**کارل دونیتس** (به آلمانی: Karl Dönitz) (۱۶ سپتامبر ۱۸۹۱ – ۲۴ دسامبر ۱۹۸۰) نظامی و سیاست‌مدار آلمانی بود که در دوره رایش سوم برای دو سال فرماندهی *کریگسمارینه* و مدت بسیار کوتاهی ریاست‌جمهوری آلمان را بر عهده داشت.

از معدود نظامیان ارشد آلمان بود که هیچگاه رسماً به حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران نپیوست. پس از خودکشی آدولف هیتلر، حدود بیست روز رئیس‌جمهور آلمان بود و معاهده تسلیم آلمان در پایان جنگ جهانی دوم به امضای او رسید.

سال‌های اولیه
-------------

ماه سپتامبر سال ۱۸۹۱ در برلین زاده شد. در هجده سالگی به عنوان دانشجو-افسر وارد نیروی دریایی امپراتوری آلمان گردید. ماه سپتامبر سال ۱۹۱۳ به درجه ستوان دومی ترفیع یافت. هنگام آغاز جنگ جهانی اول در ناو سبک اس‌ام‌اس برسلاو خدمت می‌کرد. به همراه این ناو با عبور از محاصره دریایی متفقین در مدیترانه، به استانبول رسید. با حضور در امپراتوری عثمانی در دریای سیاه به نبرد پرداخت و بر فراز محل تهاجم متفقین به گالیپولی پرواز شناسایی انجام داد. پس از دریافت نشان درجه یک و دو صلیب آهنین، پاییز سال ۱۹۱۶ به آلمان بازگشت و خواهان خدمت در نیروی زیردریایی شد. بدین ترتیب ماه مارس سال ۱۹۱۸ فرماندهی زیردریایی اس‌ام اوسی ۲۵ به او سپرده گشت. سال بعد هنگام فرماندهی زیردریایی اس‌ام اوب ۶۸ به یک کاروان در مدیترانه حمله برد. در اثر درگیری زیردریایی او آسیب دید و به همراه خدمه به اسارت نیروی دریایی بریتانیا درآمد.

رایشسور
-------

ماه ژوئیه سال ۱۹۱۹ از اسارت آزاد شد. پس از پایان جنگ به *رایشس‌مارینه* پیوست و فرمانده یک قایق اژدرافکن گردید. دهه ۱۹۲۰ به عنوان افسر ستادی، در تلاش برای اقناع رهبران آلمان جهت بازسازی ناوگان زیردریایی‌ها که وجود آن‌ها در اساس پیمان ورسای در *رایشسور* ممنوع بود، چند مقاله در ارتباط با این جنگ‌افزار به نگارش درآورد.

ورماخت
------

با به قدرت رسیدن آدولف هیتلر، سال ۱۹۳۴ با درجه ناوبان دومی ماموریت ایجاد نیروی زیردریایی در کیل به او محول گشت. با وجود دستاوردهای خارق‌العاده، تمایل فرماندهی *کریگسمارینه* به کشتی‌های جنگی بزرگ امکان پدیدآوری ناوگان متعدد زیردریایی‌ها را فراهم نساخت تا آلمان در آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ صرفا ۵۷ او-بوت شامل تنها ۲۶ مورد با قابلیت عملیات‌های برد بلند در اختیار داشته باشد. تلاش‌هایش در این زمینه سبب شد تا حدودی زیادی او را پدر او-بوت‌ها بخوانند. مفهوم تهاجم گسترده به کاروان‌های دریایی در قابل تاکتیک موسوم به *"دسته گرگ‌ها"* و سامانه کنترل مرکزی با اطلاعات هواگردهای برد بلند را پدید آورد.

با عزل اریش ردر در ماه مارس سال ۱۹۴۲، او که در سال‌های اولیه جنگ مدارج و نشان‌های فراوانی دریافت نموده بود، با ترفیع به درجه بزرگ دریابد، به فرماندهی *کریگسمارینه* منصوب شد. با این حال با افزایش دخالت‌های ایالات متحده و در نهایت ورود آن به جنگ و همچنین پیشرفت فناورانه متفقین در زمینه مقابله با زیردریایی‌ها، از اوایل سال ۱۹۴۳ ورق به ضرر آلمان بازگشت و راهبرد تهدید او-بوت‌ها شکست خورد. با دستیابی به اعتماد پیشوا، اواخر جنگ را در قرابت با هیتلر گذراند. تلاش او برای ساختن ناوگانی مدرن از زیردریایی‌ها با کمبود منابع به جایی نرسید. او-بوت‌های جدید و قدرتمندتری طراحی شد اما تلفات آن‌ها بسیار بیشتر از تولیدات بود. در این دوران با انجام سخنرانی‌های تبلیغاتی به چهره‌ای سرشناس بدل گشت. میانه ماه آوریل سال ۱۹۴۵ به فرماندهی تمامی نیروهای آلمانی در شمال اروپا منصوب شد.

روز ۳۰ آوریل پیامی مبنی بر مرگ هیتلر و برگزیده شدن به جانشینی او به عنوان رئیس جمهور آلمان دریافت کرد. پیش از تسلط نیروهای دشمن بر آن‌ها، موفق شد در قالب آخرین خدمت نیروی تحت امرش هزاران پناهجو را از طریق دریا از منطقه بالتیک خارج کند.

