| تاریخ بشریت |
| --- |
| ↑ پیشاتاریخ |
| **ثبت تاریخ** |
| تاریخ باستان |
| * تاریخ نگارش

* تاریخ آفریقا
* دوران پیشاکلمبی

* East Asia
* South Asia

* Southeast Asia
* خاور نزدیک باستان

* اروپای دوران قدیم

 |
| پس از کلاسیک |
| 
* تاریخ آفریقا
* دوران پیشاکلمبی

* تاریخ آسیای مرکزی
* East Asia

* South Asia

* Southeast Asia
* تاریخ خاورمیانه

* قرون وسطی

 |
| دوره مدرن |
| 

|  |
| --- |
| 
* عصر جدید نخستین
* اواخر دوره مدرن

 |
| 
جستارهای وابسته |
| 
* تاریخ معاصر
* مدرنیته
* آینده‌پژوهی

 |

 |
| ↓ آینده |
| * ن
* ب
* و
 |

نقشۀ والدسیمولر با صفحات تاشو، ۱۵۰۷.
**عصر جدید اولیه** بخشی از تاریخ نوین، و در دورهٔ زمانی اواخر قرون وسطی و تاریخ پساکلاسیک واقع است. گرچه بازهٔ زمانی این عصر به‌طور کامل مشخص نیست، اما دوران آن در فواصل عصر پسا کلاسیک (۱۵۰۰ میلادی)، سقوط قسطنطنیه (۱۴۵۳ میلادی)، رنسانس، عصر کاوش (به‌خصوص سفرهای کریستف کلمب در ابتدای ۱۴۹۲)، و کشف مسیر دریایی به شرق (۱۴۹۸) قرار داشته و در نهایت به عصر انقلابها (۱۸۰۰ میلادی) و به‌خصوص انقلاب فرانسه (۱۷۸۹) ختم می‌شود. مهمترین ویژگی این دوره نوعی جهانی شدن بازرگانی است که همراه با اکتشاف و استعمار سرزمین‌های جدید توسط اروپاییان می‌باشد.

در این عصر امپراتوری‌هایی در سرتاسر جهان پدیدار می‌شود نظیر امپراتوری مینگ و امپراتوری چینگ در چین، امپراتوری مغول هندوستان، امپراتوری عثمانی و امپراتوری‌هایی مستعمراتی نظیر امپراتوری اسپانیا، امپراتوری پرتغال، امپراتوری بریتانیا و امپراتوری فرانسه. همچنین اروپاییان از طریق سفرهای دریایی راه‌های دریایی جدیدی را می‌گشایند که شرق و جنوب آسیا و آمریکا را مستقیماً به اروپا وصل می‌کنند و جوامع مستعمراتی را به‌خصوص در آمریکا بنا می‌کنند. دولت‌های اروپایی به صورت کشورهایی با حکومت سلطنتی مطلقه با رویکردهای عُرفی‌گرایانه در می‌آید و رقابت‌های تجاری و سرزمینی بین امپراتوری‌ها و اختلافات مذهبی بین شیعه و سنی و نیز کاتولیک و پروتستان عامل اغلب جنگ‌های این دوره است، که در آن به‌طور گسترده از سلاح گرم استفاده می‌شود.

در اروپا علاقه به علوم طبیعی تجربی رونق می‌یابد و دانشگاه‌ها در کنار فلسفه و الهیات به مطالعه ریاضیات، پزشکی، فیزیک، مکانیک و ستاره‌شناسی می‌پردازند. انقلاب‌های علمی نظیر انقلاب کوپرنیکی در نجوم و انقلاب نیوتنی در فیزیک تصور از جهان طبیعت را که مسبت به دوره باستان و سده‌های میانه تغییر می‌دهد. در آغاز این دوره نهضت‌های مذهبی ناشی از اصلاح کاتولیک و اصلاح پروتستان اروپا را درمی‌نوردد و از اواسط آن عصر روشنگری فرا می‌رسد که نگاه دنیوی و دهری را جایگزین نگاه مذهبی به جهان می‌کند. در عصر روشنگری کلیسا مرجعیت علمی و فکری‌اش را از دست می‌دهد و فبلسوفان طبیعی‌دانان جایگزین آن می‌شوند.

صنعت چاپ موجب رونق نشر کتاب می‌شود که هم بر رشد علمی و هم آثار ادبی و مذهبی تأثیر می‌گذارد. ادبیات ملی به جای ادبیات دینی دوره قرون وسطی رواج می‌یابد و جنبش‌های هنری نظیر رنسانس و کلاسیسیسم می‌کوشد تا هنر باستان را احیا کند. شور مذهبی ناشی از اصلاح کاتولیک و اصلاح پروتستان در کنار میل به صنعت و بازرگانی عامل محرک حیات جوامع شهری و روستایی است. با رشد شهرنشینی طبقه بورژوا در کنار اشراف و رعایا ظهور می‌کند، که حیات اقتصادی آن برپایه مرکانتیلیسم است و بر صنعت و تجارت متمرکز است و در مقابل فئودالیسم افول می‌کند.

وقایع مهم
---------

دوران مدرن، دوره اولیه را، که دوره مدرن اولیه نامیده می‌شود، در بر می‌گیرد. این دوره از حدود سالهای ۱۵۰۰ تا حدود ۱۸۰۰ (بیشتر از همه ۱۸۱۵) ادامه داشت. وجوه خاص دوران مدرن اولیه عبارتند از:

* اصلاحات پروتستانی
* دوره سنگوکو
* بازپس‌گیری اندلس
* عصر کاوش
* مبادله کلمبی
* استعمار اروپا در آمریکا
* مثلث تجارت
* مرکانتیلیسم
* سرمایه‌داری

پایان دوران نخستین
------------------

در تاریخ مدرن، پایان دوران نخستین به انتهای قرن هجدهم می‌افتد، با عصر طلوع‌های انقلابیش و اتفاقات در آمریکای شمالی و فرانسه و بدنبال ان تغییرات سیاسی اساسی که در تمامی اروپا بوقوع پیوست؛ که تحولات حاصل شده در جنگهای ناپلئونی، در باز ترسیم نقشه اروپا توسط معاهده پاریس ظهور درک جدیدی از ناسیونالیسم و تجدید سازماندهی‌های دستگاه‌های نظامی شامل می‌شد. پایان دوران نخستین معمولاً با انقلاب صنعتی نیز که در بریتانیا در نیمه قرن هجدهم آغاز شد همراه است. رونان معتقد است که بوروکراسی و سنت‌های کنفوسیوسی چین باعث شده‌است که چین انقلابی علمی نداشته باشد، که همین باعث شد چین دانشمندان کمتری برای شکستن ارتدوکسی‌های موجود آنگونه که گالیله گالیله کرد داشته باشد.

خاور نزدیک و آفریقای آفرو-آسیایی
--------------------------------

### امپراتوری عثمانی

امپراتوری عثمانی (۱۶۸۳–۱۴۸۱)
در اوایل دوران مدرن، دولت عثمانی از گسترش و تحکیم قدرت برخوردار بود، که به دوران اوج رسید. این شاید دوران طلایی امپراتوری عثمانی بود. عثمانی‌ها جنوب غربی را به شمال آفریقا گسترش دادند در حالی که با امپراتوری شیعه دودمان صفوی در ایران در حال ظهور مجدد در شرق می‌جنگیدند.

آسیای شرقی
----------

در اوایل دوران مدرن، ملتهای اصلی آسیای شرقی تلاش کردند تا یک دوره انزواطلبی از جهان خارج را دنبال کنند، اما این سیاست همیشه به‌طور یکنواخت یا موفقیت‌آمیز اجرا نمی‌شد با این حال، با پایان دوره مدرن اولیه، چین، شبه‌جزیره کره و ژاپن بیشتر برای اروپاییان بسته و بی علاقه بودند، حتی در حالی که روابط تجاری در شهرهای بندری مانند گوانگ‌ژو و دجیما رشد می‌کرد.

### سلسله‌های چینی

یک نقاشی از چین از یک جشن پیروزی
حدود ابتدای سلسله هان، دودمان مینگ از نظر نژادی (۱۳۶۸–۱۶۴۴)، چین در ریاضیات و همچنین علوم در جهان پیشتاز بود. با این حال، اروپا خیلی زود دستاوردهای علمی و ریاضی چین را جلب کرد و از آنها پیشی گرفت.

بسیاری از محققان دلیل عقب ماندگی چین در پیشرفت را حدس زده‌اند. یک مورخ به نام کالین رونان ادعا می‌کند که اگرچه هیچ پاسخ خاصی وجود ندارد، باید بین اینکه فوریت چین برای اکتشافات جدید ضعیف‌ترا ز اروپاست و ناتوانی چین در استفاده از مزایای اولیه‌اش ارتباطی وجود داشته باشد. با وجود اختراع باروت در قرن نهم، در اروپا بود که سلاح گرم دستی کلاسیک با سیستم عمل مچ لاک اختراع شد، و شواهدی از استفاده از ان در حدود دهه ۱۴۸۰ وجود دارد. پس از اینکه پرتغالی‌ها در اوایل دهه ۱۵۰۰ مچ لاک خود را به ژاپن آوردند، چین تا سال ۱۵۴۰ از آن استفاده می‌کرد.

### آسیای جنوب شرقی

در آغاز عصر مدرن، جاده زعفران بین هند و چین از امپراتوری ماژاپاهیت عبور می‌کرد. امپراتوری مجمع الجزایر مستقر در جزیره جاوه این آخرین امپراتوری هندو بزرگ ناحیه دریایی جنوب شرق آسیا بود و یکی از بزرگترین ایالات تاریخ اندونزی محسوب می‌شود. نفوذ آن به ایالات سوماترا، شبه جزیره مالایا، بورنئو و شرق اندونزی گسترش یافت، اما تأثیرپذیری موضوع بحث است.

شمال و شمال غربی آفریقا
-----------------------

قلمرو سلطنت عدل و سرزمین‌های تابعه اش
در نیمکره سارازن عثمانی‌ها مصر را در سال ۱۵۱۷ تسخیر کردند و حکومت‌های موقت الجزایر، نونس، و تریپولی (بین سالهای ۱۵۱۹ تا ۱۵۵۱)، ومراکش را ایجاد کردند. اما ایالت بربر عربی را تحت قدرت خاندان شریفان باقی گذاشتند.

نگارخانه
--------

* 
* 
*

منابع
-----

1. ↑  The Dialogue of Civilizations in the Birth of Modern Science 2006th Edition
2. ↑  Joseph Needham—A Publication History
3. ↑  The Gunpowder Age:
4. ↑  A History of Modern Indonesia Since C. 1300
5. ↑  Indonesia's History Between the Myths

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Early modern period». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ عصر جدید اولیه موجود است. |

| بخشی از **مجموعهٔ** |
| --- |
| تاریخ یونان |
| Map of Greece, drawn in 1791 by William Faden, at the scale of 1,350,000 |
| یونان نوسنگی
* پلاسجی‌ها
 |
| یونان در عصر برنز
* هلادی
* کیکلادی
* مینوسی
* یونان میسنی ۱۷۵۰ – ۱۰۵۰ پیش از میلاد
 |
| یونان باستان
* اعصار تاریک یونان ۱۰۵۰ پیش از میلاد–۷۵۰ پیش از میلاد
* یونان کهن ۸۰۰ پیش از میلاد–۴۸۰ پیش از میلاد
* یونان کلاسیک ۵۰۰ پیش از میلاد–۳۲۳ پیش از میلاد
* یونان هلنیستی ۳۲۳ پیش از میلاد–۳۱ پیش از میلاد
* یونان رمی ۱۴۶ پیش از میلاد–۳۳۰ میلادی
 |
| یونان قرون وسطی
* یونان بیزانسی
* فرانکوکراتیا ۱۲۰۴ میلادی
 |
| یونان در عصر جدید اولیه
* کرت ونیزی
* جزایر ایونی ونیزی
* یونان عثمانی
 |
| یونان مدرن
* جمهوری جزایر سبعه مجتمعه
* جنگ استقلال یونان
* جمهوری اول یونان
* پادشاهی یونان
* نفاق ملی
* جمهوری دوم یونان
* رژیم چهارم اوت
* تصرف یونان توسط نیروهای محور (رژیم همکار، یونان آزاد)
* جنگ داخلی یونان
* حکومت نظامی یونان
* جمهوری سوم یونان
 |
| تاریخ بر اساس موضوع
* هنر
* Constitution
* Economy
* Judaism
* Military
* Names
 |
| نشان درگاه درگاه یونان |
| * ن
* ب
* و
 |

| *تاریخ ایتالیا* |
| --- |
|  |
| تاریخ باستان
* Prehistoric Italy
* تمدن اتروسک (12th–6th c. BC)
* مگنا گراسیا (8th–7th c. BC)
* روم باستان (ایتالیا رومی) (753 BC–476 AD)
 |
| قرون وسطی
* ایتالیا در قرون وسطی

* Kingdom (476-774)
	+ اودوآکر
	+ پادشاهی استروگتیک
	+ Vandal
	+ Lombard

* Byzantine reconquest of Italy (6th–8th c.)
* Italy in the Carolingian Empire and HRE
* Islam and Normans in southern Italy
* جمهوری دریایی and Italian city-states
* گوئلف‌ها و گیبلین‌ها
 |
| دوران مدرن نخستین
* رنسانس ایتالیا (14th–16th c.)
* جنگ‌های ایتالیا (1494–1559)
* Foreign domination (1559–1814)
* وحدت ایتالیا (1815–1861)
 |
| دوره مدرن
* Monarchy (1861–1945)
* Italy in World War I (1914–1918)
* فاشیسم ایتالیایی and امپراتوری ایتالیا (1918–1945)
* ارتش ایتالیا در جنگ جهانی دوم (1940–1945)
* جمهوری اجتماعی ایتالیا (1943–1945)
* Republic (1945–*present*)
* Years of Lead (1970s–1980s)
 |
| موضوعات
* List of historic states

* Citizenship
* Currency
* Economy
* Fashion
* Genetic
* Military
* Music
* Postage
* Railway

 |
| گاهشماری
نشان درگاه درگاه ایتالیا |
| * ن
* ب
* و
 |

| * ن
* ب
* و
جهان و فرهنگ غربی |
| --- |
| بنیان‌ها | 
* گهواره تمدن
* بر قدیم
* جهان یونانی رومی
	+ یونانی
	+ رومی
* امپراتوری روم
	+ غربی
* میراث امپراتوری روم
* رومی‌سازی
* Romano-Germanic culture
* جهان مسیحیت

 |
| تاریخچه | 
* European Bronze Age
* اروپای دوران قدیم
	+ دوران باستان متأخر
* قرون وسطی
	+ آغازین
	+ میانه
	+ متأخر)
* رنسانس
* دوران مدرن نخستین
	+ عصر کاوش
	+ اصلاحات پروتستانی
	+ عصر روشنگری
	+ انقلاب علمی
* Late modern period
	+ عصر انقلاب
	+ مخالفت با بردگی
	+ رهاسازی
	+ سرمایه‌داری
	+ انقلاب صنعتی
	+ Great Divergence
* عصر مدرن
	+ جنگ جهانی اول
	+ دوره میان‌دوجنگ
	+ حق رأی عمومی
	+ جنگ جهانی دوم
	+ جنگ سرد
* دوره پس از جنگ سرد
	+ عصر اطلاعات
	+ جنگ با تروریسم
	+ جنگ سرد دوم

 |
| فرهنگ | 
* الفبا
* معماری
* هنر
	+ Periods
* تقویم
* Cuisine
	+ Diet
* سنت کلاسیک غربی
	+ مطالعات
* Clothing
	+ History
* رقص
* باطن‌گرایی
	+ Astrology
* Folklore
* Law
* زبان‌ها
	+ Eurolinguistics
	+ Standard Average European
* Literature
	+ آثار برجسته
* رسانه
	+ اینترنت
* موسیقی
	+ Chant
	+ Classical
	+ Folk
	+ 20th century
* Mythology
* نقاشی (contemporary)
* فلسفه غرب
	+ فلسفه علم
	+ Values
* Religion
	+ جدایی شرق و غرب
	+ مسیحیت غربی
	+ Decline
	+ سکولاریسم

 |
| فلسفه | 
* فلسفه هلنیستی
* Judeo-Christian ethics
* فلسفه مسیحی
* فلسفه مدرسی
* خردگرایی
* تجربه‌گرایی
* اگزیستانسیالیسم
	+ اگزیستانسیالیسم مسیحی
* انسان‌گرایی
	+ انسان‌گرایی مسیحی
	+ انسان‌گرایی سکولار
* لیبرالیسم
* محافظه‌کاری
* سوسیالیسم
* فلسفه قاره‌ای
* فلسفه تحلیلی
* پساساختارگرایی
* مدارا
	+ پارادوکس
* نسبی‌گرایی
	+ *Peritrope*

 |
| دین | 
* یهودیت
	+ فرهنگ
* مسیحیت
	+ فرهنگ
		- غربی/شرقی
	+ کلیسای کاتولیک
		- کلیسای لاتین
	+ پروتستانتیسم
* پاگانیسم
	+ بالتیک
	+ Celtic
	+ Finnish
	+ ژرمنی
		- آنگلوساکسون
		- Frankish
		- Gothic
		- بت‌پرستی نورس
	+ هلنیستی
	+ رومی
	+ اسلاوی
	+ نئو
* ندانم‌گرایی
* خداناباوری

 |
| حقوق | 
* قانون طبیعی
* حاکمیت قانون
	+ برابری در برابر قانون
* مشروطیت
* حقوق بشر
	+ زندگی
	+ اندیشه
	+ بیان
	+ مطبوعات
	+ دین
	+ مالکیت
* دموکراسی
* حقوق بین‌الملل

 |
| یکپارچه‌سازیمعاصر | 
* ارتش‌های آبکانز
* اتحاد پرتغال و انگلستان
* پیمان آنزوس
* شورای شمالگان
* آکوس
* Baltic Assembly
* بنلوکس
* British–Irish Council
* Bucharest Nine
* شورای اروپا
* Craiova Group
* EEA
* EFTA
* آژانس فضایی اروپا
* EU
* اتحادیه گمرکی اتحادیه اروپا
* منطقه یورو
* پیمان تجارت و همکاری بریتانیا و اتحادیه اروپا
* فایو آیز
	+ G7
* Lancaster House Treaties
* مثلث لوبلین
* ناتو
* شورای نوردیک
* OSCE
* Pacific Islands Forum
* Rio Treaty
* منطقه شنگن
* رابطه خاص (بریتانیا-آمریکا)
* Three Seas Initiative
* USMCA
* گروه ویشگراد
* West Nordic Council
* بلوک غرب
* گروه اروپای غربی و دیگران

 |

* درگاه تاریخ