**حسین کاظم‌پور اردبیلی** (زاده ۲۲ مهر ۱۳۳۱ تهران – درگذشته ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹) سیاستمدار، دیپلمات و مدیر اجرایی ایرانی بود، که به عنوان نماینده ایران در هیئت عامل اوپک فعالیت می‌کرد. وی از نجات‌یافتگان بمب‌گذاری دفتر حزب جمهوری اسلامی در تاریخ ۷ تیر ۱۳۶۰ بود.

کاظم‌پور اردبیلی در فاصله سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ در کابینه محمدعلی رجایی، وزیر بازرگانی بود، از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴ در جایگاه معاون امور اقتصادی و بین‌المللی وزیر امور خارجه فعالیت می‌کرد و از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۹ نیز معاون امور بین‌المللی و بازرگانی وزیر نفت و عضویت هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران را برعهده داشت. وی در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ سفیر ایران در ژاپن بود و از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۷ نیز نمایندگی ایران در سازمان اوپک را برعهده داشت. کاظم‌پور اردبیلی از سال ۱۳۹۲ تا زمان مرگش نیز در جایگاه نماینده ایران در اوپک فعالیت می‌کرد.

زندگی‌نامه
----------

حسین کاظم‌پور اردبیلی، در سال ۱۳۳۱ در تهران زاده شد. وی دوران ابتدایی و متوسطه تا دریافت دیپلم را در تهران گذراند و در سال ۱۳۴۹ برای تحصیلات دانشگاهی وارد مدرسه عالی بازرگانی شد و در سال ۱۳۵۳ مدرک کارشناسی بازرگانی را از مدرسه عالی بازرگانی (دانشگاه علامه طباطبایی فعلی) دریافت نمود. وی پس از چندی، برای ادامه تحصیل به ایالات متحده آمریکا رفت و در سال ۱۳۵۷ تحصیلات خود را در رشته مدیریت بازرگانی (ام‌بی‌ای) در مقطع کارشناسی ارشد، به پایان رساند. او در مدت اقامت در ایالات متحده آمریکا، با انجمن‌های اسلامی دانشجویان خارج از کشور، همکاری داشت و اندکی پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، به ایران بازگشت و فعالیت خود را ابتدا در بخش خصوصی، در زمینه واردات و تجارت خارجی آغاز کرد.
او علاوه بر فعالیت تمام وقت در بخش دولتی، از سهامداران مهم گروه صنایع غذایی دلپذیر نیز بود.
حسین کاظم پور اردبیلی، نماینده ایران در اوپک صبح ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹ در یکی از بیمارستان‌های تهران پس از تحمل دوره‌ای از بیماری، درگذشت.

فعالیت سیاسی
------------

کاظم‌پور اردبیلی فعالیت سیاسی خود را از مهرماه ۱۳۵۸ در وزارت بازرگانی، در جایگاه مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره شرکت گسترش خدمات بازرگانی ایران آغاز نمود. وی در دولت محمدعلی رجایی در فاصله سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۰ وزیر بازرگانی بود.

کاظم‌پور از نجات‌یافتگان بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی، در تاریخ ۷ تیر ۱۳۶۰ است. پس از این واقعه، وی به وزارت امور خارجه نقل مکان کرد و در دوره نخست‌وزیری میرحسین موسوی، به عنوان معاون اقتصادی وزارت امور خارجه، فعالیت کرد. در سال ۱۳۶۴ معاونت امور بین‌الملل وزارت نفت را برعهده گرفت و از اعضای هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران بود.

او در فاصله سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ عهده‌دار سفارت ایران در ژاپن بود. وی در سال ۱۳۷۳ بار دیگر به وزارت نفت بازگشت و برای یک دوره ۱۵ ساله، تا ۱۳۸۷ نمایندهٔ ایران در سازمان اوپک بود، ولی در انتهای فعالیت دولت نهم، از این سمت برکنار و بازنشسته شد. کاظم‌پور اردبیلی از سال ۱۳۹۲ تا زمان درگذشت، در دولت‌های یازدهم و دوازدهم، همچنان نمایندگی ایران در اوپک را برعهده داشت.

