یک قاشقِ خم شده.
**خم‌کردنِ قاشق** به تغییر شکلِ اجسامِ فلزی همچون کارد و چنگال، بدون وارد آوردنِ نیروی فیزیکی یا با نیرویی کمتر از حدِ نیاز گفته می‌شود. این عمل، نوعی تردستی است.

خم کردن قاشق در سال‌های دههٔ ۱۹۷۰ توجه بسیاری از رسانه‌ها را به خود جلب کرد. در آن سال‌ها، برخی ادعا می‌کردند که قادرند چنین کاری را با استفاده از نیروی ماوراییِ ذهنشان انجام دهند. مشهورترین آن‌ها یوری گلر بود که علاوه بر قاشق، قادر به خم کردنِ کلید و اشیاء فلزی دیگر بود. منتقدانی همچون جیمز رندی و مارتین گاردنر اجراهای گلر را نوعی تردستی می‌دانند.

تردستی
------

Guy Bavliگای باولی، در حال اجرای خم کردن قاشق در دانمارک؛ سال ۲۰۱۰.
عملِ خم کردنِ قاشق، کلید و اجسام فلزی دیگر که در ظاهر بدون اِعمال هیچ گونه نیروی فیزیکی خم می‌شوند، در واقع نوعی حقهٔ شعبده بازیِ متداول است. نگه داشتن یک قاشق از گردنِ آن و حرکت دادن سریع آن به جلو و عقب، باعث ایجاد این توهم در بیننده می‌شود که قاشق در حال خم شدن است.

هنگامی که عملِ خم کردن یا شکستن یک قاشق به نمایش در می‌آید، به‌طور معمول قاشق در مرحله‌ای است که به راحتی می‌توان آن را خم کرد. در بسیاری از موارد، فردی که نمایش را اجرا می‌کند، هنگامی که قاشق خم شده است، توجهِ تماشاگران را برای یک لحظهٔ کوتاه از قاشق، منحرف می‌کند. در این مرحله قاشق تنها نیازمندِ نیرویی کوچک است تا خم شود. شعبده باز، پس از آن خم شدن قاشق را به تدریج اجرا می‌کند. در سال ۱۹۹۶ در یکی از برنامه‌های تلویزیون بی‌بی‌سی، در حالی که دوربین، از زاویه‌ای که یوری گلر انتظارِ آن را نداشت، فیلم برداری می‌کرد، مشخص شد که گلر هم‌زمان با اینکه برای نمایش قاشق از جایش بلند می‌شد، قاشق را با اعمالِ نیروی هر دو دستش خم می‌کند. او این کار را به صورت لحظه‌ای و طوری‌که تماشاگران، متوجهِ آن نبودند، انجام می‌داد.

ری هایمن، در حالِ شرح دادنِ روش خم کردن قاشق توسط یوری گلر. ۱۷ ژوئن ۲۰۱۲؛ کوستا مسا، کالیفرنیا.
در روش‌های دیگر، از قاشقی استفاده می‌شود که قبلاً برای این کار آماده شده‌است. این قاشق تنها با یک نیروی جزئی خم شده یا می‌شکند. در این روش، پس از چند بار خم و راست کردن قاشق از نقطهٔ مورد نظر، در نهایت، فلز به حدِّ خستگی می‌رسد. اگر قاشق شکسته شود، شعبده باز، دو نیمهٔ آن را با هم نگه می‌دارد و اگر قاشق نشکند، او به آرامی قاشق را شل می‌کند، به‌طوری‌که این گونه به نظر می‌رسد که پیش از این که قاشق شکسته شود، قبلاً خم شده‌است.

در صورتی که کنترل زاویهٔ دید تماشاگران در دست شعبده باز باشد، می‌توان از قاشقی استفاده کرد که قبلاً در ابتدای نمایش خم شده‌است. در این روش در ابتدا فردِ تردست قاشق را در امتداد زاویهٔ دید تماشاگران از ناحیهٔ خمِ آن نگه می‌دارد. سپس آن را به آرامی می‌چرخاند و تماشاگران چنین حس می‌کنند که قاشق در حال خم شدن است.

در برخی از فروشگاه‌های مخصوصِ لوازم شعبده بازی، قاشق‌های ویژه‌ای فروخته می‌شوند که از آلیاژهای مخصوصی همچون نایتینول ساخته شده‌اند. این قاشق‌ها هنگامی که در معرض گرما قرار می‌گیرند، خود به خود خم می‌شوند. به عنوان مثال، هنگامِ هم زدن چای یا قهوهٔ گرم یا حتی با استفاده از گرمای بدن می‌توان آن‌ها را خم کرد.

روان‌شناسی
----------

در یک آزمایشِ مطالعاتی در سال ۲۰۰۵ که توسط ریچارد وایزمن و همکارانش انجام شد، به دو گروه از شرکت کنندگان در آزمایش، ویدئویی نمایش داده شد که در آن فردی که به دروغ خود را دارای نیرویی ذهنی معرفی می‌کند، یک کلید خم شده را روی میز قرار می‌دهد. در حالی که کلید به صورت ثابت باقی‌مانده بود، به گروه اول از شرکت کنندگان در آزمایش گفته شد که فردِ دارای نیروی ذهنی در حال خم کردن کلید است؛ اما به افرادِ گروه دوم چنین چیزی گفته نشد. نتایج آزمایش نشان داد که افرادِ گروه اول، به‌طور قابل ملاحظه‌ای مقدار بیشتری از خم شدن کلید را نسبت به گروه دوم گزارش کردند.

ادعای خم کردن قاشق با نیروی فراطبیعی
------------------------------------

یک چنگال که توسط جیمز رندی خم شده‌است.
بسیاری از افرادی که چنین نمایش‌هایی را اجرا می‌کنند، مدعی هستند که دارای توانایی‌های فراهنجار یا سایکوکینسیس هستند که می‌توانند تنها با استفاده از نیروی ذهنشان قاشق یا سایر اجسام را تغییر شکل دهند. با این حال چنین نمایش‌هایی از نظر جامعه علمی مورد نقد قرار گرفته‌است. جیمز رندی، به عنوان یک شعبده باز و شکاک، جایزه‌ای یک میلیون دلاری برای کسانی تعیین کرده‌است که بتوانند، توانایی‌های فراهنجاری از قبیل خم کردن قاشق را تحت شرایط علمی اثبات کنند.

### آزمایش‌ها

در اواخر دههٔ ۱۹۷۰، استیفن نورث توسط جان هیستد مورد آزمایش قرار گرفت. هیستد ادعا کرد که نورث دارای توانایی سایکوکینسیس برای خم کردن قاشق و دورنوردی اشیاء درون ظروف در بسته است. در ۱۹ دسامبر ۱۹۷۷ در گرونوبل، نورث تحت شرایط علمی مورد آزمایش قرار گرفت که نتیجه آزمایش منفی بود. در آزمایشی که جیمز رندی در دانشگاه برکبک ترتیب داده بود نیز این ادعا ثابت نشد.

ژان پیر ژرار فرانسوی که مدعی شده بود، از طریق سایکوکینسیس قادر است میله‌های فلزی را خم کند، در سال‌های دههٔ ۱۹۷۰ مورد آزمایش قرار گرفت؛ اما تحت شرایط علمی، نتوانست هیچ اثر فراهنجاری را ایجاد کند. او در ۱۹ ژانویه ۱۹۷۷ در آزمایشگاهی در پاریس تحت آزمایشی دو ساعته قرار گرفت. همهٔ آزمایش‌هایی که روی او انجام شد، نتیجه منفی داشت و او نتوانست هیچ شیئی را به صورت پارانرمال جابجا کند. در دو آزمایش دیگری که در گرونوبل و در ژوئن ۱۹۷۷ توسط جیمز رندی انجام گرفت نیز، ژرار نتوانست ادعای فراهنجاری اش را ثابت کند. او در ۲۴ سپتامبر ۱۹۷۷ نیز تحت آزمایش دیگری در مرکز تحقیقات هسته‌ای قرار گرفت. در این آزمایش نیز نتوانست هیچ میله‌ای را خم کرده یا ساختار هیچ فلزی را تغییر دهد. وی در آزمایش خم کردن قاشق نیز ناموفق بود. ژرار بعدها اذعان کرد که گاهی در اجراهایش تماشاگران را فریب داده است؛ اما با این حال همچنان اصرار می‌کرد که دارای نیرویی ذهنی است. دانشمندان و تردستان، اعلام کردند که اجراهای پارانرمال ژرار، همگی ساختگی هستند.

منابع
-----

1. ↑  Randi, James. (1982). *The Truth About Uri Geller*. Prometheus Books. ISBN 0-87975-199-1
2. ↑  Gardner, Martin. (1983). *Science: Good, Bad and Bogus*. Oxford University Press. pp. 179-184. ISBN 0-19-286037-2
3. ↑  Benedict Carey (August 11, 2008). "While a Magician Works, the Mind Does the Tricks". *The New York Times*.
4. ↑  Emery, C. Eugene, Jr. (1987).
5. 1 2  "James Randi exposes Uri Geller". *YouTube*. Retrieved 2010-07-27. Excerpt from "James Randi's Solved Mysteries Workshop", a talk given by Randi during the 1998 Skeptics Society Convention.
6. ↑  Harris, Ben. (1985). *Gellerism Revealed: The Psychology and Methodology Behind the Geller Effect*. Calgary: Micky Hades International.
7. ↑  Wiseman, Richard; Greening, Emma. (2005). *It's still bending': verbal suggestion and alleged psychokinetic ability*. British Journal of Psychology 96: 115–127.
8. ↑  "Skeptic Revamps $1M Psychic Prize". *Wired*. Retrieved June 18, 2008
9. ↑  Hasted, John. (1981). *The Metal-Benders*. Routledge & Kegan Paul. ISBN 0-7100-0597-0
10. ↑  Blanc, Marcel. (1978). "Fading Spoon Bender". *New Scientist*. p. 431.
11. ↑  Randi, James. (1982). Chapter *Off the Deep End* in *Flim-Flam! Psychics, ESP, Unicorns, and Other Delusions*. Prometheus Books. ISBN 0-87975-198-3
12. 1 2 3  *New Scientist - Google Books*. Books.google.co.uk. 1978-02-16. Retrieved 2014-03-11.
13. ↑  Zusne, Leonard; Jones, Warren. (1989). *Anomalistic Psychology: A Study of Magical Thinking*. Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-0508-7

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Spoon bending». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ آوریل ۲۰۱۶.

| * ن
* ب
* و
فراروان‌شناسی |
| --- |
| Outline |
| موضوعات | 
* Apparitional experience
* فرافکنی اثیری
* هاله
* Bilocation
* روشن‌بینی
* پدیده بستر مرگ
* Dermo-optical perception
* Dream telepathy
* اکتوپلاسم
* پدیده صدای الکترونیکی
* حس ششم
* آزمایش‌های گانزفلد
* شبح
* Kirlian photography
* Materialization
* واسطه روحی
* تجربه نزدیک به مرگ
* تجربه خروج از بدن
* Pam Reynolds case
* Past life regression
* Plant perception
* روح خبیث
* Precognition
* Psychic
* Psychic detective
* Psychic reading
* جراحی توهمی
* دورجنبی
* Psychometry
* Pyrokinesis
* تناسخ
* دوربینی روحی
* Retrocognition
* حس ششم
* Sensory leakage
* خم‌کردن قاشق
* دورآگاهی
* Thoughtography
* Veridical dream
* زنوگلاسی
* Zener cards

 |
| سازمان‌ها | 
* انجمن تحقیقات روان‌شناسی آمریکا
* College of Psychic Studies
* Institut Métapsychique International
* مؤسسه علوم معرفت‌بخشانه
* International Association for Near-Death Studies
* Koestler Parapsychology Unit
* National Laboratory of Psychical Research
* Parapsychological Association
* Parapsychology Foundation
* آزمایشگاه تحقیقات مهندسی غیرمتعارف پرینستون
* Rhine Research Center
* جامعه تحقیقات روان

