طول جغرافیایی (خطوط عمود آبی) و عرض جغرافیایی (خطوط افقی آبی)

| زمین‌سنجی |
| --- |
|  |
| 
پایه |
| * زمین‌سنجی
* زمین‌پویایی‌شناسی
* ژئوماتیک
* نقشه‌برداری
* نقشه‌نگاری
* تاریخچه ژئودزی
 |
| 
مفهوم‌ها |
| * مبنا
* فاصله جغرافیایی
* زمین‌واره
* شکل زمین
* سامانه ژئودزی
* دستگاه مختصات جغرافیایی
* نمایش وضعیت افقی
* طول و عرض جغرافیایی
* سیستم تصویر
* بیضوی مرجع
* سیستم مختصات ژئودتیک
* زمین‌سنجی ماهواره‌ای
* سامانه مرجع مکانی
 |
| 
فناوری‌ها |
| سامانه ماهواره‌ای ناوبری جهانی (GNSS) 
تقویت سامانه ماهواره‌ای ناوبری جهانی 
سامانه موقعیت‌یاب جهانی (GPS) 
گلوناس (GLONASS)
گالیلئو (Galileo)
سامانه ناوبری بیدو (BDS)
سامانه ماهواره‌ای ناوبری منطقه‌ای هند (IRNSS) |
| 
استانداردها |
| * ED50
* ETRS89
* GRS80
* NAD83
* NAVD88
* SAD69
* سامانه مرجع مکانی
* UTM
* WGS84
 |
| 
تاریخچه |
| * NAVD29
 |
| * ن
* ب
* و
 |

**دستگاه مختصات جغرافیایی** یک دستگاه مختصات است که با آن می‌توان مکان هر نقطه‌ای بر روی زمین را توسط چند عدد مشخص کرد.
مختصات معمولاً طوری انتخاب می‌شوند که یک عدد مکان عمودی یا ارتفاع نقطه مورد نظر را بیان کند و دو عدد هم مکان افقی را مشخص کنند. یک انتخاب معمول برای دستگاه مختصات، دستگاهی دارای ارتفاع، طول و عرض جغرافیایی است.
مختصات جغرافیایی میانه کشور ایران را در زیر این قسمت می‌بینیم.

طول و عرض جغرافیایی
-------------------

مقاله‌های اصلی: طول جغرافیایی و عرض جغرافیایی
عرض جغرافیایی (φ)  
و طول جغرافیایی (λ)
عرض جغرافیایی(φ) زاویهٔ شمالی یا جنوبی هر نقطه از مدارها نسبت به خط استوا است. با اتصال نقاط هم عرض به یکدیگر، خطوطی موازی خط استوا (مدارها) به‌دست می‌آید، که در واقع هر کدام یک دایره‌است که شعاع آن از بیشترین در استوا تا کمترین در قطب‌ها متفاوت است. عرض جغرافیایی قطب شمال ۹۰ درجه شمالی (N ۹۰°)، استوا صفر و قطب جنوب ۹۰ درجه جنوبی (°۹۰ S) است.

طول جغرافیایی(λ) زاویهٔ شرقی یا غربی هر نقطه از نصف النهارها نسبت به نصف‌النهار مبدأ که صفر درجه‌است می‌باشد. این زاویه حداکثر (°۱۸۰) شرقی (E) یا غربی (W) است.
نصف النهارها نیم‌دایره‌هایی از دوایر بزرگ طولی و هم اندازه‌اند که در دو نقطه متقابل در قطب‌ها به هم می‌رسند.

سیستم‌های UTM و UPS
-------------------

سیستم‌های Universal Transverse Mercator و Universal Polar Stereographic دو سیستم مختصات جغرافیایی مشابه هم هستند که از سیستم متریک استفاده می‌کنند.امروزه اکثر نقشه برداری ها در ایران بر اساس UTM می باشد.

دستگاه مختصات دکارتی
--------------------

می‌توان تمام نقاطی که با دستگاه مختصات طول و عرض جغرافیایی مشخص می‌شوند را با دستگاه مختصات دکارتی مشخص کرد.

جستارهای وابسته
---------------

* ویکی‌مینی‌اطلس

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geographic coordinate system». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ نوامبر ۲۰۱۸.

| * ن
* ب
* و
مدارها و نصف‌النهارها |
| --- |
| 

 **استوا**
ر‌اس‌السرطان
راس‌الجدی
مدار شمالگان
مدار جنوبگان
 **استوا**
راس‌السرطان
راس‌الجدی
مدار شمالگان
مدار جنوبگان
**استوا**
راس‌السرطان
راس‌الجدی
مدار شمالگان
مدار جنوبگان
**W ۰° E**
۳۰°
۶۰°
۹۰°
۱۲۰°
۱۵۰°
۱۸۰°
۳۰°
۶۰°
۹۰°
۱۲۰°
۱۵۰°
۱۸۰°
۵°
۱۵°
۲۵°
۳۵°
۴۵°
۵۵°
۶۵°
۷۵°
۸۵°
۹۵°
۱۰۵°
۱۱۵°
۱۲۵°
۱۳۵°
۱۴۵°
۱۵۵°
۱۶۵°
۱۷۵°
۵°
۱۵°
۲۵°
۳۵°
۴۵°
۵۵°
۶۵°
۷۵°
۸۵°
۹۵°
۱۰۵°
۱۱۵°
۱۲۵°
۱۳۵°
۱۴۵°
۱۵۵°
۱۶۵°
۱۷۵°
۱۰°
۲۰°
۴۰°
۵۰°
۷۰°
۸۰°
۱۰۰°
۱۱۰°
۱۳۰°
۱۴۰°
۱۶۰°
۱۷۰°
۱۰°
۲۰°
۴۰°
۵۰°
۷۰°
۸۰°
۱۰۰°
۱۱۰°
۱۳۰°
۱۴۰°
۱۶۰°
۱۷۰°
**۰°**
۱۰°
۲۰°
۳۰°
۴۰°
۵۰°
۶۰°
۷۰°
۸۰°
۹۰°
۱۰°
۲۰°
۳۰°
۴۰°
۵۰°
۶۰°
۷۰°
۸۰°
۹۰°
۵° **N**
۱۵°
۲۵°
۳۵°
**۴۵°**
۵۵°
۶۵°
۷۵°
۸۵°
۵° **S**
۱۵°
۲۵°
۳۵°
**۴۵°**
۵۵°
۶۵°
۷۵°
۸۵°
۴۵ در ۹۰
۴۵ در ۹۰
۴۵ در ۹۰
۴۵ در ۹۰

 |