**سازمان جلب سیاحان** در تلاش برای ترغیب گردشگران برای سفر به ایران در سال ۱۳۴۲ بنیانگذاری شد. به‌دلیل سرعت رو به افزایش صنعت گردشگری و روی آوردن گردشگران خارجی برای مسافرت به ایران و توسعه مواصلات و ارتباطات کشور و همچنین برای هماهنگی و نظارت بر کلیه فعالیت‌های جهانگردی کشور دایر شد، و در آن زمان صنعت گردشگری رفته‌رفته جای خود را میان سایر صنایع کشور باز نمود. به منظور معرفی بیشتر کشور و آشنا ساختن سایر ملل به خصوصیات ملی و آثار تاریخی و تمدن ایران و همچنین ترغیب‌ جهانگردان و ایرانیان به مشاهده آثار باستانی و مناظر طبیعی و ایجاد تسهیلات در مسافرت آن‌ها و تمرکز و هماهنگی کامل در امور مربوط به‌ سیاحت تأسیس شد. این سازمان در بدو تأسیس تحت نظر مستقیم نخست‌وزیر اداره شد و سرپرست آن سمت معاونت‌ نخست‌وزیر را داشت.

تاریخچه
-------

پس از انقلاب مشروطيت ورود گردشگران خارجی به ايران افزايش يافت ولی هيچ‌گاه گردشگری به‌عنوان صنعت به‌شكل امروزی كه دارای تشكيلات منظم و قوانين و مقررات است و صنعتی درآمدزا است، مورد توجه نبود. توجه ويژه به صنعت گردشگری در ايران از نيم قرن پيش به اين طرف به منظور شناساندن مفاخر و تمدن ايران رسماً شكل گرفت و برای اولين بار از سال ۱۳۱۴ اداره‌ای در وزارت داخله (وزارت كشور) به نام «اداره سياحان خارجی و تبليغات» تأسيس شد كه فعاليت آن محدود به چاپ نشريات و كتابچه‌های راهنمای گردشگری ايران بود. بعد از شهريور ۱۳۲۰ اداره يادشده جای خود را به «شورای عالی جهانگردی» داد كه زيرنظر وزارت كشور بود و در نهايت در سال ۱۳۴۴ با فرمانی داير بر اجرای قانونی سازمان جلب سياحان كه به تصويب مجلس‌های سنا و شواری ملی رسيده بود «سازمان جلب سياحان» تأسيس شد و اين سازمان به صورت رسمی كار خود را آغاز كرد. در سال ۱۳۵۳ با الحاق سازمان جلب سياحان در وزارت اطلاعات اين وزارتخانه به «وزارت اطلاعات و جهانگردی» تغيير نام يافت.

تشکیلات
-------

این سازمان دارای شورایی با ترکیب وزارتخانه‌های اقتصاد، کشور، فرهنگ و هنر، سازمان برنامه و بودجه، کانون جهانگردی ایران و سه نفر صاحب‌نظر و مطلع به پیشنهاد سرپرست سازمان و تصویب نخست‌وزیر بود. اعضای این شورا به مدت ۲ سال انتخاب و به صورت افتخاری انجام وظیفه نموده و انتخاب مجدد آن‌ها بلامانع بود. همچنین جلسات آن هر ۲ ماه یکبار تشکیل می‌شد.

این اداره در تلاش برای ترغیب گردشگران برای سفر به ایران بود. در آستانه دهه ۱۳۴۰، اداره امور جهانگردی در وزارت کشور تشکیل شد. توسعه ارتباطات کشور و افزایش سرعت گردشگری در این دهه تاریخ‌ساز، باعث شد تا در سال ۱۳۴۲ «سازمان جلب سیاحان» راه‌اندازی شود. این سازمان دارای شورایی با ترکیب وزارتخانه‌های اقتصاد، کشور، فرهنگ و هنر، سازمان برنامه و بودجه، کانون جهانگردی ایران و ۳ عضو صاحب‌نظر و مطلع به پیشنهاد سرپرست سازمان و زیرنظر مستقیم نخست‌وزیر بود. اساس‌نامه سازمان نیز در ۲۱ اردیبهشت‌ماه ۱۳۴۵ تصویب شد. پس از گذر از این دهه، محمدرضا پهلوی برای توسعه برنامه‌های گردشگری در ایران و ورود آسان‌تر غربی‌ها به ایران، در سال ۱۳۵۳ سازمان جلب سیاحان را در وزارت اطلاعات و جهانگردی آن روزگار، ادغام کرد. اما رویکرد امنیتی این سازمان، به توسعه‌ و رونق گردشگری کشور کمک شایانی نکرد.

منابع
-----

1. ↑  «قانون سازمان جلب سیاحان». *مرکز پژوهش‌های مجلس*.
2. ↑  «۲۱ اردیبهشت ۱۳۴۵، سالروز تصويب اساس‌نامه سازمان جلب سياحان». *سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران*.
3. ↑  «اساسنامه سازمان جلب سیاحان». *مرکز پژوهش‌های مجلس*.
4. ↑  «سازمان جلب سیاحان، از وزارت داخله تا وزارت ارشاد». *همشهری*. ۲۱ مهر ۱۳۹۹.

پیوند به بیرون
--------------

متن کامل قانون سازمان جلب سیاحان، مصوب سال ۱۳۴۴

| * ن
* ب
* و
گردشگری |
| --- |
| انواع گردشگری | گردشگری جشنواره‌ها •  سفر ماجرایی •  گردشگری روستایی •  گردشگری خاطرات •  گردشگری باستان شناسی •  گردشگری کشاورزی •  گردشگری سبز •  گردشگری گروهی •  گردشگری غذا و نوشیدنی •  گردشگری فرهنگی •  گردشگری سیاه •  گردشگری بومی  •  گردشگری درمانی •  گردشگری معنویت گرا •  مأموریت کاری •  طبیعت‌گردی •  گردشگری افراطی •  گردشگری آموزشی •  گردشگری معیشتی •  زمین‌گردی •  ماه عسل •  گردشگری اسلامی •  گردشگری تاریخی •  گردشگری دگرباش •  گردشگری قومی •  گردشگری ادبی •  گردشگری دارویی •  گردشگری موسیقی •  گردشگری دریایی •  گردشگری هنری •  گردشگری مذهبی •  گردشگری عشایری •  گردشگری مجازی •  سافاری •  گردشگری جنسی •  گردشگری جنسی زنانه •  گردشگری فضایی •  گردشگری ورزشی •  گردشگری زندگی‌پایدار •  تعطیلات •  سفر داوطلبانه •  گردشگری آب •  گردشگری حیات وحش •  گردشگری شهری •  گردشگری بی هدف •  گردشگری الکترونیک |
| صنعت مهمان‌نوازی | هتلداری •  حمل و نقل •  رستوران •  آژانس مسافرتی •  هتل بوتیک •  مسافرخانه •  هتل •  راه‌سرا •  مهمانسرا •  استراحتگاه •  مرکز همایش •  پیست اسکی |
| واژگان | جشنواره •  ره آورد •  روادید •  عید •  گذرنامه •  گرند تور •  سفرنامه •  راهنمای تور •  ترابری  •  بیمه مسافرت •  مسافرت جاده‌ای |
| سازمان‌های تجاریو رتبه‌ها | سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری •  سازمان حج و زیارت •  سازمان هواپیمایی کشوری •  سازمان ملل متحد •  سازمان جهانی گردشگری •  شورای جهانی سفر و جهانگردی •  سازمان بین المللی هوانوردی غیرنظامی •  اتحادیه بین المللی هواپیمایی •  اتحادیه بین المللی هتل‌ها و رستوران‌ها •  شورای عالی جهانگردی •  اتحادیه جهانی آموزش حرفه‌ای جهانگردی •  انجمن گردشگری ایران |