| مکانیک کلاسیک |
| --- |
| {\displaystyle {\vec {F}}=m{\vec {a}}}قوانین حرکت نیوتن |
| 
* تاریخچه
* گاه‌شمار

 |
| بخش‌ها
* کاربردی
* سماوی
* محیط‌های پیوسته
* تحلیلی
* سینماتیک
* سینتیک
* استاتیک
* آماری

 |
| مفاهیم پایه
* شتاب
* تکانه زاویه‌ای
* کوپل
* اصل دالامبر
* انرژی
	+ انرژی جنبشی
	+ انرژی پتانسیل
* نیرو
* چارچوب مرجع
* ضربه
* لختی / گشتاور لختی
* جرم (فیزیک)
* توان
* کار
* گشتاور
* تکانه
* فضا
* سرعت
* زمان
* گشتاور نیرو
* سرعت برداری
* کار مجازی

 |
| فرمول‌سازی‌ها
* **قوانین حرکت نیوتن**
* **مکانیک تحلیلی** 
	+ مکانیک لاگرانژی
	+ مکانیک هامیلتونی
	+ Routhian mechanics
	+ معادله هامیلتون-ژاکوبی
	+ Appell's equation of motion
	+ Udwadia–Kalaba equation
	+ Koopman–von Neumann mechanics
 |
| موضوعات اصلی
* نوسانگر هماهنگ (نسبت میرایی)
* بردار جابجایی
* معادله حرکت
* قانون حرکت اویلر
* شبه‌نیرو
* اصطکاک
* نوسانگر هماهنگ

* دستگاه مرجع لخت / دستگاه مرجع غیر لخت
* حرکت صفحه‌ای ذره

* حرکت (حرکت خطی)
* قانون جهانی گرانش نیوتن
* قوانین حرکت نیوتن
* سرعت نسبی
* جسم صلب
	+ دینامیک اجسام صلب
	+ معادلات اویلر
* نوسانگر هماهنگ ساده
* ارتعاش
 |
| چرخش به دور محور ثابت
* حرکت دایره‌ای
* دستگاه مرجع چرخان
* نیروی مرکزگرا
* نیروی گریز از مرکز
	+ عکس العمل
* اثر کوریولیس
* آونگ
* سرعت
* سرعت دورانی

* شتاب زاویه‌ای / جابه‌جایی زاویه‌ای / بسامد زاویه‌ای / سرعت زاویه‌ای
 |
| دانشمندان
* گالیله
* نیوتن
* کپلر
* جرمایا هاروکس
* هالی
* اویلر
* دالامبر
* کلرو
* لاگرانژ
* لاپلاس
* همیلتون
* پواسون
* دانیل برنولی
* یوهان برنولی
* کوشی

 |
| * ن
* ب
* و
 |

| فیزیک نوین |
| --- |
| {\displaystyle {\hat {H}}|\psi \_{n}(t)\rangle =i\hbar {\frac {\partial }{\partial t}}|\psi \_{n}(t)\rangle }{\displaystyle {\frac {1}{{c}^{2}}}{\frac {{\partial }^{2}{\phi }\_{n}}{{\partial t}^{2}}}-{{\nabla }^{2}{\phi }\_{n}}+{\left({\frac {mc}{\hbar }}\right)}^{2}{\phi }\_{n}=0}توپولوژی فضازمان: معادله شرودینگر و معادله کلاین-گوردون |
| بنیانگذارانماکس پلانک •  آلبرت اینشتین •  نیلز بور •  ماکس برن •  ورنر هایزنبرگ •  اروین شرودینگر •  پاسکوال جردن •  ولفگانگ پاولی •  پل دیراک •  ارنست رادرفورد •  لویی دو بروی •  ساتیندرا بوز |
| مفاهیمتوپولوژی فضازمان •  فضا •  زمان •  انرژی •  ماده (فیزیک) •  کار (فیزیک)اعداد تصادفی •  اطلاعات •  آنتروپی •  ذهننور •  ذره •  موج |
| شاخه هافیزیک کاربردی •  فیزیک آزمایشگاهی •  فیزیک نظریفلسفه علم •  فلسفه فیزیکمنطق ریاضیاتی •  ریاضی فیزیکابرتقارن •  نظریه ریسمان •  نظریه امنظریه وحدت بزرگ •  مدل استاندارد (ذرات بنیادی)مکانیک کوانتومی •  نظریه میدان‌های کوانتومیپادذره •  پادمادهالکترومغناطیس •  الکترودینامیک کوانتومینیروی هسته‌ای ضعیف •  برهمکنش الکتروضعیفنیروی هسته‌ای قوی •  کرومودینامیک کوانتومیفیزیک اتمی •  فیزیک ذرات •  فیزیک هسته‌ایExotic matter •  بوزون هیگزفیزیک اتمی، مولکولی و نوریفیزیک ماده چگالمکانیک آماری کوانتومیاطلاعات کوانتومی •  رایانش کوانتومیاسپینترونیک •  ابررساناییسامانه پویا •  فوتونیک •  زیست‌فیزیکNeurophysics •  ذهن کوانتومیپلاسما (فیزیک) •  Neutrino astronomyنسبیت خاص •  نسبیت عاملائورنت نوتال •  Spacetime symmetriesماده تاریک •  انرژی تاریکFractal analysis •  آشوب کوانتومیبرآمدگی (فلسفه علم) •  سامانه پیچیدهسیاه‌چالهs •  اصل تمام‌نگاریاخترفیزیک •  جهان قابل مشاهدهمه‌بانگ •  کیهان‌شناسیگرانش •  گرانش کوانتومی حلقهگرانش کوانتومی •  نظریه همه‌چیزMathematical universe hypothesis •  فرضیه چندجهانی •  Weak gravity conjecture |
| دانشمندانادوارد ویتن •  ویلهلم رونتگن •  آنری بکرل •  هندریک لورنتز •  ماکس پلانک •  پیر کوری •  ویلهلم وین •  ماری کوری •  آرنولد زومرفلد •  ارنست رادرفورد •  فردریک سودی •  هایک کامرلینگ اونس •  آلبرت اینشتین •  فرانک ویلچک •  ماکس برن •  هرمان ویل •  نیلز بور •  اروین شرودینگر •  لویی دو بروی •  ماکس فون لائو •  ساتیندرا بوز •  آرتور هالی کامپتون •  ولفگانگ پاولی •  ارنست والتون •  انریکو فرمی •  یوهان دیدریک وان در والس •  ورنر هایزنبرگ •  فریمن دایسون •  پیتر زیمان •  هنری موزلی •  دیوید هیلبرت •  کورت گودل •  پاسکوال جردن •  پل دیراک •  یوجین ویگنر •  استیون هاوکینگ •  فلیپ وارن اندرسون •  ژرژ لومتر •  جرج پاجت تامسون •  آنری پوانکاره •  جان ویلر •  راجر پنروز •  رابرت میلیکان •  یوایچیرو نامبو •  جان فون نویمان •  پیتر هیگز •  اتو هان •  ریچارد فاینمن •  چن نینگ یانگ •  تسونگ-دائو لی •  فیلیپ لنارت •  عبدالسلام •  خرارد توفت •  جان استوارت بل •  ماری گل-من •  جوزف جان تامسون •  سی وی رامان •  ویلیام لورنس براگ •  جان باردین •  ویلیام شاکلی •  جیمز چدویک •  ارنست لارنس •  آنتون تسایلینگر •  ساموئل گودسمیت •  جرج اولنبک |
| * ن
* ب
* و
 |

در فیزیک، **کار** مقدار انرژی‌ای است که از طریق نیرو در یک جابه‌جایی به یک شیء منتقل می‌شود. کار، مانند انرژی، یک کمیت نرده ای است و یکای آن در SI، ژول است. واژهٔ *کار* را نخستین بار یک ریاضی‌دان فرانسوی به نام گاسپار-گوستاو کوریولیس (به فرانسه Gaspard-Gustave Coriolis)در سال ۱۸۳۰ به کار برد.

