**کاتن ماتر** (انگلیسی: Cotton Mather؛ ۱۲ فوریه ۱۶۶۳ – فوریه ۱۳, ۱۷۲۸ (سن ۶۵)) کاهن (مسیحیت)، مورخ، متخصص الهیات، و نویسنده اهل پادشاهی بریتانیای کبیر بود.

کاتن­ماتر (متولد: 12 فوریۀ (1663)- درگذشت: 13 فوریۀ (1728))، کودکی نابغه عضو فرقۀ پیوریتن (پروتِستان­های هوادار ساده­سازی مراسم کلیسایی و سختگیری مذهبی و اخلاقی) از نیواینگلند به عنوان کشیش، متخصص الهیات و نویسنده مطرح بود. او در سن 12 سالگی تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی کالج هاروارد آغاز نمود و تا کنون جوان­ترین فردی است که به این دانشگاه راه یافته است. وی در سال (1685) به عنوان کشیش به پدرش اینکریس­ماتر در کلیسای قدیمی وابسته به فرقۀ کانگرگیشنال و پیروان آن در شمال بوستون پیوست و تا پایان عمر در آنجا به موعظه پرداخت. پدر او در نهایت ششمین رئیس دانشگاه هاروارد شد. از کاتن­ماتر به عنوان یکی از تأثیرگذارترین کشیش­های فرقۀ پیوریتن و از معدود شخصیت­های بسیار مؤثر در دوران ابتدایی شکل­گیری کشور آمریکا یاد می­شود.

کاتن­ماتر، یکی از روشنفکران آمریکا در دوران اِستعمار این کشور توسط انگلیسی­زبان­ها بود. وِی همچنین در سال (1689) در رهبری شورش موفقیت­آمیزی علیه سِراِدموند دروس (فرماندار تحمیلی نیواِنگلند از طرفِ جیمز دوم (پادشاه انگلستان)) مشارکت داشت. اقدام بعدی او، مشارکت در محاکمۀ جادوگران سیلم (یکسری از محاکمات افراد به جُرم افسونگری در ماساچوست) در خِلال سال­های (1692) تا (1693) بود. او در کتاب شگفتی­های دنیای نامرئی (1963)، از این اقدام خود دفاع کرد. هرچند که چنین اقدامی در زمان خود باعث بروز جنجال­های شدید و تأثیر منفی بر شهرت تاریخی وِی گردید. شهرت ماتر به عنوان یک موّرخ در دورۀ استعماری نیواِنگلند برگرفته از اثر مشهور او به نام مگنالیا کریستی اَمریکانا (نوشته­ای وابسته به آمریکا، تاریخ و مردمش) در سال (1702) است.

کاتن ماتر از نظر شخصی و عقیدتی طرفدار نظم اجتماعی و مذهبی رو به افول در نیواِنگلند و به دنبال دست­یافتن به ریاست دانشگاه هاروارد بود. پس از سال (1702)، کاتن ماتر با جوزف دادلی (فرماندار ماساچوست (ایالتی به نام «ایالت خلیج») درگیر شد و تلاش کرد تا او را از قدرت برکنار کند. ماتر همچنین مدافع کالج جدید ییل به عنوان پشتیبان فکری فرقۀ پیوریتن در نیوانگلند بود. او مکاتبات گسترده­ای با اندیشمندان و روشنفکران اروپا داشت و موفق به دریافت مدرک دکترای افتخاری الهیات در سال (1702) از دانشگاه گلاسکو شد.

سال­های نخستین زندگی و تحصیلات
------------------------------

کاتن ماتر در سال (1663) در شهر بوستون (پایتخت مستعمرۀ ایالت (خلیج) ماساچوست) از پدری کشیش به نام اینکریس ماتر و مادری به نام ماریانی­کاتن متولد شد. پدربزرگ­های او ریچارد ماتر و جان کاتن، هر دو از کشیش­های سرشناس فرقۀ پیوریتن بودند که نقش مهمی در تأسیس و توسعۀ مستعمرۀ ماساچوست داشتند. ریچارد ماتر، فارغ­التحصیل دانشگاه آکسفورد و جان کاتن فارغ­التحصیل دانشگاه کمبریج بودند. اینکریس ماتر هم از کالج هاروارد و کالج ترینیتی دوبلین فارغ­التحصیل شد و به عنوان کشیش در کلیسای اصلی شمال بوستون (نباید با کلیسای قدیمی شمالی فرقۀ انگلیکان در پل­ریور اشتباه گرفته شود) خدمت ­کرد. این کلیسا یکی از دو کلیسای اصلی فرقۀ کانگروگیشنالیست­ها (گروهی از پروتستان­های مسیحی) بود. کلیسای دیگر، اولین کلیسایی بود که توسط جان­وینتروپ تأسیس شد. از همین­رو، کاتن­ماتر در یکی از بانفوذترین و سرشناس­ترین خانواده­های مستعمرۀ­ نیوانگلندی متولد شد و به نظر می­رسید که راه پدر و پدربزرگش را در فرقۀ پیوریتن ادامه دهد. 

کاتن در سال (1674) وارد کالج هاروارد در مجاورت شهر کمبریج شد. او در زمان ورود به این کالج 5/11 ساله بود. بنابراین، وِی جوان­ترین دانشجویی است که تاکنون موفق به راهیابی به این مؤسسه شده است ]6[. تقریباً در همین زمان بود که کاتن دچار لُکنت زبان شد و تا پایان عمر جهت غلبه بر این اختلال گفتاری تلاش کرد. کاتن توسط دانشجویان بزرگ­تر مورد آزار و اذیت قرار می­گرفت. او از بیم آنکه مبادا لُکنت زبانش مانعی برای اجرای وظایف مُبلِغی وِی شود، به طور موقت از کالج کناره­گیری نمود و در خانه ادامۀ تحصیل داد.

جستارهای وابسته
---------------

* کتاب مقدس و خشونت

منابع
-----

1. ↑  Kennedy, Rick (2015). *The First American Evangelical: A Short Life of Cotton Mather*. Eerdmans.
2. ↑  Silverman, Kenneth (2002) [1984]. *The Life and Times of Cotton Mather*. New York: Welcome Rain Publishers. p. 222. ISBN 1-56649-206-8.
3. ↑  Cohen, I. Bernard (1990). *Benjamin Franklin's Science*. Cambridge, MA and London: Harvard University Press. p. 175. ISBN 0-674-06659-6.
4. ↑  McNamara, R. (2019). Cotton mather, Puritan clergyman and early American scientist. ThoughtCo.
5. ↑  Silverman 2002, p. 15.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cotton Mather». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کاتن ماتر موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* استرالیا
* کره
* هلند
* لهستان
* سوئد

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

الگو:کاهن (مسیحیت)-خرد