| ارتش جمهوری اسلامی ایران |
| --- |
|  |
| 
فرماندهی |
| فرمانده کلفهرست فرماندهان |
| 
نیروهای چهارگانه |
| نیروی زمینینیروی دریایینیروی هوایینیروی پدافند هوایی |
| 
نهادهای دیگر |
| هوانیروزهوادریاقرارگاه پدافند هواییدژبان کلحفاظت اطلاعاتعقیدتی سیاسی |
| 
نهادهای سابق |
| ستاد مشترک |
| 
دانشگاه‌ها |
| فرماندهی و ستادافسری امام علیعلوم و فنون دریاییعلوم و فنون هواییپدافند هواییعلوم پزشکی ارتشحفاظت اطلاعات فارابی |
| 
پرسنل |
| رسته‌های نظامیدرجه‌های نظامی |
|  رده |
| * ن
* ب
* و
 |

**سازمان عقیدتی سیاسی ارتش** که در ۲۴ مهرماه ۱۳۵۸ تأسیس شد؛ سازمانی است مستقل و متمرکز در تابعیت فرماندهی کل قوا که به همراه سازمان حفاظت اطلاعات ارتش و فرماندهی ارتش یکی از سه هیئت رئیسه ارتش جمهوری اسلامی است. و از نظر نیرو انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد مشترک ارتش است؛ که «نظارت بر حفظ و اجرای موازین اسلامی، ارائه آموزش‌های عقیدتی و سیاسی، ارتقای بینش دینی و سیاسی کارکنان ارتش، انتشار نشریات، کتاب‌ها و دیگر محصولات فرهنگی و هنری و انجام کلیه وظایف روابط عمومی در ارتش» را بر عهده دارد.

تاریخچه
-------

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و گروهی از نیروهای مذهبی و انقلابی به همراه عده‌ای از کارکنان ارتش در ستاد مشترک جمع شدند و در محل ساختمان مستشاران نظامی آمریکا (که تنها ساختمان خالی ستاد بود) کمیته نظامی امام خمینی را تشکیل دادند. سپس حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا صفایی در ستاد مشترک ارتش استقرار یافت و سید علی خامنه‌ای نیز (که در آن زمان عضو شورای انقلاب بود) طی حکمی در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۵۸ دستور ادامه کار در زمینه طرح سیاسی ایدئولوژیک در ارتش و اقدام‌های لازم برای پیاده کردن آن را صادر کرد. فردای آن روز (۲۴ مهرماه ۱۳۵۸) این طرح در شورای انقلاب مطرح و به تصویب رسید و با این حرکت، نهاد عقیدتی سیاسی در ارتش، به صورت رسمی تشکیل شد.

در پی وقوع اختلافات بنی صدر با روح الله خمینی و طرفدارانش، خمینی با صدور حکمی، غلامرضا صفایی را به عنوان رئیس اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش منصوب کرد و حکمی نیز خطاب به رئیس ستاد مشترک ارتش صادر کرده و تصریح کرد که سازمان سیاسی ایدئولوژیک در انتخاب خط مشی خود صرفاً تابع ولایت فقیه است و فقط از نظر انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد مشترک ارتش است.

اولین جدول سازمان اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۶۰ تصویب شد. عقیدتی سیاسی به مرور و در مدت ۳ تا ۴ سال، جدول سازمانی تمام قسمت‌ها، از ادارات تا تیم‌ها را تنظیم و ابلاغ کرد و در تاریخ ۴ مرداد ۱۳۶۲، **اداره سیاسی ایدئولوژیک**، به **اداره عقیدتی سیاسی** تغییر نام داد.

تا قبل از تصویب قانون ارتش در سال ۱۳۶۶، علاوه بر ادارات نیروهای سه‌گانه ارتش و ستاد مشترک، عقیدتی سیاسی وزارت دفاع نیز در تابعیت سازمان عقیدتی سیاسی ارتش بود و سپس با ادغام وزارتخانه‌های دفاع و سپاه در یک وزارتخانه تحت عنوان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، عقیدتی سیاسی این وزارتخانه مستقل شد.

مأموریت و وظایف
---------------

بنابر ماده ۱۴ و ۱۵ قانون آجا، **سازمان عقیدتی سیاسی**، سازمانی است با سلسله مراتب مستقل و متمرکز که مسئولینش از روحانیونی که حداقل دوره سطح را به پایان رسانده و در هیچ‌یک از تشکل‌های سیاسی عضویت و فعالیت نداشته باشند، تعیین می‌گردند.

**سازمان عقیدتی سیاسی ارتش** مأموریت و وظایف زیر را بر عهده دارد:

* **مأموریت**: رشد و گسترش فرهنگ و ارزش‌های اسلامی در ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها بر اساس معیارها و ضوابط اسلامی و تدابیر ورهنمودها و دستورالعمل‌های مقام رهبری.
* **وظایف**:

1. آموزش عقیدتی و سیاسی پرسنل جهت رشد مذهبی و سیاسی آنان.
2. انجام فعالیت‌های تبلیغی برای پرسنل از قبیل انتشار جزوات و نشریات، تشکیل کتابخانه‌ها و نمایشگاه‌ها و تولید برنامه‌های رادیو تلویزیونی‌ارتش و اداره مساجد و سایر اماکن مذهبی مربوط.
3. ارائه خط مشی‌های مکتبی به مبادی ذی‌ربط در جهت انطباق سازماندهی‌ها، مقررات، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها با ضوابط و معیارهای‌اسلامی.
4. نظارت بر حفظ و عمل به موازین اسلامی در تمامی زمینه‌ها و اعلام موارد خلاف به مسئولین جهت رفع آنها و گزارش به فرماندهی کل درصورت لزوم.
5. بررسی و ارزیابی پرسنل از لحاظ شایستگی مکتبی جهت انتصابات، ترفیعات و مأموریت‌های خارج از کشور.
6. انجام کلیه وظایف روابط عمومی ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها.

تبصره - ارتش و وزارت دفاع و سازمان عقیدتی و سیاسی وابسته به آنها موظفند پشتیبانی‌های لجستیکی و پرسنلی مورد نیاز سازمان عقیدتی‌سیاسی را در چهارچوب جداول سازمان مربوط که به تصویب فرمانده کل می‌رسد، در اختیار قرار دهند.

رئیس‌ها
-------

تاکنون افراد زیر ریاست **سازمان عقیدتی سیاسی ارتش** را عهده‌دار بوده‌اند:

* غلامرضا صفایی
* محمود قوچانی
* سید محمود علوی
* سید محمدعلی آل‌هاشم
* عباس محمدحسنی

جستارهای وابسته
---------------

* ستاد کل نیروهای مسلح
* ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران
* ارتش جمهوری اسلامی ایران

منابع
-----

1. ↑  مجلس شورای اسلامی (۱۵ مهر ۱۳۶۶). «قانون ارتش جمهوري اسلامي ايران». *آجا*.
2. 1 2  ماده ۱۴ قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران
3. ↑  برنامه‌های سالروز تأسیس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش اعلام شد
4. ↑  «متن پیوند». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۸.
5. 1 2  باشگاه خبرنگاران جوان- سازمان عقیدتی سیاسی شریان حیاتی ...