**رومولوس** (به لاتین: Romulus) بنیانگذار افسانه‌ای پیدایش رم و اولین پادشاه روم در روم باستان بود. منابع مختلف تأسیس بسیاری از قدیمی‌ترین نهادهای حقوقی، سیاسی، مذهبی و اجتماعی روم را به رومولوس و معاصرانش نسبت می‌دهند. اگرچه بسیاری از این منابع و روایات حاوی عناصر فولکلور هستند و مشخص نیست که یک شخصیت تاریخی تا چه حد زیربنای رومولوسِ اسطوره‌ای است، رویدادها و نهادهای منسوب به او در اسطوره‌های پیرامون ریشه‌ها و سنت‌های فرهنگی روم نقش محوری داشتند.

حساب سنتی
---------

افسانه‌های مربوط به رومولوس شامل چندین قسمت و شخصیت‌های متمایز است، از جمله تولد معجزه‌آسا و جوانی رومولوس و برادر دوقلویش، رموس (رموس و رومولوس). قتل رموس و پیدایش رم. تجاوز به زنان سابین و جنگ بعدی با سابین‌ها؛ دوره حکومت مشترک با تیتوس تاتیوس; تأسیس مؤسسات مختلف رومی؛ مرگ یا ایزدانگاری رومولوس و جانشینی نوما پمپیلیوس.

طرح کلی
-------

بر اساس اسطوره‌شناسی روم، خدایان در تأسیس خودِ شهرِ روم نقش داشتند. مارس، خدای جنگ، با باکره‌ای وستال به‌نام رئا سیلویا جمع آمد و از او پسرانی دوقلو به نام‌های رموس و رومولوس آمدند. لیکن باکرگان وستال‌ها مجاز به ازدواج یا بچه‌دار شدن نبودند، بلکه باید زندگی خود را وقف خدمت به وستا، الهه آتشگاه، می‌کردند. پس آمولیوس، پادشاه آلبا لونگا و عموی رئا سیلویا، فرمود تا دوقلوها را به رود تیبر بیندازند تا رئا را بابت عهدشکنی‌اش مجازات کرده باشد. اما یک ماده‌گرگ دو طفل را از رودخانه نجات داد و شیر داد، و بعد چوپانی به‌نام فاوستولوس آن دو را یافت و برداشت و نزد همسرش لارنتیا برد و با هم آنان را به فرزندی گرفتند. چون پسران بزرگ و قوی شدند، شاه آملیوس را کشتند و پدربزرگ خود نومیتور را برتخت آلبا لونگا نشاندند، سپس برآن شدند تا با هم یک شهر جدید بسازند. لیکن در بحث در مورد شهر، رومولوس برادرش رموس را کُشت و نام خود بر شهر نهاد و آن را روم نامید.

| شجره پادشاهان آلبا لونگا |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  | آنخیسس |  | ونوس |  | لاتینوس |  | آماتا |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  | کرئوسا |  | آئنیاس |  |  |  |  |  | لاوینیا |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  | ایولوس |  |  |  | آسکانیوس |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | سیولیوس / یولیوس |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Aeneas Silvius |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Latinus Silvius |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Alba (Silvius) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Atys |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Capys |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Capetus |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Tiberinus |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Agrippa |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Romulus Silvius |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Aventinus |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | Proca |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | نومیتور |  | آمولیوس |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  | رئا سیلویا |  | مارس (اسطوره) |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | هرسیلیا |  | رومولوس |  | رموس |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  | پریما |
|

 |

جستارهای وابسته
---------------

* دین در روم باستان
* گرگ کاپیتول

پانویس
------

1. ↑  ابن‌خلدون، عبدالرحمن (۱۳۸۳). *العبر: تاریخ ابن‌خلدون*. ج. ۱. ترجمهٔ عبدالمحمد آیتی (ویراست سوم). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ص. ۱۰۸.
2. ↑  تیتوس لیویوس. *از پیدایش روم*. ج. یکم. صص. گفتارهای ۳ تا ۷.
3. ↑  "The Gods and Goddesses of Ancient Rome". *Education* (به انگلیسی). 2022-10-12. Retrieved 2023-05-20.‏

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Romulus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ رومولوس موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
	+ 2
	+ 3
	+ 4
	+ 5
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* اسپانیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |