1. ↑ کمیته تخصصی نام‌نگاری و یکسان‌سازی نام‌های جغرافیایی ایران[*پیوند مرده*]، سازمان نقشه‌برداری کشور

قلعه روستای برج بمونی آقامدل بازسازی شده برج بمونی آقا - این مدل در سال ۱۳۹۷ توسط سینا زارعی نوه بمونی آقا، مدل‌سازی شد.
**برج بمونی آقا**، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بهبهان استان خوزستان ایران در ۱۵ کیلومتری جنوب شهرستان بهبهان و در کنار رودخانه خیرآباد واقع شده‌است. ساکنان این روستا عموماً به کشاورزی مشغولند و عدهٔ کثیری از اهالی تحصیل کرده روستا، به دلیل موقعیت کاری خود در شهرهایی نظیر بهبهان، اهواز و دیگر شهرستانها ساکن می‌باشند.

تاریخچه
-------

حدود ۲٥٠ سال پیش، حاج بمونی آقای بزرگ که از بزرگان طایفه آقاجری بود، قلعهٔ زیبا و محکمی در بالای تپه ای که مشرف به رودخانه بود برای سکونت خود بنا کرد.

این قلعه دارای ۲ بخش اصلی شمالی و جنوبی می‌باشد. طبقه اول ضلع جنوبی قلعه که مشرف به رودخانه و معروف به "خان نشین "بود، اتاق مخصوص حاجی و مهمانان ویژه و اتاق‌های طبقه همکف متعلق به زن، دختران و پسران حاجی و خدمتکاران در طبقه اول بخش شمالی قلعه زندگی می‌کردند و طبقه همکف این بخش از قلعه محل نگهداری دام و علوفه بود.

قلعه از سه طرف مشرف به پرتگاه و تنها راه «بار رو» ی قلعه از پشت بود که در مواقع ضروری توسط «تفنگچی ها» از طریق دریچه‌هایی به نام «تیرکش» که در طبقه اول ساختمان طراحی شده بود، حراست می‌شد.

بعداز حاجی بمونی، نوادگانش در این قلعه زندگی کردند که آخرین آنها بمونی آقا بود. بمونی آقا فرزند برات آقا و نوه «حاجي بمونی » بود.

روستای دارای یک مسجد قدیمی و يك آسیاب آبی بود که توسط حاج بمونی بعد از بازگشت از مکه بنا شد.

با امتیاز داشتن این آسیاب، روستاییان زیادی از اطراف برای آسیاب گندم و جوی خود به این روستا می‌آمدند. آب این آسیاب از مسیری حدود ۳ کیلومتر بالاتر، از درون قنات‌هایی که با دست اهالی روستا زده شده بود و از ميان صخره ها، زیر نخل‌ها و نهايتاً از پشت مسجد قديمي روستا می‌گذشت و تا وارد آسیاب می‌شد و سنگ‌های آسیاب را به حرکت درمی‌آورد… و این چرخه، چشم‌اندازی زیبا و فعالی از روستا درست کرده بود.

و همچنان سال‌ها بعداز فوت حاجی بمونی، چرخ‌های این آسیاب چرخیدند و چرخیدند تا وقتی که دیگر آسیاب آبی از رونق افتاد و ساختمانش به دلیل عدم نگهداری و تعمیرات کم‌کم تخریب شد.

(ایل بزرگ آقاجری دارای ۱۴ زیر مجموعه می‌باشد که از شمال غرب کشور به منطقهٔ خوزستان مهاجرت و در بهبهان، آقاجری و هفتگل سکنا گزیدند)

مدل بازسازی شده بخش داخلی برج بمونی آقامدل بازسازی شده بخش داخلی برج بمونی آقا

جمعیت
-----

این روستا در دهستان حومه قرار دارد و جمعیت روستا حدوداً ۲۳۰ نفر ساکن دائم(۴۰ خانوار) می‌باشد.

مدرسه روستا
-----------

روستا داری یک مدرسه کوچک ۲ کلاسه می‌باشد که دانش آموزان می‌توانند تا کلاس ششم ابتدایی را در آن بگذرانند. به نسبت جمعیت روستا، از این مدرسه کوچک تاکنون دانش آموزان زیادی به دانشگاه‌های سراسر کشور ورود کرده‌اند و معلمان، کارشناسان، مهندسان و پرستاران مجرب زیادی را به بدنه فعال و کارآمد جامعه تحویل داده‌است.

کشاورزی
-------

کشاورزان برج بمونی آقا هر ساله در ۲ نوبت - بهاره و پاییزه، محصولاتی از قبیل گوجه، خیار، کنجد، خربزه، ذرت، گندم و جو را به شیوه سنتی کشت می‌کردند. این شیوه بسیار خسته کننده، پرهزینه و کم درآمد بود و همچنین با هر کشت، قدرت و حاصلخیزی زمین کمتر و کمتر می‌شد تا اینکه در سال ۱۳۸۸ تیمی از کشاورزان روستا با ثبت شیوه ای از کاشت و آبیاری محصول به نام خود، تحولی در این صنعت ایجاد کردند. آبیاری آسان و کم مصرف، تزریق کود سریعتر و موثرتر، سمپاشی برای از بین بردن علف‌های هرز سریعتر و حتی برداشت پرثمر محصول از مزایای این طرح می‌باشد. از آن به بعد هندوانه به لیست محصولات کشاورزی این روستا اضافه شد و کشاورزان روستا به وسعت بیشتر مشغول شدند و امروزه به برکت و همت این مردم، روستای برج به یک قطب اقتصادی شهرستان بهبهان تبدیل شده‌است.

برداشت ذرت در روستای برج بمونی آقابرداشت ذرت در روستای برج بمونی آقا

زندگی در روستا
--------------

شیوه زندگی اهالی روستا با داشتن امکاناتی مانند برق، آب، تلفن، اینترنت و همچنین ورود کامپیوتر، گیرنده‌های مدرن، کالاهای لوکس خانگی و وسایل نقلیه، از آن حالت سنتی به شکلی مدرن و امروزی تغییر حالت داده‌است. بگونه ای که بچه‌های روستا به‌جای بازی‌های قدیمی و سنتی مانند "گرگرکا"،"کلی بلی"،"۷سنگ" و دیگر بازی‌های پرتحرک به بازی‌های رایانه ای، اسکیت و غیره روی آورده‌اند.

با این حال اهالی روستای برج بمونی آقا هنوز جشن‌ها و مراسمات خود را با اندکی تغییر به شکلی سنتی و در چهارچوب فرهنگ خود اجرا می‌کنند. درصد فقیر نشین در این روستا صفر است. برخی مردم روستا با وجود اینکه در شهر بهبهان خانه دارند، روستا را برای سکونت انتخاب کرده‌اند و این تنها به خاطر ارادت و وابستگی است که به خاک خود دارند.

نمایی از روستای برج بمونی آقا در فصل زمستاننمایی از روستای برج بمونی آقا در فصل زمستان

شکارچی روستا
------------

محمد نصیری نسب مردی خوش صحبت و زحمتكش که به «مَشی مَمَد» معروف بود. 

مَشی مَمَد همیشه تفنگ و سیگارش همراش بود. وی گاهی ساعت‌ها باحوصله در کمین شکار خود می‌نشست و معمولاً در تمام طول این مدت سیگارش خاموش نمی‌شد. اگر بعداز شکار به کمینگاهش می‌رفتید بدون شک از تعداد ته سیگارهایی که آنجا پیدا می‌کردید شكه ميشديد.

آقای نصیری نسب علاوه بر شکار در کشاورزی هم مردی به تمام معنا سختکوش بود. ایشان در دی ماه ۱۳۹۹ چشم از جهان گشودند.

محمد نصیری نسبمحمد نصیری نسب

منابع
-----

* «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۳.
* **سینا زارعی** نوه بموني آقا و از اهالی روستا

| * ن
* ب
* و
 شهرستان بهبهان |
| --- |
| **مرکز** | 
* بهبهان

 |
| **بخش** | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| بخش مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| **شهرها** | 
* بهبهان
* منصوریه

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| دودانگه | 
* آل‌طیب
* اسدآباد
* بدلی
* دودانگه بزرگ
* دودانگه کوچک
* امامزاده امیرحاضر
* گرآب علیا
* حسنقلی‌خان
* حسین‌آباد
* حسین‌آباد شیخ
* جغ‌کوتک
* کیکاوس
* کردستان بزرگ
* کردستان کوچک
* کره‌سیاه شیرین
* کره‌سیاه تلخ
* کوتک حاجی‌آقا
* کوتک محمدکریم
* منصوربیگی
* مشهدی‌محمد
* می‌بس
* محمدآقا آقاجاری
* ملامهدی
* پشگر
* پرچله‌زار
* قالند علیا
* قالند سفلی
* قالند وسطی
* قلعه پولادی
* قلعه تیله‌کوه
* قنبری
* شهرک کردستان
* شهرویی
* سیلابک
* قلعه بردی علیا

 |
| حومه | 
* علمدار
* امین‌آباد
* باغ بابا
* بهمن‌آباد
* بهزادی
* بنه انبار
* برج بمونی آقا
* چهارآسیاب
* چاه ماری
* چاه رضاآقا
* چاه‌ریگک
* چم مناف
* چم سیاه
* دره بازار
* دره لیر
* دره پهن
* دره گرمابه
* دوگوش
* دولت‌آباد
* امامزاده محمد
* اسلام‌آباد علیا
* اسلام‌آباد سفلی
* گله‌خر
* گرمز علیا
* گرمز سفلی
* حاجی‌ملک
* حضرت علی
* کریم‌آباد
* خارستان علیا
* خارستان سفلی
* خاییز
* خیرآباد گهر
* لاسبید
* منگلاس بزرگ
* منگلاس کوچک
* محمدآباد (بهبهان)
* پابیل‌کنی
* Pazkhaneh Brick Works
* قدمگاه امام رضا (بهبهان)
* قلعه مدرسه
* قلعه سید
* قلعه تقی
* قریه‌نور
* سالارآباد
* سرحد آقا
* سهکنار
* شهرک اسکان عشایر (بهبهان)
* Shahrak-e Damdari
* Shahrak-e Danshegah Valiasr
* شهرک وحدت
* شیرعلی
* تل‌شیرازی
* تنگ‌شیخ
* تنگ‌تکاب
* تیله‌کوه
* ولی‌آباد

 |

 |

 |
| بخش تشان | 

|  |  |
| --- | --- |
| **شهرها** | 
* *ندارد*

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| تشتان غربی | 
* آب‌امیری
* آب‌باران
* آب‌بید (بهبهان)
* آب‌خرزهره (بهبهان)
* آب‌کنار (بهبهان)
* Behaban Defense Complex
* بیدبلند (بهبهان)
* بیدزرد (بهبهان)
* چهل‌کنار
* چرگلی
* دره نی علیا
* دره نی سفلی
* دره نی وسطی
* هفت‌چشمه (بهبهان)
* جمال‌جهان
* پیازکار
* قلعه بردی علیا
* قلعه بردی سفلی
* شهرک مطهری
* تنگورد

 |
| تشتان شرقی | 
* عباس (بهبهان)
* ابلش
* آهنگران (بهبهان)
* علی‌مراد (بهبهان)
* ایمور
* بالیاوی
* بجک (بهبهان)
* برج موسوی
* چهاردهی عسگر
* چهاردهی سهراب
* ده ابراهیم (بهبهان)
* درب مورگاه
* دربروزعلی
* دوتو (بهبهان)
* حیات‌آباد خلیفه
* حیات‌آباد مجیدی
* کلگه‌زار
* ماندنی
* مشهد (بهبهان)
* مسیری
* محمدعلی (بهبهان)
* قلعه شاه پیرآباد
* رنجکی
* سرجوشر احد
* سرجوشر عدالت
* ثارالله (بهبهان)
* شه‌نظری
* شاه پیرآباد
* شهرک طالقانی (بهبهان)
* تاکاییدی
* تل‌کهنه (بهبهان)
* تنگ بن
* تورهی
* Veysi
* یوسفی (بهبهان)

 |

 |

 |
| بخش زیدون | 

|  |  |
| --- | --- |
| **شهرها** | 
* سردشت

 |
| **دهستان‌ها و روستاها** | 

|  |  |
| --- | --- |
| درونک | 
* عبدی‌خانی
* چاه‌شیرین (بهبهان)
* چم کرته
* چشمه‌مراد
* چشمه‌شیخ
* دارعلایی
* داربهاره
* درونک (بهبهان)
* گاوکده
* جولاهی (بهبهان)
* خواجه خضر (بهبهان)
* له‌بید
* لنگیر علیا
* لنگیر سفلی
* لنگیر وسطی
* قلعه تیمی
* سلامه سفلی
* سلامه وسطی
* شهرک کهنه (بهبهان)
* تل‌چگاه سفلی
* تل‌گوینه
* تل‌گرسنه
* تل‌سیاست

 |
| سردشت | 
* آباد (بهبهان)
* اباذر (بهبهان)
* برج یوسفی
* چم (بهبهان)
* ده‌بیشه علیا
* دهنو (بهبهان)
* اسلام‌آباد (بهبهان)
* حیدر کرار (بهبهان)
* کنجیگان
* محمودآباد (بهبهان)
* میدانک قلعه دژ
* پارادیس (بهبهان)
* قلعه دژ (بهبهان)
* قلعه کعبی
* سعادت‌آباد (بهبهان)
* سیدنصرالدین محمد
* شله‌زار دو
* شله‌زار یک
* تخت علی زالی
* تل‌چگاه علیا

 |

 |

 |

 |