مقالهٔ اصلی: کنکور در ایران
کنکور در ایران قبل از انقلاب ۱۳۵۷
سردر دانشگاه تهران
**کنکور** (به فرانسوی: Concours)، که در ایران به آن آزمون سراسری هم گفته می‌شود، نام آزمونی است که برای سنجش و پذیرش به دانشگاه‌ها در برخی کشورها مانند ایران، چین و کره جنوبی برگزار می‌شود. این گونه آزمون‌ها در بیشتر کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا برگزار نمی‌شود. کنکور مهم‌ترین آزمون علمی در ایران است.

کنکور سراسری در ایران
---------------------

### برگزار کننده

در ایران، سازمان سنجش آموزش کشور که سازمانی تحت نظروزارت علوم، تحقیقات و فناوری است، متولّی اصلی برگزاری کنکور برای ورود به دانشگاه‌های دولتی است.

### زمان برگزاری

کنکور در ایران به‌طور معمول در هفته اول تیرماه برگزار می‌گردد.
امیرحسین اَمیاری کارشناس رسمی کنکور و داوطلب کارشناسی ارشد می گوید: از همان دهه ۴۰ که اوج پهلوی بود ایجاد کنکور اشتباه بزرگی بود. کارشناسان و مسئولان همان زمان باید با الگوبرداری از نظام آموزش عالی غرب یک طرح مشبه آمریکایی را برای ورود به دانشگاه ارائه می دادند. پس از انقلاب هم که این روند ده برابر بیشتر و بدتر ادامه یافت. یک دانش آموز دبیرستانی چگونه وارد هاروارد یا استنفورد یا کالج ها می شود؟! در ایران هم اگر چنین سیستم ارزشیابی ورودی ایجاد می کردند دیگر انقدر انتقاد و حواشی و جر و بحث درست نمی شد!

در سال‌های اخیر برگزاری کنکور سراسری، به خصوص کنکور تیرماه سال ۱۴۰۱، **تقلب‌های گسترده و فراگیر** صورت گرفت که واکنش‌های فراوانی به همراه داشت.

این آزمون در سال(۱۴۰۲)دو بار در سال برگزار می‌شود و بعد از آن طبق مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی به صورت دو بار در سال برگزار می‌شود. جزئیات این طرح هنوز مشخص نیست.

### تاریخچه برگزاری

اوّلین کنکور ایران در سال ۱۳۴۸ برگزار شد و ۴۷٫۷۰۳ نفر داوطلب در آن شرکت کردند. سؤالات اوّلین دورهٔ کنکور، به صورت سؤالات جواب کوتاه طرّاحی شده‌بود. نفر اول در این کنکور مهدی حضرتی بود. آخرین دوره برگزار شده، آزمون سال ۱۴۰۱، پنجاه و چهارمین آزمون کنکور ایران بود.

از سال ۱۳۷۷ به صورت یک مرحله‌ای و برای پنج گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، زبان‌های خارجی و هنر به‌طور جداگانه برگزار می‌شود.

### رقابت در کنکور

در سال‌های اخیر، توجه داوطلبان کنکور به رشتهٔ تجربی بیش از پیش شده‌است. به طوری‌که تعداد شرکت‌کنندگان داوطلبان در کنکور تجربی در سال ۱۳۹۵ به ۵۱۹٫۴۸۸ نفر رسید. این در حالی است که در همین سال تعداد شرکت‌کنندگان کنکور ریاضی فیزیک به ۱۶۲٫۸۷۹ نفر و تعداد شرکت‌کنندگان کنکور علوم انسانی به ۱۶۱٫۵۰۰ نفر و تعداد شرکت‌کنندگان کنکور هنر ۵۴٫۶۹۷ نفر و در کنکور منحصراً زبان به ۱۱۵٫۷۱۰ نفر بود.[]

طبق این آمار، تعداد شرکت‌کنندگان کنکور تجربی در سال ۹۵ بیش از ۳ برابر داوطلبان کنکور علوم ریاضی‌فیزیک و علوم انسانی می‌باشد. علّت این امر بازار کار رشته‌های تحصیلی تجربی است.

از نکات جالب کنکور، احتمال قبولی متقاضیان با توجه به تعداد داوطلبان و ظرفیت دانشگاه‌ها است که به شرح ذیل است:

تجربی ۲۴٪

ریاضی ۱۱۸٪

انسانی ۹۰٪

هنر ۴۱٪

زبان ۲۷٪[]

استاندارد سوالات کنکور
----------------------

بنا بر گفته مسولان سازمان سنجش هدف از برگزاری کنکور، جدا کردن ۱۰٪ اول داوطلبان هر گروه آزمایشی (جهت انتخاب رشته در رشته‌های پرطرفدار است) و برای همین بایستی هر سال یک یا چند درس را دشوار طرح کنند.

در سال ۱۳۹۹ شرکت کنندگان با سطح دشوار درس شیمی روبرو بودند و در کنکور سراسری سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ در درس ریاضی این دشواری بسیار پدیدار شده‌است.

### روش برگزاری کنکور برای ناتوانان

کنکور سراسری که برای معلولان برگزار می‌شود تفاوتی از نظر نوع و شمار سوالات با کنکور دانش آموزان دیگر ندارد و همان سوالات و شرایط را می‌گذرانند. اما ضوابط و مقرارت دگرگونی وجود دارد که این آزمون برای این دسته از افراد هموار شود. برای مثال زمان پاسخگویی به سؤالات با توجه به نوع ناتوانی داوطلب برای دروسی مانند ریاضیات، فیزیک و شیمی یک و نیم برابر بیشتر از دیگر داوطلبان و برای دروس دیگر یک‌سوم برابر زمان دیگر داوطلبان تعیین می‌شود.

### سوالات کنکور ناتوانان

سؤالات دروس عمومی برای نابینایان در تمامی گروه‌های آزمایشی به خط بریل تهیه می‌شود و برای کسانی که با خط بریل آشنا نیستند، منشی هم در نظر گرفته می‌شود.

در دروس فلسفه و منطق، زبان و ادبیات فارسی، روان‌شناسی، علوم اجتماعی، تاریخ و ریاضی گروه علوم انسانی و درس زبان انگلیسی تخصصی گروه زبان‌های خارجی سؤالات به صورت خط بریل تهیه می‌شود. همچنین برای داوطلبان کم بینا سؤالات به خط درشت تهیه می‌شود.

برای ناتوانان جسمی حرکتی که از ناحیه دست مشکل داشته باشند، منشی در نظر گرفته می‌شود و دیگر معلولان جسمی حرکتی دارای صندلی چرخدار نیز با همان صندلی البته در طبقات همکف حوزه امتحانی آزمون می‌دهند.

سوالات عمومی و اختصاصی در کنکور
-------------------------------

داوطلبان کنکور در ۵ گروه آزمایشی با یکدیگر رقابت می‌کنند. هر کدام از این ۵ گروه آزمایشی به تعداد مشخصی سؤال پاسخ می‌دهند. این سوالات در قالب دو دفترچه سؤال تنظیم شده و در اختیار آنها قرار می‌گیرد:

دفترچه اول که شامل سوالات دروس عمومی و مشترک بین همه رشته هاست و دفترچه سوالات اختصاصی که با توجه به دروس محتلف هر رشته، شامل دروس تخصصی هر رشته می‌باشد.

### سوالات دروس عمومی

۴ درس *زبان و ادبیات فارسی*، *فرهنگ و معارف اسلامی (دین و زندگی/اصول عقاید (مخصوص داوطلبان دیپلمه علوم و معارف اسلامی)*، *زبان خارجی* و *زبان عربی* در تمام آزمون‌ها به‌عنوان دروس عمومی مورد سؤال واقع می‌شوند. البته در منابع کنکور دروس عمومی نظام جدید آموزشی رشته انسانی تفاوت‌هایی در دو درس *زبان عربی* و *دین و زندگی* وجود دارد. همچنین طبق آخرین و جدیدترین مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، کلیه دروس عمومی از کنکور ۱۴۰۲ به بعد رسماً و عملاً حذف خواهد شد البته در امتحانات نهایی تأثیر دارند

### دروس اختصاصی

دروس اختصاصی گروه‌های آزمایشی مختلف عبارت‌اند از:

* علوم ریاضی و فنی:

ریاضیات (شامل: ریاضی ۱، حسابان ۱، حسابان ۲، هندسه (۱، ۲، ۳)، آمار و احتمال و ریاضیات گسسته، فیزیک (۱، ۲، ۳)، شیمی (۱، ۲، ۳) و دروس عمومی

* علوم تجربی:

زیست‌شناسی، زمین‌شناسی، ریاضیات عمومی، فیزیک و شیمی و دروس عمومی

* علوم انسانی:

زبان و ادبیّات فارسی (شامل کتاب‌های علوم و فنون ادبی پایه دهم، یازدهم و دوازدهم)، زبان عربی، اقتصاد، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، فلسفه و منطق، تاریخ (تاریخ اسلام ۱ و ۲ و تاریخ ۳ (ایران در دوره اسلامی) مخصوص داوطلبان دیپلمه علوم و معارف اسلامی)، جغرافیا، ریاضی و آمار

* زبانهای خارجی:

زبان خارجی تخصّصی (انگلیسی، فرانسه یا آلمانی با توجه به رشته انتخابی)

* هنر:

درک عمومی هنر، درک عمومی ریاضی-فیزیک، ترسیم فنی، خلاقیت تصویری و تجسمی، خلاقیت نمایشی، خلاقیت موسیقی، خواص مواد

در این گروه آزمایشی درس ریاضی برای بسیاری از داوطلبان دشوار است و از دروس مورد بحث است.

تعداد شرکت کنندگان
------------------

در آمار نهایی ثبت‌نام‌کنندگان داوطلبان کنکور سراسری ۹۶ مشخص شد که تعداد ۹۲۹/۷۹۱ نفر در مجموع ثبت‌نام کرده‌اند که پیشتازی داوطلبان کنکور تجربی نیز همچون سال‌های گذشته ادامه‌داشت که طبق آن ۵۸۰/۳۰۱ داوطلب در گروه آزمایشی علوم تجربی، ۱۴۸/۴۲۹ نفر در گروه آزمایشی علوم ریاضی، ۱۸۴/۱۲۲ نفر در گروه آزمایشی علوم انسانی، ۱۰/۴۸۵ نفر در گروه آزمایشی هنر و ۶/۴۵۴ داوطلب نیز در گروه آزمایشی زبان‌های خارجی ثبت‌نام کرده‌اند.[]

قبولی در دانشگاه‌های دولتی دشوار است و بسیاری از داوطلبان به علت استرس‌های مربوط به قبولی در کنکور آسیب‌های روحی و جسمی می‌بینند.

طبق گزارش رسمی سازمان سنجش در کنکور سال ۱۳۹۷، تعداد یک میلیون و ۱۱ هزار و ۳۶۰ نفر داوطلب شرکت کرده‌اند.

از سال ۱۳۹۲ سنجش و پذیرش دانشجو علاوه بر شیوهٔ فراگیر در دانشگاه پیام نور قبولی در دانشگاه در بیشتر رشته‌های تحصیلی در هر پنج گروه آزمایشی علوم تجربی، ریاضی و فیزیک، علوم انسانی، هنر و زبان خارجه از طریق قبولی به شیوهٔ سوابق تحصیلی «معدل کتبی سوم دبیرستان» در بیشتر دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه غیرانتفاعی انجام گرفت و در دانشگاه جامع علمی کاربردی به صورت کامل از طریق پذیرش با سوابق تحصیلی انجام گرفت و در سال ۱۳۹۴ بیشتر از ۲۰٪ رشته محل‌های دانشگاه‌های سراسری و بیش از ۷۰٪ دانشگاه‌های دیگر کشور منحصراً پذیرش از طریق سوابق تحصیلی صورت گرفت.

به علت استرس‌های کنکور و همچنین سوءاستفاده موسسات کشور که به مافیای کنکور مشهور است، حذف کنکور مورد بررسی است اما علتی که بسیاری از افراد را دلواپس کرده است، نبود جایگزینی مناسب برای سنجش افراد است.

بومی گزینی
----------

سیاست‌های بومی گزینی که عمدتاً با هدف:

1. کاهش مشکلات اقامتی و معیشتی دانشجویان و دانشگاه (نظیر مشکل کمبود خوابگاه، افت تحصیلی ناشی از دوری خانواده و مشکلات اقتصادی).
2. کاهش مهاجرت‌های درون کشوری اتخاذ خواهد شد.

چند نوع پذیرش برای رشته‌ها به وجود آورد، از جمله: کشوری، قطبی، استانی و… که براساس محل دریافت مدرک است.

و رشته‌ها با توجه به نوع گزینش و موقعیت فرد توزیع می‌شود.

کنکور در افغانستان
------------------

در افغانستان سالانه امتحان کنکور فقط از کسانی که از صنف (پایه) دوازدهم فارغ شده‌اند اخذ می‌شود. بنابر پذیرش اندک دانشگاه‌های دولتی میزان این امتحان دشوارترین امتحان به‌شمار می‌رود. این امتحان همه ساله از دلو آغاز و در تمام ولایات برگزار شده تا به جوزا ادامه دارد.

۱۶۰ سؤال شامل این امتحان است که ۳۶۰ نمره دارد. منبع سوالات بیشتر به کتاب‌های سه صنف آخر یعنی دهم، یازدهم و دوازدهم می‌رسد و موضوعات سؤال‌ها به دو بخش عمده سیاسی و اجتماعی تقسیم شده‌است.

کنکور دانشگاه فنی و حرفه‌ای
---------------------------

شامل کلیه رشته‌های «فنی و حرفه‌ای» و «کار و دانش» می‌شود که شامل دروس عمومی مانند ادبیات ۱و۲ , دینی و زندگی ۱و۲و۳ و دروس پایه مانند ریاضی ۱و۲ در بعضی از رشته‌ها مانند کامپیوتر (مهندسی کامپیوتر) و الکتروتکنیک (مهندسی برق) ریاضی ۳، فیزیک ۱ و دروس‌های تخصصی در هر رشته می‌شوند؛ البته در سال ۹۵ تصمیم بر آن شد که برای ورود به ۳۱ رشته فنّی و حرفه‌ای و کار و دانش نیازی به کنکور نیست.

البته هنرآموزان «کار و دانش» برای ورود به دانشگاه‌های فنّی و حرفه‌ای باید بعضی از دروس کنکوری رشته خود را خود بخوانند زیرا آن دروس به‌طور عادی در هنرستان تدریس نمی‌شوند.

### کنکور دانشگاه آزاد اسلامی

مرکز آزمون دانشگاه آزاد اسلامی نیز آزمون‌های تقریباً مشابهی را برای پذیرش دانشجو برگزار می‌کرد. دانشگاه آزاد اسلامی، آزمون گروه پزشکی را جداگانه از آزمون علوم تجربی برگزار می‌کرد. از کنکور سراسری ۱۳۹۲ این آزمون با آزمون سراسری تلفیق شده‌است و داوطلبان فقط در آزمون سراسری شرکت می‌کنند.

تأثیر معدل در کنکور
-------------------

در سال ۹۵ برای کنکور ۹۶ تأثیر معدل مثبت درنظر گرفته شد و برای سال‌های بعد باید بررسی شود. چرا که طبق قوانین، تأثیر قطعی معدل درکنکور باید در صورتی اعمال شود که امتحانات سه سال آخر دبیرستان به صورت نهایی برگزار شود.

با اعتراض به این مسئله که چرا نمرات یک سال امتحان نهایی (سال سوم) باید در کنکور تأثیر قطعی داشته باشد این موضوع بررسی شده و تأثیر معدل در کنکور ۹۶ تأثیر مثبت شد.

تأثیر معدل در کنکور سراسری سال ۹۸ بعد از کش و قوس‌های فراوان به صورت حداکثر ۳۰ درصد و برای متقاضیان نظام قدیم ۲۵ درصد تأثیر مثبت اعلام شد و عملاً تأثیری در قبولی رشته‌های پر متقاضی نخواهد داشت. در رابطه با کنکور سال ۹۸ به بعد نیز هنوز تصمیم قطعی گرفته نشده‌است.

نظرسنجی رسمی که توسط سازمان سنجش دربارهٔ میزان تأثیر سوابق تحصیلی لحاظ شده نشان می‌دهد که نزدیک به ۸۵ درصد داوطلبان خواهان تأثیر مثبت هستند.

براساس مصوبه جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۰۱ شورای سنجش و پذیرش، در آزمون سراسری سال ۱۳۹۹، میزان تأثیر سوابق تحصیلی، حداکثر ۳۰ درصد و با تأثیر مثبت اعمال می‌شود.

همچنین مطابق مصوبات بیست و چهارمین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو مورخ ۹۹/۰۷/۲۲ در کنکور سال ۱۴۰۰ نیز تأثیر معدل به صورت حداکثر ۳۰٪ و مثبت خواهد بود.1&id =۶۸۲۲

تعداد داوطلبان کنکور بین سال‌های ۹۴ تا ۹۸ به تفکیک جنسیت
--------------------------------------------------------

آمار تعداد داوطلبان کنکور ۹۸–۹۴| سال | تعداد کل شرکت کنندگان | شرکت‌کننده خانم | شرکت‌کننده آقا |
| --- | --- | --- | --- |
| ۹۴ | ۸۸۰۷۵۶ | ۵۱۸۱۵۷ | ۳۶۲۵۹۹ |
| ۹۵ | ۸۶۰۱۰۹ | ۵۰۹۰۱۹ | ۳۵۱۰۹۰ |
| ۹۶ | ۹۲۹۷۹۱ | ۵۴۸۲۲۰ | ۳۸۱۵۷۱ |
| ۹۷ | ۱۰۱۱۳۶۰ | ۵۹۹۱۲۱ | ۴۱۲۲۶۳ |
| ۹۸ | ۱۱۱۸۷۹۳ | ۶۴۸۷۵۴ | ۴۷۰۰۳۹ |

در آزمون سراسری سال ۹۴, ۸۸۰ هزار و ۷۵۶ نفر شرکت نمودند، که از این تعداد ۵۱۸ هزار و ۱۵۷ نفر زن و ۳۶۲ هزار و ۵۹۹ نفر مرد بودند یا به عبارت دیگر ۵۸٫۸۳ درصد از داوطلبان زن و ۴۱٫۱۷ درصد از داوطلبان مرد بودند. در آزمون سراسری سال ۹۵ تعداد ۸۶۰ هزار و ۱۰۹ نفر داوطلب ثبت نام کردند، که از این تعداد ۵۰۹ هزار و ۱۹ نفر زن و ۳۵۱ هزار و ۹۰ نفر مرد بودند یا به عبارت دیگر ۵۹٫۱۸ درصد از داوطلبان زن و ۴۰٫۸۲ درصد از داوطلبان مرد بودند. در آزمون سراسری ۹۶ جمعاً تعداد ۹۲۹هزار و ۷۹۱ داوطلب ثبت‌نام نمودند، که از این تعداد ۵۴۸ هزار و ۲۲۰ نفر زن و ۳۸۱ هزار و ۵۷۱ نفر داوطلبان مرد شرکت کرده بودند.

در آزمون سراسری ۹۸ تعداد داوطلبان کنکور ۹۸ یک میلیون و ۱۱۸ هزار و ۷۹۳ نفر می‌باشد.

حذف کنکور
---------

اکنون با نگریستن به افزایش گنجایش پذیرش دانشگاه‌ها در ایران، بحث‌هایی بر سر حذف کنکور در ایران وجود دارد و برخی نمایندگان مجلس خواهان حذف آن می‌باشند، ولی دیگر نمایندگان بر این باورند که هنوز زیرساخت‌های لازم برای حذف کنکور وجود ندارد و برای همین پرونده این حذف بازمانده‌است.

عبدالرسول عمادی درمورد توییت وزیر آموزش و پرورش مبنی بر «خداحافظی با کنکور» و مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو مبنی بر «ورود بدون کنکور به ۸۵ درصد ظرفیت دانشگاه‌ها» اظهار داشت: پنج سال از اجرای قانون سنجش و پذیرش دانشجو می‌گذرد و در این قانون تأکید شده بود که از سال ۹۷ باید ۸۵ درصد ظرفیت دانشگاه‌ها بدون کنکور تکمیل شود.

