**فیلم کوتاه** به گروهی از فیلم‌ها و آثار هنری گفته می‌شود که نسبت به فیلم بلند، هم‌زمان بسیار کمتری دارد و هم با بودجه بسیار پایین و تجهیزات کم ساخته می‌شود. در تعریف آکادمی علوم و هنرهای سینما آمده‌است که فیلم کوتاه باید حداکثر ۴۰ دقیقه یا کمتر، زمان داشته باشد. تیتراژ اول و آخر نیز جزو این زمان به‌شمار می‌آیند.

به عقیده پازولینی، فرم در فیلم کوتاه به مراتب بیشتر از فیلم بلند مطرح است. به این علت که وقایعی که در پیرامون ما اتفاق می‌افتند امکان تبدیل به فیلم کوتاه را دارند ولی امکان تبدیل به فیلم بلند را نه. همچنین وی بعد از فرم، فیلمنامه را عامل تفاوت می‌داند. از این نظر که وقتی مضمونی به ذهن ما می‌رسد به دکوپاژ فیلم کوتاه نزدیکتر است و قابلیت زیادی را برای فیلم کوتاه شدن دارد تا فیلم بلند. چون در فیلم کوتاه قرار است بین ۵ تا نهایتاً ۳۰ دقیقه قصه گفته شود. در فیلم کوتاه نماهای زیادی وجود ندارد و بسیاری از پلان‌های واکنشی که در فیلم بلند مطرح است حذف می‌شود. چرا که اگر حذف نشود دیگر فیلم کوتاه نخواهیم داشت. وی ادامه می‌دهد که تفکیک پلان در فیلم کوتاه بیشتر از فیلم بلند اهمیت دارد. چون با همین تفکیک پلان‌هاست که کارگردان خواهد توانست به راحتی بخشهای مختلف ماجرای فیلمش را به نمایش بگذارد.

جشنواره‌های بزرگ دنیا نظیر جوایز اسکار، جشنواره کن و جشنواره فیلم برلین، جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو در کنار نمایش فیلم‌های بلند، نمایش فیلم کوتاه دارند و این فیلم‌ها جوایز خاص خودشان را هم می‌گیرند. نخستین فیلم‌های تاریخ سینما فیلم‌های کوتاه بودند. سینمای کوتاه، امروزه نیز در جهان وجود دارد و اندیشه‌ها و داستان‌ها را به صورت موجز بیان می‌کند. فیلم‌سازان بزرگی نظیر جوزپه تورناتوره، پیر پائولو پازولینی، کن لوچ، آلن رنه و… سینما را با فیلم کوتاه شروع کردند. در ایران نیز بهرام بیضایی، ناصر تقوایی، سهراب شهیدثالث، عباس کیارستمی، اصغر فرهادی و… سینما را با فیلم‌های کوتاه آغاز کردند. سینمای کوتاه جهان امروز به وسیله جشنواره‌های متعدد و شبکه‌های هنری تلویزیونی به حیات خود ادامه می‌دهد. خروج کارگران از کارخانه را می‌توان نخستین فیلم برادران لومیر به حساب آورد که نخستین فیلم کوتاه تاریخ سینما نیز محسوب می‌شود.

در ایران
--------

در اروپا، سینمای کوتاه در مهر ماه ۱۳۴۷ توسط بصیر نصیبی با نام سینمای آزاد ایران راه‌اندازی شد و به مرور شکل گرفت. وی با تلاش‌های بی‌وقفه خود توانست در سراسر ایران نمایندگی‌هایی را فعال کند. هر چند تلویزیون آن دوران حمایت‌های مادی از سینمای آزاد کرد اما فیلم‌سازان آن دوره کوشش کردند که مستقل بمانند. بسیاری از فیلم‌سازان پس از انقلاب ۱۳۵۷ از جمله کیانوش عیاری، مهدی صباغ‌زاده و فریدون جیرانی از سینمای آزاد وارد سینمای حرفه‌ای شدند. سینمای کوتاه در حال حاضر، توسط انجمن سینمای جوانان ایران حمایت می‌شود که سازمانی دولتی است و فیلم‌سازانی نظیر: بهمن قبادی، تورج اصلانی، آرش رصافی، امیرشهاب رضویان، ابوالفضل عطار، محمدرضا فرطوسی، شهرام مکری، وحید موسائیان، مسعود امینی تیرانی، کاوه مظاهری، سعید نجاتی، عطا مجابی، برادران ارک را پرورش داده‌است.

تشکیل انجمن صنفی فیلم کوتاه ایران در خانه سینما در شهریور سال ۱۳۸۲ از نقاط عطف فعالیت‌های سینماگران فیلم کوتاه ایران است که توانستند به عنوان یک صنف مستقل مطرح شوند.

### جشنواره‌های فیلم کوتاه در ایران

جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، جشن مستقل فیلم کوتاه (آکادمی فیلم کوتاه ایران)، جشنواره‌های منطقه‌ای سینمای جوان برخی از مهم‌ترین رویدادهای سینمایی در حوزه فیلم کوتاه در ایران هستند.

### قوانین حقوقی فیلم کوتاه در ایران

در خصوص مالکیت معنوی اثر: در ماده-۴ **مقررات حمایت از حقوق مالکیت مؤلفان و هنرمندان** به صورت شفاف قید شده: **حقوق معنوی پدیدآورنده (نویسنده و کارگردان به عنوان مؤلف فیلم) محدود به زمان و مکان نبوده و غیرقابل انتقال است.** از طرفی در ماده ۳۸ لایحه جامع مالکیت ادبی و هنری و حقوق، تأکید شده‌است: در خصوص اثر دیداری و شنیداری (فیلم)، کارگردان پدیدآورنده و نخستین دارنده حقوق مادی آن می‌باشد.

باید به این نکته توجه شود مطابق با بند ۳ ماده ۲ قانون حمایت از حقوق مؤلفان، منصفان و مترجمان، حقوق مالکیت کارگردان فیلم کوتاه تحت شمول این قانون قرار گرفته و مطابق با ماده ۳ این قانون، حقوق پدیدآوری فیلم کوتاه شامل حق انحصاری کارگردان نسبت به نشر، پخش، عرضه و اجرای فیلم محفوض است. همچنین شرکت در جشنواره‌ها و بردن جایزه و لوح تقدیر از جمله حقوق معنوی فیلم کوتاه است. حقوق معنوی کارگردان محدودیت مکانی و زمانی نداشته و به هیچ عنوان قابل واگذاری نیست.

در همین خصوص انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا) به عنوان معتبرترین صنف فیلم کوتاه در کشور، به صورت شفاف از کارگردان به عنوان مالک معنوی فیلم نامبرده است.

### حقوق مالکیت مادی فیلم کوتاه در ایران

در تعریف **قانون مالکیت و سهامداری فیلم** در بالاترین مرجع سینمایی کشور (سازمان امور سینمایی، سمعی و بصری) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مالکیت یک فیلم بر اساس میزان سرمایه‌گذاری در آن تعیین می‌شود. در همین رابطه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای آثار غیر سینمایی نیز که فیلم کوتاه شامل آن می‌شود گواهی مالکیت صادر می‌نماید.

منابع
-----

1. ↑  "Rule Nineteen: Short Films Awards". AMPAS. Retrieved 2011-03-31.
2. ↑  پوربختیار، مهسا (بهار ۱۳۸۸). «برشی بسیار خُرد از زندگی (گفت‌وگویی خواندنی با پیر پائولو پازولینی، کارگردان فقید سینما، دربارهٔ فیلم کوتاه)». *نقد سینما* (۶۴ و ۶۵): ۱۱۰.
3. ↑  ایرنا. «برادران ˈلومیرˈ و اختراعی شگفت‌انگیز به نام سینما». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اکتبر ۲۰۱۶.

