**فرضیه بازار کارا** (نام علمی: *Efficient-market hypothesis*) بازاری است که در آن اطلاعات با سرعت بالایی بر قیمت سهام تأثیر می‌گذارد و قیمت‌ها خود را با توجه به این اطلاعات تعدیل می‌کنند. در واقع بازار کارا به سرمایه‌گذاران این اطمینان را می‌دهد که همه آن‌ها از اطلاعات مشابهی آگاهی دارند، پس بازار کارا، بازاری است که بازتاب‌دهنده آن اطلاعاتی است که در بازار موجود است و راهنمای سرمایه‌گذاران است. مفهوم بازار کارا بر این فرض استوار است که سرمایه‌گذاران در تصمیمات خرید و فروش خود تمامی اطلاعات مربوط را در قیمت سهام لحاظ خواهند کرد و قیمت سهام شاخص خوبی برای تعیین ارزش سرمایه‌گذاری است.

فاما و دیگران (۱۹۶۹) بازار کارا را بازاری تعریف کردند «که به سرعت با اطلاعات جدید تطبیق پیدا می‌کند». گرچه تطبیق با اطلاعات جدید یک مشخصه مهم در بازار کاراست، اما تنها مشخصه آن نیست. در یک بازار کارآی اطلاعاتی، اگر انتظارات و اطلاعات همه مشارکت کنندگان در بازار به خوبی توسط قیمت‌ها منعکس شود، تغییر قیمت‌ها غیرقابل پیش بینی هستند. فاما (۱۹۷۰) این عقیده را چنین بیان کرد: «یک بازار که در آن همواره قیمت‌ها همه اطلاعات در دسترس را به طور کامل منعکس می‌کنند، کارا نامیده می‌شود».

طبق فرضیه بازار کارا، بازار باید بزرگ و نقد باشد. اطلاعات نیز از لحاظ دردسترس‌بودن و هزینه باید در هر زمان در اختیار سرمایه‌گذارها باشند. همچنین «هزینه معاملات» باید کمتر از «سود مورد انتظار از سرمایه‌گذاری» باشد و سرمایه‌گذارها باید منابع مالی کافی در اختیار داشته باشند تا از موارد ناکارایی تا زمانی که وجود دارند، استفاده‌کنند.

فرضیه بازار کارا به مفهوم «گام تصادفی» نزدیک است، منطق این مفهوم این است که اطلاعات موجود در بازار به شکل تصادفی و غیرقابل پیش‌بینی (با انتظارات هم‌جهت یا غیرهم‌جهت) هستند؛ در نتیجه تغییرات قیمت سهام نیز در بازارهای کارا باید تصادفی باشد. بازار کارا حافظه ندارد این تعبیر به این معنی است که از قیمت‌های دیروز در مورد قیمت‌های فردا نمی‌توان نتیجه‌گیری کرد.

سرمایه‌گذاران با توجه به تعاریفی که ارائه شد در بازار کارا نمی‌توانند به سود غیرعادی و بالایی دست پیدا کنند و تنها راه آن خرید سهام با ریسکی بالاتر است. طبق فرضیه یاد شده، قرار نیست قیمت سهام همواره مساوی ارزش واقعی آن باشد. قیمت‌ها تنها در برخی مواقع و به‌طور اتفاقی ممکن است بالاتر یا پایین‌تر از ارزش واقعی‌شان باشند بنابراین در نهایت قیمت‌ها به حد متوسط‌شان بازخواهند گشت. طرفداران فرضیه کارایی بازار طبق قوانین احتمالات چنین می‌گویند: در هر زمان مشخص در بازار با تعداد زیاد سرمایه‌گذار، برخی سرمایه‌گذارها سودی بالا کسب می‌کنند و برخی نیز همان سود متوسط بازار را می‌برند.
برای تأثیر کارایی از سه مجموعه اطلاعات استفاده می‌کنند:

1. کارایی ضعیف: اطلاعات مربوط به گذشته
2. کارایی متوسط: تمام اطلاعات عمومی
3. کارایی بالا: تمام اطلاعات شامل خصوصی و عمومی

به این معنی که مثلاً در شکل ضعیف بازار کارا نمی‌توان بر اساس اطلاعات مربوط به دوره قبل برای دوره آتی نتیجه‌گیری کرد.

نقدهای وارد بر فرضیه بازار کارا
-------------------------------

استدلال‌های زیادی را می‌توان علیه فرضیه بازار کارا مطرح کرد. از جمله این استدلال‌ها می‌توان به «اثر ژانویه» اشاره‌کرد که می‌گوید: در ماه اول هر سال معمولاً سرمایه‌گذاران سود بالاتری نصیبشان می‌شود. در واقع این استدلال‌ها بیان‌کننده این هستند که در بازار الگوهای قابل‌پیش‌بینی برای تعیین قیمت سهام وجود دارد و در واقع مبحث تصادفی بودن تغییرات را زیر سؤال می‌برند.

برخی دیگر از اقتصاددانان مالی نیز بیان می‌کنند که قیمت سهام همیشه از رفتار سودجویانه سرمایه‌گذاران تأثیر می‌گیرد نه از اطلاعات موجود در بازار.

به‌طور کلی نمی‌توان برای بازارها مطلقاً ویژگی کارا یا غیر کارا را بیان‌کرد بلکه می‌توان بازارها را بر اساس ترکیبی از این حالات تصور کرد که الزاماً تغییرات روزانه و اتفاقات با سرعت روی قیمت سهام تأثیر نگذارند. در واقعیت نمی‌توانیم صرفاً اطلاعات بازارهای مالی را عامل تعیین‌کننده قیمت سهام بدانیم بلکه اطلاع از عوامل سیاسی و اجتماعی و همچنین نوع قضاوت سرمایه‌گذاران نسبت به اطلاعات نیز از جمله موارد تأثیرگذار می‌باشد.

منابع
-----

1. ↑  Fama, E, L. Fisher, M. Jensen and R. Roll, (1969), The Adjustment of Stock Prices to New Information, International Economic Review, 10, 1-21
2. ↑  Fama, E. (1970), Efficient Capital Markets: AReview of Theory and Empirical Work, Journal of Finance, 25, 383-417.

* ویکی‌پدیای انگلیسی

| * ن
* ب
* و
بازارهای مالی |
| --- |
| انواع سهام سرمایه | 
* سهم عادی
* سهم طلایی
* سهم ممتاز
* Restricted stock
* Tracking stock

 |
| سرمایه سهمی | 
* Authorised capital
* Issued shares
* Shares outstanding
* سهام خزانه

 |
| شرکت کنندگان | 
* Broker-dealer
* Floor broker
* Floor trader
* سرمایه‌گذار
* بازار گردان
* معامله گران انحصاری
* Quantitative analyst
* معامله‌گر سهام
* حقوق مالی

 |
| بورس اوراق بهادار | 
* سیستم‌های معاملاتی جایگزین
* Stock exchange opening times
* فرابورس
* فهرست بورس سهام
* تسهیلات مبادله چندجانبه

 |
| ارزش‌گذاری سهام | 
* Alpha
* نظریه قیمت‌گذاری آربیتراژ
* ضریب بتا
* شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش
* ارزش دفتری
* مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای
* مدل تنزیل سود تقسیمی
* Dividend yield
* سود هر سهم
* Earnings yield
* ارزش خالص دارایی
* Security characteristic line
* خط بازار اوراق بهادار
* مدل تی

 |
| نظریه‌ها و استراتژی‌های تجارت | 
* معاملات الگوریتمی
* خرید و نگهداری
* تنوع‌بخشی
* Contrarian investing
* تجارت روز
* متوسط هزینه دلاری
* فرضیه بازار کارا
* تحلیل بنیادین
* Growth stock
* Market timing
* نظریه سبد سهام مدرن
* Momentum investing
* Mosaic theory
* Pairs trade
* Post-modern portfolio theory
* فرضیه ولگشت تصادفی
* Style investing
* Swing trading
* تحلیل تکنیکی
* روند صعودی و نزولی
* سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارزش

 |
| اصطلاحات مرتبط | 
* Block trade
* Cross listing
* شبکه معاملاتی غیرشفاف
* سود سهام
* Dual-listed company
* DuPont analysis
* Flight-to-quality
* Haircut
* فروش اولیه سهام
* وجه تضمین اولیه
* Market anomaly
* ارزش بازار
* عمق بازار
* دستکاری بازار
* روند بازار
* Mean reversion
* Momentum
* Open outcry
* سهام شناور آزاد
* عرضه عمومی
* Rally
* Reverse stock split
* Returns-based style analysis
* بازخرید سهام
* فروش استقراضی
* Slippage
* سفته‌بازی
* سهام رقیق شونده
* شاخص بازار سهام
* تجزیه سهام
* Trade
* Uptick rule
* Volatility
* Voting interest
* بازده (دانش مالی)
* ضمانت اجرا

 |

| * ن
* ب
* و
مدیریت سرمایه‌گذاری |
| --- |
| طرح سرمایه‌گذاری جمعی | 
* Common contractual fund
* صندوق قابل معامله در بورس
* Fond commun de placement
* صندوق سرمایه‌گذاری در سایر صندوق‌ها
* صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر شاخص
* تراست سرمایه‌گذاری
* صندوق سرمایه‌گذاری
* Listed investment company
* صندوق سرمایه‌گذاری مشترک
* سرمایه‌گذاری فراساحلی
* Open-ended investment company
* صندوق سهام اختصاصی
* شرکت سرمایه‌گذاری املاک و مستغلات
* Royalty trust
* SICAV
* Umbrella fund
* Unit investment trust
* Unit trust
* Unitised insurance fund

 |
| سبک‌های سرمایه گذاری | 
* Active یا passive management
* Impact investing
* Manager of managers
* Socially responsible investing
* سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارزش یا growth investing

 |
| نظریه ها و اصطلاحات | 
* صندوق سرمایه‌گذاری محدود
* فرضیه بازار کارا
* ارزش خالص دارایی
* صندوق سرمایه‌گذاری با سرمایه متغیر

 |
| موضوعات مرتبط | 
* سرمایه‌گذاری جایگزین
* Asset management firms
* Returns-based style analysis
* Traditional investments
* UCITS

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد علم اقتصاد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |