**فیروز باقرزاده** (٣١ اردیبهشت‌ماه ١٣٠٩ - ١۵ بهمن‌ماه ۱۳٩٩) باستان‌شناس، هنرپژوه ایرانی و کارشناس سفال و کتیبه‌های اسلامی بود. او نخستین رئیس ثبت میراث جهانی یونسکو بود. به پاس فعالیت‌های علمی و ملی او، کتاب *فر فیروز، جشن‌نامه دکتر فیروز باقرزاده* به کوشش سیداحمد محیط طباطبایی و شاهین آریامنش منتشر شد.

زندگی
-----

باقرزاده در ۳۱ اردیبهشتِ ۱۳۰۹ در تبریز به دنیا آمد. وی مدرک کارشناسی خود را در سال ۱۳۳۴ خورشیدی از دانشگاه تهران دریافت کرد، و در همین سال به دپارتمان هنرهای زیبا پیوست و در آنجا نشریه هنر و مردم را تأسیس کرد که سردبیر آن بود تا اینکه بورسیه فولبرایت را برای تحصیلات تکمیلی در ایالات متحده دریافت و در دانشگاه ایلینوی جنوبی (۱۹۶۰–۱۹۵۹میلادی) در رشتهٔ تاریخ هنر ادامهٔ تحصیل داد، و مدرک کارشناسی‌ارشد خود را در تاریخ هنر دریافت کرد. او مطالعات تخصصی خود را در رشتهٔ هنر اسلامی و باستان‌شناسی در دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی دانشگاه لندن (۱۹۶۰–۱۹۶۲م) زیر نظر استروم رایس آغاز کرد. سپس به پاریس رفت و در دانشگاه سوربن (۱۹۶۲–۱۹۶۷میلادی) با راهنمایی گاستون ویت کار کرد و همزمان هنر اسلامی و باستان‌شناسی را در مدرسه لوور زیر نظر ژان دیوید ویل خواند.

در سال ۱۹۶۷میلادی در مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه به عنوان پژوهشگر فرهنگ‌های شرقی پذیرفته شد و در آنجا مشغول به کار شد تا اینکه در سال ۱۹۷۱ میلادی از سوی وزارت فرهنگ و هنر ایران مأمور بازگشت به کشور و تهیه پروژه برای مرکز تحقیقات باستان‌شناسی ایران (ICAR) شد. او این مرکز را در سال ۱۹۷۲ میلادی تأسیس کرد و تا سال ۱۹۷۸ میلادی مدیرکل آن بود. او بنیانگذار گردهمایی سالانه باستان‌شناسی ایران و سردبیر مجموعه مقالات آن است. در ژوئن ۱۹۷۷ میلادی او به عنوان اولین رئیس کمیته جهانی میراث فرهنگی و طبیعی (یونسکو) انتخاب شد.

اقدامات و میراث
---------------

لغو قانون تقسیم‌بندی یافته‌های باستان‌شناسی حاصل از بررسی‌ها و کاوش‌های هیئت‌های مشترک ایرانی و خارجی؛ ایجاد آزمایشگاه احیای یافته‌های باستان‌شناسی؛ ثبت سه اثر ایرانی در فهرست میراث جهانی (چغازنبیل، تخت جمشید، و میدان نقش جهان) با همکاری شهریار عدل از مهمترین اقدامات اوست.

جشن‌نامه
========

کتاب *فر فیروز، جشن‌نامه دکتر فیروز باقرزاده* به کوشش سیداحمد محیط طباطبایی و شاهین آریامنش منتشر شده است. این کتاب را پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و گروه پژوهشی باستان‌کاوی تیسافرن و انتشارات آریارمنا منتشر کرده است. جشن‌نامه فر فیروز شامل مقاله‌هایی به زبان فارسی و انگلیسی به قلم رابرت هیلن‌براند، جعفر مهرکیان، پدر مورتنسن، میرعابدین کابلی، شیلا بلر، شاهین آریامنش، رمی بوشارلا، مارک ژان البریخت و ... است که در مراسم نکوداشت دکتر فیروز باقرزاده در روز 11 تیرماه 1398 در موزه ملی ایران رونمایی شد.

آثار منتشر شده
--------------

* باقرزاده، ف. (ویرایش)، ۱۳۵۱. مجموعه مقالات اولین سمپوزیوم سالانه تحقیقات باستان‌شناسی ایران، تهران، ۱۳۵۱.
* باقرزاده، ف. (ویرایش)، ۱۳۵۲. مجموعه مقالات دومین سمپوزیوم سالانه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران: ۲۹ مهر تا ۱ آبان ۱۳۵۲، تهران، ۱۳۵۲.
* باقرزاده، ف. (ویرایش)، ۱۳۵۳. مجموعه مقالات سومین سمپوزیوم سالانه تحقیقات باستان‌شناسی در ایران، ۲–۷ آبان ۱۳۵۳، تهران، ۱۳۵۳.
* باقرزاده، ف. (ویرایش)، ۱۳۵۴. مجموعه مقالات چهارمین سمپوزیوم سالانه پژوهش‌های باستان‌شناسی در ایران:۳ تا ۸ آبان ۱۳۵۴، تهران، ۱۳۵۴.
* باقرزاده، ف. (ویرایش)، ۱۳۵۸. مجموعه‌های سفال شرقی بزرگ جهان (IV): موزه ایران باستان، تهران، توکیو.

جستارهای وابسته
---------------

* ایران قرون وسطی
* *موزه ملی ایران*

پیوند به بیرون
--------------

1. 1 2 3 4 5  شاهین آریامنش (۳۰ دی ۱۴۰۱). «فیروزِ باستان‌شناسی ایران». *روزنامه ایران*.
2. 1 2  «کتاب «مفاخر میراث فرهنگی ایران ۵ فرّ فیروز» منتشر شد». *ایرنا*. ۳۰ دی ۱۴۰۱.
3. 1 2  "Top Iranian archaeologist, Firouz Bagherzadeh, dies at 90". *Tehran Times* (به انگلیسی). 2021-02-06. Retrieved 2021-02-10.  Text was copied from this source, which is available under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
4. ↑  Abdi, K. 2000. A heart that beats for Iran, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:84.
5. ↑  Mousavi, M. 2000. A remembrance of the pioneer of the golden age of Iranian archeology, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:76-78.
6. ↑  Kaboli, M. 2000. Actions and effects of Firooz Bagherzadeh in Iranian archeology, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:84-90.
7. ↑  Seyed Sajadi, M. 2000. Discipline and trust, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:78-79.
8. ↑  Kaboli, M. 2000. Actions and effects of Firooz Bagherzadeh in Iranian archeology, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:84-90.
9. ↑  Adl, S. 2000. The big difference is Bagherzadeh's work, special file: Bagherzadeh and development of the Iranian Archaeology, Bastan Pazhouhi 5:80-82.