recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
بورت، ابزار رایج برای انجام تیتراسیون، تکنیکی مهم در آزمایش تعادل و شیمی تجزیه است.بورت، ابزار رایج برای انجام تیتراسیون، تکنیکی مهم در آزمایش تعادل و شیمی تجزیه است.
**تعادل شیمیایی** (به انگلیسی: Chemical equilibrium) به حالتی گفته می‌شود که در آن فعالیت شیمیایی و در نتیجه غلظت واکنشگرها و محصولات در واکنش شیمیایی با گذشت زمان تغییر نکند. معمولاً این تعادل در شرایطی حاصل می‌شود که سرعت واکنش رفت با برگشت برابر باشد.

از دیدگاه ترمودینامیکی تغییرات انرژی آزاد گیبس واکنش در تعادل شیمیایی صفر است. کاهش سطح انرژی و افزایش انتروپی (بی‌نظمی) آن را در دو جهت رفت (مستقیم) و برگشت (معکوس) به‌طور همزمان پیش می‌برند.

در تعادل‌های شیمیایی هیچ‌یک از دو عامل کاهش سطح انرژی و افزایش انتروپی بر دیگری برتری ندارد و به این دلیل تا زمانی که تغییری در شرایط مرزی سیستم رخ ندهد در تعادل خواهد ماند. تغییر دما و حجم و فشار سامانه می‌تواند آن را از تعادل خارج کند و در این حالت واکنش در جهتی که بتواند تأثیر تغییرات اعمال شده را کاهش دهد، سرعت بیشتری نسبت به دیگری پیدا می‌کند.

ثابت تعادل یک واکنش شیمیایی
---------------------------

ثابت تعادل یک واکنش با قرار دادن غلظت‌مولی یا مولاریته گونه‌های یک واکنش، تقریبی از ثابت تعادلی آن واکنش با قرار دادن فعالیت شیمیایی آنهاست؛ بنابراین در محاسبات دقیق ثابت تعادلی به جای غلظت‌مولی گونه‌ها از فعالیت شیمیایی آن‌ها استفاده می‌کنند. فعالیت شیمیایی با غلظت فرق می‌کند و این تفاوت را در محاسبات ثابت تعادل در نظر می‌گیرند.
ثابت تعادل به غلظت مواد شرکت‌کننده در تعادل و … وابسته نیست. بلکه به دما وابسته است.
اگر ثابت تعادل بسیار کوچک باشد (کمتر از ۱۰ به توان ۱۰-) آنگاه واکنش عملاً غیرممکن است.
اگر این عدد کوچک باشد (کمتر از یک) تعادل در سمت چپ است. یعنی مقدار بسیار کمی از واکنش دهنده‌ها به فراورده تبدیل می‌شوند.
اگر بسیار بزرگ باشد یعنی واکنش کامل است.
اگر بزرگ باشد تعال در سمت راست است و مقدار قابل توجهی از واکنش دهنده‌ها به فراورده تبدیل می‌شوند.

واکنش تعادلی
------------

واکنش تعادلی به واکنشی گفته می‌شود که در آن واکنشگرها در حالت اولیه در توزیع بولتزمان باشند.

جستارهای وابسته
---------------

* تعادل ترمودینامیکی
* سینتیک شیمیایی
* اصل لوشاتلیه
* فرایند تعادلی

پانویس
------

1. ↑  International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC), Physical and Biophysical Chemistry Division Commission on Chemical Kinetics, *A Glossary of Terms Used in Chemical Kinetics, Including Reaction Dynamics (IUPAC Recommendations 1996)*, Pure & Applied Chemistry, Vol. 68 (1996), pp. 149-192. doi:10.1351/pac199668010149

منابع
-----

* Peter Atkins and Julio de Paula, *Physical chemistry*, W. H. Freeman; 8th edition,

U.S.A, 2006. شابک ‎۰−۷۱۶۷−۸۷۵۹−۸

* شیمی ۱ و ۲. فرایندهای شیمیایی. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران. شابک:۸-۱۳۵۹-۰۵-۹۶۴

| * ن
* ب
* و
تعادل‌های شیمیایی |
| --- |
| مفاهیم | 
* ثابت تفکیک اسیدی
* ثابت پیوند
* Binding selectivity
* محلول بافر
* تعادل شیمیایی
* پایداری شیمیایی
* چنگاله
* Determination of equilibrium constants
* ثابت تفکیک
* ضریب تقسیم
* تعادل دینامیک
* شیمی تعادلی
* ثابت تعادل
* بازشدگی تعادل
* سینی تئوری
* تابع اسیدی هامت
* قانون هنری
* استخراج مایع-مایع
* درشت‌حلقه
* نمودار فازی
* Predominance diagram
* قانون فازی گیبس
* بهرۀ واکنش
* خودیونش آب
* تعادل حلالیت
* Stability constants of complexes
* تعادل ترمودینامیکی
* فعالیت
* تعادل مایع–بخار

 |
**ترانزیستور ۲n۳۹۰۶** یک نوع ترانزیستور پیوندی دوقطبی است که به طور گسترده در تقویت توان پایین استفاده می‌شود.

Photomicrograph of the transistor "chip" inside a 2N3906 transistor package, showing the conductive metal layers used to connect the semiconductor junctions to the package leads. The upper-left and lower-right quadrants are bonding pad areas where wires for two of the terminals will attach, and the other two quadrants have the actual transistor structures, in a bulk region that is contacted at the back side of the chip to the third terminal. 
Just another little black plastic package - but inside is the shiny chip seen above. These are stamped with the E, B, and C lead identification.

جستارهای وابسته
---------------

* ترانزیستور ۲n۳۹۰۴

منابع و پانویس
--------------

1. ↑  Fairchild Semiconductor, *Datasheet for Fairchild Semiconductor's typical 2N3906* (PDF), archived from the original (PDF) on 25 October 2013, retrieved 2011-05-15
2. ↑  صدرا، اسمیت، عادل. *مدارهای میکروالکترونیک*.

* ویکی پدیای انگلیسی

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد الکترونیک است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
نمودار منحنی مشخصه PUT، مشابه UJT
**ترانزیستور تک‌پیوندی قابل‌برنامه‌ریزی** (**PUT**) یک قطعه نیم‌رسانا الکترونیکی سه-سَر است که از لحاظ خصوصیات مشابه ترانزیستور تک‌پیوندی است، با این تفاوت که قابل‌برنامه‌ریزی است. در یک ترانزیستور یک‌پیوندی، ناحیه بیس توسط امیتر به دو قسمت تقسیم می‌شود. دو قسمت بیس یک تقسیم ولتاژ تشکیل می‌دهد که نقطه کار UJT را تنظیم می‌کند. این تقسیم‌کننده ولتاژ را می‌توان با دو مقاومت فیزیکی متصل به ترمینال گیت PUT برنامه‌ریزی کرد. این به طراحی اجازه می‌دهد تا نقطه کار PUT را کنترل کند.

روش ساختن
---------

در ساختن، ترانزیستور تک‌پیوندی قابل‌برنامه‌ریزی مشابه یکسوساز کنترل شده سیلیکونی است. از چهار لایه، دو لایه نوع p و دو لایه نوع n به نسبت برابر تشکیل شده‌است.

کاربردها
--------

* برای تحریک تریستورها استفاده می‌شود.
* همچنین از آن به عنوان یک نوسان‌ساز آرامشی استفاده می‌شود.

از سال ۲۰۱۲ آن سمیکانداکتر قطعه: 2N6028 را تولید کرد. 2N6027 نیز در گذشته ساخته شده بود.

منابع
-----

1. ↑  Jim Keith. "Programmable Unijunction Transistor Flasher".
2. ↑  "PUT - Programmable Unijunction Transistor - Working, Construction, Biasing - D&E notes". *www.daenotes.com*.
**تئودور بگ‌ول** مشهور به «تی-بگ» با بازی رابرت نپر، یکی از شخصیت‌های داستانی مجموعه تلویزیونی آمریکایی «*فرار از زندان»* است. او یکی از اعضای گروه اصلی شخصیت‌های سری است. این شخصیت ابتدا به عنوان نقش مهمان در قسمت دوم وارد سریال شد و پس از آن به عنوان یکی از نقش‌های منظم در داستان باقی ماند.

زندگی در سریال فرار از زندان
----------------------------

### فصل اول

او در فصل اول و موقع شورش در زندان بر حسب اتفاق جریان فرار مایکل اسکافیلد را می‌فهمد و تهدید می‌کند که اگر او را از زندان فراری ندهد موضوع را به همه خواهد گفت. او هنگام فرار دست چپ خود را از دست می‌دهد.

### فصل دوم

در فصل دوم او گنجی ۵ میلیون دلاری را یافته و به پاناما می‌گریزد اما در پاناما به جرم قتل به زندان می‌افتد.

### فصل سوم

او در زندانی است که مایکل نیز در آن زندانی است او نیز برای فرار با مایکل است اما مایکل به او کلک می‌زند او پس از فرار مایکل و پس از آتش‌سوزی سونا با کل زندانیان فرار می‌کند.

### فصل چهارم

در فصل چهارم او جداگانه برای پیداکردن سیلا تلاش می‌کند و در آخر او دستگیر و به زندانی در ایالت میامی بازگردانده می‌شود.

### فصل پنجم

در فصل پنجم توسط مایکل اسکافیلد از زندان آزاد می‌شود و هنگامی که نامه‌های خود را می‌بیند متوجه می‌شود که یک عکس داخل نامه‌های او هست که عکس مایکل اسکافیلد و نشانه زنده بودن آن است. او ماجرا را به لینکن خبر می‌دهد ولی لینکن شک دارد که این عکس واقعی است ولی تی‌بگ با نشان دادن مهر نامه نشانه واقعی بودن نامه را به او نشان می‌دهد. هم سلولی مایکل که ویپ نام داشته پسر تی‌بگ است و مایکل درعوض دادن پسر تی‌بگ از او درخواست‌هایی می‌کند. وی در آخر مجدداً دستگیر شده و به زندان فاکس ریور بازمی‌گردد. در فصل‌های قبل به این موضوع پی می‌بریم که تئودور در کودکی به واسطهٔ آزارهایی که به او رسیده، عقیم گردیده‌است. ولی در فصل پنج متوجه می‌شویم که وی دارایِ فرزندی پسر از یک پیشخدمت بوده‌است.

### در پادشاهان فرار

در سریال پادشاهان فرار که توسط دو تهیه‌کنندهٔ سریال فرار از زندان ساخته می‌شود، شخصیت تئودور بگول در قسمت سوم فصل ۱ حضور یافت. در آن‌جا نشان داده می‌شود زمانی که می‌خواهند او را از زندان فاکس ریور به درمانگاه (برای تعویض دست مصنوعی‌اش) منتقل کنند، وی از زندان می‌گریزد و به دنبال کسانی می‌رود که مادرش را اذیت کرده‌اند. او آن‌ها را به طرز فجیعی می‌کشد و در آخر دوباره توسط پلیس دستگیر می‌شود. وقتی دوباره دستگیر می‌شود، یکی از افرادی که وی را دستگیر کرده، که هم روانشناس و پلیس است، با او شروع به صحبت کردن می‌کند. تی بگ بسیار عصبی شخصیت خود را آشکار می‌سازد. بیشتر قتل و تجاوزهایی که کرده، به خاطر خاطرات بد کودکی وی بوده‌است. او حاصل ازدواج پدر و عمهٔ خود است؛ یعنی مادرش همان عمه اش است و پدر وی به خواهرش تجاوز کرده‌است. در کودکی مورد آزار و تجاوز پدر خود قرار داشته و این افکار وی را تغییر داده‌است.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Theodore "T-Bag" Bagwell». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۱.

جستارهای وابسته
---------------

فرار از زندان

رابرت نپر

مایکل اسکافیلد
ویکی‌پدیای انگلیسی
تلسکوپ ۲۴ اینچی نیوتونی/کاسگرین در موسسه فرانکلین.
یک **تلسکوپ بازتابی** نوعی از تلسکوپ است که با داشتن یک یا چند آینه خمیده به عنوان شیئی، نور را متمرکز و و در کانون خود تصویر حقیقی تولید می‌کند. این نوع تلسکوپ در سدهٔ هفدهم به عنوان جایگزینی بر تلسکوپ شکستی اختراع شد. تلسکوپ‌های شکستی به خاطر داشتن ابیراهی رنگی مشکلات زیادی به وجود می‌آوردند. اگرچه تلسکوپ بازتابی ابیراهی‌های دیگری دارد، اما این اجازه را می‌دهد که تلسکوپ‌هایی با قطر شیئی بالا ساخته شوند (در تلسکوپ انعکاسی عدسی شیئی وجود ندارد). تقریباً تمام تلکسوپ‌های بزرگ در اخترشناسی از نوع انعکاسی هستند و تلسکوپ‌های انعکاسی نیز انواع زیادی دارند.نام دیگر آن تلسکوپ نیوتونی است و مخترع آن آیزاک نیوتن بود

جستارهای وابسته
---------------

* لنز آیینه‌ای
* آینه کندویی
* بزرگ‌ترین تلسکوپ‌های جهان

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تلسکوپ بازتابی موجود است. |

* Wikipedia contributors, "Reflecting telescope," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed January 17, 2014).

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد فیزیک است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
زبان ازبکی (به ازبکی: O'zbek tili / Ўзбек тили / اوزبیک تیلی) یکی از زبان‌های ترک‌تبار است. ازبکی زبان رسمی کشور ازبکستان است و حدود ۳۲ میلیون نفر گویشور دارد. زبان‌های فارسی، عربی و روسی تأثیرات خارجی محسوسی بر زبان ازبکی داشته‌اند. بسیاری از واژگان زبان عربی از طریق زبان فارسی وارد زبان ازبکی شده‌اند. واژگان، جمله سازی و تلفظ زبان ازبکی از راه ریشه‌های تاریخی تحت تأثیر زبان فارسی و لهجه‌های آن یعنی تاجیکی و دری قرار گرفته‌است.

هزاران واژه فارسی در ادبیات اقوام ترک‌زبان آسیای مرکزی، از جمله ازبکان یافته می‌شود. برای نمونه بیت **لیلی سر زلف شانه می‌کرد/ مجنون دُر اشک دانه می‌کرد** به صورت **لَیلی سر زلف شانه ای‌دور/ مجنون در اشک دانه ای‌دور** در زبان ازبکی ترجمه شده‌است. در کتابخانه ابوریحان بیرونی در ازبکستان ۴۳ هزار نسخه خطی نگهداری می‌شود که ۳۹ هزار تای آن‌ها به زبان فارسی است.

کتاب‌های باقی مانده شاعران و اندیشمندان اسلامی به زبان‌های فارسی و ازبکی و کتیبه‌های فارسی سردر ساختمان‌های تاریخی و باستانی شهرهای تاشکند، سمرقند، بخارا و خیوه در ازبکستان، نشان دهنده جایگاه زبان فارسی در فرهنگ و تاریخ گذشته این کشور است. «شیرعلی عوض متف» نویسنده کتاب واژه‌های فارسی در زبان ازبکی بیش از چهار هزار واژه فارسی در زبان ازبکی را گردآوری کرده‌است که با وجود تفاوت در گویش برخی از این واژه‌ها در زبان ازبکی نسبت به زبان فارسی، بسیاری از آن‌ها همانند کلمات فارسی به کار می‌رود. بیش تر کتاب‌های قدیمی و تاریخی ازبکستان نیز به زبان فارسی یا به زبان ازبکی با استفاده از الفبای فارسی نگاشته شده که در کتاب‌خانه‌ها و موزه‌های این کشور به نمایش گذاشته شده‌است. همچنین در دوران استقلال ازبکستان بیش از ۱۰۰ اثر معروف ادبیات فارسی به زبان ازبکی ترجمه شده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

زبان فارسی در ازبکستان

پیوند به بیرون
--------------

* 
*

منابع
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ فوریه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۱۸.
4. ↑
5. ↑

| * ن
* ب
* و
زبان فارسی در سرزمین‌های مختلف |
| --- |
| شبه‌قاره هند | 
* هند (سرایندگان ایرانی‌تبار •  پادشاهان پارسی‌گو •  سنگ‌نگاره‌های فارسی)
* پاکستان
* کشمیر
* بنگلادش
* نپال
* میانمار
* تایلند

 |
| عثمانی | 
* ترکیه (کردستان ترکیه)
* بالکان

 |
| قفقاز | 
* جمهوری آذربایجان
* ارمنستان
* گرجستان
* قفقاز شمالی

 |
| جهان عرب | 
* امارات
* بحرین
* قطر
* کویت
* عمان
* سوریه
* عراق (کردستان عراق)
* لبنان
* شمال آفریقا

 |
| آسیا | 
* ایران
* افغانستان
* تاجیکستان
* ازبکستان
* ترکمنستان
* قرقیزستان
* قزاقستان
* چین (سین کیانگ)

 |
| دیگر مناطق | 
* جنوب شرق آسیا
	+ مالزی
	+ اندونزی
	+ برونئی
* شرق آفریقا
	+ تانزانیا
	+ زنگبار
	+ سومالی
	+ کنیا

 |
| مرتبط | 
* فهرست کشورها بر پایه جمعیت فارسی‌زبان
* آمیختگی فارسی با زبان‌های دیگر
* تأثیر زبان فارسی بر زبان‌های دیگر
* تاثیر فارسی بر عربی
* تاثیر فارسی بر اردو
* تاثیر فارسی بر ترکی
* تاثیر فارسی بر ازبکی
* فهرست واژگان فارسی در زبان‌های دیگر

 |

| * ن
* ب
* و
تاثیر زبان فارسی بر زبان های دیگر |
| --- |
| 
* ترکی
* عربی
* اردو
* ازبکی
* انگلیسی

 |
مدل تلسکوپ جیمز کلرک ماکسول
**تلسکوپ جیمز کلرک ماکسول** (انگلیسی: James Clerk Maxwell Telescope) که به اختصار JCMT نامیده می‌شود، یک تلسکوپ طول موج زیرمیلی‌متری در رصدخانه مونوکی واقع در هاوایی است که در نزدیکی قله مونا کیا در ارتفاع ۴٬۰۹۲ متری نصب شده است. آینه اصلی این تلسکوپ ۱۵ متر قطر دارد که آن را به بزرگ‌ترین تلسکوپ تک‌بشقابی تبدیل کرده است که در طول موج زیرمیلی‌متری طیف الکترومغناطیس (فروسرخ دور تا ریزموج) عمل می‌کند. دانشمندان از این تلسکوپ برای مطالعه منظومه خورشیدی، غبار کیهانی، محیط میان‌ستاره‌ای و کهکشانهای دوردست استفاده می‌کنند.

جستارهای وابسته
---------------

* اخترشناسی رادیویی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «James Clerk Maxwell Telescope». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تلسکوپ جیمز کلرک ماکسول موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد اخترشناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**وَردایست** یا **تروپوپاز** (به انگلیسی: *Tropopause*) بخشی از هواکره (اتمسفر) است که نقش لایه مرزی میانی وردسپهر (تروپوسفر) و پوشن‌سپهر (استراتوسفر) را دارد.

تعریف
-----

تصویر شماتیک لایه‌های جو٬ تروپوپاز بین تروپوسفر و استراتوسفر قرار دارد.
مقایسه ارتفاع تروپوپاز در فاصله قطب تا استوا.
با فاصله گرفتن از سطح زمین٬ دمای هوا کاهش پیدا می‌کند. تروپوپاز منطقه‌ای است که در آنجا کاهش دما با افزایش ارتفاع متوقف می‌شود و جو در آنجا به‌طور کامل خشک است. نرخ کاهش دما در تروپوسفر مثبت است٬ یعنی در لایۀ تروپوسفر٬ با افزایش ارتفاع از میزان دما کاسته می‌شود. در حقیقت تروپوپاز منطقه‌ای است که این نرخ کاهش دما از مثبت به منفی تغییر می‌کند و بنابراین نرخ کاهش دما در استراتوسفر منفی‌است٬ یعنی در این لایه با افزایش ارتفاع٬ بر میزان دمای هوا افزوده می‌شود. تعریف دقیق تروپوپاز که توسط سازمان جهانی هواشناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد این‌گونه است:

> تروپوپاز مرز بین تروپوسفر و استراتوسفر است جایی که در آن معمولاً تغییر ناگهانی در نرخ کاهش دما اتفاق می‌افتد. این لایه به‌عنوان پایین‌ترین سطحی از جو تعریف می‌شود که در آن نرخ کاهش دما تا ۲ درجه سانتیگراد در هر کیلومتر٬ کاهش یابد به شرطی که میزان متوسط نرخ کاهش دما بین این سطح و تمام سطوح بالاتر با فاصلۀ ۲ کیلومتری آن٬ از ۲ درجه سانتیگراد در هر کیلومتر تجاوز نکند.
> 

در تعریف فوق٬ سطح تروپوپاز به عنوان یک تابع پیوسته در نظر گرفته شده‌است٬ یعنی دما در این لایه تابعی پیوسته از ارتفاع‌ است٬ اما گرادیان دما این‌گونه نیست.

مکان
----

تروپوسفر یکی از پایین‌ترین لایه‌ها در هواکره است که در بالای لایۀ سطحی جو زمین قرار دارد و منطقه‌ای است که بیشتر پدیده‌های جوی در آن اتفاق می‌افتند. تروپوسفر از بالای لایه سطحی جو گسترش پیدا می‌کند و ارتفاع‌‌اش به‌طور متوسط از ۹ کیلومتر در مناطق قطبی تا ۱۷ کیلومتر در مناطق استوایی تغییر می‌کند. اندازه‌گیری نرخ کاهش دما در لایه‌های تروپوسفر و استراتوسفر٬ به شناسایی محدودۀ مکانی تروپوپاز کمک می‌کند٬ زیرا نرخ کاهش دما در استراتوسفر منفی‌است٬ یعنی با افزایش ارتفاع در این لایه٬ دمای هوا نیز افزایش می‌یابد٬ تروپوپاز در منطقه‌ای قرار گرفته که در آن نرخ کاهش دما٬ از حد معینی کمتر می‌باشد.

تروپوپاز از دمای تمام لایه‌های زیرین خود تأثیر می‌پذیرد٬ بنابراین در مناطق استوایی به بیشترین ارتفاع و در نقاط قطبی به کمترین ارتفاع خود می‌رسد. به همین دلیل٬ سردترین لایه در جو٬ در ارتفاع ۱۷ کیلومتری از سطح زمین بر فراز استوا قرار دارد. به دلیل تفاوت ارتفاع نقاط مختلف تروپوپاز٬ بیشترین و کم‌ترین ارتفاع‌های این لایه با نام‌های *تروپوپاز استوایی* و *تروپوپاز قطبی* شناخته می‌شود

روش دیگر تشخیص ناحیه تروپوپاز٬ بررسی ترکیبات شیمیایی موجود در جو است. به‌طور مثال٬ لایه‌های زیرین استراتوسفر حاوی مقادیر بیشتری گاز اوزون نسبت به لایه‌های بالاتر است٬ اما مقادیر کمتری بخار آب را در بردارد.

جستارهای وابسته
---------------

* جت استریم

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tropopause». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۲.

پیوند به بیرون
--------------

* The height of the tropopause

منابع
-----



| * ن
* ب
* و
جو زمین |
| --- |
| لایه‌ها | وردسپهر (تروپوسفر) • پوشن‌سپهر (استراتوسفر) • میان‌سپهر (مزوسفر) • دما‌سپهر (ترموسفر) • برون‌سپهر (اگزوسفر) | جو زمین |
| مرزلایه‌ها | وردایست (تروپوپاز) • پوشن‌ایست (استراتوپاز) • میان‌ایست (مزوپاز) • دماایست (ترموپاز) / برون‌پایه (اگزوبیس) |
| دیگر مفاهیم | لایه ازون • آشفته‌مرز (توربوپاز) • یون‌سپهر (یونوسفر) |
**جایزه یونسکو/بیلبائو برای ترویج فرهنگ حقوق بشر** (به انگلیسی: UNESCO/Bilbao Prize for the Promotion of a Culture of Human Rights)، در سال ۱۹۷۸ میلادی در ۳۰ امین سالگرد پذیرش اعلامیه جهانی حقوق بشر، به شکل جایزه یونیسکو برای تحصیلات حقوق بشری ایجاد شد. و از آن برای قدردانی از تلاش‌های مؤسسات یا افرادی استفاده می‌شود که سهم ستودنی در پیشرفت دانش در خصوص حقوق بشر و ساخت یک فرهنگ جهانی حقوق بشر ایفا کرده‌اند. این جایزه در ۵ می ۲۰۰۸ تحت شرایط یک موافقت نامه با شهردار بیلباو، ایناکی آزکونا تغییر نام یافت که در آن شهردار بیلباو پذیرفت تا پول این جایزه را برای مدت سه سال بپردازد.

برنده جایزه و سایر کاندیداهای انتخاب شده برای نشان شایستگی که توسط رئیس عمومی یونسکو از فهرست کوتاهی که توسط یک هیئت منصفه بین‌المللی متشکل از شش شخصیت شناخته شده از نواحی مختلف دنیا نمایندگی می‌کنند، انتخاب می‌شود.

این جایزه که حالا ارزش آن ۲۵ هزار دلار آمریکا است، بعد از هر دو سال همراه با یک تندیس ساخته شده توسط هنرمند ژاپنی به نام توشیمی ایشی اهدا می‌شود. برندگان این جایزه در ۱۰ دسامبر، روز حقوق بشر ملل متحد، اعلان می‌شوند.

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  Iñaki Azkuna
2. ↑  General Director
3. ↑  Toshimi Ishii

منابع
-----

پیوند به بیرون
--------------

* UNESCO/Bilbao Prize for the Promotion of a Culture of Human Rights
**ترکیب آلی فرار** (به انگلیسی: Volatile Organic Compound)، ترکیب شیمیایی آلی هستند که در دمای اتاق دارای فشار بخار بالایی هستند. این فشار بخار بالا که به دلیل پایین بودن نقطه جوش این مواد است موجب می‌شود که تعداد مولکولهای قابل توجهی از این مواد در اثر فرایند تبخیر یا تصعید به حالت گاز درآمده و در هوای اطراف منتشر شوند. به عنوان مثال می‌توان به فرمالدهید که دارای نقطه جوش ۱۹- درجه سلسیوس می‌باشد اشاره نمود. این ماده به آرامی از ترکیب رنگها جدا شده و در هوا منتشر می‌شود.

