**ماهی سالمون چینوک یا شینوک** ‎/ʃɪˈnʊk/‎ ( *Oncorhynchus tshawytscha* ) بزرگترین و با ارزش ترین گونه ماهی قزل آلا اقیانوس آرام در آمریکای شمالی و همچنین بزرگترین گونه در تیره *کج بینی ها* است.  نام رایج آن از مردم بومی چینوکان گرفته شده است. نام‌های بومی دیگر این گونه شامل **شاه سالمون** ، **ماهی قزل آلا کوئینات** ، **سومن** ، **ماهی آزاد جویبار** ، **کروم** هوگ، **بلک‌موث** و **ماهی قزل آلا تایی** است. نام علمی گونه بر اساس نام رایج روسی *chavycha* (чавыча) است.

شینوک ها ماهی‌هایی آندرومی هستند که بومی اقیانوس آرام شمالی و سیستم‌های رودخانه‌ای غرب آمریکای شمالی، از کالیفرنیا تا آلاسکا ، و همچنین رودخانه‌های آسیایی از شمال ژاپن تا رودخانه پالیوام در شمال شرق سیبری قطب شمال هستند. آنها به سایر نقاط جهان، از جمله نیوزلند، در دریاچه های بزرگ میشیگان آمریکای شمالی و رودخانه های غربی میشیگان و پاتاگونیا معرفی شده اند. صید یک شینوک بزرگ بزرگترین آرزو و رویا برای یک ماهیگیر ورزشی است. گوشت این ماهی قزل آلا همچنین به دلیل محتوای غذایی رژیمی آن، که شامل سطوح بالایی از اسیدهای چرب مهم امگا 3 است، بسیار ارزشمند است. جمعیت آنها در برخی از مناطق در معرض خطر هستند. با این حال، بسیاری از آنها بعلت اینکه در مناطقی با کمترین امکان دسترسی هستند تقریباً دارای جمعیتی قابل قبول هستند. ماهی آزاد شینوک برای قرار گرفتن در لیست قرمز IUCN ارزیابی نشده است. بر اساس گزارش NOAA، جمعیت ماهی آزاد شینوک در امتداد سواحل کالیفرنیا به دلیل عواملی مانند صید بی رویه، از دست دادن زیستگاه آب شیرین و مصب رودخانه، توسعه نیروگاه های آبی، شرایط بد اقیانوس، و شیوه های پرورش و تکثیر در حال کاهش است. 

 یک شینوک نر در مرحله تخم ریزی

### محدوده طبیعی

از نظر تاریخی، پراکنش بومی ماهی آزاد شینوک در آمریکای شمالی از رودخانه ونتورا در کالیفرنیا در جنوب تا کوتزبو ساوند در آلاسکا در شمال متغیر بود. مطالعات اخیر نشان داده است که ماهی آزاد شینوک از نظر تاریخی بومی حوضه آبخیز رودخانه گوادالوپ (کالیفرنیا) است، جنوبی ترین منطقه شهری بزرگ که میزبان ماهی آزاد در ایالات متحده است.  جمعیت آنها از مناطق بزرگی که قبلاً بسیار شکوفا بودند ناپدید شده‌اند، به  40 درصد کاهش یافته است.  در برخی از مناطق، محدوده زندگی آنها عمدتاً به دلیل سدها و تغییرات زیستگاهی دستخوش تخریب شده است که جنوب کالیفرنیا، برخی مناطق شرق رشته کوه ساحلی کالیفرنیا و اورگان ، و مناطق وسیعی در رودخانه اسنیک و حوضه های آبریز بالا دست رودخانه کلمبیا از آن جمله اند. اخیراً بر اثر مطالعات میدانی مشخص شده است که در مناطق خاصی مانند دلتای رودخانه ساکرامنتو-سان خواکین کالیفرنیا، جمعیت بسیار کمی از ماهی آزاد شینوک (کمتر از 1٪) باقی مانده است. 
دریای خزر زیستگاه مناسبی برای این گونه می باشد. گاها بصورت تصادفی توسط صیادان محلی به تور افتاده و در بازار با قیمت های خیلی بالا فروخته می شود.
در غرب اقیانوس آرام، پراکنش این گونه با ارزش از شمال ژاپن ( هوکایدو ) در جنوب تا اقیانوس منجمد شمالی تا دریای سیبری شرقی و رودخانه پالیوام در شمال متغیر است. با این وجود، آنها به طور مداوم در مناطق وجود و حضور دارند و توزیع آنها تنها در شبه جزیره کامچاتکا به خوبی در حال افزایش است. در نقاط دیگر، اطلاعات کمی در مورد جمعیت آنها وجود است، اما آنها در حوضه رودخانه آنادیر سیبری و بخش هایی از شبه جزیره چوکچی حضور دارند. همچنین در بخش‌هایی از استان ماگادان شمالی در نزدیکی خلیج شلیخف و خلیج پنژینا ممکن است هنوز ذخایری از این ماهی باقی مانده باشد. البته مطالعات و داشته های ضعیفی در این زمینه موجود است. 

 یک جفت شینوک صید شده در اقیانوس
 تخم های بارور شده شینوک

### آبزی پروری

بزرگترین تولید کننده و عرضه کننده بازار ماهی سالمون شینوک کشور نیوزلند است. در سال 2009، نیوزلند 5088 تن ماهی آزاد با نام King Salmon به بازار عرضه کرد که 61 میلیون دلار نیوزلند درآمد صادراتی عاید آن کرد. برای سال منتهی به مارس 2011، این مبلغ به 85 میلیون دلار نیوزیلند افزایش یافت.   نیوزلند حدود نیمی از تولید جهانی ماهی آزاد شینوک را در اختیار دارد که حدود نیمی از آن را صادر می کند. ژاپن بزرگترین بازار هدف و صادراتی نیوزلند است. ماهی ماهی تولید شده در نیوزلند به سایر کشورهای حاشیه اقیانوس آرام از جمله استرالیا نیز صادر می شود. 

  

شیلی تنها کشوری غیر از نیوزلند است که در حال حاضر مقادیر قابل توجهی ماهی قزل آلا شینوک پرورشی تولید می کند. ایالات متحده دیگر از سال 1994 به بعد شینوک پرورشی قابل توجه و در مقادیر تجاری تولید نکرده است. همچنین در کانادا، فعالیت بیشتر مراکز پرورش ماهی قزل آلای شینوک تا سال 2009 متوقف شده است. 

*

منابع
-----

1. ↑  *O tshawytscha*
2. ↑  Ohlberger, Jan; Ward, Eric J; Schindler, Daniel E; Lewis, Bert (2018-02-27). "Demographic changes in Chinook salmon across the Northeast Pacific Ocean". *Fish and Fisheries*. **19** (3): 533–546. doi:10.1111/faf.12272. ISSN 1467-2960.
3. ↑  "National Oceanic and Atmospheric Administration. North Central California Coast Recovery Domain" (PDF). *westcoast.fisheries.noaa.gov*. National Marine Fisheries Service Southwest Region. Archived from the original (PDF) on 15 December 2013. Retrieved 9 May 2016.
4. ↑  Simons, Eric (24 June 2020). "Did Salmon Always Live in San José?". *Bay Nature Magazine*. Retrieved 30 December 2020.
5. ↑  "Salmon: Background". Pacific Fishery Management Council. Retrieved 2010-03-05.
6. ↑  Cameron, Mindy (2002-08-18). "Salmon Return; A Public Conversation About the Future of a Northwest Icon". *The Seattle Times*. Seattle, Washington.
7. ↑  Demetras, Nicholas (February 3, 2016). "Development of underwater recorders to quantify predation of juvenile Chinook salmon (*Oncorhynchus tshawytscha*) in a river environment" (PDF). *Fishery Bulletin*. **114** (2): 179–185. doi:10.7755/fb.114.2.5. Retrieved 8 May 2016.
8. ↑
9. ↑  "Aquaculture New Zealand Industry Overview". Archived from the original on August 6, 2011. Retrieved September 20, 2011.
10. ↑  "AQUACULTURE.GOVT.NZ/Industry development". Retrieved September 26, 2011.
11. ↑  "The NZ Salmon Farmer's Association Inc". The association of the New Zealand Salmon farming industry. Archived from the original on October 6, 2011. Retrieved September 20, 2011.
12. ↑  Statistics Canada. "Aquaculture Activity in Canada". Archived from the original on 2012-06-15. Retrieved 2012-10-14.

لینک های خارجی
--------------

* مرکز پاساژ ماهی ، نظارت بر تخم ریزی و مهاجرت ماهی قزل آلا
* فهرست های ESA Chinook
* علل بالقوه روند اندازه در جمعیت ماهی قزل آلا شینوک رودخانه یوکان / تهیه شده توسط کمیته فنی مشترک رودخانه یوکان، کمیته فرعی اندازه ماهی قزل آلا، ایالات متحده و کانادا. میزبانی شده توسط برنامه انتشارات ایالت آلاسکا .
* تخم ریزی فراوانی ماهی قزل آلا شینوک در رودخانه چیکامین در سال 2004 / توسط گلن ام. فریمن، اسکات آ. مک فرسون و دانیل جی. رید. میزبانی شده توسط برنامه انتشارات ایالت آلاسکا