**میکیو ناروسه** (به ژاپنی: 成瀬 巳喜男)؛ (۲۰ اوت ۱۹۰۵ – ۲ ژوئیهٔ ۱۹۶۹) کارگردان، تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس اهل ژاپن بود. ناروسه عمدتاً به عنوان بزرگ‌ترین کارگردان زنان و جامعه مدرن ژاپن شناخته می‌شود. او ۸۹ فیلم را در بازه زمانی ۱۹۳۰ تا ۱۹۶۷ کارگردانی کرد. از آثار مهم او می‌توان به *ابرهای شناور* (۱۹۵۵)، *وقتی زنی از پله‌ها بالا می‌رود* (۱۹۶۰)، *اشتیاق* (۱۹۶۴) و *ابرهای پراکنده* (۱۹۶۷) اشاره کرد.

سرگذشت
------

### سالهای اولیه

میکیو ناروسه در سال ۱۹۰۵ در توکیو به دنیا آمد و پس از مرگ زودهنگام والدینش توسط برادر و خواهرش بزرگ شد. او در دهه ۱۹۲۰ به عنوان دستیار گروه نور وارد استودیوی فیلم شوچیکو شد و خیلی زود به کارگردانی کمدی یوشینوبو ایکدا منصوب شد. تا اینکه در سال ۱۹۳۰ به او اجازه داده شد که به تنهایی فیلمی را کارگردانی کند. اولین فیلم او، کمدی کوتاه *آقا و خانم شمشیربازی*، توسط هیونوسوکه گوشو تدوین شد که سعی کرد از این فیلمساز جوان حمایت کند. این فیلم موفقیت‌آمیز تلقی شد و ناروسه اجازه داشت فیلم عاشقانه عشق خالص (جونجو) را کارگردانی کند. هر دو فیلم، مانند اکثر تلاش‌های کارگردانی او در شوچیکو، گمشده تلقی می‌شوند.

اولین کار کوتاه موجود ناروسه، *نوکر، سخت کار کن!* (۱۹۳۱) است؛ آمیزه ای از کمدی و درام خانگی. در سال‌های ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۴، او مجموعه‌ای از ملودرام‌های صامت را کارگردانی کرد: *جدا از تو*، *رویاهای هر شب* و *خیابان بدون پایان* که بر زنانی متمرکز بود که با محیط‌های خصمانه و مسئولیت‌های عملی مواجه می‌شدند. طبق گفتهٔ الکساندر جاکوبی، این فیلم‌ها ظرافت سبکی قابل‌توجهی از خود نشان می‌دادند. ناروسه از شرایط کاری در شوچیکو و پروژه‌هایی که به آنها محول شده بود ناراضی بود و در سال ۱۹۳۴ شوچیکو را ترک کرد و به پی سی ال رفت (که بعداً به توهو تبدیل شد).

اولین فیلم مهم او درام کمدی *همسر! مثل یک گل سرخ باش!* محصول ۱۹۳۵ است. این فیلم به‌عنوان بهترین فیلم سال توسط مجله کینما جونپو انتخاب شد و اولین فیلم ژاپنی بود که در ایالات متحده اکران شد (جایی که استقبال خوبی از آن صورت نگرفت). این فیلم دربارهٔ زن جوانی است که پدرش خانواده اش را به خاطر یک گیشا سابق ترک کرده‌است. وقتی او در یک روستای کوهستانی دورافتاده به دیدار پدرش می‌رود، معلوم می‌شود که همسر دوم برای او بسیار مناسب‌تر از همسر اول است. مورخان بر احساس شیک و مدرن، سبک بصری بدیع و نگرش‌های اجتماعی مترقی فیلم تأکید کرده‌اند.

فیلم‌های سال‌های بعدی ناروسه اغلب به‌عنوان آثار کم‌اهمیت‌تری توسط مورخان سینما در نظر گرفته می‌شوند که بخشی از آن به دلیل فیلم‌نامه‌ها و بازیگری ضعیف هستند، اگرچه جاکوبی به آزمایش‌های رسمی و نگرش شک‌آمیز نسبت به نهادهای ازدواج و خانواده در *بهمن* و *غم و اندوه یک زن* اشاره کرد. ناروسه بعداً استدلال کرد که در آن زمان جرأت رد برخی از پروژه‌هایی که به او پیشنهاد شده بود را نداشت و تلاش‌های او برای جبران محتوای ضعیف با تمرکز بر تکنیک نتیجه‌ای نداشت.

در طول سال‌های جنگ، ناروسه به آنچه زندگی‌نامه‌نویسش کاترین راسل از آن به عنوان «پروژه‌های ایمن» و «فیلم‌های جلوی خانه» مانند صداقت یاد می‌کرد، پایبند بود. در اوایل دهه ۱۹۴۰، اولین ازدواج ناروسه با ساچیکو چیبا، که در *همسر! مثل یک گل سرخ باش!* بازی کرده بود، به نافرجامی کشیده شد (آن‌ها در سال ۱۹۳۶ با یکدیگر ازدواج کرده بودند). در سال ۱۹۴۱، او کمدی *هیدکو رهبر اتوبوس* را با هیدکو تاکامینه کارگردانی کرد، که بعدها به بازیگر ثابت و اصلی فیلم‌هایش تبدیل شد.

### حرفه پس از جنگ

این دوره عموماً به‌عنوان نقطه عطفی در کارنامهٔ ناروسه تلقی می‌شود. *ضیافت* بازگشتی را برای کارگردان رقم زد و در کنار *آذرخش* (۱۹۵۲) و *ابرهای شناور* (۱۹۵۵) از اولین مجموعه اقتباس‌ها از نویسنده زن فومیکو هایاشی، محسوب می‌شود. همه این فیلم‌ها زنانی را نشان می‌دادند که با روابط ناخوشایند یا روابط خانوادگی دست و پنجه نرم می‌کردند و جوایز معتبر ملی فیلم دریافت کردند. *آخرین گل‌های داوودی* (۱۹۵۴)، بر اساس داستان‌های کوتاه هایاشی، با محوریت چهار گیشای سابق و تلاش‌های آن‌ها برای کنار آمدن با محدودیت‌های مالی در ژاپن پس از جنگ می‌باشد. درام خانوادگی *برادر بزرگتر، خواهر کوچکتر* (۱۹۵۳) و *صدای کوهستان* (۱۹۵۴) که تصویری از درهم شکستن ازدواج است، بر اساس منابع ادبی مورو سایسی و یاسوناری کاواباتا ساخته شد.

بسیاری از منتقدان سال‌های پایانی (بازه زمانی ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۷) را اوج دوره کاری ناروسه قلمداد می‌کنند. هرچند در دهه ۱۹۶۰، تعداد تولیدات ناروسه کاهش یافت (تا حدی به‌دلیل بیماری بود) اما بسیاری از فیلم‌های شناخته‌شدهٔ او در همین دوره ساخته شده‌اند و مورخان در همان زمان متوجه افزایش احساسات و یک حالت تماشایی‌تری از ملودرام در آثار او شدند. *وقتی زنی از پله‌ها بالا می‌رود* (۱۹۶۰) داستان یک مهماندار سالخورده بار را تعریف می‌کند که تلاش می‌کند کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کند. *دفتر یادداشت یک سرگردان* (۱۹۶۲) زندگی نویسنده فومیکو هایاشی را دنبال می‌کند. ناروسه در سال ۱۹۶۴، ملودرام *اشتیاق* را ساخت که منتقدان ژاپنی همواره از آن به‌عنوان یکی از آثار تحسین‌برانگیز و موفقش یاد می‌کنند. فیلم داستان بیوه‌ای خواربارفروش (هیدکو تاکامینه) را تعریف می‌کند که با فشار بیرونی برای فروش فروشگاه خود مواجه است و از عشق بی‌نتیجه برادر شوهرش (یوزو کایاما) به خود مطلع می‌شود. آخرین فیلم او *ابرهای پراکنده* (معروف به دو نفر در سایه) بود که در سال ۱۹۶۷ منتشر شد. دو سال بعد، ناروسه در ۶۳ سالگی بر اثر سرطان درگذشت.

ناروسه فردی جدی و کم حرف توصیف می‌شد و حتی نزدیک‌ترین و قدیمی‌ترین همکارانش مانند فیلمبردار تامای ماسائو ادعا می‌کردند که شخصاً چیزی دربارهٔ او نمی‌دانند. او مصاحبه‌های بسیار کمی انجام داد و به گفته آکیرا کوروساوا، کارگردان بسیار مطمئنی بود که همه کارها را خودش در مجموعه انجام می‌داد. هیدکو تاکامینه به یاد می‌آورد: «حتی در حین فیلمبرداری یک تصویر، او هرگز نمی‌گفت که چیزی خوب یا بد، جالب یا پیش پا افتاده‌است. او کارگردانی کاملاً بی‌پاسخ بود. من در حدود ۲۰ فیلم او ظاهر شدم، اما با این حال، هرگز موردی نبود که به من دستور بازیگری بدهد»

سبک کاری
--------

سینمای ناروسه عموماً به‌عنوان نمونه‌ای از مفهوم ژاپنی «مونو نو آواره»، آگاهی از گذرا بودن چیزها، و یک اندوه ملایم در هنگام از دست رفتن آن‌ها شناخته می‌شود. او خود توضیح داده‌است: «از سنین پایین فکر می‌کردم دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم به ما خیانت می‌کند». قهرمانان او معمولاً زنان بودند و مطالعات او در مورد تجربه زنانه طیف وسیعی از محیط‌ها، حرفه‌ها و موقعیت‌های اجتماعی را در بر می‌گرفت. شش فیلم او اقتباسی از یک رمان‌نویس به نام فومیکو هایاشی بودند که به نظر می‌رسید دیدگاه بدبینانه‌اش با او همخوانی دارد. ناروسه از کارهای او فیلم‌هایی دربارهٔ اشتیاق نافرجام، خانواده‌های ناراضی و ازدواج‌های کهن‌الگو ساخت. شخصیت‌های احاطه شده توسط پیوندهای ناگسستنی خانوادگی و آداب و رسوم ثابت، هرگز آسیب پذیرتر از زمانی نیستند که برای یک بار تصمیم می‌گیرند، حرکتی فردی انجام دهند؛ ناروسه خود در این‌باره می‌گوید: «اگر این شخصیت‌ها حتی کمی باب میل خود حرکت کنند و تصمیم بگیرند، به سرعت دچار گرفتاری می‌شوند.»

انتظارات در فیلم‌های او همیشه به ناامیدی ختم می‌شوند، شادی غیرممکن است و رضایت بهترین چیزی است که شخصیت‌ها می‌توانند به دست آورند. ناروسه دربارهٔ تعدادی از فیلم‌هایش از جمله ضیافت و زن و شوهر گفته‌است: «این تصاویر، اتفاقات کمی در خود دارند و بدون نتیجه پایان می‌یابند - درست مثل زندگی». فیلم‌های ناروسه شامل فیلم‌نامه‌های ساده، با حداقل دیالوگ، کار دوربین محجوب، و طراحی تولید کم‌کلید است. فیلم‌های اولیهٔ او دارای سبک تجربی‌تری هستند، درحالی‌که سبک کارهای بعدی او برای بزرگ‌نمایی درام روزمره آزمایش‌ها و مصیبت‌های مردم عادی ژاپنی، با حداکثر تفاوت‌های روان‌شناختی در هر نگاه، ژست، عمداً کند و آرام طراحی شده‌است. آکیرا کوروساوا، که به‌عنوان دستیار در فیلم «بهمن» او کار می‌کرد، سینمای ناروسه را به‌عنوان «رودخانه‌ای عمیق با سطحی آرام که جریانی سریع خروشان را در زیر آن پنهان می‌کند» توصیف کرده‌است.

گزیده آثار
----------

* *نوکر، سخت کار کن!* (۱۹۳۱)
* *جدا از تو* (۱۹۳۳)
* *همسر! مثل یک گل سرخ باش!* (۱۹۳۵)
* *بازیگران مسافر* (۱۹۴۰)
* *ضیافت* (۱۹۵۱)
* *مادر* (۱۹۵۲)
* *آذرخش* (۱۹۵۲)
* *زن و شوهر* (۱۹۵۳)
* *همسر* (۱۹۵۳)
* *صدای کوهستان* (۱۹۵۴)
* *گل‌های داوودی اواخر* (۱۹۵۴)
* *ابرهای شناور* (۱۹۵۵)
* *باران ناگهانی* (۱۹۵۶)
* *قلب یک همسر* (۱۹۵۶)
* *در جریان* (۱۹۵۶)
* *ابرهای تابستانی* (۱۹۵۸)
* *صفیر در کوتان* (۱۹۵۹)
* *وقتی زنی از پله‌ها بالا می‌رود* (۱۹۶۰)
* *دختران، همسران و یک مادر* (۱۹۶۰)
* *جریان غروب* (۱۹۶۰)
* *پاییز آغاز شده‌است* (۱۹۶۰)
* *بعنوان یک همسر، بعنوان یک زن* (۱۹۶۱)
* *دفترچۀ یک سرپرست* (۱۹۶۲)
* *اشتیاق* (۱۹۶۴)
* *غریبه‌ای درون یک زن* (۱۹۶۶)
* *ابرهای پراکنده* (۱۹۶۷)

منابع
-----

1. ↑

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mikio Naruse». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۱۶.
* «Mikio\_Naruse». دریافت‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۱۶.[*پیوند مرده*]

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ میکیو ناروسه موجود است. |

* میکیو ناروسه در IMDb

| * ن
* ب
* و
جایزه روبان آبی بهترین کارگردانی |
| --- |
| 
* تاداشی ایمای (۱۹۵۰)
* یاسوجیرو ازو (۱۹۵۱)
* میکیو ناروسی (۱۹۵۲)
* تاداشی ایمای (۱۹۵۳)
* کنجی میزوگوچی (۱۹۵۴)
* شیرو تویودا (1955)
* تاداشی ایمای (۱۹۵۶-۱۹۵۷)
* تاساکا توموتاکا (1958)
* کن ایچیکاوا (۱۹۵۹-۱۹۶۰)
* Daisuke Itō (۱۹۶۱)
* کن ایچیکاوا (۱۹۶۲)
* شوهئی ایمامورا (۱۹۶۳)
* تشیگاهارا هیروشی (۱۹۶۴)
* ساتسوئو یاماموتو (۱۹۶۵)
* یامادا یوجی (۱۹۶۶)
* کینجی فوکاساکو (۱۹۷۵)
* Shigeyuki Yamane (1976)
* یامادا یوجی (۱۹۷۷)
* یوشیتارو نومورا (۱۹۷۸)
* شوهئی ایمامورا (۱۹۷۹)
* سیجون سوزوکی (۱۹۸۰)
* کیچیتارو نگیشی (۱۹۸۱)
* کینجی فوکاساکو (۱۹۸۲)
* یوشی‌میتسو موریتا (۱۹۸۳)
* جوزو ایتامی (۱۹۸۴)
* آکیرا کوروساوا (۱۹۸۵)
* کی کومای (۱۹۸۶)
* کازو هارا (۱۹۸۷)
* Makoto Wada (1988)
* Toshio Masuda (1989)
* ماساهیرو شینودا (۱۹۹۰)
* تاکشی کیتانو (۱۹۹۱)
* ماسایوکی سو (۱۹۹۲)
* یوجیرو تاکیتا (۱۹۹۳)
* تاتسومی کوماشیرو (۱۹۹۴)
* شوسوکه کانکو (1995)
* تاکشی کیتانو (۱۹۹۶)
* ماساتو هارادا (۱۹۹۷)
* تاکشی کیتانو (۱۹۹۸)
* ناگیسا اوشیما (۱۹۹۹)
* جونجی ساکاموتو (۲۰۰۰)
* ایسائو یوکیسادا (۲۰۰۱)
* یویچی سای (۲۰۰۲)
* یوشی‌میتسو موریتا (۲۰۰۳)
* هیروکازو کورئیدا (۲۰۰۴)
* جونیا ساتو (2005)
* میوا نیشیکاوا (۲۰۰۶)
* ماسایوکی سو (۲۰۰۷)
* هیروکازو کورئیدا (۲۰۰۸)
* میوا نیشیکاوا (۲۰۰۹)
* یویا ایشی (کارگردان) (۲۰۱۰)
* کانه‌تو شیندو (۲۰۱۱)
* Kenji Uchida (2012)
* Tatsushi Ōmori (2013)
* میپو او (2014)

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه فیلم ماینیچی برای بهترین کارگردان |
| --- |
| 
* تاداشی ایمای (۱۹۴۶)
* آکیرا کوروساوا (۱۹۴۷)
* کیسوکه کینوشیتا (۱۹۴۸)
* یاسوجیرو ازو (۱۹۴۹)
* کوزابورو یاشیمورا (۱۹۵۰)
* میکیو ناروسی (۱۹۵۱)
* مینورو شیبویا (۱۹۵۲)
* تاداشی ایمای (۱۹۵۳)
* کیسوکه کینوشیتا (۱۹۵۴)
* میکیو ناروسی (۱۹۵۵)
* تاداشی ایمای (۱۹۵۶)
* تاداشی ایمای (۱۹۵۷)
* کیسوکه کینوشیتا (۱۹۵۸)
* ساتسوئو یاماموتو (۱۹۵۹)
* کن ایچیکاوا (۱۹۶۰)
* ماساکی کوبایاشی (۱۹۶۱)
* کن ایچیکاوا (۱۹۶۲)
* شوهی ایمامورا (۱۹۶۳)
* تشیگاهارا هیروشی (۱۹۶۴)
* اوچیدا تومو (۱۹۶۵)
* ساتسوئو یاماموتو (۱۹۶۶)
* شوهی ایمامورا (۱۹۶۷)
* کیهاچی اوکاموتو (۱۹۶۸)
* یامادا یوجی (۱۹۶۹)
* ساتسوئو یاماموتو (۱۹۷۰)
* ماساهیرو شینودا (۱۹۷۱)
* کوایچی سایتو (۱۹۷۲)
* یامادا یوجی (۱۹۷۳)
* یوشیتارو نومورا (۱۹۷۴)
* کانه‌تو شیندو (۱۹۷۵)
* ساتسوئو یاماموتو (۱۹۷۶)
* یامادا یوجی (۱۹۷۷)
* یوشیتارو نومورا (۱۹۷۸)
* کازوهیکو هاسه‌گاوا (۱۹۷۹)
* آکیرا کوروساوا (۱۹۸۰)
* کوهی اوگوری (۱۹۸۱)
* کینجی فوکاساکو (۱۹۸۲)
* ناگیسا اوشیما (۱۹۸۳)
* جوزو ایتامی (۱۹۸۴)
* آکیرا کوروساوا (۱۹۸۵)
* کی کومای (۱۹۸۶)
* کازو هارا (۱۹۸۷)
* نابوهیکو اوبایاشی (۱۹۸۸)
* ماسودا توشیئو (۱۹۸۹)
* جون ایچیکاوا (۱۹۹۰)
* یامادا یوجی (۱۹۹۱)
* یوایچی هیگاشی (۱۹۹۲)
* جون ایچیکاوا (۱۹۹۳)
* تاتسومی کوماشیرو (۱۹۹۴)
* کانه‌تو شیندو (۱۹۹۵)
* ماسایوکی سو (۱۹۹۶)
* شوهی ایمامورا (۱۹۹۷)
* هیده‌یوکی هیرایاما (۱۹۹۸)
* یوشی‌میتسو موریتا (۱۹۹۹)
* جونجی ساکاموتو (۲۰۰۰)
* هایائو میازاکی (۲۰۰۱)
* هیده‌یوکی هیرایاما (۲۰۰۲)
* یویچی سای (۲۰۰۳)
* کازوئو کوروکی (۲۰۰۴)
* آکیرا اوگاتا (۲۰۰۵)
* کیچیتارو نگیشی (۲۰۰۶)
* ماسایوکی سو (۲۰۰۷)
* کوجی واکاماتسو (۲۰۰۸)
* سیون سونو (۲۰۰۹)
* تاکاشی میکه (۲۰۱۰)
* کاتسویا تومیتا (۲۰۱۱)
* دایهاچی یوشیدا (۲۰۱۲)
* یویا ایشی (۲۰۱۳)
* میپو او (۲۰۱۴)
* شینیا تسوکاموتو (۲۰۱۵)
* میوا نیشیکاوا (۲۰۱۶)
* کاتسویا تومیتا (۲۰۱۷)
* شینیچیرو اوئدا (۲۰۱۸)
* کی ایشیکاوا (۲۰۱۹)
* نایومی کاواسه (۲۰۲۰)
* ریوسوکی هاماگوچی (۲۰۲۱)
* شو میاکه (۲۰۲۲)

 |