خطوط طیفی هیدروژن در مقیاس لگارتیمی.
در طیف تابشی اتم هیدروژن چند سری وجود دارد که بر اساس فرمول ریدبرگ بدست می‌آید. سری‌های طیفی در اخترشناسی برای بررسی حضور هیدروژن و محاسبه انتقال قرمز کاربرد دارند.

فیزیک
-----

در فیزیک انتشار این امواج به این دلیل است که الکترون‌ها در مدارهای مانا (با فاصله بیشتر از هسته) در اطراف هسته هیدروژن می‌گردند و هنگامی که از مدار مانا با انرژی بیشتر به مدار با انرژی کمتر(مدار های پائین تر) بروند. انرژی مازاد را که فاصله بین این دو مدار است به صورت نوری ، تابش می‌کنند.

انتقال الکترون. انرژی‌های در مقیاس درست قرار ندارند
نام‌گذاری هر انتقال به صورت بیان نام سری و سپس حروف الفبای یونانی است به این ترتیب که از نزدیک‌ترین مدار اگر به مدار موردنظر رفت آلفا سپس بتا و دیگر حروف یونانی. مثلاً انتقال از ۲ → ۱ «لیمان-آلفا» (Ly-α) نامیده می‌شود و ۷ → ۳ «پاشن-دلتا» (Pa-δ).

فرمول ریدبرگ
------------

میزان انرژی جذب‌شده یا تابش‌شده میان الکترونی که در مدار مانا جابجا شود از فرمول ریدبرگ بدست می‌آید:

{\displaystyle {1 \over \lambda }=R\left({1 \over (n^{\prime })^{2}}-{1 \over n^{2}}\right)\qquad \left(R=1.097373\times 10^{7}\ \mathrm {m} ^{-1}\right)}
که *n* مدار اولیه است، *n′* مدار نهایی است، و *R* ثابت ریدبرگ.

سری‌ها
------

سری لیمان اتم هیدروژن در محدوده فرابنفش قرار دارد.
### لیمان (n′ = ۱)

مقالهٔ اصلی: سری لیمان

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۲ | ۱۲۲ |
| ۳ | ۱۰۳ |
| ۴ | ۹۷٫۲ |
| ۵ | ۹۴٫۹ |
| ۶ | ۹۳٫۷ |
| {\displaystyle \infty } | ۹۱٫۱ |

به نام کاشف آن تئودور لیمان نامگذاری شده‌است و در محدوده فرابنفش قرار دارد.

### سری بالمر (n'= ۲)

مقالهٔ اصلی: سری بالمر

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۳ | ۶۵۶ |
| ۴ | ۴۸۶ |
| ۵ | ۴۳۴ |
| ۶ | ۴۱۰ |
| ۷ | ۳۹۷ |
| {\displaystyle \infty } | ۳۶۵ |
|

به افتخار یوهان بالمر نام‌گذاری شده و دوتای این خطوط در محدوده فرابنفش و بقیه آن در محدوده نور مرئی قرار می‌گیرد. خطوط مرئی آن در خطوط فرانهوفر نیز وجود دارند

چهار خط قابل مشاهده از سری بالمر بالمر-آلفا خط قرمز است.

### سری پاشن (n′ = ۳)

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۴ | ۱۸۷۰ |
| ۵ | ۱۲۸۰ |
| ۶ | ۱۰۹۰ |
| ۷ | ۱۰۰۰ |
| ۸ | ۹۵۴ |
| {\displaystyle \infty } | ۸۲۰ |

به نام فردریش پاشن هستند و در محدوده فروسرخ قرار می‌گیرند.

### براکت (n′ = ۴)

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۵ | ۴۰۵۰ |
| ۶ | ۲۶۳۰ |
| ۷ | ۲۱۷۰ |
| ۸ | ۱۹۴۰ |
| ۹ | ۱۸۲۰ |
| {\displaystyle \infty } | ۱۴۶۰ |

به نام فردریک براکت دانشمند آمریکایی که در سال ۱۹۲۲ این خطوط را مشاهده کرد و در محدوده فروسرخ قرار میگیرند.

### سری پفوند (n′ = ۵)

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۶ | ۷۴۶۰ |
| ۷ | ۴۶۵۰ |
| ۸ | ۳۷۴۰ |
| ۹ | ۳۳۰۰ |
| ۱۰ | ۳۰۴۰ |
| {\displaystyle \infty } | ۲۲۸۰ |

در سال ۱۹۲۴ توسط آگست هرمان فوند برای نخستین بار مشاهده شد در محدوده فروسرخ قرار میگیرند.

### سری همفریس (n′ = ۶)

| n |  λ (nm) |
| --- | --- |
| ۷ | ۱۲۴۰۰ |
| ۸ | ۷۵۰۰ |
| ۹ | ۵۹۱۰ |
| ۱۰ | ۵۱۳۰ |
| ۱۱ | ۴۶۷۰ |
| {\displaystyle \infty } | ۳۲۸۰ |

توسط فیزیک‌دانان آمریکایی کورتیس همفریس کشف شد در محدوده فروسرخ قرار میگیرند.

گسترۀ طول موج های هر رشته به صورت شماتیک
----------------------------------------

جستارهای وابسته
---------------

* اختر طیف‌سنجی
* قانون موزلی

منابع
-----

1. ↑  Bohr, Niels (1985), "Rydberg's discovery of the spectral laws", in Kalckar, J. (ed.), *N. Bohr: Collected Works*, vol. 10, Amsterdam: North-Holland Publ. pp. 373–9
2. ↑  "CODATA Recommended Values of the Fundamental Physical Constants: 2006" (PDF). *Committee on Data for Science and Technology (CODATA)*. مؤسسه ملی فناوری و استانداردها.
3. ↑  Paschen, Friedrich (1908), "Zur Kenntnis ultraroter Linienspektra. I. (Normalwellenlängen bis 27000 Å. -E.)", *Annalen der Physik*, **332** (13): 537–570, Bibcode:1908AnP...332..537P, doi:10.1002/andp.19083321303, archived from the original on 17 December 2012, retrieved 1 July 2011
4. ↑  Brackett, Frederick Sumner (1922), "Visible and infra-red radiation of hydrogen", *Astrophysical Journal*, **56**: 154, Bibcode:1922ApJ....56..154B, doi:10.1086/142697
5. ↑  Pfund, A. H. (1924), "The emission of nitrogen and hydrogen in infrared", *J. Opt. Soc. Am.*, **9** (3): 193–196, doi:10.1364/JOSA.9.000193
6. ↑  Humphreys, C.J. (1953), "Humphreys Series", *J. Research Natl. Bur. Standards*, **50**

* ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون
--------------

* پویانمایی طیف اتمی هیدروژن