**دیوید آلن مَمِت** (به انگلیسی: David Alan Mamet) (متولد ۳۰ نوامبر ۱۹۴۷) نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان آمریکایی است. ممت به معبد خدایان نمایش‌نامه‌نویس این قرن تعلق دارد؛ هیچ نمایشنامه‌نویس آمریکایی دیگری، جز «تنسی ویلیامز»، با این وسعت به جلو نرفته‌است. او تجربه شخصی خودش را پیرامون روابط معلول خانوادگی و جهان جنایت زیرزمینی آمریکایی می‌نویسد تا بتواند درام‌های بسیاری خلق کند. دیوید ممت ۲۲ نمایشنامه، شش مجموعه مقاله، دو رمان و ۱۴ فیلمنامه، که پنج فیلمنامه را خودش کارگردانی کرده بود- نگاشته‌است.

جان لار او را مردی کوچک ولی با ساختاری مقتدر یافته‌است، که جدیتی را به شکل ثابت و مشخص تحمیل می‌کند، تا جایی که «اد کورن» به او نشان «ممت مستحکم» را می‌دهد.

زندگی‌نامه
----------

دیوید ممت متولد ۳۰ نوامبر ۱۹۴۷ است و در محله یهودی‌های جنوب شیکاگو، چند بلوک آن‌طرف‌تر از دریاچه می‌شیگان، بزرگ شده‌است. فرزند «لئونور (لی)» و موریس «برنی» ممت، دو روشنفکر، از نسل‌اول‌های مترقی و متحرک آمریکایی، که خانواده آنها یهودی‌های اشکنازی از روسیه و لهستان بودند که در سال ۱۹۲۰ به شیکاگو مهاجرت کرده بودند. پدرش، وکیل کارگردان و مادرش، معلم مدرسه بود. در ۱۹۵۸، پدر و مادر ممت از هم جدا شدند و پس از آن وی و خواهرش «لین» با مادرشان و ناپدری شان زندگی کردند. دیوید تا زمان طلاق پدر و مادرش در مدارس دولتی جنوب تحصیل کرد. خیلی زود دیوید به شیکاگو به نزد پدرش رفت. او در «دبیرستان فرانسیس دبلیو پارکر» شیکاگو تعلیم یافت و در دانشگاه گودارد واقع در ورمانت به تحصیلش ادامه داد و در سال ۱۹۶۹ از آنجا فارغ‌التحصیل شد؛ او سال اول را حذف کرد تا بتواند در کلاس‌های بازیگری «سنفورد مایسنر»، در نیویورک شرکت کند. در ۱۹۷۱، ممت شروع به تدریس بازیگری در «دانشگاه گدار» کرد. یکی از صمیمی‌ترین دوستانش، «ویلیام. اچ. میسی» یکی از شاگردانش بود. در ۱۹۷۲ ممت شرکت «سنت نیکولاس» را با «میسی» راه‌اندازی کرد و یک سال بعد شرکت را به شهر شیکاگو منتقل کرد. اولین شاهکارش را با عنوان، «بوفالوی آمریکایی» را در سال ۱۹۷۷ تهیه کرد. استفاده مینیمال ممت از زبان، کلید اصلی نمایشنامه‌هایش است؛ او از عبارت‌بندی موجز، انقطاع‌ها، مکث‌ها، توقف‌های میان‌جمله‌ای و شتاب ناگهانی در بیرون‌ریزی خصوصیات شخصیت، در متونش استفاده می‌کند. با اینکه ممت همیشه در دید هنری‌اش نگاهی فراگیر و گسترده داشته‌است، اما بعضی وقت‌ها او خود را در قالب یک انسان محافظه‌کار و ترسوی کنترل‌کننده نیز نشان می‌دهد. در سال ۱۹۷۶، ممت به نیویورک نقل مکان نمود. اولین فیلمی که ممت نویسندگی‌اش را کرد «مرد پستچی همیشه دوبار زنگ می‌زند» ساخت سال (۱۹۸۱) بود. ممت در سال ۱۹۹۰ با هنرپیشهٔ زنی به نام لیندسی کرویس ازدواج کرد و تا سال ۱۹۹۷ با یکدیگر زندگی کردند و دارای دو فرزند به نام‌های ویلا و زوسیا هستند؛ که این دوره بخشی از آریستوکراسی تئاتری نیویورک بود. او نمایشنامه‌نویسی‌اش را با نوشتن فیلمنامه‌ادامه داد. تمامی فیلمنامه‌های مامیت و بیشتر نمایشنامه‌های اصلی‌اش دربارهٔ خیانت و فاش کردن اسرار است؛ بسیاری از آنها حول موضوعی علیه هنرمندان می‌چرخند. سه مورد از فیلم‌های او «لبه»، «سگ را بجنبان» و «زندانی اسپانیایی» که همچنین خودش نیز کارگردانی کرده‌است نشان از همین دارند. ممت با همسر دومش «ربکا پیدئون» که به نظر او را آرام کرد، به همراه فرزندانش مدت‌ها در ورمانت زندگی می‌کرده‌اند. ممت از سال ۱۹۹۱ تاکنون در نیوانگلند زندگی می‌کند.

جوایز
-----

مامیت موفق به دریافت جایزه پولیتزر برای نویسندگی نمایشنامهٔ گلن‌گری گلن راس (۱۹۸۲) (به انگلیسی: Glengarry Glen Ross) و فیلمنامهٔ فیلم سرعت شخم‌زدن (۱۹۸۸) (به انگلیسی: Speed-the-Plow) شده‌است.

آثار
----

### نمایشنامه‌ها

برخی از آنها به فارسی ترجمه شده‌است

* «زندگی در تئاتر»
* «انحراف جنسی در شیکاگو»
* «سریع شخم بزن»
* «گلن‌گری گلن راس» (برنده جایزه پولیتزر)
* «نوشته رمزی»
* «بوفالوی آمریکایی»
* «*اولئانا*»
* «جولی»
* «گاه دلتنگی»

### فیلم‌نامه‌ها

* «لمس‌ناپذیر»
* «هیئت منصفه»
* «پستچی همیشه دوبار زنگ می‌زند»

### سایر آثار

او نویسندهٔ چندین کتاب از جمله *در کارگردانی فیلم* (۱۹۹۲) و *سه کاربرد چاقو* (۱۹۹۶) است. همچنین وی نویسنده فیلم سینمایی لبه محصول سال ۱۹۹۷ به کارگردانی لی تاماهوری می‌باشد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «*David Mamet*». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ فوریهٔ ۲۰۱۱ میلادی.
* «دیوید مامیت مستحکم». روزنامه شرق. ۱ مرداد ۱۳۹۱.
* «David Mamet Biography (1947-)».

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* شیلی
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* یونان
* کره
* کرواسی
* هلند
* لهستان
* سوئد

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه انجمن منتقدان فیلم لندن برای فیلم‌نامه‌نویس سال |
| --- |
| 
* استیو تسیچ (۱۹۸۰)
* کالین ولند (۱۹۸۱)
* کوستا گاوراس و دانلد ئی. استیوارت (۱۹۸۲)
* روث پراور جابوالا (۱۹۸۳)
* فیلیپ کافمن (۱۹۸۴)
* الن بنت (۱۹۸۵)
* وودی آلن (۱۹۸۶)
* الن بنت (۱۹۸۷)
* دیوید ممت (۱۹۸۸)
* کریستوفر همپتون (۱۹۸۹)
* وودی آلن (۱۹۹۰)
* دیوید ممت (۱۹۹۱)
* Michael Tolkin (۱۹۹۲)
* هارولد ریمیس و Danny Rubin (۱۹۹۳)
* کوئنتین تارانتینو (۱۹۹۴)
* پل آتاناسیو (۱۹۹۵)
* برادران کوئن (۱۹۹۶)
* کرتیس هنسن و برایان هالگلند (۱۹۹۷)
* اندرو نیکول (۱۹۹۸)
* آلن بال (۱۹۹۹)
* چارلی کافمن (۲۰۰۰)
* برادران کوئن (۲۰۰۱)
* Andrew Bovell (۲۰۰۲)
* John Collee و پیتر ویر (۲۰۰۳)
* چارلی کافمن (۲۰۰۴)
* پل هگیس و رابرت مورسکو (۲۰۰۵)
* پیتر مورگان (۲۰۰۶)
* فلوریان هنکل فون دونرسمارک (۲۰۰۷)
* سایمن بوفوی (۲۰۰۸)
* جسی آرمسترانگ, Simon Blackwell, آرماندو یانوچی, و Tony Roche (۲۰۰۹)
* آرون سورکین (۲۰۱۰)
* اصغر فرهادی (۲۰۱۱)
* میشائل هانکه (۲۰۱۲)
* برادران کوئن (۲۰۱۳)
* وس اندرسن (۲۰۱۴)
* توماس مک‌کارتی (هنرپیشه) و جاش سینگر (۲۰۱۵)
* کنت لونرگان (۲۰۱۶)
* مارتین مک‌دونا (۲۰۱۷)
* Deborah Davis و Tony McNamara (2018)
* نوآ بامباک (۲۰۱۹)
* کلویی ژائو (۲۰۲۰)
* ریوسوکی هاماگوچی و Takamasa Oe (2021)

 |

| * ن
* ب
* و
جایزه پولیتزر برای نمایش‌نامه (۱۹۷۶–۲۰۰۰) |
| --- |
| 
* مایکل بنت، Nicholas Dante, جیمز کرکوود جونیور، ماروین هملیش و Edward Kleban (۱۹۷۶)
* مایکل کریستوفر (۱۹۷۷)
* Donald L. Coburn (۱۹۷۸)
* سام شپارد (۱۹۷۹)
* لنفورد ویسلون (۱۹۸۰)
* بث هنلی (۱۹۸۱)
* Charles Fuller (۱۹۸۲)
* Marsha Norman (۱۹۸۳)
* دیوید مامیت (۱۹۸۴)
* James Lapine و استیون سوندهایم (۱۹۸۵)
* آگوست ویلسون (۱۹۸۷)
* آلفرد یوری (۱۹۸۸)
* وندی واسرستاین (۱۹۸۹)
* آگوست ویلسون (۱۹۹۰)
* نیل سایمون (۱۹۹۱)
* Robert Schenkkan (۱۹۹۲)
* تونی کوشنر (۱۹۹۳)
* ادوارد آلبی (۱۹۹۴)
* هورتون فوت (۱۹۹۵)
* جاناتان لارسون (۱۹۹۶)
* پائولا ووگل (۱۹۹۸)
* Margaret Edson (۱۹۹۹)
* دانالد مارگولیس (۲۰۰۰)

 |
| 
* فهرست کامل
* (۱۹۱۸–۱۹۲۵)
* (۱۹۵۰–۱۹۲۶)
* (۱۹۵۱–۱۹۷۵)
* (۱۹۷۶–۲۰۰۰)
* (۲۰۰۱–۲۰۲۵)

 |