پس از جنگ
---------

در دادگاه نورنبرگ به طرح‌ریزی جنگ متهم و در حکمی نسبتا معتدل به ده سال حبس محکوم گردید. این دوران را در زندان اشپاندائو گذراند. کارل دونیتس روز کریسمس سال ۱۹۸۰ درگذشت.

پانویس
------

1. 1 2 3 4  Kemp 1982, p. 7.
2. ↑  Kemp 1982, p. 7–8.

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کارل دونیتس موجود است. |

| * ن
* ب
* و
فیلدمارشال‌ها و بزرگ‌دریابدهای ورماخت |
| --- |
|  رایشس‌مارشال | 

|  |  |
| --- | --- |
| ورماخت | 
* هرمان گورینگ

 |

 |
| فیلدمارشال | 

|  |  |
| --- | --- |
|  نیروی زمینی | 
* والتر فون براوخیچ
* فدر فون بک
* ورنر فون بلومبرگ
* ارنست بوش
* ادوارت فون بوم-ارمولی (افتخاری)
* فریدریش پائولوس
* والتر فون رایشناو
* اروین رومل
* گرت فون روندشتت
* فردینانت شورنر
* ویلهلم کایتل
* ایوالت فون کلایست
* گونتر فون کلوگه
* گئورگ فون کوشلر
* ویلهلم ریتر فون لیب
* ویلهلم لیست
* اریش فون مانشتاین
* والتر مدل
* ماکسیمیلیان فون وایخس
* اروین فون ویتسلیبن

 |
|  نیروی هوایی | 
* هوگو اشپرله
* ولفرام فون ریشتوفن
* آلبرت کسلرینگ
* روبرت ریتر فون گرایم
* ارهارت میلش

 |

 |
|  دریابدهای بزرگ | 

|  |  |
| --- | --- |
| نیروی دریایی | 
* کارل دونیتس
* اریش ردر

 |

 |

| * ن
* ب
* و
متهمان اصلی در دادگاه نورنبرگ |
| --- |
| محکوم به مرگ | 
* مارتین بورمان۱
* هانس فرانک
* ویلهلم فریک
* هرمان گورینگ۲
* آلفرد یودل
* ارنست کالتنبرنر
* ویلهلم کایتل
* یواخیم فون ریبنتروپ
* آلفرد روزنبرگ
* فریتس زاوکل
* آرتور زایس-اینکوارت
* یولیوس اشترایشر

 |
| زندانی (terms) | 
* کارل دونیتس (۱۰ سال)
* والتر فونک (ابد)
* رودلف هس (ابد)
* کنستانتین فون نویرات (۱۵ سال)
* اریش ردر (ابد)
* بالدور فن شیراخ (۲۰ سال)
* آلبرت اشپر (۲۰ سال)

 |
| تبرئه شد | 
* هانس فریتشه
* فرانتس فون پاپن
* یالمار شاخت

 |
| بدون تصمیم‌گیری | 
* گوستاو کروپ فان بولن و هالباخ۳
* روبرت لای۴

 |
| 
* ۱ *محاکمه غیابی*. بقایا در برلین در سال ۱۹۷۲ کشف شد و مشخصا قطعی در سال ۱۹۹۸; تأیید خودکشی در ۲ مه ۱۹۴۵
* ۲ خودکشی در ۱۵ اکتبر ۱۹۴۶ پیش از sentence could be carried out
* ۳ نامناسب یافته برای محاکمه
* ۴خودکشی در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۵

 |

| * ن
* ب
* و
سران کشور آلمان (از ۱۹۱۹) |
| --- |
| رایش آلمان (۱۹۱۹–۱۹۴۵) | 
* فریدریش ابرت
* *هانس لوتر*
* *Walter Simons*
* پاول فون هیندنبورگ
* آدولف هیتلر (*فورر و صدراعظم*)
* کارل دونیتس

 |
| آلمان غربی(۱۹۴۹–۱۹۹۰) | 
* تئودور هویس
* هاینریش لوبکه
* گوستاو هاینمان
* والتر شیل
* کارل کارستنس
* ریشارد فون وایتسکر

 |
| آلمان شرقی(۱۹۴۹–۱۹۹۰) | 
* ویلهلم پیک
* *یوهانس دیکمن*
* والتر اولبریخت
* *فریدریش ابرت جونیور*
* ویلی اشتوف
* اریش هونکر
* اگون کرنتس
* مانفرد گرلاخ
* زابینه برگمان-پول

 |
| اتحاد مجدد آلمان(۱۹۹۰ - تاکنون) | 
* ریشارد فون وایتسکر
* رومان هرتسوگ
* یوهانس راو
* هورست کوهلر
* *ینس بورنزن*
* کریستیان وولف
* *هورشت زیهوفر*
* یوآخیم گاوک
* فرانک والتر اشتاین‌مایر

 |
| سران موقت دولتها با خط کج نشان داده می شوند. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* شیلی
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* هلند
* لهستان
* سوئد

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* بایگانی ملی (ایالات متحده)
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |