ن شد.

مردم‌شناسی
----------

### مردم

مردم شهر ازنا از قوم لر می‌باشند

### زبان

زبان اکثریت مردم ازنا لری با گویش بختیاری و اقلیت لری با گویش گاپله ای است.

### جمعیت

بنا بر سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهر ازنا ۴۷٬۴۸۹ نفر بوده‌است.

مناطق دیدنی و گردشگری
---------------------

چاه طیان
نام چشمه‌ای است که در کوهپایه رشته کوه اشترانکوه میان روستاهای بیدستانه و تیان شهرستان ازنا قرار گرفته‌است. این چشمه که گودالی سنگی به قطر ۳ الی ۴ متر و عمق ۵ متر می‌باشد، یکی از پدیده‌های جالب زمین‌شناسی است و در اوایل بهار به‌طور ناگهانی و به یکباره فوران کرده و پرآب می‌گردد. آب‌دهی آن زیاد بوده و تا ماه‌ها ادامه می‌یابد و پس از مدتی در اواخر تابستان و اوایل پاییز به همان نحو به یکباره خشک شده و تا سال آینده و دوره جدید، بی آب می‌گردد. کارشناسان احتمال داده‌اند، این امر ناشی از ذوب شدن برف‌های اشترانکوه و تونل‌های زیر زمینی بوده و آب برف‌ها در این محل از زمین فوران کرده و تشکیل چشمه می‌دهند. با سرد شدن هوا و بارش برف در اواخر تابستان و اوایل پاییز در اشترانکوه، این چشمه نیز تا دوره یا سال آینده خشک می‌گردد.

دره تخت
دره‌تخت یکی از روستاهای بخش مرکزی شهرستان ازنا واقع در سیزده کیلومتری جنوب این شهرستان در کوهپایه‌های اشترانکوه است. این روستا دارای حدود ۸۳۰ نفر جمعیت است و شغل اغلب مردم آن دامداری و کشاورزی است. در دره‌تخت استخرهای متعدد پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان با ظرفیت‌های گوناگون وجود دارد.
دره تخت به علت قرار گرفتن در کوهپایه اشترانکوه و بهره‌مندی از آب دائم و روان دارای نیروگاه تولید برق است که از آن علاوه بر تأمین برق روستاهای همجوار به شبکه سراسری برق در شهرستان ازنا نیز برق داده می‌شود.
آب و هوای مناسب این روستا، آن را به یکی از مناطق مناسب جهت کوچ تابستانه عشایر تبدیل کرده‌است. این روستا همچنین در لیست روستاهای هدف گردشگری استان قرار دارد. از جمله دیدنی‌های این روستا می‌توان به سراب‌های گوناگون که به رودخانه ماربره ختم می‌شوند، و همچنین طبیعت زیبای آن اشاره کرد. در فصل بهار دشت لاله‌های واژگون این روستا بسیار دیدنی است.

در مسیر تونل برفی
تونل برفی
تونل برفی یکی از آثار طبیعی پیرامون شهر ازنا است. این تونل به‌صورت طبیعی در برف و یخ‌های دامنهٔ اشترانکوه در منطقهٔ کمندان شهرستان ازنا به‌وجود آمده‌است. طول این تونل بالغ بر ۸۰۰ متر و ارتفاع آن از کف تونل تا سقف بین ۵٫۲ تا ۳ متر است. از این تونل برفی فقط در فصل‌های بهار و تابستان می‌توان بازدید کرد و برای رسیدن به این تونل باید تا روستای کمندان با اتومبیل رفت و حدوداً دو ساعت نیز پیاده‌روی کرد.

دربند
دربند دهستانی بزرگ و سرسبز در جلگه شمالی اشتراکوه و در نزدیکی ازنا است که به خاطر وجود ایستگاه راه‌آهن در آن از این روستا بنام «ایستگاه دربند» هم یاد می‌کنند. از چشم‌انداز کوه اشترانکوه این روستا دیده می‌شود.

طبیعت اطراف شهر ازنا
آبشار عروس
آبشاری در دامنه‌های کوه در دره ازنا و در مسیر کلیدر تونل برفی است.

آبشار دره شِن
آبشار زیبایی در روستای احمدآباد و بالاتر از مقبره سید صوفی است.

تالاب خروسان
تالابی در ۲۸ کیلومتری شهر ازنا در روستای خروسان است.

امام زاده قاسم
مقبره تاریخی امام زاده قاسم که قدمت آن به دوران سلجوقیان می‌رسد و در آثار ملی ایران هم به ثبت رسیده‌است.

بام ازنا
بام ازنا یکی از مناطق گردشگری، تفریحی و ورزشی است که از سال ۱۳۹۶ کار احداث آن توسط سیدمرتضی موسویان (شهردار ازنا) شروع شده‌است. این مکان در غرب ازنا واقع شده‌است.

موقعیت جغرافیایی
----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | خمین | اراک | شازند |  |
| الیگودرز | شمال | دورود |
| شرق   **ازنا**    غرب |
| جنوب |
|  |  |  |

شهرستان ازنا در دامنه اشترانکوه قرار دارد. این شهر از غرب به شهرستان دورود می‌رسد و شهرستان الیگودرز در شرق آن قرار دارد.

راه‌ها
------

ایستگاه راه‌آهن ازنا
ازنا در میسر جاده اصلی و ارتباطی شهرهای مرکزی و شمالی با غرب و شمالغرب، با شهر تهران ۳۶۵ با شهر اصفهان ۲۴۰ کیلومتر با شهر زنجان ۵۳۹ با شهر خرم‌آباد ۱۳۵ با شهر تبریز ۷۵۷ با شهر رشت ۵۷۷ و با شهر ساری ۶۱۰ کیلومتر فاصله دارد. همچنین ازنا ارتباط استان لرستان را با استان مرکزی برقرار می‌کند و فاصله ازنا با اراک حدود ۷۵ کیلومتر می‌باشد. راه‌آهن سراسری ایران این شهر را به دو نیم تقسیم کرده‌است. این خط که در زمان جنگ جهانی دوم توسط رضا شاه پهلوی ساخته شده از مهم‌ترین علل پیشرفت ازنا می‌باشد.

صنایع
-----

کارخانجات صنعتی فعال در ازنا عبارتند از صنایع فروآلیاژ ایران، گداز قطعه کیا سازنده قطعات خودرو، شرکت‌های سنگ صادراتی و دیگر صنایع کوچک که عمدتاً به بخش تولید سنگ‌های ساختمانی مشغول هستند. همچنین شرکت ذوب آهن ازنا که از بزرگ‌ترین صنایع فولاد غرب کشور می‌باشد در منطقه ویژه اقتصادی ازنا در حال احداث است. و شرکت تولید داروی بایر افلاک ازنا نیز از دیگر صنایع فعال در این شهر می‌باشد.
همچنین ازنا یکی از مهم‌ترین مکان‌ها برای استخراج سنگ سفید چینی کریستال است که بیشتر بصورت سنگ اسلب توسط کوپ‌های استخراج شده از معادن سنگ ازنا تولید و به شهرک‌های صنعتی مانند: شهرک صنعتی محمودآباد اصفهان اانتقال می‌یابند برای برش توسط اره و در نهایت محصولی به نام سنگ اسلب ازنا که توسط معماران و سازندگان داخلی و خارجی مورد توجه قرار گرفته‌است.

تپه‌های باستانی ازنا
--------------------

شهرستان ازنا دارای ۱۰۶ تپه باستانی است که دارای شماره ثبت آثار ملی ایران هستند. این تپه‌ها بیشتر مربوط به عصر مفرغ و آهن می‌باشند و از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۶ به ثبت رسیده‌اند. وجود تعداد بالای تپه‌های باستانی و وجود مناطق دیگر باستانی در این شهرستان گواه اینست که این منطقه جغرافیایی از دیرباز تا به امروز سکونتگاه انسان‌ها در دوره‌های مختلف بوده‌است.

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  آمار بر اساس سرشماری ۱۳۹۵ است و بر همین اساس، جمعیت شهر ازنا ۴۷٬۴۸۹ تن و استان لرستان ۱٬۷۶۰٬۶۴۹ تن بوده‌است.

پانویس
------

1. ↑
2. ↑  نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵ بایگانی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine وبگاه مرکز آمار ایران
3. ↑  «پیش‌شماره شهرستان‌های استان لرستان» (PDF). وبگاه مخابرات استان لرستان. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۴.
4. ↑  «مرکز پژوهشها - ایجاد و تأسیس شهرستان پلدختر به مرکزیت شهر پلدختر شهرستان سلسله به مرکزیت شهر الشتر و شهرستان ازنا به مرکزیت شهر ازنا در استان لرستان». *rc.majlis.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
5. ↑  "لرستان"
6. ↑  «پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  «ازنا سرزمین چشمه‌های خروشان و آبشارها چشم به راه میهمانان نوروزی». خبرگزاری تسنیم. ۶ فروردین ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
8. ↑  «تاریخچه». وبگاه صنایع فروآلیاژ. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
9. ↑  «کارخانه تولید قطعات خودرویی در ازنا». خبرگزاری صدا و سیما. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ مه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
10. ↑  «صورت سرخ ذوب آهن ازنا از سیلی وعده‌ها». ایرنا. ۱۷ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
11. ↑  «فعالیت «بایر افلاک» و گامی برای ایجاد اشتغال/لرستان قطب تولید دارو». خبرگزاری مهر. ۲۰ آبان ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۰.
12. ↑  «سنگ اسلب ازنا و الیگودرز». آرتا استون. ۲۶ اسفند ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۲.
13. ↑  ویکی‌پدیا تپه‌های تاریخی شهرستان ازنا

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای 
ازنا ***دارد.*** |

* نگاره‌هایی از ازنا
* بلندا و جایگاه

| * ن
* ب
* و
استان لرستان |
| --- |
| مرکز | 
* خرم‌آباد

 | موقعیت استان لرستان در ایران.موقعیت استان لرستان در ایران.بروجردبروجردالیگودرزالیگودرز |
| شهرستان‌ها | 
* ازنا
* الیگودرز
* بروجرد
* پلدختر
* چگنی
* خرم‌آباد
* دلفان
* دورود
* رومشکان
* سلسله
* کوهدشت
* معمولان

 |
| شهرها | 
* ازنا
* اشترینان
* الشتر
* الیگودرز
* بروجرد
* بیرانشهر
* پل‌دختر
* چالانچولان
* چقابل
* خرم‌آباد
* درب گنبد
* دورود
* زاغه
* سپیددشت
* سراب‌دوره
* شول‌آباد
* فیروزآباد
* کونانی
* کوهدشت
* گراب
* معمولان
* مومن‌آباد
* نورآباد
* ونایی
* ویسیان

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 

|  |  |
| --- | --- |
| جاذبه‌های تاریخی | 
* آرامگاه بابابزرگ
* آرامگاه باباطاهر
* پل‌دختر
* پل شاپوری کاکارضا
* پل شکسته
* پل صفوی
* پل کشکان
* پل گاومیشان
* حوض موسی
* خانه آخوند ابو
* سرخ‌دم لکی
* سنگ‌نبشته
* فلک‌الافلاک
* قلعه باجول
* کاروان‌سرای گوشه شهنشاه
* گرداب سنگی
* مسجد جامع بروجرد
* مسجد سلطانی بروجرد
* مناره آجری
* نقوش صخره‌ای هومیان

 |
| جاذبه‌های طبیعی | 
* آبشار آب‌سفید
* آبشار برنجه
* آبشار بیشه
* آبشار چکان
* آبشار گریت
* آبشار نوژیان
* آبشار وارک
* آبشار وارگ
* بام لرستان
* تونل برفی
* دشت لاله‌های واژگون
* دریاچه شط تمی
* دریاچه کیو
* دریاچه گهر
* دره شیرز
* غار تمندر
* غار کلماکره
* غار کوگان
* غار دوشه
* غار ماهی‌کور
* غار کنجی
* کیگوران

 |

 |
| 
* تاریخ لرستان
* جغرافیای لرستان
* گاهشمار تاریخ استان
* فهرست شهرستان‌ها
* فهرست شهرها
* فهرست آثار تاریخی
* فهرست جاذبه‌های گردشگری
* حیات‌وحش لرستان

 |
| رده |

| * ن
* ب
* و
ایران شهرستان ازنا |
| --- |
| پایتخت | 
* ازنا

 |
| بخش | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* ازنا

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| پاچه‌لک غربی | 
* احمدآباد
* علی‌آباد
* اشرف‌آباد
* عزیزآباد قطاسوند
* ب‌آباد ینه
* باغ موری
* برجله
* چرخستانه
* چشمه سلطان
* دره تخت
* ده درویشان
* دلیان
* دوبلوکان
* دولت‌آباد
* گرجی
* حشوید
* هندر
* کمندان
* کمری
* خسرومیره
* نصرت‌آباد
* قره دین
* قاضی‌آباد
* شهرک المهدی
* شنگان
* سیاوش‌آباد
* سیوله
* سلطان‌آباد
* تمبک
* وزمدر
* ذوالقدر

 |
| سیلاخور شرقی | 
* باوکی امیربختیار
* بیدستانه
* دربند
* کلکله
* کرچیان
* محمودآباد
* مسعودآباد
* اردوگاه معاودین ومهاجرین
* میان‌رودان
* پازردالو
* قلعه‌رستم
* تیان
* زرنان

 |

 |

 |
| جاپلق | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها | 
* مومن‌آباد

 |
| دهستان‌هاو روستاها | 

|  |  |
| --- | --- |
| جاپلق غربی | 
* عباس‌آباد پشته
* اقبلاغ محمدولی
* آقایی
* اشورآباد
* بیدستان
* بزداش
* چهارچشمه ناظم
* چرخستان
* چشمه درگاه
* چقاموشان
* دره زوله
* داودپیغمبر
* ده حاجی
* گله
* هوش
* کهریز
* کهریزسفید
* کامیان بالا
* کلبر
* مالیچه
* پنج زوج
* پرچستان
* قلعه خلیفه
* قطعات
* شاه پهنه
* شاهوله

 |
| جاپلق شرقی | 
* آقبلاغ
* دره باغ
* امام زاده قاسم
* فرزیان
* گاوبار سفلی
* گلیگرد
* گمبه
* کرتیلان
* خروسان
* مرزیان
* مدآباد
* ملاطالب
* قره ملک
* قشلاق گنجه
* رشیدی
* سیدآباد
* شاطر
* شورچه
* تازه ران
* زنگنه گنجه

 |

 |

 |

 |