بر اساس قضیهٔ کار-انرژی، اگر نیرویی به جسمی اثر کند و انرژی جنبشی‌اش را از *Ek1* به *Ek2* بیفزاید، کار (*W*) برابر است با:

{\displaystyle W=\Delta E\_{k}=E\_{k\_{2}}-E\_{k\_{1}}={\tfrac {1}{2}}m(v\_{2}^{2}-v\_{1}^{2})\,\!}

که *m* جرم جسم و *v* سرعت آن است.

از دیدگاهی دیگر، کار برابر است با ضرب نقطه‌ای نیروی واردشده (*F*) و جابه‌جایی جسم (*d*). یعنی:

{\displaystyle W=\mathbf {F} \cdot \mathbf {d} =Fd\cos \theta .\,\!}

اگر نیرو و جابجایی هم‌راستا و هم‌جهت باشند ({\displaystyle \theta } = 0⁰)، کار، مثبت خواهد بود. اگر نیرو و جابجایی در خلاف جهت یکدیگر باشند({\displaystyle \theta } = ۱۸۰⁰)، کار منفی خواهد بود. اگر نیروی {\displaystyle F} با زاویه {\displaystyle \theta } اعمال شود، تنها بخشی از نیرو که هم‌راستای جابجایی است ({\displaystyle F\cos \theta }) کار انجام می‌دهد؛ بنابراین اگر نیرو عمود بر راستای جابجایی وارد شود ({\displaystyle \theta } = ۹۰⁰ یا ۲۷۰⁰) کاری توسط نیرو انجام نشده‌است، یا کار برابر صفر خواهد بود. به همین دلیل در جابجایی افقی اجسام، کار نیرو های وزن و عمودی سطح برابر صفر است.

تعریف کار
---------

اگر بر جسمی با جرم معین، نیرویی در یک فاصله زمانی دیفرانسیلی اعمال شود و آن را تغییر مکان دهد، کار با رابطه {\displaystyle dW=Fdl} توصیف می‌شود که وقتی با قانون دوم نیوتن ترکیب شود: {\displaystyle dW=madl}
با تعریف شتاب {\displaystyle a=du/dt} که u سرعت جسم است، خواهیم داشت

{\displaystyle dW=m{\frac {du}{dt}}dl}

که اگر چنین نوشته شود:

{\displaystyle dW=m{\frac {dl}{dt}}du}

از آنجاکه بر حسب تعریف سرعت، معادله کار : {\displaystyle dw=mudu}
از این معادله می‌توان از سرعت اولیه ({\displaystyle u\_{1}}) تا سرعت نهایی ({\displaystyle u\_{2}}) انتگرال‌ گرفت:

{\displaystyle W=m\int \_{u\_{1}}^{u\_{2}}udu=m({\frac {u\_{2}^{2}}{2}}-{\frac {u\_{1}^{2}}{2}})} : معادلهٔ (۱)

که مسافت پیموده شده جسم Δ*x* و نیروی F است. کار می‌تواند مثبت یا منفی باشد. کار مثبت است اگر راستای حرکت جسم و نیرو هم‌جهت باشند. کار، منفی است اگر حرکت جسم بر خلاف نیرو باشد. این معادله فرض می‌کند که نیرو در کل جابه جایی پایستار می‌ماند (آثار نیرو در کل جابه جایی ثابت است).
اگر چنین نباشد، تقسیم جابه جایی به‌شماری از جابه جایی‌های کوچک لازم است، به گونه‌ای که روی هر کدام، نیرو بتواند پایستار فرض شود. کار کل، حاصل‌جمع کارهای پیوسته با هر یک از جابه جایی‌های کوچک است.

{\displaystyle W=\int F(s)\,ds}

اگر بیش از یک نیرو به جسم وارد شود، کار نیروها با اضافه یا کم کردن انرژی بدون توجه به اینکه مثبت یا منفی باشند بستگی دارد. کار کل، مجموع این کارها است. اگر F مجموع نیروهای روی جسم باشد، به کمک قانون دوم نیوتن *W*=*F*Δ*x*=*m*Δ*x*·*a*. با این وجود *a*=*dv*/*dt* جایی که V سرعت جسم است و Δ*x*≈vΔ*t* جایی که Δ*t* زمان مورد نیاز برای حرکت جسم از طریق مسافت Δ*x* است. زمانی مقدار تقریبی واقعی و قطعی می‌شود که Δ*x* و Δ*t* خیلی کوچک شوند. برای نتیجه‌گیری همه اینها را کنار هم بگذارید

{\displaystyle W\_{total}=m{\frac {dv}{dt}}v\Delta t=\Delta t{\frac {d}{dt}}{\frac {mv^{2}}{2}}}
کمیت *mv*۲/۲ را Kinetic energy یا K یا انرژی جنبشی می‌گویند. آن میزان کار ذخیره شده همانند حرکت است پس ما می‌توانیم بگوییم:

{\displaystyle W\_{total}={\frac {dK}{dt}}\Delta t=\Delta K}

زمانیکه F تنها نیرو است مجموع کار روی جسم، تغییرات انرژی جنبشی جسم را برابر می‌کند.
موارد مخصوص دیگر زمانی اتفاق می‌افتد که نیرو فقط به موقعیت بستگی دارد اما لازم نیست که مجموع نیرو روی جسم انجام شود. در این مورد ما می‌توانیم یک تعریف عملی داشته باشیم

{\displaystyle V(x)=-\int ^{x}F(s)\,ds}

و کار انجام شده به وسیله نیرو در حرکت کردن از *x*۱ به *x*۲، *V*(*x*۱)-*V*(*x*۲)
است. سرعت و کندی حرکت جسم اهمیت ندارد.

اگر نیرو شبیه این است به آن محافظه کار conservative گفته می‌شود و به V انرژی پتانسیل (نهانی) گفته می‌شود.

{\displaystyle F=-{\frac {dV}{dx}}}

نماد منفی در این معادلات صرفاً قراردادی است. اگر یک نیرو پتانسیل است ما می‌توانیم کار انجام شده توسط آن را همانند

{\displaystyle W=-{\frac {dV}{dx}}\Delta x=-\Delta V}

جایی که تغییر در انرژی پتانسیل جسم با نیروی مفید پیوسته شود بنویسیم.

واحدها
------

در سامانه استاندارد بین‌المللی یکاها یا **SI** واحد کار ژول (**J**) است؛ یک ژول، کار نیرویی برابر یک نیوتن در جابجایی یک متر است. این تعریف براساس تعریف سعدی کارنو در سال ۱۸۲۴ با عنوان *وزن بلندشده در یک ارتفاع* بیان شده‌است؛ که خود برآمده از این واقعیت است که در گذشته از انرژی بخار برای جابجایی بارهای سنگین استفاده می‌شده‌است. برای واحد اندازه‌گیری کار گاهی از نیوتن متر (N.m) نیز استفاده می‌کنند البته واحد اندازه‌گیری گشتاور نیز نیوتن متر است در نتیجه برای نشان دادن تفاوت بین کار و انرژی با گشتاور، برای گشتاور بیشتر از نیوتن متر استفاده می‌شود.
  

  

از واحدهای غیر SI کار می‌توان از ارگ، پوند فوت و … نام برد.
  
رسانایی گرما کار شمرده نمی‌شود، زیرا انرژی در رسانش از راه لرزش‌های اتمی منتقل می‌شود و نه با جابه‌جایی بزرگ‌مقیاس.

کار صفر
-------

حتی با صفر نبودن نیرو، کار ممکن است صفر باشد. مثلاً نیروی مرکزگرا در حرکت دایره‌ای هیچ کاری انجام نمی‌دهد، زیرا راستای نیرو بر راستای حرکت جسم عمود است و انرژی جنبشی جسم ثابت باقی می‌ماند. همچنین وقتی که کتابی روی میز ساکن است، میز (که نیرویی برابر وزن کتاب روبه‌بالا به آن وارد می‌کند) هیچ کاری روی کتاب انجام نمی‌دهد، زیرا جابه‌جایی وجود ندارد.

محاسبات ریاضی
-------------

### نیرو و جابجایی

نیرو و جابه‌جایی هر دو کمیت‌های برداری‌اند. ضرب نقطه‌ای (ضرب داخلی) این دو، کمیت نرده‌ای کار را می‌دهد:

{\displaystyle W=\mathbf {F} \cdot \mathbf {d} =Fd\cos \phi } (1)

در رابطهٔ بالا {\displaystyle \textstyle \phi } زاویهٔ بین نیرو و جهت جابه‌جایی است. با توجه به اینکه کسینوس در ربع اول کاهشی است، هر چه زاویه بین نیرو و جابه جایی کمتر باشد، کار انجام شده توسط نیرویی مشخص، بیشتر خواهد بود. این رابطه تنها وقتی درست است که اندازهٔ نیرو و جهت آن ثابت بماند. مسیر حرکت ذره همیشه باید روی یک خط راست بماند، هرچند که جهت حرکتش می‌تواند عوض شود.

جاهایی که نیرو با گذشت زمان تغییر می‌کند، یا راستای حرکت خط راست نیست، معادلهٔ (۱) همیشه درست نیست. هر چند که می‌توان مسیر حرکت را به گام‌های کوچکی تقسیم کرد که در هر گام بردار نیرو تقریباً ثابت بماند، و کار کل را از جمع کارهای این گام‌ها محاسبه کرد. اما رابطهٔ کلی کار مکانیکی با انتگرال زیر داده می‌شود:

{\displaystyle W\_{C}:=\int \_{C}\mathbf {F} \cdot \mathrm {d} \mathbf {s} } (2)

که در آن

{\displaystyle \textstyle \_{C}} خم یا مسیری است که جسم روی آن حرکت می‌کند،
{\displaystyle \mathbf {F} } بردار نیرو
{\displaystyle \mathbf {s} } بردار تغییر مکان جسم است.
عبارت {\displaystyle \delta W=\mathbf {F} \cdot \mathrm {d} \mathbf {x} } یک دیفرانسیل ناکامل است، به این معنی که محاسبه {\displaystyle \textstyle {W\_{C}}} وابسته به مسیر است و دیفرانسیل آن {\displaystyle \mathbf {F} \cdot \mathrm {d} \mathbf {x} } نمی‌شود. معادله ۲ نشان می‌دهد که چگونه کار نیروی غیر صفر می‌تواند برابر صفر شود. ساده‌ترین مورد زمانی است که نیرو عمود بر جابجایی است در نتیجه انتگرال عبارت همواره برابر صفر می‌شود مانند حرکت چرخشی.
  

  

وجود این امکان که یک نیروی غیر صفر کار صفر انجام دهد، تفاوت میان دو کمیت کار و ضربه را مشخص می‌کند. *ضربه* برابر است با انتگرال نیرو در زمان، از طریق ضربه ما می‌توانیم تغییرات اندازه حرکت جسم را بدست آوریم، یک بردار کمیتی حساس به جهت، درحالی که، کار تنها بزرگی سرعت را بررسی می‌کند. به‌طور مثال یک جسم در حرکت دایره‌ای یکنواخت که نصف دایره را طی کرده، نیروی جانب مرکز آن کاری انجام نداده درحالی که ضربه در آن *ناصفر* است.

### گشتاور و دوران

کار انجام شده توسط یک گشتاور (لنگر) به روش مشابه محاسبه می‌شود. اگر گشتاور {\displaystyle \tau \;} طی {\displaystyle \theta \;} رادیان جابجایی دورانی وارد شود، کار انجام شده به این ترتیب محاسبه می‌شود:

{\displaystyle W=\tau \theta \ }

قضیه کار-انرژی
--------------

اصل کار و انرژی جنبشی (یا همان **قضیه کار-انرژی**) بیان می‌کند که کار انجام شده توسط همهٔ نیروهای وارد شده بر یک ذره (کار نیروی کل) برابر با تغییر در انرژی جنبشی ذره است. این تعریف را می‌توان با در نظر گرفتن کار گشتاور کل و انرژی جنبشی دورانی، از ذره به جسم صلب تعمیم داد.

این اصل را می‌توان چنین نوشت:

{\displaystyle W=\Delta E\_{k}={\tfrac {1}{2}}mv\_{2}^{2}-{\tfrac {1}{2}}mv\_{1}^{2}}
### به دست آوردن اصل کار-انرژی برای ذره

در حالت کلی برای نیروی وارد بر ذره در حال حرکت در مسیری خمیده، می‌توان قضیهٔ کار-انرژی را چنین نوشت:

{\displaystyle W=\int \_{t\_{1}}^{t\_{2}}\mathbf {F} \cdot \mathbf {v} dt=m\int \_{t\_{1}}^{t\_{2}}\mathbf {a} \cdot \mathbf {v} dt={\frac {m}{2}}\int \_{t\_{1}}^{t\_{2}}{\frac {dv^{2}}{dt}}\,dt={\frac {m}{2}}\int \_{v\_{1}^{2}}^{v\_{2}^{2}}dv^{2}={\frac {mv\_{2}^{2}}{2}}-{\frac {mv\_{1}^{2}}{2}}=\Delta {E\_{k}}}

برای به دست آوردن رابطهٔ {\displaystyle \textstyle \mathbf {a} \cdot \mathbf {v} ={\frac {1}{2}}{\frac {dv^{2}}{dt}}} داریم:

{\displaystyle \textstyle v^{2}=\mathbf {v} \cdot \mathbf {v} }

{\displaystyle \textstyle \mathbf {a} ={\frac {d\mathbf {v} }{dt}}}

{\displaystyle {\frac {dv^{2}}{dt}}={\frac {d(\mathbf {v} \cdot \mathbf {v} )}{dt}}={\frac {d\mathbf {v} }{dt}}\cdot \mathbf {v} +\mathbf {v} \cdot {\frac {d\mathbf {v} }{dt}}=2{\frac {d\mathbf {v} }{dt}}\cdot \mathbf {v} =2\mathbf {a} \cdot \mathbf {v} }

چارچوب مرجع
-----------

کاری که یک نیرو روی جسمی انجام می‌دهد، بستگی به چارچوب مرجع دارد، زیرا مسافت عمل نیرو به چارچوب مرجع بستگی دارد. بنابر قانون سوم نیوتن نیروی عکس‌العملی هم هست که کاری در جهت مخالف انجام می‌دهد. می‌توان نشان داد که کار کل همیشه مستقل از چارچوب مرجع است.

جستارهای وابسته
---------------

* نیرو

پیوند به بیرون
--------------

* Work – یک بخش از یک کتاب روی شبکه مجازی
* Work and Energy

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کار (فیزیک) موجود است. |

1. ↑  Jammer, Max (1957). *Concepts of Force*. Dover Publications, Inc. ISBN 0-486-40689-X.
2. ↑  *Sur une nouvelle dénomination et sur une nouvelle unité à introduire dans la dynamique*, Académie des sciences, August 1826
3. ↑  فرانک ج. بلت (۱۳۷۴)، *فیزیک پایه*، ج. جلد یکم، ترجمهٔ مهران اخباریفر، تهران: مؤسسهٔ انتشارات فاطمی
4. ↑  Andrew Pytel, Jaan Kiusalaas (2010). *Engineering Mechanics: Dynamics - SI Version, Volume 2* (3rd ed.). Cengage Learning,. p. 654. ISBN 978-0-495-29563-1.`{{cite book}}`: نگهداری CS1: نقطه‌گذاری اضافه (link)

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***کار (فیزیک)*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

| * ن
* ب
* و
انرژی |
| --- |
| 
* دید کلی
* پیشینه
* نمایه

 |
| اصول پایه | 
* انرژی
	+ یکای انرژی
* پایستگی انرژی
* ترمودینامیک
* تبدیل انرژی
* شرایط انرژی
* گذار انرژی
* تراز انرژی
* سیستم انرژی
* جرم (فیزیک)
	+ Negative mass
	+ هم‌ارزی جرم و انرژی
* توان (فیزیک)
* ترمودینامیک
	+ Quantum thermodynamics
	+ قوانین ترمودینامیک
	+ سیستم ترمودینامیکی
	+ حالت ترمودینامیکی
	+ پتانسیل ترمودینامیکی
	+ انرژی آزاد ترمودینامیکی
	+ فرایند برگشت‌ناپذیر (ترمودینامیک)
	+ منبع گرمایی
	+ انتقال گرما
	+ ظرفیت گرمایی
	+ حجم (ترمودینامیک)
	+ تعادل ترمودینامیکی
	+ تعادل گرمایی
	+ دمای ترمودینامیکی
	+ تک‌افتاده
	+ آنتروپی
	+ آنتروپی آزاد
	+ نیروی آنتروپی
	+ Negentropy
	+ کار (فیزیک)
	+ اکسرژی
	+ آنتالپی

