**هورمون پاراتیروئید** (پاراتورمون) از سلول‌های چیف غدد پاراتیروئید ترشح می‌شود و ماهیت آن پلی پپتیدی است. انگیزهٔ ترشح هورمون پاراتیروئیدی افزايش كلسيم خون می‌باشد. غدد پاراتیروئیدی چهار عدد بوده و اغلب در قسمت خلفی غده تیروئید واقع هستند و وظیفه کنترل سطح سرمی کلسیم را برعهده دارند. غده پاراتیروئید کلسیم خون را افزایش و غده تیروئید میزان کلسیم خون را کاهش می‌دهد.

سازوکار اثر
-----------

هورمون (PTH) با افزایش جذب روده‌ای کلسیم، کاهش دفع کلیوی و افزایش فعالیت استخوان‌کاه‌ها (استئوکلاست‌ها) (جهت تخریب بافت استخوانی) موجب افزایش سطح کلسیم خون می‌شود. باید توجه شود که اثر این هورمون بر افزایش جذب کلسیم از روده، غیر مستقیم می‌باشد و واسطه ای بنام ویتامین D3 فعال در این امر نقش دارد.

همچنین هورمون پاراتیروئید (PTH) بر متابولیسم فسفر (به‌صورت فسفات) نقش دارد. PTH در کلیه سبب کاهش بازجذب فسفات از لوله پیچ خورده نزدیک (نام علمی: *proximal tubule*) می‌شود و در روده سبب افزایش جذب آن می‌گردد که تمام این متابولیسم‌ها در جهت افزایش کلسیم خون و کمک به آن رقم می‌خورند.

همان‌طور که می‌دانیم هورمونی تحت عنوان کلسی تونین از لحاظ فیزیولوژیکی با این هورمون رقابت کرده و در جهت کاهش کلسیم خون گام برمی‌دارد.

فعال شدن ویتامین D3
-------------------

ویتامین D3 (کوله کلسیفرول)، عموماً در پوست وجود دارد این ماده در کبد به ۲۵-هیدروکسی کوله کلسیفرول تبدیل می‌شود.
هورمون PTH سبب افزایش فعالیت آنزیم ۱-α-هیدروکسیلاز در کلیه می‌شود و این آنزیم نیز سبب تبدیل ۲۵-هیدروکسی کوله کسیفرول به شکل فعال آن، یعنی ۱–۲۵-دی هیدروکسی کوله کلسیفرول می‌گردد

اثرات ناگوار پرکاری غدد پاراتیروئید
-----------------------------------

از آنجایی که این هورمون به استخوان‌کاه‌ها (استئوکلاست‌ها)، دستور تجزیهٔ ماده بنیادی (ماتریکس) استخوان را می‌دهد، پرکاری غدد پاراتیروئید می‌تواند سبب پوکی استخوان شود. باید توجه داشت که پرکاری این غدد، گاهی به دنبال پرکاری غدد تیروئیدی نیز رخ می‌دهند.

جستارهای وابسته
---------------

* غده پاراتیروئید

* کلسی تونین

منابع
-----

* واشینگتن ،*درمانهای طب داخلی*. تهران ۲۰۰۷
* *فیزیولوژی گایتون*. تهران ۲۰۱۰

| * ن
* ب
* و
هورمون‌ها |
| --- |
| درون‌ریزغدد | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| هورمون‌هایهیپوتالاموس و هیپوفیز | 

|  |  |
| --- | --- |
| هیپوتالاموس | 
* GnRH
* TRH
* دوپامین
* CRH
* GHRH/سوماتواستاتین
* Melanin concentrating hormone

 |
| هیپوفیز خلفی | 
* وازوپرسین
* اکسی‌توسین

 |
| هیپوفیز قدامی | 
* α
	+ FSH
	+ FSHB
	+ LH
	+ LHB
	+ TSH
	+ TSHB
	+ CGA
* پرولاکتین
* POMC
	+ CLIP
	+ ACTH
	+ MSH
	+ اندورفین
	+ Lipotropin
* GH

 |

 |
| محور آدرنال | 
* بخش قشری غده فوق کلیوی
	+ آلدوسترون
	+ کورتیزول
	+ دی‌هیدرواپی‌آندسترون
* بخش مرکزی غده فوق کلیوی
	+ اپی‌نفرین
	+ نوراپی‌نفرین

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| غده تیروئید | 
* هورمون تیروئید
	+ T3
	+ T4
* کلسی تونین
* محور تیروئید

 |
| پاراتیروئید | 
* PTH

 |

 |
| محور غدد جنسی | 

|  |  |
| --- | --- |
| بیضه | 
* تستوسترون
* AMH
* inhibin

 |
| تخمدان | 
* استرادیول
* پروژسترون
* activin and inhibin
* ریلکسین (بارداری)

 |
| جفت | 
* hCG
* HPL
* استروژن
* پروژسترون

 |

 |
| لوزالمعده | 
* گلوکاگون
* انسولین
* آمیلین
* سوماتواستاتین
* پلی‌پپتید پانکراسی

 |
| غده صنوبری | 
* ملاتونین
* دی‌متیل‌تریپتامین
* ۵-مئو دی‌ام‌تی

 |

 |
| دیگر
غدد | 

|  |  |
| --- | --- |
| تیموس | 
* Thymosins
	+ تیموسین آلفا ۱
	+ Beta thymosins
* Thymopoietin
* تیمولین

 |
| گوارش | 

|  |  |
| --- | --- |
| معده | 
* گاسترین
* گرلین

 |
| دوازدهه | 
* CCK
* اینکرتین
	+ GIP
	+ پپتید شبه گلوکاگون ۱
* سکرتین
* موتیلین
* VIP

 |
| درازروده | 
* enteroglucagon
* peptide YY

 |
| کبد/دیگر | 
* فاکتور رشد شبه‌انسولین
	+ فاکتور رشد شبه انسولین ۱
	+ IGF-2

 |

 |
| بافت چربی | 
* لپتین
* آدیپونکتین
* رزیستین

 |
| استخوان‌بندی | 
* Osteocalcin

 |
| کلیه | 
* *JGA* (رنین)
* peritubular cells
	+ EPO
* کلسیتریول
* پروستاگلاندین

 |
| قلب | 
* Natriuretic peptide
	+ ANP
	+ BNP

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پزشکی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |