**آنتمیوس** با نام کامل **پروکوپیوس آنتمیوس** (به لاتین: Procopius Anthemius) (زادهٔ پیرامون ۴۲۰ - درگذشتهٔ ۴۷۲) امپراتور روم غربی از ۴۶۷ تا ۴۷۲ بود.

زندگی
-----

### سال‌های آغازین

آنتمیوس در حدود ۴۲۰ در کنستانتینوپل یا گالاتیا در امپراتوری روم شرقی و در یک خانوادهٔ ثروتمند، بانفوذ و برجسته زاده شد. در حدود ۴۵۳ با آئلیا مارسیا، تنها دختر مارسیان، امپراتور روم شرقی (حکومت ۴۵۰–۴۵۷) ازدواج کرد و از او صاحب چهار فرزند شد. آنتمیوس در فاصلهٔ ۴۵۳ تا ۴۵۴ فرماندهی نظامیان را در تراکیه برعهده داشت، سپس در ۴۵۵ به مقام کنسولی رسید و پس از آن در ۴۵۶ به درجهٔ «سرور سربازان» ارتقاء یافت.

پس از مرگ مارسیان در ۴۵۷ چنین انتظار می‌رفت که آنتمیوس جانشین او شود اما آسپار، فرماندهٔ قدرتمند سپاهیان روم شرقی ترجیح داد که یکی از افراد خودش به قدرت دست یابد و در نتیجه امپراتوری به لئوی یکم رسید. آنتمیوس بدون کینه‌ورزی نسبت به لئو به خدمت او درآمد و توانست پیروزهایی را طی نبردهایش در ۴۵۹ تا ۴۶۴ علیه اوستروگوت‌ها در ایلیریکوم و در ۴۶۶ تا ۴۶۷ علیه هونها در ساردیکا (صوفبهٔ امروزی در بلغارستان) به‌دست‌آورد. آنتمیوس سپس برای تحکیم روابطش با لئو با دختر او اوفمیا ازدواج کرد.

### امپراتور روم غربی

در ۴۶۵ لیبیوس سوروس، امپراتور روم غربی درگذشت و وندالها اولیبریوس را برای تصاحب تاج و تخت امپراتوری نامزد کردند. این موضوع سبب شد تا لئوی یکم نیز به فکر معرفی فردی از سوی خود بیفتد. او که پس از حملهٔ وندال‌ها در ۴۶۷ به پلوپونزی در یونان آنها را تهدیدی جدی برای روم شرقی و حکومت خود می‌دید و درعین‌حال برای یورش به آنها در شمال آفریقا به کمک نیاز داشت، آنتمیوس را در ۴۶۷ برای امپراتوری روم غربی معرفی نمود.

آنتمیوس به دنبال این اعلام در همان سال همراه با ارتشی به فرماندهی مارسلینیوس، سرور سربازان در دالماتیا به سوی روم غربی روانه شد و در ۱۲ آوریل ۴۶۷ در رم به امپراتوری رسید. با این حال او با مشکلاتی نیز روبرو شد. بیشتر روم غربی در دست گروه‌های مختلفی از بربرها بود و آنتمیوس عملاً تنها کنترل ایتالیا را در دست داشت. از سوی دیگر او یکی از اهالی روم شرقی بود و همین موضوع سبب مقاومت بخش‌هایی از روم غربی در برابر حکومت او شده بود و حتی افرادی به تمسخر اصلیت یونانی او پرداخته بودند. به علاوه آنتمیوس به دلیل فیلسوف بودنش مورد این شک نیز قرار داشت که بخواهد پاگانیسم را بار دیگر احیا نماید.

بروز این مسایل سبب شد تا آنتمیوس که از قدرت و نفوذ ریکیمر در غرب آگاه بود در صدد متحد شدن با او از طریق پیوندهای خانوادگی برآید و در نتیجه در اواخر سال ۴۶۷ با آلیپیا، یگانه دختر ریکیمر، ازدواج کرد.

### درگیری با وندال‌ها و ویزیگوت‌ها

حکومت آنتمیوس از سوی دو گروه از بربرهای قدرتمند باختری تهدید می‌شد، یک وندال‌ها که آفریقا را در کنترل خود داشتند و سواحل مدیترانه را مورد تاخت و تاز قرار داده بودند و دیگر ویزیگوتها که به گسترش قلمرو خود در سرزمین گل و اسپانیا مشغول بودند. این موضوع سبب شد تا مردم دو روم شرقی و غربی برای نخستین بار پس از اوایل دههٔ ۴۴۰ میلادی با یکدیگر علیه گایسریک، پادشاه وندال‌ها متحد شوند. پس ناوگانی عظیم برای انتقال سربازان آماده شد اما انتخاب فرماندهان به بدترین شکل صورت گرفت. فرماندهی ناوگان شرقی برعهدهٔ باسیلیسکوسی بود که اصلاً قابل اعتماد نبود و همزمان انتخاب مارسلینوس به عنوان فرماندهٔ ناوگان غربی خشم ریکیمر را برانگیخت چون مارسلینوس دشمن درجه اول او بود.

با شروع نبرد مارسلینوس با موفقیت به ساردینا حمله کرد و نیروهایش را در تریپولیتانیا پیاده نمود. اما باسیلیسکوس با هدایت ناوگان شرقی به سوی گایسیریک در کارتاژ فاجعه آفرید. بیشتر کشتی‌ها و افراد او غرق شدند و آن تعداد باقی‌مانده نیز همراه با او و مارسلینوس به سیسیل گریختند. اما مارسلینوس در آنجا و احتمالاً با توطئهٔ ریکیمر به قتل رسید.

پس از این شکست تهدید دیگری این بار از سوی گل برخاست. اوریک، برادرش تئودوریک دوم را به قتل رسانده خود پادشاه ویزیگوت‌ها شد و پس از آن سعی داشت تا تمام سرزمین گل را به زیر سلطهٔ خود درآورد. تلاش‌های آنتمیوس برای متوقف ساختن جاه‌طلبی‌های اوریک با شکستی سنگین در نبردی در کرانهٔ باختری رود رون مواجه گردید و در این نبرد آنتمیولوس، پسر امپراتور و سه تن از فرماندهان برجستهٔ رومی کشته شدند.

### درگیری با ریکیمر و مرگ

رابطهٔ آنتمیوس و ریکیمر به دنبال چنین شکست‌هایی رو به تیرگی نهاد و ریکیمر مشخصاً تمایل داشت تا خود را از دردسر یک امپراتور ناموفق دیگر رها سازد. مشکل‌داری این ارتباط تا بدانجا پیش رفت که ایتالیا عملاً به دو پاره تقسیم شد و ریکیمر از مدیولانوم (میلان امروزی) و آنتمیوس از رم به ادارهٔ بخش‌های تحت فرمان خود پرداختند. با این حال در ۴۷۰ اسقفِ تیکینوم توانست آن دو را با یکدیگر آشتی دهد اما این صلح چندان پایدار نبود.

در ۴۷۲ ریکیمر به سمت جنوب لشکر کشید تا آنتمیوس را از قدرت خلع و اولیبریوس را که مورد حمایت وندال‌ها بود به جایش امپراتور نماید. سپاهیان او رم را به محاصرهٔ خود درآوردند اما آنتمیوس که از پشتیبانی یکی از نیروهای ویزیگوت برخوردار بود توانست تا ۳ ماه این محاصره را تحمل نماید. اما سرانجام قوای ریکیمر موفق به فتح رم شدند. پس آنتمیوس خود را به هیبت گدایی درآورد تا بتواند فرار کند، اما مورد خیانت قرار گرفت و دستگیر شد. او سپس به فرمان گوندوباد، خواهرزادهٔ ریکیمر در همان سال گردن زده شد.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  
Ralph W. Mathisen (۱۹۹۸). "Anthemius (12 April 467 - 11 July 472 A.D.)" (به انگلیسی). De Imperatoribus Romanis: An Online Encyclopedia of Roman Rulers and Their Families. Retrieved 10 November 2010.
2. 1 2 3 4 5  
"Anthemius" (به انگلیسی). Britannica Online Encyclopedia. Retrieved 10 November 2010.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Procopius Anthemius" (به انگلیسی). roman-empire.net. Archived from the original on 29 November 2010. Retrieved 10 November 2010.

| * ن
* ب
* و
امپراتوران روم غربی و روم شرقی |
| --- |
| نخستین۲۷ پیش‌ازمیلاد تا ۲۳۵ | 
* 

آگوستوس •  تیبریوس •  کالیگولا •  کلادیوس •  نرون •  گالبا •  اتو •  ویتلیوس •  وسپاسیان •  تیتوس فلاویوس •  دومیتیان •  نروا •  تراژان •  هادریانوس •  آنتونیوس پیوس •  مارکوس آرلیوس *با لوسیوس وروس* •  کومودوس •  پرتیناکس •  دیدیوس ژولیانوس •  سپتیموس سوروس •  کاراکالا •  گتا •  ماکرینوس *با دیادومنیان* •  هلیوگابال •  الکساندر سوروس
 |
| بحران سده ۳۲۳۵ تا ۲۸۴ | 
* 

ماکسیمینوس ترکس •  گردیان یکم *و* گردیان دوم •  پوپینوس *و* بالبینوس •  گردیان سوم •  فیلیپ عرب •  دسیوس *با هرنیوس اتروسکوس* •  هوستیلیان •  تربونیانوس گالوس *با ولوسیانوس* •  آئمیلیانوس •  والرین •  گالینوس *با سالونینوس* •  کلادیوس گوتیکوس •  کوئینتیلوس •  اورلیان •  تاسیتوس •  فلوریانوس •  پروبوس •  کاروس •  کارینوس •  نومریان
 |
| چیرگی۲۸۴ تا ۳۹۵ | 
* 

دیوکلتیان •  ماکسیمیان •  کنستانتیوس کلوروس •  گالریوس •  سوروس •  ماکسنتیوس •  ماکسیمینوس دایا •  لیسینیوس *با والریوس والنس و مارتینیانوس* •  کنستانتین بزرگ •  کنستانتین دوم •  کنستانس یکم •  کنستانتیوس دوم *با وترانیو* •  ژولیان •  ژوویان •  والنتینیان یکم •  والنس •  گراتیان •  والنتینیان دوم •  ماگنوس ماکسیموس *با فلاویوس ویکتور* •  تئودوسیوس یکم
 |
| امپراتوری روم غربی۳۹۵ تا ۴۸۰ | 
* 

هونوریوس •  کنستانتیوس سوم •  ژوآنس •  والنتینیان سوم •  پترونیوس ماکسیموس •  آویتوس •  ماژوریان •  لیبیوس سوروس •  آنتمیوس •  الیبریوس •  گلیسریوس •  ژولیوس نپوس •  رومولوس آگوستولوس
 |
| امپراتوری بیزانس۳۹۵ تا ۱۰۲۴ | 
* 

آرکادیوس •  تئودوسیوس دوم •  مارسیانوس •  لئون یکم •  لئون دوم •  زنون •  باسیلیسکوس •  آناستاسیوس یکم •  ژوستین یکم •  ژوستینیان یکم •  ژوستین دوم •  تیبریوس دوم کنستانتین •  موریس •  فوکاس •  هراکلیوس •  کنستانتین سوم •  هراکلوناس •  کنستانس دوم •  کنستانتین چهارم •  ژوستینیان دوم •  لئونتیوس •  تیبریوس سوم •  فیلیپیکوس •  آناستاسیوس دوم •  تئودوسیوس سوم •  لئوی سوم •  کنستانتین پنجم •  آرتاباسدوس •  لئوی چهارم •  کنستانتین ششم •  ایرنه •  نیکه‌فوروس یکم •  استوراکیوس •  میخائیل یکم •  لئوی پنجم •  میخائیل دوم •  تئوفیلوس •  میخائیل سوم •  باسیلیوس یکم •  لئوی ششم •  الکساندر •  کنستانتین هفتم •  رومانوس یکم •  رومانوس دوم •  نیکه‌فوروس دوم •  ژان یکم •  باسیلیوس دوم •  کنستانتین هشتم •  زوئه مقدونی •  رومانوس سوم •  میخائیل چهارم •  میخائیل پنجم •  کنستانتین نهم •  تئودورای مقدونی •  میخائیل ششم •  ایزاک یکم •  کنستانتین دهم •  رومانوس چهارم •  میخائیل هفتم •  نیکه‌فوروس سوم •  آلکسیوس یکم •  ژان دوم •  مانوئل یکم •  آلکسیوس دوم •  آندرونیکوس یکم •  ایزاک دوم •  آلکسیوس سوم •  آلکسیوس چهارم •  نیکولائوس کانابوس •  آلکسیوس پنجم
 |
| امپراتوری نیقیه۱۰۲۴ تا ۱۲۶۱ | 
* 

کنستانتین لاسکاریس •  تئودور یکم •  ژان سوم •  تئودور دوم •  ژان چهارم
 |
| امپراتوری بیزانس۱۲۶۱ تا ۱۴۵۳ | 
* 

میخائیل هشتم •  آندرونیکوس دوم •  میخائیل نهم •  آندرونیکوس سوم •  ژان پنجم •  ژان ششم •  ماتیوس کانتاکوزنوس •  آندرونیکوس چهارم •  ژان هفتم •  آندرونیکوس پنجم •  مانوئل دوم •  ژان هشتم •  کنستانتین یازدهم
 |
| 
* رده
* درگاه

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
	+ 2
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* ایتالیا
* ایالات متحده آمریکا
* واتیکان

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |