**سعید محسن** (۱۳۱۸ – ۴ خرداد ۱۳۵۱) یکی از بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق ایران بود که در کنار محمد حنیف‌نژاد و علی‌اصغر بدیع‌زادگان سازمان مجاهدین خلق ایران را در سال ۱۳۴۴ بنیان گذاشتند. سعید محسن در سال ۱۳۵۰ توسط ساواک دستگیر و در ۴ خرداد ۱۳۵۱، به‌همراه سایر بنیانگذاران و دو تن از اعضای مرکزیت سازمان اعدام شد.

زندگی‌نامه و فعالیت‌ها
----------------------

سعید محسن در یک خانواده متوسط در زنجان به‌دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه‌اش را در همان شهر گذراند و بعد برای ادامه تحصیل به تهران آمد و در رشته مهندسی تأسیسات دانشکده فنی دانشگاه تهران، فارغ‌التحصیل شد. دوران دانشجویی سعید مصادف بود با تحولات سیاسی سالهای ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۲. سعید قبل‌از بنیانگذاری سازمان، به‌دلیل فعالیتهای سیاسیش دوبار به زندان افتاده بود، بار دوم هنگامی بود که عضو کمیته دانشجویان نهضت آزادی بود و در شب اول بهمن سال ۴۱ دستگیر شد سعید محسن در زندان قزل‌قلعه با محمد حنیف‌نژاد آشنا و از همان‌جا رابطه‌اش با او هرچه نزدیکتر شد. پس از آزادی از زندان به خدمت نظام وظیفه در جهرم مشغول شد. وی در بازجوییهای خود پیرامون وضعیت زندگی مردم جنوب ایران می‌نویسد:

> در بندرعباس با عابرینی مواجه شدم که هر کدام ساق پایی به اندازه یک توپ پارچه داشتند. وقتی سؤال کردم معلوم شد که این کرم مخصوص آب (پیوک) است و از راه آشامیدن آب وارد بدن می‌شود و سپس از ساق پا بیرون می‌آید. احساس ترحمی را که نسبت به این افراد در من به وجود آمد هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم. قبول این که این مردم به چنین حالت ناراحتی زندگی می‌کنند فشاری بود که من قدرت تحمل آن را نمی‌توانستم بکنم.
> 
> 

سعید محسن پس از پایان خدمت نظام وظیفه، به تهران آمد و در کارخانه ارج و سپس کارخانه سپنتا به‌کار مشغول شد و هم‌زمان به فعالیتهای سیاسی خود ادامه داد.

بنیانگذاری سازمان مجاهدین خلق ایران
-----------------------------------

سعید محسن به همراه محمد حنیف‌نژاد و علی‌اصغر بدیع‌زادگان، سازمان مجاهدین خلق را در سال ۱۳۴۴ پایه‌ریزی کردند. پس از سرکوب تظاهرات ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، آنها با جمعبندی مبارزات سیاسی گذشته، به این نتیجه رسیدند که مبارزات سیاسی و رفرمیستی همواره با سرکوب از سوی دیکتاتوری مواجه شده و به نتیجه مطلوب نمی‌رسند. بنابراین برای سرنگونی دیکتاتوری، مبارزه مسلحانه در آن مرحله، به‌عنوان شکل محوری مبارزه، یک ضرورت است. به این منظور محمد حنیف‌نژاد، سعید محسن و اصغر بدیع‌زادگان در سال ۱۳۴۴ گروهی را بنیان نهادند که بعدها «سازمان مجاهدین خلق ایران» نام گرفت. آنها از سال ۱۳۴۴ تا ۱۳۵۰ به مدت ۶ سال به کار ایدئولوژیک، تشکیلاتی و تدوین استراتژی پرداختند.

دستگیری و اعدام
---------------

سعید محسن در جریان ضربه شهریور سال ۱۳۵۰ توسط سازمان اطلاعات و امنیت کشور شاهنشاهی، ساواک، (چندی پیش از جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی) دستگیر و به زندان افتاد

### دفاعیات

سعید محسن در بخشی از دفاعیات خود در دادگاه نظامی گفت: «ملت ایران ملزم نیست از یک فکر ارتجاعی تبعیت نماید. ‌این قوانین اصولاً معلول دوران دیکتاتوری است و برای ملت مورد قبول نمی‌باشد. نفس تکامل ایجاب می‌کند که هر چه پوسیده است دور انداخته شود. در محیطی که حقوق مردم به‌حق پرداخته شود مگر مردم دیوانه‌اند که اسلحه به دست گیرند. اسلحه برای ما وسیله دفاع از شرف انسان است.»

### اعدام

سعید محسن پس از تحمل ماه‌ها شکنجه در ۴ خرداد ۱۳۵۱، به‌همراه سایر بنیانگذاران محمد حنیف‌نژاد و علی‌اصغر بدیع‌زادگان و دو تن از اعضای مرکزیت سازمان به نام های عبدالرسول مشکین‌فام و محمود عسکری‌زاده به جوخه اعدام سپرده شدند.

محل دفن وی در قطعه ۳۳ بهشت زهرا در تهران است.

پانویس
------

1. 1 2  «روزنامه باختر امروز شماره ۲۷ نیمه دوم خرداد ۱۳۵۱» (PDF).
2. ↑  «محمد حنیف‌نژاد کیست؟». *mojahedin.org*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۹.
3. 1 2  «روزنامه باختر امروز شماره ۲۶ نیمه اول خرداد ۱۳۵۱» (PDF).
4. 1 2 3 4  «کتاب آنانکه شهادت را برگزیدند صفحه ۴» (PDF).
5. ↑  «اگر سعید محسن، کارل پوپر خوانده بود». شهروندامروز. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۶ مه ۲۰۰۹.
6. 1 2 3  «سعید محسن کیست؟». *mojahedin.org*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۹.
7. ↑  «اعلامیه شمارهٔ ۲» (PDF). *باختر امروز، نشریه سازمانهای جبهه ملی ایران در خارج کشور (بخش خاورمیانه)*. سال دوم - دوره ۴ (شماره ۱۷): صفحهٔ ۱ و۳. مهرماه ۱۳۵۰. دریافت‌شده در ۶ نوامبر ۲۰۱۹. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
8. ↑  «دفاعیات سعید محسن نوشته شده در زندان روی کاغذ سیگار ۱۳۵۰» (PDF).
9. ↑  «روزنامه باختر امروز شماره ۴۳ نیمه دوم تیر ۱۳۵۲ صفحه ۴» (PDF).

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***سعید محسن*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

| * ن
* ب
* و
سازمان مجاهدین خلق ایران |
| --- |
| رهبران فعلی | مسعود رجوی •  مریم رجوی •  زهرا مریخی |
| بنیانگذاران | 
* محمد حنیف‌نژاد  •  سعید محسن  •  علی‌اصغر بدیع‌زادگان

 |
| سازمان‌های مرتبط | 
* شورای ملی مقاومت ایران •  ارتش آزادیبخش ملی ایران  •  انجمن نجات  •  سازمان حزب‌الله  •  گروه فریاد خلق

 |
| سازمان‌های منشعب | سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر  •  نبرد برای رهایی طبقه كارگر  •  مبارزه در راه آرمان طبقه كارگر  •  گروه مهدویون |
| مقرها | 
* *مقرهای پیشین*: (قرارگاه اشرف  •  قرارگاه لیبرتی)
* *مقر کنونی*: کمپ تیرانا

 |
| اعضای شاخص | 
* *قبل از انقلاب* :
	+ تقی شهرام
	+ سعید محسن
	+ احمد رضایی
	+ عبدالرضا نیک‌بین رودسری
	+ لطف‌الله میثمی
	+ محمد حنیف‌نژاد
	+ ناصر صادق
	+ اشرف ربیعی
	+ حسن آلادپوش
	+ محبوبه متحدین
	+ بهرام آرام
	+ علی‌اصغر بدیع‌زادگان
	+ علی باکری
	+ وحید افراخته
	+ مجید شریف واقفی
	+ محمد محمدی گرگانی
	+ مهدی رضایی
	+ رضا رضایی

* *بعد از انقلاب* :
	+ علی زرکش
	+ مسعود کشمیری
	+ زهره عطریانفر
	+ کاظم افجه‌ای
	+ محمدرضا کلاهی
	+ مهدی ابریشم‌چی
	+ سعید شاهسوندی
	+ موسی خیابانی
	+ آذر رضایی

 |
| عملیات‌های نظامی | جنگ ایران و عراق •  خیزش شعبانیه •  عملیات آفتاب •  عملیات مرصاد •  عملیات چلچراغ |
| بمب‌گذاری‌ها | انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران •  بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی •  بمب‌گذاری نمازجمعه تهران ۱۳۶۳ |
| ترورهای سرشناس | 
* (بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی
* *قربانیان شاخص*:( سید محمد بهشتی
* حسن عباس‌پور
* موسی کلانتری
* محمود قندی
* محمدعلی فیاض‌بخش
* رحمان استکی
* محمد منتظری
* علی درخشان
* محمدصادق اسلامی
* غلامحسین حقانی
* عبدالحمید دیالمه
* رضا پاک‌نژاد
* حسن عضدی
* سید فخرالدین رحیمی)

* (انفجار دفتر نخست‌وزیری
* محمدعلی رجایی
* محمدجواد باهنر
* هوشنگ وحید دستجردی)
* لوئیس هاوکینز
* پل شفر
* مجید شریف واقفی
* مهدی رجب بیگی
* محمد کچوئی
* سید حسن آیت
* یوسف مرحبا
* میر اسدالله مدنی
* سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد
* سید عبدالحسین دستغیب
* محمد صدوقی
* عطاءالله اشرفی اصفهانی
* اسدالله لاجوردی
* علی صیاد شیرازی

* *ناموفق*: ( عباس واعظ طبسی
* شاپور مرحبا
* سید احمد خمینی
* صادق احسانبخش)

 |
| مقالات مرتبط | 
* روزنامه مجاهد
* اعدام زندانیان سیاسی (تابستان ۱۳۶۷)
* تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
* خودسوزی اعضای مجاهدین خلق
* فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه

 |