recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**قلعه مناصر (قلعه کورو)** مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان اندیمشک، بخش الوار گرمسیری، روستای چینه روزه واقع شده در گذشته های نه چندان دور این قلعه در قلمرو ایل بزرگ پاپی بوده و قبل از آن نیز قلعه سرحداتی حکومت اتابکان لر (لیریایی) در بخش الوار گرمسیری بوده است و مردم ایل هنوز از آن به عنوان قلعه مناصر یاد می کنند که نیای خوانین ایل پاپی بوده است. برخی نیز معتقدند قبل از محمد ناصر یا همان مناصر این قلعه در اختیار قربان خان که نیای خوانین پاپی بوده بوده و نام کورو در واقع همان قربان می باشد که دچار تغییر شده است.بعدها بر اثر اختلافات ایلی و قتل عام هایی که صورت می گیرد قلعه رونق خود را از دست می دهد.و این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۱۴۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**داسو سوپر اتاندار** (به فرانسوی: Dassault Super Étendard) جنگنده ناونشین فرانسوی ساختهٔ شرکت داسو است. این هواپیما یک جنگنده تهاجمی کوچک تک‌موتوره با بال جمع‌شونده است و در اصل برای خدمت بر ناوهای هواپیمابر ساخته شد، همچنین نمونه‌های تغییریافته آن برای عملیات از فرودگاه‌های معمولی نیز تولید شدند. سوپر اتاندار اولین پرواز خود را در سال ۱۹۷۴ انجام داد، در سال ۱۹۷۸ وارد نیروی دریایی فرانسه شد و تولید آن از سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۳ ادامه داشت. در این مدت ۷۱ فروند برای ارتش فرانسه و ۱۴ فروند برای ارتش آرژانتین ساخته شد. سلاح اصلی این جنگنده موشک ضدکشتی اِی‌ام ۳۹ اگزوسه است.

این هواپیما در جنگ ایران و عراق و جنگ فالکلند حضور داشت. نیروی هوایی عراق بین سال‌های ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۵ پنج فروند سوپر اتاندار فرانسوی را اجاره کرد. عراقی‌ها در آن زمان منتظر دریافت میراژ اف۱های سفارش‌داده‌شدهٔ مجهز به موشک اگزوسه بودند. سوپراتاندارها در جریان جنگ با ایران در حمله به کشتی‌های ایرانی نسبتا موفق بودند. در تابستان سال ۱۹۸۴ یک فروند سوپراتاندار بر فراز خلیج فارس منهدم شد که احتمال می‌رود به‌وسیلهٔ اف-۱۴های ایرانی سرنگون شده باشد. یک فروند سوپراتاندار دیگر در آوریل همان سال به‌وسیلهٔ هواپیمای اف-۴ بر فراز جزیره خارک سرنگون شد، بااین وجود فرانسه در سال ۱۹۸۵ اعلام کرد که ۴ فروند از ۵ جنگنده اجاره‌ای در اختیار عراق، به فرانسه بازگشته‌اند.

دارندگان
--------

یک سوپر اتاندار نیروی دریایی آرژانتین در حال سوختگیری
 آرژانتین
نیروی دریایی آرژانتین در ابتدا ۱۴ فروند دریافت کرد که اکنون تعداد کمی عملیاتی هستند. در سال ۲۰۱۷، ۵ هواپیمای سابق نیروی دریایی فرانسه(ارتقایافته) برای خدمات عملیاتی، آموزشی و قطعات یدکی خریداری شد؛ هم‌اکنون این جنگنده‌ها نیمه‌فعال باقی مانده‌اند.

 فرانسه
نیروی دریایی فرانسه ۷۱ فروند دریافت کرد که همگی در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۶ بازنشسته شدند.

 عراق
عراق پنج فروند جنگنده را در جریان جنگ ایران و عراق اجاره کرد که ۳ یا ۴ فروند آن برگردانده شد(آسیب و سرنگونی یک یا دو فروند گزارش شده‌است).

مشخصات
------

### ویژگی‌های کلی و عملکردی

**خدمه:** ۱ نفر

**طول:** ۱۴/۳۱ متر

**بازه بال:** ۹/۶متر

**ارتفاع:** ۳/۸۵ متر

**سطح بال:** ۲۸/۴ متر مربع

**وزن خالی:** ۶۵۰۰ کیلوگرم

**حداکثر وزن برخاست:** ۱۲۰۰۰ کیلوگرم

**پیشران:** یک موتور توربوجت اسنکما آتار

**بیشینه سرعت:** ۱۲۰۵ کیلومتر در ساعت

**برد غیرمسلح:** ۱۸۲۰ کیلومتر

**سقف پرواز:** ۱۳۷۰۰ متر

**سرعت اوج‌گیری:** ۱۰۰ متر در ثانیه

### تسلیحات

دو توپ ۳۰ میلیمتری DEFA-552 با نواخت ۱۵۰ گلوله در دقیقه

چهار راکت‌انداز ماترا با ۱۸ راکت ۶۸ میلی‌متری در هر کدام

یک موشک ضدکشتی اگزوسه و دو موشک AS-30L

توانایی حمل ۲۱۰۰ کیلوگرم مهمات در زیر بال و بدنه

جستارهای وابسته
---------------

* داسو میراژ ۴۰۰۰
* داسو رافال

منابع
-----

1. 1 2  **Iranian F-14 Tomcat Units in Combat** by Tom Cooper & Farzad Bishop, 2004, Osprey Publishing, pp. 23-24
2. 1 2  Cooper and Bishop 2003, pp. 87—88.
3. ↑  «Argentina compró cinco aviones militares a Francia». *infobae* (به اسپانیایی). دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۳.
4. ↑  Groizeleau, Vincent (2016-07-13). "Les Super Etendard français retirés du service | Mer et Marine". *www.meretmarine.com* (به فرانسوی). Retrieved 2023-04-03.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ داسو سوپر اتاندارد موجود است. |

* ویکی انگلیسی

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با هوانوردی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**روو** (انگلیسی: Roux) یکی از ارکان آشپزی و شیرینی‌پزی است که از ماحصل تفت‌دادن آرد یا نشاسته در کره یا چربی‌های حیوانی به‌دست می‌آید. روو در آشپزی فرنگی و به‌خصوص آشپزی فرانسوی کاربرد بسیاری دارد و پایهٔ اصلی ساخت برخی از سس‌های فرانسوی است. البته روو در سایر مکاتب آشپزی نیز کاربردهای فراوانی دارد.

ساده‌ترین روش تهیهٔ روو تفت‌دادن آرد در کره است؛ اما گاهی در اروپا و آمریکا به‌جای کره از چربی خوک یا روغن‌های نباتی به‌جای کره استفاده می‌کنند. میزان تفت دادگیِ روو بنا به نوع استفاده در خوراک‌های مختلف فرق می‌کند؛ برای مثال، برای تهیهٔ بعضی سس‌ها، روو باید کاملاً قهوه‌ای شود. تقریباً در تمام نقاط دنیا از روو برای تهیهٔ خوراک‌های مختلف استفاده می‌شود که در مناطق مختلف با چاشنی‌های متفاوت طعم‌دار می‌شود. در شرق آسیا از پودر کاریِ زرد برای طعم‌دار کردن روو استفاده می‌شود.

روو یکی از ارکان شیرینی‌پزی در دربار عثمانی و ترکیه از قرن پانزدهم میلادی بوده‌ است و نیز آرد و کرهٔ تفت‌داده پایهٔ ساخت دسر محبوب ایرانی حلواست.

جستارهای وابسته
---------------

* آشپزی فرانسوی
* سس
* گامبو
* چاودر

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Roux». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ نوامبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ روو (غذا) موجود است. |
در اسرائیل عادت شد که هر ساله دختران صهیون بیرون می‌رفتند و برای دختر یفتاح جلعادی چهار روز ماتم می‌گرفتند.
**یفتاح** (عبری: יפתח به معنی «او باز خواهد کرد») پسر جلعاد از شخصیت‌های عهد عتیق و نهمین داور بنی‌اسرائیل است که نام او در کتاب داوران ذکر گشته‌است.هنگامی که بین اسرائیل و عمونیان جنگ شد، شیوخ جلعاد تصمیم گرفتند یفتاح را که از قبیله منسی -مَنَسَی پادشاهی که پنجاه و پنج سال در اورشلیم سلطنت نمود- بود، به ریاست و داوری برگزینند. هنگام جنگ، یفتاح نذر کرد که اگر پیروز شد هر چه از در خانه‌اش بیرون آید، برای خداوند در روز قربانی سوختنی تقدیم کند. پس از پیروزی به شهرش مصپه بازگشت، و نخستین کسی که از خانه‌اش بیرون آمد؛ تنها دخترش بود. یفتاح مضطرب شد اما دختر پذیرفت که برای خداوند قربانی شود اما دو ماه فرصت خواست تا برای بکارت خود به کوهستان رفته، در آن‌جا ماتم گیرد. پس از دو ماه که دختر یفتاح به مصپه بازگشت، زمان عید قربانی فرارسید و یفتاح یگانه دخترش را به خداوند پیشکش کرد.

| שופטיםداوران |
| --- |
| 
نام‌هایی که *ایتالیک* نوشته شده‌اند به صراحت یکی از داوران محسوب نشده‌اند |
| کتاب یوشع |
| * *یوشع*
 |
| کتاب داوران |
| 
* عتنئیل
* ایهود
* شمجر
* دبوره
* جدعون
* *ابیملک*
* تولع
* یائیر
* یفتاح
* ابصان
* ایلون
* عبدون
* سامسون

 |
| کتاب اول سموئیل |
| 
* عیلی
* سموئیل

 |
| * ن
* ب
* و
 |

پس از آن مردان افرایم به بهانه این‌که در جنگ با بنی‌عمون به لشکر راه نیافته بودند؛ به یفتاح اعلام جنگ کردند. یفتاح لشکر جلعاد را به جنگ با افرایم فرستاد، و مردان افرایم شکست خوردند. مدت حکمرانی یفتاح بر بنی‌اسرائیل شش سال بود؛ یفتاح در ۴۸ سالگی درگذشت و در یکی از شهرهای جلعاد به خاک سپرده شد.

پانویس
------

1. ↑  داوران ۱۱:۴
2. ↑  داوران ۱۱:۱۱
3. ↑  داوران ۱۱:۳۵
4. ↑  داوران ۱۱:۳۹
5. ↑  داوران ۱۲:۵

منابع
-----

* کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک ‎۹۶۴−۳۳۱−۰۶۸-X
* یاردون سیز (۱۳۸۰)، *دانشنامه کتاب مقدس*، ترجمهٔ بهرام محمدیان، تهران: روز نو، ص. ۱۹۱۲
* جیمز هاکس (۱۳۷۵)، *قاموس کتاب مقدس*، ترجمهٔ عبدالله شیبانی، تهران: اساطیر، ص. ۱۱۴

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یفتاح موجود است. |
**نورالدین مدرسی چهاردهی** (زادۀ ۱۲۹۷ در کربلا - درگذشتۀ ۱۳۷۶ در تهران) دین شناس و پژوهشگر تجربی تاریخ ادیان بود. وی به سبب پژوهش‌های تجربی‌اش بر روی دین یارسان و نیز سلسله‌های خاکسار و نعمت‌اللهی شناخته شده‌است.

زندگی
-----

نورالدین مدرسی چهاردهی در کربلا به دنیا آمد. خانوادۀ او در زمان کودکی وی به گیلان مهاجرت کرد.[]
پس از مهاجرت و به سبب جاذبه عشق الهی
به سلسله خاکسار پیوست..لیکن پیر راه در جایی دگر و شخص دگری بود..
به محضر کیوان قزوینی بار یافت و ربوده او شد. دل و دین در راهش باخت
مدتها در محضر مردآسیا کیوان قزوینی بود و مورد عنایت خاصه ایشان..
پس از فوت استادش زمینهای اطراف قبرستان داراب را خرید و مزارش را محفوظ نمود..

در تمامی سلاسل درویش سلوک داشته و شخصا به امر سلوک و بجهت دریافت عقاید آن سلسله اهتمام ورزید..
وصی ایشان مسعودرضا مدرسی چهاردهیست

آثار
----

از احسا تا کرمان، «خاکسار و اهل حق»، «اسرار فرق خاکسار و اهل حق»، «ارتباط با ارواح» و «سلسله‌های صوفیه ایران»
سیری ور تصوف. باب چه میگوید.بهائیت..شیخیت..مانیه تیزم و.. از کتاب‌های تألیفی او هستند.

منابع
-----

1. ↑  «نقد تصوف ایرانی». آکادمی مطالعات ایرانی لندن. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۰.
2. ↑  «پیر». دانشنامه اسلامی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۰.
3. ↑  «ارتباط با ارواح (اسپری تیسم)/اثر نورالدین مدرسی چهاردهی؛ به‌اهتمام مسعودرضا مدرسی چهاردهی». آرشیو کتاب. دریافت‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۰.

نورالدین مدرسی توبه نامه اش در کتاب تیغ برنده عین دستخطش اومده.
ساحل ایالتی سانتا مونیکا - در سال ۲۰۱۳، این شهر «فرمان حقوقی پایداری» را تصویب کرد، که «حقوق اساسی و غیرقابل انکار» «جوامع و بوم‌سازگان‌های طبیعی» را به رسمیت شناخت.
**حقوق طبیعت** یا **حقوق زمین** یک نظریه حقوقی و فقهی است که حقوق ذاتی را با عنوان مرتبط با بوم‌سازگان‌ها و گونه‌ها، مشابه مفهوم حقوق اساسی بشر توصیف می‌کند. مفهوم حقوق طبیعت قوانین قرن بیستم را به چالش می‌کشد که عموماً در چارچوب نابودی طبیعت به عنوان «منابعی» برای مالکیت، استفاده و تخریب است. طرفداران استدلال می‌کنند که قوانین مبتنی بر حقوق طبیعت، بشریت را هدایت می‌کند تا با شیوه مناسب و مطابق با علم نوین و مبتنی بر سیستم عمل کند، که نشان می‌دهد انسان و جهان طبیعی اساساً به هم مرتبط هستند.

در ژوئن ۲۰۲۱، قوانین حقوق طبیعت در سطوح محلی تا ملی در حداقل ۳۹ کشور، از جمله ده‌ها شهر و شهرستان در سراسر ایالات متحده وجود دارد. آنها به شکل مفاد قانون اساسی، موافقت‌نامه‌های معاهده، قوانین، احکام محلی و تصمیمات دادگاه هستند. در فلوریدا به دنبال یک ماده قانون اساسی ایالتی است.

آلدو لئوپولد - دانشمند و جنگل‌بانی که مدافع این بود که «زمین را به عنوان جامعه‌ای بدانیم که به آن تعلق داریم» نه به‌عنوان «کالای متعلق به ما» *(عکس ۱۹۴۶)*
طرفداران حقوق طبیعت استدلال می‌کنند که همان‌طور که حقوق بشر به‌طور فزاینده‌ای در قانون به رسمیت شناخته شده‌است، حقوق طبیعت نیز باید به رسمیت شناخته شود و در اخلاق و قوانین انسانی گنجانده شود. این ادعا بر اساس دو خط استدلال است: اینکه همان اخلاقیاتی که حقوق بشر را توجیه می‌کند، حقوق طبیعت را نیز توجیه می‌کند، و اینکه بقای خود انسان به بوم‌سازگان‌های سالم بستگی دارد.

قرآن، مرجع اصلی اسلام در همه امور زندگی فردی و جمعی، بیانگر این است که «کل خلقت با وجود خود خدا را ستایش می‌کند». پژوهشگران «هدف غایی شریعت» را «سود مشترک جهانی، رفاه کل خلقت»، توصیف می‌کنند و یادآوری می‌کنند که «هیچ موجودی، چه حال و چه آینده، در تصمیم‌گیری دربارهٔ مسیر اقدام، در نظر گرفتن نمی‌تواند از آن مستثنی شود.».

مستند ۲۰۱۸ با عنوان *حقوق طبیعت: یک جنبش جهانی*، به کارگردانی آیزاک گوکریتز، هال کریمل و والریا بروس چالش‌های ایجاد ساختارهای قانونی جدید در رابطه با حقوق طبیعت را بررسی می‌کند.

منابع
-----

1. ↑  Putzer, Alex; Lambooy, Tineke; Jeurissen, Ronald; Kim, Eunsu (2022-06-13). "Putting the rights of nature on the map. A quantitative analysis of rights of nature initiatives across the world". *Journal of Maps*. **0** (0): 1–8. doi:10.1080/17445647.2022.2079432.
2. ↑  Goeckeritz, Isaac (March 31, 2020). "The Rights of Nature: A Global Movement (film)". Retrieved 2 August 2022.
فیلم **سهراب** به کارگردانی و نویسندگی سعید سهیلی، تهیه‌کنندگی مرتضی شایسته ساخته سال ۱۳۷۸ است.

خلاصه فیلم
----------

سهراب و ترانه که یکدیگر را دوست دارند به دلیل مخالفت والدین، هر کدام به تنهایی تصمیم به خودکشی می‌گیرند. سهراب از مرگ نجات پیدا می‌کند و زمانی که درمی یابد ترانه اقدام به خودکشی نکرده از او می‌رنجد. چندی بعد سهراب از خانه فرار می‌کند و به خانه یکی از دوستانش که همراه با تعدادی جوان بیکاره در آن زندگی می‌کنند، می‌رود. روابط صادق (پدر سهراب) و عباس (پدر ترانه) که سال‌ها پیش با یکدیگر در جبهه‌های جنگ می‌جنگیدند و دوستی صمیمانه ای داشتند از مدت‌ها قبل و به ویژه پس از ماجرای دلدادگی فرزندانشان به سردی گراییده‌است. پس از آن که ترانه در یک دیدار پنهانی با سهراب به او می‌گوید که یک خواستگار جواهرفروش دارد، سهراب با همکاری دوستانش تصمیم به سرقت جواهرات مغازه جواهرفروشی می‌گیرد. سهراب مصمم است با فروش جواهرات دزدیده شده همراه با ترانه به خرمشهر برود. سهراب نقشه فرار را اجرا می‌کند. صادق و عباس تصمیم می‌گیرند کدورت‌ها را فراموش کنند و هر دو برای برگردانیدن سهراب و ترانه به خرمشهر بروند، ولی در آنجا گرفتار چند آدم خلافکار می‌شوند و پس از شکنجه‌های فراوان به قتل می‌رسند. در حالی که عکس قاب شده صادق و عباس بر سنگ قبر آنها گذاشته شده، دو دلداده جوان در بالای سنگ مزار پدرانشان سوگواری می‌کنند.

بازیگران
--------

| بازیگر | نقش |
| --- | --- |
| جمشید هاشم پور | صادق |
| جهانگیر الماسی | عباس |
| مجید حاجی زاده | سهراب |
| چکامه چمن ماه | ترانه |
| حمید گودرزی | مهران |
| علیرضا انوش فر | فرید |
| شیرین بینا | مادر سهراب |
| افسانه ناصری | مادر ترانه |
| علی اوسیوند | مارشال |
| رضا سعیدی | رئیس آدم ربایان |
| جعفر بزرگی | پیرمرد مسافرخانه |
| محرم بسیم | پیرمرد بیمارستان |
|

جشنواره‌ها
----------

فیلم سهراب در چهارمین دوره جشن خانه سینما (۱۳۷۹) در بخش بهترین جلوه‌های ویژه (داوود رسولیان) موفق به کسب تندیس زرین مسابقات شود.

همچنین این فیلم در دومین دوره جشنواره فیلم اجتماعی آبادان (۱۳۷۹) حضور داشته‌است.

منابع
-----

1. ↑  بانک جامع اطلاعات سینمای ایران
2. ↑  «سایت ایران‌آکت». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۸.
3. ↑  جشنواره‌های فیلم سهراب
**نصف جهان** فیلمی به کارگردانی و نویسندگی مرتضی شاملی ساختهٔ سال ۱۳۷۱ است.

خلاصه داستان
------------

یک کارگردان سینما به زادگاهش اصفهان می‌رود تا فیلمی دربارهٔ تاریخ فرهنگ شهر خود بسازد. او ناگهان یکی از شخصیت‌های فیلمنامهٔ خود را می‌بیند و او را دنبال می‌کند. کارگردان، به واسطهٔ قهرمان خود با گشت و گذار در گوشه و کنار و مشاهدهٔ آثار تاریخی شهر آنچه را که بر زادگاهش رفته و بر معماری شهر تأثیر گذاشته در ذهن مرور می‌کند. او پس از بررسی هجوم‌هایی که در طول تاریخ به شهر شده به زمان حال می‌رسد که شهر توسط هواپیماهای عراقی بمباران می‌شود. کار فیلمبرداری بر اثر حملات موشکی متوقف می‌شود. گروه فیلمبرداری شهر را ترک می‌کند، اما کارگردان برای پیدا کردن قهرمان گمشده اش در شهر می‌ماند.

بازیگران
--------

* ناصر آقایی
* ایرج راد
* فریبا کوثری
* گوهرتاج مهابادی
* افسانه حیدریان
* محمدعلی میانداری
* رضا ارحام صدر
* احسان شاملی

منابع
-----

* «نصف جهان». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.
* «لیست کامل عوامل فیلم نصف جهان». سوره‌سینما. دریافت‌شده در ۳۰ اوت ۲۰۱۳.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
|  |
| --- |
| Earth seen from Apollo 17 |
| محیط زیست |
| * پیامد انسان بر محیط زیست (تغییر اقلیم)
* مسائل
* محیط زیست‌گرایی
	+ سرپرستی
* مطالعات زیست‌محیطی
 |
| **محیط زیست در*** مشاوره
* آموزش
* مهندسی
* علوم انسانی
* حقوق
* سیاست
* علم
* علوم اجتماعی
 |
| * نمایه مقالات
* فهرست‌ها
* درگاه
 |
| * رده
* انبار
 |
| * ن
* ب
* و
 |

**مطالعات زیست‌محیطی** (به انگلیسی: Environmental studies)، یک رشته دانشگاهی میان‌رشته‌ای است که به‌طور سیستماتیک به مطالعه برهم‌کنش انسان با محیط می‌پردازد. مطالعات محیطی اصول علوم فیزیکی، بازرگانی/اقتصاد، علوم انسانی و علوم اجتماعی را برای پرداختن به مسائل پیچیده زیست‌محیطی معاصر به هم متصل می‌کند. این یک زمینه مطالعاتی گسترده‌ای است که شامل محیط طبیعی، محیط انسانی و رابطه بین آنها می‌شود. این رشته شامل مطالعه در اصول اولیه بوم‌شناسی و علوم محیطی و همچنین موضوعات مرتبط مانند اخلاق، جغرافیا، مردم‌شناسی، سیاست، آموزش، سیاست، برنامه‌ریزی شهری، حقوق، اقتصاد، فلسفه، جامعه‌شناسی و عدالت اجتماعی، برنامه‌ریزی، کنترل آلودگی و مدیریت منابع طبیعی است. برنامه‌های تحصیلی بسیاری از محیط زیست وجود دارد، از جمله مدرک کارشناسی ارشد و کارشناسی. برنامه‌های درجه مطالعات زیست‌محیطی طیف گسترده‌ای از مهارت‌ها و ابزارهای تحلیلی مورد نیاز برای رویارویی با مسائل زیست‌محیطی جهان را فراهم می‌کند. دانش‌آموزان در مطالعات محیطی ابزارهای فکری و روش‌شناختی را برای درک و رسیدگی به مسائل زیست‌محیطی حیاتی زمان ما و تأثیر افراد، جامعه و سیاره به دست می‌آورند. هدف اصلی آموزش محیط زیست این است که تفکر و نگرش طرفدار محیط زیست را در همه افراد جامعه ایجاد کند. این به ایجاد اخلاق زیست‌محیطی و افزایش آگاهی مردم دربارهٔ اهمیت حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی کمک می‌کند.

مراحل ارزیابی پیامدهای محیط زیست
--------------------------------

مراحل ارزیابی پیامدهای (اثرات) زیست‌محیطی مشتمل بر مراحل زیر است:

* پیش امکان‌سنجی فنی-اقتصادی
* غربالگری (SCREENING): تصمیم‌گیری درمورد لزوم انجام ارزیابی اثرات توسعه، سطح و عمق مطالعات مربوط به آن
* تعیین محدوده (SCOPING): تعیین مسایل عمده و تعیین محدوده و شرح خدمات مطالعه
* تعیین و تحلیل پیامدها (اثرات) (IMPACT ANALYSIS): پیش‌بینی اثرات طرح و تعیین اهمیت آن
* اقدامات بهسازی (اصلاحی) (MITIGATION): اقداماتی در جهت جلوگیری، کاهش یا جبران اثرات
* تهیه گزارش (REPORTING): آماده‌سازی اطلاعات لازم جهت تصمیم‌گیری در مورد پروژه
* بازنگری (REVIEWING): آزمون کیفیت گزارش تهیه شده
* تصمیم‌گیری (DECISION MAKING): پذیرش، رد یا پذیرش پروژه مشروط به رعایت ضوابط زیست‌محیطی
* پیگیری (FOLLOW UP): کنترل، مدیریت و ممیزی اثرات اجرای پروژه
* مشارکت مردمی (PUBLIC INVOLVEMENT): آگاه‌سازی و دخالت گروه‌های ذینفع و ذی‌نفوذ در فرآیند تصمیم‌گیری

جستارهای بیشتر
--------------

* اخلاق زیست‌محیطی
* ارتباطات زیست‌محیطی
* آموزش زیست‌محیطی
* جغرافیای زیست‌محیطی
* توسعه پایدار

منابع
-----

1. ↑  Milstein, T. & Castro-Sotomayor, J. (2020). Routledge Handbook of Ecocultural Identity. London, UK: Routledge.
2. ↑  Roy, Gitanjali Sinha (2021-12-30). "The Last Super Power". *Journal of Japanese Studies: Exploring Multidisciplinarity*. **1**.
شریعت، سید محمود و منوری، سید مسعود، ۱۳۷۵، مقدمه ای بر ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، تهران ، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، چاپ اول
**جنگ** (به هندی: Yudh) فیلمی محصول سال ۱۹۸۵ و به کارگردانی راجیو رای است. در این فیلم بازیگرانی همچون جکی شروف، آنیل کاپور، تیان آمبانی، نوتان، دنی دنزونگپا، دون ورما، پران، هما مالینی، افتخار، شارات ساکسنا ایفای نقش کرده‌اند.

خلاصه داستان
------------

فرزندان دوقلوی ساویتری دیوی (نوتان) توسط تبهکار خطرناکی بنام گاما ماتین (دنی دنزوگپنا) ربوده میشوند و یک بازرس پلیس در این قضیه کشته میشود.ساویتری فرزند بازرس یعنی ویکرام را بزرگ میکند و سالها میگذرد.اکنون ویکرام (جکی شروف) همانند پدرش یک افسر پلیس شده است.از سوی دیگر دو قلوهای ساویتری یعنی اویناش و جونیور (آنیل کاپور) هر کدام مسیرهای متفاوتی برگزیده اند.یکی وکیل شده و دیگری یک خلافکار.زمانی که ویکرام به حقیقت پی میبرد تصمیم میگیرد به هر قیمتی که شده با گاما ماتین مبارزه کند و برادرانش را به خانه بازگرداند و...

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Yudh». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۸.

پیوند به بیرون
--------------

* *Yudh* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
***خدا گواه*** فیلمی محصول سال ۱۹۹۲ هند است. این فیلم بالیوودی در ژانرهای حماسی، اکشن و عاشقانه تولید شد. کارگردانی آن را موکول اس. آناند به عهده داشت و بازیگرانی چون آمیتا باچان، سری دیوی، ناگرجونا و شلیپا شیرودکار در آن نقش بازی کردند.

*خدا گواه* صحنه‌های بسیاری در داخل و اطراف شهرهای کابل و مزار شریف در افغانستان و نپال و هند دارد. این فیلم موفق نقد تحسین‌برانگیز بسیاری را برای بازی خوب سارا دیوی و آمیتا باچان به همراه داشت و هر دو ستاره نامزد بسیاری از جوایز سینمایی شدند. این فیلم برنده سه جایزه فیلم‌فیر از جمله بهترین کارگردان شد و از پرفروش‌ترین آثار سال ۱۹۹۲ بود و در هند به عنوان اولین فیلم بالیوودی با استفاده از تکنیک صدای فراگیر شناخته می‌شود. این فیلم به زبان تلوگو دوبله شد و بعدها از آن اقتباسی در پاکستان به صورت سریال تلویزیونی ساخته شد که همین عنوان را داشت.

این فیلم در افغانستان پرطرفدار شد و هنوز هم طرفداران بسیاری دارد.

خلاصه داستان
------------

پادشاه خان عاشق بی­نظیر، دختری از قبیله رقیب می‌شود. بینظیر شرط ازدواج را کشتن راهزنی بنام حبیب‌الله قرار می‌دهد و پادشاه برای کشتن او راهی هندوستان می‌شود و…

بازیگران و صداپیشگان
--------------------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **نقش** | **بازیگر** | **دوبلُر** |
| **پادشاه خان** | آمیتاب باچان | خسرو خسروشاهی |
| **بینظیر، مهندی** | سری دیوی | مریم شیرزاد |
| **خدابخش** | دنی دنزونگپا | ایرج رضایی |
| **پاشا** | کیران کومار | بهرام زند |
| **راجا میرزا** | آکینی ناگرجونا | ژرژ پطروسی |
| **حنا رنویر سینگ** | شلیپا شیرودکار | نرگس فولادوند |
| **زندانبان رنویر سینگ** | ویکرام گاخال | علی‌همت مومی‌وند |
| **عزیز میرزا** | بارات کاپور | شهروز ملک آرایی |
| **سلما** | انجانا ممتاز | مهین برزویی |

منابع
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Amitabh Bachchan, Sridevi might come together for Khuda Gawah sequel". Retrieved 23 October 2013.
4. ↑
5. ↑  بی‌بی‌سی: سری دیوی چگونه سقف شیشه‌ای را شکست؟

پیوند به بیرون
--------------

* *خدا گواه* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)

درگاه‌ها:سینماهندافغانستان
شادی و پایکوبی پس از قهرمانی تیم درازشاخان دانشگاه تگزاس بر دانشگاه جنوب کالیفرنیا در مسابقات نهایی سال ۲۰۰۶
**سری جام قهرمانی** (به انگلیسی: Bowl Championship Series) یا **بی‌سی‌اس** (BCS)، لیگ نیمه-حرفه‌ای فوتبال آمریکایی دانشجویان آمریکا، و در کنار لیگ ان اف ال، معتبرترین لیگ فوتبال آمریکایی این کشور است.

این لیگ در حقیقت متشکل از چندین زیر شاخه و نیمه لیگ متفاوت است که با یک سیستم رده بندی آماری/کامپیوتری به‌طور هفتگی تیم‌ها را (بر اساس مسابقات گروهی رفت و برگشتی و غیر حذفی) رتبه بندی می‌کند. 

مسابقات این لیگ هر ساله در سپتامبر آغاز شده و در اوایل ژانویه پایان می‌یابند. در آخر فصل (که در آغاز ژانویه هر ساله می‌باشد)، برترین تیم‌های لیگ (با بالاترین رتبه) با یکدیگر در یک دیدار نهایی روبرو می‌شوند.

منابع
-----

1. ↑  «Random Walker Rankings». بایگانی‌شده از اصلی در 16 اكتبر 2008. دریافت‌شده در 3 نوامبر 2008. تاریخ وارد شده در `|archivedate=` را بررسی کنید (کمک)

پیوند به خارج
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سری جام قهرمانی موجود است. |

* وب‌گاه رسمی بی‌سی‌اس بایگانی‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب (به انگلیسی: (International Society for Neurochemistry (ISN) جامعه حرفه‌ای برای شیمی دانان علوم اعصاب و دانشمندان این علم در سراسر جهان است. نخستین پایه‌های تشکیل این انجمن در سال ۱۹۶۲، توسط جوردی فولچ پی (به انگلیسی: Jordi Folch Pi) و هاینریش والش (به انگلیسی: Heinrich Waelesch) با تشکیل یک کمیته موقتی پایه‌گذاری شد. این کمیته در نهایت به شکل انجمنی در سال ۱۹۶۳ در آمد و عضویت‌های بین‌المللی متشکل از دانشمندان شاغل در این زمینه را پذیرفت. شرایط و قوانین مقدماتی برای اعضای این انجمن در سال ۱۹۶۵ تهیه گشت و در سال ۱۹۶۷ به عنوان اساسنامهٔ انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب (ISN) نهایی شد. انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب در زمان تأسیس دارای ۲۲۶ عضو بود. تأسیس کامل انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب از طریق برگزاری نشست‌های بین‌المللی در سال ۱۹۸۰ آغاز شد. این انجمن شروع به ارائه کمک‌های مالی برای سفر دانشمندان جوان علوم اعصاب برای شرکت در جلسات کرد و از زمان تأسیس همواره میزان این کمک‌های مالی را افزایش داده است. همچنین تعداد جوایزی که توسط این سازمان اهدا می‌شوند در جال افزایش اند. انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب همچنین برنامه‌های آموزشی، پژوهشی، را در کشورهای در حال توسعه دنبال می‌کند، و کنفرانس‌های پزشکی تخصصی را نیز برگزار می‌نماید.

اهداف انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب
---------------------------------

اهداف انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب، شامل:
تسهیل پیشرفت علوم اعصاب و رشته‌های علوم اعصاب مرتبط در سراسر جهان.
آموزش و پرورش و توسعه شیمی دانان علوم اعصاب و دانشمندان این علم، به ویژه از محققان جوان.
انتشار جدیدترین اطلاعات و اخبار در مورد علوم اعصاب و رشته‌های علوم اعصاب مرتبط در سراسر جهان.

جلسات سالیانه
-------------

سالی دو بار انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب نشست‌هایی را برگزار می‌نماید که در آن اعضای انجمن‌های بین‌المللی شیمی اعصاب منطقه‌ای شامل اروپا، آمریکا و آسیا حضور دارند.

مجلات
-----

مجله رسمی انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب مجله شیمی اعصاب است که در حال حاضر توسط انتشارات وایلی-بلک‌ول منتشر می‌شود.

جوایز
-----

اصلی‌ترین جوایز انجمن بین‌المللی شیمی اعصاب شامل کمک هزینه‌های تحصیلی برای شیمی دانان علوم اعصاب و دانشمندان این علم در سراسر جهان و ارائه کمک‌های مالی برای سفر دانشمندان جوان علوم اعصاب برای شرکت در جلسات این انجمن یا انجمن‌های مربوطه، کمک هزینه‌های خرید لوازم و تجهیزات آزمایشگاهی و کمک‌های مالی برای احداث مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی شیمی اعصاب است.

جستارهای وابسته
---------------

* شیمی اعصاب
* وایلی-بلک‌ول
* انجمن شیمی اعصاب آمریکا
* انجمن شیمی اعصاب اروپا
* انجمن شیمی اعصاب آسیا

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «International Society for Neurochemistry». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۳.
سولفوریک اسید اولئوم در فضای باز
**سولفوریک اسید اولئوم** (در لاتین، به معنای روغن) یا همان **اسید سولفوریک دود کننده** (Fuming acid)، اصطلاحی است که به محلول سولفور تری‌اکسید در سولفوریک اسید گفته می‌شود که بعضاً دی‌سولفوریک اسید (معروف به پیروسولفوریک اسید) نیز نامیده می‌شود.

فرمول بسته اولئوم را می‌توان به صورت *y* SO3·H2O نمایش داد که در آن *y، جرم مجموع گوگرد* تری‌اکسید (SO3) است. مقدار عددی *y* می‌تواند متغیر باشد که این موجب تولید اولئوم‌های مختلف می‌شود. روش دیگری برای بیان فرمول بسته اولئوم وجود دارد که طی آن از فرمول بسته *x* SO3·H2O برای نمایش اولئوم بهره برده می‌شود. در این فرمول *x،* به عنوان *مقدار مولی گوگرد* تری‌اکسید آزاد تعریف می‌شود. به‌طور معمول اولئوم بر اساس مقدار *گوگرد* تری‌اکسید آزاد موجود ارزیابی می‌شوند که بر همین اساس می‌توان نوع اولئوم مورد نظر را بر اساس درصدی از قدرت سولفوریک اسید بیان کرد. در این مقیاس قدرت سولفوریک اسید معادل ۱۰۰٪ در نظر گرفته شده و قدرت اولئوم بیش از ۱۰۰٪ می‌باشد. به عنوان مثال، اولئوم ۱۰٪ را می‌توان به صورت H2SO4·*0.13611* SO3 ،*1.13611* SO3·H 2O یا سولفوریک اسید ۱۰۲/۲۵٪ نمایش داد. رابطه تبدیل درصد اسید و درصد اولئوم به صورت زیر است:

درصد اسید = ۱۰۰ + (۱۸/۸×درصد اولئوم)

تولید
-----

اولئوم در فرایند معروفی به نام فرایند تماس تولید می‌شود، جایی که گوگرد به تری‌اکسید گوگرد اکسید شده و در ادامه در سولفوریک اسید غلیظ حل می‌شود. خود سولفوریک اسید با رقیق شدن مقداری از اولئوم بازتولید می‌شود.

کاربردها
--------

### تولید سولفوریک اسید

اولئوم به دلیل داشتن آنتالپی بالای آب‌پوشی، یک ماده واسطه مهم در ساخت سولفوریک اسید است. هنگامی که گوگرد تری‌اکسید به آب اضافه می‌شود، به جای حل شدن، تمایل به تشکیل ذرات غبار مانند و ریز سولفوریک اسید دارد، که مهار آنها دشوار است. با این حال، گوگرد تری‌اکسید به سولفوریک اسید غلیظ، به آسانی حل می‌شود و باعث تشکیل اولئوم می‌شود که خود می‌تواند با آب رقیق شود تا اسید سولفوریک بیش‌تری تولید شود.

### سولفون دار کردن بنزن

از اولئوم غلیظ برای اتصال گروه عاملی سولفون به حلقه های اروماتیک و بنزن میتوان استفاده کرد 
در ضمن این واکنش تعادلی بوده و با اولئوم رقیق برگشت پذیر است

واکنش‌ها
--------

مانند سولفوریک اسید غلیظ، اولئوم نیز یک ماده جاذب رطوبت قوی محسوب می‌شود که اگر بر روی پودر گلوکز یا تقریباً هر نوع قند دیگر ریخته شود، در یک واکنش گرمازا موجب خارج شدن مولکول‌های آب را از ترکیب قند می‌شود و باقیمانده کربنی و تقریباً خالص به جا می‌گذارد.

منابع
-----

1. ↑  Considine, Douglas M. , *Chemical and Process Technology Encyclopedia*, McGraw-Hill, 1974, pp 1070–1.
**بیشه دالان** نام تالابی است در شهرستان بروجرد در غرب ایران. نام محلی آن بیشه دالون است و مساحت عمومی آن حدود ۹۱۳ هکتار برآورد شده‌است. تالاب بیشه دالان در کنار روستای کپر جودکی و روستای چگنی کش در جاده بروجرد-آبسرده-چغلوندی قرار گرفته است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر بروجرد و در دشت سیلاخور می باشد. 

بیشه دالان از گذشته زیستگاه پرندگان مهاجری بوده‌است که برخی ماههای سال را در این منطقه می‌گذرانند. علاوه بر آن جانوران بومی دیگری از گروه پرندگان، دوزیستان، خزندگان و پستانداران در این منطقه زیست می‌کنند. مار، مرغابی، خرگوش، لاک‌پشت، حواصیل، گرگ، شغال و سگ آبی از حیواناتی هستند که در این ناحیه یافت می‌شوند. این تالاب بخاطر دارا بودن زنجیره غذایی عالی مکانی امن برای تغذیه صدها لک لک شده که در روستای کپر جودکی بر روی پشت بام ها و تیرهای برق در کنار مردم روستا صدها سال است که همزیستی مسالمت آمیز دارند به همین موجب اهالی استان لرستان نام روستا را روستای لک لک ها می نامند .

به دلیل استفاده بی رویه از زمین‌ها و منابع آبی اطراف این آبگیر و نیز واریز فاضلاب روستاهای مجاور به درون آن، تالاب بیشه دالان در سالهای اخیر مورد تهدید جدی قرار گرفته و مساحت آن به ۴۵ هکتار کاهش یافته‌است .

پانویس
------

1. ↑  پی سی آنلاین [*پیوند مرده*]
2. ↑  خبرگزاری میراث فرهنگی بایگانی‌شده در ۴ مه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine تاریخ خبر ۱۳۸۲/۱۲/۲

به دلیل استفاده نادرست از این منابع ۸۴ هکتار برای بقای جانوران باقی‌مانده.
**برونا کارام** (زاده ۲۶ ژوئیه ۱۹۸۷) یک هنرمند برزیلی است. او بیش از ۲۰ سال است که خواننده، ترانه‌سرا، آهنگساز، رقصنده و بازیگر است.

کارام در سائوپائولو زندگی می‌کند. او سابقه لبنانی دارد. کارام علاوه بر آواز، آکاردئون، پیانو، گیتار و کاواکینو را نیز می‌نوازد و معمولاً یک دفترچه برای نوشتن الهامات غزلی با خود حمل می‌کند.

کارام در ۲۶ ژوئیه ۱۹۸۷ در آواره، شهری در جنوب ایالت سائوپائولو، برزیل به دنیا آمد. او در خانواده ای موزیکال بزرگ شد و توسط خوانندگان، آهنگسازان و نوازندگان مختلف احاطه شده بود: مادربزرگ مادری او، ماریا پیده، خواننده رادیو در دهه ۵۰ بود. پدربزرگ پدری او، جمیل کرم، نوازنده گیتار بود و او خواهرزاده جوکا نوواس، خواننده و آهنگساز برزیلی است.

او در هفت سالگی شروع به مطالعه پیانو کرد. او در ۱۴ سالگی شروع به آموزش دروس رسمی آواز کرد و از آن زمان تاکنون به آنها ادامه می‌دهد.

در سال ۲۰۱۰، کارام مدرک موسیقی را از دانشگاه ایالتی سائوپائولو (UNESP) دریافت کرد. او در سال ۲۰۱۲ تحصیل در رشته تئاتر و بازیگری را آغاز کرد و چندین سال در رشته باله نیز تحصیل کرده‌است.

کارام در مورد افراد تأثیر گذار در زندگی، از ماریا بتانیا، الیس رجینا، نی ماتوگروسو، البا رامالو، لیزا مینلی و ادیت پیاف نام می‌برد. در سال ۲۰۰۵ کارام برنده جایزه "Festival Interunesp 2005 de Ilha Solteira" شد.

منابع
-----



1. ↑  "Protagonista de série da Globo, Bruna Caram, fala sobre carreira de cantora". *R7.com* (به پرتغالی). 2017-01-13. Retrieved 2018-09-04.
2. ↑  "Música E Bate-papo Com Bruna Caram - Revista Da Cidade (08/03/18)". *horarionobre.com*. Retrieved 2018-09-04.
3. 1 2 3 4  "Sobre a Bruna - Bruna Caram". *Bruna Caram* (به پرتغالی). Retrieved 2018-08-30.
4. ↑  "Bruna Caram fala sobre convite para 'Dois Irmãos': 'Chorei em casa'". *Ego* (به پرتغالی). Retrieved 2018-08-30.
5. 1 2 3 4  "Bruna Caram - Entrevista com Artistas, Cantores e Bandas". *Entrevista com Artistas, Cantores e Bandas* (به پرتغالی). 2015-07-16. Retrieved 2018-08-30.
6. 1 2  ":: Portal UNESP :: ACI - Assessoria de Comunicação e Imprensa". *www.unesp.br*. Retrieved 2018-08-30.
**روابط مالزی و تاجیکستان** روابط دیپلماتیک میان مالزی و تاجیکستان است. سفارت مالزی در تاشکند، ازبکستان نیز نماینده تاجیکستان است، در حالی که تاجیکستان در امپانگ، سلانگور سفارت دارد. هر دو کشور از روابط گرم دیپلماتیک برخوردار بوده و مایل به تلاش سازنده برای پیشرفت هستند.

تاریخ
-----

روابط دو کشور از ۱۱ مارس ۱۹۹۲ برقرار شده‌است. در سال ۲۰۱۴، رئیس‌جمهور تاجیکستان امامعلی رحمان به همراه همسرش به دعوت یانگ دی پرتوان آگونگ توانکو و عبدالحلیم معظم شاه به ملاقات رسمی رفتند.

روابط اقتصادی
-------------

روابط تجاری بین دو کشور در سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۵٫۵ میلیارد دلار ثبت شده‌است و تعدادی از شرکت‌های مالزیایی مشتاق کشف فرصت‌های تجاری در تاجیکستان هستند. هر دو کشور توافق کردند که همکاری‌ها عمدتاً در گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، سرمایه‌گذاری، تجاری، علمی، فنی و فرهنگی گسترش یابد، همان‌طور که نجیب رزاک نخست‌وزیر مالزی در دیدار خود با امام‌علی اظهار داشت. جدا از آن، پنج تفاهم نامه دربارهٔ مشاوره دوجانبه، همکاری در زمینه‌های آموزش عالی، جهانگردی، تربیت بدنی و ورزش، تفاهم نامه با شورای المپیک مالزی (OCM) و توافق‌نامه اقتصادی، فنی و اقتصادی همکاری علمی امضا شد. در سال ۲۰۱۳ انتظار می‌رود مالزی نیروگاهی با ظرفیت ۳۰۰ مگاوات در شمال تاجیکستان احداث کرده‌است.

روابط آموزش و پرورش
-------------------

بیش از ۲۰۰ تاجیک تحصیلات خود را در مالزی دنبال می‌کنند و در دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی مالزی آموزش می‌بینند. وزارت آموزش و علوم تاجیکستان همچنین تفاهم نامه ای را با دانشگاه فناوری خلاق لیمکوکووینگ مالزی برای ایجاد شعبه از دانشگاه در تاجیکستان امضا کرده‌است.

منابع
-----

1. ↑  "Embassy of the Republic of Tajikistan in Malaysia". Ministry of Foreign Affairs, Tajikistan. Retrieved 13 December 2017.
2. 1 2 3 4  "Relations of Tajikistan with Malaysia". Ministry of Foreign Affairs, Tajikistan. Retrieved 13 December 2017.
3. ↑  "Tajikistan president will make four-day visit to Malaysia". *Bernama*. New Straits Times. 22 June 2014. Retrieved 26 June 2014.
4. 1 2  "Tajikistan, Malaysia discuss cooperation development". AKIpress. 24 June 2014. Retrieved 26 June 2014.
5. ↑  "Malaysia, Tajikistan to strengthen bilateral ties". *Bernama*. The Borneo Post. 24 June 2014. Retrieved 26 June 2014.
6. ↑  Payrav Chorshanbiyev (29 October 2013). "Malaysia expected to build 400 mln USD worth of CHP plant in northern Tajikistan". Asia-Plus. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 26 June 2014.
7. ↑  "Malaysian university expected to open its branch in Tajikistan". Asia-Plus. 26 June 2014. Archived from the original on 6 July 2014. Retrieved 26 June 2014.

| * ن
* ب
* و
تاجیکستان روابط خارجی تاجیکستان |
| --- |
| آمریکا | 
* ایالات متحده آمریکا

 | نشان تاجیکستان |
| آسیا | 
* افغانستان
* ارمنستان
* بنگلادش
* چین
* هند
* ایران
* قرقیزستان
* مالزی
* پاکستان
* ترکیه
* ازبکستان

 |
| اروپا | 
* یونان
* روسیه
* اسپانیا
* اوکراین

 |
| نمایندگی‌های دیپلماتیک | 
* نمایندگی‌های دیپلماتیک تاجیکستان / در تاجیکستان

 |
**در میان ابرها** فیلمی به کارگردانی روح‌الله حجازی، تهیه‌کنندگی سعید سعدی و نویسندگی محمدرضا گوهری ساختهٔ سال ۱۳۸۶ است. الناز شاکردوست و یونس غزالی نقش‌های اصلی فیلم را ایفا کرده‌اند.

خلاصه داستان
------------

گاری‌ها می‌تازند. بارها در مرز جابه‌جا می‌شوند و مسافران در تکاپوی رفتن. مالک، بار نورا را بر دوش دارد و انتظار می‌کشد تا او بیاید و….

بازیگران
--------

* الناز شاکردوست
* یونس غزالی
* رضا مختاری
* نوید محمدزاده
* سید مهرداد ضیایی

جشنواره‌ها
----------

در میان ابرها در بیست و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر در بخش مسابقه نگاه اول - نخستین فیلم بلند فیلمساز، سیمرغ بلورین بهترین فیلم را دریافت کرده‌است.

همچنین در بیست و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر نیز در بخش مسابقه مواد تبلیغاتی فیلم‌ها، سیمرغ بلورین بهترین پوستر را نیز دریافت کرده‌است.

این فیلم در دوازدهمین جشن خانه سینما تندیس بهترین بازیگر زن (الناز شاکردوست)، بهترین صدابرداری و بهترین چهره‌پردازی را نیز در سال ۱۳۸۷ کسب کرده‌است.

منابع
-----

1. ↑  سوره سینما | بانک جامع اطلاعات سینمای ایران
2. ↑  جشنواره‌های فیلم در میان ابرها

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**بریتانیای پیمان‌شکن** (لاتین: Perfidious Albion) یک عبارت توهین‌آمیز انگلیسی‌هراسانه است که در روابط بین‌الملل و دیپلماسی استفاده می‌شود تا به «حقه‌ها، دورویی‌ها، خیانت‌ها و به تبع آن‌ها بی‌وفایی در مورد پیمان‌های دولت یا حکمرانان بریتانیا (یا انگلستان) برای پیشبرد منافع خود» اشاره کند.

این عبارت را نخستین بار نمایشنامه‌نویس فرانسوی آگوستین لویی دو ژیمنی در سال ۱۷۹۳ در یک شعر به کار برد:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Attaquons dans ses eaux la perfide Albion |  |  بیایید به بریتانیای بی‌وفا در آب‌های خودش یورش ببریم. |

در دوران جنگ‌های ناپلئونی عنوان «بریتانیای پیمان‌شکن» رواج یافت. در امپراتوری آلمان نیز عبارت das perfide Albion به ویژه در دوران جنگ جهانی اول برای اشاره به بریتانیا به کار می‌رفت. در ایتالیای فاشیست عبارت perfida Albione در پروپاگاندای جنگی استفاده می‌شد. یهودیان نیز در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین از بریتانیا با این عنوان یاد می‌کردند. در سال ۲۰۱۶ نیز برخی مطبوعات در واکنش به همه‌پرسی عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا (۲۰۱۶) از این عبارت استفاده کردند.

جستارهای وابسته
---------------

* انگلیسی‌هراسی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Perfidious Albion». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۱۷.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد سیاست است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**عبیدالله‌خان ازبک** چهارمین حاکم شیبانی (زادهٔ ۱۴۸۷ م - درگذشتهٔ ۱۵۳۹ م) برادرزادهٔ شیبک‌خان مقتول بود. او بارها به خراسان یورش برد و مشهد را تسخیر کرد.

آثار *غیرت‌نامه* و *شوق‌نامه* از عبیدالله خان بر جا مانده است. او به فارسی شعر می‌سرود و عبیدی تخلص می‌کرد.

مرد نخست خانات
--------------

اگرچه پس از مرگ شیبانی‌خان، کوچ‌کونجی‌خان (۱۵۱۰-۱۵۳۰) در جایگاه فرمان‌روای شیبانی نشست، ولی عبیدالله‌خان راهبردهای بنیادین دولت را تعیین می‌کرد.

پس از مرگ کوچ‌کونجی‌خان (فرمان‌روایی در ۳۰-۱۵۱۰) که عموی شیبانی‌خان بود، پسرش ابوسعیدخان (۱۵۳۰-۱۵۳۳) خیلی کوتاه فرمان‌روایی کرد و پس از او در سال ۱۵۳۳، عبیدالله‌خان رئیس رسمی این فرمان‌روایی شد.

امور خانات برپایهٔ آیین باستانی پس از کوچکونجی باید به ارشدترین سلطان که کوچوم‌سلطان بود واگذار می‌شد. ولی کوچوم و دو تن از وارث‌هایش یعنی سویونجیک و جان‌بیک پیش از کوچکونجی درگذشتند. و این‌گونه تخت پادشاهی پس از کوچکونجی به پسر کوچوم یعنی ابوسعید رسید. و زمانی که ابوسعید تاج‌وتخت خانات را تهی کرد، عبیدالله‌خان جای او را گرفت.

او گرچه تا پایان پادشاهی خان‌های یادشده سرپرست همهٔ کارهای شیبانیان بود و اگر نام خان را هم به خود می‌گرفت، از روی وجدان هیچ‌کس رویاروی او نمی‌ایستاد، ولی به پیروی از آیین باستانی، خانات را به کسی که کهن‌سال تر بود می‌سپرد.

این امر ادامه داشت تا اینکه پس از ابوسعیدخان کسی بزرگ‌تر از عبیدالله‌خان نماند. بر تخت خان نشست و بوی جهان را با گل ختمی از دادگری و مهربانی تازه کرد. — میرزا محمد حیدر «تاریح رشیدی»

تاخت‌وتاز به شمال‌خاوری ایران
-----------------------------

  

۹۳۰ (قمری) ← عبیدالله خان هرات را محاصره کرد ولی فرجامش شکست و گریز او بود.

۹۳۴ (قمری) ← عبیدالله خان به هرات تاخت ولی فرجامش شکست و گریز او بود.

۹۳۵ (قمری) ← عبیدالله خان با شاه تهماسب جنگید ولی فرجامش شکست، زخمی شدن و گریز او بود.

۹۳۵ (قمری) ← عبیدالله خان به مشهد تاخت و این شهر را گشود.

۹۳۶ (قمری) ← عبیدالله‌خان را شاه تهماسب از مشهد راند.

۹۳۷ (قمری) ← عبیدالله خان دوباره مشهد را گرفت. ولی این چیرگی نیز دیر نپایید و به گریز او انجامید.

۹۳۸ (قمری) ← عبیدالله خان دوباره مشهد را در سال ۹۳۸ گرفت ولی باز از شاه تهماسب شکست خورد.

۹۴۲ (قمری) ← عبیدالله خان دوباره به خراسان تاخت ولی در سال ۹۴۳ (قمری) از شاه تهماسب شکست خورد.

پانویس
------

1. ↑  «جنگهای شاه تهماسب با عبیدالله خان ازبک». پایگاه اینترنتی آریانیکا. دریافت‌شده در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۶.[*پیوند مرده*]
2. ↑  انوشه، حسن؛ خدابنده‌لو، غلامرضا (۱۳۹۱). *فارسی ناشنیده: فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات فارسی و فارسی‌شدهٔ کاربردی در افغانستان*. تهران: قطره. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۱۱۹-۶۰۹-۶.
3. ↑   Шейбаниды // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
4. ↑  МИРЗА МУХАММАД ХАЙДАР->ТАРИХ-И РАШИДИ->ПУБЛИКАЦИЯ 1996 Г.->КНИГА 2. ГЛАВЫ 35-44

منابع
-----
***انتهای خیابان هشتم*** پنجمین فیلم سینمایی علیرضا امینی و محصول سال ۱۳۸۹ است.

خلاصه فیلم
----------

نیلوفر دختری که به همراه نامزدش بهرام طی سه روز به آب و آتش می‌زند تا تنها برادرش را از اعدام نجات دهد، آنها قصد فراهم کردن ۱۰۰ میلیون پول را دارند در حالی که فقط ۳۰ میلیون آن را تهیه کرده‌اند، از طرفی موسی که در اصطبلی مشغول کار و مسابقات زیرزمینی است می‌خواهد مبلغی را برای کمک به نیلوفر تهیه کند و دوستش را نجات دهد، اما این تلاش شکل دیگری به خودش گرفته و منتهی به انتهای خیابان هشتم می‌شود.

بازیگران
--------

| بازیگر | نقش |
| --- | --- |
| حامد بهداد | موسی |
| ترانه علیدوستی | نیلوفر |
| صابر ابر | بهرام |
| محمدرضا غفاری | امیر |
| مهدی ماهانی | آرش |
| بیتا بیگی | پریسا |
| خسرو شهراز | پدر نیلوفر |
| احسان عیوض نژاد | آقا بیات |
| الدوز منصور | رعنا |
| الهه حصاری |  |
|

* محمد همایون‌پور

نمایش خانگی
-----------

علی‌رغم تبلیغات مبنی بر پخش در شبکه نمایش خانگی در مرداد ماه سال ۱۳۹۱ سایت ویدئو رسانه کشور عنوان کرد: «فیلم سینمایی انتهای خیابان هشتم شانس ورود به شبکه نمایش خانگی را از دست داد. مراجع عالی نظارتی با فرض انتشار ضمیمه نقد و بررسی اثر، فیلم را مناسب عرضه عمومی تشخیص ندادند.»
انتظار می‌رود دلیل این امر خشونت زیاد و به مزایده گذاشتن نیلوفر و خودسوزی بهرام می‌باشد، امری که در زمان اکران حساسیت‌های شدیدی را برانگیخت و سبب شد فیلم با سانسور زیاد اکران شود
هرچند این قضیه به راحتی بعدها توسط همین سایت تکذیب شد و در گزارشی آمد: در آخرین روز اداری هفته گذشته با صدور پروانه نمایش خانگی ۵ عنوان فیلم و سریال ایرانی، عملاً کار معاونت آثار سینمایی آغاز شد.
به موجب این گزارش قسمت ۳۴ سریال قهوه تلخ و فیلم‌های سینمایی؛ انتهای خیابان هشتم، نفرین و درشب عروسی مجوز انتشار در شبکه نمایش خانگی را دریافت کردند.

### صحنه‌های سانسور شده در نمایش خانگی

در انتهای فیلم بهرام خودسوزی می‌کند و پمپ بنزین را منفجر می‌کند که این صحنه به همراه صحنه رفتن نیلوفر به‌روی استیج حراج (تن‌فروشی) سانسور شد.

منابع
-----

* ماهنامهٔ فیلم‌نگار، شماره ۹۶، سال نهم، مهر ۱۳۸۹
* متن نشست خبری (بهمن ۱۳۸۹) تهیه‌کنندهِ فیلم با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.

پانویس
------

1. ↑  «اولین نمایش انتهای خیابان هشتم در سینما «آفریقا»». *ایسنا*. ۲۰۲۲-۰۱-۲۱.

* انتهای خیابان هشتم در سوره سینما
* انتهای خیابان هشتم در وبگاه سی‌نت

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***انتهای خیابان هشتم*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

* صفحه در وبگاه بشرا فیلم

| * ن
* ب
* و
آثار کارگردانی‌شده توسط علیرضا امینی |
| --- |
| فیلم‌های سینمایی | 
* *نامه‌های باد* (۱۳۸۰)
* *کنار رودخانه* (۱۳۸۲)
* *دانه‌های ریز برف* (۱۳۸۲)
* *زمان می‌ایستد* (۱۳۸۴)
* *فقط چشم‌هاتو ببند* (۱۳۸۵)
* *استشهادی برای خدا* (۱۳۸۶)
* *هفت دقیقه تا پاییز* (۱۳۸۸)
* *انتهای خیابان هشتم* (۱۳۸۹)
* *بلوک۹ خروجی۲* (۱۳۹۲)
* *دلتا ایکس* (۱۳۹۳)
* *من دیوانه نیستم* (۱۳۹۵)

 |
| مجموعه‌های تلویزیونی | 
* *سقوط آزاد* (۱۳۹۰)
* *راه رفتن روی خطوط* (۱۳۹۱)
* *تعطیلات رؤیایی* (۱۳۹۷)

 |
| شبکه نمایش خانگی | 
* *۱۳ شمالی* (۱۳۹۷)

 |
اثر زیگارنیک
**اثر زیگارنیک** (انگلیسی: Zeigarnik effect) در روان‌شناسی به این موضوع اشاره دارد که افراد، کارها و وظایف ناتمام را بیشتر از کارها و وظایفی که به صورت کامل انجام داده‌اند، به خاطر می‌آورند.

آزمایش
------

در دهه ۱۹۲۰ روانشناس روس، بلوما زیگارنیک برای اولین بار از تماشای گارسون‌های یک رستوران به ایدهٔ این که افراد از بازگذاشتن انتهای کارها بدشان می‌آید، رسید. او مشاهده کرد که گارسون‌ها سفارشاتی که قبلاً به انجام رسانده بودند را فراموش می‌کردند و فقط به سفارش‌هایی که در حین انجام آن‌ها بودند توجه می‌کردند.

پس از مشاهده این رفتار زیگارنیک مطالعه‌ای را انجام داد. او از شرکت کنندگان در مطالعه خواست تا ۲۰ یا بیشتر کار مختلف را انجام دهند و در وسط بعضی از کارها آن‌ها را متوقف می‌ساخت. او بعد از آن متوجه شد که مطالعه شوندگان کارهایی که هنوز تمام نکرده بودند را دو برابر بیشتر از کارهایی که تمام کرده بودند به یاد می‌آوردند.

حدود ۶۰ سال پس از مطالعه زیگارنیک، کنت مک گرا و همکارانش مطالعه دیگری انجام دادند. آن‌ها شرکت کنندگان را وادار کردند تا روی پازل‌های پیچیده‌ای کار کنند؛ ولی قبل از آنکه تمام قطعات را سر جای خود بنشانند، آن‌ها را متوقف می‌کردند. آن‌ها دریافتند که حدود ۹۰ درصد شرکت کنندگانِ متوقف شده، همچنان کار روی پازل‌ها را ادامه می‌دادند.البته در اعتبار اثر زیگارنیک تردید هایی هم وجود دارد و در برخی از تحقیقاتی که مجددا در کشورهای مختلف صورت گرفته نتایج ضد و نقیض مشاهده شده است.

مدیریت بهره‌وری
---------------

اثر ‌زیگارنیک در مورد این مفهوم است که افراد از اینکه کارهایی را که شروع کرده‌اند، ناتمام باقی بگذارند متنفرند و اگر کار نیمه تمام بماند ذهن فرد همچنان در گیر کار نیمه تمام است. پس اگر فردی، پروژه‌ای را شروع می‌کند، بیشتر از اینکه آن را معوق کند، علاقه دارد که به اتمامش برساند. وقتی افراد موفق می‌شوند تا کاری را آغاز کنند، بیشتر تمایل دارند تا آن را به اتمام برسانند. و به اتمام نرساندن کار تنش اضافه بر فرد وارد می کند

منابع
-----

1. 1 2  «A Crazy Simple Productivity Tip You Need to Know». inc. AUG 20, 2013. دریافت‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۶. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  «Wayback Machine» (PDF). *web.archive.org*. ۲۰۱۶-۰۳-۰۴. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۱۲.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Zeigarnik effect». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۶.
**آنری زیگلر** (به فرانسوی: Henri Ziegler) (تولد: ۱۸ نوامبر ۱۹۰۶ در لیموژ - مرگ: ۲۴ ژوئیه ۱۹۹۸ در پاریس) یکی از از بنیانگذاران شرکت ایرباس و نخستین آن بود.

زیگلر مهندس پلی تکنیک و فارغ التحصیل مدرسهٔ "سوپآئرو" (مدرسهٔ ملی مهندسی هوافضا) و همچنین افسر نیروی هوایی و تست پایلت بود. او به همراه روژه بتی و فلیکس کراخت بنیانگذار ایرباس و نخستین رئیس آن بود. او نیروی محرکه ساخت ایرباس آ۳۰۰ب، هواپیمایی که درهای موفقیت جهانی را به روی ارباس باز نمود، بود.

پس از انتصاب به عنوان معاونت مرکز دولتی آزمایش پرواز در سال ۱۹۳۸ او در خلال جنگ جهانی دوم به مقاومت فرانسه پیوست. در سال ۱۹۴۴ او فرماندهٔ نیروی هوایی فرانسه آزاد در لندن شد. او در این خلال تحت فرماندهی ژنرال کونیگ، رئیس ستاد نیروی‌های فرانسه نیز بود.

او همزمان علاوه بر نمایندهٔ ویژهٔ دولت فرانسه در بریتانیا و ایالات متحده از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۴ مدیر عامل ایرفرانس نیز بود. در سال‌های پس از آن او عضو چندین کابینه، رئیس آویون برگه، رئیس سود اویاسیون (۱۹۶۸)، رئیس پروژهٔ فرانسوی-بریتانیایی هواپیمای مسافربری کنکورد، رئیس شرکت ملی صنعتی هوافضا که در سال ۱۹۸۴ به آئروسپاسیال نغییر نام داد نیز بود. از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۳ او مدیر عامل سازمان تجارت صنایع هوافضای فرانسه نیز بود. زیگلر در سال ۱۹۷۵۴ از ایرباس بازنشسته شد. در سال ۱۹۷۳ زیگلر به همراه جفری نایت به خاطر مشارکت متمایز در هوانوردی تجاری جایزه تونی جانس را دریافت نمود. او پدر برنار زیگلر، رئیس پیشین بخش مهندسی ایرباس بود.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Henri Ziegler». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
نقش‌های دستور زبانی هر کلمه  

PN = اسم (دستور زبان)  

N = اسم (دستور زبان)  

V = فعل  

NP = گروه اسمی  

RC = relative clause  

VP = گروه فعلی  

S = جمله
**بوفالو بوفالو بوفالو بوفالو بوفالو بوفالو بوفالو بوفالو** (انگلیسی: Buffalo buffalo Buffalo buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo) یک جمله صحیح گرامری در زبان انگلیسی است. از این جمله به این منظور استفاده می‌شود که چگونه می‌توان از طریق لغات هم‌آوا جملات پیچیده ساخت. این جمله اولین بار در سال ۱۹۶۷ مطرح شد. بوفالوهای در این جمله می‌تواند به خود بوفالو (گاومیش آمریکایی)، شهری به نام بوفالو در نیویورک، و فعل غیرمصطلح «بوفالو» که در انگلیسی به معنای قلدری کردن است، اشاره داشته باشد. اگر بخواهیم جمله را بازنویسی کنیم معنی آن می‌شود: «گاومیش‌های گله‌ای از شهر بوفالو که گاومیش‌های گلهٔ دومی از شهر بوفالو اذیتشان می‌کنند، خود گاومیش‌های گلهٔ سومی از شهر بوفالو را اذیت می‌کنند».

جستارهای وابسته
---------------

* شاعر شیرخوار در دخمه سنگی
* James while John had had had had had had had had had had had a better effect on the teacher

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Buffalo buffalo Buffalo buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با زبان‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**هوانوردی** یا **جابجایی هوایی** (به انگلیسی:Aviation or air transportation) به فعالیت‌های مرتبط با پرواز مکانیکی و صنعت هواگردسازی گفته می‌شود. هواگردها به چند گونه بال‌ثابت (هواپیما) و بال‌گردنده (بالگرد) و نیز سبک‌تر از هوا مانند بالن و کشتی‌های هوایی تقسیم می‌شوند. هوانوردی را می‌توان به‌طور عمده به سه دسته بخش کرد:

نخستین پرواز موتوری جسم سنگین‌تر از هوا، ۱۷ دسامبر ۱۹۰۳.

هوانوردی غیرنظامی (به انگلیسی: Civil Aviation)
----------------------------------------------

### ترابری هوایی (به انگلیسی:Air Transportation)

هوانوردی بازرگانی از سوی شرکت‌های هواپیمایی مانند ماهان، تورکیش ایرلاینز، ایران ایر، هواپیمایی آسمان، آریانا، تاجیک ایر، لوفت‌هانزا و دیگر شرکت‌ها به منظور حمل مسافر انجام می‌شود.

### هوانوردی عمومی (به انگلیسی:General aviation)

به همهٔ گونه‌های هوانوردی بجز ترابری هوایی و هوانوردی نظامی برپایه جدول زمانی (شرکت‌های هواپیمایی) گفته می‌شود. این گونه هوانوردی هواگردهای شخصی، خدمات چارتر، امدادی و تفریحی هواگردهای از آن شرکتهای بازرگانی و بسیاری گونه‌های دیگر هوانوردی غیر ترابری را شامل می‌شود.

هوانوردی نظامی (به انگلیسی:Military aviation)
---------------------------------------------

هوانوردی نظامی دربرگیرندهٔ فعالیتهای رزمی ومأموریت‌های پروازی که برای پشتیبانی نظامی انجام می‌شوند می‌باشد.

**انواع هواپیماها در هوانوردی نظامی:**

* هواپیماهای جنگنده مخصوص رزم هوایی
* هواپیماهای مخصوص حمله به اهداف زمینی
* هواپیماهای بمب افکن
* هواپیماهای ترابری نظامی
* هواپیماهای تجسس و شناسایی
* پهبادها (هواپیماهای بدون سرنشین)

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه هوانوردی

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هوانوردی موجود است. |

* هواگرد
* شرکت‌های هواپیمایی
* فرودگاه
* امنیت هوایی
* مراقبت پرواز
* سامانه هوانوردی
* تاریخ هوانوردی
* مهندسی هوافضا
* ناوگان هوایی
* پرواز
* شبیه‌ساز پرواز
* موتور جت
* رانش
* پیشرانش
* پسار
* بر آر
* رادار

منابع
-----

* Vreizh, Skol (2008). *Dictionnaire d’histoire de Bretagne* (به فرانسوی). Morlaix. p. 77. ISBN 978-2-915623-45-1.

| * ن
* ب
* و
فهرست‌های مرتبط با هوانوردی |
| --- |
| عمومی | 
* فهرست هواپیماها
* فهرست بالن‌ها
* تولید کنندگان
* موتورهای هواپیما
* تولید کنندگان
* گلایدر
* از بین رفته
* فهرست فرودگاه‌ها
* تولید کنندگان روتور
* گاه‌شمار

 |
| نظامی | 
* نیروهای هوایی
* سلاح
* آزمایشی
* فهرست موشک‌ها
* بدون سرنشین

 |
| تصادفات | 
* خطوط هوایی تجاری
* براساس مکان
* تلفات
* حمل و نقل هوایی عمومی
* نظامی

 |
| سوابق | 
* ارتفاع
* فاصله
* استقامت
* اولین‌ها
* بزرگ
* بیشترین تولید
* بیشترین تولید روتور

 |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* اوکراین
* آلمان
* ژاپن
* جمهوری چک

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با هوانوردی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |