خانه‌ای در کهنسار، بهاکار، تهل.
کانال تهل.
**بیابان تهَل** (اردو: *صحرائے تھل*) یکی از پنج بیابان پاکستان است و در پنجاب پاکستان واقع شده‌است. این منطقه وسیع بین رودخانه‌های جهلم و سند در نزدیکی فلات پوتهوار قرار دارد و به خاطر قرار گرفتن بین دو رود یادشده به آن «تهل دوآب» هم می‌گویند. تهل بزرگ‌ترین دوآب پنجاب و به همراه دوآب سند ساگر یکی از بزرگ‌ترین دوآب‌ها در پاکستان است.

طول کلی بیابان تهل از شمال تا جنوب ۱۹۰ مایل و حداکثر پهنای ۷۰ مایل (۱۱۰ کیلومتر) و حداقل پهنای ۲۰ مایل است. این بیابان ناحیه‌های بهکر، خوشاب، میانوالی، لیه، مظفرگره و جهنگ را در ساحل چپ رودخانه جهلم پوشانده‌است. از لحاظ جغرافیایی، شبیه بیابان‌های چولستان و تار است. راه‌آهن راولپندی به مولتان از تهل می‌گذرد.

سه چهارم از مساحت بیابان تهل شامل تپه‌های شنی بزرگی است که از ۶ تا ۱۰ متر ارتفاع دارند. اما بیشتر مناطق آن توسط کانال‌های آب سند آبیاری می‌شوند. وزش شدت شدید باد باعث فرسایش خاک و جابجایی این بیابان می‌شود. در شمال تهل یک نمکزار واقع شده‌است.

حیوانات اهلی این بیابان گوسفند یا شتر هستند. جانوران وحشی آن هم متشکل از روباه‌ها، شغال‌ها و هوبره‌های آفریقایی است. با این حال، با کمبود گونه‌های گیاهی و شکار بیش از حد، حیات حیوانی در تهل رو به زوال است.

پروژه کانال تهل
---------------

تاریخچه پروژه کانال آب تهل به بیش از ۱۳۰ سال پیش برمی‌گردد. در سال ۱۸۷۳ بود که این پروژه برای اولین بار برای کل دوآب تهل طراحی شد. پیشنهاد آبیاری این منطقه با آب رودخانه سند بارها برای بحث در سال‌های ۱۹۱۹، ۱۹۲۱، ۱۹۲۴، ۱۹۲۵، ۱۹۳۶ و در سال ۱۹۴۹ مطرح شد. با این وجود بارها به خاطر این استدلال که این پروژه به در دسترس بودن آب برای رودخانه‌های پایین‌دست صدمه جدی می‌زند کنار گذاشته شد. پیشنهاد پروژه بار دیگر در سال ۱۹۷۵ مورد بحث قرار گرفت اما کمیته اجرائی شورای اقتصادی ملی (ECNEC) از تأیید آن خودداری کرد. سرانجام، در ۱۶ اوت ۲۰۰۱، ژنرال پرویز مشرف، رئیس‌جمهور وقت پاکستان، پروژه ۳۰ میلیارد روپیه‌ای کانال بزرگ تهل (GTC) افتتاح کرد.

مردم و گویش
-----------

دز این منطقه گویش تهلی (تهلوچی) زبان پنجابی صحبت می‌شود. جمعیت این منطقه در مساحت وسیعی از کویر پراکنده شده‌است و باعث می‌شود افراد ناچار شوند مسافت‌های زیادی را بپیمایند و همچنین برای کار به مناطق مرکزی پنجاب مهاجرت کنند. در حالی که بسیاری از جوامع با گویش‌های محلی خاص خود صحبت می‌کنند، زبان استاندارد پنجابی و اردو برای مردم مناطق مختلف آسان‌تر قابل درک است و در نتیجه بیشتر استفاده می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* بیابان تار
* بیابان خاران

منابع
-----

1. ↑
2. ↑  «GreaterThalCanalStudy» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۹.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Thal Desert». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بیابان تهل موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |

| * ن
* ب
* و
بیابان‌های جهان |
| --- |
| آفریقا | 
بیوضه ·  تنره ·  جوراب ·  چلبی ·  دناکِل ·  ریخترس‌فلد ·  صحرای الجزایر ·  صحرای بزرگ آفریقا ·  صحرای شرقی ·  صحرای لیبی  ·  فرافره ·  فریو ·  کالاهاری ·  موسامدس ·  نامیب ·  نوبیه ·  نییری
 |
| آسیا | 

|  |  |
| --- | --- |
| آسیای میانه | آرال قره‌قوم ·  آرال‌قوم ·  اوست‌یورت  ·  بدبخت‌دالا · ساری‌اسیک-آتیراو ·  قربان‌تونغوت ·  قره‌قوم ·  قزل‌قوم ·  مویون‌قوم |
| شمال چین | اردوس ·  باداین جاران · تکله‌مکان  ·  تنگر ·  چایدام · گُبی ·  لوپ ·  هامی |
| فلات ایران | خاران ·  دشت خاش · دشت کویر ·  دشت لیلی ·  دشت مارگو ·  دشت ناامید ·  ریگستان ·  کویر پُلوند ·  کویر لوت ·  کویر مرنجاب |
| شبه‌جزیره عربستان و شام | بیابان شام ·  تهامه ·  دَهنا ·  ربع‌الخالی ·  رمله السبعتین ·  صحرای عرب ·  نفود ·  نگب ·  وهیبه ·  یهودیه |
| شبه‌جزیره هند | آکشی · بیابان دره سند ·  تار ·  تهل ·  چولستان |

 |
| اروپا | 
آکونا · 
باردناس رئالس · 
بلدوف · 
تابرناس · 
دلیبلاتسکا پشچارا · 
رین · 
کابو دگاتا-نیخار · 
هالِندی
 |
| آمریکای شمالی | 
آلورد ·  امرگوسا ·  باخا کالیفرنیا ·  بلک راک ·  کارکراس ·  اسکبلندز ·  چی‌واوا ·  اسکالانته ·  فورتی مایل ·  حوضه بزرگ ·  گریت سالت لیک ·  های دزرت ·  هورنادا دل موئرتو ·  کائو ·  لچوگیلا ·  موهاوی ·  شمالگان آمریکای شمالی ·  آویهی ·  پینتد دزرت ·  بیابان سرخ ·  سویر ·  اسموک کریک ·  سونورا ·  یوها ·  یوما
 |
| آمریکای جنوبی | 
آتاکاما ·  لاگوآخیرا ·  لوس مدانوس دکورو ·  مونته ·  پاتاگونیا ·  سچورا ·  تاتاکوئا
 |
| استرالیا | 
گیبسون ·  شنزار بزرگ ·  ویکتوریای بزرگ ·  لیتل سندی ·  دشت نولاربور ·  پینتد ·  پدیرکا ·  سیمپسون ·  استرزلچکی ·  بیابان سنگی استرت ·  تانامی ·  تیراری
 |
| سرزمین‌های قطبی | 
شمالگان ·  جنوبگان ·  گرینلند ·  شمالگان آمریکای شمالی ·  شمالگان روسیه

 |
| رده ·  ویکی‌انبار |