**ژوگه لیانگ** (به پین‌یینی: *Zhūgě Liàng*)، (به چینی سنتی: *諸葛亮*)، (به چینی ساده‌شده: *诸葛亮*)؛ (۱۸۱–۲۳۴) با نام محترم **کونگ‌مینگ** صدراعظم دولت شو هان در طی دوره سه امپراتوری بود. از او به عنوان بزرگ‌ترین و کامل‌ترین استراتژیست عصر خود یاد می‌شود. اغلب اوقات او را با لباس بلند گشاد و بادبزن از جنس پر به نقش می‌کشند. ژوگه لیانگ تنها یک استراتژیست نظامی یا یک سیاستمدار مهم نبود بلکه همچنین او یک دانشمند کامل و یک مخترع نیز بود. شهرت و اعتبار او به عنوان یک نابغه و دانشمند کامل حتی زمانی که در انزوا نیز زندگی می‌کرد افزایش یافت و لقب «وولونگ» (به معنی «اژدهای خفته») را یافت.

ابتدای زندگی
------------

ژوگه لیانگ در ینگدو به دنیا آمد. او در ابتدای سنین کودکی یتیم شد و به وسیله عمویش «ژوگه ژوان» پرورش یافت. بعدها او به پیروی از عمویش در ایالت جینگ زندگی کرد جایی که به وسیله لیابیائو اداره می‌شد. بعد از فوت عمویش، لیانگ و برادرانش در وولانگانگ ساکن شدند. عمده زندگی ساده او در ده سال بعد کشاورزی کردن در روزها و مطالعه و تحصیل در شب‌ها بود.

ژوگه لیانگ از خواندن لینگفو یان (یک کتاب از سرودهای مردم شادونگ محل تولد لیانگ) لذت می‌برد. او همچنین دوست داشت تا با گوان ژانگ و یویی یی دو شخصیت تاریخی مقایسه شود. او دوستی‌هایش با دانشمندان و ادبای ناحیه را توسعه داد. مانند Xu Shu, Cui Zhouping, Meng Jian و Shi Tao. همچنین ژوگه لیانگ روابط نزدیکش را با خردمندان شناخته شده‌ای مانند Sima Hui و Pang Degong و Huang Chengyan حفظ می‌کرد. Huang Chengyan یک بار به ژوگه لیانگ گفته بود: من شنیده‌ام که تو به دنبال یک همسر هستی. من یک دختر زشت با صورتی زرد و سبزه دارم؛ ولی هوش و استعداد او با هوش تو تطابق می‌کند. ژوگه لیانگ هم با ازدواج با دختر او موافقت کرد.

خدمت و یاری به لیو بی
---------------------

### آشنایی اولیه با لیو بی

نقاشی از ژوگه لیانگ نگاشته شده در سال ۱۶۵۴
در این زمان لیو بی در ژینیه تحت حکومت لیو بیائو ساکن می‌شود. لیو بی سیماهویی را ملاقات می‌کند که سیماهویی به او می‌گوید: «پیروان کنفوسیوس و محقان رایج چقدر دربارهٔ امور و مصالح جاری و پیش رو می‌دانند؟ آنهایی که امور پیش رو را تجزیه و تحیلیل می‌کنند نخبه‌اند.» شوشو بعدها ژوگه لیانگ را به لیو بی توصیه می‌کند و لیو بی از شوشو درخواست کرد تا ژوگه لیانگ با او ملاقات کند. شوشو پاسخ داد: تو باید شخصاً با او دیدار کنی نمی‌شود او را برای دیدار با شما دعوت کرد و آورد! لیو بی بالاخره بعد از سه بار مراجعه شخصی توانست که ژوگه لیانگ را به خدمت بگیرد. ژوگه لیانگ نقشه لانگژونگ (تقسیم چین به سه امپراتوری) را به لیو بی معرفی می‌کند و محل اقامتش را به منظور کمک به لیو بی ترک می‌کند. لیو بی با ژوگه لیانگ روابط نزدیکی برقرار می‌کند و در اکثر موارد با او مشورت می‌کند. گوان یو و ژانگ فی به شکایت از او می‌پردازند. لیوبی در جواب آن‌ها می‌گوید: «حالا من کونگ مینگ را دارم. من مانند ماهی هستم که آب پیدا کرده‌ام. من امیدوارم که شما سخنان ناخوشایندتان را متوقف کنید.» گوان یو و ژانگ فی سپس دیگر شکایت نکردند.

### به عنوان دیپلمات سیاسی

در سال ۲۰۸ (ژوگه لیانگ ۲۷ ساله است) لیو بیائو می‌میرد و پسرش لیوکونگ جانشین او می‌شود. لیوکونگ هم استان جینگ را به سائو سائو تسلیم می‌کند. وقتی لیو بی خبر تسلیم لیوکونگ را شنید طرفدارانش اعم از سربازان و مردمانش را در راه مهاجرت به جیانگ ژیا رهبری می‌کند و در راه درگیری مختصری با نیروهای سائو سائو پیدا می‌کند. در حین این که لیو بی در جیانگ ژیا است ژوگه لیانگ را به دنبال لوسو به جیانگ دونگ برای بحث با سون کوان به منظور اتحاد در برابر سائو سائو می‌فرستد. ژوگه لیانگ با سون کوان ملاقات می‌کند و دو راه حل را به او پیشنهاد می‌دهد: اگر شما قادر به مقاومت در برابر نیروهای مرکزی هستید پس چرا در مراحل بعد سائو سائو را نتوانید شکست دهید؟ اگر هم که نمی‌توانید مبارزه کنید پس چرا نیروها و سرزمین‌های جنوبی را به سائوسائو تسلیم نمی‌کنید؟
سپس نایب السلطنه «سون کوان»، ژویو، به تجزیه و تحلیل شرایط می‌پردازد و به نقاط ضعف نیروهای سائو سائو اشاره می‌کند. سون کوان در نهایت با اتحاد با لیو بی و جنگیدن با سائو سائو موافقت می‌کند. ژوگه لیانگ با همراهی لوسو به عنوان نماینده سون کوان به کمپ لیو بی بر می‌گردد تا تهیه و تدارک جنگ‌های آینده را ببیند.چند ماه بعد بعد با کمک نقشه ژوگه لیانگ ارتش متحد سون و لیو ارتش ساعو ساعو را در نبرد صخره سرخ شکست می دهند.

### به عنوان فرمانده لجستیک

اواخر سال ۲۰۸ نیروهای متحد لیو بی و سون کوان پیروزی قطعی را در برابر سائوسائو در نبرد صخره‌های سرخ می‌زنند. سائو سائو به شمال عقب‌نشینی می‌کند. در این حین لیو بی اقدام به تسخیر سرزمین چهار فرماندهی می‌کند که بیشترش توسط استان جنوبی جینگ پوشیده شده‌است. ژوگه لیانگ در این زمان به عنوان مشاور نظامی فرمانده خانگی منصوب می‌شود. او به مسئولیت حاکم چند شهر برای جمع‌آوری سپاه منصوب می‌شود.
در سال ۲۱۱ لیوژانگ فرماندار استان یی در پی حمله ژانگ لو از منطقه هانژونگ از لیو بی درخواست کمک کرد. لیو بی هم ژوگه لیانگ، گوان یو، ژانگ فی و دیگران را به عنوان مسئول نظامی در جینگ ژو باقی گذاشت و خود رهبری نیروها به سمت غرب به عهده گرفت. لیو بی بی‌درنگ با پیشنهاد لیوژانگ موافقت کرد اما مخفیانه برای تصرف سرزمین او نقشه می‌کشید. در سال بعد لیوژانگ قصد لیو بی را دریافت و این دو به دشمنان یکدیگر تبدیل شدند و جنگ میان این دو برپا شد. بین سال های (۲۱۲ تا ۲۱۴) لیو بی به استان یی حمله کرد و آن را تصرف کرد لیو ژانگ تسلیم شد و به استان جینگ تبعید شد.لیو بی ژوگه لیانگ را به عنوان مشاور نظامی منصوب کرد و به او اجازه داد تا امور غرب را اداره کند.در سال ۲۱۵ سون کوان از لیوبی خواست تا استان جینگ را پس بدهد اما زمانی که لیو بی خود داری کرد سون کوان لومنگ را برای حمله به جینگ فرستاد و سه شهر را تصرف کرد لیو بی نگران شدم و با ارتش خود به طرف سه فرماندهی حرکت کرد اما ژوگه لیانگ به او گفت:اخیرا ساعوساعو به هانژونگ حمله کرده هانژونگ دروازه شمالی استان یی است بهتر است سه فرماندهی را به سون کوان بدهید و فعلا بر روی ساعو ساعو تمرکز کنید.لیو بی پذیرفت و سه فرماندهی را به سون کوان پس داد و مرز از رود شیانگ ترسیم شد. هرگاه لیو بی به منظور مبارزات نظامی از چنگ دو خارج می‌شد. ژوگه لیانگ در چنگدو برای دفاع می‌ماند و جریان تهیه تدارکات را برای سربازان به‌طور مداوم تضمین می‌کرد.در سال ۲۱۹ لیو بی ساعو ساعو را در نبرد هانژونگ شکست داد و هانژونگ را تصرف کرد و می خواست خود را پادشاه هانژونگ اعلام کند اما ژوگه لیانگ مخالفت کرد گفت: بهتر است نامه ای به امپراطور بنویسید و از ایشان بخواهید حکم فرمانروایی شما را بدهد در غیر اینصورت چه فرقی با ساعو ساعو دارید؟ اما زیر دستان لیو بی با اصرار او رامجبور کردند و در نهایت در همان سال لیوبی خود را پادشاه هانژونگ اعلام نمود.در همان سال گوان یو از جینگ به فانچنگ حمله کرد اما توسط نیرو های متحد سون و ساعو شکست خورد و جینگ ژو را از دست داد و در نهایتخودکشیکرد. در ۲۲۱ در پاسخ به برکناری امپراتور شیان بی توسط سائو پی زیردستان لیو بی به او توصیه کردند تا خود را امپراتور معرفی کند. بعد از امتناع اولیه لیو بی از این امر، سرانجام ژوگه لیانگ لیو بی را برای پذیرفتن این کار و تأسیس امپراتوری شو هان متقاعد کرد. لیو بی هم ژوگه لیانگ را به عنوان صدراعظم منصوب کرد و به او مسئولیت پیشکاری امپراتوری را داد جایی که ژوگه لیانگ کارهای منشیان و دبیران را به عهده می‌گرفت. بعد از مرگ شانگ فی، ژوگه لیانگ به عنوان مدیر ملازمان منصوب شد.

### پایان کار لیو بی و وفادری ژوگه لیانگ به او

در بهار سال ۲۲۲ لیو بی پس از شکست در "جنگ ژیائوتینگ"(ناشی از عدم گوش دادن به نصیحت‌های ژوگه لیانگ مبنی بر نجنگیدن با وو) در یونگ آن منزوی شد و از کارهای حکومتی کناره‌گیری کردو به‌طور جدی مریض شد. لیو بی به پسرش لیوشان دستور داد تا امور کشور را به همراه ژوگه لیانگ اداره کند و به او به عنوان پدرش بنگرد. او (لیوبی) ژوگه لیانگ را از چنگ دو فراخواند و به او گفت: "تو ۱۰ برابر سائو پی باهوشتر هستی و در تأمین امنیت و انجام مأموریت بزرگ ما توانا هستی. اگر پسر من قابل کمک بود به او کمک کن. اگر برایت اثبات شد که او بی‌کفایت است می‌توانی که او را برکنار کنی و خودت به تخت بنشیتی ." ژوگه لیانگ گریان به او پاسخ داد: "من قسم می‌خورم که حداکثر و نهایت خدمت را بدون هیچ شک و تردیدی و با نهایت وفاداری نسبت به تو برای تحقق هدف مان (متحد کردن چین) تا لحظه مرگم انجام می‌دهم." این عهد به بزرگ‌ترین دغدغه ژوگه لیانگ در سال‌های پایانی عمرش تبدیل شد.

### به عنوان نایب السلطنه

بعد از مرگ لیو بی، لیوشان به تخت امپراتوری شو هان صعود کرد. لیوشان برای ژوگه لیانگ مکان و دفترکاری را ساخت. بعد از مدتی کوتاه ژوگه لیانگ به فرمانداری استان یی و اداره امور کل کشور منصوب شد. در همان زمان فرماندهان «نانژونگ» علیه شو شورش کردند. اما او هیج سربازی را برای سرکوب شورش‌ها نفرستاد چراکه مرگ لیو بی تازه اتفاق افتاده بود. او «دنگ ژی» و «چن ژن» را برای ایجاد صلح با ووی شرقی فرستاد و دوباره با آنان وارد اتحاد شد. ژوگه لیانگ همچنین به‌طور مداوم نمایندگانی را برای بهبود روابط دیپلماتیک به وو می‌فرستاد.

### لشکرکشی به جنوب

در طول فرمانروایی لیوشان او به عنوان نایب السلطنه منصوب شد. ژوگه لیانگ هدف اصلی شو را احیای سلسله هان قرار داد؛ که این دیدگاه شو باعث غضب سائو وی شد. ژوگه لیانگ فکر می‌کرد که برای حمله به وی در ابتدا وحدت و یکپارچگی در شو نیاز است. ژوگه لیانگ نگران بود که قبایل محلی برای شورش با قبایل نانمان در نانژونگ همکاری کنند. او از ترس اینکه در زمان حمله به وی در شمال، دهقانان در چنگ دو شورش بکنند اول به فکر ساکت کردن آنان افتاد.

در بهار سال ۲۲۵ قبایل بومی منگ، گائو، ژو و منگ را شامل می‌شدند که کنترل تعدادی از شهرهای جنوب را در دست داشتند. پس ژوگه لیانگ یک لشگرکشی را تدارک دید. ماسو پیشنهاد کرد که آن‌ها به جای صرف نیرو برای در هم شکستن قبایل جنوبی قلب‌های آن‌ها را با خود همراه سازند تا از کمک‌های آن‌ها بهره‌مند شوند. به این منظور او ۷ بار رهبر شورشیان، منگ هو، را شکست داد و بعد از هر بار شکست دادن او را آزاد می‌کرد تا خودش تسلیم شود. او سرانجام که متوجه شد شانسی در برابر ژوگه لیانگ ندارد

و سرانجام پایان کار ژوگه لیانگ
------------------------------

در بهار سال ۲۳۱ پس از پیروزی‌های متعدد، ژوگه لیانگ سرانجام در نبرد «کوه کی» با سیما یی روبرو شد. جنگ کوه کی از نظر تلفات سنگین‌ترین جنگ در میان ۵ جنگ دیگر بود. بعد از ۳سال و در سال ۲۳۴ ژوگه لیانگ و سیما یی به بن‌بستی در جنگ دشت های ووژانگ رسیدند، اما ژوگه لیانگ با دادن طعمه برنج آغشته به روغن اردوگاه سیما یی را به آتش کشید و چیزی به مرگ سیما یی نمانده بود که یک باران غیرمنتظره آتش را خنثی و از مردن سیما یی جلوگیری کرد. صرف انرژی روی کارهای ریز و درشت ارتش ژوگه لیانگ را به جد مریض کرده و به‌طور ناگهانی در پاییز ۲۳۴ و در سن ۵۴ سالگی مرد. قبل از مرگ او جیانگ وان و فی یی را به عنوان نخست‌وزیر بعد از خود توصیه کرد. او بنابر بر وصیتش در کوه دینجون سوزانده شد و پس از مرگش عنوان مقام وفادار و نظامی ارشد توسط لیوشان به او داده شد. آخرین ترفندش این بود که به سرداران مورد اعتماد خود دستور داد مجسمه‌اش را بسازند تا بدین وسیله سیما یی را بترسانند و زمان لازم را برای عقب‌نشینی ارتش شو به «هانژونگ» بدست آورند.پس از اینکه سیمایی این خبر را شنید به ستایش ژوگه لیانگ پرداخت و اظهار نمود اگر فقط او مدتی بیشتر زنده می ماند راه حلی برای پیروزی بر وی پیدا می کرد و به رویای خود دست پیدا می کرد

نگارخانه
--------

* 
* 
*

جستارهای وابسته
---------------

* لیو بی
* *سه امپراتوری: رستاخیز اژدها*
* *صخره سرخ (فیلم)*
* *سه پادشاهی (مجموعه تلویزیونی)*
* *رفیق‌تون کونگمینگ!*
* *خاندان قهرمانان*
* *جنگجویان اوروچی*
* *جنگ‌جویان سامورایی*

منابع
-----

1. ↑  Zhuge Liang's biography in *Records of the Three Kingdoms* mentioned that he died at the age of 54 (by East Asian age reckoning) in the 8th month of the 12th year of the Jianxing era (223–237) in Liu Shan's reign. This month corresponds to 11 Sep to 10 Oct 234 in the Julian calendar. ([建興]十二年 … 其年八月，亮疾病，卒于軍，時年五十四。) By calculation, his birth year should be around 181.
2. ↑  de Crespigny, Rafe (2007). *A biographical dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD)*. Brill. p. 1172. ISBN 978-90-04-15605-0.
3. ↑  Ouyang Xiu; Song Qi, eds. (1060). "vol. 15: treatise 5 on rites and music". Xin Tang Shu 新唐書. 上元元年，尊太公為武成王，祭典與文宣王比，以歷代良將為十哲象坐侍。秦武安君白起、漢淮陰侯韓信、蜀丞相諸葛亮、唐尚書右僕射衛國公李靖、司空英國公李勣列於左，漢太子少傅張良、齊大司馬田穰苴、吳將軍孫武、魏西河守吳起、燕晶國君樂毅列於右，以良為配。

* 
* 
* 
*

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ژوگه لیانگ موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* تایوان
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* کره
* هلند

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |