recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
بنایی که تحت عنوان بقعه شیخ احمد فهادان مشهورست، بقایای خانقاه و مسجد و بقعه‌ای است از آن شیخ احمد اسفنجردی. شیخ فخرالدین احمد و برادرش محمد از مردم اسفنجرد (منطقه اسفنجرد روستایی بوده میان عز آباد رستاق و نزدیک مجومرد که بعدها تخریب شده‌است) و مشغول به پیشه شومالی (آهار زدن پارچه شعر بافی) بوده‌اند که به علت ظلم وستم عامل آن آبادی از موطن خود هجرت کرده و به یزد آمده درمحله‌ای که فهادان نام دارد سکنی گزیدند. این دو برادر از عرفا مورد احترام بسیار مردم بوده‌اند و در کتب تاریخ یزد کراماتی چند به فخرالدین احمد نسبت داده شده‌است.
وفات شیخ احمد را در سال ۷۲۷ و وفات برادرش را در سال ۷۳۵ نوشته‌اند. هر دو برادر در گنبد خانه‌ای دفن شدند که امروزه به نام بقعه شیخ احمد شهرت دارد و مجموعه‌ای بوده‌است از خانقاه و مسجد جنب آن، که همه ویران شده‌است.

در تواریخ یزد نوشته‌اند که مبارزالدین محمد بن مظفر ساباط و عمارتی از آجر پخته و کاشی تراشیده درمقبره در سال ۷۵۰ ساخت. جمعی دیگر نیز درین مقبره دفن شده بودند مانند مولانا محمود واعظ متوفی در ۷۹۸ که از فضلای عصر بود و پسرش مولانا امام الدین واعظ (که درتاریخ کمال الدین آمده) صورت قبور متعددی هم‌اکنون از زیر ویرانه‌های آنجا درآمده‌است. مؤلف تاریخ جدید یزد و به نقل ازو جامع مفیدی گوید: «که شاه شجاع آسیای ابرند آباد را برآن بقعه وقف کرده و خانقاهی بردر مزار ساخته بود و هر روز در آن خانقاه آش می‌پختند و به فقرا می‌دادند».
کاشی محراب بقعه طبق نوشته تاریخ یزد به دستور امیرمعین الدین اشرف نصب شد و جزیی از آن هم‌اکنون باقی است.

نکته اشتباهی هم در آتشکده یزدان آمده و معلوم نیست از کجا نقل شده و آن این است که گوید شیخ احمد در مزار شیخ الاسلام اعظم دفن و بقعه به نام شیخ احمد خوانده شد.
به مطلب دیگری که باید اشاره کرد این است که خرابه‌هایی که متصل به بقعه شیخ دیده می‌شود آثار مسجدی است که به مسجد خضر شهرت داشته‌است. درجامع الخیرات مسطور ست که از بناهای سید رکن الدین بوده‌است.

بازسازی بقعه
------------

این بقعه در سال ۱۳۴۶ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد و اولین مرمت ان در قرن هشتم هجری قمری صورت گرفته بود. همچنین جدیدترین مرمت این بقعه در سال ۱۳۸۶ طی یک ماه انجام شد که شامل که شامل کاهگل پشت بام، بازسازی قسمت‌های آسیب دیده دیواره‌ها، استحکام بخشی پایه‌های دیوار و احیا سقف شکاف خورده راهرو ورودی بود. گنبد آجری با رگه‌های کاشی مربع شکل، دیوارهای مزین به لاجورد با کتیبه ای از اسماء خداوند و آیات قرآنی به خط کوفی، کاشی کاری معرق محراب و مزین به سوره اخلاص و سوره اسرا آیه ۷۹ از ویژگی بقعه شیخ احمد فهادان است.

منابع
-----

1. ↑  «Magiran | روزنامه اطلاعات (1386/01/29): بازسازی بقعه شیخ احمد فهادان در یزد». *www.magiran.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۱۷.
**آرمیلوستریوم** در آیین روم باستان جشنواره ای در بزرگداشت مارس خدای جنگ بود که در ۱۹ اکتبر هر سال برگزار می‌شد. در این روز جنگ‌افزارهای سربازان به خوبی پاکیزه می‌شد و برای زمستان کنار گذاشته می‌شد. ارتش در سیرکوس ماکسیموس تجمع می‌کند، حلقه‌های گل به گردن آنها آویخته می‌شود و مورد بازبینی قرار می‌گیرند. به عنوان بخشی از فرایند پاکیزه سازی، ترامپت نواخته می‌شود. رومی‌ها به همراه سربازان و جنگ‌افزارها بر روی تپهٔ اوینتین جمع می‌شوند و با مشعل‌ها و حیوانات قربانی شان مراسم را ادامه می‌دهند. کشیش‌های رقصندهٔ مارس به نام سالی هم ممکن است در مراسم شرکت کنند.

جشنواره‌های مرتبط با خدایگان مارس، بیشتر در ماه *مارتیوس* (مارس) که نامش از روی نام همین خدا گرفته شده و در اکتبر برگزار می‌شود تا آغاز و پایان فصل لشکرکشی را بزرگ داشته باشند.

به منطقهٔ گسترده‌ای روی تپهٔ اوینتین که این مراسم برگزار می‌شد هم **آرمیلوستریوم** گفته می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  H.H. Scullard, *Festivals and Ceremonies of the Roman Republic* (Cornell University Press, 1981), p. 195.
2. ↑  Henry Nettleship (1 July 2010). *Contributions to Latin Lexicography*. Cambridge University Press. pp. 283–. ISBN 978-1-108-01272-0.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد امپراتوری روم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |



|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دربارهٔ جشنواره یا جشن مذهبی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آردور** (به انگلیسی: Ardour) یک ضبط کننده دیسک (Hard disk recorder) و یک محیط کار صوتی دیجیتال است که بر روی سکوهای ویندوز، مک‌اواس، لینوکس و بی‌اس‌دی قابل اجرا است. برنامه‌نویس اولیه این نرم‌افزار *پاول دیویس* (Paul Davis) است. این نرم‌افزار دارای پروانه عمومی همگانی گنو و یک نرم‌افزار آزاد است. آخرین نسخه این نرم‌افزار که نسخه 6.0 است در سال 2020 انتشار یافته‌است.

تاریخچه
-------

Ardour در ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۵ توسط Paul Davis با زبان سی++ و کتابخانه گرافیکی GTK+ نوشته شد. این برنامه به زبان انگلیسی موجود بوده و در سال ۲۰۱۷ نسخه ۵ آن به صورت پایدار منتشر شده‌است. Ardour اوپن‌سورس بوده و کدهای آن در گیت‌هاب موجود است. پلاگین‌ها ابزارهایی هستند که برای اضافه کردن یک یا چند قابلیت به برنامه نوشته می‌شوند. Arduor به خوبی با پلاگین‌ها کار می‌کند. از پردازش اثرات صوتی گرفته تا کنترل پویا به کمک افزونه‌ها انجام می‌شوند. آردور از LADSPA و LV2 در لینوکس استفاده می‌کند. این نرم‌افزار برای Import فایل از بیش از ۳۰ فرمت مختلف استفاده می‌کند.

کاربردها
--------

این نرم‌افزار به صورت مولتی ترک علاوه بر ساپورت vst امکان ایجاد تراک‌های تصویری و دوبله فیلمها و کلیپها را نیز دارا می‌باشد. v5.0 DAW یک نرم‌افزار آهنگسازی، صدابرداری، دوبله به صورت مولتی ترک و سکوئسر با امکانات بسیار فوق‌العاده است. این برنامه ضبط و ویرایش صدا و میکس و مسترینگ و یک استودیو کامل را ممکن می‌سازند. همچنین رایگان بودن این نرم‌افزار به محبوبیت آن افزوده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* اودسیتی
* ابلتون لایو
* اف‌ال استودیو

منابع
-----

1. ↑  "ardour - the digital audio workstation". *Ardour DAW* (به انگلیسی). Retrieved 2020-08-08.
2. ↑  «دانلود Ardour | نرم‌افزار آهنگسازی رایگان Ardour برای ویندوز، لینوکس و مک». *دانلود کار | دانلود نرم‌افزار و دانلود درایور*. 2019-01-19. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در 2020-08-08. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
3. ↑  «آهنگ سازی با برنامه استودیویی رایگان Ardour 5». *آکادمی و فروشگاه صدا و موسیقی ایران طنین*. 2017-01-30. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در 2020-08-08. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
در اخترشناسی **اخترشناسیِ پدیده‌های گذرا** (انگلیسی: Time-domain astronomy) مطالعهٔ چگونگی تغییر اجرام آسمانی با زمان است. هرجند ممکن است گفته شود که این مطالعه با نامه‌های گالیله دربارهٔ لکه‌های خورشیدی آغاز شده، اما اکنون این اصطلاح به‌ویژه به اجرام متغیر فراتر از منظومه شمسی اشاره دارد. *پدیده گذرا* ممکن است به دلیل حرکت یا تغییر در خود جسم باشد. هدف‌های متداول این پدیده ابرنواخترها، ستارگان تپنده، نواها، ستاره‌های شعله‌ور، بلیزرها و هسته‌های فعال کهکشانی هستند. مطالعات حوزه زمان نور مرئی شامل: آزمایش عدسی نوری، «HAT-South»، پان-ستارز، اسکای مپر، سیستم جستجوی خودکار تمام آسمان، واسپ، «CRTS» و در آینده‌ای نزدیک «LSST» در رصدخانه ورا روبین است.

نجوم حوزهٔ زمان *رویدادهای نجومی گذرا* را مطالعه می‌کند که اغلب توسط اخترشناسان به گذرا و همچنین انواع مختلف ستارگان متغیر، از جمله دوره‌ای، شبه تناوبی، و تغییر رفتار یا نوع، خلاصه می‌شود. دیگر دلایل تغییر زمان سیارک‌ها، ستارگان با حرکت مناسب بالا، گذر سیاره‌ها و دنباله‌دارها هستند.

*اخترشناسی پدیده‌های گذرا*، اشیاء یا پدیده‌های نجومی را مشخص می‌کند که مدت زمان نمایش آنها ممکن است از چند میلی ثانیه تا روزها، هفته‌ها یا حتی چندین سال باشد. این در تضاد با مقیاس زمانی میلیون‌ها یا میلیاردها سالی است که کهکشان‌ها و ستارگان سازنده آنها در جهان ما تکامل یافته‌اند. به‌طور منحصر به فرد، این اصطلاح برای رویدادهای خشن در اعماق آسمان، مانند ابرنواخترها، نواخترها، طغیان نواهای کوتوله، انفجارهای پرتو گاما، و رویدادهای اختلال جزر و مد، و همچنین ریزهمگرایی‌های گرانشی استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* ریزهمگرایی گرانشی
* دوتایی انفجاری

منابع
-----

1. ↑  Schmidt, Brian (20 April 2012). "Optical Transient Surveys". *Proceedings of the International Astronomical Union*. **7** (S285): 9–10. Bibcode:2012IAUS..285....9S. doi:10.1017/S1743921312000129.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Time-domain astronomy». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ فوریه ۲۰۲۳.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اخترشناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
ابرآگهی در اسچریت پرید، زوریخ
**ابرآگهی‌** (به انگلیسی: Flogo) فرمی است متشکل از حباب‌های بسیار کوچک که به طرز شگفت‌انگیزی شکلی را تشکیل می‌دهند و در آسمان شناور می‌شوند.

ابرآگهی از چه موادی تشکیل شده‌است؟
----------------------------------

سورفکتانت (ماده‌ای که نقش بسیار مهمی در بدن انسان برای ضدعفونی ریه‌ها دارد)، ترکیبات پایه‌ایِ فوم، آب و هلیوم مواد تشکیل‌دهندهٔ آن است.
ابرآگهی‌ها برای انسان و محیط‌زیست، صددرصد امن و بی‌ضرر هستند.

زمان موردنیاز برای تولید هر ابرآگهی به‌طور متوسط بین ۱۵ تا ۵۰ ثانیه است. این عدد با توجه به ابعاد ابرآگهی و ضخامت آن قابل تغییر است.

ابرآگهی‌ها می‌توانند از ۲ تا ۴۰ کیلومتر پرواز کنند، و تا ارتفاع ۱۵۰۰ متری بالا بروند. حرکت آن‌ها بسیار آهسته است؛ بنابراین، برای مدت‌زمان زیادی قابل مشاهده هستند.

در حال حاضر، دستگاه‌های تولید ابرآگهی در دو مدل ۶۰ و ۹۰ موجودند که هر کدام به‌ترتیب ابرآگهی‌هایی به بزرگی ۶۱ و ۹۱ سانتی‌متر تولید می‌کنند. بدیهی‌ست هرچه اندازهٔ ابرآگهی بزرگ‌تر باشد قابلیت نمایش جزئیات بیشتری را خواهد داشت.

تاکنون بسیاری از برندهای بزرگ در سراسر دنیا از ابرآگهی برای کمپین‌های تبلیغاتی خود استفاده کرده‌اند.

کمپانی‌های مرسدس-بنز، آئودی، ب‌ام‌و، آدیداس، رد بول، پپسی، مک‌دونالد، والت دیزنی، نینتندو، اورنج، وسترن یونیون و شرایتون از آن جمله‌اند.

منابع
-----

1. ↑  "Flogo". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2019-07-18.

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی
* فاکس‌نیوز
* تکناوِلجی
* ام‌اس‌ان‌بی‌سی

اختراع‌ها
---------

* US 6868691
* US 6321559
* US 6474091
* US 6474090

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فناوری است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**ابوالقاسم قلم‌سیاه** (زادهٔ ۱۲۹۹ در کرمان – درگذشتهٔ ۹ آذر ۱۳۸۹) فیزیک‌دان اهل ایران است.

وی در کرمان متولد شد. او پس از دبیرستان (دبیرستان ایرانشهر) در سال ۱۳۱۸ به دانشسرای عالی رفت و به تهران آمد او در آنجا شاگرد استادان چون محمود حسابی بود. او در سال ۱۳۲۲ در رشته فیزیک شیمی موفق به اخذ دانشنامه کارشناسی شد و سپس برای تدریس به شهر یزد رفت. او در آنجا ازدواج کرد. او تا سال ۱۳۳۵ در شهر یزد تدریس کرد و سپس به تهران منتقل شد و در سال ۱۳۳۹ به فرانسه اعزام شد. او در فرانسه تحصیل رشته علوم فیزیک موفق به کسب دکترا شد و در سال ۱۳۴۲ به ایران بازگشت. او در بازگشت با اینکه عضو رسمی آموزش و پرورش ایران بود با کمک عده‌ای به دانشگاه تهران انتقال یافت و به عنوان عضو پژوهشی در آنجا مشغول به خدمت شد و این همکاری تا زمان جدا شدن سازمان انرژی اتمی از دانشگاه تهران با این مؤسسه همکاری کرد. او در سال ۱۳۶۴ بازنشسته شد. ابوالقاسم قلم سیاه در نهم آذر ۱۳۸۹ از دنیا رفت.

او همچنین از مؤلفین کتاب‌های درسی ایران است و در دانشنامه بزرگ فارسی ایران به مسولیت آن با احمد بیرشک بود همکاری داشته‌است.

کتاب‌ها
-------

1. زندگینامهٔ علمی دانشوران
2. مکانیک برکلی
3. فرهنگ علم
4. مبانی رآکتورهای هسته‌ای
5. فرهنگ اندیشهٔ نو
6. فیزیک (۱) سال اول مرکز تربیت معلم
7. فیزیک دوره‌های نظری، ۶ جلد
8. مکانیک سال چهارم ریاضی فیزیک
9. اندازه‌گیری رادیواکتیویتهٔ طبیعی هوای تهران
10. حفاظت رادیولوژیکی محیط زیست

منابع
-----

برداشتی آزاد از مصاحبه اسفندیار معتمدی با ابوالقاسم قلم‌سیاه
**ادوین لندسر** (انگلیسی: Edwin Landseer; ۷ مارس ۱۸۰۲ – ۱ اکتبر ۱۸۷۳) نقاش، و مجسمه‌ساز اهل پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند بود. وی همچنین برندهٔ جوایزی همچون پور لی میریت شده‌است. عمده شهرت وی بیشتر به خاطر نقاشی‌هایش از حیوانات و به ویژه اسب‌ها، سگ‌ها و گوزن‌ها می‌باشد. یکی از مهمترین و مشهورترین آثار وی، مجسمه‌های شیر، واقع در میدان ترافالگار می‌باشد.

زندگی
-----

لندسر در لندن متولد شد. پدر وی یک حکاک با نام جان لندسر بود. او از همان دوران خردسالی یک کودک نابغه بود و تحت تاثیر چند هنرمند، از جمله پدرش و بنجامین رابرت هیدون، نقاش تاریخ معاصر، تشویق شد تا به تحقیق در زمینهٔ شناخت، بررسی عضلات و ساختار اسکلتی حیوانات بپردازد. پس از آن زندگی لندسر با آکادمی سلطنتی هنر عجین گردید، همان جایی که وی از سن ۱۳ سالگی و در سال ۱۸۱۵، آثار خود را در آنجا به نمایش گذاشت. هنگامی که ۲۴ سال داشت، به عنوان عضو پیوسته برگزیده گردید و ۵ سال بعد و در سال ۱۸۳۱، به عنوان یک فرد آکادمیک شناخته گردید. در سال ۱۸۵۰ لندسر به عنوان شوالیه دست یافت و در سال ۱۸۶۶، پیشنهاد شرکت در انتخابات ریاست جمهوری را نپذیرفت. لندسر از دههٔ ۳۰ زندگی‌اش به بعد، دچار حملات عصبی می‌گردید و برای باقی عمرش دچار رنج بسیاری گردید که برگرفته از مالیخولیا، افسردگی و پریشانی بودند. اغلب اوقات این بیماری‌ها با مصرف الکل و مواد مخدر تشدید می‌گردیدند. در چند سال مانده به پایان زندگی این هنرمند، ثبات ذهنی و روحی او پایدار نبود و بنا بر درخواست خانواده‌اش در سال ۱۸۷۲، اعلام گردید که وی دیوانه است.

نگارخانه
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

جستارهای وابسته
---------------

* انیمالیر

منابع
-----

1. ↑  *A Victorian Salon: Paintings from the Russell-Cotes Art Gallery and Museum*. Russell-Cotes Art Gallery in association with Lundl Humphries. 1999. ISBN 0-85331-748-8.
2. ↑  Ormond, *Monarch* 125

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Edwin Landseer». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

* درگاه هنر
* درگاه زندگی‌نامه

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ادوین لندسر موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
	+ 2
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* استرالیا
* هلند
* لهستان

 |
| نگارخانه‌های هنری و موزه‌ها | 
* اوکلند
* استرالیای جنوبی
	+ 2
* ویکتوریا
* تی پاپا (نیوزیلند)

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* تصویرسازان فنی
	+ 2
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |
**عمادالدین احمد بن علی** — معروف به ابن‌مشطوب —، یکی از فرمانداران و کارگزاران ایوبیان در شام که جنگ صلیبی پنجم، دسیسه‌ای در سپاه ایوبی به راه انداخت تا الکامل را از حکومت خلع و برادرش فائز را جانشین وی سازد. اکثر فرماندهان کُرد سپاه به عمادالدین پیوستند و رسیدن این خبر به الکامل موجب نگرانی وی گردید و ناامیدانه به فکر فرار به یمن افتاد اما رسیدن خبر نزدیکی سپاه سبب شد تا در ۵ فوریه ۱۲۱۹ م به سمت جنوب شرق و قریهٔ اشموم طناح عقب‌نشینی کند که منجر به سقوط عادلیه شد. با این حال در این هنگام که با فرار الکامل و سقوط عادلیه و محاصرهٔ دمیاط وضعیت وخیمی ایجاد شده بود، المعظم عیسی دعوت مصریان را اجابت نموده و عازم مصر گردید. با حضور وی، الکامل مجدداً روحیهٔ خود را بازیافته و توانست با کمک برادرش، ابن‌مشطوب را شکست و تبعید نماید. فائز نیز به سنجار تبعید شده تا مبادا شورشی علیه الکامل و المعظم به راه بیندازد.

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  جایی که پسرش، مسعود حکومت می‌کرد.

پانویس
------

1. ↑  طقوش، *دولت ایوبیان*، ۲۸۱.
2. ↑  Runciman, *A History of the Crusades*, 277.

منابع
-----

* طقوش، محمد سهیل (۱۳۸۰). *دولت ایوبیان*. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. شابک ۸-۱-۹۳۹۰۶-۹۴۴ مقدار `|شابک=` را بررسی کنید: checksum (کمک).

* Runciman, Steven (1989). *A History of the Crusades: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100–1187* (به انگلیسی). Vol. ۲. Cambridge University Press.
**ابوالقاسم علی بن محمد بن حسین بن عمرو نزل آبادی**  (۵ هجری قمری / ۱۱ میلادی) دهقان ثروتمندی از سبزوار بود که به سبب تأسیس چهار مدرسه از مذاهب گوناگون مشهور است.

ابوالقاسم و پدرش پیرو ابن ابی‌طیب بودند و این نشان از گرایش او به تشیع است. تبارش از سمت مادر به آل میکال می‌رسید. او نمایندهٔ ابونصر منصور بن رامش، رئیس نیشابور، در سبزوار بود. چهار مدرسه‌ای که در سبزوار تآسیس کرد، یکی برای شافعیان بود، یکی برای حنفیان، یکی برای کرامیان و دیگری برای شیعیان. مدرسه‌سازی در خراسان کار شاقی محسوب نمی‌شد و کسان دیگری هم یک قرن قبل از او در خراسان مدرسه ساخته بودند. اهمیت کار او در اینجاست که او نخستین کسی بود که برای بیش از یک مذهب، مدرسه ساخت؛ دیگران صرفاً برای مذهب خود مدرسه می‌ساختند. این اقدام غیرمعمول موجب شد سلطان محمود غزنوی او را به غزنی فرا بخواند و ملامت کند که «چرا یک مذهب را که معتقد تو است، نصرت نکنی و ائمهٔ آن طائفه را مدرسه بنا ننهی؟» در آن زمان درگیری‌های شدیدی بین مذاهب در خراسان رخ می‌داد و این اقدام او سرمشقی شد برای حاکمان بعدی که از راه ساختن مدرسه و مداراجویی از شدت درگیری‌ها بین مذاهب بکاهند.

منابع
-----

1. ↑  ابوالفضل خطیبی. «ابوالقاسم علی بن محمد بن حسین بن عمرو». *دائرةالمعارف بزرگ اسلامی*.
2. ↑  R. W. Bulliet. "ABU'L-QĀSEM ʿALĪ B. MOḤAMMAD". *Encyclopaedia Iranica* (به انگلیسی).
**سید جمال الدین احمد بن علی بن حسین حسنی حسینی** (۷۴۷–۸۲۸ ه‍.ق) از مورخان و نسب شناسان شیعی است که به **ابن عنبه** شهره است. وی از سادات علوی است و از طریق پدر به حسن مجتبی و از طریق مادر به حسین بن علی متصل است. وی را به جهت قرار گرفتن عنبة اصغر در اعقابش، ابن عنبه خوانده‌اند. با این وجود برخی وی را به اشتباه ابن عتبه و ابن عقبه نیز خوانده‌اند. با وجود آنکه مذهب وی محل تردید قرار گرفته‌است، اما گروهی امامی بودنش را پذیرفته و تنها در زیدی یا غیر زیدی بودنش تردید کرده‌اند.

اساتید
------

وی در نزد ابوعبدالله محمد بن قاسم بن معیه دیباجی (د ۷۷۶ق/ ۱۳۷۴م)، نسب‌شناسی آموخت. او همچنین از طریق ابن معیه از علامه حلی نقل روایت می‌کند.

آثار
----

تمام آثار منسوب به ابن عنبه، مربوط به نسب‌شناسی است. مهمترین اثرش عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب است که در علم نسب‌شناسی، اهمیت بسیار زیادی دارد. وی این کتاب را در سه مرحله جدا از هم به نگارش درآورده است. کتاب دیگر وی الفصول الفخریة فی اصول البریة است که به زبان فارسی به نگارش درآمده است. در این کتاب تبار آدم تا نوح به اختصار بیان شده‌است. دیگر آثار وی بحرالانساب فی نسب بنی هاشم (به عربی)، التحفة الجمالیة فی انساب الطالبیة (به فارسی) و رسالة فی اصول شجرة السادة آل ابی علوی است.

پانویس
------

1. 1 2 3  «دانشنامه بزرگ اسلامی - مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی - کتابخانه مدرسه فقاهت». *lib.eshia.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۰۶.
2. ↑  «تاریخ اسلام در آینه پژوهش - مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) - کتابخانه مدرسه فقاهت». *lib.eshia.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۰۶.
سنجاب خاکستری شرقی (*Sciurus carolinensis*) خشک
**آشیانه سنجاب** (به انگلیسی: Drey)، لانه سنجاب درختی، سنجاب پرنده یا پوسوم دم‌حلقه‌ای است. آشیانه‌های سنجاب معمولاً از شاخه‌ها، برگ‌های خشک و علف ساخته می‌شوند و معمولاً در شاخک‌های یک درخت بلند جمع می‌شوند. آنها گاهی به عنوان «لانه‌های خشک» نامیده می‌شوند تا آنها را از «لانه‌های حفره سنجاب» (همچنین «لانه» نامیده می‌شود) تشخیص دهند. در مناطق معتدل، آشیانه‌های سنجاب در پاییز بسیار بیشتر قابل دیدن هستند، زمانی که ریزش برگ لانه‌های جدیدی را نشان می‌دهد که تابستان پیش یا در اوایل پاییز ساخته شده‌اند.

Two tree squirrels rest side-by-side in the entrance of a drey, tails hanging out. دو سنجاب در ورودی یک آشیانه سنجاب
یک مکان مورد علاقه برای خشک کردن فاق درخت در حدود ۹–۱۳ متر بالاتر از سطح زمین است. سنجاب‌ها همچنین ممکن است در اتاق زیرشیروانی یا دیوارهای بیرونی ساختمان‌ها لانه کنند، جایی که خشک شدن ممکن است به عنوان یک خطر آتش‌سوزی در نظر گرفته شود، زیرا برخی از سنجاب‌ها عادت دارند که کابل‌های برق را بجوند. در زمان‌های دیگر، سنجاب‌ها ممکن است در یک لانه درخت دائمی توخالی در یک تنه یا شاخه بزرگ زندگی کنند.

منابع
-----

1. ↑  Bader, J.C.; Van Helden, B.E.; Close, P.G.; Speldewinde, P.C.; Comer, S.J. (12 June 2019). "Sheoak Woodlands: A Newly Identified Habitat for Western Ringtail Possums". *The Journal of Wildlife Management*. **83** (5): 1254–1260. doi:10.1002/jwmg.21686.
2. ↑  Lawniczak, M. (2002)."Sciurus carolinensis", Animal Diversity Web.
اورانگوتان بورنئویی (*Pongo pygmaeus*) در آشیانه خود
**آشیانه‌سازی در نخستی‌ها** به رفتار آشیانه‌سازی توسط خیس‌بینیان موجود (لمورها و لوریوسوئیدها) و میمون‌های انسان‌نما (انسان، شامپانزه، گوریل و اورانگوتان) گفته می‌شود. خیس‌بینیان آشیانه‌هایی برای خانواده‌های خوابیده و بزرگ می‌سازد. میمون‌های انسان‌نما برای خواب شبانه و در برخی گونه‌ها برای خواب روزانه آشیانه می‌سازند. آشیانه‌سازی توسط میمون‌های انسان‌نما توسط نوزادانی که مادر و دیگر افراد گروه را تماشا می‌کنند، یادمی‌گیرند و به جای معماری جانوران، استفاده از ابزار در نظر گرفته می‌شود. میمون‌های جهان قدیم و میمون میمون‌های جهان جدید آشیانه نمی‌سازند. گمان می‌رود که یک پیشرفت تکاملی عمده در توانایی‌های شناختی میمون‌های انسان‌نما ممکن است ابتدا به دلیل توسعه رفتار آشیانه‌سازی رخ داده باشد و اینکه گذار از آشیانه‌سازی به خواب روی زمین منجر به «تغییرهایی در کیفیت و کمیت» شده باشد. خواب انسان‌ها، که به نوبه خود ممکن است مهارت‌های بقای بیداری را از طریق آماده‌سازی افزایش دهد، خلاقیت و نوآوری را ارتقا داده و به تثبیت خاطرات رویه‌ای کمک کند.

 آشیانه شبانه گوریل

منابع
-----

1. ↑  Coolidge, Frank L.; Wyn, Thomas (2006). "The effects of the tree-to-ground sleep transition in the evolution of cognition in early Homo" (PDF). *Before Farming*. **2006** (4): Article 11, pp. 11–18. doi:10.3828/bfarm.2006.4.11. Archived from the original (PDF) on 19 March 2012. Retrieved 6 July 2011.
**ابوالفرج (یا ابوالفتوح) احمد بن محمد همدانی**، ملقب به **نجم‌الدین** و **ابن صلاح**، منجم، پزشک و ریاضی‌دان ایرانی‌است که در سدهٔ پنجم و ششم هجری زیسته‌است.

وی ایرانی‌تبار و اهل همدان (و به روایتی اهل سمیساط در عراق) بود. علوم مقدماتی را در ایران فراگرفت، سپس به بغداد رفت و به آموختن دانش‌های گوناگون پرداخت، و از محضر درس استادانی چون ابوالحکم مغربی اندلسی بهره جست.

ابن صلاح به دعوت حسام‌الدین تیمورتاش ارتقی، امیر ماردین به آن دیار رفت و پزشک دربار او شد. به روایتی وی در ماردین کتابخانه‌ای گشود. پس از مدتی به موصل رفت و نورالدین محمود پسر عمادالدین زنگی او را پذیرا شد. سپس رهسپار دمشق گردید و تا پایان عمرش در آن سامان زیست.

«*فی کیفیَّة تسطیح الکُری*»، و «*ایضاح البرهان علی حساب الخَطَأَیْن*» از آثار اوست.

وفات او به سال ۵۴۰ (به روایتی ۵۴۸) هجری رخ‌داد.

منابع
-----

* حقیقت، عبدالرفیع، *تاریخ نهضت‌های فکری ایرانیان: از قرن چهارم تا پایان قرن ششم هجری (از ظهور رودکی تا شهادت سهروردی)*، بخش دوم، صفحهٔ ۷۶۷ و ۷۶۸، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، چاپ اول، آذر ۱۳۵۷.
* دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (دبا) فارسی، جلد چهارم، مقالهٔ شمارهٔ ۱۴۱۶. نشانی اینترنتی.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک فیلسوف است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**ابوالعباس احمد بن محمدبن سهل بن عطاء ابن عطا اَدمی** (اَدَمی نسبت به اَدیم است به معنی چرم) عارف و شاعر قرن سوم هجری قمری است. او متولد آمل و از شاگردان ابراهیم مارستانی بود. به جنید پیوست اما پس از چندی از وی گسست و بر پاره‌ای گفتارهای استادش، از آن جمله برتری توانگران بر تهیدستان و مسئلهٔ خواطر خرده گرفت. در آخرین محاکمهٔ حلاٌج به دفاع از وی برخاست. این جانبداری سبب گردید که حلاٌج در میان صوفیان از بسیاری اتهام‌ها تبرئه گردد. وی نیز به فرمان حامدبن عباس وزیر مقتدر عباسی کشته شد. ابن عطا قریحهٔ شعری نیز داشت. بعضی کتاب‌های صوفیه از جمله کتاب‌های «اللمع» ابونصر سراج اشعار جالبی از وی نقل کرده‌اند. ابن عطا تفسیر رمزی بر قرآن نوشت.

تألیف
-----

* تفسیر قرآن
* کتاب شعر

  

**سخنان ابن عطا قدس الله روحه العزیز**

در این مجموعه   برخی از سخنان زیبای این عارف شوریده را از زبان عارف بزرگ و نامی ایران  شیخ فریدالدین عطار نیشابوری که در  کتاب تذکرة الاولیاء ذکر شده است ، بیان می کنیم :

و گفت: هر که به چیزی دون خدای ساکن شود بلاء او در آن چیز بود و گفت: صحیح‌ترین عقلها عقلی است که موافق توفیق بود و بدترین طاعات طاعتی است که ازعجب خیزد وبهترین گناهها گناهی که از پس آن توبه درآید.

وگفت: هر که اول مدخل او بهمت بود به خدای رسد و هر که اول مدخل او بارادت بود به آخرت رسد و هر که را اول مدخل او به آرزو بود به دنیا رسد.

و گفت: هرچه بنده را از آخرت باز دارد آن دنیا بود و بعضی را دنیاسرائی بود و بعضی را تجارتی و بعضی را عزی و غلبهٔ و بعضی را علمی و مفاخرتی به علم و بعضی را مجلسی مختلفی و بعضی را نفسی و شهوتی همت هر یکی از خلق به حد خویش بسته‌اند که درآن‌اند.

و گفت: قوت منافق خوردن و آشامیدن بود و قوت مومن ذکر دو جهد بود.

و گفت: هر کرا از ادب محروم گردانیدند از همه خیراتش محروم گردانیدند.

و گفت: هلاکت اولیاء به لحظات قلوبست و هلاکت عارفان به خطرات اشارات و هلاکت موحدان باشارت حقیقت.

و گفت: ادنی منازل مرسلان اعلی مراتب شهداست وادنی منازل شهدا اعلی منازل صلحا و ادنی منازل صلحا اعلی منازل مومنان.

و گفت: خدای را بندگانند که اتصال ایشان به حق درست شود و چشمهاء ایشان تا ابد بدو روشن بود ایشان را حیوة نبود الا بدو و به سبب اتصال ایشان بدو و دلهاء ایشان را بصفاء یقین نظر دایم بود بدو که حیوة ایشان بحیوة او موصول بود لاجرمایشان را تا ابد مرگ نبود.

و گفت: عقل آلت عبودیت است نه اشراف بر ربوبیت.

منبع : وبلاگ اشعار عرفاتی شعرای بزرگ

منابع
-----

* کتاب: اثرآفرینان.
* ابوالعباس احمن بن محمد بن سهل بن عطاء
* راسخون: ابواعباس احمد ابن عطا آدمی
* عطا عارف ایرانی
* طبقات الصوفیه هروی (۳۶۰–۳۵۷).

1. ↑  تاریخ ایران و بغداد
اثر پوئیه - Pouillet
--------------------

در فیزیک و مهندسی شیمی اثر Pouillet به واکنش گرما زایی اشاره دارد که در هنگام اضافه شدن یک مایع به پودر، رخ می دهد. به بیان دیگر، گرمای تولید شده به علت واکنش شیمیایی رخ داده نیست بلکه به دلیل اتصال و چسبندگی مایع به سطح ذرات می باشد.

اثر  Pouillet برای اولین بار در سال 1802 توسط لزلی مشاهده شد. او به این موضوع اشاره کرد که گرما هنگامی ایجاد شد که خاک اره خشک با آب مرطوب گردید. پس از آن، کلود پوئیه این پدیده را در سال 1822 توصیف کرد که  در فرانسه و در جاهای دیگر به اثر پوئیه معروف شد.

اثر منفی پوئیه - Pouillet
-------------------------

در شرایط خاص، امکان ایجاد اثر منفی پوئیه وجود دارد. به عبارت دیگر، گرما می تواند به جای آزاد شدن، جذب شود. G. Schwalbe نشان داد که در خصوص آب زیر 4 درجه سانتیگراد، دمای سیستم کاهش می یابد. جوزف ملور استدلال کرد که این موضوع به دلیل ضریب انبساط حرارتی منفی آب بین 0 تا 4 درجه سانتیگراد می باشد. با تغییر دما ΔT که به صورت زیر محاسبه می شود:

{\displaystyle \bigtriangleup T=((\alpha \times T)/(CP\times D))\times \bigtriangleup P}

  

در این فرمول α ضریب انبساط حرارتی، CP گرمای ویژه، D وزن مخصوص و ΔP فشار اعمال شده ناشی از اضافه شدن مایع می باشد. طبق این فرمول، انتظار می رود هر مایعی با ضریب انبساط حرارتی منفی، افت دما را نشان دهد.

کاربرد:
-------

* اندازه گیری کمی تابش خورشیدی که به زمین می رسد.

* محاسبه توان مصرفی و کنترل دما در سیم های الکترونیکی

* محاسبه توان مصرفی مقاومت ها در دستگاه های الکترونیکی

منابع:
------


1. ↑  "Pouillet effect". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2023-03-19.
SSL logoSSL logo
**آزمایشگاه علوم فضایی** (به انگلیسی: Space Sciences Laboratory); (SSL)، یک واحد تحقیقاتی سازمان یافته وابسته به دانشگاه کالیفرنیا، برکلی است. این واحد آزمایشگاهی تحقیقاتی در برکلی هیلز در سمت بالای محوطهٔ دانشگاه قرار گرفته‌است. این آزمایشگاه تاکنون پروژه‌هایی را در زمینه‌های مختلف علوم فضایی توسعه داده و هنوز ادامه می‌دهد.

پروژه‌های در حال اجرا
---------------------

*آزمایشگاه علوم فضایی* ایجاد و توسعه پروژهٔ ستی در خانه؛ که پیشبرد کاربرد رایانه توزیع شده به علوم فضایی است را ایجاد و توسعه داده و به نگهداری آن ادامه می‌دهد.

این آزمایشگاه پروژه‌های مرتبط به غبار ستاره در خانه (Stardust @ home) و زیرساخت باز برکلی برای رایانش تحت شبکه (BOINC)؛ که یک پروژهٔ دانشوری شهروندی استرا، ایجاد کرده‌است.

*آزمایشگاه علوم فضایی* مقر گروه پژوهشی فیزیک فضایی است که تحقیقات فیزیک پلاسما را انجام می‌دهد.

این آزمایشگاه ماموریت‌های زیادی را برای ماهواره‌ها طرح و ایجاد کرده و به عنوان یک ایستگاه زمینی برای این ماموریت‌ها نیز ایفای نقش می‌کند. برخی از ماهواره‌های توسعه‌یافته توسط این آزمایشگاه:

* ماهوارهٔ اسپکتروسکوپی خورشیدی انرژی خورشیدی روان رامتی (RHESSI)
* تاریخچه زمان و رویدادها و تعاملات کلان (THEMIS) ماهواره‌های ماهواره ای (THEMIS)
* فایرفاکس سریع فایرفور (FAST)
* اسپکترومتر پلاسما بین ستاره‌ای داغ (CHIPSat)
* کاوشگر فرابنفش بسیار دور (EUVE)
* تداخل فضایی مادون قرمز (ISI)
* این مرکز آموزش علوم را از طریق مرکز آموزش علوم (CSE) انجام می‌دهد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Space Sciences Laboratory». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۹.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آستین وایت** (به انگلیسی: **Austin White**) (زاده ۲ اوت ۱۹۹۷) کشتی‌گیر حرفه‌ای اهل ایالات متحده است که در حال حاضر با کمپانی دبلیودبلیوئی قرارداد بسته‌است؛ جایی که در برند راو با نام رینگی **آستین تئوری** (به انگلیسی: **Austin Theory**) فعالیت می‌کند.

اوایل زندگی
-----------

آستین وایت در ۲ اوت سال ۱۹۹۷ در مک دنوی جورجیا به دنیا آمد. او در سال ۲۰۱۵، در مسابقه بدنسازان NPC جورجیا اول شد.

دوران کشتی حرفه‌ای
------------------

وی در رویال رامبل ۲۰۲۱ حضور داشت و به عنوان شماره ۳ وارد شد و ۲۲ دقیقه در مسابقه حضور داشت تا اینکه سرانجام توسط ای‌جی استایلز حذف شد. شب بعد در راو، تئوری در مقابل کوین اونز برای حضور در مسابقه اتاق حذفی الیمینیشن چیمبر (۲۰۲۱) قرار گرفت که از آن مسابقه پیروز بیرون آمد.

او همچنین در می ۲۰۲۲ قهرمان کمربند یونایتد استیت شد. اما پس از شروع مدیریت تریپل اچ دچار افت شد و کمربند را به بابی لشلی واگذار کرد. از جایی که تئوری مستر مانی این د بنک بود سعی کرد کیفش را روی قهرمان یونایتد استیتس یعنی ست رالینز کش کند و تایتلش را پس بگیرد اما نتیجهی این کش کردن ناموفق بود. پس از آن استین تئوری تبدیل به یک کاراکتر منفور یا هیل شد و در سروایور سریز ۲۰۲۲ یک مسابقهٔ تریپل ترت بین آستین و ست رالینز و بابی لشلی رخ داد که در این مسابقه تئوری برنده شد و تایتل خود را پس گرفت.

منابع
-----

1. 1 2 3 4  "Austin Theory". Cagematch. Retrieved 27 June 2018.
2. ↑
3. ↑  Torres, Maria (16 July 2015). "Mr. Teenage Georgia: Local teens bring home bodybuilding, physique titles". Henry Daily Herald. Retrieved 27 June 2018.
4. ↑  Brookhouse, Brent (November 23, 2021). "WWE Raw results, recap, grades: Austin Theory revealed as egg thief, awarded WWE title shot against Big E". *CBS Sports*. Archived from the original on 23 November 2021. Retrieved November 28, 2021.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آستین تئوری موجود است. |

* Austin Theory در توییتر
* نمایهٔ آستین تئوری در WWE.com
* Austin Theory's profile at Cagematch.net, Wrestlingdata.com, Internet Wrestling Database
* Austin White در IMDb
پرچم اتحاد مقدس که در کشتی جان اتریشی افراشته شده بود.
**اتحاد مقدس** (به لاتین: Liga Sancta) ،(به اسپانیایی: Liga Santa) ،(به ایتالیایی: Lega Santa) ارتش دریایی کشورهای کاتولیک حاشیه مدیترانه به جز امپراتوری روم و فرانسه بود که در ۲۵ می ۱۵۷۱ میلادی به دستور پاپ پیوس پنجم و به منظور مبارزه با سلطهٔ امپراتوری عثمانی بر ساحل شرقی مدیترانه تشکیل شد. اعضای این اتحاد به شرح زیر بودند:

* ایالات پاپی تحت فرمان پیوس پنجم
* پادشاهی اسپانیا تحت فرمان فیلیپ دوم (به انضمام ناپل و سیسیل)
* جمهوری ونیز
* جمهوری جنوا
* شوالیه‌های مالت
* دوک‌نشین توسکانی و شوالیه‌های سنت استفان
* دوک نشین سوی
* دوک نشین اوربانو
* دوک‌نشین پارما

این متحدان در مجموع ۲۰۰ گالی، ۱۰۰ عدد انواع دیگر کشتی، ۵۰۰۰۰۰ پیاده‌نظام، ۴۵۰۰ سواره نظام و تعداد زیادی توپخانه را تا ۱ آوریل برای نبرد گرد آوردند. جان اتریشی برادر نامشروع فیلیپ دوم اسپانیا به عنوان فرمانده این اتحاد بود.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Holy League (1571)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

1. ↑  "Battle of Lepanto (1571)". *Encyclopædia Britannica*. Retrieved 8 October 2013.

* درگاه جنگ
* درگاه تاریخ

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد تاریخ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد جنگی در تاریخ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آلاریک یکم** (Alaric I) (زادهٔ ۳۷۰ - درگذشتهٔ ۴۱۰) پادشاه ویزیگوت‌ها از ۳۹۵ تا ۴۱۰ بود. او نخستین فاتح ژرمنی رم محسوب می‌شود و حملهٔ او به این شهر در ۴۱۰ سرآغازی بود بر شروع زوال امپراتوری روم غربی.

زندگی‌نامه
----------

آلاریک یکم در حدود ۳۷۰ در جزیره پئوچه در دلتای دانوب در رومانی امروزی زاده شد. پس از آنکه در ۳۹۵ به پادشاهی ویزیگوت‌ها رسید به یونان حمله کرد اما سرانجام پس از رویارویی با فلاویوس استیلیکو، فرماندهٔ قدرتمند سپاهیان روم غربی مجبور به عقب‌نشینی شد. او سپس در ۴۰۱ به ایتالیا یورش برد تا اینکه بار دیگر در ۴۰۲ از نیروهای استیلیکو در پولنتیا شکست خورد.

آلاریک طی توافقی با هونوریوس، امپراتور روم غربی پذیرفت تا به عنوان متحد او علیه آرکادیوس، امپراتور روم شرقی وارد جنگ شود. اما وقتی هونوریوس در پرداخت مبلغ توافق‌شده بین آن دو تعلل کرد، آلاریک به تلافی رم را به محاصرهٔ خود درآورد و پس از فتح آن در ۴۱۰ به غارت کامل شهر پرداخت.

آلاریک سپس در همان سال به منظور فتح آفریقا به سوی سیسیل لشکر کشید اما در کورنتزا درگذشت.

آرامگاه
-------

گوت‌های غربی (ویزیگوت‌ها) که قومی وحشی به‌شمار می‌آمدند به شهر رم حمله کردند. رئیس تندخوی آنها آلاریک قصد آن را نداشت که شهر را تصرف کند و می‌خواست که امپراتور روم مردان او را به سربازی اجیر کند و به آنان زمین بدهد. امپراتور قول‌هایی داد اما به آنها وفا نکرد. سرانجام گوت‌های غربی شهر رم را گرفتند. کمی بعد آلاریک مرد.
سرکردگان قوم آلاریک اسیران رومی را واداشتند تا مسیر یک رودخانه کوچک کوهستانی را عوض کنند. سپس در بستر قدیم رودخانه گوری برای آلاریک و گنجینه‌اش کندند. سپس از آن را با سنگ پوشاندند و رودخانه را به بستر قدیمش بازگرداندند. سرکردگان با اینکار خود می‌خواستند که هیچ‌کس نداند آلاریک در کجا به خاک سپرده شده‌است. پس از انجام گرفتن کار، اسیران را کشتند. رودخانه سده‌هاست که راز خود را نگه داشته‌است.

منابع
-----

1. ↑  موریس پارکر، برتا: فرهنگنامه پارکر، جلد اول. تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی با همکاری مؤسسه انتشارات فرانکلین. ترجمه و تنظیم و نگارش زیر نظر رضا اقصی. چاپ اول ۱۳۴۶.

* David Crystal (1995), *The Cambridge Biographical Encyclopedia* (به انگلیسی) (Second edition ed.), Cambridge University Press, p. p.15 `{{citation}}`: `|edition=` has extra text (help); `|صفحه=` has extra text (help)
* David Crystal (1996), *The Cambridge Biographical Dictionary* (به انگلیسی) (First edition ed.), Cambridge University Press, p. p.8 `{{citation}}`: `|edition=` has extra text (help); `|صفحه=` has extra text (help)


| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* کرواسی
* هلند
* لهستان

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
دکتر **ابوالقاسم اخوتیان** متخصص جراحی عمومی و نماینده حوزه انتخابیه مازندران در مجلس شورای اسلامی بود

زندگی‌نامه
----------

دکتر ابوالقاسم اخوتیان فرزند محمدعلی در سال ۱۳۰۶ در ساری متولد شد و در رشته جراحی عمومی و بیماری‌های عفونی تخصص پزشکی گرفت. او مدت شش ماه نیز در سال ۱۳۵۵ مسئولیت بیمارستان قلب ساری را بر عهده داشت. در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی در حوزه انتخابی ساری از مجموع ۷۱۹۴۹ رآی مأخوذه، توانست با کسب ۳۶۷۷۷ رآی معادل ۵۱/۱ درصد آرا وارد مجلس شود. روز سه شنبه بیست و سوم دیماه ۱۳۵۹ دکتر اخوتیان نخستین نطق پیش از دستور خود را ایراد کرد. او به لحاظ سیاسی در مجلس اول در طیف جریانات ملی-مذهبی قرار داشت. اخوتیان پس از اتمام دوره اول مجلس شورای اسلامی، فعالیت‌های سیاسی را کنار گذاشت و به فعالیت‌های حرفه‌ای پزشکی ادامه داد تا این که اوایل دهه ۸۰ بر اثر ابتلا به بیماری قند، دوره نقاهت را در منزل گذراند. در شامگاه روز شنبه ۸ آذرماه ۱۳۹۳ بعد از سال‌ها تحمل بیماری قند در منزل خود در شهرستان ساری درگذشت.

بن مایه
-------

1. ↑  «مازندنومه :نماینده مردم ساری در اولین دوره مجلس شورای اسلامی درگذشت».

* مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد نماینده مجلس شورای اسلامی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**آرکایو** (به انگلیسی: Archive) نام گروه موسیقی انگلیسی است که در لندن شکل گرفت. آرکایو در سبک‌های مختلفی از جمله تریپ هاپ و پراگرسیو راک کار می‌کنددر طول هجده سال فعالیت، آرکایو ۹ آلبوم منتشر کرده و موفقیت چشمگیری در اروپا داشته‌است. این در حالی است که آرکایو در انگلستان گروه نسبتاً ناشناخته و مهجوری است.

از چندین ترانه آرکایو به عنوان موسیقی متن فیلم‌های اکثراً فرانسوی استفاده شده‌است. موسیقی متن فیلم ***میشل وایانت***. که فیلمی در مورد مسابقات اتوموبیل رانی می‌باشد در سال ۲۰۰۳ توسط گروه آرکایو نوشته و اجرا شده‌است. ترانه‌های متن این فیلم تحت آلبومی با نام ***میشل وایانت*** انتشار یافته‌است

اعضا
----

Danny Griffiths

Darius Keeler

Dave Pen

Pollard Berrier

Maria Q

Jonathan Noyce

Rosko John

Steve Harris

Steve Davis

آلبومها
-------

Londinium

Take My Head

You All Look the Same to Me

Michel Vaillant

Noise

Lights

Controlling Crowds Part I-III

Controlling Crowds – Part IV

With Us Until You're Dead 2012

Archive - Axiom 2014

Archive - Restriction

The False Foundation

Archive - 25

منابع
-----

1. ↑   ویکی‌پدیای انگلیسی
2. ↑   ویکی‌پدیای فرانسوی
3. ↑
4. ↑
5. ↑   بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها

پیوند به بیرون
--------------

* سایت رسمی
* آرکایو در مای اسپیس
مقبره شیخ حسین الهی طالقانی
**مقبره شیخ (پیر) حسین الهی** مشهور به **جد بزرگوار** در شهرستان طالقان، دهستان بالا طالقان، مرکز روستای دیزان واقع شده است. این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۰۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. گفته می‌شود شیخ پیر حسین الهی طالقانی از عارفان و فقیهان عصر خود بوده و مریدان زیادی داشته‌ است. مردمان ناحیه بر این باورند که او جد سادات روستای دیزان طالقان است. برخی نیز از او با عنوان امامزاده حسین یاد می‌کنند که با چهار واسطه به سجاد (علی ابن حسین-امام چهارم شیعیان) نسب می‌رساند. با توجّه به شواهد و مدارک به دست آمده از جمله سنگ قبر موجود، برآورد شده است که قدمت این مقبره به سده دهم و یازدهم تعلّق دارد.

مشخصات بنا
----------

نمای داخلی بنا عبارت از شش طاق‌نما است که در داخل اضلاع شش‌گانه احداث شده و دارای طاق جناغی می‌باشد. در ورودی بنا نیز که در داخل ضلع جنوبی بنا احداث شده درگاه کوچکی است که امکان ورود و خروج را فراهم می‌نماید. در داخل بقعه قبری وجود دارد که روی آن صندوق چوبی به عنوان معجر قرار داده شده است.

جستارهای وابسته
---------------

* آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
2. ↑  پازوکی‌طرودی، ناصر (۱۳۸۳). *آثار تاریخی طالقان (جغرافیای تاریخی و معرفی محوطه‌های باستانی و بناهای تاریخی - فرهنگی)*. اداره کل میراث فرهنگی استان تهران. شابک ۹۷۸۹۶۴۷۴۸۳۹۲۶.
**آرامگاه شاهرکن عالم** (اردو: *مقبره شاه رکن عالم*) واقع در مولتان، پاکستان، مقبره صوفی رکن الدین ابوالفتح است. این مکان مقدس یادمان اولین نمونه از معماری تغلق‌شاهیان در نظر گرفته می‌شود و یکی از چشمگیرترین زیارتگاه‌های شبه قاره هند به‌شمار می‌آید. این آرامگاه بیش از ۱۰۰۰۰۰ زائر را سالانه در گردهمایی *عرس* که بزرگداشت مرگ رکن‌الدین است، جذب می‌کند.

محل
---

این مقبره در شهر باستانی مولتان، در مرکز پاکستان واقع شده‌است. این مقبره در لبه شمال غربی قلعه مولتان قرار دارد.

تاریخ
-----

این مقبره بین سالهای ۱۳۲۰ و ۱۳۲۴ میلادی توسط غیاث الدین تغلق به سبک معماری قبل از امپراتوری گورکانی ساخته شده‌است. این مقبره اولین نمونه از معماری تغلق در نظر گرفته شده‌است و قدمت بناهای تاریخی طغلوق در دهلی را دارد.

این مقبره زمانی ساخته شد که غیاث الدین به عنوان فرماندار دیپالپور حکومت می‌کرد و احتمالاً قصد داشت به عنوان مقبره ای برای خودش باشد قبل از اینکه او به امپراتور سلطان‌نشین دهلی تبدیل شود. رکن عالم در ابتدا در حرم بهاالدین زکریا به خاک سپرده شده بود، اما مقبره حاضر توسط محمد بن طغلوق به فرزندان رکن عالم اعطا شد، که بقایای وی در سال ۱۳۳۰ در این مکان به خاک سپرده شد.

چیدمان
------

چیدمان این آرامگاه به‌طور معمول برای مقبره‌های *سهرآوادی است* که دارای سه ورودی، *محراب* رو به غرب و یک ورودی اصلی در محور جنوبی است که دارای یک دهلیز کوچک است. ورودی اصلی از آن زمان به شرق تغییر یافته‌است.

معماری
------

 عناصر تزئینی ماسولا.
مولتان پیوندهای محکمی با ایران و افغانستان داشت. پیوندهایی که در تأثیر سنگین سبک‌های معماری آسیای میانه و ایرانی که در مقبره یافت می‌شود، مانند استفاده از آجر، کاشی‌های لعاب دار و سقف‌های چوبی، بازتاب داده شده‌است. این معبد نمایانگر اوج معماری تدفین مولتی است که با زیارت خالد ولید در نزدیکی کبیر والا آغاز شد.

### مقبره

مقبره سازه ایی سه طبقه است. ردیف هشت ضلعی دوم معمولاً برای مولتان است، ردیف اول به شکل هشت ضلعی با حرم نزدیک بهاالدین زکریا و دیگر عبادتگاه‌های قبلی که بر پایه قاعده ای شکل قرار دارد که متفاوت است.

 قبر شاه رکن علم توسط ۷۲ قبر از فرزندان و فدائیان وی محاصره شده‌است.
فضای داخلی وسیع حرم فاقد پشتیبان داخلی و هیچ عنصر ساختار داخلی برای پشتیبانی از فضای داخلی است که منجر به ایجاد فضای داخلی گسترده می‌شود. فضای داخلی ابتدا با کاشی کاری دقیق تزئین شده بود که بعداً با گچ پوشانده شد، اگرچه فضای داخلی مقبره در حال حاضر به‌طور عمده خالی است. طاقچه‌ها در سطح زمین برای بزرگتر شدن فضای داخلی عمل می‌کنند.

منابع
-----

1. 1 2 3 4  "Tomb of Shah Rukn-e-Alam". UNESCO. Retrieved 8 September 2017.

پیوند به بیرون
--------------

* SN Bukhari (2009-08-24). "Tomb of Shah Rukne Alam Multan". YouTube. Retrieved 2013-12-07.

| * ن
* ب
* و
فهرست میراث جهانی در پاکستان Flag of Pakistan |
| --- |
| میراث جهانی | 
* موهن‌جو دارو
* تخت باهی و سری بهلول
* قلعه شاهی و باغ شالیمار در لاهور
* گورستان مکلی
* دژ روهتاس
* تاکسیلا

 |
| سایت‌های آزمایشی | 
* مسجد پادشاهی
* مسجد وزیر خان
* آرامگاه جهانگیر، آرامگاه آصف‌خان و اکبری سرای
* هیران منار
* دژ رانیکوت
* مسجد شاه‌جهان (تهته)
* گورستان چوکندی
* مکان باستان‌شناسی مهرگره
* مکان باستان‌شناسی رحمان دهیری
* مکان باستان‌شناسی هاراپا
* مکان باستان‌شناسی رانیگات
* شهباز گارهی
* دژ بالتیت
* مقبره بی‌بی جیوندی و آرامگاه جلال‌الدین سرخ‌پوش بخاری
* آرامگاه شاه رکن عالم
* بانپور

 |
**اتحادیه روابط عمومی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار** (به انگلیسی: Public Affairs Alliance of Iranian Americans) (به اختصار ***پایا***)، نام یک گروه لابی در کشور ایالات متحده آمریکا است و مرکز آن در واشنگتن دی‌سی، پایتخت آمریکا، قرار دارد.

به گفته موسسان پایا، این سازمان لابی‌گری، با هدف «دفاع از منافع مشترک کل جامعه ایرانی در آمریکا» تشکیل شده‌است.

از اعضای هیئت مدیره پایا می‌توان از فیروز نادری و رودابه بختیار نام برد. بابک حقوقی نیز مدیرکل این گروه لابی ایران را برعهده دارد.

نظرسنجی موسسه زاگبی
-------------------

نظرسنجی موسسه بین‌المللی زاگبی به سفارش پایا؛ حاکی از حمایت ۸۴ درصد ایرانی‌تبارهای آمریکا از تأسیس دفتر حافظ منافع ایالات متحده آمریکا در تهران است. این نظرسنجی همچنین بیانگر علاقه جامعه ایرانیان آمریکا به افزایش تفاهم میان دو کشور و تلاش برای شناساندن مردم و فرهنگ ایران به جامعه آمریکایی است.

جستارهای وابسته
---------------

* شورای ملی ایرانیان آمریکا

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی پایا

پانویس
------

1. 1 2  تاسیس لابی آمریکایی‌های ایرانی‌تبار (*بی‌بی‌سی فارسی*)
2. ↑  ایرانی‌تباران آمریکا: دفتر حفاظت منافع در ایران تاسیس شود (*بی‌بی‌سی فارسی*)
3. ↑  حمایت ایرانی‌تبارها از تاسیس دفتر آمریکا (*رادیو زمانه*)

منابع
-----
**آرکان** (با نام اصلی **ژلیکو راژناتویچ**) (سیریلیک صربی: Жељко Ражнатовић؛ ۱۷ آوریل ۱۹۵۲ – ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۰۰) یک سیاست‌مدار و نظامی اهل صربستان و فرمانده گروه شبه‌نظامی گارد داوطلب صرب در جریان جنگ‌های یوگسلاو بود.وی در دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی به جرم دزدی و قتل در برخی کشورهای اروپایی، یکی از مهم‌ترین افراد تحت‌تعقیب اینترپل بود.

وی در سال ۱۹۹۰ گروه شبه‌نظامی گارد داوطلب صرب را تشکیل داد.این گروه به فرماندهی او در جریان جنگ‌های یوگسلاو در کرواسی و بوسنی و هرزگوین می‌جنگید.

وی توسط دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق متهم به جنایت علیه بشریت، نقض آشکار کنوانسیون ژنو و نقض قوانین و آداب جنگ شد اما پیش از آن که دادگاهش تشکیل شود در ۱۵ ژانویه ۲۰۰۰ در هتل کراون پلازا بلگراد ترور شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arkan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آرکان موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک سیاستمدار است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**اتحادیه خلبانان اروپایی** (ECA) سازمانی است که از سال ۱۹۹۱ خلبانان اروپایی را نمایندگی می‌کند. وظیفه این سازمان بهبود سیاست گذاری اروپایی در تمام زمینه‌هایی است که بر خلبانان تأثیر می‌گذارد. این زمینه‌ها امنیت، صدور تاییدیه و گواهینامه خلبانی، عملیات هوایی، رقابت عادلانه، پیمان‌های ترافیک هوایی بین‌المللی، مدیریت ترافیک هوایی و شرایط استخدامی هستند. دفتر مرکزی این سازمان در شهر بروکسل کشور بلژیک است. هم‌اکنون ۳۸۰۰۰ خلبان از ۳۷ کشور اروپایی عضو این سازمان هستند.

فعالیت‌ها
---------

در ژانویه ۲۰۰۳ اتحادیه خلبانان اروپایی اقدام به اعتراض عمومی نسبت به پیش‌نویس محدودیت‌های زمان پرواز کرد که از سوی اتحادیه اروپا تنظیم شده بود. زیرا در بعضی موارد مدت زمان پرواز، بسیار طولانی بوده و ممکن بود به خستگی خلبان بینجامد.

در سال ۲۰۱۲ این سازمان به مطالعه در مورد خستگی خلبانان پرداخت و به این نتیجه رسید که ۴ نفر از هر ۱۰ خلبان در هنگام پرواز از خستگی به خواب می‌روند. در ژانویه همان سال این اتحادیه به همراه فدراسیون کارکنان حمل و نقل اروپا اقدام به برگزاری تظاهرات گسترده در تمام اروپا نسبت به قوانین محدودیت پرواز جدیدی کرد که از سوی آژانس ایمنی هوانوردی اروپا اعلام شده بودند.

جستارهای وابسته
---------------

* فدراسیون بین‌المللی اتحادیه خلبانان خطوط هوایی

پانویس
------

1. 1 2 3 4  "About ECA". *European Cockpit Association*. Retrieved 2013-06-30.
2. 1 2  "ECA Team". *European Cockpit Association*. Retrieved 2014-07-23.
3. ↑  Learmount, David (2003-01-21). "Pilots in safety protest". *Flightglobal*. London. Retrieved 2013-06-08.
4. ↑  Paris, Natalie (2012-11-19). "Four in ten pilots admit falling asleep in the cockpit". *The Daily Telegraph*. Retrieved 2013-06-08.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «European Cockpit Association». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ دسامبر ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با هوانوردی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
مقالهٔ اصلی: خلافت عباسی
**ابناء دولت عباسی** گروهی از نخبگان سیاسی و نظامی بودند که پایه قدرت دولت عباسی در سده دوم هجری از بدو تأسیس تا زمان خلافت امین محسوب می شدند.

هسته ای از فرماندهان که نقش محوری در شکل گیری به دعوت عباسی و جنبش سیاه جامگان داشتند، نقش محوری در دولت تازه تأسیس عباسی برعهده گرفتند و عهده دار سمت های فرمانداری ولایات و سرداری سپاه شدند. مهمترین افراد این گروه عبارت بودند از خازم بن خزیمه تمیمی، مالک بن هیثم خزاعی، محمد بن اشعث خزاعی، معاذ بن مسلم ذهلی، عثمان به نهیک عکی، مسیب بن زهیر زابی و اقوام قحطبة بن شبیب طائی. این افراد هم در سرزمین های عربی اجدادی شان و هم در سکونت های خراسان بزرگ که در اواخر عهد اموی در آن سکنی گزیدند، حمایت لازم برای عباسیان را فراهم می کردند. آنها توسط خلیفه در شرایط بحرانی فراخوانده می شدند و موفقیت آنان در دفاع از عباسیان اثبات شده بود. منصور به پاس خدمات آنها در پیدایش و حفظ خلافت عباسی، به آنان لقب «ابنا» (فرزندان) را که مخفف «ابناء الدولة» بود، اعطا کرد. فرزندان آنها نیز همین نقش را ایفا کردند و این لقب را به ارث بردند. اینان گروهی منسجم از جهت نظامی و اجتماعی بودند، که به مدت نیم قرن بخشی از لشکر بزرگتر «خراسانی» خلافت عباسی را تشکیل می دادند. آنها پس از تأسیس بغداد در این شهر ساکن شدند و زمین های اقطاع را در عراق به دست آوردند. 

ابنا در جنگ بین امین و مأمون از امین حمایت کردند، در نتیجه موقعیت سیاسی و نظامی آنان در پی شکست وی تضعیف شد و مأمون به جای آنان بر سه گروه شامل ایرانیان به سرگردگی طاهریان، بردگان ترک و قبایل بومی عرب اتکا کرد و از آنها برای برقراری توازن قدرت و بازسازی نیروی نظامی خلافت بهره جست.

پانویس
------

1. ↑  Robinson, *Cambridge History of Islam*, 1:‎ 273.
2. ↑  Robinson, *Cambridge History of Islam*, 1:‎ 290.

منابع
-----

* Robinson, Chase F. (2011). *The New Cambridge History of Islam*. Cambridge University Press.

| * ن
* ب
* و
خلفای عباسی |
| --- |
| خلفای عراق(۱۲۵۸–۷۴۹) | 

|  |  |
| --- | --- |
| در کوفه | 
* سفاح

 |
| استقرار در بغداد | 
* منصور
* مهدی
* هادی
* هارون الرشید
* امین
* مأمون
* [*ابراهیم بن مهدی*]

 |
| انتقال به سامرا | 
* معتصم
* واثق
* متوکل
* منتصر
* مستعین
* معتز
* مهتدی

 |
| بازگشت به بغداد | 
* معتمد
* معتضد
* مکتفی
* مقتدر
* [*عبدالله بن معتز*]
* مقتدر
* قاهر
* مقتدر
* قاهر
* راضی
* متقی
* مستکفی

 |
| زیر فرمانروایی بوئیان | 
* مطیع
* طائع
* قادر
* قائم

 |
| زیر فرمانروایی سلجوقیان | 
* مقتدی
* مستظهر
* مسترشد
* راشد
* مقتفی
* مستنجد
* مستضی

 |
| سلاطین عباسی عراق | 
* ناصر
* ظاهر
* مستنصر
* مستعصم
* *(حمله مغول)*

 |

 |  |
| خلفای قاهره(۱۵۱۷–۱۲۶۱) | 

|  |  |
| --- | --- |
| دوره بحری | 
* مستنصر
* حاکم اول
* مستکفی
* واثق اول
* حاکم دوم
* معتضد اول
* متوکل اول
* مستعصم
* متوکل اول
* واثق دوم
* مستعصم

 |
| دوره برجی | 
* متوکل اول
* مستعین
* معتضد دوم
* مستکفی دوم
* قائم
* مستنجد
* متوکل دوم
* مستمسک
* متوکل سوم
* مستمسک
* متوکل سوم
* *(حمله عثمانی)*

 |

 |
| نام‌های درون کروشه خلفایی کوتاه‌مدت هستند که تنها در شهر بغداد به‌رسمیت شناخته‌شدند. |
آزاده در حال نواختن چنگ، *شاهنامه تهماسبی*
**آزادوار چنگی** یا **آزاد** از موسیقی‌دانان به نام ایران در دوران پادشاهی شاهنشاه خسرو پرویز ساسانی و هم‌عصر دیگر موسیقی‌دانانی چون باربد و نکیسا بود که در نواختن چنگ شهرت داشت. در کتاب «تاریخ موسیقی ایران» وی از زنان معروف موسیقی‌دان عهد بهرام گور یاد شده‌است. شهرت آزادوار تا به حدی است که هنرمندان و نگارگران ایرانی پس از اسلام نیز یاد او را در آثار هنری خود جاودان کردند، مانند قدح لعابدار رنگین با نگارهٔ بهرام گور و آزاده، از آثار سده هفتم هجری، و نظیر آن با نقاشی و زرّین از سده ششم هجری.

شعر
---

در اشعار فارسی نیز نام آزادوار ذکر شده‌است:

فردوسی

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| به پشت هیونی دمان بر نشست |  | ابا سرو آزاده چنگی به دست |

منابع
-----

1. ↑  Farhat, Hormoz (2004). *The Dastgah Concept in Persian Music*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-54206-7.
2. ↑  صفوت، داریوش. *هشت گفتار دربارهٔ موسیقی*. تهران: جیحون.
3. ↑  «آزادوار چنگی». راسخون. ۲۱ فروردین ۱۳۹۰.

| * ن
* ب
* و
موسیقی‌دانان ساسانیان |
| --- |
| آرزو • آزادوار چنگی • آزاده • آفرین • باربد • بامشاد • خارکش • رامتین • سرکش • کاسه‌گر • نکیسا |