**مجموعه بناهای تاریخی خاجوراهو**، یک میراث جهانی یونسکو است که شامل مجموعه ای از معابد هندو و معابد جین در منطقه چاتارپور، مادیا پرادش در هند و در حدود 175 کیلومتری (109 مایل) در جنوب شرقی ژانسی است. این معابد به دلیل نمادگرایی معماری به سبک نگارا و مجسمه‌های وابسته به عشق شهوانی مشهور هستند.

بیشتر معابد خاجوراهو بین سالهای ۹۵۰ میلادی و ۱۰۵۰ میلادی توسط سلسله چاندلا ساخته شده‌اند. سوابق تاریخی حاکی از آن است که مکان معبد خواجواهاهو تا قرن دوازدهم دارای ۸۵ معبد بود که در مساحت ۲۰ کیلومتر مربعی پراکنده بودند. از این تعداد، تنها ۲۵ معبد باقی مانده‌اند که در شش کیلومتر مربع پراکنده شده‌اند.

مجموعه معابد خاجوراهو در کنار هم ساخته شده بودند، اما به دو دین، هندوئیسم و جینیسم اختصاص داده شده بودند، و این نشان از یک سنت پذیرش و احترام به دیدگاه‌های متنوع مذهبی در بین هندوها و جین‌ها در منطقه دارد.

محل
---

بناهای تاریخی خاجووراهو در ایالت هند مادیا پرادش، در منطقه چاتارپور و در حدود ۶۲۰ کیلومتری (۳۸۵ مایل) در جنوب شرقی دهلی نو واقع شده‌است. معابد در نزدیکی شهر کوچکی که به نام خاجووراهو نیز مشهور است واقع شده‌است. این مجموعه توسط سرویس راه‌آهن هند پیوند خورده‌است، و ایستگاه راه‌آهن تقریباً شش کیلومتر از ورودی بناهای تاریخی واقع شده‌است. همچنیت این بناها در فاصله ده کیلومتری بزرگراه ملی ۷۵ شرقی و غربی است.

تاریخ
-----

مجموعه بناهای تاریخی خاجوراهو در زمان حکومت سلسله چاندلا ساخته شده‌است. فعالیت ساختمان تقریباً بلافاصله پس از ظهور قدرت آنها آغاز شد، در سرتاسر پادشاهی آنها بعداً به عنوان بوندلخند شناخته شد. بیشتر معابد در زمان سلطنت پادشاهان هندو Yashovarman و Dhanga ساخته شده‌اند. میراث یاوشوارمان به بهترین وجه توسط معبد لاکشمانا به نمایش گذاشته شده‌است. معبد ویشواناتا به بهترین وجه شاهنشاهی پادشاه داانگا را برجسته می‌کند.

معابد خاجوراهو در حدود ۳۵ مایل از شهر قرون وسطایی ماهوبا، پایتخت سلسله چاندلا، در منطقه کالینجار ساخته شده‌است. در ادبیات کهن و قرون وسطایی، از پادشاهی آنها به جیجوتی، ججاحوتی، چی-چی و جیجاکابوتی گفته شده‌است.

از خاجواهو توسط ابوریحان بیرونی، مورخ پارسی که محمود غزنوی را در یورش او به کلینجار در ۱۰۲۲ ق، همراهی کرد، یاد شده‌است. او از خاجواهاهو به عنوان پایتخت جاجووتی یاد می‌کند. این حمله ناموفق بود و به صلحنامه منتهی شد.

ویژگی‌ها
--------

بخش‌ها و جهت‌گیری معابد خاجوراهو.
از میان معابد بازمانده، شش مورد به شیوا، هشت نفر به ویشنو و وابستگی‌های وی، یکی به گانشا، دیگری به خدای خورشید، سه تا به جین تریتانکارس اختصاص یافته‌است. برای برخی از ویرانه‌ها، شواهد کافی برای اختصاص معبد به خدایان خاص با اطمینان وجود ندارد. یک بررسی کلی از مجموعه نشان می‌دهد که اصل طراحی ماندالایی نمادین هندو از مربع و محافل در هر نقشه و طراحی معبد موجود است. علاوه بر این، قلمرو در سه مثلث گذاشته شده‌است که برای شکل‌گیری یک پنج ضلع همگرا می‌شوند. محققان گمانه‌زنی می‌کنند که این نشان دهنده سمبلیسم هندو برای سه قلمرو یا تریلوکیناتا، و پنج ماده کیهانی یا panchbhuteshvara است. سایت معبد شیوا، کسی که زندگی را از بین می‌برد و بازیافت می‌کند، برجسته می‌شود و بدین ترتیب کنترل رقص کیهانی زمان، تکامل و انحلال را کنترل می‌کند.

از بین همه معابد، معبد ماتانژشوار یک مکان عبادت فعال است. این یکی دیگر از معابد شبکه مربع است که دارای یک لنگام بزرگ ۲٫۵ متر (۸٫۲ فوت) و ۱٫۱ متر قطر ۱٫۱ متر (۳٫۶ فوت) است که روی یک سکوی به قطر ۷٫۶ متر (۲۵ فوت) قرار گرفته‌است. پر بازدیدترین معبد، کندریه مهادف، مساحتی در حدود ۶٫۵۰۰ فوت مربع و یک شیخارا (اسپایر) دارد که از ۱۱۶ پا بالا می‌رود.

گردشگری و رویدادهای فرهنگی
--------------------------

جشنواره رقص خاجواهاهو همه ساله در ماه فوریه برگزار می‌شود. این برنامه شامل رقص‌های کلاسیک مختلف هند است که در برابر پس زمینه‌های معابد Chitragupta یا Vishwanath قرار دارد.

**معبد دولادئو** یک معبد هندو در خاجوراهو، مادیا پرادش هند است. این معبد به شکل لینگام به خدای شیوا تقدیم شده‌است «دولادئو» به معنای «داماد مقدس» است. این معبد به «ریاضی کونوار» نیز معروف است. معبد رو به شرق است و تاریخ آن به ۱۰۰۰–۱۱۵۰ بعد از میلاد می‌رسد. این آخرین معابد ساخته شده در دوره چاندلا است. مجسمه‌های حک شده در معبد بر خلاف سایر معابد دارای ویژگی‌های بیانی نرمی هستند. دیوارها دارای نمایشی از رقصندگان آسمانی در حالات وابسته به عشق شهوانی و سایر چهره‌ها هستند. به عنوان بخشی از مجموعه آثار تاریخی خاجوراهو این معبد در سال ۱۹۸۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

لیست معابد
----------

| عدد | نام معبد | دین | خدای مربوط | سال تکمیل | عکس |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | Chausath Yogini | Hinduism | Devi, 64 Yoginis | ۸۸۵ |  |
| ۲ | Lalgun Mahadev | Hinduism | Shiva | ۹۰۰ |  |
| ۳ | Brahma Temple | Hinduism | Vishnu | ۹۲۵ |  |
| ۴ | Lakshmana | Hinduism | Vaikuntha Vishnu | ۹۳۹ |  |
| ۵ | Varaha | Hinduism | Vishnu | ۹۵۰ |  |
| ۶ | Parshvanatha | Jainism | Parshvanatha | ۹۵۴ |  |
| ۷ | Ghantai | Jainism | Adinatha | ۹۶۰ |  |
| ۸ | Mahishasuramardini | Hinduism | Mahishasuramardini | ۹۹۵ |  |
| ۹ | Vishvanatha | Hinduism | Shiva | ۹۹۹ |  |
| ۱۰ | Matangeshwar | Hinduism | Shiva | ۱۰۰۰ |  |
| ۱۱ | Vishnu-Garuda | Hinduism | Vishnu | ۱۰۰۰ |  |
| ۱۲ | Beejamandal Temple ruins | Hinduism | Shiva | ۱۰۰۰ |  |
| ۱۳ | Ganesha | Hinduism | Shiva | ۱۰۰۰ |  |
| ۱۴ | Devi Jagadambi | Hinduism | Devi, Parvati | ۱۰۲۳ |  |
| ۱۵ | Chitragupta | Hinduism | Sun, Chitragupta | ۱۰۲۳ |  |
| ۱۶ | Adinath Temple | Jainism | Adinatha | ۱۰۲۷ |  |
| ۱۷ | Shantinatha temple | Jainism | Shantinatha | ۱۰۲۷ |  |
| ۱۸ | Kandariya Mahadeva (the largest temple) | Hinduism | Shiva | ۱۰۲۹ |  |
| ۱۹ | Vamana | Hinduism | Vamana | ۱۰۶۲ |  |
| ۲۰ | Javeri | Hinduism | Vishnu | ۱۰۹۰ |  |
| ۲۱ | Chaturbhuja | Hinduism | Vishnu | ۱۱۱۰ |  |
| ۲۲ | Duladeo (Duladeva) | Hinduism | Shiva | ۱۱۲۵ |  |

پانویس
------

| * ن
* ب
* و
میراث جهانی یونسکو در هند |
| --- |
| شمال  | 
* قلعه آگره
* آثار معماری لو کوربوزیه
* فاتح پور سیکری
* پارک ملی بزرگ هیمالیا
* آرامگاه همایون
* پارک ملی کلادو
* مجموعه آثار تاریخی خاجوراهو
* راه‌آهن کالکا شیملا
* Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks
* Qutub Minar and its Monuments
* لال قلعه (دهلی)
* تاج محل

 | هند |
| شرق  | 
* راه‌آهن هیمالیایی دارجیلینگ
* پارک ملی کازیرانگا
* پرستشگاه ماهابودی
* نالاندا
* پارک ملی مناس
* پرستشگاه خورشید کونارک
* پارک ملی سانداربنس
* پارک ملی خانگچندزونگا

 |
| جنوب  | 
* معابد بزرگ لیوینگ چولا
* هامپی
* مجموعه تاریخی ماهابالی پورام
* پاتاداکال
* راه‌آهن کوهستانی نیلگیری
* گهات غربی

 |
| غرب  | 
* شهر تاریخی احمدآباد
* غارهای آجانتا
* پناهگاه‌های صخره‌ای بهیمبتکا
* پارک باستان‌شناسی چامپانر-پاواگاه
* پایانه چاتراپاتی شیواجی
* Churches and convents of Goa
* غارهای الفنتا
* غارهای الورا
* تپه‌های راجستان
* جایپور
* جانتر مانتر
* رانی‌کی‌واو
* سانچی
* گهات غربی
* آثار ویکتوریایی و آرت دکو بمبئی

 |



1. ↑  "World Heritage Day: Five must-visit sites in India". 18 April 2015. Archived from the original on 14 August 2015. Retrieved 2 December 2019.
2. 1 2  Khajuraho Group of Monuments UNESCO World Heritage Site
3. ↑  Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, شابک ‎۹۷۸−۱۴۰۵۳۲۹۰۴۰, pp 352-353
4. ↑  Gopal, Madan (1990). K.S. Gautam (ed.). *India through the ages*. Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India. p. 179.
5. ↑  "Khajuraho Group of Monuments".
6. ↑  James Fergusson, Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London
7. ↑  "Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)". Census Commission of India. Archived from the original on 2004-06-16. Retrieved 2008-11-01.