**پادشاهی مجارستان** کشوری بوده‌است کثیرالمله دربرگیرندهٔ کشورها و سرزمین‌های امروزی مجارستان، اسلواکی، کرواسی (به جز بخش ایستریا)، ترانسیلوانی (رومانی کنونی)، کارپات‌آیا (اوکراین کنونی)، وویوودینا (صربستان کنونی)، بورگن‌لاند (اتریش کنونی) و سرزمین‌های کوچک دیگری که امروزه در نزدیکی مرزهای کنونی مجارستان قرار دارند. این پادشاهی پیرامون ۱۰۰۰ میلادی تا ۱۹۴۶ میلادی نزدیک به هزار سال جز گسستی کوتاه در ۱۹۱۸–۱۹۲۰ دارای پیوستگی تاریخی بود.

تاریخچه
-------

### مجارستان در زمان فرمانروایی دودمان آرپاد

قلمرو پادشاهی مجارستان در سده‌های میانه
نخستین شاهان مجارستان از دودمان آرپاد بودند. بنیادگذار این دودمان آرپاد بود که توانست مجارها را در پانونی در سال ۸۹۵ میلادی به زیر یک پرچم درآورد. نخستین پادشاه مسیحی مجارستان از این دودمان ایشتوان یکم بود که از سوی کلیسای کاتولیک قدیس شناخته‌می‌شود. کلیسای کاتولیک در زمان این پادشاه نیز در کنار شاهان آلمانی پشتیبان این پادشاه و هواخواهان مسیحی بودند و هدفشان هم ایجاد یک دولت مقتدر در اروپای مرکزی بود.

با مرگ ایشتوان یکم مجارستان دچار آشفتگی شد و در این میان امپراتوری مقدس روم کوشید تا مجارستان را به سرزمین‌های زیر فرمان خود بیفزاید، ولی در رسیدن به این خواسته ناکام ماند. تا سرانجام نوبت پادشاهی به بلای یکم رسید و مجارستان دوباره شاهد آرامش شد.

دومین شاه بزرگ مجارستان لاسلوی یکم بود. این شاه نیز از سوی کلیسای کاتولیک به مقام قدیسی رسیده‌است. او مجارستان را نیرومند و باثبات ساخت و توانست تا در ۱۰۹۱ میلادی کرواسی را به سرزمین‌های زیر فرمان بیفزاید. او با کومان‌ها نیز جنگید و آنان را شکست‌داد. در ۱۲۲۲ یکی دیگر از پادشاهان این دودمان-آندراش دوم- با انتشار منشوری زرین قوانین تازه‌ای را بر این کشور وضع‌نمود.

#### حمله مغول به مجارستان

نگاره‌ای از تارش مغولان به مجارستان در ۱۲۴۱ میلادیدر
در سال ۱۲۴۱ میلادی مغولها به مرزهای مجارستان رسیدند. اگرچه در برخوردهای کوچک آغازین مجارها پیروزی‌هایی به دست آوردند، ولی سرانجام مغولان در نبرد موهی ارتش مجارستان را در هم‌شکسته، مجارستان را اشغال و ویران نمودند. سه لشکر مغول مجارستان را عرصهٔ تاراج خود قرار دادند. پس از پایان حمله مغول و بازگشت آنان از مجارستان، بلای چهارم پادشاه این کشور دست به بازسازی کشور زد و مجارستان زیر رهبری او دوباره بدل به قدرتی اروپایی گشت. از این رو او را *دومین بنیادگذار مجارستان* خوانده‌اند.

از زمان بلای چهارم این کشور با چک‌ها درگیر شد. بلا خود نتوانست در برابر آنان کاری از پیش برد، ولی یکی از جانشینانش به نام لاسلوی چهارم با همراهی نیروهای اتریشی یاورش توانست ارتش چک را شکست دهد.

واپسین پادشاه دودمان آرپاد آندراش سوم بود و پس از او نسل این دودهٔ شاهی منقرض شد.

### مجارستان در زمان دودمان کاپتی آنژو

مرگ لاسلوی چهارم شارل مارتل دانژو -که مادرش ماریای مجار، شهبانوی مالت- دختر ایشتوان پنجم بود ادعای تاج و تخت مجارستان را نمود، ولی سرانجام آندراش سوم به پادشاهی رسید. با مرگ آندراش سوم مجارستان دچار هرج و مرج شد و سرانجام کاروی یکم سیزده‌ساله از دودمان کاپتی آنژو-که مادرش از تبار شاهان مجار بود- توانست بر رقیبان پیروز گشته و بر مجارستان چیرگی یابد. او توانست اصلاحاتی اقتصادی را نیز در کشور برقرار سازد و از قدرت اشراف بکاهد و مجارستان را دگرباره به نیرویی در اروپای سدهٔ سیزدهمی بدل‌سازد.

پس از او پسرش لایوش یکم به پادشاهی رسید. او در ۱۳۴۷ میلادی به ناپل لشکرکشید، ولی مرگ سیاه او را به عقب‌نشینی واداشت. در ۱۳۸۲ لایوش درگذشت و چون فرزند پسری نداشت پس از او دخترش ماریای یکم به پادشاهی رسید. 

ژیگموند در نبرد نیکوپولیسمرزهای اروپای مرکزی در ۱۶۸۳ میلادی
### پادشاهی ژیگموند

لایوش یکم روابط دوستانه‌ای با همسایهٔ نیرومندش کارل چهارم امپراتور مقدس روم داشت. پسر کارل ژیگموند به عقد ماریا دختر لایوش درآمد و زمینه برای پادشاهی او بر مجارستان فراهم شد. ژیگموند به دربار لایوش رفت و زبان مجاری را آموخت و با فرهنگ آن سامان آشنا شد. با مرگ لایوش با وجود مخالفت مادرزنش -الیزابت بوسنیایی- با او و داشتن هماوردی چون کاروی دوم، ژیگموند توانست به پادشاهی مجارستان رسد. بخش بزرگی از روزگار فرمانروایی او به جنگ با عثمانی گذشت. در این زمان عثمانی‌ها به اروپا وارد شده و مرزهای مجارستان را نیز تهدید می‌کردند. در ۱۳۹۶ میلادی نیروهای متحد فرانسوی-مجاری ژیگموند در نبرد نیکوپولیس از عثمانی شکست خوردند. این شکست از محبوبیت او در میان مجارها سخت کاست.

### مجارستان در زمان چیرگی خاندان هونیادی و دودمان یاگیلون

ماتیاش یکم از خاندان هونیادی از اشراف مجارستان توانست به قدرت برسد. از رویدادهای مهم زمان پادشاهی او اشغال پنج‌سالهٔ وین به دست مجارها بود.

پس از مرگ ماتیاش یکم، اولاسلوی دوم از خاندان یاگیلون لهستان توانست به تاج و تخت مجارستان برسد. در ۱۵۲۶ میلادی لایوش دوم پادشاه مجارستان و پسر اولاسلو در نبرد موهاچ به جنگ با عثمانی پرداخت، ولی شکست خورد و خود نیز کشته‌شد.

### مجارستان میان سال‌های ۱۵۳۸ تا ۱۸۶۷ میلادی

مقاله‌های اصلی: جنگ استقلال راکوتسی و کوروتس‌هابا کشته شدن لایوش دوم و پیروزی عثمانی، باز هم مجارستان دچار آشفتگی شد. در این میان اشراف مجارستان دو دسته شدند؛ گروهی گرد فردیناند یکم آمدند و دسته‌ای پادشاهی را از آن یانوش یکم از بزرگ‌زادگان مجار دانستند. در ۱۵۳۸ میلادی مجارستان میان دو تقسیم شد. جز این بخش‌هایی از مجارستان نیز در اشغال عثمانی‌ها قرار داشت. اولین مبارزه برای سرنگونی حکومت هابسبورگ‌ها بر مجارستان بین ‎ ۱۷۰۳–۱۷۱۱ توسط گروهی از اشرافیان ثروتمند به رهبری فرنتس راکوتسی دوم انجام پذیرفت.

### مجارستان از انقلاب ۱۸۴۸ تا امپراتوری اتریش-مجار و جنگ جهانی دوم

انقلاب مجارستان از سوی جوانان میهن‌پرست این کشور و با آماج استقلال صورت گرفت. در آینده این رویداد جنگ‌هایی هم با صربستان و اتریش در پی داشت.

با سازش اتریشی-مجارستانی در سال ۱۸۶۷ میلادی دودمان هابسبورگ به صورت دوگانه‌ای بر اتریش و مجارستان فرمانروایی می‌کرد. از اواخر سدهٔ نوزدهم این امپراتوری رو به صنعتی شدن نهاد. سرانجام امپراتوری اتریش-مجارستان با شکست در جنگ جهانی اول تجزیه شد. پس از ۱۹۲۰ مجارستان گرفتار درگیری درونی میان کمونیست‌ها و سلطنت‌طلبان و دیگر گروه‌ها شد. پس از آن برای ادارهٔ کشور یک نایب‌السلطنه -میکلوش هورتی-برگزیده‌شد.

در جریان جنگ جهانی دوم ارتش مجارستان به نیروهای محور پیوست. بعد از شکست سختی در کنار رودخانه دُن دولت هورتی شروع به مذاکره برای تسلیم به نیروهای متفقین کرد. در ۱۹ مارس ۱۹۴۴ در نتیجه این سیاست دوگانه ارتش آلمان، مجارستان را تحت عملیات مارگارت اشغال کرده و در این زمان مشخص شد که هرگونه اقدام مجارستان به لحاظ موقعیت استراتژیکی اش سرکوب خواهد شد. در نهایت آلمان‌ها دولت هورتی را ساقط و یک دولت دست نشانده فاشیست به ریاست فرنتس سالاشی از حزب صلیب پیکان را جایگزین کردند. در ۱۹۴۴ میلادی شوروی مجارستان را اشغال کرد. پس از آن نظام سیاسی مجارستان زیر نظر روس‌ها به یک جمهوری مورد نظر کمونیست‌ها به نام جمهوری خلق مجارستان بدل گردید.

گالری نشان‌ها
-------------

* نشان دودمان آرپادنشان دودمان آرپاد
* نشان پادشاهان مجارستان از دودمان کاپتی آنژونشان پادشاهان مجارستان از دودمان کاپتی آنژو
* نشان خاندان هونیادینشان خاندان هونیادی
* نشان خانوادگی لایوش دومنشان خانوادگی لایوش دوم
* نشان امپراتوری اتریش-مجار در ۱۹۱۵ میلادینشان امپراتوری اتریش-مجار در ۱۹۱۵ میلادی

منابع
-----



|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پادشاهی مجارستان موجود است. |

* Wikipedia contributors, "Kingdom of Hungary," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed December 10, 2011).

| * ن
* ب
* و
پادشاهان مجارستان |
| --- |
| دودمان آرپاد | 

|  |  |
| --- | --- |
| امیران | 
* آلموش (حدود ۸۵۰ – حدود ۸۹۵)
* آرپاد (حدود ۸۹۵ – حدود ۹۰۷)
* *زلتان* (حدود ۹۰۷ – حدود ۹۴۷)
* فایش (حدود ۹۵۰)
* تاکسونی (حدود ۹۵۵ – حدود ۹۷۲)
* گزا (حدود ۹۷۲ – ۹۹۷)
* ایشتوان یکم (۹۹۷–۱۰۰۰)

 |
| شاهان | 
* ایشتوان یکم (۱۰۰۰–۱۰۳۸)
* پتر (۱۰۳۸–۱۰۴۱)
* آبا شاموئل (۱۰۴۱–۱۰۴۴)
* پتر (۱۰۴۴–۱۰۴۶)
* آندراش یکم (۱۰۴۶–۱۰۶۰)
* بلای یکم (۱۰۶۰–۱۰۶۳)
* شالامون (۱۰۶۳–۱۰۷۴)
* گزای یکم (۱۰۷۴–۱۰۷۷)
* لاسلوی یکم (۱۰۷۷–۱۰۹۵)
* کالمان (۱۰۹۵–۱۱۱۶)
* ایشتوان دوم (۱۱۱۶–۱۱۳۱)
* بلای دوم (۱۱۳۱–۱۱۴۱)
* گزای دوم (۱۱۴۱–۱۱۶۲)
* ایشتوان سوم (۱۱۶۲–۱۱۷۲) (لاسلوی دوم (۱۱۶۲–۱۱۶۳)،ایشتوان چهارم (۱۱۶۳–۱۱۶۵))
* بلای سوم (۱۱۷۲–۱۱۹۶)
* ایمره (۱۱۹۶–۱۲۰۴)
* لاسلوی سوم (۱۲۰۴–۱۲۰۵)
* آندراش دوم (۱۲۰۵–۱۲۳۵)
* بلای چهارم (۱۲۳۵–۱۲۷۰)
* ایشتوان پنجم (۱۲۷۰–۱۲۷۲)
* لاسلوی چهارم (۱۲۷۲–۱۲۹۰)
* آندراش سوم (۱۲۹۰–۱۳۰۱)

 |

 | نشان شاهان مجارستان (سده چهاردهم) |
| دودمان پرمیسل | 
* ونتسل سوم (۱۳۰۱–۱۳۰۵)

 |
| خاندان ویتلسباخ | 
* اتو (۱۳۰۵–۱۳۰۷)

 |
| دودمان کاپتی آنژو | 
* کاروی یکم (۱۳۰۸–۱۳۴۲)
* لایوش یکم (۱۳۴۲–۱۳۸۲)
* ماریای یکم (۱۳۸۲–۱۳۸۵)
* کاروی دوم (۱۳۸۵–۱۳۸۶)
* ماریای یکم (۱۳۸۶–۱۳۹۵)

 |
| خاندان لوکزمبورگ | 
* زیگیزموند (۱۳۸۷–۱۴۳۷)

 |
| خاندان هابسبورگ | 
* آلبرشت دوم (۱۴۳۷–۱۴۳۹)
* لاسلوی پنجم (۱۴۴۰–۱۴۵۷)

 |
| خاندان یاگیلون | 
* اولاسلوی یکم (۱۴۴۰–۱۴۴۴)

 |
| خاندان هونیادی | 
* ماتیاش یکم (۱۴۵۸–۱۴۹۰)

 |
| خاندان یاگیلون | 
* اولاسلوی دوم (۱۴۹۰–۱۵۱۶)
* لایوش دوم (۱۵۱۶–۱۵۲۶)

 |
| خاندان زاپولیا | 
* یانوش یکم (۱۵۲۶–۱۵۴۰)
* یانوش دوم (۱۵۴۰–۱۵۷۰)

 |
| دودمان هابسبورگ | 
* فردیناند یکم (۱۵۲۶–۱۵۶۴)
* ماکسیمیلیان دوم (۱۵۶۴–۱۵۷۶)
* رودلف دوم (۱۵۷۶–۱۶۰۸)
* ماتیاس (۱۶۰۸–۱۶۱۹)
* فردیناند دوم (۱۶۱۹–۱۶۳۷)
* فردیناند سوم (۱۶۳۷–۱۶۵۷) (فردیناند چهارم (۱۶۴۷–۱۶۵۴))
* لئوپولد یکم (۱۶۵۷–۱۷۰۵)
* یوزف یکم (۱۷۰۵–۱۷۱۱)
* کارل ششم (۱۷۱۱–۱۷۴۰)
* ماریا ترزا (۱۷۴۰–۱۷۸۰)

 |
| خاندان هابسبورگ-لورن | 
* یوزف دوم (۱۷۸۰–۱۷۹۰)
* لئوپولد دوم (۱۷۹۰–۱۷۹۲)
* فرانتس دوم (۱۷۹۲–۱۸۳۵)
* فردیناند یکم (۱۸۳۵–۱۸۴۸)
* فرانتس یوزف یکم (۱۸۴۸–۱۹۱۶)
* کارل یکم (۱۹۱۶–۱۹۱۸)

 |

| * ن
* ب
* و
پادشاهی‌های پیشین |
| --- |
| 
* فهرست پادشاهانی که تاج و تخت خود را در سده‌های ۲۰ و ۲۱ (میلادی) از دست دادند
* فهرست پادشاهانی که تاج و تخت خود را در سده ۱۹ (میلادی) از دست دادند

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| آفریقا | 
* امپراتوری اتیوپی امپراتوری اتیوپی
* Kingdom of Libya پادشاهی لیبی
* Kingdom of Tunisia پادشاهی تونس
* پادشاهی مصر پادشاهی مصر
* پادشاهی مرینا
* اتحادیه آفریقای جنوبی اتحادیه آفریقای جنوبی
* پادشاهی بوروندی
* جمهوری آفریقای مرکزی امپراتوری آفریقای مرکزی
* سلطان‌نشین زنگبار
* مشترک‌المنافع غنا
* فدراسیون نیجریه
* سیرالئون
* تانگانیکا
* اوگاندا
* کنیا
* رودزیا
* گامبیا
* موریس
* ویتو

 |
| آسیا | 
* دودمان چینگ دودمان چینگ
* امپراتوری کره امپراطوری کره
* امپراتوری ویتنام
* پادشاهی متحد گرجستان
* پادشاهی کارتلی-کاختی
* هند هند
* مانچوکوئو مانچوکوئو
* کشور شاهنشاهی ایران
* پادشاهی عراق پادشاهی عراق
* پادشاهی عربی سوریه
* پادشاهی متوکلی یمن
* پادشاهی افغانستان
* امپراتوری عثمانی امپراتوری عثمانی
* پاکستان پاکستان
* سری لانکا
* تبت تبت
* نپال نپال
* مغولستان

 |
| اروپا | 
* امپراتوری آلمان امپراتوری آلمان
	+ بایرن پادشاهی بایرن
	+ پادشاهی پروس پادشاهی پروس
	+ زاکسن پادشاهی ساکسونی
	+ پادشاهی وورتمبرگ پادشاهی وورتمبرگ
* اتریش-مجارستان اتریش-مجارستان
* امپراتوری روسیه امپراتوری روسیه
* فرانسه امپراتوری دوم فرانسه
* پادشاهی پرتغال پادشاهی پرتغال
* پادشاهی ایتالیا پادشاهی ایتالیا
* پادشاهی دو سیسیل
* پادشاهی مجارستان پادشاهی مجارستان
* بلغارستان پادشاهی بلغارستان
* رومانی پادشاهی رومانی
* پادشاهی یوگسلاوی
* پادشاهی صربستان پادشاهی صربستان
* پادشاهی مونته نگرو پادشاهی مونته‌نگرو
* یونان پادشاهی یونان
* Albanian Kingdom (1928–39) آلبانی
* لیتوانی لیتوانی
* پادشاهی هانوور پادشاهی هانوفر
* ایسلند پادشاهی ایسلند
* دوک‌نشین بزرگ توسکانی
* مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی
* مالت مالت
* ایالات پاپی ایالات پاپی
* فنلاند

 |
| اقیانوسیه | 
* بورا بورا
* فیجی
* هاوایی
* راروتونگا
* تاهیتی

 |
| آمریکا | 
* امپراتوری برزیل امپراتوری برزیل
* Second Mexican Empire امپراتوری دوم مکزیک
* دومین امپراتوری هاییتی
* ترینیداد و توباگو ترینیداد و توباگو
* گویان گویان
* سورینام (امپراتوری هلند) سورینام

 |

 |