 |
| فراروان‌شناسان | 
* ویلیام فلچر برت
* John Beloff
* دریل بم
* Hans Bender
* J. Malcolm Bird
* Stephen E. Braude
* Whately Carington
* Hereward Carrington
* Tony Cornell
* ویلیام کروکز
* Eric Dingwall
* Peter Fenwick
* کامیل فلاماریون
* Nandor Fodor
* Alan Gauld
* K. M. Goldney
* بروس گریسون
* Erlendur Haraldsson
* John Hasted
* Rosalind Heywood
* Richard Hodgson
* Hans Holzer
* Charles Honorton
* James Hyslop
* الکساندر ایمیچ
* Brian Inglis
* رابرت جی. یان
* ویلیام جیمز
* Raynor Johnson
* بریان دیوید جوزفسون
* Stanley Krippner
* Thomas Lethbridge
* الیور جوزف لوج
* James McKenzie
* ادگار میچل
* ریموند مودی
* Robert L. Morris
* Gardner Murphy
* Frederic Myers
* Karlis Osis
* Eugéne Osty
* سام پرنیا
* Michael Persinger
* Guy Lyon Playfair
* Frank Podmore
* Joseph Gaither Pratt
* Harry Price
* Walter Franklin Prince
* Andrija Puharich
* هل پوتاف
* دین رادین
* جوزف بانکس رینه
* شارل ریشه
* D. Scott Rogo
* William G. Roll
* Helmut Schmidt
* Gary Schwartz
* روپرت شلدریک
* هنری سیجویک
* Samuel Soal
* ایان استیونسن
* راسل تارگ
* Charles Tart
* Montague Ullman
* Jessica Utts
* Leonid Vasiliev
* Evan Harris Walker
* Caroline Watt
* Johann Zöllner

 |
| انتشارات | 
* *An Experiment with Time*
* *Extrasensory Perception*
* *Irreducible Mind*
* *Journal of Near-Death Studies*
* *Journal of Parapsychology*
* *Journal of Scientific Exploration*
* *زندگی پس از زندگی*
* *Life Before Life*
* *Mental Radio*
* *Old Souls: The Scientific Evidence For Past Lives*
* *Parapsychology: Frontier Science of the Mind*
* *The Roots of Coincidence*
* *Twenty Cases Suggestive of Reincarnation*
* *Varieties of Anomalous Experience*

 |
| شکاکان | 
* James Alcock
* Robert Baker
* بری بویرشتاین
* سوزان بلک‌مور
* John Booth
* درن براون
* ماریو بونگه
* William Carpenter
* رابرت تاد کارول
* شان کارول
* Milbourne Christopher
* Edward Clodd
* برایان دانینگ
* Bergen Evans
* آنتونی فلو
* Kendrick Frazier
* کریس فرنچ
* مارتین گاردنر
* Thomas Gilovich
* Henry Gordon
* گرانویل استنلی هال
* Trevor H. Hall
* C. E. M. Hansel
* Melvin Harris
* Daniel Webster Hering
* Terence Hines
* بروس هود
* هری هودینی
* Nicholas Humphrey
* ری هایمن
* Joseph Jastrow
* پاول کورتز
* Daniel Loxton
* Scott Lilienfeld
* Charles Mackay
* David Marks
* Joseph McCabe
* Albert Moll
* Joe Nickell
* Steven Novella
* باب پارک
* Henry Maudsley
* Edmund Parish
* ماسیمو پیلیوچی
* Massimo Polidoro
* جورج آر پرایس
* Benjamin Radford
* جیمز رندی
* Graham Reed
* Joseph Rinn
* Milton Rothman
* کارل سیگن
* Theodore Schick
* مایکل شرمر
* John Sladek
* Gordon Stein
* ویکتور استنجر
* Stuart Sutherland
* John Taylor
* Sarah Thomason
* Ivor Lloyd Tuckett
* جان ویلر
* ریچارد وایزمن
* Leonard Zusne

 |
| 
* **رده:فراروان‌شناسی**
* **Commons**

 |