نمونه‌ای از جرم دندان
**جرم دندان** یا **تارتار دندانی** یا **کَلکولوس دندانی** (به انگلیسی: Dental calculus) تجمع جرم محکم و سخت‌شدهٔ پلاک‌های میکروبی است که به دندانها چسبیده‌اند و با مسواک زدن نیز تمیز نمی‌شوند. هدف از مسواک زدن حذف لایه میکروبی فوق (پلاک میکروبی) است. پلاک میکروبی نه تنها باعث پوسیدگی دندان می‌شود، بلکه فعالیت میکروبهای موجود در آن باعث آسیب به لثه و ایجاد التهاب در ناحیه لثه (ژنژیویت) نیز خواهد شد. اگر شخصی خوب مسواک نزند، پلاکهای میکروبی کاملاً حذف نمی‌شوند و به تدریج بر ضخامت آنها افزوده می‌شود، پلاکهای میکروبی ضخیم شده، تحت تأثیر کلسیم بزاقی می‌توانند به مواد معدنی موجود در دندان اتصال شیمیایی پیدا کنند. این فرایند منجر به تشکیل جرم می‌شود. یعنی یک جسم سخت غیر از دندان در کنار دندان تشکیل می‌شود که از طریق کلسیم بزاقی، اتصال ضعیفی به دندان پیدا می‌کند. اتصال به دندان در حدی قوی نیست که نتوان آن را توسط ابزار دندانپزشکی جدا کرد، اما آن قدر قوی هست که با مسواک زدن یا شستشو قابل پاک شدن نباشد. در زیر این پلاک سخت که با مسواک برداشته نمی‌شود، میکروب‌ها همچنان در حال تخریب بافت‌های دندان و پریودنتال هستند؛ بنابراین، برداشت سریع آن‌ها توسط دندانپزشک ضروری است. بر خلاف باور عموم، **جرمگیری** **آسیبی به دندان نمیزند**. چنانچه آسیبی بر سطح دندان، ریشه و لثه بعد از جرمگیری مشاهده کردید، بقایای تخریب میکروب‌هاست که در زیر جرم دندان مدت‌ها مخفی شده بودند. اگر دیر تر جرمگیری کنید آسیب‌ها وسیع‌تر خواهد بود. معمولا ادامه فعالیت میکروبی در زیر لثه و عدم جرمگیری متوالی، دندان را به سمت لق شدن سوق می‌دهد.

جرم‌گیری دندان یا عمل بروساژ دندان برای دندان هیچ ضرری ندارد چرا که جرم دندان علاوه بر اینکه برای لثه و بافتهای نگهدارنده دندان مضر می‌باشد بلکه محلی نیز برای تجمع و تکثیر میکروب‌های پوسیدگی‌زا است. با عمل بروساژ تعداد این میکروب‌ها در دهان به مراتب کمتر می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* جرم‌گیری دندان
* پژک دندان
* بیوفیلم

منابع
-----

1. ↑  «آیا جرم گیری به دندان صدمه می‌زند؟». کلینیک دندانپزشکی تبسم مهر.

* درگاه دندان‌پزشکی

مشارکت کنندگان ویکی‌پدیا انگلیسی- Dental plaque- بازیابی ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک

 |

| * ن
* ب
* و
بیماری‌های دندان |
| --- |
| Hard tissues | 
* پوسیدگی دندان
* Attrition
* Abrasion
* سایش شیمیایی دندان
* Hypercementosis
* *تحلیل دندان* (تحلیل دندان، تحلیل دندان، تحلیل دندان)

 |
| Pulp/periapical (ریشه‌درمانی) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Pulpal | 
* تحلیل دندان
* تحلیل دندان
* التهاب مغز دندان
* التهاب مغز دندان
* Pulp necrosis
* تحلیل دندان

 |
| Periapical | 
* Acute apical periodontitis
* Chronic apical periodontitis
* Combined periodontic-endodontic lesions
* فیستول
* آبسه دندان
* Phoenix abscess
* Vertical root fracture

 |
| Ungrouped | 
* التهاب مغز دندان
* کیست رادیکولار
* آبسه دندان

 |

 |
| Gingiva/periodontal(پیوره) | 
* التهاب لثه
* پیوره (Chronic periodontitis)
* پیوره

 |
| Bone cyst | 
* Dentigerous cyst
* Calcifying odontogenic cyst
* گلندولار ادنتوژنیک سیست

 |
| Other | 
* Cracked tooth syndrome

 |
| To be groupedfrom لثه‌درمانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| تشخیص پزشکی | 
* Chronic periodontitis
* Localized aggressive periodontitis
* Generalized aggressive periodontitis
* Periodontitis as a manifestation of systemic disease
* Necrotizing periodontal diseases
* آبسه پریودنتال
* Combined periodontic-endodontic lesions

 |
| Pathogenesis | 
* *A. actinomycetemcomitans*
* *Capnocytophaga sp.*
* *F. nucleatum*
* *P. gingivalis*
* *P. intermedia*
* *T. forsythia*
* *T. denticola*

 |
| آسیب‌شناسی entities | 
* جرم دندان
* Edentulism
* لرزش درون‌تنی
* نقص چندشاخگی
* Gingival enlargement
* Gingival pocket
* التهاب لثه
* Horizontal bony defect
* Linear gingival erythema
* Occlusal trauma
* Periodontal pocket
* پیوره
* پیوره
* پژک دندان
* تحلیل لثه
* Vertical bony defect

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دندان‌پزشکی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |