**ادگار کاد**، **ای اف کاد**، **تد کاد**، (به انگلیسی: Edgar F.Codd) از دانشمندان حوزه علوم رایانه است. وی خدمات ارزشمندی در این زمینه داشته‌است اما عمده شهرت او به دلیل ابداع مدل رابطه‌ای است.

زندگی‌نامه
----------

ای اف کاد در سال ۱۹۲۳ در انگلستان به دنیا آمد. و پس از پایان تحصیلات متوسطه در آکسفورد در شاخه‌های شیمی و ریاضی تحصیل کرد. در زمان جنگ جهانی دوم به عنوان خلبان در نیروی هوایی خدمت می‌کرد و سپس در سال ۱۹۴۸ به نیویورک رفت و به عنوان برنامه‌نویس در شرکت آی بی ام مشغول کار شد. وی پس از ادامه تحصیل در دانشگاه میشیگان و اخذ دانشنامه دکترا به مرکز تحقیقاتی سان خوزه (آی بی ام) منتقل شد. وی در سال ۱۹۸۰ از آی بی ام خارج شد. در دهه ۱۹۹۰ به دلیل ضعف جسمی تحقیقات خود را متوقف نمود و سرانجام در سال ۲۰۰۳ درگذشت.

پژوهش‌ها
--------

وی در دهه شصت بر روی سازماندهی داده‌ها کار می‌کرد و سرانجام در سال ۱۹۷۰ مقاله خود تحت عنوان «مدل رابطه‌ای برای داده‌ها جهت پایگاه داده‌های بزرگ و اشتراکی» را منتشر نمود.

ابتدا به دلیل ضعیف بودن کامپیوترهای آن زمان و در نتیجه مشکلات پیاده‌سازی، اهمیت این مدل به خوبی درک نشد ولیکن به تدریج استقبال از آن افزایش یافت به گونه‌ای که این مدل امروز پایه تمامی سامانه مدیریت پایگاه داده‌ها است. کاد نیز در همین راستا فعالیت خود را ادامه داد. وی در مقاله اول جبر رابطه‌ای را معرفی کرده بود و در مقالات بعدی حساب رابطه‌ای و فرم‌های نرمال را ارائه نمود. سی‌جی دیت از همکاران وی بود و در گسترش این مدل نقش به سزایی داشت و اکنون نیز در حال ارائه نظریه‌های جدید در خصوص این مدل است. وی می‌گوید: «یک تصور غلط در مورد مدل رابطه‌ای این است که آن را کاملاً ایستا فرض می‌کنند در حالی که چنین نیست. مدل رابطه‌ای از این نظر شبیه ریاضیات است. ریاضیات هم ایستا نیست و در گذر زمان تغییر می‌کند. در حقیقت مدل رابطه‌ای می‌تواند بعنوان شاخه کوچکی از ریاضیات در نظر گرفته شود. در طی زمان همواره قضایای جدیدی اثبات و نتایج جدیدی کشف می‌شوند و همیشه افراد شایسته در این روند مشارکت دارند. و باز هم مشابه ریاضیات، مدل رابطه‌ای نیز توسط فردی ابداع شد که در زمره مردان کوشای این جهان بود. شاید نام وی را ندانید. او **ای‌اف کاد** نام داشت و در آن زمان یکی از محققین آی بی ام بود. در اواخر سال ۱۹۶۸ کاد ریاضیدان کاربردی برای نخستین بار دریافت که قوانین ریاضی می‌توانند برای تدوین قواعد پایگاه داده‌ها -که در آن زمان بسیار ناقص بودند- به‌کار گرفته شوند. تدوین اصلی او از مدل رابطه‌ای در گزارش تحقیقاتی آی بی ام در سال ۱۹۶۹ منتشر شد.»

کاد در سال ۱۹۸۱ موفق به اخذ جایزه تورینگ شد. جایزه‌ای که آن را معادل جایزه نوبل برای علم رایانه می‌دانند.

جستارهای وابسته
---------------

* مدل رابطه‌ای
* پایگاه داده‌ها
* سی‌جی دیت

منابع
-----

* ویکی‌پدیای انگلیسی

| * ن
* ب
* و
برندگان جایزه تورینگ |
| --- |
| دهه ۱۹۶۰ | 
* آلن پرلیس (۱۹۶۶)
* موریس ویلکس (۱۹۶۷)
* ریچارد همینگ (۱۹۶۸)
* ماروین مینسکی (۱۹۶۹)

 |
| دهه ۱۹۷۰ | 
* جیمز ویلکینسون (۱۹۷۰)
* جان مک‌کارتی (دانشمند علوم رایانه) (۱۹۷۱)
* ادسخر دیکسترا (۱۹۷۲)
* چارلز بکمن (۱۹۷۳)
* دانلد کنوت (۱۹۷۴)
* آلن نیوول; هربرت الکساندر سایمون (۱۹۷۵)
* مایکل رابین; دینا اسکات (۱۹۷۶)
* جان باکوس (۱۹۷۷)
* رابرت فلوید (۱۹۷۸)
* کنت ای. آیورسن (۱۹۷۹)

 |
| دهه ۱۹۸۰ | 
* تونی هور (۱۹۸۰)
* ادگار کاد (۱۹۸۱)
* استیون کوک (۱۹۸۲)
* کن تامسون; دنیس ریچی (۱۹۸۳)
* نیکلاوس ویرت (۱۹۸۴)
* ریچارد ام. کارپ (۱۹۸۵)
* جان هاپکرافت; رابرت تارجان (۱۹۸۶)
* جان کوک (۱۹۸۷)
* ایوان سادرلند (۱۹۸۸)
* ویلیام کاهان (۱۹۸۹)

 |
| دهه ۱۹۹۰ | 
* فرناندو کورباتو (۱۹۹۰)
* رابین میلز (۱۹۹۱)
* باتلر لامپسن (۱۹۹۲)
* یوریس هارتمانیس; ریچارد استیرنز (۱۹۹۳)
* ادوارد فاین‌باوم; راج ردی (۱۹۹۴)
* مانوئل بلوم (۱۹۹۵)
* امیر پنوئلی (۱۹۹۶)
* داگلاس انگلبارت (۱۹۹۷)
* جیم گری (۱۹۹۸)
* فردریک بروکز (۱۹۹۹)

 |
| دهه ۲۰۰۰ | 
* اندرو یائو (۲۰۰۰)
* اوله-یوهان دال; کریستین نیگارد (۲۰۰۱)
* رونالد ریوست; ادی شامیر; لئونارد آدلمن (۲۰۰۲)
* الن کی (۲۰۰۳)
* وینتون سرف; باب کان (۲۰۰۴)
* پیتر ناور (۲۰۰۵)
* فرانسیس آلن (۲۰۰۶)
* ادموند ام کلارک; ارنست آلن امرسون; جوزف سیفاکیس (۲۰۰۷)
* باربارا لیسکف (۲۰۰۸)
* چارلز ثاکر (۲۰۰۹)

 |
| دهه ۲۰۱۰ | 
* لسلی والینت (۲۰۱۰)
* یودیا پرل (۲۰۱۱)
* شافی گولدواسر; سیلویو میکالی (۲۰۱۲)
* لزلی لمپورت (۲۰۱۳)
* مایکل استون‌براکر (۲۰۱۴)
* مارتین هلمن; ویتفیلد دیفی (۲۰۱۵)
* تیم برنرز-لی (۲۰۱۶)
* جان هنسی; دیوید پترسون (دانشمند رایانه) (۲۰۱۷)
* یوشوا بنجیو; جفری هینتون; یان لی کان (۲۰۱۸)
* ادوین کتمول; پت هانراهان (۲۰۱۹)

 |
| دهه ۲۰۲۰ | 
* آلفرد آهو; جفری اولمن (۲۰۲۰)
* جک دونگارا (۲۰۲۱)

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* انجمن ماشین‌های حسابگر
* DBLP (علوم رایانه)
* مث‌سای‌نوت
* پروژهٔ تبارشناسی ریاضیات
* zbMATH

 |
| سایر | 
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |