**گاگیک هواکیمیان** (ارمنی: Գագիկ Մանուելի Հովակիմյան؛ انگلیسی: Gagik Hovakimian؛ زاده ۱۲۹۱ خورشیدی بابل - درگذشته ۱۳۸۳ خورشیدی پاریس)، سیاست‌مدار، روزنامه‌نگار، استاد دانشگاه ایرانی ارمنی‌تبار بود. هواکیمیان نماینده ارمنیان مرکز و شمال در مجلس شورای ملی در دوره‌های بیست و دوم و بیست و سوم بود.

زندگی‌نامه
----------

گاگیک هواکیمیان در ۱۹۱۲ میلادی در بابل به دنیا آمد. او، که اصالتاً از ارمنیان چهارمحال و بختیاری بود، پس از اتمام تحصیلات متوسطه، در مدارس ارمنیان تهران، عازم اروپا شد و در پاریس، در رشتهٔ داروسازی، تا اخذ مدرک دکترا به تحصیل پرداخت. پس از بازگشت به تهران، از ۱۹۳۸–۱۹۶۰م، با درجهٔ پروفسوری در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و از ۱۹۶۴ میلادی به سمت ریاست بخش بیوشیمی انتخاب شد.

گاگیک هواکیمیان، که از لندن نیز درجهٔ دکترا داشت، در تهران آزمایشگاهی به نام فلمینگ تأسیس کرد. او همچنین پایه‌گذار مجلهٔ علمی سه زبانهٔ (فارسی، انگلیسی، فرانسه) **آکتا بیوشیمیا** (به انگلیسی: ACTA BIOCHIMI) بود. هواکیمیان به جز تألیف کتاب‌های درسی دانشگاهی، مقاله‌های علمی-تحقیقی بسیاری نیز نوشته است. او همچنین رئیس انجمن بیوشیمی ایران بود و در برخی از مؤسسات و فرهنگستان‌های علمی شماری از کشورهای اروپایی نیز عضویت داشت. هواکیمیان در دانشگاه‌های انگلستان و آمریکا تدریس می‌کرد و نمایندهٔ رسمی ایران در همایش‌های علمی چندین کشور اروپایی بود.

او طی سال‌های ۱۹۷۱–۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۰–۱۳۵۳ خورشیدی) صاحب امتیاز و سردبیر ماهنامهٔ دو زبانهٔ فارسی-ارمنی «هور» ارمنی: Հուր بود. مجلهٔ فرهنگی-اجتماعی-تاریخی هور حاوی موضوعاتی ارزشمند همچون ترجمه‌هایی از ادبیات کلاسیک ارمنی بود و به روابط فرهنگی-اجتماعی ارمنیان و ایرانیان می‌پرداخت.

گاگیک هواکیمیان در سال ۱۹۸۰ میلادی از ایران مهاجرت کرد و در پاریس اقامت گزید اما در این سال‌ها، مکررا به ایران مسافرت می‌کرد. طی مسافرت‌هایش به ایران بارها در دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، سخنرانی کرد و مفتخر به کسب لوح‌های افتخار شد. او همچنین در ۱۹۹۸م از دانشگاه دولتی پزشکی ایروان درجهٔ دکترا دریافت کرد.
گاگیک هواکیمیان، که در دو دوره، دورهٔ بیست و دوم و بیست و سوم مجلس شورای ملی، بین ۱۹۶۷–۱۹۷۵ میلادی (۱۳۴۶–۱۳۵۴ خورشیدی)، نمایندهٔ ارمنیان شمال بود.

در ۹ مارس ۲۰۰۴ میلادی (۱۳۸۳ خورشیدی)، در سن ۹۲ سالگی در پاریس درگذشت.

انتخابات و رویدادها
-------------------

گزیده‌هایی از مجلهٔ هور در مورد گاگیک هواکیمیان و موضوعات اجتماعی جامعهٔ ارمنیان

مجلهٔ هور در شمارهٔ اول خود، در تیر ۱۳۵۰ خورشیدی، طی مقاله‌ای تحت عنوان (رویدادهای جامعهٔ ارمنیان ایران در ماهی که گذشت) در مورد انتخابات نمایندگان چنین آورده است:

> «در تاریخ ۱۸ تیر ماه انتخابات نمایندگان مجلسین شورا و سنا در سراسر کشور انجام شد و میلیون‌ها نفر از مردم کشور به پای صندوق‌های رأی رفته و به کاندیداهای سنا و مجلس شورای ملی رأی دادند. اقلیت ارمنیان ایران در این انتخابات شرکت و نمایندگان خود را انتخاب نمودند. ارمنیان تهران و شمال ایران برای انتخاب نمایندهٔ خود در شهرهای تهران، تبریز، رضائیه، مراغه، شاهپور، قزوین، رشت، بندر پهلوی، مشهد و گرگان به پای صندوق‌های رأی رفته و با علاقه‌مندی آرای خود را به هواکیمیان، کاندید حزب ایران نوین، دادند و در نتیجه، گاگیک هواکیمیان، با اخذ اکثریت آراء، به نمایندگی دورهٔ بیست و سوم قانون گذاری مجلس شورای ملی انتخاب گردیدند.
> 
> 
> ضمناً، ارمنیان جنوب نیز، که در شهرهای اصفهان، آبادان، شیراز، اهواز، کرمانشاه و غیره سکنا دارند، نمایندهٔ خود را انتخاب و آقای سواک ساگینیان حائز اکثریت گردیده و انتخاب گردیدند.
> 
> 
> در بین کاندیداهای مجلس سنا جنای آقای فلیکس آقایان نیز از اقلیت ارامنه از حوزهٔ انتخابیهٔ تهران به نمایندگی مجلس سنا انتخاب گردیدند».
> 
> 

تقدیر از خدمات علمی گاگیک هواکیمیان 

> «در تاریخ ۲۴ اسفند ماه ۱۳۵۰ خورشیدی، در یک مهمانی سفارت کبرای فرانسه در تهران، با حضور جمعی از شخصیت‌های علمی مملکتی، مراسم اعطای نشان علمی، پالم آکادمیک، از طرف دولت فرانسه برای گاگیک هواکیمیان، استاد دانشگاه تهران و نمایندهٔ مجلس، برگزار شد.
> 
> 
> در این مهمانی، اقبال، مدیر عامل شرکت نفت ایران، نهاوندی، ریاست دانشگاه تهران، آشتیانی، صالح، مفیدی و باغدیان و سفرای کبار سوئیس و واتیکان و اسقف آرداک مانوکیان، خلیفهٔ ارمنیان تهران، حضور داشتند.
> 
> 
> دولت فرانسه به پاس قدردانی از خدمات علمی گاگیک هواکیمیان، که در سمت ریاست انجمن بیوشیمی ایران انجام داده، مورد توجه مقامات دانشگاهی فرانسه قرار گرفته است، ایشان را به دریافت یک قطعه نشان علمی مفتخر نمودند. مجلهٔ هور، ضمن عرض تبریک، موفقیت بیشتر گاگیک هواکیمیان را آرزو می‌نماید».
> 
> 

ملاقات گاگیک هواکیمیان با نخست وزیر

> «گاگیک هواکیمیان، نمایندهٔ ارمنیان تهران و شمال، در ملاقاتی که روز چهارشنبه، ۱۲ دی ماه ۱۳۵۲، با نخست وزیر وقت نمود از نخست وقت دربارهٔ دو کلیسای تاریخی قره کلیسا و کلیسای استفانوس مقدس، که اولی در سیه چشمه ماکو و دیگری در بیست کیلومتری جلفای ارس واقع شده و در قرن‌های سوم و هفتم میلادی ساخته شده‌اند و از لحاظ تاریخی و آثار ملی گنجینه‌های ارزنده‌ای می‌باشند، تشکر نمودند که طبق دستورات سال قبل کمیسیونی از متخصصین یونسکو، دانشگاه تهران، سازمان برنامه و کمیتهٔ حفظ آثار ملی برای مرمت آن کلیسا مشغول فعالیت می‌باشند. ایشان همچنین از نخست وزیر خواستار آسفالت نمودن راه برای زائرانی که همه ساله این دو مکان مقدس را زیارت می‌کنند و ایجاد امکانات توریستی برای زائران اقدام نمایند».
> 
>

جستارهای وابسته
---------------

* ارمنی‌های ایران
* فهرست سیاستمداران ارمنی‌تبار

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Գագիկ Հովակիմյան». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ارمنی*.
* لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «نمایندگان مجلس». *دانشنامه ایرانیان ارمنی*. تهران: انتشارات هیرمند. صص. ۹۰–۹۱. شابک ۹۶۴-۶۹۷۴-۵۰-۳.
* هوویان، آندرانیک (۱۳۸۰). *ارمنیان ایران*. تهران: مرکز بین‌المللی گفتگوی فرنگ‌ها با همکاری انتشارات هرمس. شابک ۹۶۴-۳۶۳-۰۰۷-۲.
* ملکی، آنوشیک (تابستان ۱۳۸۸). «ارمنیان و مجلس از دورهٔ ششم تا بیست و چهارم قانون گذاری (۱)». *فصلنامه فرهنگی پیمان*. سال سیزدهم (۴۸).

{{Navbox
| name = الگو:ارمنی‌های ایران
| title = ارمنی‌های ایران
| state = autocollapse
| listclass = hlist
| image = 
| titlestyle = background:#f2a800; 
| bodystyle = background:#FFEFD5;
| liststyle = background:transparent;
| groupstyle = background:#f2a800;
| abovestyle = background:#f2a800;

| above = 

**مقالهٔ اصلی: ارمنی‌های ایران**
|group1 = ورزش
|list1 =

* باشگاه بسکتبال آرارات تهران
* باشگاه فوتبال آرارات تهران
* باشگاه ورزشی آرارات تبریز
* ورزشکاران

  

|group2 = کلیساها
|list2 =

|  |  |
| --- | --- |
| اصفهان | 
* کلیسای استفانوس مقدس (اصفهان)
* کلیسای بیت لحم
* کلیسای حضرت لوقا
* کلیسای سرکیس
* کلیسای سن سور
* کلیسای کاتارینه
* کلیسای کاتولیک‌ها
* کلیسای گئورگ
* کلیسای گریگور (لوسارویچ مقدس)
* کلیسای مریم و هاکوپ
* کلیسای میناس
* کلیسای نرسس مقدس
* کلیسای نیکاغایوس
* کلیسای وانک (آمنا پرکیچ)
* کلیسای یوحنا

 |
| تبریز | 
* کلیسای آدونتیست
* کلیسای انجیلی (پروتستان‌ها)
* کلیسای سرکیس مقدس
* کلیسای شوغاگات مقدس (گورستان ارامنه تبریز)
* کلیسای کاتولیک‌ها (عذرای توانا)
* کلیسای مریم مقدس (موزه ارامنه تبریز)
* کلیسای مریم ننه (گورستان مریم ننه)

 |
| گورستان‌ها | 
* ارمنی بولاق
* قبرستان ارامنه قورچی‌باشی
* قبرستان ارامنه
* گورستان ارامنه (آخته خانه)
* گورستان ارامنه اصفهان
* گورستان ارامنه آزادگان
* گورستان ارامنه بلداجی
* گورستان ارامنه بیمضرته
* گورستان ارامنه پکاچیک
* گورستان ارامنه تبریز
* گورستان ارامنه تهران (بوراستان)
* گورستان ارامنه حاجی‌آباد
* گورستان ارامنه خسروآباد
* گورستان ارامنه سرنق
* گورستان ارامنه سلماس
* گورستان ارامنه سناجان
* گورستان ارامنه سیرک
* گورستان ارامنه شازند
* گورستان ارامنه شازند ۲
* گورستان ارامنه شرق قلعه ممکا
* گورستان ارامنه شمال آق‌بلاغ
* گورستان ارامنه شمال قلعه ممکا
* گورستان ارامنه غرب آق‌بلاغ
* گورستان ارامنه کنرک علیا
* گورستان ارامنه گریگوری
* گورستان ارامنه گشنیز جان
* گورستان ارامنه گورزار
* گورستان ارامنه گوشکی
* گورستان ارامنه گلو گرد
* گورستان ارامنه لیواسگان
* گورستان ارامنه لیلیان
* گورستان ارامنه مهلم
* گورستان ارامنه معموره
* گورستان ارامنه وردان
* گورستان ارامنه وستگان
* گورستان ارامنه هفتوان
* گورستان دولاب
* قبرستان مسیحیان کرمانشاه

 |
| موزه‌ها | 
* موزه اسقف اعظم آرداک مانوکیان
* موزه کلیسای وانک
* موزه ارامنه تبریز
* گنجینه موسیقی ارمنیان جلفای نو

 |
| مدارس | 
* دبستان هایکازیان-تاماریان
* دبیرستان تماکان
* کودکستان ارامنه تبریز
* مدرسه مموریال
* مدرسه تومانیان (دبیرستان ملی ارامنه میکائیل ساهاکیان - دبستان و دبیرستان ارامنه اسدی)

 |
| دین | 
* خلیفه‌گری ارامنه تهران
* خلیفه‌گری ارامنه اصفهان
* خلیفه‌گری ارامنه آذربایجان
* آرداک مانوکیان
* سبوه سرکیسیان
* نشان توپوزیان

 |
| نشریات | 
* آلیک
* هویس
* فصلنامه فرهنگی پیمان
* نشریه آرشا لویس
* نشریه آرولک
* نشریه آشخا داور
* نشریه آقاقان
* نشریه آیگ
* نشریه اتار پونجر ۴۵
* نشریه بایکار
* نشریه تاوریزی هایتاراروتیون نر
* نشریه خسک
* نشریه رافی یرتاسارداکان
* نشریه زانگ
* نشریه قاراداغ
* نشریه کوهاک
* نشریه گقاسر
* نشریه میتک
* نشریه مینارت
* نشریه آراود
* نشریه آزدارار آراجنورد ارانی
* نشریه پایلاک–کایتز
* نشریه گورتز
* نشریه وداک
* نشریه ورلک
* نشریه هاکافاشیست
* نشریه هاکافاشیست آکان ترتیک
* نشریه هایلی
* نشریه هراگیرنر

 |
| نمایندگان مجلس | 

|  |  |
| --- | --- |
| شورای ملی | 
* آرداشس آوانسیان
* پطروس آبکار
* آلکساندر آقایان
* جبرائیل بوداغیان
* سهراب ساگینیان
* قازار سیمونیان
* هوهانس خان ماسحیان
* واهرام خان ظهرابیان
* سواک ساگینیان
* فلیکس آقایان
* گاگیک هواکیمیان
* اما آقایان
* یوسف میرزایانس

 |
| شورای اسلامی | حوزه انتخابیه مسیحیان ارمنی شمالحوزه انتخابیه مسیحیان ارمنی جنوب
* هرایر خالاتیان
* وارطان وارطانیان
* لون داویدیان
* گئورک وارطان
* کارن خانلری
* هراچ خاچاطوریان
* آرداواز باقومیان
* ژرژیک ابرامیان
* روبرت بگلریان
 |

 |
| محله‌ها | 
* آرامیان (تبریز)
* خیابان شریعتی (کرمانشاه)
* ارمنستان داخلی
* ارمنی دونن
* بارون آواک
* نو جلفا
* نارمک
* حشمتیه
* مجیدیه

 |
| بناها | 
* خانه توماس توماسیان
* ساختمان جیپ

 |
| مقالات مرتبط | 
* ارمنی‌تبارهای اهل ایران
* ارمنی‌ها در تئاتر ایران
* ارمنی‌ها در سینمای ایران
* ارمنی‌های ایران
* زنان ارمنی در ایران
* ارمنی‌ها در جنبش مشروطه ایران
* ارمنی‌ها در جنگ ایران و عراق
* ارمنی‌های اصفهان
* بازی‌های پان‌ارمنی
* گروه تئاتر آرمن
* ارمنی‌ها در فوتبال ایران
* رده:مناطق سابق ارمنی‌نشین ایران
* محله ارمنی‌ها
* مسابقات ورزشی سراسری ارامنه ایران (المپیک ارمنیان)
* ارمنی‌های گیلان
* ارمنی‌ها در جنگ ایران و عراق
* شورین
* چم ارمنی

 |
| منابع: |