**محمدباقر حائری مازندرانی** (زادهٔ ۱۲۶۳ خورشیدی در رستمکلا – درگذشتهٔ ۱۳۴۷ در تهران) معروف به **آیت‌الله‌زادهٔ مازندرانی** حقوقدان برجسته و استاد دانشگاه تهران بود.

تولد و خانواده
--------------

محمدباقر حائری مازندرانی پسر شیخ محمدحسین حائری مازندرانی و نوهٔ زین العابدین حائری مازندرانی بود.

تحصیلات
-------

تحصیلات خود را نزد شیخ صالح مازندرانی آغاز کرد و چون شیخ صالح عزم کربلا کرد، به دنبال او با پای پیاده به کربلا رفت. در آنجا علاوه بر شیخ صالح، از محضر آخوند خراسانی نیز بهره‌مند شد و پس از بیست سال تحصیل مستمر به درجهٔ اجتهاد رسید.

فعالیتهای اداری و علمی
----------------------

پس از بازگشت به ایران به عنوان قاضی مشغول به کار شد، پس از چندی به تدریس حقوق و فقه اسلامی در دانشکدهٔ حقوق تهران دعوت شد و همزمان رسالهٔ دکتری خود را به عنوان «ازدواج و طلاق در حقوق اسلام و حقوق تطبیقی سایر ادیان» تألیف کرد. پس از مدتی به عضویت دیوان عالی تمیز (دیوان عالی کشور) گماشته شد و سپس به ریاست هیئت نظارت بر شورای ثبت اسناد و املاک رسید.

وجههٔ برجستهٔ آیت‌الله‌زادهٔ مازندرانی، فعالیت‌های دانشگاهی و تألیفات او بود. او سال‌ها از استادان دانشکدهٔ معقول و منقول (الهیات) بود. کلاس‌های او در این دانشکده مملو از علاقه‌مندان و شاگردان بود و بارها از دانشگاه الازهر از او دربارهٔ مسائل فقهی نظرخواهی شد.

خویشاوندان سرشناس
-----------------

ابن‌الشیخ، عموی آیت‌الله‌زاده حقوقدانی برجسته و مدتی رئیس دیوان عالی تمیز بود و آیت‌الله‌زاده دختر او خدیجه حائری را به همسری گرفت و صاحب چندین فرزند شد (و بعد از مدتی پسر ابن‌الشیخ، عبدالامیر رشیدی حائری نیز با خواهر آیت‌الله‌زاده ازدواج کرد). پروفسور دانا حائری که استاد دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه شیراز بود و طوسی حائری «همسر دوم احمد شاملو»که مترجم برجستهٔ زبان فرانسوی و اولین زنی بود که در «رادیوی ملی ایران» گوینده شد، از فرزندان آیت‌الله‌زادهٔ مازندرانی بودند.

پانویس
------

1. 1 2  «پرتال حقوقی مجد». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۰۲.

| * ن
* ب
* و
شجره‌نامه خاندان حائری مازندرانی |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | زین‌العابدینحائری مازندرانی |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | عبدالله حائری(رحمت‌علیشاه) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | شیخ علیشیخ‌العراقین |  |  |  | ابن‌الشیخ |  |  |  |  |  |  |  | شیخ محمدحسینحائری مازندارنی |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| هادی حائری |  | بانوایران حائری |  | فاطمه حائری |  | مرضیه حائری |  | رقیه حائری |  | زکیه حائری |  | زین‌العابدین رهنما |  | رضا تجدد |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | عبدالامیر حائری |  |  |  |  |  | خدیجه حائری |  | محمدباقر حائری |  | آغا بی‌بی |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | مرتضی کیوان |  | پوری سلطانی |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | فریده رهنما |  | آذر رهنما |  | فریدون رهنما |  | مجید رهنما |  | حمید رهنما |  | احترام برومند |  | داوود رشیدی |  | مهری رشیدی |  | مجید حائری |  | توسی حائری |  | احمد شاملو |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | علی رهنما |  | فرهاد رشیدی |  | لیلی رشیدی |  |  |  |  |  | هایده حائری |  | علی‌اکبر صارمی |  |  |  |  |
|  |

 |