**رابطه کلازیوس-موسوتی** (به انگلیسی: Clausius–Mossotti relation) ارتباط ثابت دی‌الکتریک مواد را با قطبش‌پذیری اتم‌های ماده بیان می‌کند. این معادله به صورت زیر بیان می‌شود:

{\displaystyle \alpha \_{D}=\alpha \_{e}+\alpha \_{i}=1b[V\_{m}{\frac {k'-1}{k'+2}}]}

که در آن {\displaystyle \alpha \_{D}} قطبش‌پذیری دی‌الکتریک، {\displaystyle \alpha \_{e}} قطبش‌پذیری الکترونی، {\displaystyle \alpha \_{i}} قطبش‌پذیری یونی، b ثابت وابسته به ساختار بلوری، {\displaystyle V\_{m}} حجم مولی و {\displaystyle k'} بخش حقیقی ثابت دی‌الکتریک مختلط در محدودهٔ 1kHz تا 10MHz است.

این نام از اتاویانو فابریتزیو موسوتی و رودلف کلاوزیوس گرفته شده‌است. معادل معادله لورنتس-لورنز است. ممکن است به صورت زیر بیان شود:




ε

r

−
1

ε

r

+
2

=

N
α

3

ε

0


{\displaystyle {\frac {\varepsilon \_{\mathrm {r} }-1}{\varepsilon \_{\mathrm {r} }+2}}={\frac {N\alpha }{3\varepsilon \_{0}}}}

{\displaystyle {\frac {\varepsilon _{\mathrm {r} }-1}{\varepsilon _{\mathrm {r} }+2}}={\frac {N\alpha }{3\varepsilon _{0}}}}دراینجا:

* {\displaystyle \varepsilon \_{r}=\varepsilon /\varepsilon \_{0}} ثابت دی‌الکتریک ماده است که برای مواد غیرمغناطیسی برابر با {\textstyle n^{2}} است که {\displaystyle n} ضریب شکست است.
* {\displaystyle \varepsilon \_{0}} گذردهی فضای آزاد است
* N چگالی عددی مولکول‌ها (تعداد در متر مکعب) است.
* \alpha  قطبش‌پذیری مولکولی در یکاهای اس‌آی (C·m2/V) است.

رابطهٔ کلازیوس-موسوتی برای ترکیباتی که در آن‌ها مولکول‌ها یا یون‌ها تقارن مکعبی داشته باشند دقیق بوده و برای تعدادی از بلورهای غیرمکعبی نیز تقریباً معتبر است.

معادله لورنتس-لورنز
-------------------

معادله لورنتس-لورنز (به انگلیسی: Lorentz–Lorenz equation) شبیه رابطه کلازیوس-موسوتی است، با این تفاوت که ضریب شکست (به جای ثابت دی‌الکتریک) یک ماده را به قطبش‌پذیری آن مرتبط می‌کند. معادله لورنتز-لورنتس از نام ریاضیدان و دانشمند دانمارکی لودویگ لورنتس که آن را در سال ۱۸۶۹ منتشر کرد و فیزیکدان هلندی هندریک لورنتز که به‌طور مستقل در سال ۱۸۷۸ آن را کشف کرد، نامگذاری شده‌است.

کلی‌ترین شکل معادله لورنتز-لورنتس (به واحد CGS) است.




n

2

−
1

n

2

+
2

=

4
π

3

N

α

m


{\displaystyle {\frac {n^{2}-1}{n^{2}+2}}={\frac {4\pi }{3}}N\alpha \_{\mathrm {m} }}

{\displaystyle {\frac {n^{2}-1}{n^{2}+2}}={\frac {4\pi }{3}}N\alpha _{\mathrm {m} }}که در آن n ضریب شکست است، N تعداد مولکول‌ها در واحد حجم و {\displaystyle \alpha \_{\mathrm {m} }} میانگین قطبش‌پذیری است. این معادله تقریباً برای جامدات همگن و همچنین مایعات و گازها معتبر است.

پانویس
------

1. ↑  در برخی از منابع به‌صورت Clausius - Mossotti نیز نوشته‌شده‌است.
2. ↑  Rysselberghe, P. V. (January 1932). "Remarks concerning the Clausius–Mossotti Law". *J. Phys. Chem*. **36** (4): 1152–1155. doi:10.1021/j150334a007.
3. ↑  Atkins, Peter; de Paula, Julio (2010). "Chapter 17". *Atkins' Physical Chemistry*. Oxford University Press. pp. 622–629. ISBN 978-0-19-954337-3.

منابع
-----

* Shepard Roberts, *Dielectric Constants and Polarizabilities of Ions in Simple Crystals and Barium Titanate*, Phys. Rev. , Vol. 76 (1949), pp. 1215-1220. doi:10.1103/PhysRev.76.1215
* Shepard Roberts, *A Theory of Dielectric Polarization in Alkali-Halide Crystals*, Phys. Rev. , Vol. 77 (1950), pp. 258-263. doi:10.1103/PhysRev.77.258
* Shepard Roberts, *Polarizabilities of Ions in Perovskite-Type Crystals*, Phys. Rev. , Vol. 81 (1951), pp. 865-868. doi:10.1103/PhysRev.81.865

برای مطالعهٔ بیشتر
------------------

* Hans J. Neugebauer, *Clausius-Mosotti Equation for Anisotropic Crystals*, Phys. Rev. Vol. 88 (1952), p. 1210 doi:10.1103/PhysRev.88.1210
* J H Hannay, *The Clausius-Mossotti equation: an alternative derivation*,, Eur. J. Phys. Vol. 4 (1983), pp 141-143. doi:10.1088/0143-0807/4/3/003