recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**حقوق بشر در پاکستان شرقی** (انگلیسی: Human rights in East Pakistan) مربوط به آغاز جنبش زبان بنگالی می‌شود. جنبش زبان بنگالی در سال ۱۹۴۸ پس از استقلال پاکستان آغاز شد. بنگالی‌ها درخواست کردند که بنگالی زبان ملی پاکستان باشد، در حالی که رهبران ملی پاکستان می‌خواستند که فقط اردو زبان ملی باشد. در روز ۲۱ فوریه سال ۱۹۵۲، پلیس شرق پاکستان به جمعیتی از تظاهرکنندگان صلح‌طلب شلیک کرد و چهار نفر را کشت. روز بعد ارتش پاکستان و پلیس دوباره به تظاهرات حمله کردند که منجر به مرگ و زخمی شدن چندین نفر شد.

اقلیت‌های مذهبی
---------------

دولت و سران نظامی پاکستان به اقلیت هندو در پاکستان شرقی به عنوان ستون پنجم نگاه می‌کردند. آنها هندوها را متهم می‌کردند که عامل عقب ماندگی اقتصادی پاکستان شرقی هستند. انتخابات سال ۱۹۷۰ که زیر نظر رأی دهندگان مشترک برگزار شد تنها موجب عضویت اقلیت در مجلس ملی گردید. در طی جنگ آزادی‌بخش بنگلادش، ارتش پاکستان، هندوها را مورد هدف قرار می‌داد، درحالیکه بیحاریها از آن‌ها حمایت می‌کردند. حساب‌های بانکی هندوها در آنزمان مسدود شده بود.

نسل‌کشی
-------

نسل‌کشی به قتل‌عام در شرق پاکستان از سوی سازمانهای امنیتی پاکستان در طول جنگ استقلال بنگلادش اطلاق می‌شود. دانشگاه داکا با تانک مورد حمله قرار گرفت که منجر به مرگ دانشجویان و کارکنان دانشگاه شد. دفاتر روزنامه‌ها و محله‌های هندو در داکا توسط ارتش پاکستان گلوله‌باران شد.

کشتار روشنفکران
---------------

نیروهای امنیتی پاکستان از طریق قتل روشنفکران بنگالی تلاش کردند تا ملی‌گرایی بنگالی را از بین ببرند. این امر منجر به کشته شدن بیش از هزار نفر از روشنفکران از جمله پزشکان، متفکران، وکلا، مهندسین و غیره شد. در روز ۱۴ ماه دسامبر سال ۱۹۷۱، دو روز قبل از تسلیم پاکستان، ۲۰۰ نفر از روشنفکران از خانه‌شان ربوده و کشته شدند.

منابع
-----

1. ↑  "Language Movement - Banglapedia". *en.banglapedia.org*. Archived from the original on 7 March 2016. Retrieved 2017-01-08.
2. ↑  Ispahani, Farahnaz (2015-12-10). *Purifying the Land of the Pure: Pakistan's Religious Minorities* (به انگلیسی). HarperCollins Publishers India. ISBN 9789351775539.
3. ↑  "Genocide, 1971 - Banglapedia". *en.banglapedia.org*. Retrieved 2017-01-08.
4. ↑  Khan, Muazzam Hussain. "Killing of Intellectuals". Banglapedia. Retrieved 8 January 2016.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Human rights in East Pakistan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۸.

* درگاه حقوق بشر
با محمد باقر بهاری اشتباه نشود.
محمد بهاری
**محمد بهاری** از علماء و عرفا معاصر شیعه است.[]

زندگی‌نامه
----------

محمد بهاری همدانی فرزند میرزامحمد در سال ۱۲۶۵قمری (۱۲۲۸ خورشیدی) در شهر بهار چشم به جهان گشود. میرزا محمّد بهاری دارای ۳ پسر به نام‌های: صادق، فرّخ و محمّدحسین و یک دختر به نام خانم بود. میرزا محمّد کاسب بود و وضعیت مالی نسبتاً خوبی داشت. از قراین و شواهد پیداست که او از راه خرید و فروش و کشاورزی، امرار معاش می‌کرد. محمد در سی‌ودو سالگی با اخذ درجهٔ اجتهاد به نجف عازم شد. وی در نجف از همراهان ملا حسین‌قلی همدانی گردید و تا پایان حیات حسینقلی همراه وی بود. محمد در اواخر عمر به زادگاهش بهار برگشت و در سال ۱۳۲۵ قمری (۱۲۸۶ خورشیدی) درگذشت.او خیلی خفن بود

آثار
----

* تذکرةالمتقین

از مکتوبات محمد بهاری:
"سالهاست که بر من بینوا صبحی گذشت و شامی؛ از کوی آن دلبر با وفا نه قاصدی نه پیامی، نه نامه ای نه سلامی! ندانم به این قالب بی روح صبر ایوب داده شده یا عمر نوح وعده شده! به بیداری انتظار می‌‌ کشم خبری نمی شنوم میخوابم اثری نمی بینم هر طرف می روم به جایی نمی رسم از هر که می پرسم نشانی نمی یابم... از آن طرف هم آتش نمرودی هجران ءانا فانا در ازدیاد! چه کنم؟!"

استادان
-------

* ملاجعفر
* میرزا محمود بروجردی
* ملا حسین‌قلی همدانی

نظر دیگران
----------

* سید علی خامنه‌ای: محمد بهاری افزون بر کتاب تذکره‌المتقین، نوشته یا نوشته‌های دیگری نیز داشته.
* آقا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه الی تصانیف الشیعه، از کتاب «منشآت» بهاری یاد می‌کند.

شاگردان
-------

* شیخ لطیف بهاری
* سید علی قاضی
* سید جمال الدین گلپایگانی

نمونه‌ای از اشعار
-----------------

بهاری در کتاب تذکرةالمتقین گفته‌است:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| دؤنیاده حق سنی منه ورسین، جزا گؤنؤ |  |  قوی ایله‌سین بهشت‌ده غلمان مضایقه |
| من دین و دل نه نوعیله سندن اسیرگه‌ایم |  |  ترسایه دینین اتمه‌دی صنعان مضایقه |

یعنی: خدا در دنیا تو را به من عطا کند. بگذار در روز جزا غلمان (کنایه از نعمات بهشتی) در بهشت التفات خود را از ما مضایقه کند. من چگونه دین و دلم را از تو دریغ کنم؛ در حالی که شیخ صنعان دینش را از یک دختر ترسا دریغ نداشت.

بیت ذیل نیز منسوب به اوست:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| زاهد منی یاللاتمه اُ دؤنیاده اُت اُلماز |  | اُنلار کی یانَرلر، اُتی بوردان آپارَرلر |

یعنی: ای زاهد مرا فریب مده، در آن دنیا (قیامت) آتشی نخواهد بود؛ (بلکه) کسانی که (در آتش دوزخ) می‌سوزند، آتش را از این‌جا (با خود) می‌برند.

منابع
-----

1. ↑  مقدمه کتاب تذکرةالمتقین، محمد بهاری همدانی، انتشارات نهاوندی، ۱۳۷۵
2. ↑  هفته‌نامهٔ سینا ویژه کنگرهٔ آیت‌الله شیخ محمد بهاری (۳۰آبان۸۷)

* گلشن ابرار/جلد ۳
* مقدمه تذکرةالمتقین
* تاریخ حکماء و عرفای متأخر

پیوند به بیرون
--------------
**کانال ماهواره‌ای فدک** (به عربی: *قناة فدك الفضائية*) یک کانال اسلام شیعی وابسته به اتحادیه خدام المهدی است که توسط گروهی از مسلمانان شیعه در بریتانیا با هدف انتقال اسلام شیعه به عمدتاً جهان عرب و اسلام توسط یاسر الحبیب تأسیس شد. برنامه‌های این شبکه به زبان های عربی، انگلیسی و فارسی است. فدک نام واحه‌ای است که در حومه حجاز و در نزدیکی شهر خیبر در شبه جزیره عربستان واقع شده‌است، شیعیان معتقدند که فدک میراث فاطمه زهرا از پدرش محمد است. شعار این کانال «هیچ پرچمی بر پرچم آل محمد باقی نمی‌ماند» (به عربی: *لا راية تبقى أمام راية آل محمد*) است.

این شبکه مربوط واژه (شیعه انگلیسی) است. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به کتاب پسر نوح نوشته محمدرضا حداد پور جهرمی ، مراجعه کنید.

منابع
-----

1. ↑  "Fadak (TV channel)". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2021-10-29.

پیوند به بیرون
--------------

* Fadak TV

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با شبکه رایانه‌ای است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد شیعه است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**خانه سوکیاسیان** مربوط به دوره صفوی است و در اصفهان، خیابان حکیم نظامی جلفا ـ محله تبریزها، کوچه سنگ‌تراشها واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شمارهٔ ثبت ۹۹۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. و امروزه به عنوان **دانشکده مرمت دانشگاه هنر اصفهان** از آن استفاده می‌شود.

بنا از حیاطی وسیع و طویل و فضاهایی در دو جبهه شمالی و جنوبی تشکیل شده. جبهه جنوبی که فضاهای مهمتری را در خود جای داده، از جهت دیگر به حیاط دیگری مشرف است. این جبهه شامل ایوانی دو ستونی است که مقابل یک حوضخانه زیبا قرار گرفته. دو اتاق سه دری با عمق‌های متفاوت ولی هر دو مشرف به حیاط اصلی خانه، در طرفین این ایوان واقعند و در پشت هر یک از آنها اتاق دیگری وجود دارد که با حیاط دوم مرتبط است.

حوضخانه دارای ارتفاعی معادل دو طبقه است و در هر طبقه غرفه‌هایی پیرامون آن نشسته‌اند. این غرفه‌ها در طبقه دوم به یکدیگر پیوند خورده؛ بخش مرکزی حوضخانه را دور می‌زنند. فضای حوضخانه توسط ارسی مرتفعی به ایوان ستون دار مقابل خود و به وسیله سه در چوبی به حیاط واقع در ضلع جنوبی گشوده می‌شود. حوضخانه و غرفه‌های اطراف آن دارای تزئینات کاربندی و نقاشی روی گچ است که تأثیر سبک‌های نقاشی اروپایی در آن دیده می‌شود. ایوان ستون دار این جبهه نیز در سقف و دیوارهای خود تزئینات فراوان نقاشی دارد. اتاق ضلع شرقی حوضخانه دارای طاقچه‌ها و فرورفتگی‌هایی به شکل ظروف مختلف و مشابه با فضای فوقانی عمارت عالی قاپوی اصفهان می‌باشد.

جبهه شمالی خانه که ترکیبی نامتقارن دارد نیز شامل یک ایوان ستون دار و اتاق پشت آن، مطبخ و مجموعه فضاهای ورودی است. هشتی ورودی دارای قاعده مربع بوده، از یک سو توسط دالانی با حیاط خانه و از سوی دیگر با فضای مطبخ مرتبط است. تزیینات یزدی بندی سردر این ورودی و طاق نماهای طرفینش آن را از سایر خانه‌های مجاور خود متمایز کرده. نمای حیاط‌های خانه پوشیده از اندود سیم گل است. سطح وسیعی از حیاط خانه به باغچه بزرگ میانه آن اختصاص یافته و حوض آب در آن دیده نمی‌شود. این اثر در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۹۹۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست آثار ملی ایران
* سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

منابع
-----

1. ↑  «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹.
2. 1 2  «نسخه آرشیو شده». *www.arthut.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۴-۲۰.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یکی از آثار باستانی ایران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
هرم پسماند
 سه پیکان تعقیب‌کننده لوگوی بین‌المللی بازیافت. گاهی با متن "کاهش، بازکاربرد و بازیافت" ("reduce, reuse and recycle") همراه است.
**هرم پسماند** یا **سلسله‌مراتب پسماند** (به انگلیسی: Waste hierarchy) ابزاری است که در ارزیابی فرآیندهایی که محیط زیست را در کنار مصرف منابع و انرژی از مطلوب‌ترین تا کم‌مطلوب‌ترین اقدامات محافظت می‌کند، استفاده می‌شود. ترتیب اولویت‌های برنامه ترجیحی بر پایهٔ پایداری تعیین می‌شود. برای پایدار بودن، مدیریت زباله را نمی‌توان تنها با راه‌حل‌های فنی نهایی حل کرد و یک رویکرد یکپارچه نیازمند است.

**هرم مدیریت پسماند** نشان‌دهنده ترتیب اولویت برای اقدام برای کاهش و مدیریت پسماند است و معمولاً به صورت نموداری در قالب یک هرم ارائه می‌شود. این هرم، پیشرفت یک ماده یا محصول را از طریق مراحل متوالی مدیریت پسماند نشان می‌دهد و بخش آخر چرخه‌عمر هر محصول را نشان می‌دهد.

اتحادیه اروپا
-------------

**هرم پسماند اروپا** به پنج گام مندرج در ماده ۴ دستورالعمل چارچوب پسماند اشاره دارد:

جلوگیری (Prevention)
جلوگیری و کاهش تولید پسماند
بازکاربرد (بازاستفاده) (Reuse) و آماده‌سازی برای کاربرد دوباره
پیش از تبدیل شدن به پسماند، عمری دوباره به محصولات می‌دهد.
بازیافت (Recycle)
هر عملیات بازیافتی که توسط آن مواد زائد به محصولات، مواد یا مواد تبدیل می‌شوند، چه برای اهداف اصلی یا دیگر. شامل کمپوست‌سازی می‌شود و سوزاندن را شامل نمی‌شود.
بازیابی (Recovery)
سوزاندن برخی زباله‌ها بر پایهٔ فرمول سیاسی غیرعلمی[] که کوره‌های زباله‌سوز کمتر ناکارآمد را ارتقا می‌دهد.
انباشت (Disposal)
فرآیندهای دفع زباله اعم از دفن زباله، سوزاندن، تجزیه در اثر حرارت، تبدیل به گاز و دیگر راه‌حل‌های نهایی.

منابع
-----

1. 1 2  Hansen, Wenke; Christopher, Maria; Verbuecheln, Maic (December 2002). "EU Waste Policies and Challenges for Local and Regional Authorities" (PDF).
2. ↑  Environmental Protection Agency (2013). "Non-Hazardous Waste Management Hierarchy".
3. ↑
4. ↑  Directive [2008/98/EC] of the European Parliament and of the Council on waste.
یخ سریع (چپ، در امتداد خط ساحلی) در مقابل رانه‌یخ (راست) در یک سناریوی دینامیک دریایخ فرضی (خرس مقیاس تقریبی ارائه می‌کند).
**یخ بسته** یا **یخ سریع** (همچنین یخ سریع خشکی و یخ سریع ساحلی نیز نامیده می‌شود) یخ دریایی است که به خطوط ساحلی بستر دریا یا به کوه‌های یخ در خشکی لنگر شده‌است. یخ سریع می‌تواند از آب دریا یا با انجماد تکه‌های یخ که به سمت ساحل یا سایر لنگرگاه‌ها حرکت می‌کنند رشد کند. بر خلاف رانه‌یخ، یخ سریع با جریان و باد حرکت نمی‌کند. عرض (و حضور) این منطقه یخی معمولاً فصلی است و به ضخامت یخ، توپوگرافی کف دریا و جزایر بستگی دارد. دامنه آن از چند متر تا چند صد کیلومتر است. گسترش به سمت دریا تابعی از عوامل متعددی است، به ویژه عمق آب، حفاظت از خط ساحلی، زمان سال و فشار یخ بسته.

منابع
-----

1. 1 2 3  "WMO Sea-Ice Nomenclature". World Meteorological Organization. WMO/OMM/ВМО — No.259 • Edition 1970–2004.
2. ↑  Weeks, Willy F. (2010). *On Sea Ice*. University of Alaska Press. p. 2. ISBN 978-1-60223-101-6.
3. 1 2  Leppäranta, M. 2011. The Drift of Sea Ice. Berlin: Springer-Verlag.
4. 1 2  Kovacs, A.and M. Mellor. 1974. "Sea ice morphology and ice as a geologic agent in the Southern Beaufort Sea." pp.  113-164, in: *The Coast and Shelf of the Beaufort Sea*, J.C. Reed and J.E. Sater (Eds.), Arlington, Va. : U.S.A.
**مگیستوتریوم** (نام علمی: Megistotherium) سرده‌ای از پستانداران گوشت‌خوار منقرض‌شده متعلق به خانواده کفتاردندانان و راسته گوشت‌دندان‌سانان است. این سرده تنها شامل یک گونه شناخته شده می‌شود که در سال ۱۹۷۳ میلادی توسط رابرت سوج دیرینه‌شناس اهل بریتانیا کشف و توصیف شد. مگیستوتریوم گوشت‌خواری متعلق به دور میوسن بود و سنگواره‌های آن در آفریقا و به طور مشخص کشورهای مصر، لیبی، کنیا، اوگاندا و نامیبیا کشف شده‌اند. این جانور یکی از بزرگ‌ترین پستانداران گوشت‌خوار تاریخ محسوب می‌شود.

طبقه‌بندی
---------

مگیستوتریوم مانند بیشتر درندگان پستاندار درشت‌اندام آغازین به راسته گوشت‌دندان‌سانان تعلق داشت. این راسته مدتی پس از رویداد انقراض کرتاسه-پالئوژن به وجود آمدند و توانستند جای خالی دایناسورهای گوشت‌خوار بزرگ را در اکوسیستم پر کنند. گوشت‌دندان‌سانان نخستین پستاندارانی بودند که دندان‌هایشان به طور ویژه برای بریدن و قطعه قطعه کردن گوشت سازگاری یافته بود و به این سبب این نام برای آن‌ها برگزیده شده‌است. این جانوران پیشتر به دلیل ساختار دندان‌هایشان به عنوان نیاکان گوشت‌خوارسانان در نظر گرفته می‌شدند اما اکنون تصور می‌شود که با پولک‌پوست‌سانان خویشاوندی نزدیک‌تری داشته باشند. دوره اوج شکوفایی گوشت‌دندان‌سانان مربوط به دور ائوسن بود و پس از این زمان به دلیل رقابت با خویشاوندان نزدیک خود یعنی گوشت‌خوارسانان به تدریج از تنوعشان کاسته شد و سرانجام در آغاز میوسن پسین به طور کامل منقرض شدند.

توصیف
-----

مگیستوتریوم حدود ۴ متر طول، ۱٫۵ متر ارتفاع و حدود ۵۰۰ کیلوگرم نیز وزن داشته است. جمجمه این جانور به تنهایی تا حدود ۶۶ سانتی‌متر نیز طول داشت و مانند سایر پستانداران گوشت‌خوار اولیه دارای آرواره‌ای بزرگ با دندان‌های برجسته و در عین حال مغزی کوچک بود. مشخص نیست که مگیستوتریوم شکارچی یا مردارخوار بوده اما اگر شکارچی بوده با توجه به ابعاد بزرگ بدن و آرواره‌اش می‌توانسته فیل‌سانان اولیه را نیز شکار کند. به ویژه آنکه جای دندان‌های آن بر روی استخوان‌های ماموتان کشف شده‌است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Megistotherium». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ فوریه ۲۰۲۰.
***تری سیلور*** (به انگلیسی: Terry Silver) یک شخصیت خیالی و هماورد ثانویه مجموعه فیلم‌های بچه کاراته‌کار است که توسط بازیگر و رزمی‌کار توماس ایان گریفیت به تصویر کشیده شده است.

او یک هماورد دیده نشده در بچه کاراته‌کار (۱۹۸۴)، هماورد اصلی بچه کاراته‌کار، قسمت سوم (۱۹۸۹) و هماورد ثانویه دنباله سریال تلویزیونی کبرا کای است که به عنوان هماورد اصلی فصل‌های ۴ و ۵ فعالیت می‌کند.

زندگی‌نامه
----------

تری سیلور که در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمد، قبل از سال ۱۹۶۸ به ارتش ایالات متحده پیوست و به ویتنام اعزام شد. در این مدت، او با جان کریس آشنا شد و این دو دوست صمیمی شدند. سیلور به دلیل جثه لاغر او توسط هم تیمی، پونی دم، لقب «نی‌قلیون» را گرفت. کریس، دم اسبی و سیلور توسط کاپیتان ترنر نیروهای ویژه برای شرکت در ماموریت های مخفی انتخاب شدند و در هنرتانگ سو دو کاراته آموزش دیدند. در طی یکی از این ماموریت‌ها برای حمله به پایگاه ارتش ویتنام شمالی، وقتی صدای بی‌سیم سیلور به صدا در می‌آید، یگان دستگیر می‌شود که منجر به اعدام دم اسبی توسط اسیرکنندگانشان می‌شود. زمانی که در اسارت بود، یک افسر ویژه، سیلور را برای شرکت در یک مبارزه تن به تن اجباری تا مرگ با ترنر انتخاب کرد، اما کریس به جای آن خودش داوطلب شد. کریس پس از نجات توسط یک حمله هوایی توسط نیروی هوایی ایالات متحده، ترنر را می‌کشد و بقیه زندانیان را آزاد می‌کند. سیلور که از کریس به خاطر نجات جانش سپاسگزار بود، یک قول مادام العمر به او تعهد داد. تجارب سیلور در ویتنام باعث شد که او با اختلال استرس پس از سانحه دست و پنجه نرم کند و بازگشت او به زندگی غیرنظامی را با مشکل مواجه کرد.

خلق شخصیت
---------

در ابتدا قرار بود جان کریس نقش بزرگ تری سیلور در بچه کاراته‌کار ۳ داشته باشد، اما به دلیل تضاد برنامه مارتین کوو با زمان سخت در سیاره زمین، شخصیت تری سیلور (توماس ایان گریفیث) در فیلمنامه نوشته شد. بچه کاراته‌کار ۳ اولین فیلم گریفیث بود. گریفیث در کودکی هم هنرهای بازیگری و هم هنرهای رزمی (کنپو کاراته و تای کوان دو) را مطالعه کرد.

### بچه کاراته‌کار ۳

پس از شکست در تورنمنت ۱۹۸۵، سیلور کسب و کار خود را از دست داد و به بخش توانبخشی و درمانی رفت تا زندگی خود را تغییر دهد. او با شاین رابطه برقرار می‌کند و با سرمایه گذاری در شرکت ها امرار معاش می‌کند. او تمام آثار ارتباط خود با کبرا کای، از جمله خالکوبی کبرا را از بین می‌برد.

منابع
-----

1. ↑  "Cobra Kai: The Dojo's True Origin In Karate Kid Explained". *ScreenRant*. January 6, 2021.
2. ↑  "Karate Kid & Cobra Kai Stars William Zabka & Martin Kove at Niagara Falls Comic Con 2019". *YouTube*. Convention Junkies. Event occurs at 17:16. Archived from the original on October 24, 2021. Retrieved November 20, 2019.
3. ↑  Clary, David W. (March 1993). "Meet the Karate Kid's Worst Enemy". *Black Belt*. p. 18. Griffith, 32... [interview necessarily conducted prior to March 1993 publication date]
4. ↑  'Cobra Kai' Star Thomas Ian Griffith Teases Chilling Terry Silver Future
5. ↑  Thomas Ian Griffith on Bridging the Gap Between Karate Kid Part III and Cobra Kai
**سید ابوالفضل مصباح‌التولیه** (۱۲۷۳ قم - ۵ مرداد ۱۳۵۸ قم) که نام خانوادگی **تولیت** برگزید، متولی حرم فاطمه معصومه در قم، بنیانگذار کتابخانه آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه و نماینده قم در مجلس شورای ملی بود.

پدرش حاج سید محمدباقر متولی‌باشی سال‌ها تولیت حرم فاطمه معصومه را در قم به عهده داشت. او نیز پدرش را معاونت و در زمان پدر نائب التولیه حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه س می‌کرد. در سال ۱۳۱۶ به نمایندگی قم در مجلس شورای ملی برگزیده شد (دوره یازدهم) و تا دوره هفدهم کرسی نمایندگی را حفظ کرد. او از سال ۱۳۱۹ (بعد از مرگ پدر) تا سال ۱۳۴۴ متولی اداره امور آستانه مقدسه حضرت معصومه س بود. تولیت یکبار در آذرماه ۱۳۳۱ توسط دکتر محمود شروین رئیس اداره کل اوقاف در دولت دکتر محمد مصدق به مدت کوتاهی از این سمت خلع شد اما بعد از کناره‌گیری دکتر شروین و ریاست دکتر نصرت‌الله مشکوتی مجدداً به مقام خود بازگشت. و تا سال ۱۳۴۴ به صورت رسمی این منصب را به صورت موروثی از اجداد خود داشت. تا اینکه در سال ۱۳۴۴ توسط دربار از این سمت خلع شد.

تولیت از مالکان بزرگ قم بود و با اصلاحات ارضی به مخالفت برخاست و روحانیان قم را به مخالفت با اصلاحات ارضی دعوت نمود. وقتی در ۴ بهمن ۱۳۴۱ شاه به قم سفر کرد تولیت حاضر به استقبال از محمد رضا پهلوی نشد و چند روز بعد از آن بازداشت و به مدت ۶ ماه زندانی شد. اسدالله علم وزیر دربار محمد رضا پهلوی در خاطراتش از وساطت برای آزادی تولیت نوشته که شاه نپذیرفت.

به نوشته اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات و یادداشت‌های شخصی‌اش، تولیت مراودات فراوانی با انقلابیون انقلاب ۱۳۵۷ داشت و ثروت او یکی از مهم‌ترین منابع تأمین مالی مبارزان در دوران مبارزه علیه محمدرضا شاه پهلوی بود.

وی بخش بزرگی از ثروتش را به نام همسرش طاهره در قالب بنیاد طاهر وقف امور خیریه کرد. از جمله فعالیت‌های این بنیاد حمایت مالی دانشنامه تشیع در سالهای نخستین فعالیت آن (تا سال ۱۳۶۶) بود.

سید ابوالفضل تولیت در یکی از حجره‌های مسجد قدس شهرک امام خمینی قم (شهرک بنیاد) به خاک سپرده شده‌است. وی فرزندی از هیچ‌کدام از همسرانش نداشت و تمام اموالش را وقف شرکتی خیریه با نام همسر محبوبش «طاهره» کرد که بعدها این شرکت به دانشگاه امام صادق ع اختصاص یافت.

جستارهای وابسته
---------------

فاطمه معصومه

منابع
-----

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱.
2. ↑  «خاطرات علم پنجشنبه ۱۱ دی ۱۳۴۸».
3. ↑  «متولیان آستانه مقدسه حضرت معصومه که تولیت قدیمی نیز به آنها واگذار شد».
4. ↑  «مشکل عمده دائره المعارفها». کیهان فرهنگی. خرداد و تیر ۱۳۷۵. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)[*پیوند مرده*]
5. ↑  "تولیت". Archived from the original on 2 December 2011. Retrieved 2011-04-04.
**آب‌دوست** یا **هیدروفیل** (به انگلیسی: Hydrophile) در شیمی و زیست‌شناسی سلول کاربرد دارد و یک پدیدهٔ فیزیکی در مولکول‌ها است که به آب جذب شده یا تمایل به حل شدن در آن دارند.
مولکول‌های هیدروفیل طبق قوانین ترمودینامیک علاوه بر تمایل و قابلیت برای حل شدن در آب، در هر محلول قطبی دیگری می‌توانند حل شوند، زیرا به خاطر قطبی بودن و با ایجاد پیوند هیدروژنی به‌آسانی با آب و دیگر مولکول‌های قطبی محلول شده و از ترکیب با چربی و روغن و هر مولکول آب‌گریز دیگری سر باز می‌زنند. این پدیده در غشای سلولی جایگاه ویژه‌ای دارد.

