**دندان‌پزشکی** از رشته‌های پزشکی مرتبط با سلامت دهان و دندان است. دندان‌پزشک به تشخیص و درمان بیماری‌های دهان و دندان می‌پردازد و از همین رو عنوان دهان‌پزشکی نیز ذکر شده‌است.

جراحی دندان
دندان‌پزشکی در چندصد سال اخیر پیشرفت‌های زیادی کرده‌است.

تاریخچهٔ دندان‌پزشکی در جهان
----------------------------

مقالهٔ اصلی: تاریخ دندان‌پزشکی
### قرون وسطی

در فرانسه؛ آرایشگران اولین افرادی بودند که به ارائه خدمات مربوط به دهان و دندان پرداختند. آن‌ها به دو گروه عمده تقسیم می‌شدند؛ «آرایشگرهای ماهر و متخصص» و «آرایشگرهای عمومی».

گروه اول یا به عبارتی «آرایشگران ماهر» افرادی بودند آموزش‌دیده که تنوع و خدمات تخصصی‌شان آن‌ها را از آرایشگرهای عمومی متمایز می‌ساخت. دستهٔ دوم اما آرایشگرانی بودند که تنها توانایی تراشیدن ریش و کشیدن دندان را داشتند. شایان‌ذکر است که فرانسه در سال ۱۴۰۰ فعالیت‌های دندان‌پزشکی برای آرایشگران عمومی را ممنوع اعلام کرد و از آن به بعد این دسته از آرایشگرها تنها به خدمات آرایشگری می‌پرداختند.

در آلمان همانندِ فرانسه از سال‌های ۱۵۳۰ الی ۱۵۷۵ تنها افرادی می‌توانستند به ارائه خدمات دهان و دندان بپردازند که تألیفی در این حوزه داشته باشند. «پی‌یر فوشار» (Pierre Fauchard) فرانسوی را بعضاً پدر یا پایه‌گذار دندان‌پزشکی می‌نامند. او کتابش را پیرامون نگهداری و ترمیم دندان منتشر کرد. فوشار آرایشگر و دندان‌پزشکی بود که در دربار پادشاهی فرانسه خدمت می‌کرد.

### دورهٔ نوین

در گذشته، *دندان‌پزشکی* را برابر با دندان‌سازی می‌دانستند اما امروزه دندان‌سازی تنها بخشی از دندان‌پزشکی است.

تاریخچهٔ دندان‌پزشکی در ایران
-----------------------------

عدهٔ معدودی از سلمانی‌ها، شاگرد زرگرها و عطارها را می‌توان اولین افرادی دانست که با استفاده از روش‌های گوناگون، مبادرت به کشیدن دندان، گذاشتن روکش، ساختن دندان مصنوعی یا برای تسکین دردها و ورم‌های دهانی آن هم با وسایل بسیار اولیه مبادرت به انجام امور دندان‌پزشکی می‌کردند.

بعدها مسئلهٔ آموزش دندان‌پزشکی مطرح شد که پیشگامان این حرکت را می‌توان دکتر فالک کوش میلچارسکی، دکتر محسن سیاح و برخی دیگر از دندان‌پزشکان آن زمان دانست. دندان‌پزشکی، که شاخه‌ای از پزشکی بود، تنها کلاس طب (پزشکی) تا سال ۱۲۹۷ خورشیدی در مدرسهٔ دارالفنون بود. در آبان‌ماه آن سال، کلاس طب به مدرسهٔ طب تغییر کرد و در نتیجه، این مدرسه دارای اتاق و رئیس جداگانه‌ای گشت که محل آن در حیاط بزرگ دارالفنون قرار داشت.

با گذشت زمان و با جدا شدن مدرسهٔ طب از دارالفنون، چند اتاق در حیاط وزارت معارف به آن اختصاص داده شد. در سال ۱۳۰۰ خورشیدی، که دکتر سیاح تحصیلات خود را در اروپا به پایان رساند، به ایران مراجعت کرد و با افرادی نظیر دکتر میلچارسکی، دکتر اشتومپ و دکتر استپانیان آشنا شد. اکثر آن‌ها پزشکان ویژهٔ دربار بودند. در آن زمان به پیشنهاد دکتر میلچارسکی و دکتر سیاح و تصویب مسئولان وقت دستور راه‌اندازی مدرسهٔ دندان‌سازی داده شد. این مدرسه در سال تحصیلی ۱۳۰۹–۱۳۱۰ خورشیدی وابسته به مدرسهٔ عالی طب و مدیریت آن به عهدهٔ دکتر میلچارسکی و بعد به دکتر سیاح واگذار شد. در آن زمان، مدرسهٔ دندان‌سازی دو اتاق و یک زیرزمین داشت که امور درمانی، لابراتواری و اداری در آن انجام می‌گرفت.

تجهیزات و برخی از مواد عبارت بودند از چند صندلی با سلفدان‌های حلبی، چهار عدد چرخ پایی دندان‌پزشکی جهت کلینیک، یک میز چوبی، سه عدد چهارپایه، یک ولکانیزاتور و گچ ساختمانی که توسط محمدخان -اولین مستخدم مدرسهٔ دندان‌سازی- کوبیده می‌شد و الک می‌گردید. آموزش‌های نظری و عملی در این مقطع توسط دکتر آشوت هاروطونیان و شهریار سلامت انجام می‌شد. پایهٔ دانشگاه به سبک دانشگاه‌های اروپایی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی ریخته شد. در مهرماه آن سال، دکتر محسن سیاح رئیس دانشکده و دکتر محسن لک عهده‌دار تدریس کلینیکی شدند. دورهٔ آن پنج سال بود که چهار سال آن صرف آموزش‌های عملی و نظری می‌گردید و یک سال به تهیه و تدوین پایان‌نامه اختصاص داشت.

امروزه شاهد پیشرفت‌های زیاد در این رشته و تخصصی شدن شاخه‌های این رشته هستیم. به طوری که یک دانشجوی دندان‌پزشکی باید برای اخذ مدرک دکترای عمومی دندان‌پزشکی در یک دورهٔ شش‌ساله تحت آموزش‌های نظری و عملی قرار گیرد که دو سال ابتداییِ این دوره مربوط به علوم پایهٔ پزشکی می‌باشد. دانشجویان می‌توانند پس از اخذ مدرک عمومی خود، به شرط قبولی در آزمون دستیاری، در یکی از شاخه‌های تخصصی این رشته ادامهٔ تحصیل دهند.

تخصص‌ها
-------

مقالهٔ اصلی: تخصص (دندان‌پزشکی)
دندان‌پزشکی دانشی تخصصی است که سلامت دهان و دندان را به عنوان عضوی مهم در سلامت تن و روان، زیبایی و ادا کردن کلمات تأمین می‌کند. همچنین به یاری این دانش می‌توان بسیاری از بیماری‌ها را در مراحل اولیه شناخت و از پیشرفت آن‌ها جلوگیری نمود. برخی دندان‌پزشکان پس از فارغ‌التحصیلی از مقطع عمومی درصدد گرفتن تخصص برمی‌آیند. دوره‌های تخصصی به‌طور میانگین سه سال طول می‌کشند و هر دندان‌پزشک پس از طی این دوره که دستیاری (رزیدنتی) نامیده می‌شود، دندان‌پزشک متخصص در همان تخصص می‌گردد. برای گرفتن برخی تخصص‌ها مانند «جراحی دهان و فک و صورت» زمانی بیش از سه سال لازم است. اُرتودُنسی، آندودُنسی (تخصص درمان ریشه)، پارودُنسی یا پِریودانتیکس (تخصص جراحی لثه)، آسیب‌شناسی دهان و فک و صورت (پاتولوژیست دهان)، دهان‌پزشکی (تخصص بیماری‌های دهان و فک و صورت)، جراحی دهان و فک و صورت، رادیولوژی دهان و فک و صورت، تخصص پروتزهای ماگزیوفاشیال، دندان‌پزشکی ترمیمی، دندان‌پزشکی کودکان، تخصص مواد دندانپزشکی و تخصص دندانپزشکی اجتماعی؛ تخصص‌های دندان‌پزشکی موجود در ایران اند.

رشتهٔ دندان‌پزشکی در مقطع دکترای عمومی نحوه پیشگیری و درمان بیماری‌های دهان و دندان را آموزش می‌دهد.

جستارهای وابسته
---------------

* دندان‌پزشکی بازسازی
* دندان‌پزشکی ترمیمی
* دندان‌پزشکی زیبایی
* دندان‌پزشکی سالمندان
* دندان‌پزشکی کودکان
* دندانپزشکی سازگار با محیط زیست
* تخصص (دندان‌پزشکی)
* آسیب‌شناسی دندان‌پزشکی

منابع
-----

1. ↑  Spielman, A. I. (2007). "The birth of the most important 18th century dental text: Pierre Fauchard's *Le chirurgien dentist*". *Journal of Dental Research*. **86** (10): 922–926. doi:10.1177/154405910708601004. PMID 17890667.
2. ↑  «سؤالات رایج دندانپزشکی». شبکهٔ حرفه‌ایِ پزشکان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۳۹۵.
3. ↑  «دفترچه راهنمای انتخاب رشته محل تحصیل آزمون پذیرش دستیار در رشته‌های تخصصی دندان‌پزشکی سال ٩٨ وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی». سنجش آموزش پزشکی.[*پیوند مرده*]

* Irden ایردن، پایگاه دندان‌پزشکی ایرانیان
* مجموعه واژگان مرتبط با دندان‌پزشکی
* ویکی‌پدیا انگلیسی

پیوند به بیرون
--------------

* مرکز اطلاع‌رسانی پزشکی ایران

* سایت مرجع دندانپزشکان ایران

دندانپزشکی دکتر بالوی
پرتال جامع دندان‌پزشکان ایران

* پرتال مؤسسه اطلاع‌رسانی دندان‌پزشکی ایران

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* فرهنگ تاریخی سوئیس
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |

| * ن
* ب
* و
دندان‌پزشکی |
| --- |
| تخصص‌ها | 
* ریشه‌درمانی
* آسیب‌شناسی دهان و فک و صورت
* رادیولوژی دهان و فک و صورت
* جراحی دهان و فک و صورت
* ارتودنسی
* دندان‌پزشکی کودکان
* لثه‌درمانی
* پروتزدرمانی
* بیماری‌های دهان و فک و صورت
* بهداشت عمومی دهان و دندان
* دندان‌پزشکی زیبایی
* درون‌کاشت دندانی
* دندان‌پزشکی سالمندان
* دندان‌پزشکی بازسازی (دندان‌پزشکی ترمیمی)
* دندان‌پزشکی قانونی
* آسیب‌شناسی دندان‌پزشکی
* دندان‌پزشکی کل‌نگر
* ایمپلنتولوژی دندان‌پزشکی
* اختلال مفصل گیجگاهی فکی مشترک

 |
| جراحی دندان | 
* کشیدن دندان
* پرکردن دندان
* عصب‌کشی
* جراحی ریشه دندان
* پاک کردن عمقی
* تمیز کردن دندان‌ها
* باندینگ دندان
* پرداخت دندان
* سفیدکردن دندان‌ها
* حفظ حفره
* درون‌کاشت دندانی
* درمان اندو
* خرابی دندان
* تمیزکردن دندان‌ها

 |
| سازمان‌ها | 
* انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا
* انجمن دندان‌پزشکی بریتانیا
* بنیاد بهداشت دندان بریتانیا
* جامعه ارتودنتیست‌های بریتانیا
* انجمن ارتودنتیست‌های کانادا
* انجمن تکنولوژیست‌های دندان
* شورای عمومی دندان‌پزشکی
* انجمن دندان‌پزشکی ایران
* انجمن دندان‌پزشکی هند
* سرویس سلامت همگانی

 |
| جستارهای وابسته | 
* بهداشت دهان و دندان
* خلاصه‌ای از دندان‌پزشکی و بهداشت دهان و دندان
* ترس دندانی
* ابزارهای دندان‌پزشکی
* مواد ترمیمی
* تاریخچه درمان‌های دندان‌پزشکی
* مثله‌کردن دهان نوزادان
* ارزیابی دهان
* بهداشت دهان

 |

| * ن
* ب
* و
پزشکی |
| --- |
| تخصص‌هاوفوق تخصص‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| جراحی | 
* جراحی عمومی
	+ جراحی کولورکتال
	+ جراحی قلب
	+ جراحی سینه
	+ جراحی کودکان
	+ جراحی پلاستیک
	+ جراحی انکولوژی
	+ جراحی عروق
	+ جراحی پیوند
	+ جراحی تروما
* جراحی چشم
* جراحی مغز و اعصاب
* جراحی دهان و فک و صورت
* اورولوژی
	+ پزشکی مردان
* ارتوپدی
	+ جراحی دست
	+ جراحی شانه
* جراحی گوش و حلق و بینی
* جراحی باروری و ناباروری

 |
| داخلی | 
* آلرژی / ایمنی‌شناسی
* پزشکی عروق
* پزشکی قلب
* غدد درون‌ریز و متابولیسم
* پزشکی گوارش
	+ پزشکی کبد
* پیرپزشکی
* خون‌شناسی
* پزشکی بیمارستان
* بیماری‌های عفونی
* پزشکی کلیه
* پزشکی مغز و اعصاب
	+ نوروفیزیولوژی بالینی
* سرطان‌شناسی
* پزشکی ریه
* روماتولوژی

 |
| کودکان | 
* پزشکی نوزادی
* پزشکی نوجوانی
* آلرژی و ایمنی‌شناسی کودکان
* قلب کودکان
* فوریت پزشکی کودکان
* پزشکی غدد کودکان
* پزشکی گوارش کودکان
* پزشکی خون کودکان
* پزشکی عفونی کودکان
* پزشکی کلیه کودکان
* نورولوژی کودکان
* پزشکی ریه کودکان
* روماتولوژی کودکان

 |
| زنان و زایمان | 
* پزشکی زنان
* سرطان‌شناسی زنان
* پزشکی مادر و جنین
* پزشکی زایمان
* پزشکی ناباروری
* اورولوژی زنان

 |
| تشخیصی | 
* رادیولوژی
	+ رادیولوژی مداخله‌ای
	+ پزشکی هسته‌ای
* آسیب‌شناسی
	+ تشریحی
	+ بالینی
	+ شیمی بالینی
	+ آسیب‌شناسی سلولی
	+ میکروبیولوژی پزشکی
	+ پزشکی انتقال خون

 |
| سایر | 
* پزشکی اعتیاد
* بیهوشی
* پزشکی پوست
* پزشکی بلایا
* پزشکی غواصی
* طب اورژانس
	+ پزشکی تجمع زیاد
* پزشکی خانواده
* پزشکی بیمارستان
* مراقبت‌های ویژه پزشکی
* ژن‌شناسی پزشکی
* مخدرشناسی
* طب کار
* چشم‌پزشکی
* پزشکی دهان
* مدیریت درد
* مراقبت تسکینی
* سیاه‌رگ‌شناسی
* پزشکی فیزیکی و توانبخشی
* پزشکی پیشگیری
* بهداشت زندان
* روان‌پزشکی
	+ روان‌پزشکی اعتیاد
* انکولوژی تابشی
* پزشکی تناسلی
* پزشکی جنسی
	+ پزشکی بیماری‌های آمیزشی
* پزشکی خواب
* پزشکی ورزشی
* پزشکی پیوند
* پزشکی گرمسیری
	+ پزشکی سفر

 |

 |
| آموزش پزشکی | 
* دانشکده پزشکی
* کارشناسی پزشکی و جراحی
* کارشناسی علوم پزشکی
* کارشناسی ارشد پزشکی
* کارشناسی ارشد جراحی
* دکترای پزشکی
* دکتر پزشکی استیوپاتی
* ام‌دی-پی‌اچ‌دی

 |
| موضوعات مرتبط | 
* پزشکی جایگزین
* پیراپزشکی
	+ دندان‌پزشکی
	+ پاپزشکی
	+ داروسازی
	+ فیزیوتراپی
* سرطان‌شناسی مولکولی
* نانوپزشکی
* پزشکی شخصی
* بهداشت عمومی
* بهداشت روستایی
* درمان
* طب سنتی
* دامپزشکی
* پزشک
	+ پزشک ارشد
* تاریخ پزشکی

 |
| 
* رده
* ویکی‌پروژه
* درگاه

 |

درگاه:دندانپزشکی