**کتابخانه آشوربانی‌پال** (انگلیسی: Library of Ashurbanipal) کتابخانه سلطنتی آشوربانی‌پال، نام‌گذاری شده پس از وی به عنوان آخرین پادشاه بزرگ امپراتوری آشوری نو است، این کتابخانه مجموعه‌ای بالغ بر هزاران لوح رسی و تکه‌های حاوی متون مختلف مربوط به قرن هفتم پیش از میلاد می‌باشد. در میان آثار ارزشمند این گنجینه می‌توان به لوح مشهور حماسه گیلگمش قدیمی‌ترین و نامدارترین اثر حماسی ادبیات دوران تمدن باستان اشاره داشت. به دلیل استفاده از مواد اولیه در ساخت این مجموعه اغلب آنها به مرور زمان بسیار آشفته و تخریب شده هستند به گونه‌ای که تشخیص، خوانش و بازسازی بسیاری از متون اصلی برای محققان غیرممکن می‌باشد هر چند برخی دیگر از این مجموعه به صورت دست نخورده موجود می‌باشد

کتابخانه آشوربانی‌پال اطلاعات بسیار جامعی را از مردمان خاور نزدیک باستان در اختیار مورخان امروزی قرار داده‌است. اچ. جی. ولز در اثر خود با نام چکیده تاریخ ضمن اشاره به این کتابخانه از آن با عنوان *ارزشمندترین منبع رویدادهای تاریخی جهان* نام برده‌است. این آثار ارزشمند در زمان حفاری‌های نینوا، پایتخت امپراتوری آشور واقع در میان‌رودان کشف شد که امروزه شامل مناطق شمال کشور عراق و نزدیک شهر موصل است.

نینوا در سال ۶۱۲ پیش از میلاد توسط اتحادی از مردمان باستان ایران نابود شد. باور بر این است که سوزاندنِ قصر توسط ایرانیان باعث نابودی کتابخانه شده‌است و همین دلیل این است که لوح‌های به جا مانده در بخش‌هایی پخته شده‌اند و به همین دلیل لوح‌های گلی تا حدی باقی مانده‌اند.

ضمائم
-----

آشور بانی‌پال در تاریخ، غالباً با عنوان یک فرمانده و پادشاه جنگجو شناخته می‌شود. با همهٔ این احوال، او در عین‌حال فردی روشنفکر بود که به جمع‌آوری مجموعه‌ای از الواح و کتیبه‌ها پرداخت. وی به عنوان یک کاتب کارآموز به دو زبان اکدی و سومری تسلط داشت. آشور بانی‌پال کاتبان را برای دست‌یابی و گردآوری کتیبه‌های تاریخی به سراسر مرزهای امپراتوری آشوری نو گسیل داشت و همزمان، دانشمندان و کاتبانی را نیز برای کپی‌برداری از مراجع بابلی استخدام نمود. از آنجایی که این پادشاه در میان دشمنانش به قساوت و بی‌رحمی شهره بود، توانست تا بخش عمدهٔ آثار کتابخانهٔ خود را با کمک غنائم جنگی تکمیل نماید. تهدیدات او در همین زمینه باعث می‌گردید تا بتواند هر آنچه را که نیازمند بود از بابل و مناطق اطراف آن فراهم نماید. این احتمال از نظر دور نیست که ممکن است انگیزهٔ اصلی این فرمانروای بزرگ در جمع‌آوری این متون صرفاً برای آشنایی با مراسم و آداب فطری مردمان و اقوام مختلف در راستای حفظ قدرت سلطنتی و فرمانروایی باشد.

کتابخانهٔ سلطنتی متشکل از ۳۰۰۰۰ لوح و کتیبهٔ نوشتاری بوده که اغلب آنها به شدت مخدوش شده هستند. الواح باقیمانده شامل غیب‌گویی‌ها (پیش‌گویی)، نشانه‌ها، افسون‌ها (جادوگری) و سرودهای مذهبی برای چندین خدا است. در میان تمام آثار این مجموعه تنها ۱۰ مورد شامل آثار ادبی آهنگین و منظوم همچون آثار بر پایهٔ حماسه و اسطوره است. حماسه گیلگمش، شاهکار آثار منظوم بابل باستان، در همین کتابخانهٔ آشور بانی‌پال کشف گردید. همانگونه که داستان خلقت انوما الیش، اسطوره آداپا، نخستین آدم و داستان‌هایی مانند مرد بینوای نیپور نیز کشف گردیدند. این متون غالباً به خط میخی زبان اکدی نوشته شده‌اند. هر چند، بسیاری از الواح منشأ دقیقی ندارند و تعیین سرزمین اصلی آنها دشوار است. بسیاری دیگر از آثار نیز با خط امپراتوری بابل نو نوشته شده‌اند در حالی که در میان آنها آثاری نیز با خطوط آشوری هم موجود می‌باشد.

نینوا در سال ۶۱۲ قبل از میلاد توسط ائتلافی از بابلیان، سکاها و پادشاهی ماد مورد تهاجم قرار گرفته و از میان می‌رود. اعتقاد بر این است که هنگام سوختن نینوا در جریان تهاجم، کتابخانه نیز دچار حریق گردیده باشد و همین موضوع باعث شده تا الواح رسی تا حدودی در آتش پخته شوند. این اتفاق، به جای تخریب آثار، به ماندگاری آنها کمک شایانی نموده‌است. این در حالی است که چنین بر می‌آید که برخی از متون که بر روی تخته‌های مومی نوشته شده‌اند، به دلیل ماهیت ارگانیکی که داشته‌اند به سادگی از میان رفته‌اند. موزه بریتانیا مجموعه‌ای در حدود ۳۰۹۴۳ قطعه از آثار بازمانده و مکشوف را در اختیار دارد و متولیان موزه پیشنهاد داده‌اند تا این آثار تحت عنوان بخش *پروژه کتابخانهٔ آشور بانی‌پال* به صورت کاتالوگ و فهرست‌وار منتشر گردند. چنانچه تمام قطعات کوچکتر که همگی بخشی از یک متن کامل را تشکیل می‌دهند کسر گردند، چنین بر می‌آید که به احتمال بسیار این کتابخانه در مجموع شامل ۱۰۰۰۰ متن باشد. بخش بسیاری از مجموعه آثار کتابخانهٔ آشور بانی‌پال شامل تخته‌های نوشتاری بوده‌است نه لوح‌های سفالی.

نینوا در سال ۶۱۲ پیش از میلاد توسط اتحادی از مردمان باستان ایران نابود شد. باور بر این است که سوزاندنِ قصر توسط ایرانیان باعث نابودی کتابخانه شده‌است و همین دلیل این است که لوح‌های به جا مانده در بخش‌هایی پخته شده‌اند و به همین دلیل لوح‌های گلی تا حدی باقی مانده‌اند.

نگارخانه
--------

* 
* 
*

منابع
-----

1. ↑  Ashurbanipal Library Project (phase 1) from the موزه بریتانیا
2. ↑  Wells, H. G. (1961). *The Outline of History: Volume 1*. Doubleday. p. 177.
3. 1 2  Polastron, Lucien X. : "Books On Fire: The Tumultuous Story Of The World's Great Libraries" 2007, pages 2-3, Thames & Hudson Ltd, London
4. 1 2  Menant, Joachim: "La bibliothèque du palais de Ninive" 1880, Paris: E. Leroux
5. 1 2  "Library of Ashurbanipal". *Wikipedia* (به انگلیسی). 2020-11-05.
6. 1 2  Roaf, M. (1990). Cultural atlas of Mesopotamia and the ancient Near East. New York: Facts on File.
7. ↑  "Assurbanipal's Library" بایگانی‌شده در ۲۰۱۲-۰۷-۲۴ توسط Wayback Machine, *Knowledge and Power in the Neo-Assyrian Empire*, British Museum
8. ↑  Fincke, Jeanette (2004). "The British Museum's Ashurbanipal Library Project". *Iraq, 66, Ninevah*.
9. 1 2 3  Parpola, S. (1983). Assyrian Library Records. Journal of Near Eastern Studies, 42(1), 1-29.
10. ↑  Jeanette C. Fincke (2003-12-05). "Nineveh Tablet Collection". Fincke.uni-hd.de. Archived from the original on 2011-12-29. Retrieved 2012-05-30.
11. 1 2  Polastron, Lucien X. : "Books On Fire: The Tumultuous Story Of The World's Great Libraries" 2007, page 3, Thames & Hudson Ltd, London
12. ↑  Menant, Joachim: "La bibliothèque du palais de Ninive" 1880, page 33, Paris: E. Leroux,
"Quels sont maintenant ces livres qui étaient recueillis et conservés avec tant de soin par les rois d'Assyrie dans ce précieux dépôt ? Nous y trouvons des livres sur l'histoire, la religion, les sciences naturelles, les mathématiques, l'astronomie, la grammaire, les lois et les coutumes; ..."
13. ↑  "Ashurbanipal Library Phase 1". Britishmuseum.org. Retrieved 2012-05-30.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Library of Ashurbanipal». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

* درگاه کتاب
* درگاه تاریخ

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کتابخانه آشوربانی‌پال موجود است. |


| * ن
* ب
* و
موزه بریتانیا |
| --- |
| ساختمان | 
* دادگاه بزرگ
* کتابخانه پادشاهان
* کتابخانه موزه بریتانیا

 |  |
| گروه‌هاو آثار | 

|  |  |
| --- | --- |
| موزه بریتانیاآفریقا، اقیانوسیه و آمریکا | 
* طبل آکان
* مستندات اوبین
* بنین مفرغی
* بریگز انیگما
* ابلیس دو سر
* هووا هاکانانایا
* تاج و تخت اسلحه
* ستون توتم کایونگ
* سنگ سردر یاکسچیلان

 |
| موزه بریتانیا سودان و مصر باستان | 
* سر عظیم‌الجثه آمنهوتپ سوم
* مومیایی پریدیناستیک گابلین
* پالت شکارچیان
* پاپیروس ریاضیات ریند
* سنگ روزتا
* ابوالهول تاهارقو
* ممنون جوان

 |
| آسیا | 
* طومار اندرزها
* تابوت بیماران
* تابوت کانیشکا
* سرستون شیر ماتورا
* بنیاد هنر چینی پرسیوال دیوید
* بودای نشسته قندهار
* مجسمه تارا
* *موج عظیم کاناگاوا*

 |
| موزه بریتانیایونان و روم | 
* حاشیه زینتی باسی
* مرمر نماهای الگین
* گنجینه اسکیلن
* فارنس دیودمنوس
* آرامگاه هارپی
* سگ جنینگز
* شیر کیندوس
* بول-ریپر مینوان
* یادبود نیرود
* گلدان پورتلند
* جام وارن

 |
| موزه بریتانیاخاورمیانه | 
* ستون سیاه شلمنصر سوم
* حجاری برجسته بورنی
* استوانه‌های نبونعید
* استوانه کوروش
* لوحه رسی (گیلگمش)
* کتابخانه آشوربانی‌پال
* گنجینه آمودریا
* تایلور پریسم
* حجاری برجسته لاچیش
* وقایع‌نگاری بابل
* مونولیت کرخ

 |
| موزه بریتانیاماقبل تاریخ و اروپا | 
* تابوت فرانک‌ها
* محفظه عتیقه تاج مقدس
* گنجینه هاکسن
* مردان شطرنج لیوایز
* مرد لیندو
* گنجینه میلدن‌هال
* فنجان رینگلمر
* جام طلایی سلطنتی
* سوتون هوو
* گوزن شمالی شناگر
* لوحه ویندولاندا

 |
| موزه بریتانیاچاپ و نقاشی‌ها | 
* *کرگدن دورر*
* *اپیفانیا*
* *آی مودی*
* *ایزابلا برانت*
* *روزهای دیرینه*
* *حوادث جنگ*
* *داستان فلاپسی بونیز*
* *طاق پیروزی*

 |
| سایر | 
* کتابخانه و آرشیوها
* حفاظت و تحقیقات علمی موزه بریتانیا
* مدال‌ها و سکه‌های موزه بریتانیا
* گنج و آثار باستانی قابل حمل
* *تاریخ ۱۰۰ اشیا جهان*

 |

 |
| سایر | 
* کنش موزه بریتانیا در ۱۹۰۲
* کنش موزه بریتانیا در ۱۹۶۳
* مدیران
* Films shot at the British Museum
* دوستان
* کمیسیون سلطنتی در موزه بریتانیا
* متولیان و امنا
* Secretum

 |
| 
* 
* **Commons**

 |