صنعت
----

برخی مواد و ترکیبات که کلوئید نام دارند، با وجود یک سر هیدروفیل و یک دم هیدروفوب قابلیت ترکیب با هر دو مولکول قطبی و غیرقطبی را دارند. از این پدیده در ساخت صابون استفاده می‌شود. از دیگر استفاده‌های این پدیده می‌توان از پنبه‌های با قابلیت جذب بالا (پنبه هیدروفیل) و انواع دستمال‌های جدید در بازار برای پاک کردن سطوح در خانه‌داری نام برد.

پالاینده هیدروفیلیک
-------------------

در صنعت و در روند **شامه‌پالایش**\* یا پالایش به وسیلهٔ پرده و غشای کاغذی یا ریزپارچه (میکروتکستایل)، فیلترهای غشایی هیدروفیلیک کاربردهای فراوانی برای پالایش انواع مایع دارد. 
این نوع فیلتر هیدروفیل در زمینه‌های پزشکی، صنعتی و بیوشیمیایی برای فیلتر کردن عناصری از قبیل باکتری‌ها، ویروس‌ها، پروتئین‌ها، ذرات، داروها و دیگر مواد سمی کاربرد دارد.
بر خلاف دیگر فیلترهای پرده‌ای، فیلتر هیدروفیل نیازی به خیساندن اولیه ندارد. فیلتر هیدروفیل می‌تواند مایعات و آب را در حالت خشک نیز پالایش کند. اگرچه این نوع پالایندهٔ آب‌دوست در فرایندهای تصفیه حرارتی نسبت به دمای زیاد ناتوان است، ولی نوع تازه فیلترهای هیدروفیل قابلیت فیلتر کردن مایعات با دمای بالا را نیز پیدا کرده‌اند.

پانویس
------

**^**  برابرmembrane filtration واژه‌های فرهنگستان فارسی

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه شیمی
* درگاه زیست‌شناسی

* هیدروفوب
* غشای یاخته
* کلوئید
* میسل‌ها

منابع
-----

1. ↑  تعریف hydrophilic و hydrophilicity بایگانی‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine کتاب طلایی IUPAC واژگان شیمی
M. Nic, J. Jirat, B. Kosata
2. ↑  دیکشنری *مریام-وبستر*
3. ↑  دانشنامه رشد:شیمی مواد پاک کننده بایگانی‌شده در ۲۸ آوریل ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine و اسید چرب بایگانی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
4. ↑  تبیان: کلوئیدها
5. ↑  ویکی‌پدیا انگلیسیHydrophile: hydrophilic membrane بازیابی ۲۸ اکتبر ۲۰۱۱

| * ن
* ب
* و
مقالات مربوط به محلول‌ها |
| --- |
| محلول | محلول ایده‌آل •  محلول آبی •  محلول جامد •  محلول بافر •  Flory-Huggins •  مخلوط •  سوسپانسیون •  کلوئید •  نمودار فازی •  اوتکتیک •  آلیاژ •  اشباع •  فوق اشباع رقت‌‌سازی پیاپی •  رقیق‌سازی (معادله) •  خاصیت مولی ظاهری |
| غلظتو کمیت‌های وابسته | غلظت مولار •  غلظت جرمی •  چگالی تعداد •  کسر حجمی •  نرمالیته •  محلول درصدی •  مولالیته •  کسر مولی •  کسر جرمی •  نسبت ترکیب •  بخش در واحد سنجش |
| انحلال پذیری | Solubility equilibrium •  کل مواد جامد محلول •  حلال پوشی •  Solvation shell •  آنتالپی انحلال •  انرژی شبکه •  قانون رائولت •  قانون هنری •  فهرست انحلال پذیری مواد •  جدول انحلال پذیری |
| حلال | (رده) •  ثابت تفکیک اسیدی •  حلال پروتیک •  حلال معدنی غیرآبی •  حلال پوشی •  فهرست دمای جوش و انجماد حلال‌هاضریب تقسیم •  قطبیت •  آب‌گریزی •  آب‌دوست •  چربی‌دوست •  آمفیفیلی |
**نظام فاطمی** (زادهٔ ۱۳۱۰ آشتیان- درگذشتهٔ ۳۱ تیر ۱۳۷۳) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، شاعر و ترانه‌سرای مرد اهل ایران بوده‌است.

زندگی‌نامه
----------

فاطمی در روستای «آهو» از توابع تفرش متولد شد. دوران کودکی را زیر نظر پدر فاضل، دقیق و تیزبین خود -علی اصغر خان فاطمی- سپری کرد و از مکتب وی فیض فراوان برد؛ سپس خود در سن شانزده سالگی رغبتی به شعر و شاعری پیدا نمود تا روزی بتواند برای کشور خود در هنر و ادبیات کاری انجام دهد و فخرآفرین باشد.

نظام فاطمی، علاقه بسیاری به ادبیات، تاریخ و نقاشی داشت؛ به همین سبب ادبیات را برگزید و در این رشته، از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل گشت. وی از سال ۱۳۳۰ همکاری خود را با رادیو آغاز کرد و بیش از سیصد و پنجاه ترانه ساخت که بیشتر آن‌ها از ترانه‌های موفق زمان خود به‌شمار می‌روند؛ از این دسته می‌توان ترانه‌های: «صدف» با صدای سیمین، «من و آینه»، «عیش و نوش»، «حاصل عشق»، «غروب دهکده»، «جام طلا» با صدای دلکش، «گل حسرت» با صدای ستار، «صدای آشنا» با صدای داریوش رفیعی و «گذشت عمر» با صدای پروین را نام برد.

فاطمی، علاوه بر شعر و شاعری در هنر نویسندگی هم دستی داشت و سال‌ها همکار صمیمی مطبوعات بود. وی در سال ۱۳۳۸ با نوشتن فیلمنامه «دوقلوها» فعالیت سینمایی خود را آغاز کرد و فیلم «بیوه‌های خندان» نخستین فیلمی بود که علاوه بر فیلمنامه، کارگردانی آن را نیز بر عهده گرفت و از آن پس بیشتر به فعالیت در سینما پرداخت.

فاطمی سال‌های آخر عمر را با مطالعه متون پهلوی، گردآوری ادبیات پندآمیز نظامی در مجموعه‌ای که آن را بوستان نظامی نامیده بود و سرودن شعر می‌گذراند.

بازیگر
------

* اوستا کریم نوکرتیم (۱۳۵۳)

کارگردان
--------

* زنگ اول (۱۳۶۳)
* کلام حق (۱۳۵۶)
* راز (فیلم ۱۳۵۵) (۱۳۵۵)
* پاشنه طلا (۱۳۵۴)
* حسرت (فیلم ۱۳۵۴) (۱۳۵۴)
* دختران بلا، مردان ناقلا (۱۳۵۳)
* دروغگوی کوچولو (۱۳۵۳)
* قربون هرچی خوشگله (۱۳۵۲)
* استوار و پاسبان (۱۳۵۱)
* کاکل زری (۱۳۵۱)
* مردان خلیج (۱۳۵۱)
* مهدی مشکی و شلوارک داغ (۱۳۵۱)
* قصاص (فیلم) (۱۳۵۰)
* مرید حق (۱۳۴۹)
* سالار مردان (۱۳۴۷)
* گردباد زندگی (۱۳۴۷)
* زن‌ها و شوهرها (۱۳۴۶)
* هارون و قارون (۱۳۴۶)
* شیطون بلا (۱۳۴۴)
* دهکده طلایی (۱۳۴۳)
* کمینگاه شیطان (۱۳۴۳)
* گرگ‌های گرسنه (فیلم ۱۳۴۱) (۱۳۴۱)
* بیوه‌های خندان (۱۳۴۰)

نویسنده
-------

* راز (۱۳۵۵)
* حسرت (۱۳۵۴)
* قربون هرچی خوشگله (۱۳۵۲)
* شوهر پاستوریزه (۱۳۵۰)
* گردباد زندگی (۱۳۴۷)
* زن‌ها و شوهرها (۱۳۴۶)
* هارون و قارون (۱۳۴۶)
* شیطون بلا (۱۳۴۴)
* دهکده طلایی (۱۳۴۳)
* کمینگاه شیطان (۱۳۴۳)
* مرد میدان (۱۳۴۲)
* گرگهای گرسنه (۱۳۴۱)
* بیوه‌های خندان (۱۳۴۰)
* فردا روشن است (۱۳۳۹)
* دوقلوها (۱۳۳۸)

تهیه‌کننده
----------

* سالار مردان (۱۳۴۷)
* گردباد زندگی (۱۳۴۷)
* زن‌ها و شوهرها (۱۳۴۶)
* شیطون بلا (۱۳۴۴)

منابع
-----

1. ↑  «.: Iranian Movie DataBase نظام فاطمي :». *www.sourehcinema.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۰-۲۰.
2. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۵.

* نظام فاطمی در وبگاه سوره سینما
* نظام فاطمی در وبگاه ایران‌آکت
**دژ اُخَیضِر** یا کاخ عباسی اخیضر، دژی است در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب کربلا در عراق. ساختمان این دژ به گونهٔ مستطیلی بزرگ است و در سال ۷۷۵ میلادی ساخته شد.

محل آن در ۵۰ کیلومتری جنوب باختری شهر نجف و نزدیک به ۱۵۲ کیلومتری جنوب باختری بغداد در منطقه شثاثه در نزدیکی شهر عین تمر است.

این دژ را عیسی بن موسی، برادرزاده خلیفه عباسی، سفاح، بنا کرده است. دژ اخیضر نمایانگر نوآوری دوره عباسی در معماری مربوط به حیاط و مسجد است. سبک معماری آن را نمادی از «خودکامگی و عشرت‌طلبی خاندان عباسی» دانسته‌اند. کاوش‌های باستان‌شناسی در این سازه در اوایل سدهٔ بیستم توسط گرترود بل انجام شد.

این دژ در عراق به صورت واحدی مستقل در درون یک حصاربندی محکم قرار دارد.در نقشه ی ساختمانی این کاخ کارکرد دوگانه ی مسکونی و اداری دیده می شود. دیوارهای بلند و برج دار آن از بیرون شبیه به دیوارهای **مسجد بزرگ سامرا** ست.تزیینات این کاخ تا حدودی کم است و به گچ کاری های بسیار ساده و آجرگاری تزیینی محدود می شود

منابع
-----

1. ↑  Hillenbrand, R (1999), Islamic Art and Architecture, Thames and Hudson, 1999. ISBN 0-500-20305-9

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Al-Ukhaidir Fortress». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ مارس ۲۰۱۷.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**قهوه دالگونا** (انگلیسی: Dalgona coffee) یک نوشیدنی است که از هم زدن نسبت‌های مساوی پودر قهوه فوری، شکر و آب جوش تا زمانی که بافت خامه ای پیدا کند و سپس به شیر گرم یا سرد اضافه می‌شود، تهیه می‌شود. گاهی اوقات، روی آن را با پودر قهوه، کاکائو، بسکوییت خردشده یا عسل تزیین می‌کنند. در زمان دنیاگیری کووید-۱۹ هنگامی که مردم از بیرون رفتن خود داری می‌کردند، ویدئوهایی از تهیهٔ این قهوه در خانه با دست و بدون استفاده از همزن برقی، در رسانه‌های اجتماعی رواج یافت. نام آن برگرفته از *دالگونا می باشد که* یک شیرینی شکری در کره جنوبی *است.* دلیل آن نیز به خاطر شباهت ظاهری و طعم آن است، گرچه در قهوه دالگونا واقعاً *دالگونا* وجود ندارد.

تاریخچه
-------

### خلق نوشیدنی و نامگذاری

اعتبار این نوشیدنی می رسد به لئونگ کم هون (Leong Kam Hon)، کشتی‌ساز سابق ماکانی که طی حادثه ای بازوی چپش از کار افتاد و نتوانست کار خود را ادامه دهد، بنابراین مغازه خود را به اسم "قهوه وای تینگ (Wai Ting Coffee)" (یا بعدتر "هون کی - Hon Kee" و 漢記) در شهر کولوان راه اندازی کرد. لئونگ به یاد می آورد که در سال 1997 به درخواست یک زوج توریستی این نوشیدنی را درست کرد. در ابتدا این نوشیدنی برای او از اهمیت خاصی برخوردار نبود، تا اینکه در سال 2004 تصمیم گرفت آن را به چاو یون فت (Chow Yun-fat) و همراهانش که به کافه او رفته بودند سرو کند. ستایش چاو برای این نوشیدنی اولین موج توجه بین المللی را به خود جلب کرد و بازدیدکنندگان جدید برای درخواست «قهوه چاو یون فت» به آنجا می رفتند. گرچه خود سازنده، نوشیدنی تهیه شده را در منوی خود به اسم 手打咖啡 یا "قهوه کوبیده شده با دست" نوشته بود. 

نام "قهوه دالگونا" به جونگ ایل-وو (Jung Il-woo) بازیگر کره جنوبی نسبت داده شده است، کسی که در ژانویه 2020 در زمان حضورش در برنامه KBS2 بنام *Stars' Top Recipe at Fun-Staurant* (신상출시 편스토랑) نوشیدنی را در همان غذاخوری سفارش داد. او طعم آن را به طعم دالگونا، نوعی آب نبات شانه عسلی تشبیه کرد.

منابع
-----

1. ↑  "400번을 저어 만든★수타 달고나 커피! 일우 눈이 번쩍! [신상출시 편스토랑/Stars Top Recipe at Fun-Staurant] 20200103". *Youtube*. 3 January 2020.
2. ↑  "Dalgona Coffee is viral on TikTok in the West. India has been making it for years". *India Today* (به انگلیسی). 31 March 2020. Retrieved 20 March 2021.`{{cite web}}`: نگهداری CS1: url-status (link)
3. ↑  "Why S. Korea's Dalgona coffee trend should remind India of its food-diplomacy potential". ThePrint. Retrieved 7 April 2020.
4. ↑  "Dalgona coffee". Retrieved 7 April 2020.
5. ↑  Baes, Patricia (27 March 2020). "What is dalgona coffee & why is it on everyone's instagram now?". MSN. Retrieved 4 April 2020. The drink itself has origins from Rajasthan(India) where it is also known as whipped coffee or beaten coffee
6. ↑  "S Korea's Dalgona coffee is the new quarantine fad". *The Times of India* (به انگلیسی). Retrieved 14 April 2020.

جستارهای وابسته
---------------

* فراپه
* شیر قهوه

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد نوشیدنی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
مخروط نوری دو بعدی (افقی) و بعد سوم زمان (عمودی)
در نظریهٔ نسبیت خاص، **مخروط نوری** به توصیف ظاهری انتشار نور در نمودار فضازمان مینکوفسکی گفته می‌شود. این مخروط در صورتی به شکل سه بعدی ترسیم می‌شود که ما شکل انتشار موج را بر روی محور افقی (طول‌ها و عرض‌ها) دو بعدی در نظر بگیریم و محور عمودی را متشکل از زمان بدانیم.

بر اساس قانون ماکسول، سرعت نور همواره ثابت و مستقل از سرعت منبع نور است که این مسئله با اندازه‌گیری‌های دقیق اثبات گشته. پس اگر پالسی (تپش) از نور در لحظه و مکان به خصوصی منتشر شود، همچنان که زمان می‌گذرد مانند کره‌ای نورانی با سرعت نور گسترش پیدا می‌کند که اندازه و وضعیت آن مستقل از سرعت جسم است. بعد از گذشت یک میلیونیم ثانیه، گسترش شعاع نور کره‌ای به شعاع ۳۰۰ متر ایجاد خواهد کرد و به همین ترتیب بعد از گذشت دو میلیونیم ثانیه، شعاع این کره به دو برابر مقدار قبل خواهد رسید و به همین ترتیب این مقدار افزایش پیدا می‌کند. به طور مثال، این واقعه شبیه گسترش امواجی است که بر اثر برخورد سنگی با سطح آب یک آبگیر به وجود می‌آید. این امواج به شکل دایره‌هایی ظاهر می‌شوند که با گذشتن زمان بر شعاع آنها افزوده می‌شود. اگر مجموعه‌ای از تصاویر امواج در حال گسترش را به ترتیب زمانی روی هم قرار دهیم، مخروطی سه بعدی تشکیل می‌شود که محور افقی آن را مختصات طولی و عرضی دایره‌ها تشکیل می‌دهند و محور عمودی آن متشکل از زمان می‌باشد. در نتیجه رأس این مخروط، لحظهٔ برخورد سنگ با سطح آب می‌باشد.

به همین نحو، گسترش شعاع‌های نور بر اثر یک رویداد، مخروطی سه بعدی در دستگاه چهار بعدی فضا-زمان رسم می‌کند که به آن مخروط نوری آیندهٔ رویداد می‌گویند. به همین ترتیب، قادر به رسم مخروط دیگری خواهیم بود که مجموعهٔ رویدادهایی است که توسط آنها، نور توانایی رسیدن به یک رویداد معین برسد و این مخروط، مخروط نوری گذشتهٔ رویداد نام دارد.

مخروط‌های نوری گذشته و آیندهٔ رویداد P فضا-زمان را به سه ناحیه تقسیم می‌کنند. آیندهٔ مطلق رویداد درون مخروط نوری آیندهٔ P است و مجموعه‌ای از رویدادهایی است که می‌توانند از آنچه در P روی می‌دهد، متأثر گردند. امواج منتشر شده از P به رویدادهای خارج مخروط نوری آیندهٔ P دسترسی ندارند. چرا که هیچ چیز سریع‌تر از نور حرکت نمی‌کند. بنابراین، آنچه در P می‌گذرد تاثیری بر این رویدادها ندارد. گذشتهٔ مطلق P درون مخروط نوری گذشته قرار دارد و مجموعه‌ای از رویدادهاست که علائم آنها با سرعت نور یا کمتر از آن حرکت می‌کنند و می‌توانند به P برسند. از این رو، این مجموعهٔ همه رویدادهایی است که محتملاً بر آنچه در P می‌گذرد، تأثیر داشته‌اند. اگر کسی خبر داشته باشد که در زمان معین، در همهٔ نقاط ناحیه‌ای از فضا که درون مخروط نوری گذشتهٔ P واقع شده‌است، چه چیزهایی روی داده است، می‌تواند پیش‌بینی کند که در p چه چیز رخ خواهد داد. همهٔ نقاط دیگر، ناحیه‌ای از فضا-زمان را تشکیل می‌دهند که که در مخروط نوری آینده و گذشتهٔ P قرار ندارند، آنها نه بر رویدادهای P تأثیر می‌گذراند و نه از آن تأثیر می‌پذیرند.

منابع
-----

* استیون هاوکینگ. تاریخچهٔ زمان: از انفجار بزرگ تا سیاه چاله‌ها. چاپ دوازدهم (ویرایش جدید) با افزودگی، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۷.
**ویا اگناتیا** یا **جاده اگناتیا،** جاده ای بود که بدست رومی ها در سده دوم پیش از میلاد در بالکان ساخته شد. این جاده از از ایلیریکوم ، مقدونیه و تراکیا عبور میکرد که سرزمین هایی بودند که امروزه بخشی از آلبانی، مقدونیه شمالی ، یونان و ترکیه اروپایی بشمار میروند. این جاده به عنوان ادامه مسیر جاده ویا آپیا در بالکان شناخته میشد.

این جاده از *دیراکیوم* ( دراج فعلی) در دریای آدریاتیک آغاز و پس از گذر از مسیر دشواری در امتداد رودخانه جنوسوس ( اشکومبین ) و بر فراز کوه‌های چابالینیکا به ارتفاعات اطراف دریاچه اهرید ادامه می یافت. سپس به سمت جنوب چرخیده و چندین گذرگاه کوهستانی را دنبال کرد تا به نوار ساحلی شمالی دریای اژه در سالونیک برسد. از آنجا از راه تراکیه به شهر بیزانس (بعداً قسطنطنیه، استانبول کنونی) می رسید. این جاده در مجموع مسافتی در حدود 1120 کیلومتر (696 مایل / 746 مایل رومی) را طی میکرد و مانند دیگر جاده های اصلی رومی، حدود شش متر (19.6 ft) پهنا داشته و سنگفرش شده با صفحات سنگی چند ضلعی بزرگ یا پوشیده شده با لایه ای از سخت ماسه بود.

کاربرد در دوران پسارومی
-----------------------

این جاده در هنگام نخستین فتوحات اروپایی ترکان عثمانی، مورد بهره برداری قرار گرفت. 

امروزه، بزرگراه مدرن اگناتیا ، به موازات ویا اگناتیا و میان سالونیک و مرز ترکیه بر روی رودخانه ماریتسا قرار دارد. نام آن در یونانی به معنای "Via Egnatia" است که به همتای باستانی آن اشاره دارد.

شهرهای کلیدی در امتداد ویا اگناتیا
----------------------------------

به ترتیب از غرب به شرق:

منابع
-----

1. ↑  Richard J. A. Talbert, *Barrington Atlas of the Greek and Roman world: Map-by-Map Directory*, p. 749. Princeton University Press, 2000. شابک ‎۰−۶۹۱−۰۴۹۴۵−۹.
2. ↑  Elena Koytcheva, "Logistical problems for the movement of the early crusaders through the Balkans: transport and road systems", p. 54 in *Proceedings of the 21st International Congress of Byzantine Studies*, ed. Elizabeth Jeffreys. Ashgate Publishing, Ltd, 2006. شابک ‎۰−۷۵۴۶−۵۷۴۰-X.
3. ↑  Kılıç, Ayşegül; *Bir Osmanlı Akın Beyi Gazi Evrenos Bey* İthaki Yay. İstanbul 2014, شابک ‎۹۷۸−۶۰۵−۳۷۵−۳۴۵−۲ p. 16. (in Turkish)
4. ↑  See the website of Egnatia Odos S.A. بایگانی‌شده در ۲۰۰۷-۰۴-۲۷ توسط Wayback Machine, the company responsible for building the road.

مطالعه بیشتر
------------

پیوندهای بیرونی
---------------

* پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Via Egnatia در ویکی‌انبار
پنوموسیستیس جیرووسی.
**پنوموسیستیس جیرووسی** (به انگلیسی: Pneumocystis jirovecii) نوعی قارچ مانند مخمر و یک ارگانیسم یوکاریوتی (یاخته دارای هسته سلولی) است که در انسان موجب بروز گونه‌ای عفونت ریوی به نام سینه‌پهلو پنوموسیستیس، بویژه در افراد دچار ضعف ایمنی و مبتلایان به عفونت ایدز می‌شود. این قارچ پیش‌تر پنوموسیستیس کارینی (Pneumocystis Carinii) نامیده می‌شد.

بیماریزایی
----------

بیماری سینه‌پهلو پنوموسیستیس انتشاری جهانی داشته به عنوان یک عفونت فرصت طلب در بیمارانی با ضعف ایمنی مانند ایدز، لنفوم هوچکین، سارکوئیدوز و شیمی درمانی دیده می‌شود.

علایم شایع سینه‌پهلو پنوموسیستیس شامل سرفه خشک (بدون خلط)، تب، تنگی نفس و تندی ضربان قلب می‌باشد. درمان سینه‌پهلو به طور معمول با استفاده از کوتریموکسازول صورت می‌پذیرد. افراد مبتلا به عفونت ایدز، پس از یک بار ابتلاء به سینه‌پهلو پنوموسیستیس بایستی برای تمامی عمر درمان پروفیلاکسی دریافت کنند (پروفیلاکسی ثانویه).

جستارهای وابسته
---------------

* سینه‌پهلو پنوموسیستیس
* مخمر

منابع
-----

* \* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «jirovecii Pneumocystis jirovecii». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ february ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پزشکی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**سِهرِهٔ جَنگَلی** (نام علمی: *Fringilla coelebs*) (بلبل آوازخوان، مرغ قهقهه، خوبیسه، بلبل خمسه، کاه‌سهره) یکی از پرندگان آوازخوان است.
این پرنده از راستهٔ گنجشک‌سانان (Passeriformes)، خانوادهٔ سهرگان‌ (Fringillidae)، جنس سهره‌های جنگلی (Fringilla) است.
این پرنده بین ۱۴ تا ۱۶ سانتی‌متر طول دارد. اندازه‌اش متوسط است. پرنده نر، به واسطه سر آبی خاکستری، روتنه بلوطی، سینه صورتی و دو نوار سفید در بال‌ها، به آسانی شناخته می‌شود. اندکی شبیه فنچ سرسیاه است، اما در پر و بالش اثری از رنگ نارنجی دیده نشده و دمگاهش نیز سفید نیست. پرنده ماده و پرنده جوان یکساله، به جز دو نوار سفید روی بال‌ها، پر و بال‌شان، به طورکلی، قهوه‌ای مایل به خاکستری زیتونی است. هنگام بال زدن غالباً در حالی که بال‌ها بسته است، پروازی موجی شکل دارد. در حال جست‌وخیز بر روی زمین، به تغذیه نیز می‌پردازد. زمستان‌ها به صورت عبوری، در گروه حرکت می‌کند.

پیوند به بیرون
--------------

* پرندگان آوازخوان ایران
* ویدئوی سهره جنگلی

نگارخانه
--------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Fringilla coelebs*Fringilla coelebs*

منابع
-----

Wikipedia contributors, "Chaffinch," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed February 3, 2008).

۲. پرورش، نگهداری وبیماری‌های فنچ، تألیف دکتر احسان مقدس، انتشارات نیلوبرگ، تهران، اردیبهشت ۱۳۸۸

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***سهره جنگلی*** موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | اطلاعات مرتبط در ویکی‌گونه: ***Fringilla coelebs*** |

 صدای **سهره جنگلی** در ویرچوآل بردز.


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
قلعهٔ آلانیا
**قلعهٔ آلانیا** یک قلعهٔ قرون وسطایی در جنوب شهر آلانیا در ترکیه است. بیشتر قسمت‌های این قلعه در قرن ۱۳ تحت حکمرانی سلجوقیان روم و بعد از تسخیر این شهر در سال ۱۲۲۰ توسط سلطان علاالدین کیقباد اول ساخته شده‌است که بیشتر مکان‌های معروف شهر آلانیا اطراف یا داخل قلعه قرار دارد. قلعه بر روی باقیمانده‌های دوران بیزانس و استحکامات دوران روم ساخته شده‌است و پس از آنکه منطقه تحت امپراطوری عثمانی به صلح رسید قلعه کاملاً به صورت دفاعی درآمد و ویلاهای متعددی در قرن ۱۹ در داخل دیوارهای آن ساخته شد. امروزه ساختمان قلعه یک موزهٔ روباز می‌باشد. دسترسی به بخش رو به دریای قلعه با بلیط امکان‌پذیر است اما بیشتر بخش‌های داخل دیوارها شامل زمین قلعه برای بازدید عموم آزاد است.

چشم‌اندازی از فراز قلعهٔ آلانیا
قلعه در ۲۵۰ متری (۸۲۰ فوتی) بالای دریا روی شبه جزیرهٔ سنگی پیش رفته به دریای مدیترانه قرار گرفته‌است که از آن از سه طرف محافظت می‌کند.
دیوار قلعه که آن را احاطه کرده‌است به طول ۶٫۵ کیلومتر (۴ مایل) و شامل ۱۴۰ برج و ۴۰۰ مخزن مختلف است که برای ارائه خدمات به قلعه ساخته شده‌است. در سال ۲۰۰۹ مقامات شهر قلعهٔ آلانیا و کارخانهٔ کشتی‌سازی را به عنوان میراث فرهنگی سازمان جهانی یونسکو ثبت کردند.

منابع
-----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قلعه آلانیا موجود است. |

| * ن
* ب
* و
قلعه‌های سلجوقیان |
| --- |
| 
* قلعه آلانیا
* مجموعه قلعه جلالی ویخچال‌های مجاور
* قلعه ریگ
* قلعه شاهدژ (نهبندان)

 |  |
| **همچنین ببینید:**
 |
**وزارت بهداشت اسرائیل** (به عبری: מִשְׂרַד הַבְּרִיאוּת) یک وزارتخانه در کابینه اسرائیل است که سیاستهای خدمات بهداشتی و درمانی کشور را برنامه‌ریزی، نظارت و هماهنگ می‌کند.
این وزارتخانه همچنین از طریق برنامهٔ مراقبت سلامتی در اسرائیل بر بیمارستان‌های عمومی، تیمارستان‌ها و کلینیک‌های ترک اعتیاد مواد مخدر نظارت دارد. موشه اربل وزیر فعلی این وزارتخانه است.[]

تاریخ
-----

در ژانویه ۲۰۲۱ وزارتخانه بهداشت اسرائیل با شرکت فایزر قراردادی مشترک امضا کرد که به این شرکت اجازه دسترسی به سوابق الکتریکی شهروندان اسرائیلی را داد تا به این شکل ایمنی و اثربخشی واکسن کووید-۱۹ فایزر–بیوان‌تک را ارزیابی کنند.
در فوریه ۲۰۲۲ این وزارتخانه تمام متخصصان کشور را از ارائه تبدیل‌درمانی به شکل کامل منع کرد.

تبعیض نژادی
-----------

اگرچه عبری و عربی در اسرائیل زبان رسمی محسوب می‌شوند ولی وزارت بهداشت اسرائیل سخنگویی که به زبان عربی مسلط باشد در وزارتخانه ندارد. به گفته کابینه اسرائیل این وزارتخانه ۱۵ کمپین و آژانس تبلیغات بهداشت و حفاظت از محیط زیست دارد که همگی تنها به زبان عبری ارائه خدمات می‌دهند.

منابع
-----

1. ↑  Ministry of Health بایگانی‌شده در ۲۰۱۲-۰۴-۱۵ توسط Wayback Machine
2. ↑  Health Services in Israel
3. ↑  Levy, Chezy (2021-01-06). "Real-world epidemiological evidence collaboration agreement" (PDF). *Knowledge Ecology International*. Archived (PDF) from the original on 2022-09-05. Retrieved 2022-12-28.
4. ↑  "Health Ministry formally bans LGBTQ conversion therapy". *The Jerusalem Post | JPost.com* (به انگلیسی). Retrieved 2022-02-14.
5. ↑  Jack Khoury: Israeli Health Ministry Ignores Arabs in Nutrition Campaigns, NGO Claims. Haaretz, 14 June 2016.
بیمارستان طالقانی در شمال شهر تهران قرار دارد 
بیمارستان دولتی با خدمات درمانی دفترچه تامین اجتماعی انجام می‌شود

تاریخچه
-------

این بیمارستان توسط سپهبد عبدالکریم ایادی پزشک مخصوص علیرضا پهلوی، در زمینی به مساحت ۴۲٬۰۰۰ در هفت طبقه با نام نقاهتگاه کمک شماره ۲ در حال احداث بود، به دلیل انقلاب در حالیکه هنوز نیمه‌کاره بود مصادره و در دی ۱۳۵۸ به نام مرکز پزشکی آموزشی و درمانی آیت‌الله طالقانی تغییر نام داد و به دانشگاه ملی(دانشگاه شهید بهشتی) واگذار و بعد از مدتی به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی پیوست.

امکانات
-------

این مرکز دارای بخش‌های فوق‌تخصصی نفرولوژی، هماتولوژی، گوارش و غدد، همچنین بخش‌های پیوند کبد، کلیه و مغز استخوان و بخش‌های تخصصی قلب، روانپزشکی، اطفال، زنان و زایمان، جراحی فک و صورت، گوش و حلق و بینی، جراحی عمومی و عروق، بیهوشی، ارتوپدی، اورژانس، آندوسکوپی و بخش‌های ویژه NICU و ICU – CCU است. ضمناً این بیمارستان دارای بخش‌های پاراکلینیکی زیر است:

رادیولوژی (انواع گرافی‌ها، سونوگرافی، داپلر، ماموگرافی و آنژیوگرافی)، طب هسته‌ای (انواع اسکن، تالیوم اسکن، یددرمانی، Spect)، آزمایشگاه، پاتولوژی، فیزیوتراپی، شنوائی سنجی، کاردرمانی، گفتار درمانی، آندوسکپی، کولونوسکوپی، تست ورزش، دیالیز و دیالیز صفاقی، الکتروکاردیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، آنژیوگرافی، ERCP، آرتروسکپی.

پیوند به بیرون
--------------

* بیمارستان طالقانی
**آستان مقدس حضرت معصومه**، نهادی است که نظارت بر ساختمان‌ها و موقوفات و تشکیلات اداری حرم فاطمه معصومه را عهده‌دار است. این نهاد در قم قرار دارد. فهرست ساختمان‌های این نهاد عبارتند از:

* حرم: این بنا، شامل ساختمان درونی آرامگاه فاطمه معصومه، مدفن، ضریح و اطراف مرقد است.
* گنبد و گلدسته‌ها
* صحن‌ها و ایوان‌ها: شامل دو صحن عتیق و صحن جدید
* رواق‌ها و گنبدها: شامل ۶ رواق که غالباً دارای گنبدی کوچک هستند.
* مدارس و مساجد: شامل چندین مدرسه و مسجد که در اطراف حرم ساخته شده‌اند. مدرسه فیضیه و دارالشفاء از جمله مدارس حرم محسوب می‌شوند.
* موزه: تأسیس شده در سال ۱۳۱۴ توسط وزارت معارف وقت.
* کتابخانه

موقوفات و تولیت
---------------

موقوفات بسیاری در طول سالیان دراز، وقف آستان مقدس حضرت معصومه شده‌است. این موقوفات شامل املاک و مستغلات می‌شده‌است. نظارت بر این موقوفات بسیار، مستلزم تعیین متصدی برای موقوفات بوده‌است. همین امر سبب شد تا وکیلانی بر این موقوفات وضع گردند. قدیمی‌ترین سند که بر متولی این آستان اشاره دارد، روایتی از حسن بن محمد قمی است که از احمد بن اسحاق اشعری به عنوان وکیل وقف قم یاد کرده‌است. احمد بن اسحاق قمی، از جانب حسن عسکری به این منصب منصوب شده‌است. تولیت کنونی آستان مقدس حضرت معصومه، اکنون به دست سید محمد سعیدی است که به حکم سید علی خامنه‌ای به این منصب رسیده‌است.

کتابخانه
--------

تاریخ دقیقی از تأسیس کتابخانه حرم در دسترس نیست، اما قدمتش تا نیمه دوم قرن سوم ه‍.ق امتداد داشته‌است. تأسیس کتابخانه به شکل کنونی آن مربوط به سال ۱۳۴۱ ه‍.ش است که توسط تولیت وقت، ابوالفضل تولیت صورت گرفته‌است. وی در هنگام تأسیس کتابخانه آستان، ۱۵۰۰ کتاب از کتابخانه شخصی خود را که خطی یا چاپی بودند به کتابخانه آستان تقدیم می‌کند. این کتابخانه در طبقه دوم ساختمان حرم واقع بود که بعد از انقلاب در سال ۱۳۷۰ ساختمانی مجزا برای کتابخانه در خارج از حرم ساخته شد و کتابخانه در سال ۱۳۹۰ به آنجا منتقل شد. در سال ۱۳۹۸، بیش از ۱۷۰ هزار جلد کتاب در کتابخانه آستان قدس نگاهداری می‌شد. کتابخانه در وضع کنونی در دو بخش مجزا برای خواهران و برادران فعالیت می‌کند و از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب دایر است. در این کتابخانه، بیش از ۲۰۰۰ نسخه خطی و ۳۰۰۰ کتاب سربی و ۸۳۸ عنوان کتاب نفیس و کمیاب، ۵۱ نقشه و ۷۳ پوستر به زبان‌های گوناگون را در خود جای داده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* حرم فاطمه معصومه
* کتابخانه آستانه فاطمه معصومه

پانویس
------

1. ↑  سجادی، «آستانه حضرت معصومه»، *دانشنامه بزرگ اسلامی*.
2. ↑  سجادی، «آستانه حضرت معصومه»، *دانشنامه بزرگ اسلامی*.
3. ↑  خبرگزاری مهر، حکم تولیت آستان مقدس حضرت معصومه(س) تمدید شد، ۲۷ آبان ۱۳۹۵
4. ↑  Behnegarsoft.com (۲۰۱۹-۰۷-۰۶). «نگاهی به فعالیت بخش‌های مختلف کتابخانه آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه (س) | ایبنا». *خبرگزاری کتاب ایران (IBNA)*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۵-۰۷.

