**فرومولبیدن** آلیاژی است از آهن و مولبیدن که کاربرد های بسیار متنوعی دارد و در تولید آلیاژ هایی که میباید در مقابل سایش و حرارت مقاومت بالایی داشته باشد استفاده میشود. فرومولبیدن از جمله فلزات با نقطه ذوب بالا و دمای ذوب ۱۶۸۰ درجه سلسیوس است.

نمونه ای از فرو مولیبدن
مولیبدن در حقیقت باعث افزایش استحکام آلیاژ ها مقاومت و سختی آنها در برابر خوردگی ،سایش ،جوش پذیری و خزش میشود.
آلیاژ فرومولیبدن در سه گرید ارائه میشود ، گرید A با 65 تا 75 درصد مولیبدن ، گرید B با 60 تا 65 درصد و گرید C با 55 تا 60 درصد مولیبدن. از نکات مهم دیگر این فرو آلیاژ مقدار ناخالصی مس و سیلیس در آن است که هر چه میزان این ناخالصی ها کمتر باشد دارای کیفیت بالاتر است و در ساخت فولاد های مخصوص یا سوپر آلیاژ استفاده میشود.

**کاربرد فرو مولیبدن:**
-----------------------

فرو مولیبدن در صنایع نظامی ، ماشین سازی ، تولید ابزار ها و همچنین صنایع پزشکی کاربرد فراوانی دارد. در صنایع نظامی برای تولید آلیاژ مخصوص نارنجک ها و خمپاره ها که میباید ترکش های برنده تولید کنند و همچنین در بدنه توپ ها که باید حرارت بالایی را تحمل کنند استفاده میشود. در صنایع ماشین سازی کلیه قطعاتی که باید در برابر سایش مقاومت داشته باشند مانند میل بادمک ، میل لنگ ، پیستون ها و ... از فرومولیبدن استفاده میشود. همچنین در مته های دریل و ابزار های برش و تراش، ماشین های سنگین، فولاد های زنگ نزن، ژنراتور ها و … استفاده می‌شود. از جمله موارد استفاده دیگر فرو مولبیدن در سوپر آلیاژ ها و چدن است.

**فرایند تولید:**
-----------------

مهمترین روش تولید فرومولیبدن معروف به روش آلمینیوترمی است در این روش بر اثر واکنش آلومینیوم و اکسید آهن حرارت بالا تولید میگردد و شرایط احیاء اکسید مولیبدن فراهم میگردد.(دمای بالای هزار و دویست درجه) در این شرایط مولیبدن با فروسیلیس وارد واکنش میشود و sio2 و mo تولید میگردد. آهن موجود در فروسیلیس و آهن احیا شده در واکنش آلومینیوم و اکسید آهن به همراه مولیبدن که اکنون به صورت مذاب وجود دارد فرومولیبدن را تولید میکنند. برای کامل شدن این واکنش از مواد سرباره ساز و کمک ذوب استفاده میگردد.
اولین قدم تهیه مواد اولیه مورد نیاز می‌باشد که شامل فروسیلیس ، اکسید آهن و قراضه آهن ،فولاد مذاب ،کنسانتره یا اکسید مولبیدن (MoO3)،(سولفور مولیبدن که ماده اولیه برای تولید اکسیدمولبیدن است mos2) ، آهک و فلورسپار به عنوان فلاکس ،و بسته به فرایند تولید ،موادی مانند ذغال سنگ نیز به عنوان مواد احیایی اضافه می‌شوند.

پس از تهیه مواد اولیه و حمل مواد به محل تولید ،در صورتی که در ابتدای فرایند تولید اکسید مولیبدن موجود نباشد ،با تشویه سولفور مولیبدن به اکسید مولیبدن تبدیل می‌‌شود. پس از آن اکسید به دست آمده را ابتدا برای کاهش ناخالصی مس در فرایند لیچ اسیدی مورد شست و شو قرار داده و در کوره مخصوص خشک میکنند سپس با فرمولاسیون دقیق در میکسر های مخصوص هموژن کرده و سپس در کوره های مخصوص میریزند و با کمک مقداری منیزیم به عنوان جرقه زن واکنش شروع میگردد این واکنش پیشرونده و گرماده بوده و در انتهای واکنش سرباره سیلیسی در رو و قرص فرومولیبدن در زیر تشکیل میگردد. پس از سرد شدن سرباره جدا و فرومولیبدن در سنگ شکن های مخصوص خرد و آماده مصرف میگردد.

در مرحله نهایی نیز نمونه برداری و کنترل کیفیت انجام می‌شود.

**تاثیر فرو مولیبدن در ابزار ها و فولاد :**
-------------------------------------------

افزایش مقاومت در برابر خورده شدن ،مخصوصاً در مقابل انواع کلریدها و مواد شیمیایی حاوی گوگرد ، افزایش قابلیت جوش پذیری ، تشکیل کاربید های پیچیده در صورت ترکیب شدن با آهن آلفا و گاما مانند Fe21Mo2C6 و Mo2C .

افزایش مقاومت در مواجهه با ترکیب های هیدروژنی **(Hydrogen Cracking).**

مولیبدن با بیشتر شدن فشار در شبکه های کریستالی، انرژی لازم برای حل شدن در اتم‌ های جدید آهن را زیاد کرده و ترکیب درصد آنها را می‌تواند تغییر دهد .

**غلظت فرو مولیبدن در انواع فولاد:**
------------------------------------

میزان مولیبدن در هر نوع فولاد با توجه به کاربرد آن متفاوت است. در فولاد ابزار و پر سرعت بین ۰.۵تا۹درصد ،در فولاد مهندسی دارای قابلیت عملیات حرارتی ۰.۲۵تا.۰۵درصد ،در فولاد سخت شونده ۰.۱۵تا۰.۵درصد ،فولاد زنگ نزن دوبلکس ۳تا۵درصد ،قطعات آهنی ریخته گری ۱تا۳درصد ،فولاد آستینی زنگ نزن ۲تا۷درصد ،فولاد های دما بالا ۰.۳تا۱.۲درصد ،فولاد لوله های نفتی ۰.۳تا۱ درصد ،فولاد مارجینگ ۴تا۵ درصد و فولاد سخت شونده۰.۱۵تا۰.۵درصد می‌باشد.

**جستارهای وابسته**
-------------------

مولیبدن

آلیاژ

گوگرد

آهن

آلومینیم

مس

فولاد

عملیات حرارتی

**منابع**
---------

1. ↑  «فرو مولیبدن». *zobyar.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۱.
2. ↑  «فرومولیبدن چیست؟». *آهن پویا*. ۲۰۲۲-۰۴-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۱.
3. ↑  «فرومولیبدن چیست | فروش فرومولیبدن | قیمت فرو مولیبدن». *ایران مواد | مهندسی مواد و متالورژی | جوشکاری | سرامیک*. ۲۰۲۰-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۲-۰۱.