 |
| انواع | 
* انرژی جنبشی
* انرژی درونی
* انرژی گرمایی
* انرژی پتانسیل
* انرژی پتانسیل گرانشی
* انرژی کشسانی
* انرژی پتانسیل الکتریکی
* انرژی مکانیکی
* Interatomic potential
* انرژی الکتریکی
* Magnetic
* انرژی یونش
* انرژی تابشی
* انرژی بستگی
* انرژی بستگی هسته
* انرژی پیوند گرانشی
* Quantum chromodynamics binding energy
* انرژی تاریک
* اثیر
* Phantom
* انرژی منفی
* انرژی شیمیایی
* جرم نامتغیر
* Sound energy
* انرژی سطح
* انرژی خلأ
* انرژی نقطه صفر

 |
| حامل‌های انرژی | 
* پرتو
* آنتالپی
* موج‌های مکانیکی
* صدا
* سوخت
	+ سوخت فسیلی
* گرما
	+ گرمای نهان
* کار (فیزیک)
* برق
* باتری
* خازن

 |
| انرژی اولیه | 
* سوخت فسیلی
	+ زغال‌سنگ
	+ نفت خام
	+ گاز طبیعی
* سوخت هسته‌ای
	+ Natural uranium
* انرژی تابشی
* انرژی خورشیدی
* انرژی بادی
* انرژی آبی
* انرژی دریایی
* انرژی زمین‌گرمایی
* زیست‌انرژی
* انرژی پتانسیل گرانشی

 |
| اجزای سیستم انرژی | 
* مهندسی انرژی
* پالایشگاه نفت
* توان الکتریکی
* نیروگاه سوخت فسیلی
	+ تولید هم‌زمان
	+ Integrated gasification combined cycle
* انرژی هسته‌ای
	+ نیروگاه هسته‌ای
	+ مولد گرما-الکتریکی ایزوتوپی
* برق خورشیدی
	+ سامانه فتوولتاییک
	+ انرژی خورشیدی متمرکز
* انرژی حرارتی خورشیدی
	+ برج کانون خورشیدی
	+ کوره خورشیدی
* انرژی بادی
	+ نیروگاه بادی
	+ Airborne wind energy
* انرژی آبی
	+ برق آبی
	+ نیروگاه موج
	+ انرژی کشندی
* الکتریسیته زمین‌گرمایی
* زیست‌توده

 |
| کاربرد و عرضه انرژی | 
* Energy consumption
* ذخیره انرژی
* انرژی مصرفی جهان
* امنیت انرژی
* نگهداری انرژی
* بهره‌وری انرژی
	+ Transport
	+ Agriculture
* انرژی تجدیدپذیر
* انرژی پایدار
* سیاست انرژی
	+ توسعه انرژی
* عرضه و مصرف انرژی در جهان
* South America
* USA
* Mexico
* Canada
* Europe
* رده:انرژی در آسیا
* Africa
* Australia

 |
| متفرقه | 
* Jevons paradox
* تأثیرات کربن

 |
| 
* **رده**
* **انبار**
* **درگاه**
* **ویکی‌پروژه**

 |

| * ن
* ب
* و
انرژی |
| --- |
| 
* Outline
* History
* Index

 |
| Fundamentalconcepts | 
* انرژی
	+ یکای انرژی
* پایستگی انرژی
* ترمودینامیک
* تبدیل انرژی
* شرایط انرژی
* گذار انرژی
* تراز انرژی
* سیستم انرژی
* جرم (فیزیک)
	+ Negative mass
	+ هم‌ارزی جرم و انرژی
* توان (فیزیک)
* ترمودینامیک
	+ Quantum thermodynamics
	+ قوانین ترمودینامیک
	+ سامانه ترمودینامیکی
	+ حالت ترمودینامیکی
	+ پتانسیل ترمودینامیکی
	+ انرژی آزاد ترمودینامیکی
	+ فرایند برگشت‌ناپذیر (ترمودینامیک)
	+ منبع گرمایی
	+ انتقال گرما
	+ ظرفیت گرمایی
	+ حجم (ترمودینامیک)
	+ تعادل ترمودینامیکی
	+ تعادل گرمایی
	+ دمای ترمودینامیکی
	+ تک‌افتاده
	+ آنتروپی
	+ آنتروپی آزاد
	+ نیروی آنتروپی
	+ Negentropy
	+ کار (فیزیک)
	+ اکسرژی
	+ آنتالپی

 |
| Types | 
* انرژی جنبشی
* انرژی درونی
* انرژی گرمایی
* انرژی پتانسیل
* انرژی پتانسیل گرانشی
* انرژی کشسانی
* انرژی پتانسیل الکتریکی
* انرژی مکانیکی
* Interatomic potential
* Quantum potential
* انرژی الکتریکی
* Magnetic
* انرژی یونش
* انرژی تابشی
* انرژی بستگی
* انرژی بستگی هسته
* انرژی پیوند گرانشی
* Quantum chromodynamics binding energy
* انرژی تاریک
* اثیر (فیزیک)
* Phantom
* انرژی منفی
* انرژی شیمیایی
* جرم نامتغیر
* Sound energy
* انرژی سطح
* انرژی خلأ
* انرژی نقطه صفر
* Quantum potential
* نوسان کوانتومی

 |
| حامل‌های انرژیs | 
* تابش
* آنتالپی
* موج‌های مکانیکی
* صدا
* سوخت
	+ سوخت فسیلی
* هیدروژن
	+ انرژی هیدروژن
* گرما
	+ گرمای نهان
* کار (فیزیک)
* الکتریسیته
* باتری
* خازن

 |
| انرژی اولیه | 
* سوخت فسیلی
	+ زغال‌سنگ
	+ نفت خام
	+ گاز طبیعی
* سوخت هسته‌ای
	+ Natural uranium
* انرژی تابشی
* انرژی خورشیدی
* انرژی بادی
* انرژی آبی
* انرژی دریایی
* انرژی زمین‌گرمایی
* زیست‌انرژی
* انرژی پتانسیل گرانشی

 |
| سیستم انرژیcomponents | 
* مهندسی انرژی
* پالایشگاه نفت
* توان الکتریکی
* نیروگاه سوخت فسیلی
	+ تولید هم‌زمان
	+ Integrated gasification combined cycle
* انرژی هسته‌ای
	+ نیروگاه هسته‌ای
	+ مولد گرما-الکتریکی ایزوتوپی
* برق خورشیدی
	+ سامانه فتوولتایی
	+ برق خورشیدی متمرکز
* انرژی حرارتی خورشیدی
	+ برج کانون خورشیدی
	+ کوره خورشیدی
* انرژی بادی
	+ نیروگاه بادی
	+ Airborne wind energy
* انرژی آبی
	+ برق آبی
	+ انرژی موج
	+ انرژی کشندی
* الکتریسیته زمین‌گرمایی
* زیست‌توده

 |
| Use andsupply | 
* Energy consumption
* ذخیره انرژی
* عرضه و مصرف انرژی در جهان
* امنیت انرژی
* نگهداری انرژی
* بهره‌وری انرژی
	+ Transport
	+ Agriculture
* انرژی تجدیدپذیر
* انرژی پایدار
* سیاست انرژی
	+ توسعه انرژی
* عرضه و مصرف انرژی در جهان
* South America
* USA
* Mexico
* Canada
* Europe
* رده:انرژی در آسیا
* Africa
* Australia

 |
| Misc. | 
* Jevons paradox
* ردپای کربنی

 |
| 
* **رده:انرژی**
* **Commons**
* **درگاه:انرژی**
* **WikiProject**

 |