عبدالرسول عمادی افزود: امسال اولین سالی است که قبل از ثبت نام کنکور سراسری، ظرفیت این ۸۵ درصد رشته‌های آزاد از کنکور اطلاع‌رسانی می‌شود و بدون آن که داوطلبان نیاز به شرکت در کنکور داشته باشند مستقیم به دانشگاه‌های محل اجرای رشته‌های مورد نظر مراجعه می‌کنند و در وب سایت دانشگاه ثبت نام اولیه خود را انجام می‌دهند.

تغییر نحوه برگزاری کنکور سراسری از سال ۱۴۰۲
-------------------------------------------

براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ یکم تیر ۱۴۰۰, از سال ۱۴۰۲ در پذیرش دانشگاه‌ها سهم پیشینه تحصیلی (دبیرستان) ۴۰ درصد و سهم کنکورِ دروس تخصصی ۶۰ درصد خواهد بود. دروس تخصصی در آزمون سراسری و دروس عمومی در پیشنه تحصیلی ارزیافته می‌شوند
همچنین آزمون کنکور برای دروس تخصصی ۲ بار در سال برگزار می‌شود و همچنین نتایج آزمون‌هایی که از برای آزمودن پیشینه تحصیلی و آزمون سراسری تا ۲ سال اعتبار خواهد داشت. گفته می‌شود از سال ۱۴۰۳ آزمون سراسری آنلاین برگزار خواهد شد.این مصوبه اگر چه تحولاتی را در روند برگزاری و گزینش در ورود به دانشگاه ها ایجاد می‌کند، اما با مخالفان و منتقدان زیادی رو به رو است.

جستارهای وابسته
---------------

* اضطراب آزمون
* سازمان سنجش آموزش کشور
* کنکور در ایران

پانویس
------

1. ↑  «کنکور».
2. ↑  YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۴۰۰/۱۱/۱۱–۰۷:۰۲). «جزئیات برگزاری کنکور سراسری ۱۴۰۱». *fa*. دریافت‌شده در 2022-05-22. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
3. ↑  
www.kanoon.ir
4. ↑  
www.gozine2.ir
5. ↑  W. «تقلب گسترده در کنکور ۱۴۰۱». *Entekhab*.
6. ↑  «کنکور دو بار در سال برگزار می‌شود/تغییرات مهم کنکور سال ۱۴۰۲». *ایسنا*. ۲۰۲۱-۰۶-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۵-۲۲.
7. ↑  «خبرآنلاین - آقای کنکور از ۴۰ سال کار در سازمان سنجش می‌گوید». *وبگاه خبری خبرآنلاین*. وبگاه خبری خبرآنلاین khabaronline.ir. ۱۶ خرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۱۲.
8. ↑  «اطلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور درخصوص آزمون سراسری سال 1400». *سازمان سنجش آموزش کشور*.[*پیوند مرده*]
9. ↑  «اعتراض داوطلبان کنکور به سوالات + پاسخ سازمان سنجش». خبرگزاری پانا.
10. ↑  «صفر تا صد کنکور سراسری معلولان را اینجا بخوانید - فروشگاه رهپویان». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۱-۰۸.
11. ↑  «اعلام تسهیلات برای داوطلبان معلول کنکور».
12. ↑  
	* دفترچه‌های راهنمای آزمون ورودی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
13. ↑  «گزارشهای محرمانه از خودکشی داوطلبان کنکور به دلیل شکست در کنکور طی سالهای گذشته». *ایسنا*.
14. ↑  «تعداد داوطلبان کنکور ۹۷ از مرز یک میلیون نفر گذشت». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۸-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۲.
15. ↑  «اعلام نحوه بومی پذیری در کنکور 93». *مشرق نیوز*. ۲۰۱۴-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.
16. ↑  «نسخه آرشیو شده». *www.iribnews.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.
17. ↑  «حذف کنکور از ۸۵ درصد رشته‌های دانشگاهی، راه حل عبور از کنکور نیست». *ایسنا*. ۲۰۱۹-۰۲-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.
18. ↑  «جزئیات طرح حذف کنکور و چگونگی ورود به دانشگاه». *همشهری آنلاین*. ۲۰۱۹-۰۱-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.

پیوند به بیرون
--------------

* وب گاه سازمان سنجش ایران، متولی اصلی برگزاری آزمون سراسری