۱.۸ میلیون سال پیش بوده‌است. وقوع فوران انفجاری عظیمی در حدود ۸۴۰۰۰ تا ۸۵۰۰۰ سال پیش سبب تشکیل کاسهٔ آتشفشانی آتیتلان شد که دریاچهٔ آتیتلان بخشی از این کالدرا را پر می‌کند. همچنین آتشفشان تولیمان همراه با دو آتشفشان چینه‌ای آتیتلان و سن پدرو در درون این کاسه به‌وجود آمده‌اند.

تولیمان دارای دو مخروط است. مخروط شمالی که مخروط اصلی این آتشفشان نیز به شمار می‌رود و دهانه‌ای آتشفشانی به قطر ۲۵۰ در ۱۵۰ متر در قلهٔ آن وجود دارد که کم‌عمق و بیضی‌شکل است و مخروط جنوبی که دهانهٔ اتشفشانی کوچکی نیز در قلهٔ این مخروط دیده می‌شود. سطح تولیمان در مقایسه با آتشفشان پوشیده از تفرای آتیتلان از لایه‌های ضخیم جریان‌های گدازه پوشیده شده‌است که این لایه‌ها در دامنهٔ شمالی آن ضخیم‌ترند.

از تاریخچهٔ فوران‌های این آتشفشان اطلاعی در دست نیست اما قدمت جریان گدازه‌ای که از دامنهٔ شمالی آتشفشان وارد دریاچهٔ آتیتلان شده‌است را کمتر از چند هزار سال تخمین می‌زنند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4  «Toliman, Guatemala». Volcano World. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۲.
2. 1 2 3 4 5  
«Tolimán». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. دریافت‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۲.
3. ↑  «Atitlan, Guatemala». Volcano World. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۱۲.

نگارخانه
--------

* نماایی از آتشفشان‌های دریاچهٔ آتیتلان شامل آتشفشان آتیتلان (چپ)، تولیمان (مرکز) و سن پدرو (راست)نماایی از آتشفشان‌های دریاچهٔ آتیتلان شامل آتشفشان آتیتلان (چپ)، تولیمان (مرکز) و سن پدرو (راست)

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آتشفشان‌های گواتمالا
**آتشفشان آرنال** (به اسپانیایی: Volcán Arenal) آتشفشان چینه‌ای فعالی به ارتفاع تقریبی ۱۶۷۰ متر است که در رشته‌کوه کوردیرا د گواناکاسته در شمال غربی کشور کاستاریکا قرار دارد. این آتشفشان در طی آخرین فوران عظیم خود در سال ۱۹۶۸ سه دهکده را نابود کرد و ۸۷ نفر را کشت.

مشخصات
------

آرنال آتشفشانی مخروطی‌شکل است که در حدود ۹۰ کیلومتری شمال غربی سان خوزه و بر کرانه‌های شرقی دریاچه آرنال قرار دارد. این آتشفشان که در حدود ۷۰۰۰ هزار سال پیش از آتشفشان مجاور (و اینک خاموش) چاتو به‌وجود آمده‌است جوانترین آتشفشان چینه‌ای کاستاریکا و یکی از فعال‌ترین آتشفشان‌های این کشور است که از آن به‌طور مداوم گدازه و بِرِش خارج می‌شود.

آرنال و چاتو همزمان از ۷۰۰۰ سال پیش فعال بودند تا آنکه چاتو در حدود ۳۵۰۰ سال پیش از فعالیت ایستاد. فوران‌های انفجاری عظیم و متناوب در فواصل صدها سال و دوره‌هایی از برون‌ریزی گدازه که مخروط آتشفشان را می‌پوشاند از مشخصه‌های آرنال در طول دورهٔ رشدش بود.

چندین چشمه آب گرم به‌دلیل وجود فعالیت‌های زمین‌گرمایی در زیر آتشفشان آرنال در منطقهٔ اطراف آن وجود دارد. آرنال در عین حال همراه با آتشفشان خاموش چاتو در پارک ملی آتشفشان آرنال قرار دارد.

تاریخچهٔ فوران
--------------

در روز ۲۹ ژوئیهٔ ۱۹۶۸ آرنال پس از ۴۰۰ سال ناگهان فوران کرد و منطقه‌ای به مساحت بیش از ۱۵ کیلومتر مربع را در زیر سنگ، گدازه و خاکستر آتشفشانی مدفون ساخت. شدت این فوران به حدی بود که سه دهکدهٔ کوچک نابود و ۸۷ نفر کشته شدند. همچنین چراگاه‌های اطراف آتشفشان تخریب و گله‌داران مجبور به کشتن تقریباً ۱۰۰٬۰۰۰ رأس دام شدند.

فوران‌های آرنال از ۱۹۶۸ تا ژوئیهٔ ۲۰۱۰ به‌طور ثابت اما با شدت کمتری ادامه داشت و تقریباً هر روز دود و گدازه از آتشفشان خارج می‌شد. اما پس از آن از فعالیت‌های آتشفشانی تا حد زیادی کاسته شد و اینک آرنال در حالت خفته به سر می‌برد.

منابع
-----

1. 1 2 3 4  «Arenal». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۹ مهٔ ۲۰۱۲.
2. 1 2  «Cordillera de Guanacaste». Encyclopedia Britannica Online. دریافت‌شده در ۹ مهٔ ۲۰۱۲.
3. 1 2 3 4 5  «Arenal Volcano». Arenal.net. دریافت‌شده در ۹ مهٔ ۲۰۱۲.
4. 1 2  «Costa Rica». Encyclopedia Britannica Online. دریافت‌شده در ۹ مهٔ ۲۰۱۲.
5. ↑  «Arenal - Eruptive History». Global Volcanism Program - Smithsonian Institution. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اكتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۹ مهٔ ۲۰۱۲. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)