**خاندان کیانی**، خاندانی سیستانی که مدت‌ها بر سیستان و دره هلمند حکومت می‌کرد و در اوائل قرن ۱۸ میلادی از قدرت ساقط گردید. اعضای این خاندان خود را از اعقاب کیانیان می‌دانستند.

حکومت خاندان کیانی
------------------

در طول تاریخ دو طبقه از خاندان کیانی بر سیستان حکمرانی کردند: طبقه اول سلسله صفاریان، توسط یعقوب لیث و برادرانش که پیشه رویگری (صفاری) داشتند، بنیان گذاشته شد. آخرین حکمران این سلسله، امیرخلف بن احمد بن محمد خلف بود که در سال ۳۹۳ هجری قمری توسط سلطان محمود غزنوی از حکمرانی خلع شد. طبقه دوم، که به ملوک نیمروز معروف هستند، پس از یک دوره فترت شصت ساله زمام حکومت سیستان را در دست گرفتند و با پیوستن به سلاجقه جلال و عظمت خود را تجدید کردند. ملوک نیمروز خود منشعب به دو سلسله بودند: «ملوک نصری»، که تا حمله مغول در سیستان حکمرانی می‌کردند و «ملوک مهربانی» که حکومت آنان تا عصر صفویه به طول انجامید.

پایان حکومت خاندان کیانی
------------------------

در هنگام حمله افغان ملک محمود حاکم کیانی سیستان، توانست با افغان‌ها به مصالحه برسد و حتی قلمروی خود را تا خراسان گسترش دهد. اما سرانجام به دست نادرشاه مقتول شد و حکومت سیستان به یکی از منسوبانش به نام ملک حسن رسید. پس از مرگ نادر و عادل شاه، سیستان و بعضی نواحی دیگر به دست احمدشاه درانی افتاد. در این زمان حکومت سیستان در دست سلیمان خان کیانی بود که تحت اوامر احمدشاه قلمروی خود را اداره می‌کرد و دختر خود را به همسری پادشاه افغانستان درآورده بود. در زمان شاه‌محمود درانی، ملک بهرام کیانی حاکم سیستان بود و او دختر خود را به کامران میرزا پسر محمود شاه داد. ملک بهرام در اواخر عمر، توسط مخالفین داخلی از سیستان رانده شد. پس از مرگ او، پسرش ملک جلال‌الدین به کمک کامران میرزا باردیگر حکومت سیستان را در دست گرفت. ولی پس از کامران میرزا، مخالفین دوباره سربرافراشتند و جلال‌الدین را مغلوب و از سیستان بیرون کردند. با این کار به حکومت سلسله کیانی پایان داده شد و قلمرو آنان بین محمدرضاخان سرابندی و هاشم خان شهرکی تقسیم گشت.

در دیگر نقاط
------------

از عصر صفوی شاخه‌ای از خاندان کیانی در گیلان و مازندران گسترش یافت. نیای این شاخه، ملک عبدالعزیز، از ملوک کیانی بود که به دستور شاه صفوی به حکومت مازندران منصوب شد. او پس از مدتی به گیلان رفت و در نزدیک لاهیجان باغ‌هایی احداث کرد و نام آن را به یاد زادگاه خود «سیستان» گذاشت. در اعصار بعدی چندین نفر از نوادگان او به حکومت لاهیجان رسیدند. معروفترین نواده او، محمدعلی‌خان امین دیوان لاهیجی (صفاری) است که در عصر خود از بزرگ‌ترین مالکین گیلان به‌شمار می‌آمد و از طرف ناصرالدین شاه به لقب «خانی» و دریافت شمشیر و کمربند مرصع نائل شده بود. امین دیوان جد اعلای خاندان صفاری لاهیجان است. محمدعلی صفاری (۱۲۷۷–۱۳۶۶) شهردار تهران و رئیس شهربانی کل کشور، نوه او بود.

امروزه برخی از بازماندگان این خاندان به همراه دیگر طوایف سیستانی به استان گلستان امروزی هجرت کرده‌اند.
نوادگان این خاندان در استان‌های سیستان و بلوچستان و گلستان، ولایت نیمروز افغانستان نیز ساکن هستند.

رسم و رسوم
----------

خاندان کیانی در طول تاریخ تا آخرین روزهای حیاتشان جز با خودشان یا سلاطین وصلت نمی‌کردند و بازماندگان آن‌ها در پاکستان هنوز هم به این شیوه عمل می‌کنند.در سیستان با طبقه امرای سیستان موسوم به میران سیستان وصلت‌های زیادی داشتند از جمله ملک شاه حسین سیستانی (کیانی) نویسنده احیاالملوک خود از سوی مادر از طایفه میرهای سیستان بود.

جستارهای وابسته
---------------

* سیستان
* مردم سیستانی
* کیانی (طایفه)
* تبارنامه خاندان کیانی

منابع
-----

1. ↑  ملوک مهربانی سیستان و برخورد با جانشینان شاهرخ تیموری
2. ↑  ملوک نیمروز یا طبقه دوم صفاریان
3. ↑  ملوک مهربانی سیستان و برخورد با جانشینان شاهرخ تیموری
4. ↑  گلد اسمیت، جغرافیای تاریخی سیستان، ترجمه حسن احمدی، ۲۶۵–۲۶۹
5. 1 2  «یادداشت‌های میرزا یحیی مجتهدزاده لاهیجانی (فرید مجتهدی)». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۶ مه ۲۰۱۳.
6. ↑  خان گیلانی
7. ↑  میراث مکتوب[*پیوند مرده*]

| * ن
* ب
* و
خاندان کیانی |
| --- |
| صفاریان | یعقوب پسر لیث صفاری • عمرو پسر لیث صفاری • طاهر نوه عمرو صفاری • علی پسر لیث صفاری • طاهر پسر لیث صفاری • لیث پسر علی صفاری • محمد پسر علی صفاری • محمد پسر علی صفاری • المعدل پسر علی صفاری • عمرو پسر یعقوب لیث صفاری • احمد پسر محمد صفاری • خلف پسر احمد صفاری • ابوحفص عمرو • محمد بن طاهر • بهاءالدین طاهر بن ناصر |  |
| ملوک نیمروز | 

|  |  |
| --- | --- |
| شاهان نصری | ملک تاج‏ الدین ابوالفضل نصر •  ملک شمس ‏الدین محمد •  ملک تاج‏ الدین •  یمین‌الدوله بهرامشاه |
| ملوک مهربانی | ملک ‌شمس‌الدین علی • ملک ناصرالدین • شاه نصرت • ملک قطب ‏الدین اول • ملک عزالدین • ملک تاج‏ الدین نصر • ملک قطب‌الدین دوم •  • تاج‌الدین شاه شاهان • ملک قطب‌الدین سوم • ملک شمس ‏الدین علی • ملک نظام‏ الدین یحیی • ملک محمد • ملک محمود کیانی • ملک محمود اول • ملک جلال‏ الدین اول • ملک حمزه • ملک نصرت • ملک جعفر • ملک فتحعلی اول • ملک سلطان محمود سیستانی • ملک فتحعلی دوم • ملک ناصرالدین • سلیمان خان دوم • ملک بهرامشاه • ملک جلال‏ الدین دوم • ملک حمزه |

 |
| مشاهیر | ملک شاه حسین کیانی |
| کتاب‌ها | *تاریخ سیستان* • *احیاء الملوک* • *شجره الملوک* |
| مرتبط | کیانیان • طایفه کیانی |
| تبارنامه خاندان کیانی • فهرست حاکمان |