**ردیف میرزا عبدالله** از ردیف‌های مشهور موسیقی ایرانی است که میرزا عبدالله فراهانی در دورهٔ قاجاریه تدوین کرده‌است.

تاریخچه
-------

میرزا عبدالله فراهانی فرزند آقا علی‌اکبر فراهانی، نوازندهٔ چیره‌دست تار در دورهٔ ناصرالدین شاه قاجار بود. او نوازندگی را نزد پدر و برادر بزرگترش میرزا حسن آغاز کرد اما پدرش وقتی میرزا عبدالله کودک بود درگذشت و پسرعموی او آقا غلامحسین فراهانی (که نوازندهٔ تار دوره قاجار و مسؤول نقارخانهٔ سلطنتی بود.) با مادرشان ازدواج کرد و ناپدری میرزا عبدالله شد. آقا غلامحسین تا مدتی حاضر به تعلیم موسیقی به میرزا عبدالله و برادرش آقا حسینقلی نبود اما نهایتاً با وساطت مادرشان ادامهٔ تعلیم موسیقی به آنان را بر عهده گرفت. میرزا عبدالله که خود بعداً از نوازندگان سرشناس تار و سه‌تار در دورهٔ قاجاریه شد، تمام عمرش را به تدوین و تدریس ردیفی که بعدها به نام خودش مشهور شد گذراند.

گستره
-----

ردیف میرزا عبدالله بر مبنای نوازندگی تار و سه‌تار شامل حدود ۲۵۰ گوشه است که در هفت مجموعهٔ بزرگ (دستگاه) و پنج مجموعهٔ کوچکتر (آواز) تنظیم شده‌است.

راویان
------

مهم‌ترین راوی ردیف میرزا عبدالله نورعلی برومند بوده‌است. هم او بوده‌است که انتقال دهندهٔ این ردیف به نسل طلایی موسیقی ایران در دهه‌های چهل و پنجاه شد. جالب این جاست که خود نورعلی برومند هیچ‌گاه از آموزش مستقیم میرزاعبدالله بهره‌مند نشد. برومند از طریق درویش‌خان و اسماعیل قهرمانی ردیف میرزاعبدالله را فرا گرفت که البتّه آموزش رسمی و مدوّن وی از ردیف میرزا عبدالله بیشتر نزد اسماعیل قهرمانی صورت پذیرفته‌است.

کتاب
----

کتاب «ردیف سازی موسیقی سنتی ایران» شامل ردیف میرزا عبدالله به روایت نورعلی برومند، ژان دورینگ آن را نت‌نویسی و در سال ۱۳۷۰ با پیروز سیار به زبان فارسی ترجمه و انتشارات سروش منتشر کرد.

جستارهای وابسته
---------------

* ردیف آقا حسینقلی

پانویس
------

1. ↑  «یادنامه استاد آقا غلام حسین/نوازنده تار». وبگاه رسمی داریوش پیرنیاکان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در شهریور ۱۳۹۰. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازدید=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  سرگذشت موسیقی ایران، اثر روح‌الله خالقی، جلد دوم: شابک ‎۹۶۴−۵۶۲۶−۲۲−۶
3. ↑  طلایی، *نگرشی نو*، ۱۲.
4. ↑  طلایی، *نگرشی نو*، ۱۳.
5. ↑  خوشنام، محمود (۲۰۱۲-۰۱-۱۲). «‮یادی از نورعلی خان برومند، حافظ سنت و مخالف نوآوری‬». *BBC ‮فارسی‬‬*. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۰۳.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
6. ↑  ماهور. «ردیف میرزاعبدالله (براساس اجرای تار نورعلی برومند)». *مؤسسه فرهنگی هنری ماهور*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۱۹.

منابع
-----

* طلایی، داریوش (۱۳۷۲). *نگرشی نو به تئوری موسیقی ایرانی*. مؤسسهٔ فرهنگی هنری ماهور. شابک ۹۶۴-۸۱۰۵-۳۸-۳.

| * ن
* ب
* و
موسیقی سنتی ایرانی |
| --- |
| دستگاه‌ها | شور •  همایون •  سه‌گاه •  چهارگاه •  راست‌پنج‌گاه •  نوا •  ماهور |
| آوازها | آواز ابوعطا •  آواز دشتی •  آواز افشاری •  آواز بیات ترک (بیات زند) •  آواز بیات اصفهان •  آواز بیات کرد •  *آواز شوشتری* (در برخی منابع) |
| مقام‌ها | عشاق •  نوا •  بوسلیک •  راست •  عراق •  اصفهان •  زیرافکند •  بزرگ •  زنگوله •  رهاوی •  حسینی •  حجاز |
| ردیف‌ها | ردیف میرزا عبدالله •  ردیف آقا حسینقلی  •  ردیف موسی معروفی |
|  گوشه‌ها | بسته‌نگار •  حجاز •  حزین •  داد •  دلکش •  شکسته •  دیلمان •  کرشمه •  دوگاه •  حصار |
| تئوری موسیقی | نت آغاز •  نت شاهد •  نت ایست •  نت متغیر •  فرود •  فواصل •  تکیه •  تحریر  •  ترنم |
| فرم‌ها | پیش‌درآمد •  درآمد •  رنگ •  تصنیف •  چهارمضراب •  آوازی •  مرکب‌نوازی |
| مقالات مرتبط | ادوار •  تحول مقام به دستگاه •  سیر انتقال ردیف •  راست‌کوک و چپ‌کوک |
|  رده:موسیقی سنتی ایرانی |