خسروانی، از موسسین نخستین و مالک باشگاه در بیش از دو دهه
**فهرست مالکان باشگاه فوتبال استقلال تهران** افراد و نهادهایی را دربر می‌گیرد که در تاریخ باشگاه فوتبال استقلال مالک این تیم بوده‌اند. استقلال با نام نخستین دوچرخه‌سواران در ۴ مهر ۱۳۲۴ در تهران تاسیس شد، در ۲۲ بهمن ۱۳۲۸ نامش را به تاج تغییر داد و در فروردین ۱۳۵۸ مجدداً نام این باشگاه عوض شد و این بار استقلال نام گرفت.

موسسین نخستین باشگاه نخستین مالکان این باشگاه نیز بودند، در زمستان ۱۳۲۸ پرویز خسروانی، از موسسین باشگاه، به تنهایی مالکیت باشگاه را بر عهده گرفت. خود خسروانی در آذر ۱۳۴۷ سازمان ورزشی و فرهنگی تاج را تاسیس کرد و مالکیت باشگاه از شخص خسروانی به این سازمان منتقل شد. در مهر ۱۳۵۸ و در پی پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران سازمان ورزشی و فرهنگی تاج با مصوبه مجلس ایران به سازمان تربیت بدنی واگذار شد. این سازمان مالک این باشگاه بود تا آن‌که در سال ۱۳۸۴ مالکیت این باشگاه به وزارت تازه تاسیس رفاه ایران واگذار شد. دوران مالکیت وزارت رفاه بسیار کوتاه بود و یک سال بعد سازمان تربیت بدنی دوباره مالکیت استقلال را بر عهده گرفت. در سال ۱۳۸۹ با انحلال سازمان تربیت بدنی و تاسیس وزارت ورزش به عنوان جانشین این سازمان مالکیت باشگاه استقلال نیز به این وزارت رسید که تا به امروز نیز ادامه دارد.

پیشینه
------

نشان‌واره سازمان ورزشی و فرهنگی تاج، در پاییز ۱۳۴۷ پرویز خسروانی این سازمان را تاسیس کرد و مالکیت باشگاه فوتبال تاج را به این سازمان منتقل کرد
### ۲۸–۱۳۲۴: مالکین نخستین

در ۴ مهر ۱۳۲۴ تعدادی از علاقه‌مندان به ورزش دوچرخه‌سواری دارای عنوان قهرمانی کلوپ دوچرخه‌سواران در دفتری در نزدیکی خیابان فردوسی تهران ایجاد کردند. نواب (دوچرخه‌ساز)، میرزایی (نجار)، خشایی (نگهبان بانک)، خسروانی (افسر ارتش) و جانان‌پور (کارمند تربیت بدنی) موسسین این کلوپ بودند. چند ماه بعد و در اسفند همان سال تیم فوتبال این کلوپ نیز تاسیس شد. این افراد نخستین مالکین این باشگاه بودند.

### ۴۷–۱۳۲۸: پرویز خسروانی

در اواخر سال ۱۳۲۸ پرویز خسروانی به تنهایی امتیاز باشگاه را در اختیار گرفت و نام باشگاه را نیز از دوچرخه‌سواران به تاج تغییر داد. خسروانی تا ۱۳۴۷ شخصاً مالک باشگاه فوتبال تاج بود.

### ۵۷–۱۳۴۷: سازمان تاج

در آذر ۱۳۴۷ خسروانی سازمان ورزشی و فرهنگی تاج را تاسیس کرد. مالکیت باشگاه فوتبال تاج در این زمان از شخص خسروانی به این سازمان منتقل شد. خسروانی این سازمان و دارایی‌هایش را وقف عام کرد.

### ۸۴–۱۳۵۸: سازمان تربیت بدنی

در بهمن ۱۳۵۷ و چند روز پس از پیروزی انقلاب ایران دفتر مرکزی سازمان تاج توسط نیروهای انقلابی اشغال شد. تمامی دارایی‌ها منقول و غیرمنقول این سازمان نیز مصادره شد. در نهایت و پس از کش و قوس‌های فراوان بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی در مهر ۱۳۵۸ این سازمان و تمامی دارایی‌هایش، از جمله باشگاه فوتبال تاج (که در این زمان نامش به استقلال تغییر کرده بود) به سازمان تربیت بدنی رسید. بدین ترتیب این سازمان به عنوان مالک جدید این باشگاه شناخته شد.

### ۸۵–۱۳۸۴: وزارت رفاه

طی توافقی بین سازمان تربیت بدنی و وزارت رفاه مالکیت باشگاه استقلال به مدت ده سال به وزارت رفاه واگذار شد. دوران این مالکیت چندان طول نکشید و وزارت رفاه به سرعت از تیم‌داری انصراف داد و استقلال مجدداً به سازمان تربیت بدنی واگذار شد.

### ۸۹–۱۳۸۵: سازمان تربیت بدنی

بعد از انصراف وزارت رفاه از تیم‌داری سازمان تربیت بدنی تا زمان انحلالش در ۱۳۸۹ مالک دوباره این باشگاه شد.

### هم‌اکنون–۱۳۸۹: وزارت ورزش

در ۱۳۸۹ وزارت ورزش و امور جوانان تاسیس شد و این وزارت‌خانه جایگزین سازمان تربیت بدنی شد. بدین ترتیب مالکیت باشگاه استقلال نیز به این وزارت تازه تاسیس رسید.

فهرست
-----

| فهرست مالکان باشگاه فوتبال استقلال تهران |
| --- |
| نام | دوران | منبع |
| آغاز | پایان |
| هیئت موسسان نخستین | ۱۳۲۴ | ۱۳۲۸ |  |
| پرویز خسروانی | ۱۳۲۸ | ۱۳۴۷ |  |
| سازمان ورزشی و فرهنگی تاج | ۱۳۴۷ | ۱۳۵۷ |  |
| سازمان تربیت بدنی ایران | ۱۳۵۸ | ۱۳۸۴ |  |
| وزارت رفاه و تامین اجتماعی ایران | ۱۳۸۴ | ۱۳۸۵ |  |
| سازمان تربیت بدنی ایران | ۱۳۸۵ | ۱۳۸۹ |  |
| وزارت ورزش و جوانان ایران | ۱۳۸۹ | هم‌اکنون |  |

جستارهای وابسته
---------------

* باشگاه فوتبال استقلال تهران
* پیشینه باشگاه فوتبال استقلال تهران
* فهرست مدیران باشگاه استقلال تهران
* فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال استقلال تهران

منابع
-----

1. 1 2  «Wayback Machine» (PDF). *web.archive.org*. 2013-10-29. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۹ اكتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در 2019-07-07. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  «مرکز پژوهشها - لایحه قانونی واگذاری سازمان ورزشی و فرهنگی تاج به سازمان تربیت بدنی ایران». *rc.majlis.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئیه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۷.
3. ↑  «براي 10 سال؛ موسسه‌ي فرهنگي - ورزشي استقلال تهران به وزارت رفاه واگذار شد». *ایسنا*. ۲۰۰۶-۰۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۷.
4. ↑  «استقلال 66 ساله شد! - Goal.com». *web.archive.org*. ۲۰۱۱-۰۹-۲۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۷.

| * ن
* ب
* و
باشگاه فوتبال استقلال تهران |
| --- |
| 
* افتخارات
* مربیان
* مدیران
* مالکان
* فصل‌ها
* آکادمی
* آسیا
* آمار و رکوردها
* فصل جاری

 |
| پیشینه | 

|  |  |
| --- | --- |
| دوره‌ها | 
* نمای کلی
* ۱۳۵۷–۱۳۲۴
* ۱۳۸۰–۱۳۵۷
* اکنون–۱۳۸۰

 |
| وابسته | 
* استقلال و تیم ملی
* رنگ‌ها و نشان‌ها
* سازمان تاج

 |

 |
| ورزشگاه‌های خانگی | 
* امجدیه (۱۳۶۸–۱۳۲۴)
* تختی (فصل ۸۲–۱۳۸۱)
* آزادی (۱۳۵۳–تاکنون)

 |
| زمین‌های تمرین | 

|  |  |
| --- | --- |
| کنونی | 
* کمپ ناصر حجازی

 |
| پیشین | 
* دیهیم
* مرغوبکار
* شماره ۲ آزادی
* صنایع دفاع
* مجموعه انقلاب
* تهرانسر

 |
| مرتبط | 
* کشوری
* امام رضا

 |

 |
| بازیکنان | 
* کاپیتان‌ها
* بازیکنان کنونی
* رده بازیکنان استقلال
* فهرست بازیکنان
* بازیکنان خارجی

 |
| دیگر تیم‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| پایه | 
* استقلال ب
* امید
* زیر ۱۹ سال
* زیر ۱۷ سال

 |
| هم‌خانواده | 
* زنان
* تاج آبادان
* استقلال اهواز
* تاج مسجدسلیمان
* تاج نوشهر
* تاج شیراز
* تاج رشت
* سایر تیم‌ها با نام استقلال

 |

 |
| دیگر ورزش‌ها | 
* کشتی
* فوتسال
* والیبال (مردان، زنان)
* بسکتبال (مردان، زنان)
* دو و میدانی

 |
| رسانه | 

|  |  |
| --- | --- |
| رسمی | 
* *تاج ورزشی*
* *استقلال جوان*
* تلویزیون استقلال
* *سرود استقلال*

 |
| مرتبط | 
* *مثلث آبی*
* *آبی استقلالی*
* *آبی به رنگ آسمان*

 |

 |
| آمار و ارقام | 
* فهرست آمار و رکوردها
* آمار برابر حریفان لیگ (لیگ تهران)
* آمار برابر حریفان جام حذفی

 |
| رقابت‌های بین‌المللی | 
* در رقابت‌های آسیایی
* فهرست مسابقه‌های بین‌المللی
* هماوردی با الهلال

 |
| هواداری | 
* نمای کلی
* دختر آبی

 |
| هم‌آوردی‌ها | 
* با شاهین
* با پاس
* با پرسپولیس (بازی‌ها)، (آمار و رکوردها)
* با سپاهان

 |
| 
* **رده**
* **درگاه**
* **ویکی‌انبار**

 |