منابع
-----

* سجادی، صادق (۱۳۸۸). «آستانه حضرت معصومه». *دانشنامه بزرگ اسلامی*. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.

پیوند به بیرون
--------------

* سایت آستان مقدس فاطمه معصومه سلام الله علیها
* پایگاه خبری آستان مقدس فاطمه معصومه
* مجله کوثر، وابسته به آستان مقدس فاطمه معصومه در سامانه نورمگز
خودروی ملی از نمای جلو
خودروی ملی از نمای عقب-۱۳۷۳
اصطلاح **خودروی ملی** اولین بار در اوایل دهه هفتاد شمسی طرح نیاز به طراحی خودروی ملی در سازمان‌های رسمی ایران از جمله مجلس شورای اسلامی، وزارت صنایع سنگین وقت و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران مطرح گردید. در سال ۷۲ مرکز تحقیقات و خدمات خودکفایی ایران در مجموعه سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران مأمور شد تا در چهارچوب یک برنامه تحقیقاتی، بر پایه مهندسی معکوس برای اولین بار در ساختار صنعت خودروسازی ایران، فرایند طراحی و ساخت خودرو به شیوه مقرون به صرفه را طراحی و تعریف کند.

اصطلاح **خودروی ملی** اولین بار به یک خودروی مفهومی که در چهارچوب همین برنامه در این مرکز تحقیقاتی طراحی شده بود اطلاق گردید. پروژه خودروی ملی پروژه‌ای موفق و نسبتاً کم هزینه بود که از طرف شهردار وقت تهران غلامحسین کرباسچی و محمدهادی نژادحسینیان وزیر وقت صنایع سنگین حمایت می‌شد. در این پروژه برای اولین بار در ایران روش‌ها و فرایند کامل ساخت یک خودرو مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت و اثبات شد که در ایران توان طراحی و ساخت خودرو وجود دارد. نمونه‌های اولیه این خودرو که به صورت آزمایشی بر پای شاسی خودروی شورلت رویال موجود در مجموعه پارس خودرو طراحی و ساخته شده بود، بارها در نمایشگاه‌های خودرو در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران در سالهای ۷۲ تا ۷۵ به نمایش گذاشته شد. در نهایت پس از کشمکش‌های سیاسی و انحلال گروه طراحی، پرسنل، اسناد و نمونه‌ها به شرکت زامیاد منتقل گردید و در انتها با انتقال مستندات به گروه صنعتی ایران خودرو با الهام از این طرح و احتمالاً با استفاده از اولین یافته‌های تحقیقاتی مهندسین این مرکز، پروژه خودروی بومی کلید خورد که در نهایت به طراحی و تولید سمند بر پایه فناوری پژو ۴۰۵ به عنوان اولین برند و مدل ایرانی خودرو منتهی گردید.

شورولت رویال که قرار بود خودروی ملی بر پایه آن ساخته شود.

منابع
-----

1. ↑  «خودروی ملی را به عنوان نمونه ساخته‌ایم و ۱۰۰ درصد قابل ساخت داخل است». *خودرو*. ویژه نامه نمایشگاه خودرو، قوای محرکه و قطعات خودرو. ۲۷ تیر ۱۳۷۴.
افراد لزبین، همجنس‌گرا، دوجنس‌گرا و ترنس‌جندر (LGBT) در لهستان با چالش‌های قانونی مواجه هستند که ساکنان غیر ال‌جی‌بی‌تی با آن‌ها مواجه نیستند. طبق گزارش ILGA-Europe در سال ۲۰۲۳، وضعیت حقوق ال‌جی‌بی‌تی در لهستان بدترین وضعیت را در بین کشورهای اتحادیه اروپا دارد. فعالیت جنسی همجنس مرد و زن از سال ۱۹۳۲ در لهستان قانونی بوده‌است، زمانی که این کشور سن مساوی را برای رضایت همجنسگرایان و دگرجنسگرایان معرفی کرد که ۱۵ سال تعیین شده بود. لهستان به افراد ال‌جی‌بی‌تی حقوقی مشابه با دگرجنس گرایان در مناطق خاص ارائه می‌دهد: مردان همجنس‌گرا و دوجنسگرا مجاز به اهدای خون هستند، همجنس گرایان و دوجنسگرایان مجاز به خدمت آشکار در نیروهای مسلح لهستان هستند و افراد ترنسجندر مجاز به تغییر جنسیت قانونی خود با رعایت برخی موارد هستند. الزاماتی شامل انجام درمان جایگزینی هورمون است. قانون لهستان تبعیض شغلی بر اساس گرایش جنسی را ممنوع می‌کند، اگرچه چنین حمایت‌هایی ممکن است در عمل مؤثر نباشد. هیچ حمایتی برای خدمات بهداشتی و جرایم ناشی از نفرت وجود ندارد.

برخی از زوج‌ها در لهستان برای به رسمیت شناخته شدن ازدواج خود در دادگاه اروپایی حقوق بشر مبارزه می‌کنند، مانند پرونده آندرسن علیه لهستان.

منابع
-----

1. ↑  "HUDOC - European Court of Human Rights". *ECHR* (به انگلیسی). ECHR. Retrieved 21 July 2022.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «LGBT rights in Poland». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ حقوق ال‌جی‌بی‌تی در لهستان موجود است. |
**اتلبالد** (به انگلیسی: Ethelbald) (زادهٔ ۸۳۱ یا ۸۳۴ — درگذشتهٔ ۸۶۰) شاه ساکسون غربی (وسکس) از ۸۵۶ تا هنگام مرگش در دسامبر ۸۶۰ بود.

زندگینامه
---------

اتلبالد در ۸۳۱ یا ۸۳۴ زاده شد. او بزرگترین پسر زنده‌ماندهٔ اتلولف، شاه وسکس از همسر اولش آسبر بود. او در ۸۵۱ پدرش را در نبرد علیه دانمارکی‌ها همراهی کرد و با کمک یکدیگر موفق به شکست آنها در آکلیا شدند. اتلولف در ۸۵۶ برای زیارت به رم رفت و آلفرد، پسر کوچک و محبوبش را نیز همراه خود برد. در این مدت وسکس توسط شورای وزرا به رهبری مشترک اتلبالد، سنت سوئیتین، اسقف وینچستر و الستن، اسقف شربورن اداره می‌شد. ظن اتلبالد به جانشینی برادر کوچکش آلفرد سبب شد تا پیش از بازگشت پدرش به‌عنوان پادشاه جدید وسکس در کینگستون-اپان-تیمز تاجگذاری نماید.

اتلوف همچون پدربزرگش اگبرت جنگجو و سرسخت بود و همین موضوع در مقایسه با پدر ملایم‌رفتارش عاملی شد تا بسیاری او را به پادشاه سالخورده ترجیح دهند. پس از بازگشت اتلولف، او که تمایلی به شروع یک جنگ داخلی نداشت پادشاهی پسرش و برکناریش از قدرت را پذیرفت.

اتلولف در ۸۵۸ درگذشت و اتلبالد در همان سال با مادرخوانده‌ٔ ۱۶ ساله‌اش جودیت، دختر شارل تاس، پادشاه فرانک غربی ازدواج کرد. اما این کار او خلاف قوانین کلیسا بود و همین امر سبب کاهش محبوبیت او در نزد آنان شد. از سوی دیگر شارل که این ازدواج را مایهٔ بدنامی دخترش می‌دانست او را مجبور به صومعه‌نشینی نمود. اما علی‌رغم این رسوایی، اتلبالد فرمانروایی محبوب باقی‌ماند و به شهرتش در نزذ اذهان عمومی لطمه‌ٔ زیادی وارد نشد. او در ۲۰ دسامبر ۸۶۰ و پس از ۴ سال حکومت در شربورن واقع در دورست درگذشت.

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5  «Ethelbald». englishmonarchs.co.uk. دریافت‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۰.
2. ↑  
«Aethelbald». Britannica Online Encyclopedia. دریافت‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۰.
3. 1 2  «Aethelwulf». Britannica Online Encyclopedia. دریافت‌شده در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۰.

| * ن
* ب
* و
فرمانروایان *وسکس* |
| --- |
| سردیک • سینریک • سیولین • سیول • سئولولف • کینجیلز • سویکلم • سنواله • پندای مرسیا • سنواله (اعاده حکومت) • سیکسبره • اسکوین • سنتواین • کدوالا • اینه • اتلهرد • کوترد • سیگبرت • کینولف • بورتریک • اگبرت • اتلولف • اتلبالد • اتلبرت • اتلرد • آلفرد • ادوارد پدر • الفورد |