نمونه‌هایی از عقاب‌های هرالدیک سده ۱۳ تا ۱۶، از *اطلس هرالدیشر* هوگو جرارد استرول
**عقاب** در نشان‌شناسی به عنوان بار، به عنوان پشتیبان و به عنوان تاج استفاده می‌شود. عقاب‌های هرالدیک را می‌توان در طول تاریخ جهان مانند شاهنشاهی هخامنشی یا جمهوری اندونزی کنونی یافت. نمادگرایی اروپایی پس از کلاسیک عقاب هرالدیک از یک سو با امپراتوری روم (به ویژه در مورد عقاب دو سر) و از سوی دیگر با سنت یوحنای انجیلی مرتبط است.

تاریخچه
-------

عقاب طلایی اغلب بر روی پرچم شاهنشاهی هخامنشی ایران استفاده می‌شد. عقاب (یا پرنده سلطنتی مربوط به *آن ورقنا*) نماد *خوارنا* (شکوه خدادادی) بود و خاندان هخامنشی با عقاب مرتبط بودند (طبق افسانه‌ها، هخامنش توسط عقاب بزرگ شد). فرمانروایان محلی پارس در دوران سلوکی و اشکانی (سده سوم تا دوم پیش از میلاد) گاهی از عقاب به عنوان پایانه پرچم خود استفاده می‌کردند. اشکانیان و ارمنیان نیز از پرچم‌های عقاب استفاده می‌کردند.

### نشان‌شناسی اروپایی

 چهپلاک عاج کارولینگی با عقاب سنت جان با هاله، موزه ویکتوریا و آلبرت.
 عقاب هرالدیک اولیه در مهر وین (۱۲۳۹)
*یا دو گلوله مسلح سمور عقاب* برای هومبرگ (زرهخانه زوریخ، ح. ۱۳۴۰). در این زمان، عقاب سیاه روی طلا هنوز می‌توانست برای خانواده‌ای از اشراف پایین‌تر بدون ارتباط با عقاب امپراتوری استفاده شود. 
 نشان سلطنتی فردریک چهارم آلمان (۱۴۴۶)
 پرچم امپراتوری چارلز پنجم (جاکوب کالنبرگ ۱۵۴۵)
در اروپا، نمادنگاری عقاب هرالدیک، مانند سایر جانوران هرالدیک، از سنت سده‌های میانی آغازین به ارث رسیده است. این نماد بر نمادی دوگانه استوار است: از یک طرف به عنوان نمادی از امپراتوری روم دیده می‌شد (عقاب روم به عنوان نشان استاندارد لژیون‌های رومی در زمان کنسول گایوس ماریوس در ۱۰۲ پیش از میلاد معرفی شده بود). از سوی دیگر، عقاب در شمایل نگاری اوایل سده‌های میانی نشان‌دهنده سنت جان انجیلی بود که در نهایت بر اساس سنت چهار موجود زنده در حزقیال بود.

با این حال، در هرالدری اولیه یا پروتو-هرالدری سده دوازدهم، عقاب به عنوان یک بار هرالدیک لزوماً با نمادهای امپراتوری یا کتاب مقدس مرتبط نبود. خانواده انگلیسی-نورمن L'Aigle، که قلعه Pevensey و Borough of Pevensey را در اختیار داشتند، از عقاب به عنوان نمادی در نمونه‌ای از اسلحه استفاده کردند. اولین استفاده شناخته شده از عقاب به عنوان بار هرالدیک در مهر بزرگ لئوپولد چهارم اتریش، مورخ ۱۱۳۶ یافت شده است آدالبرت اول، دوک تک از عقاب در مهر خود در ح. ۱۱۹۰ سال پیش از میلاد استفاده کرد.

در اواخر دوره سده‌های میانی، در هرالدری آلمانی، عقاب به نمادی از امپراتوری مقدس روم تبدیل شد، و بنابراین خارج از نشان‌های برگرفته از عقاب امپراتوری، نسبتاً نادر شد. عقاب امپراتوری *Reichsadler* نامیده می‌شد و هست. نخستین شواهد استفاده از عقاب امپراتوری دو سر به میانه‌های سده سیزدهم برمی‌گردد (وقایع‌نامه بزرگ، ح. ۱۲۵۰؛ *سگر رول*، ح. ۱۲۸۰). پادشاهان آلمانی در سده چهاردهم به استفاده از عقاب تک سر ادامه دادند. در ایتالیا، جناح گیبلین (جناح وفادار به امپراتور در درگیری طولانی بین امپراتورها و پاپ‌ها) شروع به نمایش *یا سمور عقابی* در بالای نشان‌های خود کرد، که به عنوان *capo dell'impero* یا «رئیس سلطنت امپراتوری» شناخته می‌شود. به‌طور مشابه، شهرهای آلمان شروع به گنجاندن عقاب امپراتوری در مهرها و نشان‌های خود کردند تا به معنای بی واسطه بودن امپراتوری باشد. از این گونه استفاده، استفاده از عقاب هرالدیک در پایان دوره سده‌های میانی به شدت با امپراتوری روم مقدس پیوند خورد که به ندرت از عقاب به عنوان یک بار هرالدیک مستقل استفاده می‌شد. نمونه‌هایی از استفاده مداوم از عقاب در نشان‌ها بر اساس سنت‌های سده سیزدهم شامل نشان‌های لهستانی، موراویا و سیلزی است.

قدیمی‌ترین و رایج‌ترین شیوه به تصویر کشیدن عقاب در هرالدری، چیزی است که به تقلید مستقیم از شمایل‌نگاری رومی به *نمایش* (*éployée*) معروف است. بدن عقاب با تقارن جانبی به تصویر کشیده شده است، اما سر آن رو به سمت دکستر است. در blasonهای اواخر سده‌های میانی، اصطلاح "عقاب" (*عقاب* فرانسوی میانه) بدون مشخصات به "عقاب نمایش‌داده‌شده" اشاره دارد. در اصطلاحات اولیه انگلیسی مدرن، استفاده از "eagle displayed" رایج شد. همچنین مخصوص هرالدری انگلیسی، تمایز بین "عقاب نمایش‌داده‌شده با بال‌هایش برافراشته" و "عقاب نمایش‌داده‌شده با بال‌های معکوس" است. این به دلیل یک قرارداد منطقه‌ای انگلیسی است که نوک بال‌ها را به سمت بالا نشان می‌دهد، در حالی که در هرالدیک قاره‌ای، نوک بال‌ها به سمت پایین ("معکوس") به تصویر کشیده می‌شود. بعدها، هرالدری انگلیسی تا حدی کنوانسیون قاره‌ای را پذیرفت، و به وضعیتی منجر شد که مشخص نبود آیا این دو شکل باید معادل در نظر گرفته شوند یا خیر. در هرالدیک آلمانی، هیچ نگرش دیگری به جز "عقاب نمایش‌داده‌شده با بال‌های معکوس" رایج نشد، به طوری که blason ساده "عقاب" (*آدلر*) همچنان به این پیکربندی اشاره دارد.

تکامل تدریجی تصویر استاندارد عقاب هرالدیک در طول سده‌های ۱۲ تا ۱۶ وجود دارد. در سده ۱۲ تا ۱۳ سر بلند می‌شود و منقار بسته می‌شود. لبه جلویی بال‌ها (در هرالدری آلمانی به نام *Sachsen* یا *Saxen* که نمایانگر استخوان‌های اصلی بال، استخوان بازو و استخوان اولنا پرنده است) در انتها به شکل مارپیچی پیچیده شده است و رگه‌ها عمودی نشان داده شده‌اند. دم به صورت تعدادی پر سفت نشان داده می‌شود. در اواخر سده چهاردهم، سر صاف می‌شود و منقار باز می‌شود و زبان نمایان می‌شود. چرخش لبه جلویی بال‌ها از بین می‌رود. اکنون پنجه‌ها نسبت به بدن یک زاویه حاد تشکیل می‌دهند و گهگاه یک «شلنگ» دریافت می‌کنند که قسمت بالایی ساق پا را می‌پوشاند. پرهای دم اکنون در خطوط منحنی گسترده شده‌اند. در سده پانزدهم، لبه جلویی بال‌ها به شکل نیم دایره‌ای در می‌آیند و رمیج‌ها دیگر عمودی نیستند، بلکه به بیرون تابش می‌کنند. پاها زوایای قائمه تشکیل می‌دهند. در سده شانزدهم، در نهایت، تصویر عقاب بسیار زیاد و وحشی‌تر می‌شود، به طوری که این حیوان «آن را تا حد امکان زینتی و آراسته» به تصویر می‌کشد. فاکس دیویس (۱۹۰۹) یک تصویر شماتیک از این تکامل را به شرح زیر ارائه می‌دهد:

* سده سیزدهم: لبه‌های بال‌های پیچ‌دار، پرهای مستقیم دم، پاهای عمودیسده سیزدهم: لبه‌های بال‌های پیچ‌دار، پرهای مستقیم دم، پاهای عمودی
* سده پانزدهم: لبه‌های بال رو به بالا (ریمژهای تابشی)، پرهای دم پرآذین‌تر، پاها در زاویه قائمسده پانزدهم: لبه‌های بال رو به بالا (ریمژهای تابشی)، پرهای دم پرآذین‌تر، پاها در زاویه قائم
* سده پانزدهم: لبه‌های بال رو به بالا (ریمژهای تابشی)، پرهای دم پرآذین‌تر، پاها در زاویه قائمسده پانزدهم: لبه‌های بال رو به بالا (ریمژهای تابشی)، پرهای دم پرآذین‌تر، پاها در زاویه قائم
* نمونه سده سیزدهم (هنری یکم، دوک مدلینگ ۱۲۰۳)نمونه سده سیزدهم (هنری یکم، دوک مدلینگ ۱۲۰۳)
* نمونه سده چهاردهم (کارل چهارم ۱۳۴۹)نمونه سده چهاردهم (کارل چهارم ۱۳۴۹)
* نمونه سده ۱۵نمونه سده ۱۵

جستارهای وابسته
---------------

* عقاب دو سر
* عقاب سه سر
* گارودا (نماد فرهنگی و ملی)
* شیر (نشان‌شناسی)

منابع
-----

1. ↑  Alireza Shapur Shahbazi (December 15, 1994), "DERAFŠ", *Encyclopaedia Iranica*, Vol. VII, Fasc. 3, pp. 312-315.
2. ↑  Georg Irmer, *Die Romfahrt Kaiser Heinrich's VII im Bildercyclus des Codex Balduini Trevirensis* (1881), p. 45.
3. ↑  *Die Wappen der Deutschen Landesfürsten* (= *J. Siebmachers großes Wappenbuch*) vol. 1 part 2-5 (reprint), Nuremberg (1909-1929).
4. ↑  Carl-Alexander von Volborth[*کدام صفحه؟*]
5. ↑  *The Complete Book of Heraldry* by Stephen Slater (شابک ‎۱۸۴۳۰۹۶۹۸۶), page 201.
6. ↑  Fox-Davies (1909), pp.  233, 235
7. ↑  Fox-Davies (1909)

کتاب‌شناسی - فهرست کتاب‌ها
--------------------------

* Clark, Hugh (1892) [1775]. Planché, J. R. (ed.). *An Introduction to Heraldry* (18th ed.). London: George Bell & Sons. ISBN 1-4325-3999-X. LCCN 26005078 – via Internet Archive.
* Fox-Davies, Arthur Charles (1909). *A Complete Guide to Heraldry*. New York: Dodge Publishing. ISBN 0-517-26643-1. LCCN 09023803 – via Internet Archive.
* Puttock, A.G. (1988). *Heraldry in Australia*. Frenchs Forest: Child & Associated Publishing.
* von Volborth, Carl-Alexander (1981). *Heraldry: Customs, Rules and Styles*. Poole, England: Blandford Press. ISBN 0-7137-0940-5. LCCN 81670212.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ عقاب (نشان‌شناسی) موجود است. |

* بازوهای بیزانس
* پرندگان شکاری در هنر یونان اولیه
* هرالدری آرتورین
* Eagles در AssumeArms.com
* طرح‌های فلور دلیس
* واژه‌نامه اصطلاحات مورد استفاده در هرالدری توسط جیمز پارکر
* هرالدی مدنی بین‌المللی
* دیکشنری هرالدری پیمبلی – ای
* QM Web (موزه Quartermaster)
* کالج هرالدری روسیه

| * ن
* ب
* و
جانوران بر نشان‌های خانوادگی |
| --- |
| پستانداران | 
* ببر
* پلنگ
* خرس
* زرافه
* سگ
* شیر
* کانگورو
* گاو
* گراز
* گرگ
* گوزن

 | A heraldic lion |
| پرندگان | 
* پرستوی اروپایی
* خروس
* عقاب
* کبوتر
* کلاغ سیاه
* مرغ سقا

 |
| موجوداتافسانه‌ای | 
* اژدها
* اژدهای افسانه‌ای بالدار دوپا
* اسب آبی
* اسب بالدار
* اسب شاخدار
* انفیلد
* بیسکیون
* پری دریایی
* پگاسوس
* تک‌شاخ
* تورول
* سمندر
* سوسمار آمریکایی
* شیردال
* شیر دریایی
* ققنوس
* کرم پیازی
* کلیما
* گارودا
* مار افسانه‌ای
* هارپی
* وایورن

 |
| آبزیان | 
* اردک ماهی
* اسب دریایی
* دلفین
* گد
* گوش‌ماهی

 |
| دیگران | 
* خفاش
* زنبور عسل
* مار
* مورچه
* وزغ

 |


1. ↑  Depiction of this coat of arms for Wernher von Homberg as participant in the Italian campaign of Henry VII in *Codex Balduini* due to the similarity with the imperial coat of arms had long been misinterpreted as representing Henry himself.
2. ↑  "it will be to English eyes, accustomed to our conventional spread-eagle, doubtless rather startling to observe that the German type of the eagle, which follows the Roman disposition of the wings (which so many of our heraldic artists at the present day appear inclined to adopt either in the accepted German or in a slightly modified form as an eagle displayed) is certainly not a true displayed eagle according to our English ideas and requirements, inasmuch as the wings are inverted. It should be observed that in German heraldry it is simply termed an eagle, and not an eagle displayed. Considering, however, its very close resemblance to our eagle displayed, and also its very artistic appearance, there is every excuse for its employment in this country, and I for one should be sorry to observe its slowly increasing favour checked in this country. It is quite possible, however, to transfer the salient and striking points of beauty to the more orthodox position of the wings. The eagle (compared with the lion and the ordinaries) had no such predominance in early British heraldry that it enjoyed in Continental armory, and therefore it may be better to trace the artistic development of the German eagle. [...] no one form can be said to be more correct than any other, either from the point of view of nature or from the point of view of ancient precedent. This state of affairs is eminently unsatisfactory, because in these days of necessary differentiation no heraldic artist of any appreciable knowledge or ability has claimed the liberty (which certainly has not been officially conceded) to depict an eagle rising with wings elevated and displayed, when it has been granted with the wings in the position addorsed and inverted. Such a liberty when the wings happen to be charged, as they so frequently are in modern English crests, must clearly be an impossibility."