شیوع کمبود ویتامین آ در جهان بر حسب آمار سازمان بهداشت جهانی در آوریل ۱۹۹۵.
**کمبود ویتامین آ** در اثر ناکافی بودن رتینول (ویتامین آ) در رژیم غذایی ایجاد می‌شود. این اختلال در کشورهای در حال توسعه شایع است، و کم‌تر در کشورهای توسعه‌یافته دیده می‌شود.

شب‌کوری یکی از نخستین علائم کمبود ویتامین آ است. کمبود این ویتامین می‌تواند موجب گزروفتالمی و نابینایی کامل نیز بشود. حدود ۲۵۰٬۰۰۰ تا ۵۰۰٬۰۰۰ کودک سالانه در کشورهای جهان سوم به دلیل سوءتغذیه و کمبود ویتامین آ نابینا می‌شوند؛ و یک‌دوم آن‌ها یک سال پس از نابینایی تلف می‌شوند.

شیوع شب‌کوری در کشورهای جهان سوم در اثر کمبود ویتامین آ در زنان باردار نیز زیاد است، و یکی از علل مرگ‌ومیر مادران به‌هنگام زایمان است.

ویتامین آ هم‌چنین در مقاومت بدن دربرابر عفونت‌ها و بیماری‌های عفونی نقش دارد. کمبود این ویتامین حتی به مقدار کم موجب بالا رفتن ریسک ابتلای کودکان به عفونت‌های تنفسی و گوارشی، کاهش میزان رشد و افزایش خطر مرگ طی بیماری‌های سخت می‌شود.

علائم
-----

شایع‌ترین علت نابینایی در کشورهای جهان سوم کمبود ویتامین آ است. سازمان بهداشت جهانی تعداد کودکانی را که بخشی از بینایی خود را به‌علت کمبود ویتامین آ از دست داده‌اند حدود ۱۳٫۸ میلیون نفر تقریب می‌زند.

شب‌کوری و گزروفتالمی از دیگر علائم کمبود ویتامین آ هستند. این کمبود هم‌چنین می‌تواند موجب اختلال در دستگاه ایمنی، سرطان و نقص به‌هنگام تولد شود.

شب‌کوری موجب ناتوانی در تشخیص اشیاء در نور کم می‌شود. در واقع کمبود ویتامین آ مانع از تولید رودوپسین (رنگ‌دانهٔ مسئول دیدن در نور کم) می‌شود. رودوپسین در شبکیه وجود دارد و از یک پروتئین به نام اوپسین و رتینال (نوع فعال ویتامین آ) تشکیل می‌شود. به همین دلیل کمبود ویتامین آ در رژیم غذایی موجب اختلال در ایجاد رودوپسین در چشم و نهایتاً شب‌کوری می‌شود.

شب‌کوری در اثر کمبود ویتامین آ در ازدست‌دادن سلول‌های جامی در ملتحمه نقش دارند. سلول‌های جامی مسئول ترشح مخاط هستند، و نبود آن‌ها موجب گزروفتالمی می‌شود. در این شرایط، فرد قادر به تولید اشک نخواهد بود. در این صورت سلول‌های مردهٔ بافت پوششی و میکروب‌ها در ملتحمه باقی می‌مانند و توده‌هایی ایجاد می‌کنند که می‌توانند عفونی شوند و به نابینایی منجر شوند.

علل
---

مهم‌ترین علت کمبود ویتامین آ رژیم غذایی نامناسب است. شیردهی مادرانی که دچار کمبود ویتامین آ هستند نیز موجب کمبود این ویتامین در نوزادانشان می‌شود. منشاءهای غذایی جانوری (گوشت، فراورده‌های لبنی، تخم‌مرغ و غیره) از مهم‌ترین منابع ویتامین آ هستند.

علاوه‌بر رژیم غذایی نامناسب، کمبود آهن نیز می‌تواند در جذب ویتامین آ اختلال ایجاد کند.

درمان
-----

کمبود ویتامین آ می‌تواند به‌صورت خوراکی (به‌عنوان مکمل غذایی) یا وریدی درمان گردد. مصرف غذاهایی که منشاء جانوری دارند نیز در درمان کمبودهای خفیف ویتامین آ مؤثر است.

جستارهای وابسته
---------------

شب‌کوری

منابع
-----

* «ویکی‌پدیای انگلیسی». دریافت‌شده در ۱ مه ۲۰۱۰.

| * ن
* ب
* و
سوءتغذیه |
| --- |
| سوءتغذیه پروتئین-انرژی | 
* کواشیورکور
* ماراسموس
* کاتابولیز

 |
| آویتامینوز | 

|  |  |
| --- | --- |
| ویتامین‌های گروه ب | 
* B1
	+ بری‌بری
	+ نشانگان ورنیکه–کورساکوف
	+ Wernicke's encephalopathy
	+ Korsakoff's syndrome
* B2
	+ ویتامین ب۲
* B3
	+ پلاگر
* B6
	+ ویتامین ب۶
* B7
	+ Biotin deficiency
* B9
	+ کمبود اسید فولیک
* B12
	+ کمبود ویتامین ب۱۲

 |
| سایرین | 
* A: کمبود ویتامین آ
	+ Bitot's spots
* C: اسکوربوت
* D: کمبود ویتامین دی
	+ راشیتیسم
	+ نرم‌استخوانی
	+ شیار هاریسون
* E: Vitamin E deficiency
* K: Vitamin K deficiency

 |

 |
| کمبود مواد معدنی | 
* هیپوناترمی
* هیپوکالمی
* کمبود منیزیم
* کلسیم
* کمبود آهن
* کمبود روی
* کمبود منگنز
* Copper
* Iodine
* Chromium
* Molybdenum
* کمبود سلنیوم
	+ بیماری کشان

 |
| رشد | 
* نقطه عطف تاخیری
* اختلال رشد کودک
* کوتاهی قد
	+ Idiopathic

 |
| عمومی | 
* بی‌اشتهایی
* کاهش وزن
* کاشکسی
* کم‌وزنی

 |