**وضعیت حفاظت** یا **وضعیت بقا**ی یک گروه از موجودات زنده (برای نمونه یک گونه) عبارت است از مفهومی که نشان‌دهنده شرایط گونه‌های جانوری باقی‌مانده در سطح زمین و احتمال انقراض این گونه‌ها است. عوامل زیادی در ارزیابی وضعیت بقا تأثیر دارند؛ یعنی برای نمونه تنها به تعداد افراد باقی‌مانده از آن گروه بستگی ندارد، بلکه به روند افزایش یا کاهش جمعیت آن گروه در طی زمان، سرعت زادآوری موفق و تهدیدهای شناخته‌شده نیز بستگی دارد. سیستم‌های مختلفی از وضعیت حفاظت وجود دارد و در سطوح بین‌المللی، چندکشوری، ملی و محلی و همچنین برای استفاده مصرف‌کننده استفاده می‌شود.

سیستم‌های بین‌المللی
--------------------

فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در معرض خطر
--------------------------------------

فهرست سرخ گونه‌های در معرض خطر IUCN بهترین و شناخته‌شده‌ترین سامانهٔ رده‌بندی و فهرست‌برداری وضعیت حفاظت در سراسر جهان است. گونه‌ها برپایهٔ فهرست سرخ IUCN به ۹ رده تقسیم شده‌اند که معیارهای دسته‌بندی شامل نرخ کاهش، اندازهٔ جمعیت، منطقهٔ پراکنش جغرافیایی، درجهٔ جمعیت و تکه‌تکه شدن پراکندگی تعیین می‌شود. این فهرست شامل گونه‌های ازبین‌رفته از سال ۱۵۰۰ میلادی نیز می‌شود. هنگام گفتگو دربارهٔ فهرست سرخ IUCN، اصطلاح رسمی «تهدیدشده» شامل سه رده می‌شود: در بحران انقراض، در خطر انقراض و آسیب‌پذیر.

مفاهیم جهانی
------------

* **(EX):** منقرض‌شده
* **(EW):** منقرض‌شده در طبیعت
* **(CR):** در بحران انقراض
* **(EN):** در خطر انقراض
* **(VU):** آسیب‌پذیر
* **(NT):** نزدیک تهدید
* **(LC):** کمترین نگرانی
* **(DD):** کمبود داده
* **(NE):** ارزیابی نشده

کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های جانوران و گیاهان وحشی در حال انقراض
-----------------------------------------------------------------------

کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های گیاهان و جانوران وحشی در حال انقراض، قصد دارد تا اطمینان حاصل کند که تجارت بین‌المللی جانوران وحشی و گیاهان، بقای آن‌ها را تهدید نمی‌کند. کشورهای زیادی به هنگام وارد کردن گیاهان و جانوران فهرست‌شدهٔ CITES به اجازهٔ CITES نیاز دارند.
هدف کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های در معرض خطر انقراض جانوران و گیاهان وحشی (CITES) این است که تجارت بین‌المللی نمونه‌های جانوران و گیاهان وحشی، بقای آنها را تهدید نکند. بسیاری از کشورها هنگام واردات گیاهان و جانوران فهرست‌شده در CITES به مجوز CITES نیاز دارند.

سیستم‌های چندکشوری
------------------

در اتحادیه اروپا (EU)، دستورالعمل‌های پرندگان و زیستگاه‌ها ابزار قانونی هستند که وضعیت حفاظت از گونه‌ها و زیستگاه‌ها را در اتحادیه اروپا ارزیابی می‌کنند.
وضعیت حفاظت از NatureServe بر آمریکای لاتین، ایالات متحده، کانادا و کارائیب تمرکز دارد. این سیستم توسط دانشمندان NatureServe The Nature Conservancy، و شبکه‌ای از برنامه‌های میراث طبیعی و مراکز داده توسعه یافته‌است. به‌طور فزاینده‌ای با سیستم فهرست سرخ IUCN ادغام می‌شود.
رده‌های آن برای گونه‌ها عبارتند از:

* احتمال انقراض (GX)،
* احتمالاً منقرض‌شده (GH)،
* در معرض خطر بحرانی (G1)،
* در معرض خطر (G2)،
* آسیب‌پذیر (G3)،
* به‌ظاهر امن (G4) و
* امن (G5).

این سیستم همچنین رده‌های مبهم یا نامشخص از جمله رتبه‌های عددی غیردقیق (مثلاً G2؟)، و رتبه‌های محدوده (به عنوان مثال G2G3) برای زمانی که رتبه دقیق نامشخص است. NatureServe یک رده شرایط برای در اسارت یا کشت شده (C) اضافه می‌کند که معنایی مشابه با وضعیت ردهٔ منقرض‌شده در طبیعت (EW) در فهرست سرخ IUCN دارد.
کتاب داده‌های سرخ فدراسیون روسیه در داخل فدراسیون روسیه استفاده می‌شود و همچنین در بخش‌هایی از آفریقا پذیرفته شده‌است.

راهنمای مصرف‌کننده
------------------

برخی از راهنمای مصرف‌کنندگان برای غذاهای دریایی، مانند Seafood Watch، ماهی‌ها و دیگر موجودات دریایی را به سه دسته تقسیم می‌کنند که مشابه با رده‌های وضعیت حفاظتی است:

* سرخ ("بگو نه" یا "اجتناب")
* زرد یا نارنجی ("دوبار فکر کنید"، "جایگزین‌های خوب" یا "برخی نگرانی‌ها")
* سبز ("بهترین انتخاب غذاهای دریایی")

این دسته‌بندی‌ها صرفاً به خطر افتادن گونه‌های منفرد منعکس نمی‌کند، بلکه تأثیرات زیست‌محیطی نحوه و مکان صید آنها را نیز در نظر می‌گیرند، مانند صیدهای جانبی یا ترال‌های کف اقیانوسی. اغلب گروه‌هایی از گونه‌ها به جای گونه‌های فردی (مانند ماهی مرکب و میگو) ارزیابی می‌شوند.
انجمن حفاظت دریایی دارای پنج سطح رده‌بندی برای گونه‌های غذاهای دریایی است که در وب سایت FishOnline آنها نشان داده شده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

وضعیت حفاظت از گرگ‌ها در اروپا
کنوانسیون حفاظت از گونه‌های مهاجر جانوران وحشی
تاکسون لازاروس
فهرست گونه‌های در معرض خطر در آمریکای شمالی
فهرست شماره‌بندی اولویت
فهرست جانوران منقرض‌شده
فهرست موجودات بر اساس جمعیت
شاخص سیاره زنده
شاخص فهرست سرخ
فهرست سرخ منطقه‌ای
معرفی مجدد

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ وضعیت حفاظت موجود است. |

1. ↑  مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Conservation status». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ آوریل ۲۰۱۰.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

| وضعیت حفاظت |
| --- |
| وزغ طلایی، آخرین بار در ۱۵ مه ۱۹۸۹ مشاهده شد |
| 
بر پایهٔ خطر انقراض |
| 
Extinct |
| انقراض (فهرست)گونه منقرض‌شده در طبیعت (فهرست) |
| Threatened |
| گونه در بحران انقراض (فهرست)گونه در معرض خطر (فهرست)گونه آسیب‌پذیر (فهرست) |
| 
At lower risk |
| 
گونه وابسته به حفاظت (فهرست)گونه نزدیک تهدید (فهرست)کمترین نگرانی |
| 

---

**See also**فهرست سرخ گونه‌های در معرض خطراتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعتLists of organisms by population

---

IUCN conservation statuses |
| * ن
* ب
* و
 |

| * ن
* ب
* و
حفاظت گونه‌ها |
| --- |
| زیست‌شناسی حفاظت | 
* حفاظت دلسوزانه
* Conservation behavior
* وابسته به حفاظت
* ژنتیک حفاظت
* وضعیت حفاظت
* حفاظت برون‌جا
* آستانه انقراض
* حفاظت درجا در هند
* ریسک انقراض نهفته
* حفاظت دریایی
* حفاظت طبیعت
* جابجایی مکانی گونه
* رفاه حفاظت
* گونه‌های در معرض تهدید

 |  |
| مناطق حفاظت‌شده | 
* تعیین منطقه حفاظت‌شده
* Conservation development
* منطقه حفاظت‌شده
* حق ارتفاق حفاظت
* وضعیت حفاظت از محیط زیست
* حفاظت محیط زیست
* Gap analysis
* حفاظت زیستگاه
* جنگل با ارزش حفاظتی بالا
* حفاظت در مقیاس چشم‌انداز
* منطقه حفاظت‌شده دریایی
* National conservation area
* ذخیره‌گاه فضای باز
* نوار رودخانه‌ای
* Roadless area conservation
* Roadside conservation
* حفاظت بر پایۀ زیستگاه
* منطقه ویژه حفاظت

 |
| بازسازی بوم‌شناختی | 
* Assisted natural regeneration
* بوم‌شناسی بازسازی
* بازسازی جزیره
* احیای جنگل
	+ جنگل‌کاری
* بازگردانی طبیعت وحشی

 |
| حفاظت بر پایۀ گونه‌ها | 
* Amphibians and reptiles
* Birds
	+ burrowing owls
	+ raptors
* Insects
	+ bumblebees
	+ butterflies
* پستانداران خشکی‌زی
	+ bats
	+ bats 2
	+ bears
	+ cheetahs
	+ cheetahs 2
	+ gorillas
	+ painted dogs
	+ slow lorises
	+ small cats
	+ tigers
	+ (in India)
	+ wolves
* Marine
	+ پیمان حفاظت از خوک‌های دریایی جنوبگان
	+ cetaceans
	+ (in Chile)
	+ manatees
	+ migratory sharks
	+ salmon
	+ sea otters
	+ sea turtles
	+ sturgeons
* Plants
	+ forests
	+ fungi
	+ orchids

 |
| حفاظت محیط زیست بر پایه کشورها | 
* Angola
* Australia
* Belize
* Brazil
* Hong Kong
* Iceland
* India
	+ Bhopal
	+ Tigers
* Ireland
* Italy
* New Zealand
* Pakistan
* Papua New Guinea
* Uganda
* United Kingdom (Scotland)
* United States

 |
| سایر | 
* تنوع زیستی
* Conservation agriculture
* Conservation finance
* چرای حفاظتی
* سیستم مدیریت حفاظت
* جنبش حفاظت
* Conservation officer
* Conservation organisations
* Conservation photography
* Conservation psychology
* Conservation refugee
* Conspicuous conservation
* انقراض‌زدایی
* افسانه ابرفراوانی
* وضعیت حفاظتی NatureServe
* مرزهای سیاره‌ای

 |
| 
* نمایه مقالات حفاظت‌محیطی
* فهرست مسائل حفاظت‌محیطی
* رده

 |

| * ن
* ب
* و
گونه‌های در معرض تهدید |
| --- |
| رده‌هایIUCN | 
* اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت
* فهرست سرخ آی.یو.سی.ان
* گونه منقرض‌شده
* گونه منقرض‌شده در طبیعت
* گونه در بحران انقراض
* گونه در خطر انقراض
* گونه آسیب‌پذیر
* گونه نزدیک تهدید
* کمترین نگرانی
* کمبود داده

 | Lemur |
| فهرست گونه‌هایIUCN | 
* رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در بحران انقراض
* رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
* رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیر
* رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های نزدیک تهدید
* رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمبود داده

 |
| زیست‌شناسی حفاظت | 
* تنوع زیستی
* زیست‌شناسی حفاظت
* وضعیت حفاظت
* نابودی زیستگاه

 |
| سایر گونه‌ها | 
* ماهیان خاویاری

 |