**آلانیا** سرزمین قرون وسطایی ایرانی‌های آلانی (پیشینیان اوستی-آسی‌های امروز) هستند که در شمال قفقاز رشد و نمو کردند. این مردم در منطقه چرکسیه و شمال اوستیا-آلانیای امروزی قرار داشتند تا زمانی که توسط حمله مغول نابود شدند.پایتخت آنها مقس بود.ویرانی مقس را به باتو خان، رهبر مغول و نوه چنگیزخان، در سال 1239 نسبت می دهند.

تاریخ
-----

آلان ها (آلانی ها) قومی ایرانی زبان از سرمتیان بودند و با حمله هون ها به دو بخش اروپایی و قفقازی تقسیم شدند. آلان های قفقاز بخشی از دشت قفقاز شمالی و دامنه های رشته کوه اصلی از سرچشمه رودخانه کوبان در غرب تا تنگه دارال در شرق را اشغال کردند.

آلان قفقاز بعد ها تحت سلطه خاقانات خزر قرار گرفت. آنها در قرن نهم متحدان سرسخت خزرها باقی ماندند و از آنها در برابر ائتلافی به رهبری بیزانس در دوران سلطنت بنیامین خاقان خزر حمایت کردند.
در اواخر قرن نهم آلان قفقاز از خزرها مستقل شد.
هنگامی که ابن رسته در مقطعی بین سالهای 903 و 913 از آلان دیدن کرد، پادشاه آن در آن زمان مسیحی بود.

پس از سقوط خزریه، سرزمین آلان اغلب با بیزانسی ها و حاکمان مختلف گرجستان برای محافظت در برابر تجاوزات مردم استپ شمالی مانند پچنگ ها و قبچاق ها متحد می شدند. 
اتحاد آلان و گرجستان در دهه 1060، زمانی که آلان ها به سراسر آران حمله کردند و گنجه را غارت کردند، مستحکم شد.

در اوایل قرن سیزدهم، آلان در واقع به تعداد زیادی قبایل و روستاهای خودمختار متلاشی شده بود که توسط روسای جنگ داخلی که ده‌ها تا چند صد جنگجو را رهبری می‌کردند، اداره می‌شدند.این وضعیت هرج و مرج توسط راهب مجارستانی جولیان توصیف شد، که در سال 1236 مشاهده کرد که "به تعداد روستاها حاکم وجود دارد که هیچ یک از آنها وفاداری به دیگری ندارند. جنگ در آنجا بی وقفه است، رهبر علیه رهبر، روستا با روستا." 

مغولان به فرماندهی جبه و سوبوتای پس از عبور از شیروان و داغستان در سال 1222 برای اولین بار با آلان ملاقات کردند. آنها با اتحاد قبچاق-آلان مواجه شدند که با مکر با قبچاق ها آن را شکست دادند. 
حمله دوم مغول به آلان در سال 1239 توسط مونگکه و گویوک آغاز شد در حالی که برخی از قلعه‌های آلانی در برابر مغول‌ها مقاومت می‌کردند، به نظر می‌رسد که بسیاری از اشراف محلی در واقع با مهاجمان همکاری می‌کردند تا بر رقبای خود برتری پیدا کنند.

اوج تهاجم، محاصره مقس بود که در نوامبر یا دسامبر 1239 آغاز شد و تا فوریه 1240 ادامه یافت.سرانجام قلعه سقوط کرد و مردم قتل عام شدند. بسیاری از آلان ها به سمت غرب گریختند و احتمالاً در سال 1239 به مجارستان رسیدند، جایی که آنها به عنوان قوم یاسیک (jaszsok) شناخته شدند که زبان خود را تا قرن 16 حفظ کردند.

دوران سرزمین آلان سرانجام در اواخر قرن چهاردهم به پایان رسید، زمانی که تیمورلنگ به آن حمله کرد.حمله تیمور منجر به فرار آلان ها به عمق کوه های قفقاز و پایان حضور آلان در استپ های شمال قفقاز شد. عده معدودی که باقی ماندند در نهایت جذب کاباردی‌های چرکس و قره‌چای‌های ترک و بالکرها شدند. عقب‌نشینی در کوه‌ها منجر به پیدایش قوم جدیدی شد: اوستی ها.

میراث
-----

در سالهای آخر اتحاد جماهیر شوروی، در حالی که جنبش های ملی گرایانه سراسر قفقاز را فراگرفته بود، بسیاری از روشنفکران در اتحاد جماهیر شوروی اوستیای شمالی خواستار احیای نام «آلانیا» شدند. یک فیلولوژیست برجسته اوستیایی T. A. Guriev مدافع اصلی این ایده بود و اصرار داشت که اوستی ها باید نام آلان ها را به عنوان نام خود بپذیرند و نام اوستیای شمالی را به آلانیا تغییر دهند. اصطلاح "آلانیا" به سرعت در زندگی روزمره اوستیایی ها از طریق نام شرکت های مختلف، یک کانال تلویزیونی، سازمان های سیاسی و مدنی، یک انتشارات، یک تیم فوتبال، یک شرکت هواپیمایی و غیره رایج شد. در نوامبر 1994، نام "آلانیا» رسماً به عنوان جمهوری (جمهوری اوستیای شمالی–آلانیا) اضافه شد.

منابع
-----

1. 1 2  Kouznetsov & Lebedynsky 2005, p. 260.
2. ↑  "Alania". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2023-10-25.

* Wikipedia contributors. (2018, April 15). Alania. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 10:43, May 11, 2018, from


| * ن
* ب
* و
سکاستان |
| --- |
| اقوام ساکن | 

|  |  |
| --- | --- |
| سکاها | 
* آبی‌ها
* آگاتیرس‌ها
* ارابه‌نشین‌ها (هاماکسوبی)
* اسپال‌ها
* یانچای (پهن‌دشت‌نشین‌ها)
* گلائه‌ها
* لگائه‌ها
* تیساگت (گت‌های کهین)
* داه‌ها
* دربیک‌ها
* پرنی‌ها
* ساکا
* سکاهای تیزخود
* سکاهای هند
* سکاهای هوم‌نوش
* ماساگت (گِت‌های مهین، ماهی‌گیران)

 |
| سَرمَتی‌ها | 
* آگارگانت‌ها (سرم‌های آزاد)
* اُرسی‌ها
* اسپوندولیک‌ها
* الان‌ها
* رخش‌الان‌ها
* ریمفاس‌ها
* سربوی‌ها (چوپانان)
* سیراک‌ها
* فوریس‌ها
* کیسیانت‌ها
* لیمیگانت‌ها (سرم‌های برده)
* یازیگ‌ها

 |
| دیگران | 
* آب‌نشین‌ها (آکایی‌ها)
* آریم‌اسپ‌ها
* بودین‌ها
* تاگارها
* تورها
* تپورئی
* رزمنده‌ها (آمازون‌ها)
* زیگی‌ها
* سیندی‌ها
* کرکت‌ها
* کیمری‌ها
* گلونی‌ها
* مایوت‌ها
* نئورها
* یونانی‌های قفقاز
	+ یونانی‌های پونتی

 |

 |  |
| فرهنگ | 
* زبان سکایی باستان
* زبان سکایی ختن
* دین سکایی
* هنر سکایی
	+ تاریخ جواهرسازی در اوکراین

 |
| مناطق | 
* پادشاهی آلانیا
* جلگه پنتی-خزری
* داهستان
* دشت قزاق
* سکاستان کوچک
* سکستان
* ساکز
* سلمستان آسیایی و سلمستان اروپایی

 |
| بازمانده‌های امروزی | 
* در ایران: سیستان (سیستانی‌ها)
* در روسیه: اوستیا (آسی‌ها)
* در مجارستان: یازیگستان (یاسی‌ها)

 |
| مرتبط | 
* مردمان ایرانی‌تبار
* تاریخ دشت‌های غرب آسیا
* پادشاهی بسفور
* سرمتی‌گرایی
* نظریه ریشه ایرانی کروآت‌ها
* نظریه ریشه ایرانی صرب‌ها

 |