**نخست وزیر بلژیک** (هلندی: *Eerste minister van België*)رئیس دولت فدرال بلژیک و قدرتمندترین فرد در سیاست بلژیک است. اگرچه رهبران دولت (به فرانسوی: Chefs de Cabinet) از زمان استقلال کشور منصوب شده بودند، اما تا سال ۱۹۱۸، پادشاه بلژیک اغلب ریاست شورای وزیران را بر عهده داشت، بنابراین دوره مدرن «نخست وزیری» پس از جنگ جهانی اول با لئون دلاکروا آغاز شد. اهمیت سیاسی شاه در طول زمان کاهش یافته‌است، در حالی که جایگاه نخست وزیری به تدریج اهمیت بیشتری پیدا کرده‌است. الکساندر دی کرو، یکی از اعضای لیبرال‌ها و دموکرات‌های فلاندرز باز و پسر سیاستمدار برجسته، هرمان، در ۱ اکتبر ۲۰۲۰به عنوان نخست وزیر جدید منصوب شد. او جانشین سوفی ویلمس شد.

تاریخچه
-------

از زمان استقلال بلژیک در سال ۱۸۳۰، دولت‌هایی با نام وزیری که دولت را تشکیل می‌داد، تعیین می‌شد، اما این سمت وضعیت خاصی نداشت. در اصل، از سال ۱۸۳۱، پادشاه بلژیک ریاست شورای وزیران را بر عهده داشت، اما زمانی که وی غایب بود، ریاست کابینه برعهده وزیر ارشد (رئیس کابینه) که معمولاً مسن‌ترین یا با نفوذترین وزیر بود این سمت به تدریج برجسته تر شد و وزیر با این عنوان به زودی این صلاحیت‌هایی اضافی را به دست آوردتا پیشنهادات خود را در این راستا به پادشاه ارائه دهد. با گسترش حق رای پس از جنگ جهانی اول، احزاب سیاسی بیشتری شروع به کسب کرسی در پارلمان کردند - به ویژه حزب سوسیالیست بلژیک - و این امر دستیابی به اکثریت مطلق در پارلمان را غیرممکن کرد. از آن زمان به بعد، دولت‌های ائتلافی ضرورتاً تشکیل شدندکه کار تشکیل دولت توسط تشکیل دهنده منصوب را دشوارتر کرده‌است. از آنجایی که وزرای دولت در حال حاضر نماینده احزاب مختلف سیاسی هستند، نیاز به شخصی برای هماهنگی امور وزرای مختلف وجود داشت. اکنون نخست وزیر به عنوان رئیس واقعی دولت مطرح شده و اینگونه بود که دفتر نخست وزیری به وجود آمد. به تدریج، رئیس کابینه در نیمه اول قرن بیستم اغلب جایگزین پادشاه شد و به این ترتیب در داخل دولت اهمیت یافت. از آنجایی که قانون اساسی پادشاه را ملزم می‌کند که از طریق وزرا از اختیارات خود استفاده کند، نخست وزیر به عنوان مهم‌ترین شخصیت سیاسی و بالفعل رئیس اجرایی کشور در نظر گرفته می‌شود. با این وجود، او به عنوان یکی از اعضای کابینه ریاست یک وزارتخانه را برعهده دارد. عنوان نخست وزیر یا نخست وزیر برای اولین بار در سال ۱۹۱۸ در اسناد رسمی استفاده شد مع الوصف تنها در سال ۱۹۷۰ این عنوان در قانون اساسی بلژیک با اولین اصلاحات دولتی گنجانده شد.

کارکرد
------

علاوه بر هماهنگی سیاست‌های دولت، نخست‌وزیر مسئولیت اجرای درست توافقنامه ائتلاف را نیز بر عهده دارد. او همچنین ریاست جلسات هیئت وزیران را بر عهده دارد و تضاد صلاحیت‌های بین وزرا را مدیریت می‌کند. علاوه بر این، نخست وزیر دولت را هم در داخل و هم در خارج از کشور نمایندگی می‌کند این نخست وزیر است که با پادشاه ارتباط برقرار می‌کند و بیانیه سیاست دولت را در پارلمان ارائه می‌کند. او همچنین می‌تواند از مجلس درخواست رای اعتماد کند که حتی در صورت رای عدم اعتمادمی تواند به استعفای دولت منجر شود. جز در صورتی که نخست وزیر به دلیل یک موضوع شخصی استعفا می‌دهد، با استعفای او کل دولت استعفا می‌دهد. نخست وزیر همچنین نماینده بلژیک در سازمان‌های مختلف بین‌المللی در کنار وزیر امور خارجه است. با توجه به اصلاحات ایالتی، نخست وزیر تعدادی وظایف اضافی از جمله کنترل روابط بین مناطق و جوامع مختلف کشور و ریاست کمیته مشورتی متشکل از نمایندگان دولتی همه نهادهای فدرال را به عهده گرفت. .

انتظار می‌رود، اگرچه لازم نیست، نخست وزیر به دو زبان فرانسوی و هلندی مسلط باشد.

فرایند
------

یک روز پس از انتخابات فدرال، نخست وزیر فعلی استعفای دولت خود را به پادشاه پیشنهاد می‌کند. سپس پادشاه از دولت مستعفی می‌خواهد که تا تشکیل دولت جدید به عنوان یک دولت موقت کار را ادامه دهد. سپس پادشاه با تعدادی از سیاستمداران برجسته مشورت می‌کند او معمولاً با رؤسای مجلس نمایندگان و سنا، مهم‌ترین احزاب سیاسی و سایر افراد دارای اهمیت سیاسی و اجتماعی و اقتصادی مشورت می‌کند. پس از رایزنی‌ها، گزارش‌دهنده به پادشاه گزارش می‌دهد تا پادشاه یک فرد مناسب که مسئولیت تشکیل دولت را بر عهده دارد، بیابد. معمولاً این تشکیل دهنده دولت فدرال است که سپس نخست وزیر می‌شود. معمولاً چندین ماه مذاکره لازم است تا تشکیل دهنده آماده پذیرش دعوت رسمی سلطنتی برای تشکیل دولت شود. طبق قانون اساسی، اعمال پادشاه تنها با امضای یک وزیر معتبر است. به همین دلیل، نخست وزیر مستعفی قانون انتصاب نخست وزیر جدید را امضا می‌کند و نخست وزیر جدید قانون استعفای نخست وزیر مستعفی را امضا می‌کند. سپس پادشاه سایر وزرا و وزرای امور خارجه دولت فدرال را منصوب می‌کند و احکام انتصاب آنها توسط نخست وزیر امضا می‌شود.

نخست وزیران سابق در قید حیات
----------------------------

* مارک آیسکنز(1981)۲۹ آوریل ۱۹۳۳ ‏(۹۰ سال)**مارک آیسکنز**  
(1981)  
۲۹ آوریل ۱۹۳۳ ‏(۹۰ سال)
* گای ورهوفستات(1999–2008)۱۱ آوریل ۱۹۵۳ ‏(۷۰ سال)**گای ورهوفستات**  
(1999–2008)  
۱۱ آوریل ۱۹۵۳ ‏(۷۰ سال)
* ایو لترم(2008; 2009–2011)۶ اکتبر ۱۹۶۰ ‏(۶۳ سال)**ایو لترم**  
(2008; 2009–2011)  
۶ اکتبر ۱۹۶۰ ‏(۶۳ سال)
* هرمن ون رومپوی(2008–2009)۳۱ اکتبر ۱۹۴۷ ‏(۷۶ سال)**هرمن ون رومپوی**  
(2008–2009)  
۳۱ اکتبر ۱۹۴۷ ‏(۷۶ سال)
* الیو دی روپو(2011–2014)۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۵۱ ‏(۷۲ سال)**الیو دی روپو**  
(2011–2014)  
۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۵۱ ‏(۷۲ سال)
* شارل میشل(2014–2019)۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ ‏(۴۸ سال)**شارل میشل**  
(2014–2019)  
۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ ‏(۴۸ سال)
* سوفی ویلمز(2019–2020)۱۵ ژانویهٔ ۱۹۷۵ ‏(۴۹ سال)**سوفی ویلمز**  
(2019–2020)  
۱۵ ژانویهٔ ۱۹۷۵ ‏(۴۹ سال)

دفتر رسمی
---------

دفتر رسمی نخست وزیر در خیابان قانون به شماره ۱۶ در میان بسیاری از ساختمان‌های برجسته دولت بلژیک و اتحادیه اروپا در مرکز بروکسل و اطراف پارک بروکسل واقع شده‌است. این اقامتگاه شامل کابینه فدرال بلژیک، صدراعظم و شورای وزیران است. این مرکز به عنوان مرکز سیاست بلژیک در نظر گرفته می‌شود. این ساختمان در ابتدا توسط معمار بلژیکی-اتریشی لوئیس جوزف مونتویر طراحی شده‌است. در زمان پادشاهی متحده هلند (۱۸۱۵–۱۸۳۰)، این ساختمان به عنوان محل وزارت امور خارجه مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۱۸۳۰ توسط شاهزاده یوژن لیگن خریداری شد، و از سال ۱۹۴۴، این ساختمان به ملک دولتی تبدیل شد و پس از آن به عنوان محل ملاقات نخست وزیر و کابینه اش در نظر گرفته شد.

* دفتر نخست وزیر بلژیکدفتر نخست وزیر بلژیک
* ورودیورودی
* ساختمان (مرکز تصویر)ساختمان (مرکز تصویر)
* زنگ درزنگ در

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست شاهان بلژیک
* تاریخ بلژیک

منابع
-----

1. ↑  Heads of State, Heads of Government, Ministers for Foreign Affairs, Protocol and Liaison Service, سازمان ملل متحد. Retrieved May 16, 2020.
2. ↑  "IG.com Pay Check".

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prime Minister of Belgium». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۱.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نخست وزیر بلژیک موجود است. |