| * ن
* ب
* و
ژانر فیلم |
| --- |
| بر پایه سبک | 
* اکشن
	+ آرت‌هاوس
	+ خونریزی قهرمانانه
	+ اکشن هنگ کنگ
* ماجراجویی
	+ بقا
* هنری
* زندگی‌نامه‌ای
* مسیحی
* کمدی
	+ سیاه
	+ ایتالیایی
	+ سکسی ایتالیایی
	+ برومنتیک
	+ کمدی-درام
	+ گروس آوت
	+ کمدی ترسناک
	+ نقیضه
	+ مو لی تاو
	+ دلهره‌آور
	+ ازدواج مجدد
	+ کمدی رمانتیک
	+ کمدی سکسی
	+ اسکروبال
	+ بی صدا
	+ چوب دستی
* سایبرپانک
	+ ژاپنی
* مستند
	+ پویانمایی
	+ مستند درام
	+ مستندنما
	+ موندو
	+ شبه‌مستند
	+ سمی
	+ سفری
* درام
	+ کالیگرافیسم
	+ کمدی
	+ تاریخی
	+ حقوقی
	+ ملودرام
		- کره‌ای
* آمیزش جنسی
	+ سکسی ایتالیایی
	+ صورتی
	+ سکسنتفاعی
	+ دلهره‌آور
* آموزشی
* راهنمایی اجتماعی
* حماسی
	+ شمشیر و صندل
* تجربی
* بهره‌کشی
	+ ببینید *الگو: فیلم بهره‌کشی*
* فانتزی
	+ کمدی
	+ معاصر
	+ متل
	+ فانتاستیکو
	+ حماسی
	+ تاریخی
	+ جادویی
	+ علمی
* فیلم نوآر
	+ نئو-نوآر
	+ پالپ
	+ فناوری
* گوتیک
	+ عاشقانه
	+ گوتیک جنوبی
	+ فضا
	+ حومه شهر
	+ شهری
* ترسناک
	+ بدنی
	+ آدم‌خوار
	+ چینی
	+ کمدی
	+ محیط زیست
	+ فانتاستیکو
	+ ویدئوی پیداشده
	+ زیرزمینی آلمان
	+ روح
	+ جالو
	+ تعطیلات
	+ ژاپنی
	+ کره‌ای
	+ لاوکرافتیان
	+ ممبلگور
	+ طبیعی
	+ نهایت‌گرایی نوین
	+ روانی-خرید
	+ وحشت روان‌شناختی
	+ مذهبی
	+ علمی تخیلی
	+ فیلم اسلشر
	+ اسپلتر
	+ شیطانی
* مامبل‌کور
	+ مامبل‌گور
* موزیکال
	+ پشت صحنه
	+ جوک باکس
	+ موزیکارلو
	+ اوپرتا
	+ اسنگیگیاتا
* معمایی
	+ جالو
	+ کارآگاه مخفی
* فرهنگ پاپ داستانی
* پورنو
	+ هاردکور
	+ سافت‌کور
* پروپاگاندا
* واقع‌نما
* عاشقانه
	+ کمدی رمانتیک
		- برومنتیک
	+ فانتزی
	+ گوتیک
	+ ماوراء الطبیعه
	+ دلهره‌آور
* علمی تخیلی
	+ کمدی
	+ فانتاستیکو
	+ خیال‌پردازی علمی
	+ گوتیک
	+ ترسناک
	+ نظامی‌گری
	+ موج جدید
	+ جهان موازی
	+ عاشقانه سیاره‌ای
	+ اپرای فضایی
	+ استیم‌پانک
	+ توکوساتسو
	+ وسترن فضایی
* برشی از زندگی
* دلهره‌آور
	+ کمدی دلهره‌آور
	+ توطئه
	+ شهوانی
	+ مالی
	+ جالو
	+ قانونی
	+ نهایت‌گرایی نوین
	+ تریلر سیاسی
	+ تریلر روان‌شناختی
	+ رومانتیک
	+ تکنو تریلر
* هنر هنجارشکن
	+ سینمای عصیان
	+ سینمای افراطی
	+ نهایت‌گرایی نوین
* حقه

 |
| برپایه موضوع | 
* حیوانات
* بیچ پارتی
* تعویض بدن
* زوج هنری
	+ پلیس دوست
	+ زن
* آدم‌خوار
* چیکانو
* استعماری
* بلوغ
* کنسرت
* جنایی
	+ گانگستر
	+ دزد جنتلمن
	+ گوکودو
	+ گونگان
	+ سرقت
	+ خونریزی قهرمانانه
	+ هود
	+ مافیا
	+ کمدی مافیا
	+ دنیای زیرین بمبئی
	+ پولیزیوتسکی
	+ یاکوزا
* رقص
* فاجعه
	+ آخرالزمانی
* دارو
	+ روانگردان
	+ استونر
* دیستوپی
* اچی
* اقتصادی
* قوم‌نگاری
* بهره‌کشی
	+ سیاهان
	+ استثمار مکزیکی‌ها
	+ استثمار ترک‌ها
* زیست فرازمینی
* غذا و نوشیدنی
* حیوان خنده‌دار
* گندای گکی
* روح
* حماسه گوناگونا
* گوتیک
	+ عاشقانه
	+ جنوبی
	+ فضا
	+ حومه شهر
	+ شهری
* دختران با اسلحه
* حارم
* هنتای
	+ لولیکون
	+ شوتاکون
	+ شهوت‌نگاره شاخک‌دار
* وطن
* ایسکای
* جیدای‌گکی
	+ سامورایی
* کایتو
* دگرباشان جنسی
	+ یائویی
	+ یوری
* لوچادور
* دختر جادویی
* رزمی
	+ استثمار بروس
	+ چاپ‌ساکی
	+ گان فو
	+ کونگ فو
	+ نینجا
	+ ووشیا
* مکا
	+ انیمه و مانگا مکا
* هیولایی
	+ هیولای غول پیکر
	+ جیانگشی
	+ کایجو
	+ مومیایی
	+ خون‌آشام
	+ گرگینه
	+ زامبی
		- کمدی زامبی
* کوهستان
* دهان زباله
* اجتماعی مسلمانان
* مستند طبیعت
	+ مسائل زیست‌محیطی
* اپرا
* موتورسوار یاغی
* استثماری استرالیایی
* حزبی
* دزد دریایی
* زندان
	+ زنان
* نژاد
* تجاوز و انتقام
* جاده‌ای
* ویرانی
* رومبراس
* سکسنتفاعی
	+ پورنو باواریایی
	+ سکسی ایتالیایی
	+ کمدی سکسی مکزیکی
	+ استثمار نازی‌ها
	+ پورنوچاندا
	+ استثمار راهبه
	+ گزارش سکس
* شومین گکی
* برده‌داری
* برشی از زندگی
* اسناف
* دریاهای جنوبی
* ورزشی
* جاسوسی
	+ جاس‌اروپایی
* ابرقهرمانی
* موج سواری
* شمشیربه‌دستان
* شمشیر و صندل
* شمشیر و جادوگری
* مسافرتی
* آزمایش
* پارتیزان
* جنگی
	+ ضد جنگ
	+ یوروجنگ
	+ زیردریایی
* وسترن
	+ وسترن اسیدی
	+ فلوریدا
	+ کیک گوشت
	+ شمالی
	+ اوسترن
	+ ضد وسترن
	+ وسترن فضایی
	+ وسترن اسپاگتی
	+ عجیب و غریب

 |
| برپایه تماشاگر |  •  چیک فلیک •  کودکان •  خانوادگی •  گریه مرد •  نوجوانان •  زنانه |
| برپایه نوع ساخت | 
* سه‌بعدی
* واقعیت‌گرایی
* پویانمایی
	+ انیمه
	+ پویانمایی
	+ رایانه‌ای
	+ استاپ‌موشن
	+ سل انیمیشن
* آنتولوژی
* هنری
* درجه ب
* سیاه‌وسفید
* بلاکباستر
* بالیوود
	+ ماسالا
* سینما وریته
* سینمای کلاسیک هالیوود
* کلاژ
* رنگی
* تلفیقی
* کامپوزیت
* صفحه کامپیوتر
* کالت
	+ فیلم نیمه شب
* سینمای پایگاه داده
* خیالی مستند
* خیالی نژادی
* تجربی
	+ انتزاعی
* بلند
* ویژگی
* فیلم آ کله
* فیلم-شعر
* ویدئوی پیداشده
* گرایندهاوس
* سینمای هایپرلینک
* مستقل
	+ فیلم‌سازی چریکی
* هنر بینابینی
* لایو اکشن
	+ پویانمایی
* لالیوود
* بودجهٔ کم
* استودیوی بزرگ فیلم
* ساختن
* تصویر پیام
* متا-فیلم
* مک‌باستر
* موزیکال کوتاه
* اسطوره‌آفرینی
* نئورئالیست
* بدون بودجه
* یک شات
* پاراسینما
* مشارکتی
* شاعرانه
* سینمای پست‌مدرن
* حرکت معکوس
* طنز
* سینگیگیاتا
* نیمه مستند
* سری
* شینپا
* کوتاه
* صامت
* واقع‌گرایی سوسیالیستی
* صدادار
* سینمای زیرزمینی
* ویدئوی تند و زننده
* اوتیسم مبتذل
* فیلم زد

 |