**نوسمه** (به کُردی: نۆسمه، نه‌وسمه)، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان پاوه در استان کرمانشاه ایران است.

جمعیت
-----

این روستا در دهستان شمشیر قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۵، جمعیت آن بالغ بر ۷۵۰ نفر (۱۳۰خانوار) بوده‌است.

علت نام‌گذاری
-------------

روستای نوسمه با توجه به اینکه از تابش نور خورشید زیاد بهره نمی‌برده و به خاطر اینکه پشت به خورشید و در پای کوه واحدهای مسکونی ساخته شده‌اند ونیز دارای آب و هوای خنک و مرطوب بوده به اسم نِسرم که در اصطلاح کردی به معنی مرطوب می‌باشد نام‌گذاری گردیده که با گذشت زمان به قولی در زمان پهلوی به اسم نوسمه تغییر نام یافته‌است؛ و یک وجه تسمیه دیگر با توجه به وجود غارهای پشت روستا نقل است که در این غارها اشکالی شبیه به سُم اسب وجود داشته که تعداد آن‌ها نه شکل بوده به همین دلیل به اسم (نُه سم) یا (نوسمه) نام‌گذاری شده‌است. با توجه به نظرخواهی بیشتر اهالی، شورا، و دهیاری در رابطه با وجه تسمیه بیشتر نظر اول را قبول دارند.

وضعیت خدمات
-----------

روستای نوسمه دارای خدمات زیر می‌باشد.

۱-مسجد ۲-شرکت تعاونی مصرفی ۳-دهیاری ۴-جایگاه موادنفتی ۵-خرده فروشی ۶-زمین فوتبال۷-رستوران ۸-پرورش ماهی (همراه با آماده کردن غذا و اقامتگاه)

روستا همچنین دارای تلفن ثابت، اینترنت ADSL، برق سراسری و آب لوله‌کشی می‌باشد.

وضعیت فرهنگی - اجتماعی روستای نوسمه
-----------------------------------

تمامی اهالی روستای نوسمه مسلمان وپیرو مذهب امام شافعی می‌باشند. زبان آنان کردی و بیشتر به لهجه سورانی و تعداد اندکی هم به لهجه اورامی تکلم می‌کنند.

آثار ملی در روستای نوسمه
------------------------

تپه قلعه نوسمه مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پاوه، بخش مرکزی، روستای نوسمه واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۳۸۴/۰۵/۱۱ با شمارهٔ ثبت ۱۲۴۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

تاریخچه روستای نُوسمه
---------------------

با توجه به وجود غارهای پشت روستا (بافت قدیم) و همچنین وفور آب باستان شناسان قدمت آثار واقع در این غارها را هزاران سال قبل از میلاد مسیح تخمین زده‌اند اما شاید بتوان گفت به دلیل نزدیکی به کوه شاهو و نوع زندگی در گذشته بیشتر به عنوان ییلاق از این روستا استفاده کرده‌اند. بیشتر نوادگان سید احمد جاف این روستا را به عنوان ییلاق یا سردسیر خود انتخاب می‌کردند و در فصل زمستان به مناطق گرمسیری کشور عراق کوچ می‌کردند تا اینکه یکی از نوادگان سید احمد جاف به اسم سید هومر که فرزند سید ولد (ولدبیگ) بود. در اینجا ساکن شد و پسر سید هومر به اسم سید میران مشهور به (میران بیگ) از اولین ساکنان این روستا در نزدیک به ۳۰۰ الی ۴۰۰ سال پیش بود که به‌طور دائم در این روستا ساکن شد و هسته اصلی و سنگ بنای اولیه روستای نوسمه در بافت قدیم که به وسیلهٔ رودخانه شمشیر از بافت جدید جدا می‌گردد به وجود آمد. اما بافت جدید که پایین‌تر از جاده ارتباطی پاوه-کرمانشاه و در کنار تپه لاقلعه قرار دارد. اولین ساختمان در این قسمت توسط حاج فتح‌الله حسینی فرزند کیخسرو بیگ اناخی در سال ۱۳۴۸ (ه‍. ش) ساخته شد و تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در کنار تپه لاقلعه فقط ۵ خانوار زندگی می‌کردند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با فعالیت‌های چشم گیر جهاد سازندگی در زمینه آب رسانی، برق، ساخت مسجد و بستن پل بر روی رودخانه شمشیر که از وسط بافت قدیم و جدید روستا می‌گذشت. روستا آبادتر و اغلب ساختمان‌های جدید در کنار جاده ارتباطی پاوه-کرمانشاه و تپه لاقلعه ساخته شد. لازم به توضیح است با توجه به تقسیمات سیاسی روستاهای نوسمه علیا و سفلی (بافت جدید و قدیم) یک روستا در نظر گرفته شده‌است اما در طرح هادی برای این روستاها دو روستا در نظر گرفته شده زیرا بافت روستاها از همدیگر فاصله دارند.

| * ن
* ب
* و
موضوع‌های مرتبط با شهرستان پاوه |
| --- |
| 

|  تقسیمات کشوری شهرستان پاوه |
| --- |
| **مرکز** | 
* پاوه

 | روستای خانقاهروستای خانقاه
غار سنگی حسین کوهکنغار سنگی حسین کوهکن |
| **بخش‌ها** | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| **شهرها** | 
* پاوه

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| هولی | 
* بله‌بزان
* خانقاه
* داریان
* درمور
* دریوه
* دشه
* کمادره
* گلال
* مزرعه دوآب
* ملاندره
* نجار
* نوریاب
* هیروی
* ورا

 |
| شمشیر | 
* بندره
* تازه‌آباد مرکزی
* چوریژی
* دره‌بیان
* دوریسان
* سرکران
* شمشیر
* نوسمه

 |

 |

 |
| باینگان | 

|  |  |
| --- | --- |
| **مناطق شهری** | 
* بانه‌وره
* باینگان

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| ماکوان | 
* انجیرک‌باغی
* باورول
* پشت‌نیجه
* تین
* دگاسیاب
* دگاگا
* دودان
* زردویی
* زی
* سفیدآب
* سیمان
* گوریگور
* لشکرگاه
* مره‌ماران
* مزرعه موستان
* هرتا
* ورامچه

 |
| شیوه‌سر | 
* آریت
* بله‌ای
* ساتیاری
* سریاس
* لاران سفلی
* لاران علیا
* مزیدی
* میرعبدلی‌زرین‌چیا
* میوان

 |

 |

 |
| نوسود | 

|  |  |
| --- | --- |
| **شهرها** | 
* نودشه
* نوسود

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| سیروان | 
* بنرو
* بیرواس
* تشار
* حجیج بزرگ
* حجیج کوچک
* دزآور
* زبار
* زلته
* شرکان
* شیخان
* کیمنه
* گیلدان
* مزرعه‌بنرو
* نروی
* نیسانه
* هانی‌گرمله
* هانی‌وز
* وزلی

 |

 |

 |

 |

 |
| 

| جاذبه‌ها، آثار تاریخی، اماکن مذهبی |
| --- |
| جاذبه‌های گردشگریطبیعی و مصنوعی | 
* بیدمیری
* پناهگاه سنگی لشگرگاه
* چشمه بل
* سراب هولی
* رودخانه زمکان
* رودخانه سیروان
* رودخانه لیله
* غار سنگی حسین کوهکن
* کوه آتشگاه
* کوه شاهو
* کوه ماکوان
* محوطه چشمه گرماب هیروی
* منطقه توریستی میگوره

 | مراسم پیر شالیارمراسم پیر شالیار |
| آثار تاریخی | 
* تپه تله دشه
* تپه چشمه گرماب هیروی۲
* تپه زرین گری نوریاب
* تپه زرین گری نوریاب۲
* تپه قلعه نوسمه (چورژی)
* تپه گورستان باغ رحمان درمور
* چله‌خانه هجیج
* حوض‌خانه هجیج
* قبرستان گور خمره‌ای شمشیر
* گوردخمه شمشیر
* نقش‌برجسته و کتیبه اورامانات

 |
| آرامگاه‌هاو اماکن مذهبی | 
* زیارتگاه سلطان سهاک
* آرامگاه سید محمد اصفهانی
* آرامگاه سید عبیدالله (برادر امام رضا)
* مراسم پیر شالیار
* مسجد جامع پاوه

 |

 |
| 

| افراد مشهور و سرشناس |
| --- |
| احمد بهرامی  • مادح ظهرابی •  بشیر ناصری  •  پیر شالیار  •  حاتم حسینی  •  جهان‌آرا خانم پاوه‌ای  •  حسین کوهکن  •  خانواده مفتی‌ها  •  زکریا یوسفی  •  شیخ طه خالصی  •  شیخ نصرالدین خالصی  •  صانع ژاله  •  عثمان هورامی  •  محمد زاهد ضیایی پاوه‌ای  •  محمدباقر ضیایی  •  محمدناصر ضیائی  •  ملا صلاح‌الدین پاوه‌ای  •  ملا محمدرشید محمودی  •  میرزا عبدالقادر پاوه‌ای  •  ناصر سبحانی  •  یوسف بیگ امامی  •   احمد مفتی‌زاده |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک روستا است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |