یک لامپ رشته‌ای شفاف.**چراغ الکتریکی** یا **لامپ** (به فرانسوی: lampe) یک گونه منبع روشنایی مصنوعی است که شامل یک منبع نوری و قطعات و تجهیزات مکانیکی و الکتریکی مثل حباب، اتصالات، به همراه مدارات راه انداز، مثل بالاست، خازن و … می‌شود که در یک شیشه قرار داده شده‌اند، و از آن‌ها برای تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی نوری کمک می‌گیرند.

گونه‌های لامپ
-------------

امروزه لامپ‌های متفاوتی در بازار پیدا می‌شود که هر کدام کاربرد ویژه خود را دارند. 

جدول مصرف الکتریکی گونه‌های لامپ‌ها
### لامپ رشته‌ای

مقالهٔ اصلی: لامپ رشته‌ای
لامپ رشته‌ای با رشته تنگستن پیچیده شده، در سال ۱۹۲۰ میلادی به بازار آمد. گاهی این لامپ را با لامپ رشته کربنی که در ۱۸۹۰ معرفی شد اشتباه می‌گرفتند.

علاوه بر لامپ حبابی معمولی شامل گونه‌های متنوعی مانند لامپ‌های کم توان و ولتاژ پایین نیز می‌شود که کاربرد بسیاری داشته‌اند اما هم‌اکنون به صورت عمده با ال‌ئی‌دی‌ها جایگزین شده‌اند.  

برخی از کشورها رغبت بسیاری به جایگزینی برخی از گونه‌های این لامپ‌ها نشان داده‌اند، مانند برنامه جایگزینی لامپ‌های رشته‌ای رایج در استرالیا تا سال ۲۰۱۰، چون این لامپ‌ها از لحاظ بازده تبدیل الکتریسیته مقرون به صرفه نیستند و کمتر از ۳٪ انرژی دریافتی شان به نور تبدیل می‌شود.

تقریباً یا به‌طور کلی، همه انرژی برق دریافتی به گرمای بی استفاده تبدیل می‌شود که باعت گرمی هوا می‌گردد و باید توسط تهویه‌های مطبوع یا هواکش‌ها از ساختمان دفع شود که اغلب باعث اتلاف بیشتر انرژی برق می‌شود. در برخی مناطق تاریک و سرد که به گرما و نور نیاز دارند گرمای تولید شدهٔ ناخواسته، ممکن است دارای ارزش باشد.

### لامپ‌های ماکروویو

 لحظه از هم گسیختگی یک لامپ روشن که با گلوله تفنگ ایرسافت هدف قرار گرفته‌است.
یک لامپ رشته‌ای باز شده‌است و باعث خروج گاز ساکن درون لامپ گردیده‌است. پس از آن هنگامی که لامپ روشن می‌گردد رشته تنگستن در معرض اکسیژن آغاز به سوختن می‌کند، خاکستر شده و شعله‌ای از آتش را حاصل می‌کند. این تشکیل آتش به خاطر نفوذ گاز اکسیژن به درون لامپ می‌باشد.
مقالهٔ اصلی: لامپ موج
نخستین منبع عملی واقعی ماکروویو لامپ مگنترون بود که در دهه ۱۹۳۰ در انگلیس ساخته شد و سپس از آن در ساخت و توسعه سامانه رادار در خلال جنگ جهانی دوم استفاده شد. در سال‌های گذشته قطعات نیمه‌رسانا به‌طور فرآینده‌ای جایگاه لامپ‌های ماکروویو را پر نموده و مزایای بسیار هم دارند. اما هنوز هم لامپ‌ها برای تولید توان‌های بسیار بالا (۱۰ کیلو وات تا ۱۰ مگا وات) و فرکانس‌های بالاتر امواج میلی‌متری (۱۰۰ گیگا هرتز و بالاتر) لازم و ضروری می‌باشند.  

گونه‌های بسیار گوناگونی از شکل لامپ‌ها در کنار مفاهیم مختلفی که بر اساس آن عملکرد لامپ بنا گذاشته شده‌است وجود دارند. اما همگی لامپ‌ها جنبه‌های مشترک پرشماری دارند. نخست آنکه در همگی لامپ‌ها برهم‌کنش اشعه با یک میدان مغناطیسی در داخل روکش خلأ شیشه‌ای یا فلزی را داریم؛ بنابراین می‌بایست به طریقی انرژی RF در خارج این روکش به آن تزویج نماییم این کار را معمولاً با پنجره‌های سطحی یا حلقه‌ها و پروب‌های تزویجی هم محور انجام می‌دهیم.  
کلایسترون انعکاسی یک لامپ کلایسترون تک حفره‌است که به عنوان یک تشدیدکننده با به‌کارگیری یک الکترود انعکاس دهنده پس از حفره برای ایجاد فیدبک مثبت از طریق اشعه الکترونی عمل می‌نماید، این کلایسترون را می‌توان به صورت مکانیکی و با تنظیم اندازه حفره به صورت دلخواه تنظیم نمود. عیب بزرگ کلایسترون‌ها پهنای باند نازک آن‌ها می‌باشد که نتیجه حفره‌ها با Q بالا مورد نیاز برای خوشه‌بندی الکترون می‌باشد. کلایسترون‌ها برای سطوح نویز AMو FM بسیار پایین می‌باشند.  

