**مردوک بلاسو ایقبی** (Marduk-balāssu-iqbi)، پسر و جانشین مردوک-زاکیر-شومی اول پادشاه بابل و از پادشاهان سلاله نهم بوده‌است و ازحدود ۸۱۹ تا حدود ۸۱۳ پیش از میلاد بر بابل حکومت کرده‌است. معنای نامش یعنی: مردوک زندگانی او را وعده داده‌است. او پس از پدرش به حکومت بابل رسید و چهارمین و آخرین نسل از خانواده نبو-شوم-اوکین اول بود که سلطنت کرد. وی با شمشی-آداد پنجم، پادشاه آشور معاصر بوده‌است. گویا ملکه شامورامات خواهر وی بوده‌است.

دوران سلطنت
-----------

عنوان مردوک بلاسو ایقبی، به عنوان یک شاهد بر روی یک سنگ‌مرز، که مربوط می‌شود به سال دوم حکومت مردوک زاکیر شومی‌یکم، دیده می‌شود، یعنی ۲۵ سال پیش از اینکه وارث و جانشین مردوک زاکیر شومی‌یکم به قدرت برسد. اگر مردوک بلاسو ایقبی ذکر شده در این سند تاریخی، همان مردوک بلاسو ایقبی، یعنی پادشاه مورد نظر ما باشد، شاید این مدرک گواه این باشد که وی هنگامی که قدرت را در دست گرفته، نسبتاً پیر و سالخورده بوده‌است. علاوه بر این، بر یک سنگ‌مرز دیگر هم این نام دیدهمی‌شود. زمان سنگ‌مرز یادشده به سال سی‌ویکم سلطنت نبو-اپل-ایدین، پدربزرگ مردوک بلاسوایقبی مربوط می‌شود، اما این مورد اخیر، گویا فرد دیگری است، چون که اولاً سند مزبور می‌گوید که وی یک فرماندار بوده‌است، ثانیاً چنین طول عمر زیادی برای یک انسان به هیچ وجه طبیعی به نظر نمی‌رسد.

سنگ یادبود نیمرود شمشی-آداد پنجم که وقایع سالانه حکومتش را بازگو می‌کند.
به نظر می‌رسد که این پادشاه بابلی، پایتخت خود را شهر گنناتی Gannanāti قرار داده باشد، شهری که بر کرانه رود دیاله قرار داشت. قلمرو مردوک بلاسو ایقبی شهرهای در Der و نیپور را از سمت جنوب و شرق دربر می‌گرفت. به نظر می‌رسد که حکام و ولایات وی مانند خود او، مقامات و درجاتشان را به طریق وراثتی صاحب شده‌باشند، مانند انلیل-اپل-اوصور Enlil-apla-usur والی شهر نیپور، و فرزندان توبلیت-اشدر Tuballit-Eshdar که از کارکنان و کارمندان دربار بوده‌اند، این مسئله گواه این است که در آن زمان قدرت مرکزی سست بوده و در استان‌ها و بخش‌های بابل خودگردانی و استقلال داخلی وجود داشته‌است.

### جنگ اول آشور و بابل

آشوری‌ها در حکومت شمشی‌آدادپنجم دو جنگ پی در پی با مردوک بلاسو ایقبی کردند، انگیزه این نبردها معلوم نیست، اگرچه ممکن است که شمشی‌آداد از رتبه دونی که در زمان حکومت مردوک زاکیرشومی در آن قرار داده شده بود، رنجیده و آزرده خاطر شده و در صدد انتقام و کینه جویی برآمده باشد.

در جنگ اول، مسیر مستقیم به داخل قلمرو بابل توسط دژ زدی Zaddiسد شده بود، به همین دلیل لشکریان آشور از مسیر کرانه شرقی دجله و در امتداد حاشیه کوهستانی حرکت کرد، یعنی اندکی پایین‌تر از جنوب زاب کوچک. بنا به گفته سالنامه‌های شمشی‌آداد، لشکر آشور توقف کرد تا سه شیر درنده را در فراز و فرودهای کوه اپی Epih (جبل حمرین) شکار کند یا بکشد.

سپس، لشکر آشور به مسیر خود ادامه داده و از هر کجا که عبور می‌کرد، پشت سرش ویرانی و غارت برجای می‌گذاشت. وی شهر مه-تورنات Me-Turnat را در کرانه یکی از شاخه‌های رود دیاله قرار داشت محاصره کرد، سپس از روددیاله گذشت کرد و شهر سلطنتی قرنه Qarne را تسخیر کرد و آتش زد. او دیئبینا Di'bina را غارت کرد و سپس به حومه گنناتی، یعنی داتبیر Datebir و ایزدوجه Izduja یورش برد. سپس قیریبتی-النی Qiribti-alani را غارت کرد و خودش ادعا می‌کند که: **غنایم و وسایل، متعلقات خدایان، گاوهای نر و گوسفندان (اهالی)** را به یغما برده‌است.

لشکر شامشی‌آدادپنجم سپس شهر پادشاهی دور-پاپسوکل Dur-Papsukkal را در نزدیکی شهر دِر چپاول نمود. بعد از آن به نظر می‌رسد که حملات پادشاه آشور با اتحاد بزرگی از کلدی‌ها، ایلامی‌ها، کاسی‌ها و آرامی‌ها مواجه شده باشد. این طور به نظر می‌رسد که این قبایل و مردمان خطر رو به فزونی امپراتوری آشوریان را درک کرده و تصمیم گرفته بودند در برابر آن‌ها با هم متحد شوند. اگرچه منبع آشوری دربارهٔ این جنگ می‌گوید پادشاه آشور **دشت را با پیکرهای جنگجویان مردوک بلاسو ایقبی پوشاند.** و سالنامه‌های پادشاه آشور هم می‌گویند که وی ارابه‌های جنگی، اسبان و برخی از وسایل اردوگاه بابلیان را تصاحب نمود، ولی از آنجایی که ما با روحیات و منش پادشاهان آشور آشنا هستیم، نباید این گفته‌های پادشاه آشور را بسیار جدی تلقی کنیم،  هر چند که از کیفیت و نتیجه جنگ مزبور حقیقتاً اطلاعات دیگری در اختیار نداریم.

### جنگ دوم و سرنوشت مردوک بلاسو ایقبی

جنگ دوم به‌طور بارزی یک عملیات جنگی جراحی مانند بود و شمشی آداد مستقیماً به سراغ شهرگنناتی پایتخت بلاسوایبقی رفت. این اقدام وی باعث شد که مردوک بلاسوایقبی به منطقه دیاله فرار کند، او نخست به نیمیتی-شری Nimitti-sharri رفت و در آنجا پناه گرفت، اما به دنبال تصرف شهر دِر، در آنجا گیر افتاد. او را اسیر کردند و دست بسته به آشور بردند. شمشی آداد ادعا می‌کند که سی هزار اسیر را از شهر دِر تبعید کرده‌است.

بنا به گفته مدارک اطلاعاتی، پس از مردوک بلاسو ایقبی، فردی به نام بابه-احه-ایدین Bāba-aḫa-iddina به حکومت بابل رسیده‌است.

پانویس
------

1. ↑  Shamiram, Armenia، Semiramis، Shamiram، Semiramis
2. ↑  که شمالی ترین شهر بابل در این زمان بود
3. ↑  لازم به توضیح است که پادشاهان آشور همواره در بیان نتایج نبردهای خود غلو می‌کردند و حتی اگر در جنگی پیروز هم نمی‌شدند، باز در کتیبه هایشان خود را پیروزمند و فاتح معرفی می‌کردند.

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون
--------------

| * ن
* ب
* و
نبو (نبی) |
| --- |
| نـبـــو (نـبـی) | 

|  |  |
| --- | --- |
| نـبــی | 
* نبو
* نبو کدنصریکم
* نبو شوم‌کین‌یکم
* نبو اپل‌آیدین
* نبو شوم‌ایشکون
* نبو ناصر
* نبو نادین‌زری
* نبو موکین‌زری
* نبو شوم‌کین‌دوم
* نبو کدنصردوم
* نبو پیلسر
* نبو ناعید
* نبو کدنصرسوم
* نبو شاروسور
* نبو ری‌منو

 |

 |  |
| مردوک (خـدا) | 

|  |  |
| --- | --- |
| خــــدا | 
* مردوک
* مردوک زاکیرشومی‌یکم
* مردوک بلاسو ایقبی
* مردوک‌بل‌زری
* مردوک‌پیلسر
* مردوک‌اریب
* مردوک اپل‌آیدین‌دوم
* مردوک زاکیرشومی‌دوم
* مردوک‌موش‌زیب

 |

 |
| خدایگان | 

|  |  |
| --- | --- |
| خدایان | 
* عل
* بل
* آرا
* آنو
* ائا
* ادد
* اوتو
* داجون
* رشف

 |

 |
| ایزدان (فرشته) | 

|  |  |
| --- | --- |
| مـذکر | 
* نرگال
* شمش
* آشور
* تموز
* هومبابا
* گیلگمش
* انلیل
* انکیدو
* ارشکیگال
* سحر

 |
| مـؤنث | 
* ایزدبانو
* نینگال
* ایشتار
* نینلیل
* سین
* تیامات
* اینانا
* عشتروت

 |

 |
| جـسـتــارهــا | 

|  |  |
| --- | --- |
| مردوخ | 
* انوما الیش
* برج بابل
* بل و اژدها
* مردخای
* استر و مردوخ
* حجی
* آبزور
* علیون
* الوهیم

 |

 |
| 
* الگو پادشاهان

 |

| * ن
* ب
* و
شاهان بابل |
| --- |
| حاکمان آشور  سال‌های میانه | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| سلسلهٔ اول ایسین | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۹۵۳-۱۷۳۰ پیش از میلاد | 
* ایشبی-ایرا
* شو-ایلیشو
* ایدین-داگان
* ایشمه-داگان
* لیپیت-ایشتار
* اور-نینورتا
* بور-سوئن
* لیپیت-انلیل
* ارا-ایمیتی
* انلیل-بانی
* زامبیا
* ایتر-پیشا
* اور-دو-کوگا
* سوئن-ماگیر
* دامیک-ایلیشو

 |

 |
| پادشاهی لارسا | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۹۶۱-۱۶۷۴ پیش از میلاد | 
* ناپلانوم
* امیسوم
* سامیوم
* زاباییا
* گونگونوم
* آبیسار
* سوموئل
* نور-آداد
* سین-ایدینام
* سین-اریبام
* سین-ایکیشام
* سیلی-آباد
* واراد-سین
* ریم-سین اول
* حمورابی پادشاه بابل
* سامسو-ایلونا پادشاه بابل
* ریم-سین دوم

 |

 |

 |
| سال‌های میانه | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| سلسلهٔ اول بابل  (سلسلهٔ اول) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۸۳۰-۱۵۳۱ پیش از میلاد | 
* سومو-آبوم
* سومو-لائل
* سابیوم
* آپیل-سین
* ریم-سین یکم
* حمورابی
* سامسو-ایلونا
* آبی-اشو
* آمی-دیتانا
* آمی-سادوکا
* سامسو-دیتونا

 |

 |
| سلسلهٔ سیلند  (سلسلهٔ دوم) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۷۳۲-۱۴۶۰ پیش از میلاد | 
* ایلوم-ما-ایلی
* ایتی-ایلی-نیبی
* دامکی-ایلیشو
* ایشکیبال
* شوشوشی
* گولکیشار
* سیلند دیناستی
* پشگالدارامش
* آیاداراگالاما
* آکوردونا
* ملامکورکورا
* ای-گامیل

 |

 |
| حاکمان اولیهٔ کاسی | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۷۳۰-۱۵۷۰ پیش از میلاد | 
* گانداش
* آکوم اول
* کاشتیلیئاشو اول
* آبی راتاش
* کاشتیلیئاشو دوم
* اور-زیگوروماش
* هوربازوم
* شیپتا اولزی
* کاک ریمه

 |

 |

 |
| سال‌های آخر | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| سلسلهٔ کاسی  (سلسلهٔ سوم) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۵۷۰-۱۱۵۵ پیش از میلاد | 
* آکوم دوم
* بورنابوریئاش دوم
* کاشتیلیئاش سوم
* اولامبوریئاش
* آکوم سوم
* کاراینداش
* کاداشمان-هاربه اول
* کوریگالزو اول
* کاداشمان انلیل اول
* بورنا-بوریئاش دوم
* کارا-هارداش
* نازی-بوگاش
* کوریگالزو دوم
* نازی-ماروتاش
* کاداشمان-تورگو
* کاداشمان-انلیل دوم
* کودور-انلیل
* شاگارکتی-شوریاش
* کاشتیلیاشو چهارم
* انلیل-نادین-شومی
* کاداشمان-هاربه دوم
* آداد-شوما-ایدینا
* آداد-شوما-یوزر
* ملی-شیپاک دوم
* ماردوک-آپلا-ایدیا
* زابابا-شوما-ایدین
* انلیل-نادین-آهی

 |

 |

 |
| عصر آهن | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| سلسلهٔ دوم ایسین  (سلسلهٔ چهارم بابل) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۱۵۵-۱۰۲۵ پیش از میلاد | 
* ماردوک-کابیت-آهشو
* ایتی-ماردوک-بالاتو
* نینورتا-نادین-شومی
* بخت‌النصر اول
* انلیل-نادین-آپلی
* ماردوک-نادین-آهه
* ماردوک-شاپیک-زری
* آداد-آپلا-ایدینا
* ماردوک-آبه-اریبا
* ماردوک-زر-دهم
* نابو-شوم-لیبور

 |

 |
| سلسلهٔ پنجم | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۰۲۵-۱۰۰۴ پیش از میلاد | 
* سیمبار-شیپاک
* ای-موکین-زری
* کاش شو-نادین-آهی

 |

 |
| سلسلهٔ ششم | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۰۰۴-۹۸۵ پیش از میلاد | 
* ایولماش-شاکین-شوهی
* نینورتا-کودوری-یوزر اول
* شیریکتی-شوکامونا

 |

 |
| سلسلهٔ هفتم | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۹۸۵-۹۷۹ پیش از میلاد | 
* مار-بیتی-آلپا-یوزر

 |

 |
| سلسلهٔ E  (ترکیب سلسلهٔ هشتم و نهم) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۹۷۹-۷۲۹ پیش از میلاد | 
* نابو-موکین-آپلی
* نینورتا-کودورا-یوزر دوم
* مار-بیتی-احه-ایدین
* شمش-مودمیق
* نبو-شوم-اوکین اول
* نبو-اپل-ایدین
* مردوک-زاکیر-شومی اول
* مردوک-بلاسو-ایقبی
* بابه-احه-ایدین
* نینورتا-اپل-دهم
* مردوک-بل-زری
* مردوک-اپل-اوصور
* اریب-مردوک
* نبو-شوم-ایشکون
* نبو-ناصیر
* نبو-نادین-زری
* نبو-شوم-اوکین دوم
* نبو-موکین-زری

 |

 |
| حکومت آشور نو  (سلسلهٔ دهم) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۷۲۹-۶۲۰ پیش از میلاد | 
* تیگلات-پیلسر سوم†
* شلمنسر پنجم†
* مردوک-اپل-ایدین دوم
* سارگون دوم†
* سناخریب†
* مردوک-زاکیر-شومی دوم
* مردوک-اپل-ایدین دوم
* بل-ایبنی
* آشور-ندین-شومی†
* نرگال-اوشزیب
* موشزیب-مردوک
* سناخریب†
* اسرحدون†
* شمش-شوم-اوکین†
* کندلانو†
* سین-شومو-لیشیر†
* سین-شر-ایشکون†

 |

 |
| امپراتوری بابل نو  (سلسلهٔ یازدهم) | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۶۲۶-۵۳۹ پیش از میلاد | 
* نبوپولاسار
* بخت‌النصر دوم
* آمل-ماردوک
* نریگلیسار
* لاباشی-ماردوک
* نبونعید

 |

 |

 |
| † حاکمان آشور |