الکل اتانول نیز یک ماده فرار است و به همین دلیل است که اصطلاحاً می‌گویند «الکل می‌پرد»

ترکیبات آلی فرار، ترکیباتی بسیار متنوع و در همه جا پراکنده می‌باشند. برخی از انواع این ترکیبات به صورت طبیعی یافت می‌شوند و برخی دیگر نیز به دست انسان ایجاد شده‌اند. بسیاری از عطرها و مواد بودار از ترکیبات آلی فرار تشکیل شده‌اند. مواد نقش مهمی را در برقراری ارتباط بین گیاهان بر عهده دارند. تعدادی از این ترکیبات برای سلامتی انسان یا محیط زیست مضر می‌باشند. محدوده مقدار مجاز غلظت این نوع مواد مضر در محیط (بویژه در یک فضای بسته) به صورت قانونی تعیین شده‌است. مواد آلی فرار مضر ممکن است سمی نباشند ولی در طولانی مدت اثرات مخرب بر سلامتی انسان و محیط زیست داشته باشند. با توجه به اینکه غلظت این مواد در هوا بسیار کم می‌باشد لذا تحقیقات بر روی این مواد به دشواری صورت می‌گیرد.

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی
**جبهه آزادی** (انگلیسی: Liberty Front) یک جنبش سیاسی لبنانی است که در آوریل ۲۰۰۷ توسط فؤاد ابوناضر و همراهانش در «القوات اللبنانیه» راه اندازی شده‌است، این جبهه تلاش برای ایجاد جنبش مستحکم تر آشتی در مسیحیان لبنانی دارد.

بنیاد و سیاست
-------------

بعد از عقب‌نشینی سوری‌ها از لبنان، فؤاد ابوناضر فعالیت‌های علنی اش را با راه اندازی جبهه آزادی از سرگرفت. او این کار را بعد از کناره‌گیری از حزب کتائب به خاطر نارضایتی از سیاست‌هایش و با همکاری همقطاران سابقش در «القوات اللبنانیه» انجام داد.

جبهه آزادی از عناصر جدا شده حزب سوسیال دموکرات کتائب و همچنین اعضای سایر احزاب و جنبش‌های مسیحی تشکیل شده‌است. جبهه آزادی خود را یک حزب سوسیال دموکرات و مدافع حاکمیت ملی، استقلال و آزادی لبنان می‌داند. این جبهه، میراث «جبهه آزادی و انسان» (جبهة الحریة والإنسان) است که در سال ۱۹۷۵ توسط شارل مالک بنیان‌گذاری شد و بعدها به «جبهه لبنان» تبدیل گردید. این جبهه همچنین حاصل مقاومت احزاب عضو آن و رزمندگان جبنش است که در چارچوب «شورای فرماندهی نیروهای لبنان» از ۱۹۷۶ همکاری می‌کردند.

آنها که در سال ۱۹۸۰ در چارچوب «نیروهای لبنان» تحت رهبری بشیر جمیل متحد شدند، در سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۶ علیه سازمان‌های فلسطینی و ارتش سوریه می‌جنگیدند.

وحدت مسیحیان
------------

جبهه ملی به اتحاد مسیحیان فراخوان می‌دهد. این جبهه، گروه‌های مسیحی را که پیرو مسلمانان شده‌اند (مسیحیان سنی و مسیحیان شیعه) و به عنوان مهره‌های قدرت‌های خارجی عمل می‌کنند (مصر، ایران، سوریه، عربستان سعودی، ...) رد می‌کند و بر این باور است که مسیحیان باید نقش آشتی دهنده بین مسلمانان را ایفا کنند نه اینکه خود وارد بحث و جدل شوند.

این جبهه یکی از جملات شارل مالک را به عنوان شعار خود برگزیده است: «اتحاد لبنان از اتحاد مسیحیان است».

در اکتبر ۲۰۰۸ فؤاد ابوناضر به عنوان هماهنگ‌کننده عام جبهه آزادی، مجدداً انتخاب شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «جبهة الحریة». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی*، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۸.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Liberty Front». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

* Jebha.org website
* Liberty Front.org website
* Ouwet.org website


|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جبهه آزادی (لبنان) موجود است. |
**تَسوگ** (شکل عربی‌شده‌اش: تسوج و طسوج) یکی از واحدهای تقسیمات کشوری ایران در زمان ساسانیان بود.

در زمان ساسانیان تقسیمات کشوری ایران به قرار سرزمین (ایالت)، خوره (استان) و تسوگ (شهرستان) و رُستاگ (دهستان) بود.

در روزگار ساسانی عراق امروزی را در تقسیمات بزرگ‌تر کشوری دل ایران‌شهر می‌نامیدند و دل ایران‌شهر به یازده استان و شصت تسوگ (شهرستان) بخش می‌شد.

واژهٔ پارسی میانهٔ *تَسوم* به معنای چهارم است و تسوگ مشتقی از آن و به معنی یک‌چهارم است. بنابراین تسوگ در کاربرد اولیهٔ خود به عنوان یک‌چهارم ناحیه بزرگ‌تر از خود در تقسیمات کشوری در نظر گرفته می‌شده‌است.

اصطلاح تسوگ بیشتر برای سرزمینهای عراق عرب به کار می‌رفته، مانند تسوگ انبار در یمن و تسوگ‌های بزرگ‌شاپور، مَسْکِن، بُداة و جُبَّه در عراق.
اما در ایران هم کاربرد داشته‌است، مانند تسوگ‌های رویدشت و روذ در اصفهان و تسوگ فارس.
ظاهراً تقسیم اراضی به طسوج بر اساس آبیاری بوده و ربع دانگ اراضی را شامل می‌شده‌است.

منابع
-----

1. ↑  یاقوت حموی ج ۱ ص ۴۱.
2. ↑  محمدی ملایری، محمد: *فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد دوم: دل ایرانشهر،*  تهران، انتشارات توس ۱۳۷۵.
3. ↑  تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی، برگردان مرتضی ثاقب‌فر، نشر ققنوس، چاپ یکم، ۱۳۸۳. شابک ۹۶۴-۳۱۱-۴۳۶-۸، ص۱۳۰.
4. ↑  دانشنامهٔ جهان اسلام، سرواژةٔ تسوج. بازدید ۹ اوت ۲۰۰۸.
**تسوچیمیکادو فوجیکو** (به ژاپنی: 土御門藤子)؛ ۱۸۳۴ – ۱۳ ژوئیه ۱۸۷۵) چهارمین دختر تسوچیمیکاد هاره‌چیکا کوگه (مقام درباری) ژاپن در زمان شوگون‌سالاری توکوگاوا در خدمت امپراتور کومی و دایه چیکاکو، شاهدخت کازو در اواخر دوره ادو بود.

در سال ۱۸۶۰ هنگامیکه ازدواج چیکاکو، شاهدخت کازو با شوگون چهاردهم توکوگاوا ایه‌موچی انجام شد همراه با شاهدخت کازو از کیوتو به قلعه ادو رفت.

در سال اول دوران میجی (۱۸۶۸)، هنگامی که ارتش جدید دولت تصمیم به پیشروی به سمت ادو گرفت، وی با نامه شاهدخت کازو مبنی بر درخواست حفاظت از توکوگاوا یوشینوبو خطاب به رابطان کاخ ژاپن، هاشیموتو سانه‌آکیرا و پسرش هاشیموتو سانه‌یانا، به کیوتو رفت. وی در معبد کوتوکوجی در کووانا با هاشیموتو سانه‌یانا، دیدار کرد. سپس در کیوتو با مشاوران دربار ملاقات کرد و برای زنده ماندن خاندان توکوگاوا التماس کرد، در نتیجه ۱۲ روز اقامت در کیوتو، سرانجام رمز بقای خانواده توکوگاوا را بدست آورد و به وی گفته شد: «اگر یوشینوبو تمام تلاش خود را در راه اطاعت انجام دهد.» راه برای بخشش وی وجود دارد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «土御門藤子». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۲۰.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک سیاستمدار است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جاموبیگ حاجینسکی** (ترکی آذربایجانی: ***Camo bəy Hacınski Süleyman oğlu***) روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار آذربایجانی بود. او مسئولیت وزارت مالیات و نیز وزارت ارتباطات در کابینه‌های یکم، چهارم و پنجم جمهوری دمکراتیک آذربایجان را به عهده داشت.

زندگی‌نامه
----------

جاموبیگ حاجینسکی در ژوئن سال ۱۸۸۸، در شهرستان قوبا زاده شد. در سال ۱۹۱۲، از رشته حقوق دانشگاه دولتی سن پترزبورگ داتش آموخته شد. پس از آنکه به آذربایجان بازگشت، عضو فراکسیون مسلمانان شورای قفقاز جنوبی شد. او یکی از چهره‌هایی بود، که نقش قابل توجهی در توسعه هنر آذربایجانی داشتند. جاموبیگ همراه با فامیل نزدیکش، «محمدحسن حاجینسکی»، از امضاکنندگان اعلامیه استقلال جمهوری دمکراتیک آذربایجان بود. جاموبیگ حاجینسکی عضو «ائتلاف سوسیالیستی اسلامی» بود. زمانی که «جمهوری ماورای قفقاز» منحل شد، جاموبیگ به هیئت رئیسه شورای ملی آذربایجان انتخاب شد، نهادی دولتی که چندی پس جمهوری دمکراتیک آذربایجان مستقل را تأسیس نمود.

بعد از پیدایش جمهوری دمکراتیک آذربایجان در تاریخ ۲۸ ماه مه سال ۱۹۱۸، به زمامداری وزارت مالیت در نخستین کابینه تازه‌تاسیس دولت فتحعلی‌خان خویسکی، و نیز وزارت حمل و نقل، سرویس پستی و تلگراف در دولت‌های چهارم و پنجم نصیب بیگ یوسف بیگلی رسید.

سال‌های بعدی
------------

پس از تسخیر و سقوط جمهوری دمکراتیک آذربایجان به دست بلشویک‌ها در ۲۸ آوریل سال ۱۹۲۰، جاموبیگ حاجینسکی تا بازداشتش به دستور مقامات شوروی در سال ۱۹۲۲، در زمینه آموزش و پرورش اشتغال یافت. او بعد از تحمل ۳ سال زندان، به اردوگاه محکومان واقع در جزایر سولووتسکی شوروی تبعید گردید. با وجود اینکه در سال ۱۹۲۸ آزاد شده و به باکو بازگشت، در سال ۱۹۳۸ مجدداً بازداشت و به اردوگاه محکومین واقع به استان کیروف شوروی تبعید شد، که در سال ۱۹۴۲ درگذشت. در سال ۱۹۵۶، ۱۴ سال بعد از درگذشتش، ثابت شد که، جاموبیگ حاجینسکی مرتکب هیچ جرمی نشده بود.

جستارهای وابسته
---------------

* جمهوری دمکراتیک آذربایجان
* شورای ملی آذربایجان
* مجلس جمهوری خلق آذربایجان

منابع
-----

1. ↑  Vekilov, R.A. (1998). ИСТОРИЯ ВОЗНИКНОВЕНИЯ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ [History of establishment of Azerbaijan Republic (PDF). Baku: Elm. p. 25. Archived from the original (PDF)]
2. ↑  "People directory. Camo bəy Hacınski". Archived from the original on 2012-07-18.
3. ↑  Aydin Dadashov. "MƏHƏMMƏD HƏSƏN HACINSKİ" [Mammad Hasan Hajinski (PDF). Archived from the original (PDF) on 2012-03]
4. ↑  "People directory. Camo bəy Hacınski". Archived from the original on 2012-07-18. Retrieved 2011-10-13
**تالاب بندعلیخان** در ۳۵ کیلومتری جنوب شهرستان ورامین و در منطقه حفاظت‌شده کویر مرکزی قرار دارد. تالاب بند علیخان زیستگاه و محل زمستان‌گذرانی پرندگانی همچون اردک‌های سرسبز، خوتکا، غازها، آبچلیک‌های پاسبز و پاسرخ و فیلوش است. تالاب بندعلیخان تنها تالاب استان تهران است که وسعتی بالغ بر ۲۵ هزار هکتار دارد. این تالاب به عنوان یکی از اکوسیستم‌های ارزشمند شهرستان ورامین شناخته می‌شود. این تالاب فصلی در فصول گرم سال به‌صورت باتلاق درمی‌آید و گاهی خشک می‌شود، اما در پاییز و زمستان، مملو از آب است و پرندگان مهاجر را به سوی خود جذب می‌کند.

موقعیت
------

تالاب بندعلیخان در جنوب شهرستان ورامین و در حاشیه کویر قرار دارد که از جنوب به دشت مسیله و دریاچه نمک محدود می‌شود. در سال‌های گذشته به دلیل تأمین نشدن سهمیه آب از رودخانه شور و شیرین در معرض خشک شدن بود با آبگیری حدود ۶ هزار هکتار حیات تازه‌ای پیدا کرد.

دسترسی
------

مناسب‌ترین مسیر برای ورود به منطقه حفاظت‌شده کویر مرکزی، جاده آسفالته ورامین و پیشوا است.

زیست گاه
--------

تالاب بند علیخان زیستگاه و محل زمستان‌گذرانی پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی نظیر مرغابی سرسبز، خوتکا، اگرت، حواصیل و پرندگان غازنما مانند آنقوت، تنجه و شمار اندکی فلامینگو، درنا و قو است. در سرشماری بهمن ماه ۱۳۹۸، بیش از ۲۰ هزار قطعه انواع پرنده مهاجر در این منطقه مشاهده و شمارش گردید.

تالاب بندعلیخان، یکی از مهترین زیستگاه‌های حیات وحش در استان تهران محسوب می‌شود که علاوه بر محلی برای زمستان گذرانی پرندگان مهاجر، نقش مهمی در تغذیه مراتع جنوب دشت ورامین که محل کوچ قشلاقی عشایر استان‌های تهران، سمنان و قم است، ایفا می‌کند.

* 
* 
*

جستارهای وابسته
---------------

* محیط زیست ایران

منابع
-----

1. 1 2 3  «ظرفیت تالاب بندعلیخان ورامین تکمیل شد - ایرنا». *ایرنا*. ۲۰۲۰-۰۲-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۲۴.
2. ↑  «خبرگزاری مهر - اخبار ایران و جهان - حال و هوای تالاب «بند علیخان» بهاری شد». *خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency*. ۲۰۲۱-۰۳-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۳-۲۴.

| * ن
* ب
* و
تالاب‌های ایران |
| --- |
| 
* آجی‌گل
* آلاگل
* آلماگل
* استیل
* انزلی
* پریشان
* تنگلی
* چغاخور
* زردابه
* شادگان
* عینک
* کیاکلایه
* گندمان
* میقان
* هشیلان
* قره‌گل

 |
تالار سلام در کاخ گلستان
یک تالار سدهٔ نوزدهمی (دورهٔ قاجار) معمولاً در مرکز زیر ایوان اصلی قرار می‌گرفته‌است. نگاره‌ای از خانهٔ عامری‌ها در کاشان
**تالار** در معماری سنتی ایرانی، عموماً فضایی بود با تزئینات بسیار زیبا و پرکار که در کنار اتاق‌های سادهٔ زندگی در خانه‌های سنتی کاملاً مشهود بود. تالار با گچ‌بری، آینه‌کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و با نقاشی روی چوب تزئین می‌شد.

تالاریا کربال یا تروال به معنای ساختمان بزرگ است. تمامی بررسیها و کاوشهای باستانشناسی حکایت از آن دارد که تالار از دیر باز در معماری ایران جایگاهی ویژه داشته.

این فضا برای استفاده درفصل گرما بوده و به هوای باز راه داشته است. در کنار تالار راهروهای بزرگی بنام تختگاه بوده که در انتهای آن راه پله ای برای زیر زمین و بالا خانه قرار می گرفته است. در طبقه بالای آن، بالا خانه  که اتاقی دنج وراحت بود قرار داشته است. بالاخانه های دو طرف تالار را گوشوار نیز می گویند.در معماری سنتی در کل هر فضایی را که در وسط قرار گیرد میانوار و دو طرف آن را بروار می گویند. ساخت این فضاها بدلایل گوناگونی بوده است. با توجه به ارتفاع زیاد تالار و رانشی که از طرف طاقهای آن بوجود می آمد این فضاهای کمک در رفع رانش می کردند.جبهه رو به حیاط تالار با ارسی های ۵ دری یا ۷ دری به حیاط خانه مربوط می شدند. 

به غیراز جوانب فیزیکی و کالبدی، نوعی فضای ادراکی و نمادین هستند که با اجتماع و فرهنگ جامعه پیوندی ناگسستنی دارد و شکلی از فرهنگ درساختار آن نمایش داده میشود و این فضا به نوعی حامل میراث تاریخی جامعه است.

تالار برای مراسمات ملی،مذهبی،آیینی و پذیرایی از مهمانان مخصوص مورد استفاده قرار می گرفت.

منابع
-----

1. ↑  «آشنایی با خانه‌های قدیمی و تاریخی ایران». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۲ شهریور ۱۳۹۰.
2. ↑  سبک شناسی معماری ایرانی محمدکریم پیرنیا
3. ↑  «سیویلیکا، مقالات علمی کنفرانس و ژورنال». *civilica.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۰۴.

1. ↑  *کتاب معماری ایرانی اثر محمد کریم پیرنیا*.

| * ن
* ب
* و
معماری ایرانی |
| --- |
| عناصر | 
* آشپزخانه
* ارچین
* ارسی
* ازاره
* اسلیمی
* اندرونی
* ایوان
* بام
* بادگیر
* بادخان چندسویه
* باغچال
* پنج‌دری
* پنج‌کاسه‌ای
* پیش‌طاق
* تابستان‌نشین
* تاقچه
* تالار
* توالت و حمام
* جلوخان
* چار سو
* چهارباغ
* چهارصفه
* حوضخانه
* حیاط
* دالان
* دخمه
* درگاه
* رسمی‌بندی
* رواق
* زمستان‌نشین
* ساباط
* سرابستان
* سرداب
* سردر
* سکو
* شاه‌نشین
* شبستان
* شبستان زمستانی
* شوادان
* عمارت سر در
* غلام‌گردش
* کاربندی
* کاریز
* کنگره
* گنبد
* گودال باغچه
* گوشواره
* اتاق گوشواره
* لته‌سر
* مقرنس
* مهتابی
* میانسرا
* نشیمن
* هشتی
* یزدی‌بندی

 | تخت جمشید |
| شهرسازی ایرانی | 
* ارگ
* آب‌انبار
* باغ ایرانی
* بازار
* پل
* تکیه
* حرم
* حمام
* رباط
* عصارخانه
* قلعه
* قنات (کاریز)
* کاخ
* کاروان‌سرا
* کبوترخانه
* میل
* کوچه
* کوشک
* مدرسه
* مسجد
* مقبره
* مناره
* یخدان
* یخچال

 |
| دوره‌ها | 
* عصر سنگ
* عصر برنز
* مادها
* هخامنشیان
* ساسانی
* صفوی
* زندیه
* قاجار
* پهلوی
* معاصر

 |
| مرتبط | *سبک‌شناسی معماری ایرانی* |
| رده:معماری ایرانی |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با معماری است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |



1. ↑  الگو:تاثیر معماری سنتی بر معماری ایرانی<ref>
<ref>*کتاب آشنایی با خانه های قدیمی و تاریخی ایران*.
**جاناتان بروس پاستل** (انگلیسی: Jon Postel; ۶ اوت ۱۹۴۳ – ۱۶ اکتبر ۱۹۹۸) دانشمند فناوری اطلاعات اهل ایالات متحده آمریکا بود که مشارکت‌های وسیعی در توسعهٔ اینترنت داشت. او در سال ۱۹۴۳ در شهر سن دیگو در کالیفرنیای آمریکا به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلاتش در دبیرستان، بلافاصله در رشته مهندسی برق در دانشگاه دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس پذیرفته شد و در نهایت هم در سال ۱۹۶۸ مدرک فوق لیسانس خود را از آن دانشگاه دریافت کرد.
او تصمیم گرفت مدرک دکترای خود را از رشته علوم کامپیوتر دریافت کند و به همین علت هم سرانجام دکترای خود را با گرایش «آنالیز پروتکل‌های ارتباطات در کامپیوتر» در سال ۱۹۷۳ از دانشگاه دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس دریافت کرد.

پاستل زیر نظر یکی از استادانش کار روی پروژه ای به نام آرپانت را آغاز کرد. از استانداردهایی که او برای اینترنت ایجاد کرد می‌توان به RFC و قرارداد ساده نامه‌رسانی اشاره کرد. او تا زمان مرگش مدیریت آیانا را بر عهده داشت. از او با عنوان «خدای اینترنت» (به انگلیسی: god of the Internet) یاد می‌شود. پاستل در سال ۱۹۸۸ درگذشت.

منابع
-----

1. ↑  A Ten Year Tribute to Jon Postel where Berners-Lee comments on the "society, sets of values and ways of working" as, in part, established by Postel

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Jon Postel». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۸.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جان پاستل موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* DBLP (علوم رایانه)
* zbMATH

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک دانشمند است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جام حذفی فوتبال تهران ۱۳۴۹** یک دوره مسابقات فوتبال بود که در تابستان ۱۳۴۹ با حضور ۱۴ تیم تهرانی برگزار شد و با قهرمانی تیم پاس و نائب قهرمانی تاج پایان یافت.

مرحله مقدماتی
-------------

بازی‌ها با حضور ۱۶ تیم دسته اول باشگاه‌های تهران ۱۳۴۸ و در ۴ گروه چهار تیمی برگزار شد. بر طبق برنامه اعلام شده تیم‌های صدرنشین هر گروه به مرحله نهایی می‌رسیدند. تیم گارد در زمان مقرر شده برای اعلام اسامی بازیکنان تیم‌ها اقدام به معرفی بازیکنان خود نکرد و فدراسیون فوتبال این تیم را از رقابت‌ها کنار گذاشت. تیم پیکان نیز که در آن زمان در ایران حضور نداشت از حضور در این بازی‌ها انصراف داد.

مرحله نهایی
-----------

پاس، تاج، عقاب و برق به عنوان تیم‌های سر گروه گروه‌های چهارگانه گروه نهایی را تشکیل دادند. در این مرحله بر خلاف روند معمول بازی‌های حذفی که با دو بازی نیمه‌نهایی و یک بازی فینال انجام می‌شود تیم‌ها به صورت دوره‌ای بازی کردند و خبری از نیمه‌نهایی و فینال نبود. دو تیم پاس و تاج دو بازی اول خود را بردند و بازی سوم این دو تیم حالتی شبیه فینال را نیز یافت: پاس تنها در صورت پیروزی قهرمان می‌شد اما تاج که تفاضل گل بهتری داشت با یک تساوی نیز به عنوان قهرمانی می‌رسید. بازی دو تیم در نهایت با پیروزی ۳–۱ پاس به پایان رسید تا تیم پاس علاوه بر پیروزی بر رقیب دیرینه به عنوان قهرمانی نیز دست یابد.

جدول دور نهایی جام حذفی تهران| رده | باشگاه | بازی | برد | مساوی | شکست | زده | خورده | تفاضل | امتیاز |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱ | پاس | ۳ | ۳ | ۰ | ۰ | ۶ | ۲ | ۴+ | ۶ |
| ۲ | تاج | ۳ | ۲ | ۰ | ۱ | ۹ | ۴ | ۵+ | ۴ |
| ۳ | برق | ۳ | ۱ | ۰ | ۲ | ۲ | ۸ | ۶- | ۲ |
| ۴ | عقاب | ۳ | ۰ | ۰ | ۳ | ۱ | ۴ | ۳- | ۰ |

قهرمان
------

| قهرمان جام حذفی تهران ۱۳۴۹ |
| --- |
| **پاس** |
| **دومین قهرمانی** |

منابع
-----

1. ↑  «تاج، شهربانی، دیهیم و عقاب فاتحین هفته اول». *روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۲۳۲ صفحه ۷*. موسسه اطلاعات. ۱۳ تیر ۱۳۴۹.
2. ↑  «مسابقات فوتبال حذفی باشگاه‌ها». *روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۲۴۳ صفحه ۷*. موسسه اطلاعات. ۲۴ تیر ۱۳۴۹.
3. ↑  «پاس با پیروزی ۱–۳ بر تاج فاتح جام شد». *روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۲۶۳ صفحه ۷*. موسسه اطلاعات. ۱۷ مرداد ۱۳۴۷.
4. ↑  «پاس فاتح جام شد». *روزنامه اطلاعات شماره ۱۳۲۶۳ صفحه ۱*. موسسه اطلاعات. ۱۷ مرداد ۱۳۴۹.
**ترو** یا **ترر** یا **ترِرِس** یا **تریری** (یونانی باستان: Τρῆροι) نام یک قبیله تراکیایی بود.

**ترری‌ها** در شمال غربی تراکیه، در منطقه سردیکا (شهر صوفیه پایتخت فعلی بلغارستان) زندگی می‌کردند. ترری‌های منطقه سردیکا بعدها در جریان مهاجرت تریبالی‌ها به شرق جذب شدند.

در سال ۶۳۷ قبل از میلاد، قبیله **ترِرِس** از سمت تنگه بسفر تراکیا به سمت آناتولی حمله کرده و آنجا را تسخیر کردند؛ و به فرمان پادشاه خود کوبوس و در اتحاد با کیمریان و لیکیاها، در سال هفتم سلطنت آردیس، پادشاه لیدیا، به پادشاهی لیدیا حمله کردند.

آنها لیدی‌ها را شکست دادند و پایتخت لیدیا، ساردیس را به جز ارگ آن تصرف کردند و احتمالاً آردیس در این حمله کشته می‌شد. پسر و جانشین آردیس، سادیاتس، هم احتمالاً در سال ۶۳۵ قبل از میلاد در حمله دیگری به لیدیا به قتل رسید. اما اندکی پس از سال ۶۳۵ قبل از میلاد، با توافق با آشورها و در اتحاد با لیدیها، سکاها تحت فرمان مدهوان وارد آناتولی شدند، **ترِرها** را از آسیای صغیر بیرون راندند و سیمریان را شکست دادند تا دیگر تهدیدی برای آنها نباشد و بدین ترتیب بود که سکاها تسلط خود را تا آناتولی مرکزی گسترش دادند.

جستارهای وابسته
---------------

* تراکیان
* تنگه بسفر
* اسپارت‌ها
* مادیای سکایی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Treri». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ ژانویه ۲۰۲۲.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**حزب جبهه خلق آذربایجان** (به ترکی آذربایجانی: Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası آذربایجان خالق جبهه‌سی پارتیاسی) ائتلاف چند گرایش سیاسی در جمهوری آذربایجان است که در اواخر دهه ۸۰ میلادی سده گذشته از ترکیب و ائتلاف چند گروه سیاسی کوچک‌تر به وجود آمده‌است.

این جبهه برای مقابله با اشغال منطقه قره باغ توسط ارمنستان به وجود آمد. اولین رئیس‌جمهور منتخب بعد از استقلال آذربایجان ابوالفضل ایلچی بیگ یکی از بنیان‌گذاران و رهبر این جبهه بود.

جبهه خلق آذربایجان از سال ۱۹۹۶ در اپوزیسیون با دولت جمهوری آذربایجان قرار دارد.

اتهام دست داشتن در کشتار خوجالی
-------------------------------

ایاز مطلب‌افرئیس جمهور سابق آذربایجان و همچنین سید حسن عاملی امام جمعه اردبیل این ائتلاف را به طراحی کشتار خوجالی جهت سقوط دولت ایاز مطلب‌اف و رسیدن به قدرت متهم کرده‌اند.

پیوند به بیرون
--------------

ویکی‌پدیای انگلیسی

وبلاگ رسمی رهبر جبهه خلق آذربایجان

ارگان رسمی جبهه خلق آذربایجان

Azerbaijani Popular Front Party

منابع
-----

1. ↑  ایاز مطلب اف همچنان در روسیه
2. ↑  «امام جمعه اردبیل: آرزوی هر ایرانی آزادی قره باغ و مساجد این منطقه از اشغال ارامنه و بازگشت هزاران آواره آذری به خانه و کاشانه خود می‌باشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۲.
**تری روسیو** (انگلیسی: Terry Rossio؛ زادهٔ ۲ ژوئیهٔ ۱۹۶۰) فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده فیلم و مدیر اجرایی تولید اهل ایالات متحده آمریکا است. وی از سال ۱۹۸۹ میلادی تاکنون مشغول فعالیت بوده‌است. وی دانش‌آموختهٔ رشتهٔ ارتباطات در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در فولرتون است.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته‌است، می‌توان به *مردان سیاه‌پوش*، *گنجینه ملی*، *جی-فورس*، *گودزیلا در برابر کونگ: امپراتوری جدید*، *ماریس شگفت‌انگیز*، *گودزیلا در برابر کونگ*، *علاءالدین*، *دزدان دریایی کارائیب: مردگان حکایت نمی‌کنند*، *رنجر تنها*، *دزدان دریایی کارائیب: سوار بر امواج ناشناخته*، *گنجینه ملی: کتاب اسرار*، *دزدان دریایی کارائیب: پایان جهان*، *دژا وو*، *دزدان دریایی کارائیب: صندوقچه مرد مرده*، *افسانه زورو*، *دزدان دریایی کارائیب: نفرین مروارید سیاه*، *سیاره گنج*، *شرک*، *به سوی الدورادو*، *سربازان کوچک*، *گودزیلا*، *نقاب زورو*، *استادان عروسکی* و *علاءالدین* اشاره نمود.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Terry Rossio». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ مه ۲۰۲۳.

پیوند به بیرون
--------------

* تری روسیو در IMDb

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تری روسیو موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* کرواسی
* هلند
* لهستان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک فیلم‌نامه‌نویس است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
Place in 23x15px|border |alt=|link= یمن

  

  

 **جبله**  به عربی ( **جبلة** ) بکسر جیم، شهری است باستانی در استان 
اِب
از توابع کشور یمن واقع در شبه جزیره عربستان است. 
شهری کوهستانی بسیار زیبا ومشوق، دارای طبیعت خلاب که هر عابر شیفته أی به سوی خود جلب می‌نماید. این شهر در ۷ کیلومتری شمال استان إب واقع می‌باشد. شهری با معماری فرید و منحصر به فرد. وارتفاعش از سطح دریا در حدود ۸۷۵ متر با می‌باشد. و در کنار دره (وادی الجنات) واقع شده‌است.

جمعیت
-----

جمعیت این شهر کوهستانی در حدود ۷۰ هزار نفر می‌باشد. 
که تماماً از اهل سنت از شاخه شافعی هستند یعنی از پیروان امام محمد ادریس شافعی هستند و بزبان عربی تکلم می‌کنند.

باغ‌ها و کشاورزی
----------------

شهری است کوهستانی 
باغها وکشتزارهای ومحصولات زراعتی مانند: قهوه، القات، النیله، و حبوب، و بقولات فراوان است و بیشتر ساکنانش به کشاورزی اشتغال دارند.

نگارخانه
--------

جستارهای وابسته
---------------

* **فهرست شهرهای یمن**

منابع
-----

* دکتر: شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة)* ، دار الفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد جغرافیای یمن است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**جاسمین جی** (به انگلیسی: Jasmine Jae) بازیگر پورنوگرافی بریتانیایی است.

اوایل زندگی
-----------

جی در برمینگهام بریتانیا به دنیا آمد. او قبل از ورود به عرصه پورن یعنی در دوران دانشگاهش در یک فروشگاه لباس کار می‌کرد.

حرفه
----

جی در سال ۲۰۱۲ به پیشنهاد کیران لی وارد صنعت پورنوگرافی شد و اولین فیلم خود را با او در کمپانی برازرز بازی کرد. او در مورد بازیگر مرد پورنوگرافی مورد علاقه اش می‌گوید: «بین آنها از همه بیشتر به رایان رایدر علاقه دارم و بعد از او کیران لی، دنی دی و بازیگران دیگر.»

او در سال ۲۰۱۷ به خاطر بازی در فیلم (Storm of Kings) برنده جایزه بهترین صحنه جنسی ایکس آی بیز شد.

زندگی شخصی
----------

جاسمین جی در سال ۲۰۱۰ با رایان رایدر (بازیگر مرد فیلم‌های پورنو) ازدواج کرده‌است.

پانویس
------

1. 1 2  جاسمین جی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم بزرگسالان
2. 1 2  "Jennifer & Craig, Garden Suite, Norton House Hotel, Edinburgh".
3. ↑  "Jasmine Jae Interview For Barelist".
4. 1 2 3  "THE UK'S FINEST: JASMINE JAE TALKS SEX AND LIFE".[*پیوند مرده*]
5. ↑  "2017 XBIZ Awards Winners Announced".
**جان کان** نام یک گروه موسیقی اهل ترکیه است. و در سال ٢٠١٩ عضو اصلی گروه فاتح آ.ب.ب یک استدیو جدا برای خود ایجاد کرد و در آنجا فعالیت می کند و نشانی اینستگرام آن : Cankanofficial می باشد. این گروه شامل دو نفر به نام‌های فاتح آ.ب. ب (زادهٔ ۱۹۷۷ در آلمان) و مالک آیهان (زادهٔ ۱۹۷۸ در آلمان) است.

زندگینامه مالک آیهان - Malik Ayhan
----------------------------------

* او در ۱۹ اوت ۱۹۷۸ او در دویسبورگ آلمان به دنیا آمد.
* ایهان مالک کوچکترین عضو خانواده ۶ نفره است که توسط محمدعلی و اسما زوج تشکیل شده است.
* ایهان مالیک دارای دو خواهر به نام مین و منکس است که از او بزرگتر است و یک برادر به نام آیدین که کمی از او کوچکتراست.
* چشم و رنگ مو آیهان مالیک قهوه‌ای تیره است؛ که ویولن و قانون را دوست دارد.
* در سال 2016 مالیک از گروه جان کان جدا شد و مستقل به کار خود ادامه می دهد .

زندگینامه فاتح آلتون تاش - Fatih A.B.B
--------------------------------------

* او در سال ۱۹۷۷در منطقه Gelsenkirchen-Horst آلمان به دنیا آمد.
* آ.ب. ب به معنای (آ) بزرگترین (ب) بهترین (ب) نویسنده است.
* فاتح نویسنده و خواننده شناخته شده ترکیه است که بیش از ۷۰۰۰ آهنگ دارد.
* رنگ مو و چشم او قهوه‌ای است.
* اصلی ترین فرد این گروه فاتح می باشد .
* اولین آلبوم خواننده مشهور ترکیه به نام اسماعیل ی‌کا متعلق به فاتح آ.ب. ب است که باعث معروف شدن اوست.

آلبوم‌ها - Albüm
----------------

جان کان از سال ۱۹۹۸ ٨ آلبوم منتشر کرده‌اند

٭ **"Bomba Gibi "** منتشرشده ۲۰٠٠

**" Yar Yar "** منتشرشده ٢٠٠٥

**" Cayir Cayir "** منتشرشده ٢٠٠٥

٭ **"Ölümsüz Ask"** منتشرشده ۲۰۱۶

٭ **"Nedenini Sorma"** منتشرشده ٢٠٢٠

" **Şartim Var "منتشر شده در سال ۲۰۲۳**

EPs
---

٭ **" Respekt "** تک‌آهنگ

آهنگ‌های منتخب - Single
-----------------------

٭ **" Bağlamışım "** تک‌آهنگ 2023

٭ **" Ağlaya Ağlaya "** تک‌آهنگ 2023 ( آلبوم شرط دارم )

٭ **" Yilan Deliği "** تک‌آهنگ 2023 ( آلبوم شرط دارم )

٭ **" Yol Ver "** تک‌آهنگ 2023 ( آلبوم شرط دارم )

٭ **" Tutanak "** تک‌آهنگ 2023 ( آلبوم شرط دارم )

٭ **" Pusula "** تک‌آهنگ 2023 ( آلبوم شرط دارم )

٭ **" Suçsuz "** تک‌آهنگ 2023

٭ **" Ozur Dilerim "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Benden Olsun "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Kalpte Ateşler "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Soyle Ona "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Maske "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Ölürüm "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Balla Balla "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Kabus "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Kadere Kızma "** تک‌آهنگ 2022

٭ **" Nedenini Sorma "** تک‌آهنگ 2021

٭ **"Nedenini Sorma ( Siir ) "** تک‌آهنگ 2021

٭ **" Yana Yana "** تک‌آهنگ 

٭ **" Zarar "** تک‌آهنگ 

٭ **" Suphe "** تک‌آهنگ 

٭ **" Best for Me "** تک‌آهنگ deep 

٭ **" Gates "** تک‌آهنگ deep 

٭ **" Hadi Hizlan "** تک‌آهنگ 

٭ **" Olumsuz Ask "** تک‌آهنگ 2016 ( album ) 

٭ **" Manalıyım "** تک‌آهنگ 2010 

٭ **" Soyle Sen misin "** تک‌آهنگ 2009 

٭ **" Bittin sen "** تک‌آهنگ

٭ **" Neler oldu "** تک‌آهنگ

٭ **" kivira kivira "** تک‌آهنگ

٭ **" Yaranamadim "** تک‌آهنگ

٭ **" Canımı veririm "** تک‌آهنگ

٭ **" Yemin ettim "** تک‌آهنگ

٭ **" Ibret Olsun "** تک‌آهنگ

٭ **" Yar Yar "** تک‌آهنگ

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «cankan». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰۱۷.

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ نوامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۷.
2. ↑

پیوند به بیرون
--------------

* وب‌گاه رسمی
**تیم تالر** یا **خنده فروخته‌شده** (به آلمانی: Timm Thaler oder Das verkaufte Lachen) یک داستان برای کودکان است که توسط جیمز کروس نویسنده آلمانی در سال ۱۹۶۲ نوشته‌شده‌است. *دائرةالمعارف ادبیات کودکان آکسفورد* از آن به عنوان بهترین اثر کودکانه کروس یاد می‌کند. تیم تالر داستان پسری را روایت می‌کند که خنده دلربای خود را با فردی مرموز و اهریمنی با نام بارون در ازای برنده شدن در همه شرط‌بندی‌ها معامله می‌کند. پس از آن پسر مجبور می‌شود برای پس گرفتن خنده خود چهار سال تلاش کند.این رمان با نام "خنده فراموش شده" به ترجمه فریده لاشایی انتشارات اسپرک سال ۱۳۶۹ به فارسی برگردانده شده است.

در سال ۱۹۷۹، کروس یک رمان دیگر در ادامه نوشت که ***Timm Thalers Puppen oder Die verkaufte Menschenliebe*** (به فارسی ***عروسک‌های تیم تالر، یا انسانیت فروخته‌شده***) نام دارد.

اقتباسی از این داستان محبوب در یک مینی سریال ۱۳ قسمتی آلمانی برای کودکان در سال ۱۹۷۹ آورده شده‌است. همین‌طور در یک فیلم موزیکال تلویزیونی شوریایی دو قسمتی نیز از این داستان اقتباس شده‌است. در سال ۲۰۰۲ نیز در یک انمیشن تلویزیونی آلمانی از این داستان اقتباس شده‌است. همین‌طور فیلم سینمایی آلمانی اقتباس شده از این داستان در سال ۲۰۱۷ ساخته شده‌است.

جستارهای وابسته
---------------

* *Timm Thaler* (1979 TV miniseries) (انگلیسی ویکی‌پدیا)
* *این داد و ستد خنده* (۱۹۸۱ فیلم تلویزیونی) (, ویکی‌پدیا)
* *Timm Thaler* (2002 سری متحرک) (به آلمانی ویکی‌پدیا)

منابع
-----

1. ↑  Jack David Zipes. "The Oxford Encyclopedia of Children's Literature Volume 2". Oxford University Press. p. 388. `{{cite web}}`: Missing or empty `|url=` (help)Missing or empty `|url=` (help)
در پی تظاهرات دانشجویان تهران در اعتراض به توقیف روزنامه سلام و تصویب قانون جدید مطبوعات در ۱۸ تیر ۱۳۷۸، انصار حزب‌الله به داخل کوی دانشگاه و خوابگاه‌های دانشجویی رفته و صدها نفر را بازداشت کردند. این اقدام به اعتراضات گسترده و چند روزه دانشجویان و مردم در تهران و شهرستان‌ها انجامید. در دانشگاه تبریز نیز در بیستم تیرماه ۱۳۷۸ درگیری‌های گسترده‌ای روی داد که به کشته شدن محمدجواد فرهنگی انجامید.

تظاهرات دانشجویی ۲۰ تیر ۱۳۷۸ تبریز
----------------------------------

به فاصله دو روز از واقعه کوی دانشگاه تهران، به درخواست انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تبریز و علوم پزشکی برای برگزاری برنامه‌ای در واکنش به تعطیلی روزنامه سلام و اتفاقات کوی دانشگاه تهران، تجمعی از ساعت ۱۰ صبح برگزار شد. دانشجویان با شعارهای "خاتمی خاتمی حمایتت می‌کنیم" و "وای اگر خاتمی حکم جهادم دهد" "نیروی انتظامی ننگت باد" قصد داشتند از درب بانک تجارت به طرف درب اصلی حرکت کرده و از آنجا تجمع را به بیرون دانشگاه منتقل کنند که با حضور گسترده یگان ضد شورش و لباس شخصی‌ها تجمع به خشونت کشید. ظاهراً برخی از طلاب حزب‌اللهی طلبه‌خانه ولی‌عصر تبریز نیز که از در اصلی دانشگاه تبریز چندصد متر بیشتر فاصله ندارد برای سرکوب دانشجویان آمده بودند. فرماندار وقت، خورشیدی برای آرام کردن دانشجویان به دانشگاه تبریز می‌رود تا جلوی خروج دانشجویان از درب اصلی دانشگاه به طرف بلوار ۲۹ بهمن را بگیرد. حدود ساعت ۲ بعد از ظهر دانشجویان وارد بلوار ۲۹ بهمن می‌شوند و با حمله لباس شخصی‌های حوزه ۲ بسیج شهری درگیری شروع می‌شود. دانشجویان زخمی را برای مداوا به بیمارستان امام خمینی منتقل می‌کنند که در آنجا نیز به دانشجویان زخمی حمله می‌شود. در درگیری‌های صورت گرفته فرزند آیت‌الله میرزا علی بستان آبادی، طلبه محمدجواد فرهنگی نیز با اصابت گلوله سلاح کمری از سوی فرد ناشناسی کشته می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* حمله به کوی دانشگاه تهران (۲۵ خرداد ۱۳۸۸)
* حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸-۲۳ تیر ۱۳۷۸)

منابع
-----

1. 1 2  «چند روایت خواندنی از وقایع 20 تیر 78 دانشگاه تبریز». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷.
2. 1 2  «بازخوانی تظاهرتان 20تیر 78 دانشگاه تبریز».
3. ↑  «میثم بادامچی | بازخوانی حمله ۲۰ تیر ۱۳۷۸ به دانشگاه تبریز». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۱-۰۷-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۰-۰۵.