پهنای باند کم تقویت‌کننده کلایسترون در لامپ با موج حرکتی (TWT) بر طرف گردیده‌است. یک تقویت‌کننده با اشعه خطی است که از یک تفنگ الکترونی و یک آهنربای متمرکزکننده برای شتاب بخشیدن به اشعه الکترون‌ها در خلال یک ناحیه برهم کنش استفاده می‌کند. معمولاً ناحیه برهم کنش از یک ساختار هیلیکس با موج آهسته با یک ورودی RF در انتهای تفنگ الکترونی و یک خروجی RF در انتهای کلکتور تشکیل می‌شود. ساختار هیلیکس سرعت انتشار موج RF را کاهش داده بنابر این، این موج با همان سرعتی حرکت می‌کند که موج و اشعه در ناحیه برهم کنش حرکت می‌نمایند و اثر تقویت‌کنندگی به‌دست می‌آید. سپس سیگنال تقویت شده از انتهای هیلیکس تزویج می‌گردد.TWT بالاترین پهنای باند را در میان لامپ‌های تقویت‌کننده دارد که مقدار آن ار ۳۰٪ تا ۱۲۰٪ متغیر است. در نتیجه این لامپ برای استفاده در سامانه‌های جنگ الکترونیک بسیار مفید است چرا که در این سامانه‌ها نیاز به تئانی بالا در پهنای باند هی وسیع داریم. ابن لامپ‌ها دارای توان نامب چند صد وات (به‌طور اسمی) استاما می‌توان این مقدار را تا چند کیلو وات نیز افزایش داد که این کار توسط ایجاد یک ناحیه برهم کنش با به‌کارگیری مجموعه‌ای از حفره‌های تزویج شده انجام می‌شود البته در عوض پهنای باند کاهش خواهد یافت. راندمان TWT تقریباً پایین استو به‌طور اسمی بین ۲۰٪ و ۴۰٪ می‌باشد.  

نوع دیگری از لامپ نوسان ساز اشعه خطی، نوسان‌ساز با برهم کنش توسعه یافته (EIO) است. EIO بسیار مشابه یک کلایسترون است و از ناحیه برهم کنش شامل شماری حفره تزویج شده با یکدیگر با فیدبک مثبت برای انجام نویان استفاده می‌نماید. این لامپ دارای یک پهنای باند تنظیم شده نازک و یک راندمان متوسط است اما می‌توان توان‌های بالا نزدیک چند صد گیگا هرتز را تأمین نماید. تنها ژیراتون است که می‌تواند توان بیشتری را تحویل نماید. لامپ‌هایی با میدان متقاطع شامل مگنترون، تقویت‌کننده با میدان متقاطع وژیراتون است. همان‌طور که از پیش فهمیدیم مگنترون نخستین منبع ماکروویو توان بالا است. مگنترون از یک کاتد استوانه‌ای تشکیل گردیده‌است که توسط یک آند استوانه‌ای با چندین حفره تشدیدکننده در طول قطر داخلی آن احاطه گردیده‌است. یک میدان مغناطیسی بایاس به صورت موازی با محور کاتد-آند اعمال می‌گردد. در عمل ابری از الکترون‌ها تشکیل گردیده که حول کاتد در ناحیه برهم کنش می‌چرخد. مشابه با قطعات اشعه خطی، خوشه بندی الکترون رخ داده و انرژی از اشعه الکترونی به موج RF منتقل می‌شود. توان RF می‌تواند خارج از لامپ با یک پروب، حلقه یا پنجره روزنه دار تزویج گردد. مگنترون‌ها می‌توانند توان‌های خروجی بسیار بالا-در حد چند صد کیلو وات را فراهم نمایند. همچنین مگنترون دارای راندمانی در حدود ۸۰٪ یا بیشتر می‌باشد. اما یک عیب بزرگ آن این است که مگنترون نویز بسیاری را تولید می‌کند و نمی‌تواند فرکانس یا ارتباط فاز را تثبیت نماید در حالی که در حالت پالسی عمل می‌نماید. این فاکتورها برای عملکرد بالای رادارها ی پالسی بسیار مهم هستند که درآن‌ها فنون پردازش بر روی مجموعه‌ای از پالس‌های بازگشتی عمل می‌نمایند. (رادارهای مدرن از این گونه امروزه عموماً از منابع نیمه‌رسانا با نویز کم به همراه یک TWT برای تقویت‌کنندگی توان استفاده می‌نمایند) حال کاربرد مگنترون‌ها عموماً برای پخت‌وپز با مایکروویو می‌باشد.

### لامپ هالوژن

مقالهٔ اصلی: لامپ هالوژن
لامپ‌های هالوژن بیشترشان بسیار کوچک‌تر از لامپ‌های رشته عادی می‌باشند، زیرا برای کارکرد موفق باید دمای حباب بیشتر از ۲۰۰ درجه سانتیگراد باشد. به همین منظور باید حبابی از جنس سیلیکای سیم‌کشی شده یا گاهی شیشه آلومینوسیلیکات باشد. اغلب این حباب داخل یک لایه شیشه‌ای دیگر پوشیده می‌شود. لایه بیرونی برای احتیاط قرار داده می‌شود تا پرتو ماوراء بنفش را کاهش دهد و در برابر انفجاری که گاهی برای این لامپ‌ها رخ می‌دهد لایه‌ای محافظ تشکیل دهد. همچنین برای کاهش اثر ضایعات ناشی از اثر انگشت. همچنین احتمال آتش‌سوزی برای لامپ‌های بدون پوشش بیشتر است که به‌کارگیری آن‌ها را اگر در حفاظ مناسب قرار نگیرد در برخی مکان‌ها ممنوع می‌کند. مدل‌های ساخته شده برای ولتاژهای ۱۲ و ۲۴ ولت رشته‌های فشرده تری دارند که برای کنترل نوری مناسب اند، همچنین بازده نوری (لومن بر وات) بیشتری دارند و عمر بیشتری نسبت به مدل‌های غیر هالوژنی دارند. مقدار نور خروجی هم تقریباً در طول عمر لامپ ثابت است.

### لامپ فلورسنت (مهتابی)

مقالهٔ اصلی: مهتابی
لامپ فلورسنت توسط نیکلای تسلا اختراع و ثبت شد، که بازده نور بسیار بیشتری از لامپ رشته‌ای دارد. این لامپ جزو لامپ‌های گازی کم فشار است. برای نور یکسان این لامپ‌ها نسبت به لامپ‌های رشته‌ای حدوداً ۴/۱ تا ۳/۱ مصرف می‌کنند.
تا دهه ۱۹۸۰ این گونه لامپ به دو گونه خطی و دوار محدود می‌شد و شکل‌های دیگر بسیار محبوبیت پیدا نکردند. لامپ‌های فلورسنت فشرده (CFL) - که در ایران به نام کم مصرف مشهورند - در اوایل دهه ۱۹۸۰ به بازار آمدند.

مدار الکتریکی یک لامپ فلورسنت از اجزای زیر تشکیل شده‌است:

۱\_ چوک مغناطیسی یا بالاست

۲\_لامپ مهتابی

۳\_استارت

اکثر لامپ‌های CFL دارای بالاست الکتریکی داخلی می‌باشند و به سرپیچ فلزی یا پایه‌های میخی مجهز هستند. برخی از گونه‌های CFL دارای بالاست جداگانه می‌باشند که لامپ و بالاست را می‌توان جداگانه تعویض کرد.  

عمر متوسط نامی برای یک لامپ فلورسنت خطی ۱۰، ۰۰۰ تا ۲۰، ۰۰۰ در مقایسه با عمر ۷۵۰ ساعت (۱۱۰ ولت) و ۱۰۰۰ ساعت (۲۴۰ ولت) می‌باشد.  

برخی از گونه‌های بالاست لامپ فلورسنت در محیط سرد به سختی لامپ را روشن می‌کنند به همین دلیل در مناطق سردسیر باید نوری که در فضای باز به‌کارگرفته می‌شود برای این شرایط طراحی شده باشد تا به‌طور مناسب کار کند.  

لامپ‌های فلورسنت در رنگ‌های متنوعی از لحاظ دمای رنگ (منظور از دمای رنگ اثر رنگ بر روح و روان است به عنوان مثال رنگ آبی سرد و رنگ قرمز گرم است) ساخته می‌شود. در برخی کشورها گونه سفید سرد (CW) رایج تر است در صورتی که در برخی دیگر رنگهای سفید گرم تر غالب است.  

در آمریکا لامپ فلورسنت بیشتر در رنگ سفید سرد به‌کارگرفته می‌شود (CW)، که به همراه حباب‌های نصب شده در خانه که رنگی متمایل به صورتی دارند رنگ سفید گرم (WW) تولید می‌شود. در این بین رنگ «سفید بهینه شده» (CW) نیز استفاده می‌شود، که طبیعی تر به نظر می‌رسد. همچنین رنگ سفید آفتابی بسیار سرد (DW) نیز موجود است. لامپ‌های فلورسنت فشرده بیشتر به صورت سفید گرم به حساب می‌آیند، چون بیشتر مانند لامپ رشته‌ای نوری متمایل به زرد از خود ساطع می‌کنند. سردی و گرمی نور امری نسبی و بیشتر سلیقه‌ای است به همین دلیل دمای رنگ و فهرست تولید رنگ (CRI) به عنوان مبنای کامل رنگ برای لامپ‌های فلورسنت و گاهی برای گونه‌های دیگر نورپردازی‌ها به‌کارگرفته می‌شود.

### ال‌ای‌دی

مقالهٔ اصلی: دیود نورافشان
تا دهه ۱۹۷۰ ال‌ای‌دی‌های حالت جامد به عنوان نشانگر رواج داشتند.

در سال‌های گذشته، مبحث بازده و خروجی مورد توجه قرار گرفت تا آنجا که هم‌اکنون ال‌ای‌دی‌ها جایگاه ویژه‌ای در کاربرد نورپردازی پیدا کردند.
ال‌ای‌دی‌های نشانگر به دلیل عمر بالایشان تا ۱۰۰٬۰۰۰ ساعت شناخته شده هستند، اما ال‌ای‌دی‌های نورافشان بنا بر سنت قدیم کمتر به‌کارگرفته شدند (به دلیل قیمت بسیار ال‌ای‌دی به ازای هر وات)، و در نتیجه عمر بسیار پایین‌تری هم داشتند.
به دلیل قیمت بالا به ازای هر وات، نورپردازی‌های ال‌ای‌دی برای مصارف توان بسیار پایین، نوعاً زیر ۱۰ وات کاربرد دارند. ال‌ای‌دی‌ها هم‌اکنون بیشتر برای کارهای توان پایین و مقرون صرفه مثل نورپردازی در شب و چراغ‌های قوه کاربرد دارند. ال‌ای‌دی‌های رنگی همچنین می‌توانند برای کارهای زیبا مانند نورپردازی اشیاء شیشه‌ای یا حتی برای قطعات یخ در نوشیدنی‌ها و میهمانی‌ها به‌کارگرفته شود. همچنین در جشن‌ها به صورت روزافزونی به‌کارگرفته می‌شوند.
بازده ال‌ای‌دی در بازه بسیاری متغیر است. برخی از آن‌ها از لامپ‌های رشته‌ای هم بازده کمتر و برخی بازده بیشتری دارند. کارکرد ال‌ای‌دی در این رابطه به غلط مورد تفسیر قرار می‌گیرد، چون جهت‌مندی ذاتی نور ال‌ای‌دیها شدت نور بیشتری به آن‌ها در یک زاویه به ازای کل نور تولید شده می‌دهد.
ال‌ای‌دی‌های تک رنگ فناوری ساخت بسیار کاملی دارند، در حالی که ال‌ای‌دی‌های سفید در زمان نگارش این نوشته هنوز مشکلات حل نشده‌ای دارند.
(CRI) فهرست تولید رنگ آن‌ها کاملاً مناسب نیست؛ که باعث تولید رنگ‌های نچندان دقیق می‌شود.
توزیع نور ساطع شده از ماده فسفری (در مانیتورها) با توزیع نور ناشی از ال‌ای‌دی متفاوت است که باعث می‌شود دمای رنگ تولیدی از زوایای مختلف متفاوت باشد.
کیفیت ماده فسفری در طول زمان کاهش پیدا می‌کند، که باعث می‌شود دمای رنگ و قدرت رنگ در طول زمان کاهش پیدا کند؛ که با ال‌ای‌دی‌های کم کیفیت این تغییر بیشتر خواهد بود.
تغییرات دمایی محدود باعث می‌شود که مقدار توان برای یک لامپ ال‌ای‌دی نسبت به یک لامپ رشته‌ای در همان سایز بیشتر باشد و باعث برتری نسبت به لامپ‌های رشته‌ای می‌شود.
فناوری ال‌ای‌دی برای طراحان نور مناسب است زیرا مصرف توان و تولید دمای بسیار پایین، کنترل روشن/خاموش آنی، و در مورد نور تک رنگ، ثبات رنگ بسیار بالایی در طول عمر خود و به نسبت هزینه تولید پایینی دارد.
در سال‌های گذشته، نرم‌افزارهایی برای تلفیق نور و تصویر طراحی شده تا تصاویر ویدئویی را در ال‌ای‌دی‌های نصب شده به تصویر بکشند تا دیواره‌هایی تصویری با رزولوشن پایین را به وجود آورند.
برای نورپردازی‌های عمومی خانگی، هزینه خرید سامانه نورپردازی ال‌ای‌دی هنوز بسیار بیشتر از روش‌های رایج نورپردازی است.

### لامپ قوس کربنی

لامپ قوس کربنی دو الکترود میله‌ای کربنی در هوای آزاد دارد که با یک بالاست محدودکننده جریان انرژی دهی می‌شود. قوس الکتریکی با نزدیک کردن دو الکترود به هم و سپس جداسازی آن‌ها ایجاد می‌گردد. قوس حاصله نوک دو الکترود را گرم می‌کند تا به رنگ سفید در بیایند. این لامپ‌ها بازده بیشتری نسبت به لامپ‌های رشته‌ای دارند، اما میله‌های کربنی زود عمر خود را از دست می‌دهند و نیاز به تنظیم پیوسته دارند. این لامپ‌ها اشعه ماوراء بنفش بسیاری تولید می‌کنند، در محیط‌های سربسته نیاز به تهویه دارند، و به علت نور بسیار شدیدشان نیاز به محافظی در مقابل دید مستقیم دارند.
لامپ‌های قوس کربنی در توان‌های بالا کار می‌کنند، و به نسبت لامپ‌های ابتدایی دهه ۱۹۲۰ بازده بیشتری داشتند. همچنین آن‌ها منبع نور نقطه‌ای هستند. این مشخصات آن‌ها را برای منابع نوری مورد استفاده در جستجو، نورهای راهنما و نور پروژکتور فیلم مناسب ساخته بود.
نیاز پیوسته آن‌ها به توجه و تنظیم، و تعویض پیوسته میله‌ها استفاده آن‌ها را برای مصارف عادی دشوار ساخت، به همین دلیل از آن‌ها در زمانی که نور پرتوان مشابهی وجود نداشت به عنوان منابع نوری پرتوان استفاده می‌شد. لامپ‌های قوس کربنی علیرغم جایگاه ویژه‌شان در اواسط جنگ جهانی دوم و پس از آن از رده خارج شدند.

### لامپ تخلیه الکتریکی

لامپ تخلیه الکتریکی شامل شیشه یا سیلیکایی است که با دو الکترود فلزی که با گاز از هم جدا شده‌اند پوشش داده شده‌است. گازهایی شامل نئون، آرگون، زنون، سدیم، متال هالید و جیوه.
اساس کار این لامپ‌ها همانند لامپ قوس کربنی است، اما واژه لامپ قوسی معمولاً به لامپ قوس کربنی گفته می‌شود، به دلیل به‌کارگیری روش‌های نوین تخلیه گازی عموماً به این لامپ‌ها لامپ تخلیه الکتریکی گفته می‌شود. در برخی از گونه‌های لامپ تخلیه الکتریکی ولتاژ بسیار بالایی برای ایجاد قوس به‌کارگرفته می‌شود. این عمل نیاز به مداری الکترونیکی به نام igniter دارد، که قسمتی از مدار بالاست را تشکیل می‌دهد. پس از تشکیل قوس، مقاومت داخلی لامپ کاهش می‌یابد، و بالاست جریان کاری را محدود می‌کند. بدون بالاست جریانی مازاد عبور خواهد کرد که باعث تخریب سریع لامپ خواهد شد.
برخی از لامپ‌ها مقدار کمی نئون دارند که اجازه ایجاد جرقه در ولتاژ عادی را بدون نیاز به igniter می‌دهد. لامپ‌های سدیم کم فشار این‌گونه عمل می‌کنند.
ساده‌ترین گونه بالاست تنها یک سلف است، و زمانی که مانند نوردهی خیابان‌ها هزینه در اولویت است به‌کارگرفته می‌شوند، ممکن است بالانس‌های پیشرفته تری برای تولید نوری ثابت در طول عمر لامپ به‌کارگرفته شوند، که ممکن است لامپ را با موجی مربعی درایو کنند تا خروجی کاملاً بدون پرشی ایجاد کنند و در زمان بروز نقص‌های جدی لامپ را خاموش کند. به‌طور مثال این گونه پیچیده از بالاست در صنایع مربوط به فیلم به‌کارگرفته می‌شوند.

### لامپ مغناطیسی ال ای‌دی

لامپ‌های نسل جدید فوق کم مصرف که در ایران به نام سانفار شناخته می‌شود، دارای ویژگی‌هایی است که قابل رقابت با هیچ‌یک از منابع نوری موجود نمی‌باشند. لامپ‌های موجود که در صنایع، خیابان‌ها و کارخانجات و… به‌کارگرفته می‌شود (لامپ‌های‌ها لوژن H.I.D) دارای مصرف انرژی بالا و طول عمر کمی می‌باشند اما نسل جدید روشنایی تا ۸۰٪ در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرده و با طول عمری معادل ۱۰۰ هزار ساعت می‌تواند بیش از ۲۰ سال قابل استفاده باشد. از نظر زیست‌محیطی نیز از این لامپ‌ها به عنوان نور سبز یا دوستدار محیط زیست نام برده می‌شود زیرا از گازهای خطرناک و همچنین جیوه مایع در ساختار آن‌ها استفاده نشده‌است.  

لامپ‌های معروف به کم‌مصرف که اکنون بسیار در کشور ما به‌کارگرفته می‌شود خطرات و مضرات بسیاری که برای انسان و محیط زیست دارند در محافل گوناگون صحبت‌های بسیاری شده و مقالات مختلفی نیز به چاپ رسیده‌است.[] حتی در گروه پژوهشی الکترونیک صنعتی سازمان انرژی بهره‌وری ایران (سابا) گزارشی تهیه شده و اثرات سوء لامپ‌های کنونی کم‌مصرف CFL مورد بررسی قرار گرفته‌است (گزارش شماره JIESB01/T2-1,T2-2/02 - مرداد ۱۳۸۸)  

لامپ‌های نسل جدید فوق کم مصرف به دلیل ساختارشان فاقد آلودگی محیط زیست می‌باشند و علاوه بر ویژگی‌های ذکر شده می‌توان به مزایای دیگری نیز اشاره نمود:

* ۲٪ اتلاف انرژی
* دارای نور یکنواخت و بدون هیچ گونه سوسو زدن
* میزان حرارت ایجاد شده کمتر
* ایمن در برابر نوسانات برق
* توانایی روشن شدن سریع
* بازده بالا با حداقل مصرف انرژی
* کمترین افت شار نوری

لامپ ال ای دی

مقایسهٔ لامپ‌ها| گونه لامپ | شکل حباب | گونه حباب | حدود توان (وات) | اثرگذاری نوری (لومن بر وات) | رنگ نور | مدت‌زمان تقریبی راه‌اندازی (دقیقه) | دستگاه راه‌انداز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| رشته‌ای معمولی | گلابی | روشن یا مات | ۲۵ تا ۲۰۰۰ | ۲۰ | سفید مایل به سبز | ۰ | ندارد |
| رشته‌ای هالوژن | میله‌ای | روشن |  | ۲۵ | سفید مایل به سبز | ۰ | ندارد |
| سدیمی کم‌فشار | لوله‌ای | روشن | ۳۵ تا ۲۰۰ | ۸۵ | زرد | ۱۰ | دارد |
| سدیمی پرفشار (HPSV) | لوله‌ای، بیضوی | روشن | ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ | ۱۰۰ | سفید مایل به زرد | ۳ | دارد |
| متال هالید (MH) | میله‌ای، لوله‌ای، بیضوی | روشن یا مادهٔ نورزا |  | ۷۰ | مانند نور روز | ۳ | دارد |
| تابلوی نئون | لوله‌ای | روشن |  | ۱۰ | صورتی، سبز، آبی، قرمز | ۰ | دارد |

تعریف
-----

**عمر واقعی نوری**: بسته به مقدار زمان به‌کارگیری لامپ، تا هنگامی است که لامپ نور داشته باشد.

**عمر مؤثر نوری**: بسته به مقدار زمان مورد استفاده تا هنگامی است که ضریب روشنایی (شار نوری) لامپ به میزان ۷۰٪ کاهش پیدا کند.

لامپ در الکترونیک
-----------------

لامپ‌های رشته‌ای مدت بسیاری است که به عنوان ترمیستور (PTC)هایی سریع در مدارات الکترونیک به‌کارگرفته می‌شدند: تثبیت موج سینوسی اسلاتورها. محافظت ار تویترها (بلندگوهای سازنده فرکانسهای بالا). تنظیم اتوماتیک کنترل حجم صدا در تلفن‌های مخابراتی.

نماد لامپ در نقشه‌های الکتریکی
------------------------------

معمولاً از شماتیک زیر برای نشان دادن لامپ در نقشه‌های الکتریکی استفاده می‌شود.

نورپردازی همگانی
----------------

مقدار کل نور مصنوعی (به ویژه نور خیابان‌ها) مورد استفاده یا تولید شده توسط شهرها به آسانی از فضا در شب قابل مشاهده است؛ این گونه‌ای آلودگی است (آلودگی نوری) که می‌تواند مشکلاتی به‌وجود آورد.

آلودگی نوری ایجاد شده به‌وسیله شهرهای صنعتی یا گسترش‌یافته جهان

جستارهای وابسته
---------------

* لامپ اسلیت

منابع
-----

1. ↑  اسلامی، خدادادی و  حجرگشت، «لامپ‌های خاص»، *روشنایی فنی و نقشه‌کشی رایانه*، ۱۱۸.

* اسلامی، محمدحسن؛ خدادادی، شهرام؛ حجرگشت، علیرضا (۱۳۹۰). *روشنایی فنی و نقشه‌کشی رایانه*. گویش نو. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۸۴۵۰-۷۰-۲.

* Wikipedia contributors, "Lamp (electrical component)," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed January ۷, ۲۰۰۹).


| * ن
* ب
* و
لامپ‌ها و نورپردازی |
| --- |
| مفاهیم | 
* لامپ
* چراغ
* Lightbulb sockets
* دمای رنگ
* Task lighting
* خیرگی
* آلودگی نوری

 |
| فروزندگی | 
* لامپ رشته‌ای
* لامپ هالوژن
* Parabolic aluminized reflector (PAR)
* Nernst

 |
| تابناکی | 

|  |  |
| --- | --- |
| فلورسنت | 
* لامپ مهتابی
* لامپ فلوئورسنت فشرده
* Fluorescent induction

 |
| برق‌درخشی | Field-induced polymer electroluminescent |

 |
| لامپ تخلیه شدت‌زیاد | 
* لامپ بخار جیوه
* Hydrargyrum medium-arc iodide (HMI)
* Hydrargyrum quartz iodide (HQI)
* لامپ متال هالید
	+ Ceramic
* لامپ بخار سدیم

 |
| لامپ تخلیه در گاز | 
* Deuterium arc
* نورپردازی نئون
* لامپ گوگرد
* لامپ قوسی زنون
* لامپ سیاه
* Tanning lamp
* Germicidal
* Growth light

 |
| لامپ قوسی | 
* Carbon arc
* Klieg light
* Yablochkov candle

 |
| احتراق | 
* Acetylene/Carbide
* Argand
* شمع
* Diya
* روشنایی گازی
* چراغ نفتی
* فانوس
* Limelight
* چراغ موشی
* چراغ زنبوری
* چراغ گردسوز
* Safety
* Rushlight
* Tilley
* مشعل

 |
| سایر | 
* ال‌ای‌دی
* لامپ ال‌ئی‌دی
* لوستر
* Solid-state (SSL)
* لامپ پلاسما
* Electroluminescent wire
* نورتابی شیمیایی
* Radioluminescence
* چراغ اضطراری
* ESL

 |

| * ن
* ب
* و
صنایع عمده |
| --- |
| 

| مواد خام |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| کشاورزی | 
* زمین قابل کشت
	+ غلات
	+ حبوبات
	+ تره‌بار
	+ محصولات فیبر
	+ روغن گیاهی
	+ صنعت شکر
	+ صنعت تنباکو
* محصولات دائمی
	+ سیبی
	+ بری
	+ مرکبات
	+ میوه هسته‌دار
	+ موکاری
	+ کاکائو
	+ قهوه
	+ چای
	+ مغزها
	+ زیتون
	+ گیاهان دارویی
	+ ادویه
	+ فهرست میوه‌ها
* صنعت باغبانی
	+ صنعت گل
	+ تولید بذر
* دامپروری
	+ گاو گوشتی
	+ تولید شیر
	+ تولید خز
	+ پرورش اسب
	+ دام (جانور)
	+ پرورش خوک
	+ پشم
	+ پرورش ماکیان
	+ زنبورداری
	+ قرمزدانه مکزیکی
	+ شپشک‌های لاک ساز
	+ ابریشم
* شکار
	+ تله

 |
| جنگل‌داری | 
* جنگل‌ورزی
	+ Bamboo cultivation
* درخت‌بری
	+ هیزم
* Rattan
* Tree tapping
	+ صمغ کندر
	+ صمغ عربی
	+ Gutta-percha
	+ شیره درخت افرا
	+ مصطکی
	+ لاستیک طبیعی
	+ شکر پالم
	+ سیروپ پالم
	+ Naval stores industry
* جمع آوری قارچ
	+ کشت قارچ
	+ قارچ دنبلان

 |
| دریایی | 
* صنعت ماهیگیری
	+ موتوماهیان
	+ شاه‌ماهی
	+ ساردین
	+ ماهی روغن
	+ زغال‌ماهی آلاسکا
	+ ماهی خال‌خالی
	+ کوسه
	+ ماهی آزاد
	+ شمشیرماهی
	+ ماهی تن
	+ توتیای دریایی
	+ ماهی مرکب
	+ شکار نهنگ
* آبزی‌پروری
	+ تیلاپیا
	+ ابلونی
	+ صدف سیاه
	+ صدف چروک
	+ مروارید
	+ ریزجلبک‌ها
	+ جلبک دریایی
	+ میگو

 |
| زمین شناسی | 
* سوخت فسیلی
	+ زغال‌سنگ
	+ پوده
	+ گاز طبیعی
	+ نفت شیل
	+ ماسه‌های نفتی
	+ صنعت نفت
* معدنکانسنگ
	+ آلومینیم
	+ مس
	+ سنگ آهن
	+ طلا
	+ نقره
	+ پلاتین
	+ لیتیم
	+ عناصر کمیاب زمین
	+ اورانیوم
* کانی
	+ گوهرسنگ
	+ فسفر
	+ پتاس
	+ نمک
	+ گوگرد
* معدن سنگ
	+ شن
	+ برداشت شن
	+ گچ فرنگی
	+ رس
	+ سنگ گچ)
	+ سنگ آهک
	+ گرانیت
	+ سنگ مرمر

 |

 |

 |
| 

| تولید |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| صنایع سبک | 
* صنعت غذایی
	+ Feed manufacturing
	+ تنوری کردن
	+ کنسروسازی
	+ فراورده لبنی
	+ آرد
	+ صنعت گوشت
	+ غذای آماده
	+ نگهداری غذا
	+ Candy making
	+ روغن گیاهی
* Drink industry
	+ آب بسته‌بندی‌شده
	+ نوشابه
* نساجی
	+ Carding
	+ رنگرزی
	+ چاپ پارچه
	+ ریسندگی
	+ نساجی
	+ قالی
	+ تور
	+ Linens
	+ طناب
* پوشاک
	+ لوازم مد
	+ Dressmaker
	+ پوستین
	+ Hatmaking
	+ دوزندگی
	+ کفاشی
	+ خیاطی
* چاپ
	+ صحافی
	+ Paper embossing
	+ حکاکی
	+ Security printing
	+ حروف‌چینی
* تکثیر رسانه‌
	+ نوار کاست
	+ صفحه گرامافون
	+ لوح فشرده
* ساخت قطعات فلزی
	+ Boilermaker
	+ Builders hardware
	+ Household hardware
	+ کارد و چنگال
	+ Gunsmith
	+ Locksmithing
	+ Machine shop
	+ متال اسمیت
	+ متالورژی پودر
	+ Prefabrication
	+ Surface finishing
* ساخت قطعات
	+ چاپ سه‌بعدی
	+ قالب‌گیری بادی
	+ فرایند کشش
	+ اکستروژن
	+ شیشه‌گری
	+ قالب‌گیری تزریقی
	+ سفالگری
	+ تف‌جوشی
	+ Stonemasonry
	+ هنرهای چوبی
* اثاث
* دیگر کالاها
	+ بار و بنه
	+ دوچرخه
	+ جواهر
	+ ساز
	+ تجهیزات اداری
	+ تجهیزات ورزشی
	+ تجهیزات حفاظتی شخصی
	+ اسباب‌بازی

 |
| الکترونیک و اپتیک | 
* صنعت الکترونیک
	+ قطعات الکترونیکی
	+ برد مدار چاپی
	+ صنایع نیم‌رسانا
* فناوری اطلاعات
	+ ذخیره‌سازی داده رایانه
* تجهیزات مخابراتی
	+ تلفن همراه
	+ Network equipment provider
* لوازم الکترونیکی مصرفی
	+ گیرنده تلویزیون
	+ کنسول بازی ویدئویی
* ابزار دقیق
	+ ساعت سازی
	+ ابزار راهیابی
	+ Scientific instrument
* تصویربرداری پزشکی
* ابزار و تجهیزات اپتیکی
	+ دوربین
	+ دوربین تفنگ
	+ Spotting scope
	+ لیزر
	+ Optical manufacturing and testing
	+ میکروسکوپ
	+ تلسکوپ
* Electrical device
	+ باتری
	+ کابل برق
	+ فیبر نوری
	+ لامپ
	+ موتور الکتریکی
	+ لوازم خانگی
	+ ترانسفورماتور

 |
| صنایع شیمیایی | 
* پالایشگاه نفت و زغال سنگ
	+ Bitumen
	+ کک
	+ گازوئیل
	+ Fuel oil
	+ بنزین
	+ سوخت جت
	+ نفت سفید
	+ روغن معدنی
	+ پارافین
	+ فراورده‌های پتروشیمی
	+ ژله پترولیوم
	+ پروپان
	+ روغن ترکیبی
	+ قطران
* Commodity chemicals
	+ کود شیمیایی
	+ گاز صنعتی
	+ رنگدانه
	+ عناصر شیمیایی
* مواد شیمیایی خاص
	+ چسب
	+ Agrochemical
	+ ترکیب معطر
	+ Cleaning agent
	+ لوازم آرایشی
	+ مواد منفجره
	+ آتش‌بازی
	+ رنگ نقاشی
	+ مرکب
	+ عطر
	+ صابون
	+ مراقبت‌های شخصی
* Fine chemical
* صنایع داروسازی
	+ آنتی‌بیوتیک
	+ فراورده خونی
	+ داروی ژنریک
	+ مکمل‌های غذایی طبیعی
	+ واکسن

 |
| مواد | 
* چرم
	+ دباغی
* صنعت چوب
	+ Wood drying
	+ کارخانه چوب‌بری
	+ چوب صنعتی
	+ الوار
	+ کامپوزیت چوب پلاستیک
* صنعت کاغذ
	+ Sizing
	+ کارتن
	+ خمیر کاغذ
	+ Tissue paper
* لاستیک مصنوعی
	+ ولکانش
* صنعت پلاستیک
	+ Commodity plastics
	+ پلاستیک‌های مهندسی
	+ High-performance plastics
	+ گندله پلاستیک
	+ الیاف مصنوعی
	+ گرمانرم
	+ گرماسخت
* تولید شیشه
	+ شیشه بوروسیلیکات
	+ شیشه سیلیسی
	+ شیشه آهک سوددار
	+ شیشه شناور
	+ الیاف شیشه
	+ پشم شیشه
	+ فایبرگلاس
	+ Safety glass
* سرامیک
	+ آجرپزی
	+ سفال
	+ پرسلان
	+ دیرگداز
	+ کاشی
* سیمان
	+ ملات
	+ گچ
	+ بتن آماده
* مواد معدنی
	+ ساینده
	+ الیاف کربن
	+ دگرشکل‌های کربن
	+ پشم سنگ
	+ گوهرسنگ
* متالورژی استخراجی
	+ ذوب‌آهن
	+ ذوب آلومینیوم
	+ استخراج مس
* آلیاژ
	+ کارخانه فولاد
* شکل‌دهی
	+ نورد
	+ متالورژی
* کارخانه ذوب

 |
| صنایع سنگین | 
* صنعت ماشین‌آلات
	+ کانوایر
	+ تجهیزات سنگین
	+ ماشین‌آلات هیدرولیک
	+ Machine tool builder
	+ توربو ژنراتور
	+ توربین بادی
* صنعت خودروسازی
* ساخت وسایل نقلیه
	+ صنایع هوافضایی
	+ Space industry
	+ وسایل نقلیه ریلی
	+ کشتی‌سازی
	+ سکوی نفتی
* صنایع جنگ‌افزاری

 |
| خدمات زیرساختی | 
* انرژی
	+ صنعت برق
	+ گاز طبیعی
	+ انرژی‌های تجدیدپذیر
* صنعت آب
	+ تصفیه فاضلاب
* صنعت مدیریت پسماند
	+ جمع آوری زباله
	+ محل دفن زباله
	+ مواد زائد خطرناک
	+ بازیافت
* پاک‌سازی زیست‌محیطی
* صنعت مخابرات
	+ تلویزیون کابلی
	+ رساننده خدمات اینترنتی
	+ Mobile phone operator
	+ ماهواره مخابراتی
	+ شرکت تلفن

 |
| ساخت‌وساز | 
* ساختمان
	+ معماری تجاری
	+ معماری صنعتی
	+ معماری مسکونی
* مهندسی عمران
	+ پل
	+ ریل راه‌آهن
	+ راه
	+ تونل
	+ آبراهه
	+ سد
	+ لایروبی
	+ بندرگاه
* موارد متفرقه
	+ کابینت
	+ تخریب
	+ سیم‌کشی برق
	+ آسانسور
	+ گرمایش و تهویه‌هوا
	+ نقاش ساختمان
	+ لوله‌کشی
	+ عملیات خاکی

 |

 |

 |
| 

| خدمات |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| فروش | 
* خرده‌فروشی
	+ نمایندگی خودرو
	+ کالای تندمصرف
	+ General store
	+ بقالی
	+ فروشگاه بزرگ
	+ خرید پستی
	+ خرید اینترنتی
	+ Specialty store
* عمده‌فروشی
	+ مزایده
	+ کارگزار
	+ توزیع

 |
| ترابری | 
* حمل بار
	+ ترابری هوایی
	+ ایستگاه چندگانه
	+ پست
	+ شرکت باربری
	+ ترابری ریلی
	+ ترابری جاده‌ای
* حمل مسافر
	+ شرکت هواپیمایی
	+ اجاره خودرو
	+ ترابری ریلی
	+ Ridesharing company
	+ تاکسی
* انبار
	+ Self storage

 |
| صنعت مهمان‌یاری | 
* صنعت آذوقه رسانی
	+ کافه
	+ پذیرایی
	+ فست فود
	+ تحویل غذا
	+ رستوران
	+ چای‌خانه
* هتل

 |
| مدیریت دارایی | 
* خدمات مالی
	+ بانک
	+ اعتبار
	+ مشاور سرمایه‌گذاری
	+ شرکت هلدینگ
	+ تراکنش الکترونیکی
	+ Payment card industry
	+ مدیریت ریسک
	+ اوراق بهادار
* بیمه
	+ بیمه سلامت
	+ بیمه عمر
	+ صندوق بازنشستگی
	+ Property insurance
	+ بیمه اتکایی
* املاک و مستغلات
	+ بنگاه املاک
	+ مدیریت املاک

 |
| خدمات حرفه‌ای | 
* حسابداری
	+ Assurance services
	+ حسابرسی
	+ دفترداری
	+ مشاور مالیاتی
* شرکت معماری و مهندسی
	+ بازرسی
	+ نقشه‌برداری
	+ Physical test
	+ آزمایش محصول
	+ System testing
* طراحی
	+ طراحی مد
	+ طراحی داخلی
	+ طراحی صنعتی
* مشاوره حقوقی
* مدیریت
	+ شرکت مشاور
	+ روابط عمومی
* بازاریابی
	+ صنعت تبلیغات

 |
| صنعت مراقبت سلامت | 
* پزشکی
	+ دندان‌پزشکی
	+ بیمارستان
	+ پرستار
* Residential care
* دام‌پزشکی

 |
| سرگرمی | 
* قمارخانه
	+ شرط‌بندی اینترنتی
* صنعت ورزش
* Venues
	+ بازی آرکید
	+ شهربازی
	+ بازار مکاره
	+ باشگاه شبانه

 |
| متفرقه | 
* اداری
	+ خدمات مشتری
	+ واسپاری
	+ اجاره
	+ بنگاه کاریابی
	+ بازرس خصوصی
	+ موسسه حفاظتی
* نگه‌داری
	+ نظافت‌چی
	+ نگه‌داری فضای سبز
* نگهداری و تعمیرات
* خدمات شخصی
	+ سالن زیبایی
	+ خشک‌شویی
	+ مراسم خاکسپاری
	+ Maid service
	+ پت شاپ
* Poverty industry
* مسافرت
	+ مأموریت کاری
	+ کشتیرانی گردشی
	+ گردشگری

 |

 |

 |
| 

| اطلاعات |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| نشر و رسانه‌های گروهی | 
* نوشتاری
	+ کتاب
	+ نشریه ادواری
	+ صنعت نرم‌افزار
* دیداری-شنیداری
	+ صنعت فیلم
	+ صنعت موسیقی
	+ صنعت بازی ویدئویی
* پخش همگانی
	+ خبرگزاری
	+ صنعت رادیو
	+ تلویزیون
* اینترنت
	+ میزبانی وب
	+ خدمات شبکه‌های اجتماعی
* رسانه جاری
	+ وبگاه

 |
| اقتصاد آموزش | 
* آموزش ابتدایی
* آموزش متوسطه
* آموزش دانشگاهی
	+ هنرستان
	+ دانشگاه
* آزمون استاندارد
* مدرس خصوصی

 |
| متفرقه | 
* صنایع خلاق
* صنعت زبان
* تحقیق و توسعه
	+ پژوهش بنیادی

 |

 |

 |