سیم‌لوله هسته‌دار
سیم‌لوله بدون هسته
**سیم‌لوله** (به انگلیسی: Solenoid) یک سیم‌پیچ به شکل استوانه است که معمولاً طول آن بیشتر از قطرش است و هنگامی که جریان الکتریکی از آن می‌گذرد در آن میدان مغناطیسی تولید می‌شود و بنابر قانون لنز با تغییر میزان جریان در برابر تغییر جریان مقاومت می‌کند. از سیم‌لوله برای مدیریت تغییر ناگهانی جریان در مدارها استفاده می‌شود.

میزان نیروی محرکه خودالقایی ناشی از تغییر جریان از فرمول زیر بدست می‌آید:

\varepsilon \_{L}=-L{\frac {\partial I}{\partial t}}
که در آن:

L ضریب خودالقایی سیم‌لوله است. یکای آن در SI هانری است.
I جریان الکتریکی
t زمان است.
میزان ضریب خودالقایی برای سیم‌لوله از فرمول زیر بدست می‌آید:

L=k\mu \_{0}{\frac {N^{2}A}{l}}
که در آن:

k ضریب سیم‌لوله است و برای سیم‌لوله بدون هسته برابر یک و برای سیم‌لوله هسته‌دار مقادیر بزرگی مانند هزار است.
\mu \_{0} ثابت تراوایی مغناطیسی خلأ
N تعداد دورها در سیم‌لوله
A مساحت یک دور سیم‌لوله
و l طول سیم‌لوله است.

میدان مغناطیسی
--------------

یک نمایش سه‌بعدی از میزان میدان مغناطیسی در درون و بیرون سیم‌لوله
اندازه میدان مغناطیسی درون یک سیم‌لوله آرمانی (یعنی اگر قطر حلقه های سیملوله در مقایسه با طول آن، بسیار کوچک و حلقه های آن، خیلی به هم نزدیک باشند) از قانون آمپر بدست می‌آید:

B=\mu \_{0}I{\frac {N}{l}}
اگر سیم‌لوله ایده‌آل نباشد این میزان با تقریب خوبی برای مرکز سیم‌لوله صدق می‌کند.

کاربردها
--------

از سیم‌لوله‌ها در مدارهای الکتریکی استفاده می‌شود و نماد آن L است از آن برای جلوگیری از تغییرات ناگهانی در میزان جریان استفاده می‌شود زیرا به علت خودالقایی سیم‌لوله در لحظه اول در برابر تغییر میزان جریان ناگهانی مقاومت بی‌نهایت از خود نشان می‌دهد و مقاومت آن برحسب زمان به سرعت افزایش می‌یابد تا در بی‌نهایت به بینهایت میل کند. میزان این تغییر در مدارهای RL (سیم‌لوله و مقاومت) از فرمول زیر پیروی می‌کند:

I={\frac {\varepsilon }{R}}(1-e^{{-{\frac {Rt}{L}}}})
که t زمان است.
همچنین مدارهای RCL (سیم‌لوله، مقاومت و خازن) در جریان متناوب نیز کاربرد دارند.

منابع
-----

1. ↑  Oxford dictionary of Physics "Solenoid" p. 505 ISBN 978-0-19-923399-1
2. 1 2  فیزیک سوم دبیرستان رشته ریاضی فیزیک صفحات ۱۹۱، ۱۹۳
3. ↑  فیزیک اهانیان جلد سوم نوشته هانس اهانیان صص ۲۰۶–۲۱۰
4. ↑  فیزیک هالیدی جلد سوم نوشته دیوید هالیدی، رابرت رزنیک صفحهٔ ۲۱۲
5. ↑  فیزیک هالیدی ص ۲۵۶
6. ↑  فیزیک هالیدی ص ۳۲۲

جستارهای وابسته
---------------

* چنبره
* پیچه هلمهولتز

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سیم‌لوله موجود است. |

* اطلاعاتی درباره میدان مغناطیسی درون سیم‌لوله
* بحث‌هایی درباره سیم‌لوله‌ها در هایپرفیزیکس
* سیم‌لوله‌ها برای رباتیک

| * ن
* ب
* و
قطعات الکترونیکی |
| --- |
| ادوات نیمه‌رسانا | 
* دیود بهمنی
* Barretter
* ترانزیستور پیوندی دوقطبی (BJT)
* زوج دارلینگتون
* دیاک
* دیود
* ترانزیستور اثر میدان (FET)
* دیودخازنی با سد ناهمگون
* آی‌جی‌بی‌تی (IGBT)
* مدار مجتمع (IC)
* ترانزیستور پیوندی اثر میدان
* ال‌ای‌دی (LED)
* Memistor
* ممریستور
* ماسفت
* حسگر نور
* پین دیود
* دیود شاتکی
* یکسوساز کنترل‌شده با سیلیکون (SCR)
* تریستور
* ترانزیستور
* ترایاک
* ترانزیستور تک پیوندی (UJT)
* دیود واراکتور
* دیود زنر

 |
| لامپ‌های خلأ | 
* Audion
* Beam tetrode
* Compactron
* لامپ خلأ
* لامپ فلمینگ
* Heptode
* Hexode
* Nonode
* Nuvistor
* Octode
* Pentagrid
* Pentode
* افزاینده فوتوالکتریک
* لامپ سلکترون
* Tetrode
* ترایود
* لامپ ویلیامز

 |
| لامپ‌های خلأ (ریزموج) | 
* Backward wave oscillator (BWO)
* مگنترون حفره‌ای
* Crossed-field amplifier (CFA)
* Gyrotron
* Inductive output tube (IOT)
* کلایسترون
* میزر
* Phototube
* لامپ‌های مایکروویو (TWT)

 |
| لامپ‌های پرتوی کاتدی | 
* Beam deflection tube
* Charactron
* آیکونوسکوپ
* Magic eye tube
* منوسکوپ
* Storage tube
* لوله دوربین ویدئویی

 |
| لوله پر از گازs | 
* کاتد سرد
* Crossatron
* Dekatron
* Ignitron
* Krytron
* Mercury-arc valve
* لامپ نئون
* لامپ نیکسی
* تيراترون
* Trigatron
* Voltage-regulator tube

 |
| تنظیم پذیر | 
* پتانسیومتر
* خازن متغیر
* رئوستا

 |
| عنصر غیرفعال | 
* Connector
	+ Audio and video
	+ دوشاخه و پریز برق
	+ RF
* آشکارساز الکترولیتی
* هسته فریت
* فیوز
	+ فیوز بازنشان‌پذیر
* مقاومت
* ترمیستور
* RTD
* ترانسفورماتور
* وریستور
* Wollaston wire

 |
| راکتانس الکتریکی | 
* خازن
	+ خازن
* تشدیدگر سرامیکی
* نوسان‌ساز کریستال
* القاگر

 |