ماهیگیری با چوب ماهیگیری.
قدمت ماهیگیری و استفاده از تجهیزات مربوط به این حرفه توسط محققین و تاریخ شناسان به اندازه تاریخ تمدن بشری تخمین زده می شود و کشورهای آسیای شرقی بنیانگذاران به‌کارگیری چوبهای ماهیگیری در جهان هستند و این اکتشاف معطوف می شود به زمان کشف نی ها به عنوان یک میله طبیعی مستحکم و منعطف.

امروزه با پیشرفت دانش فنی و ارتقاء سبکهای ماهیگیری شاهد ظهور چوبهای ماهیگیری تخصصی در اشکال متنوع و متریال پیشرفته با قابلیتهای مختلف هستیم البته تقسیم بندی چوبها در یک چهارچوب واحد میسر نیست و کمپانیهای تولید کننده چوبهای ماهیگیری بر اساس کاربرد، جنس و اکشن چوبها تقسیم بندی های متفاوتی ارائه نموده اند.

  بطور کلی ساختار و اجزای تشکیل دهنده بدنه یک چوب ماهیگیری عبارت است از :

A – میله (تلسکوپی ، یک تیکه ، چند تیکه)

B – دسته ( جنس روکش چوب پنبه ، الیاف مصنوعی، فوم  و فلزی)

C – حلقه یا رینگ عبور نخ (چینی، سرامیک ، فایبر گلاس و استیل)

D – محل نصب چرخ یا فیکسرچرخ ( رو به پایین، رو به بالا جهت اتصال چرخهای بیت کستینگ )

**ماهی گرفتن با چوب ماهیگیری توسط یک چوب و یک قلاب** :

چوب ماهیگیری که به آن میله ماهیگیری و گاه قلاب ماهیگیری هم گفته می‌شود میله‌ای بلند و انعطاف پذیر برای ماهیگیری است. ساده‌ترین شکل چوب ماهیگیری، یک شاخه یا نی ساده و بلند است که با نخ ماهیگیری به قلاب ماهیگری وصل می‌شود. طول چوب ماهیگیری می‌تواند متفاوت باشد و معمولاً بین ۶۰ سانتیمتر و گاه تا ۶ متر است. از طعمه برای ماهیگیری استفاده می‌شود.  

به‌طور سنتی چوب ماهیگیری از خیزران (نی یا بامبو) ساخته می شده‌است اما امروزه از  پشم شیشه یا فیبر کربن تقویت شده هم برای تولید چوب ماهیگیری استفاده می‌شود.

بر خلاف تور ماهیگیری که معمولاً برای امرار معاش و ماهیگیری تجاری استفاده می‌شود، چوب ماهیگیری وسیله‌ای برای ماهیگیری تفریحی است و انواع و اکشن‌های مختلفی دارد.

تاریخچه
-------

با قضاوت از روی کتیبه‌هایی که قدمت آن‌ها به ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد می رسد، سابقه استفاده از چوب ماهیگیری به مصر و چین و یونان و ترینیداد و توباگو، رم و انگلستان قرون وسطی می رسد.

مشخصات
------

تولیدکنندگان چوب ماهیگیری از چند معیار برای تفکیک انواع چوب ماهیگیری استفاده می‌کنند که شامل قدرت، عملکرد، وزن میله، وزن قلاب و تعداد قطعات می‌شود.

خرید چوب
--------

اگر در ماهیگیری تازه کار باشید شاید **خرید** **چوب ماهیگیری** برای شما گیج کننده باشد. تنوع این محصول در بازار متناسب با نیاز های ماهیگیران، بسیار زیاد است و اگر دانشی برای **خرید چوب ماهیگیری** نداشته باشید شاید کاملا گیج بشوید.

در این متن متناسب با نوع ماهی که قصد صید آن را دارید، محلی که در آن می خواهید ماهیگیری کنید، سبکی که تمایل دارید به آن بپردازید و فاکتور هایی مثل قیمت و برند های مختلف را بصورت مختصر برای **خرید چوب ماهیگیری** بررسی خواهیم کرد. پس برای یک خرید آگاهانه چوب ماهیگیری تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

همچنین در نظر داشته باشید برای **خرید چوب ماهیگیری** باید به تناسب وسایل ماهیگیری خود مخصوصا **چرخ ماهیگیری** توجه ویژه ای بکنید و چوب و چرخ شما با هم متناسب باشد.

چوب حرفه ای چیست؟
-----------------

**چوب ماهیگیری حرفه ای** عبارتی است که مرتبا میان ماهیگیران گفته می شود. اما واقعا منظور از **چوب ماهیگیری حرفه ای** چیست؟ شاید عبارت حرفه ای را بتوان معادل ابزاری به کار برد که برای استفاده تخصصی در زمینه ای خاص باشد. **چوب ماهیگیری حرفه ای** هم ابزاری تخصصی است که برای صید ماهی خاص در محیط خاص و با روشی خاص طراحی شده است. 

برای **خرید چوب ماهیگیری حرفه ای** شما باید این فاکتور ها را بدانید که به عنوان مثال یک **چوب ماهیگیری اسپین** وابسته به اینکه در دریا (**آب شور**) دریاچه یا رودخانه استفاده شود باید وزن پرتاب مناسب، طول مناسب و اکشن و حلقه های خاص با آن محیط را داشته باشد.

برای خرید **چوب ماهیگیری حرفه ای کپوری** شما باید طول مناسب و تست خمش برای پرتاب فیدر های سنگین و کنترل ماهی را داشته باشید.

همچنین برای خرید **چوب ماهیگیری حرفه ای فلای** باید کلاس بندی چوب های فلای را بدانید که به شما کمک می کند بفهمید این چوب ماهیگیری مناسب چه ماهی و در چه محیطی است!

قیمت چوب
--------

**قیمت چوب ماهیگیری** یکی از فاکتور هایی است که نشان دهنده کیفیت محصول است. شاید بتوان **قیمت** یک چوب ماهیگیری را مهمترین متغییر برای موارد ساخته شده (متریال) و تکنولوژی به کار رفته در چوب  ماهیگیری دانست. الیاف کربن از پیشرفته ترین متریال به کار رفته در بسیاری از محصولات هستند و در لوازم ماهیگیری نیز به کار می روند. علاوه بر متریال به کار رفته، تکنولوژی تولید نیز در **قیمت** چوب ماهیگیری موثر است.

ساده ترین متریال در دسترس تولید چوب ماهیگیری فایبرگلاس است که چوب های تولید شده با این متریال **قیمت** کمتری داشته و چوب های ارزان موجود در بازار معمولا از این جنس ساخته شده اند.

چوب ماهیگیری ارزان نه تنها اغلب از متریال ارزان ساخته شده است بلکه تکنولوژی تولید پایینی دارد. ارزان بودن چوب ماهیگیری یعنی اغلب شما یک چوب غیر حرفه ای و غیر تخصصی با وزن بالا می خرید که بویژه در روش اسپین بسیار اثر گذار است. چوب ماهیگیری ارزان شاید در حالت عادی تفاوت چندانی برای شما نکند اما خود را در هنگام صید ماهی های تروفه نشان می دهد و آنجاست که شاید ترجیح می دادید **قیمت** بالا تری را پرداخت می کردید و چوب ماهیگیری حرفه ای می خریدید.

چوب استوک بخرم یا نه؟
---------------------

محصولات دست دوم یا **استوک**، چوب هایی هستند که اغلب در کشور های توسعه یافته سال ها استفاده شده اند و پس از بازنشستگی وارد کشور های کمتر توسعه یافته می شوند. مهمترین عیب **چوب ماهیگیری استوک** تکنولوژی قدیمی به کار رفته در آن است و متریالی که اغلب ترکیبات کربن نیست. این مورد باعث می شود **چوب های ماهیگیری استوک** وزن بالایی داشته باشند و مخصوصا برای اسپین مناسب نباشند.

همچنین استفاده زیاد از محصولات **استوک** بویژه در آب شور موجب خوردگی و ایجاد خش و خراش های پنهانی بشود که میتواند از دید شما پنهان بماند. از این رو شخصا خرید **چوب ماهیگیری استوک** را پیشنهاد نمی‌کنم و بهتر است از محصولی استفاده کنید که از سلامت کامل آن برای صید ماهی های تروفه اطمینان داشته باشید.

انواع ماهی
----------

یکی از مهمترین فاکتور های تعیین کننده برای **خرید چوب ماهیگیری** نوعی ماهی است که قصد صید آن را دارید. مثلا چوب های قزلی بیشتر کوتاه و با وزن پرتاب پایین هستند. چون شما اغلب نیاز دارید در محل های پر شاخ و برک و برای پرتاب **لور و لانسه (طعمه های مصنوعی)** سبک به کار ببرید.

بر خلاف آن چوب های کپوری بصورت معمول با طول 3.6 تا 3.9 متر و وزن پرتاب حدود 3.5 پوند طراحی می شوند. چون شما نیاز به پرتاب فیدر های سنگین در فواصل دور برای صید **کپور و آمور** دارید. بقیه چوب های آب شیرین هم وابسته بو نوع ماهی دارای وزن پرتاب هاب متفاوتی هستند. مثلا چوب ماهیگیری قزلی اغلب در بازه وزن پرتاب 3 تا 15 گرم است. البته چوب های قزلی بسیار سبک با وزن پرتاب حدود 1 گرم نیز وجود دارد اما اغلب ماهیگیران ایرانی چوب قزلی در بازه مورد نظر را خریداری می کنند.

برای **اردک ماهی و سوف** هم تقریبا تجهیزات مشابهی نیاز دارید. چوب ماهیگیری با وزن پرتاب 10 الی 30 گرم ایده آل است. در نظر داشته باشید که برای صید اردک ماهی گاهی نیاز به پیمایش در مجاورت دریاچه ها و رودخانه ها دارید و نباید طول چوب ماهیگیری حد اکثر از 2.4 متر بیشتر باشد.

برای ماهیگیرانی که علاقه به صید **سونگ و شیربت** دارند چوب هایی با وزن پرتاب 10 الی 40 گرم مناسب است. با توجه به اینکه اغلب زیستگاه های سونگ و شیربت محل های با تراکم درخت پایین است، اگر ساحلی اسپین میکنید می توانید چوب اسپین هایی با طول 2.7 متر هم به کار ببرید که پرتاب های بلندتری به شما می دهد.

در خصوص **آب شور** وابسته به اینکه در کجا ماهیگیری می کنید شرایط برای خرید چوب ماهیگیری بسیار متفاوت است. برای ماهیگیری در خلیج فارس بجز مواردی که برای صید جی تی یا تن های بزرگ اقدام می کنید چوب ماهیگیری با وزن پرتاب 15 تا زیر 100 گرم مناسب است. اما اگر قصد صید تن ها و جی تی های بزرگ را دارید حتما سراغ چوب ماهیگیری بروید که حداقل وزن پرتاب حدود 100 الی 150 گرم را داشته باشند.

محل ماهی‌گیری
-------------

اینکه شما در کجا ماهیگیری می کنید برای **خرید چوب ماهیگیری** بسیار مهم است. مثلا صید قزل الا در سد ها به چوب ماهیگیری متفاوتی از صید آن در رودخانه نیاز دارد. برای رودخانه شما اغلب به چوب هایی با طول کمتر از 2 متر نیاز دارید چون همانطور که گفتم چوب های بلند تر در پرتاب و تردد میان شاخه ها مشکل ساز می شوند. اما برای دریاچه ها و ماهیگیری در سد ها چون نیاز به پرتاب های بلند دارید طول 2.4 الی 2.7 متر چوب ماهیگیری به شما در پرتاب های بلند کمک می کند و کارایی بهتری دارند.

شاید وجود شاخ و برگ برای محل های صید اردک ماهی مطرح باشد اما برای اغلب صید گاه های سونگ و شیربت این موضوع اثر گذار نیست و میتوانید از حد اکثر طول چوب ماهیگیری اسپین (2.7 متر) برای آن استفاده کنید. 

برای انتخاب چوب ماهیگیری آب شور باید توجه داشته باشید که حلقه ها Sea Guide دو پایه و ضد زنگ باشند. شرکت فوجی معروف ترین تولید کننده حلقه های چوب ماهیگیری است که بسیاری از برند ها از این حلقه ها در چوب های خود استفاده می کنند. اگر ساحلی ماهیگیری می کنید چوب های بلند تر بخرید و اگر اغلب با قایق به صید ماهی می پردازید طول 2.4 متر ایده آل است.

سبک (اسپین،ترول،جیگ، انتظاری و...)
----------------------------------

انواع متفاوتی از سبک های ماهیگیری وجود دارد که برای صید گونه های متفاوت ماهی در محل های مختلف به کار می رد. مثلا شخصا قزل آلا را به سبک **انتظاری** در دریاچه و رودخانه، به سبک اسپین در سد ها و رودخانه ها و به سبک جیگ در دریا چه سد ها صید کرده ام و چوب ماهیگیری بهینه برای هر سبک متفاوت است. شرح چوب ماهیگیری اسپین را در قسمت بالا داده ام و همچنین در خصوص چوب های انتظاری تا حدی در این متن توضیح داده شد اما چوب ماهیگیری جیگ چیست؟

سبک **جیگ یا جیگینگ** به روشی گفته می شود که با استفاده از طعمه های مصنوعی یا گاهی طبیعی در محور عمودی (عمق آب) ماهیگیری می شود. در این سبک اغلب طعمه های سنگین سربی یا لور های پر شده با ساچمه های فلزی و حتی با قلاب های **جیگ هد** (قلاب هایی که در قسمت ابتدایی سرب بصورت قالبی به آن متصل شده است) ما بین بستر تا سطح آب استفاده می شوند.

در این سبک چون نیاز به پرتاب نیست و از آن جایی که وزن لور های این سبک اغلب سنگین است از چوب ماهیگیری کوتاه بسیار سبک و اکشن Slow استفاده می شود. وزن و نوع خمش چوب ماهیگیری در این روش بسیار مهم است چون جیگ کردن روش بسیار سنگینی برای ماهیگیری به خصوص در آب شور است.

ترولینگ یا ترول نیز روش دیگری از ماهیگیری است که در آب شور و شیرین قابل استفاده است. در این روش نیز طعمه مصنوعی و یا گاهی طبیعی با فاصله مشخصی در پشت قایق کشیده می شود و با کشش قایق در عمق مورد نظر حرکت می کند.

شوک اولیه حمله ماهی در ترول آب شور اغلب بسیار سنگین است و شما به چوب ماهیگیری کوتاه بسیار مقاوم و محکم نیاز دارید. چوب ماهیگیری تخصصی ترول آب شور برای اتصال وینچ طراحی شده اند و به جای حلقه اغلب ماسوره هایی دارند که نخ روی آن ها می غلتد تا کمترین فشار نقطه ای را به نخ داشته باشند. 

چوب های ماهیگیری فلای (پشه) کلا روش متفاوتی برای دسته بندی دارند. چوب های فلای به 12 کلاس دسته بندی می شوند. که از کلاس 1 الی 5 برای ماهیگیری قزل آلا در رودخانه، از 5 الی 7 برای قزل آلا در دریاچه، از 8 تا 10 برای ماهی های سنگین آب شیرین و از 10 الی 12 برای ماهیگیری در دریا طراحی شده اند.

اکشن یا نوع خمش چوب
-------------------

اکشن یا جایی که چوب از آنجا خم می شود نکته بعدی است که باید در خرید چوب ماهیگیری به آن توجه کنید. بسیاری از ماهیگیران هنوز اکشن را با وزن پرتاب اشتباه می گیرند. وزن پرتاب نشان می دهد که این چوب ماهیگیری برای چه دامنه از پرتاب لور یا طعمه یا وزنه مناسب است و اغلب اگر وزن بالاتری از وزن پرتاب مشخص شده روی چوب ماهیگیری با فشار زیاد در پرتاب را به کار ببرید چوب ماهیگیری شما دچار آسیب می شود.

همچنین پرتاب دقیق لور ها یا لانسه های سبک تر از وزن پرتاب مشخص شده روی چوب ماهیگیری مسیر نیست و پرتاب های خوبی را به شما نمی دهد. این موضوع مخصوصا در چوب های اسپین بسیار مهم است.

اما اکشن نشان می دهد که چوب ماهیگیری شما از کجا و به چه شکل خم می شود. همانطور که در تصویر پایین می توانید ببینید اکشن هرچقدر به سمت Fast  باشد چوب از قسمت نوک آن خمش دارد. و به سمت Slow کل طول چوب ماهیگیری خم می شود.

مثلا در چوب های جیگ توضیح داده شد که اکشن باید به سمت Slow  باشد و بر خلاف آن در چوب های پاپینگ و بیگ گیم به سمت Extra Fast. اکشن های Fast در کنترل بهتر ماهی به قلاب افتاده به شما کمک می کند اما پرتاب های کوتاه تری دارند. اغلب چوب های موجود در بازار ایران Fast  تا  Moderate  هستند که بیشترین کارایی را در بیشتر نقاط دارند.

* **اکشن تُند (Fast) :** بخش عمده این چوب ها سفت است و بیشتر خمش در قسمت نزدیک به نوک رخ می دهد. این چوب ها پرتاب های کوتاه تری می دهند.
* **اکشن متوسط (Medium/Moderate) :** چوب ماهیگیری تقریبا از میانه خم شده و دارای انعطاف در نوک تا کمر خود است.
* **اکشن کُند (Slow) :** این چوب دارای بیشترین انعطاف است و تقریبا از نوک تا نزدیکی دسته خود خم می شود. این چوب ها پرتاب های بلندتری می دهند.

دو تکه، سه تکه یا تلسکوپی
-------------------------

دسته بندی چوب های ماهیگیری بر اساس تلسکوپی، دو تکه و سه تکه نحوه اتصال قطعات چوب ماهیگیری را نشان می دهد. **چوب های تلسکوپی** از قطعاتی ساخته شده است که در داخل یکدیگر جمع می شوند و در صورتی که کشیده شوند قطعات در قسمت انتهایی به هم چفت شده و طول نهایی چوب را ایجاد می کنند. مزیت چوب های تلسکوپی در حمل و نقل آسان آن ها است اما به نسبت چوب های چند تکه مقاومت کمتری دارند.

**چوب ماهیگیری دو تکه** که اغلب چوب اسپین های موجود در بازار را تشکیل می دهند برای ماهیگیری اسپین آب شور و شیرین طراحی شده اند اما برای حمل و نقل کمی مشکل ساز هستند و حمل آن ها در خودرو کمی مشکل است.

راه حل شخصی خودم برای حمل چوب های دو تکه، بستن آن ها با سقف خودرو سواری است. به صورتی که انتهای چوب نزدیک پنجره عقب و نوک آن چسبیده به سقف باشد. **چوب های دو تکه** به نسبت چوب های تلسکوپی اغلب حرفه ای تر و تخصصی تر هستند. چوب های کپوری حرفه ای نیز با توجه به طول بلند اغلب سه تکه طراحی می شوند.

چوب های ماهیگیری یک تکه نیز وجود دارند که برای بیگ گیم و صید ماه هی های بسیار بزرگ و همچنین چوب های آیس فیشینگ (ماهیگیری روی یخ) به کار می روند. همچنین چوب های چهار تا شش تکه نیز هستند که اغلب برای طراحی چوب های فلای به کار می روند. برای برخی چوب های دو تکه بیگ گیم هم کل طول چوب ماهیگیری یک تکه ساخته می شود و فقط دسته جدا طراحی شده و قسمت انتهایی چوب در دسته قرار می گیرد.

همچنین نگاه کنید
----------------

* مواد کامپوزیت
* حلقه ماهیگیری

منابع
-----

1. ↑  Phillips, Don (2000). *The Technology of Fly Rods*. Portland, Oregon: Frank Amato Publications.
 فروشگاه لوازم ماهیگیری کولی/ مجله آنلاین

| * ن
* ب
* و
موضوع‌های وابسته به شیلات و ماهیگیری |
| --- |
| شیلات | 
* آبزی‌پروری
* Diversity of fish
* بیماری‌های ماهیان
* پرورش ماهی
* مدیریت ماهیگیری
* علوم و مهندسی شیلات
* Individual fishing quota
* Illegal, unreported and unregulated fishing
* ماهیگیری پایدار
* ماهیگیری بی‌رویه
* ماهیگیری در طبیعت

 |  |
| ماهیگیری | 
* Artisanal fishing
* ماهیگیر
* Fishing vessel
* History of fishing

 |
| صنعت ماهیگیری | 
* List of harvested aquatic animals by weight
* صنعت ماهیگیری بر پایه کشور
* ماهیگیری تجاری
* Marketing
* Markets
* فرآوری
* Products
* خوراک دریایی

 |
| ابتکارات | 
* ماهیگیری با قلاب
* Big-game fishing
* Catch and release
* Fishing tournament
* ماهیگیری با حشره مصنوعی

 |
| فنون | 
* گرگور
* Fishfinder
* تور ماهیگیری
* Gathering seafood by hand
* Handline fishing
* ماهیگیری با نیزه
* کف‌روب
* Trolling

 |
| لوازم | 
* Artificial flies
* طعمه
* شاخص نوک زدن ماهی
* قلاب ماهیگیری
* نخ ماهیگیری
* دام‌ها
* چوب ماهیگیری
* وزنه ماهیگیری

 |
| مکان‌ها | 
* برکه ماهی
* ساحل‌رود اقیانوسی
* Fishing village
* زیستگاه‌های دریایی

 |
| 
* واژه‌نامه
* مقاله
* **کلیات**
* 

 |