پیغام قانون مدیریت حقوق دیجیتال
**مدیریت حقوق دیجیتالی** (به انگلیسی: Digital rights management یا **DRM**) به فناوری‌هایی گفته می‌شود که سازندگان سخت‌افزار، ناشران، و دارندگان حق تکثیر به کار می‌برند تا استفاده از ابزارهای دیجیتالی یا محتوای دیجیتالی خود را کنترل کنند.
این اصطلاح برای فناوری‌هایی استفاده می‌شود که نمی‌گذارند محتوای دیجیتال به شکلی جز آن که عرضه‌کنندهٔ آن می‌خواهد، به کار بروند. البته این اصطلاح دربارهٔ روش‌های دیگر برای جلوگیری از کپی که نیازمند تغییر در محتوا یا وسیله نیستند، مانند شماره سریال، به کار نمی‌رود. شرکت‌هایی مانند سونی، اپل، آمازون، مایکروسافت، و بی‌بی‌سی مدیریت حقوق دیجیتال را به کار می‌برند. در سال ۱۹۹۸ *قانون کپی رایت هزاره دیجیتال*  (به انگلیسی: Digital Millennium Copyright Act یا DMCA) در آمریکا تصویب شد که هدفش اعمال مجازات برای کسانی بود که فناوری‌هایی را فراهم می‌کنند که هدف و کارکرد اصلی‌شان خنثی‌کردن فناوری‌های کنترل محتوا است.

به‌کاربردن مدیریت حقوق دیجیتال بحث‌انگیز است. شرکت‌ها می‌گویند که مدیریت حقوق دیجیتال برای مبارزه با نقض حق تکثیر در اینترنت و امن نگه‌داشتن کاربران از ویروس‌ها و تضمین سوددهی پدیدآورندگان آثار هنری لازم است. مخالفان می‌گویند که شواهدی نیست که نشان دهد این فناوری به جلوگیری از نقض حق تکثیر کمکی کرده باشد و این که شرکت‌های بزرگ با گذاشتن قفل روی محصولاتشان رقابت و نوآوری را سرکوب می‌کنند. موافقان می‌گویند گذاشتن قفل بر روی دارایی‌های دیجیتال به همان دلیلی لازم است که گذاشتن قفل واقعی بر روی اموال شخصی برای جلوگیری از دزدی لازم است. اما مشکل اینجاست که این قفل‌های دیجیتال گاهی ممکن است جلوی کارهای کاملاً قانونی را هم بگیرند؛ مثلاً نگذارند که کاربران از سی‌دی‌ها و دی‌وی‌دی‌هایشان نسخهٔ پشتیبان بگیرند، یا نگذارند که محتوای دیجیتال در یک کتابخانه با دیگران به اشتراک گذاشته شود، یا نگذارند که پژوهشگران برای کار پژوهشی و آموزشی خود بر طبق قانون‌های استفادهٔ منصفانه به اثر دسترسی داشته باشند. برخی از مخالفان، مانند بنیاد نرم‌افزارهای آزاد، می‌گویند که به‌کاربردن واژهٔ «حقوق» در اصطلاح «مدیریت حقوق دیجیتال» گمراه‌کننده است، و پیشنهاد می‌کنند که به جای آن «مدیریت محدودیت‌های دیجیتال» (به انگلیسی: digital restrictions management) به‌کار برده شود. دیدگاه آن‌ها این است که محدودیت‌هایی که دارندگان حق تکثیر با این کار می‌گذارند، فراتر از قانون‌های حق تکثیر فعلی است، و این محدودیت‌ها نباید در قانون‌های آینده نیز به رسمیت شناخته شوند.

روش‌های به کار بستن مدیریت حقوق دیجیتال
---------------------------------------

### فیلم‌ها

### تلویزیون

### موسیقی

### بازی‌های رایانه‌ای

### کتاب‌های الکترونیکی

مخالفت با مدیریت حقوق دیجیتال
-----------------------------

بسیاری از سازمان‌ها، افراد سرشناس و دانشمندان کامپیوتر مخالف DRM هستند. دو منتقد برجستهٔ DRM جان والکر، به عنوان مثال، بیان این جمله در مقالهٔ پروانهٔ دیجیتال: «چگونه برادر بزرگ و رسانهٔ بزرگ می‌توانند غول اینترنت را به بطری برگردانند» و ریچارد استالمن در مقالهٔ حق مطالعه و در اظهارات عمومی‌اش نوشته: «DRM یک مثال از ویژگی‌های مخرب است - یک ویژگی که برای آسیب زدن به کاربر نرم‌افزار طراحی‌شده و از این رو نمی‌تواند قابل تحمل باشد». استالمن همچنین اعتقاد دارد که استفاده از واژهٔ «حقوق» گمراه‌کننده است و واژهٔ «محدودیت» را پیشنهاد داده، برای همین عبارت «مدیریت محدودیت‌های دیجیتال» به عنوان جایگزین استفاده می‌شود.

راس جان اندرسون از دانشگاه کمبریج سرپرست یک سازمان که مخالف DRM و تلاش‌های مشابه در بریتانیا و جاهای دیگر است. کوری دکترو، یک نویسندهٔ برجسته و وبلاگ‌نویس تکنولوژی، در محوطهٔ دانشگاه مایکروسافت با مضمون انتقادی از تکنولوژی، اخلاق و بازاریابی DRM صحبت کرده‌است.

بنیاد مرزهای الکترونیکی و سازمان‌های مشابه مانند بنیاد فرهنگ آزاد هم برای مخالفت با DRM موضع مشخصی دارند.

بنیاد زیرساخت اطلاعات آزاد به تأثیر DRM انتقاد دارد. به این صورت که از دیدگاه بازاریابی آزاد، DRM یک مانع تجاری است.

نسخهٔ نهایی مجوز همگانی گنو نسخهٔ ۳، منتشرشده توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد، ماده‌ای دارد که DRM را از لحاظ قانونی بی‌ارزش می‌کند. به همین منظور افراد می‌توانند در نرم‌افزارهای با مجوز همگانی گنو بدون نقض قانون، DRM را زیرپا بگذارند. همچنین در ماه مه سال ۲۰۰۶ بنیاد نرم‌افزار آزاد کمپین "Defective by Design" جهت مقابله با DRM راه‌اندازی کرد.

کرییتیو کامنز مجوزی را با ویژگی‌های توسعه، و ساختن بر اساس کار خلاقانه بدون استفاده از DRM فراهم می‌کند. به علاوه استفاده از DRM توسط یک مجوز، آزادی‌های اعطاشده توسط یک مجوز کرییتیو کامنز را محدود می‌کند و این نقض مبنای حقوق ادعاشده توسط هر کدام از این مجوزهای کرییتیو کامنز است.

صحبت بیل گیتس دربارهٔ DRM در CES در سال ۲۰۰۶. طبق گفتهٔ او، DRM چیزی که باید باشد، نیست؛ و باعث بروز مشکلاتی برای مصرف‌کنندگان قانونی هنگام متمایز کردن کاربران قانونی و غیرقانونی شده‌است.

پانویس
------

1. ↑  "‏متن قانون H.R. 2281‏" (به انگلیسی). کتابخانهٔ کنگرهٔ آمریکا. Retrieved 8 December 2011.
2. ↑  Christopher Levy (February 3, 2003). "Making Money with Streaming Media". streamingmedia.com. Archived from the original on 14 May 2006. Retrieved 2006-08-28.
3. ↑  DRM | Electronic Frontier Foundation
4. 1 2  The pros, cons, and future of DRM - Technology & Science - CBC News
5. ↑  www.defectivebydesign.org/what\_is\_drm
6. ↑  "Digital Restrictions Management and Treacherous Computing". Archived from the original on 6 September 2011. Retrieved 2006-08-04.
7. ↑  [حق مطالعه | ]
8. ↑
9. ↑

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی

 |

| * ن
* ب
* و
قوانین مالکیت فکری |
| --- |
| حقوق اولیه | حق تکثیر • حق مؤلف • حق امتیاز • علامت تجاری • حقوق معنوی • اسرار تجاری • مدیریت حقوق دیجیتال |
| مقاله‌های مرتبط | مالکیت عمومی • کپی‌لفت • نرم‌افزار آزاد • اثر اشتقاقی • آزادی پانوراما • استفاده منصفانه • مالکیت فکری • فهرست مدت زمان حق تکثیر کشورها |

| * ن
* ب
* و
نرم‌افزار آزاد و متن‌باز |
| --- |
| عمومی | کپی‌لفت ·  رویدادها ·  نرم‌افزار آزاد ·  تعریف نرم‌افزار آزاد ·  مجانی در مقابل آزاد ·  فهرست بسته‌های نرم‌افزاری آزاد و متن باز ·  نرم‌افزار متن‌باز |
| خانواده‌هایسیستم‌عامل | AROS ·  بی‌اس‌دی ·  کانتیکی ·  داروین ·  eCos ·  فری‌داس ·  گنو ·  هایکو ·  اینفرنو ·  لینوکس ·  ماک ·  مینیکس ·  اپن‌سولاریس ·  پلان ۹ از آزمایشگاه‌های بل ·  ری‌اکت‌اواس ·  TUD:OS |
| توسعه | اکلیپس ·  فری بیسیک ·  پاسکال آزاد ·  جی‌سی‌سی ·  جاوا ·  ال‌ال‌وی‌ام ·  لوا ·  نت‌بینز ·  ۶۴ باز ·  پرل ·  پی‌اج‌پی ·  پایتون ·  رز ·  روبی ·  تی‌سی‌ال |
| تاریخچه | گنو · هایکو · تاریخچه لینوکس ·  موزیلا (تاریخچه مجموعه کاربردی موزیلا ·  فایرفاکس ·  تاندربیرد) |
| سازمان‌ها | بنیاد نرم‌افزار آپاچی ·  اندروید ·  بنیاد بلندر ·  بنیاد اکلیپس ·  بنیاد فری‌بی‌اس‌دی ·  بنیاد اپن‌بی‌اس‌دی ·  بنیاد نت‌بی‌اس‌دی ·  میزکار آزاد. اوارجی ·  بنیاد نرم‌افزار آزاد (اروپا ·  هند · آمریکای لاتین) ·  جنبش نرم‌افزار آزاد هند · بنیاد گنوم ·  پروژه گنو ·  گوگل کد · کی‌دی‌ئی ئی. وی. ·  بنیاد لینوکس ·  بنیاد موزیلا ·  بنیاد فضا زمین متن‌باز ·  پیشگامان متن‌باز · سورس‌فرج ·  بنیاد سیمبیان ·  بنیاد اکس‌ای‌پی‌اف. اوارجی ·  بنیاد استانداردهای اکس‌ام‌پی‌پی ·  بنیاد اکس. اوارجی ·  بنیاد نرم‌افزار پایتون |
| پروانه‌ها | آپاچی ·  بوست ·  اجازه‌نامه هنری ·  بی‌اس‌دی ·  گنو جی‌پی‌ال ·  گنو ال‌جی‌پی‌ال ·  آی‌اس‌سی ·  ام‌آی‌تی ·  پروانه همگانی موزیلا ·  اجازه‌نامه‌های اشتراکی ·  زدلیب ·  پروانه همگانی اکلیپس ·  فهرست نرم‌افزارهای آزاد تأیید شده ·  مالکیت عمومی |
| استانداردهای اجازه‌نامه | تعریف نرم‌افزار آزاد ·  رهنمودهای نرم‌افزار آزاد دبیان |
| چالش‌ها | لکه دودویی ·  مدیریت حقوق دیجیتال ·  سخت‌افزار گرافیکی و اف‌اواس ·  License proliferation ·  Mozilla software rebranding ·  نرم‌افزار مالکیتی ·  اختلافات اس‌سی‌او لینوکس ·  امنیت ·  ثبت نرم‌افزار ·  محدودیت‌های سخت‌افزاری ·  محاسبات موتمن ·  اجازه‌نامهٔ ویروسی |
| موضوع‌های دیگر | عبارت‌های جایگزین ·  انجمن ·  توزیع لینوکس ·  انشعاب ·  جنبش نرم‌افزار آزاد ·  پیمان متن‌باز نمودن مشخصات مایکروسافت ·  *انقلاب اواس* ·  مقایسه با متن‌بسته |

| * ن
* ب
* و
توزیع نرم‌افزار |
| --- |
| پروانه‌ها | 
* Beerware
* Floating licensing
* آزاد
* آزاد و متن‌باز
* Freely redistributable
* متن‌باز
* مالکیتی
* Public domain

 |
| مدل‌های درآمد | 
* نرم‌افزار تجاری
	+ Retail software
* سرمایه‌گذاری اجتماعی
* فری‌میوم
* رایگان‌افزار
	+ آگهی‌افزار
	+ بخشش‌افزار
* مدل هسته-باز
* نرم‌افزار مشروط
* نرم‌افزار مشروط
	+ نق‌افزار

 |
| روش‌های تحویل | 
* توزیع دیجیتال
* اشتراک پرونده
* On-premises
* Pre-installed
* Product bundling
* Retail software
* اجاره نرم‌افزار
* اجاره نرم‌افزار

 |
| فریبنده و/یا غیرقانونی | 
* بدافزار (جاسوس‌افزار
* باج‌افزار
* اسب تروجان
* کرم)
* ترس‌افزار
* درهم‌افزار
* پوچ‌افزار

 |
| چرخه ارائه نرم‌افزار | 
* رهاافزار
* End-of-life
* پشتیبانی بلندمدت
* تعمیر و نگهداری نرم‌افزار
* مسئول‌نگهداری نرم‌افزار
* Software publisher

 |
| حفاظت تکثیر | 
* مدیریت حقوق دیجیتال
* Software protection dongle
* Hardware restrictions
* License manager
* Product activation
* Product key
* Software copyright
* Software patent
* مسموم کردن تورنت

 |