وزارت بازرگانی
--------------

### کابینه ابوالحسن بنی‌صدر

پس از پیروزی ابوالحسن بنی صدر در انتخابات ریاست جمهوری دوره نخست، اختلافاتی میان بنی‌صدر و محمدعلی رجایی برای انتخاب برخی وزرا به وجود آمد، که از جمله این وزارتخانه‌ها، وزارت بازرگانی بود. در پی آن، نهایتاً هر دو طرف بر سر یکی از ۲۷ چهره جوانی که در زمان رضا صدر (وزیر بازرگانی دولت موقت) به این وزارتخانه آمده بود، توافق کردند و رأی اعتماد به حسین کاظم‌پور، در جلسه ۲۰ اسفند ۱۳۵۹ در مجلس وقت، مورد بررسی قرار گرفت. سرانجام در آن جلسه، از مجموع ۱۷۳ رأی اخذ شده، ۱۱۴ رأی در موافقت با کاظم‌پور اردبیلی بود و بدین ترتیب او رسماً سکان هدایت وزارت بازرگانی را در دست گرفت.

### کابینه محمدعلی رجایی

کاظم پور از زمان دولت بنی‌صدر، تا حضور محمدعلی رجایی به عنوان رئیس‌جمهور و محمدجواد باهنر به عنوان نخست‌وزیر، وزارت بازرگانی را برعهده داشت.

انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی
-----------------------------

عضویت کاظم‌پور در حزب جمهوری اسلامی، با حضور در جلسه هفتم تیر حزب، در جایگاه وزیر بازرگانی، همراه بود. در جلسه هفتم تیر، دستور جلسه، مسائل مربوط به بازرگانی و سخنران اصلی نیز کاظم‌پور اردبیلی بود، که با حضور سید محمد بهشتی در جلسه، دستور کار عوض شد و کاظم‌پور از پشت تریبون کنار رفت و بر روی صندلی خود نشست. همین باعث شد او و تعدادی از اعضای حزب جمهوری اسلامی، از انفجار جان سالم به در ببرند.

معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه
-------------------------------

کاظم‌پور در زمان جنگ ایران و عراق، در دوره نخست‌وزیری میر حسین موسوی، به عنوان معاون اقتصادی وزارت امور خارجه منصوب شد. گفته می‌شود که یکی از مهم‌ترین مذاکرات وی در این دوران، مذاکره با «آندری گرومیکو»؛ وزیر امور خارجه اتحاد جماهیر شوروی بود.

معاونت امور بین‌الملل وزارت نفت
-------------------------------

کاظم‌پور در سال ۱۳۶۴ در دوره وزارت غلامرضا آقازاده در نفت، با حمایت میرحسین موسوی نخست‌وزیر وقت، به معاونت امور بین‌الملل وزارت نفت منصوب شد. شگردهای فروش نفت ایران در زمان جنگ ایران و عراق، از جمله ابتکارهای کاظم‌پور اردبیلی در این دوره بود. وی تا سال ۱۳۶۹ در این جایگاه فعالیت کرد.

سفارت ایران در ژاپن
-------------------

کاظم‌پور اردبیلی در سال ۱۳۶۸ پس از یک وقفه ۴ ساله، بار دیگر از وزارت نفت به وزارت امور خارجه نقل مکان کرد و از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۳ سفیر ایران در ژاپن بود.

نماینده ایران در اوپک
---------------------

کاظم‌پور در سال ۱۳۷۳ بار دیگر به وزارت نفت بازگشت و عهده‌دار نمایندگی ایران در هیئت عامل اوپک شد. با ورود محمود احمدی‌نژاد به عرصه ریاست جمهوری، صنعت نفت ایران بیش از گذشته، در مظان اتهام وجود «مافیای نفتی» و تغییر مدیران باسابقه قرار گرفت. کاظم‌پور اردبیلی، بیش از دو سال در این شرایط دوام آورد و حتی به عنوان رئیس هیئت عامل اوپک نیز انتخاب شد. تا اینکه موج برکناری مدیران نفتی در سال ۱۳۸۷، بالاخره به کاظم‌پور رسید و او در اردیبهشت ماه همان سال، از سمت خود کنار گذاشته و بازنشسته شد.

بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم، کاظم‌پور در سال ۱۳۹۲ با وجود دوری مدت‌دار و تمرکز بر فعالیت در بخش خصوصی، با حکم بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت دولت یازدهم، از سپتامبر ۲۰۱۳ بار دیگر به عنوان نماینده ایران در هیئت عامل اوپک منصوب شد. وی تا زمان مرگ (۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹) و در دولت دوازدهم نیز، نمایندگی ایران در اوپک را برعهده داشت.

درگذشت
------

حسین کاظم پور اردبیلی به دلیل خونریزی مغزی به کما رفت و پس از چند روز بستری شدن در بیمارستانی در تهران صبح شنبه ۲۷ اردیبهشت ۹۹ درگذشت.

رئیس‌جمهور حسن روحانی در روز درگذشت کاظم‌پور در پیامی اظهار کرد: «این تلاشگر پیشکسوت عرصه سیاست و مدیریت که طعم تلخ ترور و خشونت را در اوایل انقلاب چشید و بسیاری از یاران مبارز خود را در جریان بمب‌گذاری دفتر حزب جمهوری اسلامی از دست داد، با قبول سمت‌های مختلف خدمتگزاری در سنگرهای گوناگون از جمله در وزارتخانه‌های بازرگانی، امور خارجه و نفت و ارائه خدمات صادقانه، کارنامه ارزنده‌ای از خود برجا گذاشت که نام و یادش را ماندگار خواهد کرد.»

اسحاق جهانگیری نیز این واقعه را تسلیت گفت و در پیامی بیان کرد: «مصیبت فقدان این دیپلمات برجسته و خدوم کشورمان را که همواره در سطح بین‌المللی مدافع منافع ملی ایران عزیز بود و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نکرد، به خانواده محترم آن مرحوم و سایر بستگان صمیمانه تسلیت می‌گویم و از خداوند بزرگ برای آن فقید سعید غفران و رحمت واسعه الهی و برای بازماندگان داغدار صبر و اجر مسألت دارم.»

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه نیز در پیامی درگذشت حسین کاظم پور اردبیلی نماینده ایران در اوپک را تسلیت گفت.

منابع
-----

1. ↑  «قائم‌مقام و معاونان وزارت بازرگانی انتخاب شدند». *اطلاعات* (۱۶۴۶۶): ۱۳. ۱۱ تیر ۱۳۶۰ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
2. ↑
3. ↑  «بازهم می‌توانستم کار کنم، اما نگذاشتند». روزنامه همشهری. ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۷.
4. ↑  «انتصاب در وزارت خارجه». *جمهوری اسلامی* (۷۰۶): ۲. ۱۹ آبان ۱۳۶۰ – به واسطهٔ سامانه نشریات ایران.
5. ↑  «حسین کاظم پور اردبیلی نماینده ایران در هیئت عامل اوپک شد». شرکت ملی نفت ایران.[*پیوند مرده*]
6. ↑  «کاظم پور اردبیلی به اوپک بازگشت». جهان نیوز. ۶ مهر ۱۳۹۲.
7. ↑  «اوپک از آمریکا دستور نمی‌گیرد/درخواست از عربستان بهت‌آور است». خبرگزاری مهر. ۱۹ خرداد ۱۳۹۷.
8. ↑  «خطیبی رفت، کاظم‌پور اردبیلی آمد/ نماینده جدید ایران در اوپک تعیین شد». خبرآنلاین. ۵ مهر ۱۳۹۲.
9. ↑  «حسین کاظم پور درگذشت». خبرگزاری موج. ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۹.
10. ↑  «کاظم پور اردبیلی نماینده ایران در اوپک درگذشت». *خبرگزاری مهر*.
11. ↑  «روحانی درگذشت حسین کاظم پور اردبیلی را تسلیت گفت». *خبرگزاری مهر*.
12. ↑  «جهانگیری درگذشت نماینده ایران در اوپک را تسلیت گفت». *خبرگزاری مهر*.
13. ↑  «ظریف درگذشت نماینده ایران در اوپک را تسلیت گفت». *خبرگزاری مهر*.

| مناصب سیاسی
 |
| --- |
| پیشین:محمدصادق اسلامیسرپرست |  **وزیر بازرگانی**۱۳۶۰–۱۳۵۹ | پسین:حبیب‌الله عسگراولادی |
| پیشین:احمد عزیزی |  **معاون امور اقتصادی و بین‌المللی وزیر امور خارجه**۱۳۶۴–۱۳۶۰ | پسین:محمدجواد لاریجانی |
| پیشین:سید مهدی حسینی |  **معاون امور بین‌المللی و بازرگانی وزیر نفت**۱۳۶۹–۱۳۶۴۱۳۸۱–۱۳۷۹ | پسین:؟ |
| پیشین:سید مهدی حسینی | پسین:محمدهادی نژادحسینیان |
| مناصب دیپلماتیک
 |
| پیشین:سید محمدحسین عادلی |  **سفیر ایران در ژاپن**۱۳۷۳–۱۳۶۸ | پسین:منوچهر متکی |
| پیشین:سید مجتبی ارسطو***به عنوان نمایندهٔ دائم ایران درسازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین*** |  **نمایندهٔ دائم ایران در هیئت عامل اوپک**۱۳۸۷–۱۳۷۳۱۳۹۹–۱۳۹۲ | پسین:سید محمدعلی خطیبی |
| پیشین:سید محمدعلی خطیبی | پسین:امیرحسین زمانی‌نیا |

| * ن
* ب
* و
وزیران بازرگانی |
| --- |
| وزارت بازرگانی |
| دوران پهلوی | 
* حسین علاء (۱۳۱۷–۱۳۱۶)
* صادق وثیقی\* (۱۳۲۰–۱۳۱۷)
* عباسقلی گلشائیان (۱۳۲۰)
* ابراهیم کاشانی (۱۳۳۶–۱۳۳۴)
* مصطفی تجدد (۱۳۳۶)
* عباسقلی نیساری (۱۳۳۸–۱۳۳۶)
* عبدالحسین اعتبار (۱۳۳۸)
* حسنعلی منصور (۱۳۳۹–۱۳۳۸)
* سید محمد سجادی\* (۱۳۳۹)
* علی‌اصغر پورهمایون (۱۳۴۰–۱۳۳۹)
* جهانگیر آموزگار (۱۳۴۱–۱۳۴۰)
* ابوالقاسم کاظمیه\* (۱۳۴۱)
* غلامحسین جهانشاهی (۱۳۴۱)
* فریدون مهدوی (۱۳۵۴–۱۳۵۳)
* منوچهر تسلیمی (۱۳۵۶–۱۳۵۴)
* کاظم خسروشاهی (۱۳۵۷–۱۳۵۶)
* محمدرضی ویشکایی (۱۳۵۷)
* احمد معمارزاده (۱۳۵۷)
* عباسقلی بختیار\* (۱۳۵۷)

 |
| دوران جمهوری اسلامی | 
* رضا صدر (۱۳۵۹–۱۳۵۷)
* محمدصادق اسلامی\* (۱۳۵۹)
* حسین کاظم‌پور اردبیلی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* حبیب‌الله عسگراولادی (۱۳۶۲–۱۳۶۰)
* سید مجید هدایت‌زاده\* (۱۳۶۲)
* حسن عابدی جعفری (۱۳۶۷–۱۳۶۲)
* عبدالحسین وهاجی\* (۱۳۶۸–۱۳۶۷)
* مجتبی خسروتاج\* (۱۳۶۸)
* عبدالحسین وهاجی (۱۳۷۲–۱۳۶۸)
* یحیی آل اسحاق (۱۳۷۶–۱۳۷۲)
* محمد شریعتمداری (۱۳۸۴–۱۳۷۶)
* سید مسعود میرکاظمی (۱۳۸۸–۱۳۸۴)
* مهدی غضنفری (۱۳۹۰–۱۳۸۸)

 |
| \*سرپرست |


| * ن
* ب
* و
هیئت دولت محمدعلی رجایی نخست‌وزیر ایران (۱۳۶۰–۱۳۵۹) |
| --- |
| 

| هیئت وزیران |
| --- |
| وزیر آموزش و پرورش | 
* ایرج شگرف نخعی\* (۱۳۵۹)
* محمدجواد باهنر (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* ایرج شگرف نخعی\* (۱۳۶۰)

 |
| وزیر ارشاد ملی | 
* عباس دوزدوزانی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر امور اقتصادی و دارایی | 
* سید محسن نوربخش\* (۱۳۵۹)
* حسین نمازی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر امور خارجه | 
* محمدکریم خداپناهی\* (۱۳۵۹)
* محمدعلی رجایی\* (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* میرحسین موسوی (۱۳۶۰)

 |
| وزیر بازرگانی | 
* محمدصادق اسلامی\* (۱۳۵۹)
* حسین کاظم‌پور اردبیلی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر بهداری و بهزیستی۱ | 
* هادی منافی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر پست و تلگراف و تلفن | 
* محمود قندی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* غلامحسین دلجو\* (۱۳۶۰)

 |
| وزیر دادگستری | 
* ابراهیم احدی (۱۳۵۹)
* سید محمد اصغری (۱۳۶۰)

 |
| وزیر دفاع ملی | 
* جواد فکوری (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر راه و ترابری | 
* موسی کلانتری (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* احمد امری\* (۱۳۶۰)

 |
| وزیر صنایع و معادن | 
* محمدرضا نعمت‌زاده (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر فرهنگ و آموزش عالی | 
* حسن عارفی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر کار و امور اجتماعی | 
* غلامعلی معتمدی\* (۱۳۵۹)
* سید محمد میرمحمدصادقی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر کشاورزی و عمران روستایی | 
* محمد سلامتی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر کشور | 
* محمدرضا مهدوی کنی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر مسکن و شهرسازی | 
* محمدشهاب گنابادی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر نفت | 
* محمدجواد تندگویان (۱۳۵۹)
* سید حسن سادات\* (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر نیرو | 
* حسن عباس‌پور (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* محمود مقدم\* (۱۳۶۰)

 |
| وزیر مشاور در امور اجرایی | 
* بهزاد نبوی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجه | 
* موسی خیر (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| وزیر مشاور و رئیس سازمان بهزیستی کشور۱ | 
* محمدعلی فیاض‌بخش (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* سید حسین شهرستانی\* (۱۳۶۰)

 |
| وزیر مشاور و سرپرست صنایع فولاد | 
* محمود احمدزاده (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |

 |
| 

| معاونان نخست‌وزیر |
| --- |
| معاون امور حقوقی و مجلس | 
* سید احمد اشرف اسلامی (۱۳۶۰)

 |
| معاون امور طرح‌ها و برنامه‌ها | 
* عبدالله جاسبی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| معاون سیاسی | 
* محمد هاشمی رفسنجانی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی کشور | 
* مصطفی کتیرایی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* علی‌اکبر سلیمی جهرمی (۱۳۶۰)
* سید محمدباقر سخایی\* (۱۳۶۰)

 |
| رئیس بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی | 
* محمود کریمی نوری (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| رئیس دفتر اطلاعات و تحقیقات | 
* خسرو تهرانی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| رئیس سازمان اوقاف | 
* حبیب‌الله عسگراولادی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* محمدرضا اعتمادیان (۱۳۶۰)

 |
| رئیس سازمان تربیت بدنی | 
* مصطفی داوودی (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |
| رئیس سازمان حفاظت محیط زیست | 
* تقی ابتکار (۱۳۵۹)
* رضاحسین میرزاطاهری (۱۳۶۰–۱۳۵۹)

 |

 |
| \* سرپرست
۱ پس از تأسیس سازمان بهزیستی کشور، نام «وزارت بهداری و بهزیستی» در ۱۰ اسفند ۱۳۵۹ به «وزارت بهداری» تغییر یافت. |