Place in 23x15px|border |alt=|link= عربستان سعودی
**ابها** (به عربی: *مدینة أبها*) شهری است کوهستانی در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان. این شهر مرکز فرمانداری استان عسیر است. شهر ابها در قلهٔ کوه جبال سروات قرار دارد و در أقصی جنوب غربی مملکت عربستان سعودی واقع شده‌است و بنام *عروس الجنوب* (عروس جنوب) مشهور است.

محدودهٔ ابها
------------

این شهر از سمت‌های شمال و مشرق به استان خمیس مشیط و از سمت شمال غربی به استان النماص و از جهت غرب و جنوب غربی به استان محایل و رجال المع محدود می‌گردد.

پیشینهٔ تاریخی
--------------

در سنگ نبشته‌ها و در بعضی کتب تاریخی و همچنین از گفتار پژوهشگران آمده‌است که این شهر را در دوران قدیم «ابقا» می‌نامیده‌اند و یکی از نقاط تحت نفوذ مکملت سبا بوده‌است و از همین‌جا قافلهٔ شتر هدایایه ملکهٔ بلقیس ملکهٔ مملکت سبا به سوی سلیمان پیامبر برده شده‌است. در این شهر صدها ابنیه و قلعه‌های تاریخی وجود دارد که خود شاهد بر قدمت دیرینهٔ این شهر است. همچنین شهر ابها یکی از قدیمی‌ترین مکان تجمع مردم و ساکنان منطقهٔ جبال السراة و سهول تهامه بوده‌است و یکی از مشهورترین بازارهای آن دوران در این شهر قرار داشته که هنوز آثار آن باقی مانده‌است.

مساحت و ارتفاع
--------------

مساحت ابها در حدود ۵۰۰۰ هکتار و ارتفاعش از سطح دریا در حدود ۲۲۰۰ متر است. منطقهٔ ابها مانند حوضچه‌ای می‌ماند؛ چنان‌که از بیشتر جهات کوه آن را احاطه نموده‌است. منتها از سمت شمال و شمال شرقی انخفاض کوه مشاهده می‌شود که استان خمیس مشیط واقع شده‌است.

آب و هوای ابها
--------------

ابها از لحاظ آب دمای هوا در زمستان سرد و تابستان معتدل است. حراره در تابستان معتدل و از ۳۰ درجه سانتیگراد تجاوز نمی‌کند اما در زمستان حراره به ۵ درجه سانتیگراد و حتی در بعضی نقاط مانند السوده تا صفر و زیر صفر نیز می‌رسد. در ابها بادهای موسمی که منشأ آن اقیانوس هند است و باد دیگر که به نام «غربی» نزد مردم مشهور است و منشأ آن دریای سرخ است، ظاهر شده و باران می‌آورد. در فصل زمستان در ابها میزان بارندگی افزایش می‌یابد.

جمعیت
-----

جمعیت ابها و مراکز توابع آن در حدود ۶۰۰۰۰ نفر می‌باشد؛ بیشتر آنان در شهر ابها زندگی می‌کنند اما بقیه در مراکز تابعه که شامل پنج مرکز به شرح زیر است، می‌باشند:

* **السُّودَة**
* **الشًّعَف**
* **طَبَب**
* **حِجْلا** (مدینة سلطان)
* **مَرَبَة**

این مراکز پنجگانه شامل ۴۲۷ روستا می‌باشند که از پیروان اهل سنت و از شاخه حنبلی هستند. بیشتر مردم کوه‌نشین و روستاها به کشاورزی و دامداری و دامپروری اشتغال دارند و تعدادی نیز در ادارات دولتی مشغول به کار هستند. در تعطیلان آخر هفته و همچنین تعطیلات اعیاد، بیشتر مردم از شهر بیرون می‌روند و در دامنهٔ کوهای تهامه و جبال السرات تعطیلی خودشان را می‌گذرانند.

منابع
-----

* دکتر: شامی، یحیی، *موسوعة المدن العربیة و الاسلامیة*، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیة، قدوره، *(تاریخ العرب الحدیث)* ، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۰ میلادی به (عربی).
* المستشار: مانع، محمد، مانع، *الموسوعة الخلیجیة (العواصم و المدن الخلیجیة)*، ناشر، وکالة باناجة للاعلام، چاپ سال، ۱۹۸۷ میلادی به (عربی).
* دکتر: السید عبد العزیز، بن سالم، *(تاریخ العرب فی العصر الجاهلیة)* ، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۷۸ میلادی به (عربی).
* دکتر: زاهیة، قدوره، *شبه الجزیرة العربیة*، دارالنهضة العربیة، چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).

| * ن
* ب
* و
عربستان سعودی شهرهای عربستان بر پایه جمعیت |
| --- |
| ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ و بیشتر | 
* دمام
* هفوف
* جده
* خمیس مشیط
* مکه
* مدینه
* ریاض
* طائف

 |
| ۹۹۹٬۹۹۹–۳۰۰٬۰۰۰ | 
* آبها
* الخرج
* بریده
* حائل
* حفر الباطن
* الجبیل
* خبر
* نجران
* قطیف
* تبوک

 |
| کمتر از ۳۰۰٬۰۰۰ | 
* الباحه
* اللیث
* المجمعه
* القنفذه
* عرعر
* بقیق
* بارق
* بیشه
* ظهران
* درعیه
* ضبا
* سکاکه
* جیزان
* الخفجی
* راس تنوره
* عنیزه
* ینبع

 |
| منبع: cdsi.gov.sa |