**دعای فرج** یا **دعای سلامتی امام زمان** که در کتاب تهذیب الاحکام این دعا از محمد باقر و جعفر صادق، نقل شده‌است؛ اما در سایر منابع عبارت «الصَّالِحِینَ» آمده و مشخص نشده از کدام امام نقل شده‌است.

این دعا برای سلامتی حجت بن حسن، دوازدهمین امام شیعیان است. از دیدگاه شیعه دوازه امامی، حجت بن الحسن منجی جهان از ظلم و ستم است. در مذهب شیعه خواندن این دعا سفارش شده‌است.

شیخ عباس قمی در مفاتیح‌الجنان این دعا را از اعمال شب بیست و سه ماه رمضان ذکر کرده‌است. دعای فرج با تفاوت‌های اندکی در عبارت، در منابع مختلف روایی (از جمله کتاب کافی) ذکر شده‌است.

متن و ترجمه دعا
---------------

| متن عربی | ترجمه فارسی |
| --- | --- |
| بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ | به نام خداوند بخشنده مهربان |
| اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن | خدایا، ولیّ ات حضرت حجّة بن الحسن |
| صَلَواتُکَ علَیهِ و عَلی آبائِهِ | که درودهای تو بر او و بر پدرانش باد |
| فِی هَذِهِ السَّاعَةِ وَ فِی کُلِّ سَاعَةٍ | در این لحظه و در تمام لحظات |
| وَلِیّاً وَ حَافِظاً وَ قَائِداً وَ نَاصِراً | سرپرست و نگاهدار و راهبر و یاری گر |
| وَ دَلِیلًا وَ عَیْناً حَتَّی تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً | و راهنما و دیده‌بان باش، تا او را به صورتی که خوشایند اوست ساکن زمین گردانیده |
| وَ تُمَتعَهُ فِیهَا طَوِیلا | و مدّت زمان طولانی در آن بهره‌مند سازی |

سندیت
-----

این دعا را کلینی در کتاب خود کافی، از محمد بن عیسی نقل کرده‌است، و او نیز از صالحین (منظور امامان اسلام شیعه، بدون استفاده از نام‌های خاص) ذکر کرده‌است. به نظر می‌رسد بین محمد بن یعقوب کلینی و محمد بن عیسی بن عبید راویان دیگری نیز وجود داشته‌اند؛ یعنی احمد بن محمد عاصمی، علی بن حسن بن علی بن فضل. علاوه بر این، دعا «اللهم کن لولیک» نیز توسط دیگران ذکر شده‌است، مانند: سید بن طاووس، کفعمی و غیره

دعای فرج (عظم البلاء)
---------------------

دعای فرج یا دعای عظم البلاء، دعایی است برای ظهور حجت بن الحسن، که براساس منابع شیعه توسط حضرت به فردی اسیر در بغداد تعلیم داده شده‌است. در منابع شیعه آمده‌است که خود حضرت این دعا را به فرد اسیری تعلیم کرد و او رها شد. خواندن این دعا برای فرج مهدی تأکید شده‌است.

### متن

اِلهی عَظُمَ الْبَلاءُ، وَ بَرِحَ الْخَفآءُ، وَانْکشَفَ الْغِطآءُ، وَانْقَطَعَ الرَّجآءُ، وَ ضاقَتِ الْأَرْضُ وَ مُنِعَتِ السَّمآءُ، و اَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَ اِلَیک الْمُشْتَکی‏، وَ عَلَیک الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّةِ وَالرَّخآءِ، اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، اُولِی الْأَمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَینا طاعَتَهُمْ، وَ عَرَّفْتَنا بِذلِک مَنْزِلَتَهُمْ، فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ، فَرَجاً عاجِلاً قَریباً کلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ، یا مُحَمَّدُ یا عَلِیُّ، یا عَلِیُّ یا مُحَمَّدُ، اِکفِیانی فَاِنَّکما کافِیانِ، وَانْصُرانی فَاِنَّکما ناصِرانِ، یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ، الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ، اَدْرِکنی اَدْرِکنی اَدْرِکنی‏، السَّاعَةَ السَّاعَةَ السَّاعَةَ، الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ، یا اَرْحَمَ الرَّاحِمینَ، بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرینَ.

خدایا بلاء عظیم گشته و درون آشکار شد و پرده از کارها برداشته شد و امید قطع شد و زمین تنگ شد و از ریزش رحمت آسمان جلوگیری شد و تویی یاور و شکوه بسوی تو است و اعتماد و تکیه ما چه در سختی و چه در آسانی بر تو است خدایا درود فرست بر محمد و آل محمد آن زمامدارانی که پیرویشان را بر ما واجب کردی و بدین سبب مقام و منزلتشان را به ما شناساندی به حق ایشان به ما گشایشی ده فوری و نزدیک مانند چشم برهم زدن یا نزدیکتر ای محمد ای علی ای علی ای محمد مرا کفایت کنید که شمایید کفایت‌کننده ام و مرا یاری کنید که شمایید یاور من ای سرور ما ای صاحب الزمان فریاد، فریاد، فریاد، دریاب مرا دریاب مرا دریاب مرا همین ساعت همین ساعت هم‌اکنون زود زود زود ای خدا ای مهربانترین مهربانان به حق محمد و آل پاکیزه‌اش‏

### سند

برای اولین بار شیخ طبرسی در مجمع‌البیان این دعا را نقل می‌کند.[۲] همچنین شیخ حر عاملی در وسائل الشیعه،[۳] علامه مجلسی در بحار الانوار،[۴] و ابراهیم بن علی عاملی کفعمی در مصباح[۵] آن را نقل کرده‌اند. اگرچه سید بن طاووس اشاره‌ای به صدور این دعا از جانب حجت بن الحسن نمی‌کند.[۶]

### محتوا

دعا با ندبه و بیان مشکلات آغاز می‌شود و سپس به صورت کوتاه به بیان شأن امام و مسئله امامت و لزوم اطاعت از آنان می‌پردازد. دعا با توسل به محمد بن عبدالله و اهل بیت و کمک‌خواستن از حجت بن حسن پایان می‌یابد.[۷]

### جایگاه

در منابع شیعی، این دعا از جمله دعاهایی است که به‌طور خاص در زمان غیبت توصیه به خواندن آن شده‌است.[۸] این دعا در «زیارت امام زمان در سرداب مقدس»، «نماز امام زمان»، و «زیارت مسجد جمکران» نیز خوانده می‌شود.[۹] محمدتقی بهجت پیرامون دعا برای فرج می‌گوید: «بهترین کار برای به هلاکت نیفتادن در آخر الزّمان، دعای فرج امام زمان (علیه السلام) است؛ مخصوصاً دعای شریف «عظم البلا و برح الخفا» را بخوانیم و از خدا بخواهیم که صاحب کار را برساند؛ با او باشیم.»[۱۰]

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه اسلام
* درگاه تشیع
* درگاه مهدویت

* دعای ندبه
* دعای عهد

پیوند به بیرون
--------------

* 
* 
* 
*

پانویس
------

1. ↑  *کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴*.
2. ↑  The savior, Hazrat Mahdi hawzah.net Retrieved 16 Oct 2018
3. ↑  The Awaited Savior of Humanity al-islam.org Retrieved 16 Oct 2018
4. ↑
5. ↑  The document(s) of Dua "Allahuma Kun LiWaliyyik islamquest.net Retrieved 17 Oct 2018

| * ن
* ب
* و
مهدویت |
| --- |
| زندگی | 
* **نسب**: نرجس خاتون (مادر)
* حسن عسکری (پدر)
* **مهدی**: زندگی
* غیبت
	+ غیبت صغری
	+ غیبت کبری
* ظهور مهدی
* رجعت

 |  |
| نام‌ها | 
* بقیةالله
* قائم آل محمد
* صاحب‌الزمان
* ولی عصر

 |
| نواب اربعه | 
* عثمان بن سعید
* محمد بن عثمان
* حسین بن روح نوبختی
* علی بن محمد سمری

 |
| مکان‌ها | 
* **منسوب به مهدی**: سامرا
* سرداب مقدس
* مسجد سهله
* مسجد جمکران
* مسجد کوفه
* مهدیه

**مرتبط با ظهور:** وادی یابس • بیت‌المقدس • بیداء • وادی‌السلام • مسجد حله
 |
| زیارت‌ها | 
* دعای عهد
* دعای ندبه
* زیارت آل یاسین
* دعای فرج
* دعای فرج (عظم البلاء)

 |
| نشانه‌های ظهور | 
* صیحه آسمانی
* قیام یمانی
* قیام خراسانی
* خروج سید حسنی
* کشته شدن نفس زکیه
* نبرد قرقیسیا

 |
| آثار مرتبط | 
* الغیبة
	+ طوسی
	+ نعمانی
* کمال‌الدین و تمام‌النعمة
* دارالسلام
* نجم‌الثاقب
* العبقری الحسان
* ملاحم و الفتن
* بحارالانوار
* مکیال‌المکارم
* عصرالظهور
* صحیفه مهدیه
* منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر
* توقیع
* کلام المهدی

 |
| موعود در دیگر ادیان | 
* ماشیح
* سوشیانس
* فارقلیط
* مهر/میترا
* هوشیدر
* هوشیدرماه
* کریشنا
* ویشنو

 |
| شخصیت‌های ظهور | 
* سفیانی
* شیصبانی
* ابقع
* سید قمی
* سید خراسانی
* شعیب بن صالح
* سید یمانی
* سید محمد مشعشع
* مصری
* سید حسنی
* نفس زکیه

 |
| مدّعیان مهدویت (متمهدی) | 
* ابومحمد شریعی
* محمد نوربخش
* محمد احمد
* سید علی‌محمد باب
* حسین منصور حلاج
* محمد بن نصیر نمیری
* محمد بن علی شلمغانی
* احمد الحسن
* محمد قحطانی
* میرزا غلام احمد
* سید غضنفر وزیری
* عبیدالله مهدی
* محمد مهدی سنوسی

 |
| دیگر مدعیان | **مدعیان نیابت:** ابومحمد شریعی • احمدالحسن • شلمغانی
**مدعیان شخصیت‌های ظهور:** احمدالحسن |
| فرقه‌ها | 
* زیدیه
* کیسانیه
* واقفیه
* اسماعیلیه
* بابیه
* بهائیت

 |
| دیگر | 
* فرجام‌شناسی اسلامی
* آخرالزمان
* دجال
* انتظار، مکتب اعتراض
* نگرشِ مذهبیِ بهرام بیضایی
* ظهور بسیار نزدیک است
* نهی توقیت

 |