محاسبه‌ای از انتقال گرمای همرفتی در گوشته زمین. رنگ‌های نزدیک به قرمز قسمت‌های گرم‌تر و رنگ‌های نزدیک به آبی قسمت‌های سردتر را نشان می‌دهد. یک لایه مرزی گرم و دارای چگالی کمتر مواد گرم را به بالا می‌فرستد و به همین طریق مواد سردتر به پایین حرکت می‌کند
**همرَفت** یا **کانوِکشن** (به انگلیسی: Convection) به انتقال گرما توسط حرکت توده مولکول‌ها در سیالات، از قبیل گازها و مایعات، گفته می‌شود. همرفت شامل زیر-مکانیزم‌هایی از قبیل ادوکشن (انتقال گرمای جهت‌دار توسط توده مولکول‌ها) و دیفیوژن (انتقال گرما یا مولکولی بدون جهت از یک نقطه متمرکز به نقاط دارای غلظت کمتر) است.

در اکثر جامدات همرفت نمی‌تواند اتفاق بیفتد چرا که حرکت توده ای مولکول یا دیفیوژن ماده چندانی نمی‌تواند اتفاق بیفتد. در جامدات صلب واپخش (دیفیوژن) گرمایی اتفاق می‌افتد اما به آن رسانش گفته می‌شود.

در مبحث انتقال حرارت و انتقال جرم، همرفت به مجموع اثرات ادوکشن و دیفیوژن گفته می‌شود.

همرفت را می‌توان در گونه‌های مختلف از قبیل؛ طبیعی، واداشته، گرانشی، گرانولی (ریزدانه ای) یا ترمومغناطیسی طبقه‌بندی کرد.

مکانیزم‌های همرفت
-----------------

همرفت تقریباً در تمام مایعات با هر حجم و مقداری بیشتر از چند اتم اتفاق می‌افتد. همرفت به دلیل تأثیرات نیروهای حجمی، مانند نیروی گرانش، در یک سیال اتفاق می‌افتد. با اینکه مکانیزم‌های متنوعی برای ایجاد همرفت وجود دارد اما معمولا همرفت را به دوگونه "طبیعی" و "واداشته (اجباری)" تقسیم‌بندی می‌کنند.

### همرفت طبیعی

این تصویر شیلرن از دست انسان، هم‌رفت گرما در هوای ثابت را نشان می‌دهد.**همرفت طبیعی**، یا **همرفت آزاد** به دلیل اختلاف دما اتفاق می‌افتد که این اختلاف دما بر روی چگالی و در نتیجه شناوری نسبی یک سیال تأثیر می‌گذارد. قسمت‌های سنگین‌تر (چگال‌تر) به پایین رفته و قسمت‌های سبک‌تر به بالا حرکت خواهند کرد، که باعث حرکت توده‌ای مولکول‌ها خواهد شد. در نتیجه همرفت طبیعی فقط می‌تواند در یک میدان گرانشی اتفاق بیفتد. یکی از مثال‌های همرفت طبیعی بلند شدن دود از روی آتش است. همچنین بلند شدن بخار آب از روی دیگ غذا به دلیل کمتر بودن چگالی بخار آب نسبت به آب مایع مثالی دیگر از همرفت طبیعی است.

### همرفت واداشته

در **همرفت واداشته** که **ادوکشن گرمایی** نیز نامیده می‌شود، حرکت سیال ناشی از عوامل خارجی از قبیل پنکه یا پمپ است. از همرفت واداشته برای افزایش نرخ انتقال حرارت استفاده می‌شود. در بسیاری از میکسرها از همرفت واداشته برای توزیع یک ماده در ماده‌ای دیگر استفاده می‌شود. سیستم‌های سیال و رادیاتور و گرمایش یا سرمایش قسمت‌های بدن توسط گردش خون از دیگر مثال‌های همرفت واداشته است.

### همرفت گرانشی یا شناوری

همرفت گرانشی نوعی همرفت طبیعی است که توسط اختلاف در نیروی شناوری القا می‌شود که ناشی از عواملی غیر از دماست. معمولاً این اتفاق به دلیل تنوع در ترکیب سیال است.

همرفت گرانشی مانند همرفت طبیعی برای اتفاق افتادن نیاز به محیط دارای گرانش دارند.

### همرفت گرانولی

همرفت القایی توسط ارتعاش، در ظروفی که در معرض ارتعاش قرار دارند که در آن محور ارتعاش موازی با نیروی گرانش است، در پودرها و گرانول‌ها یا ریزدانه‌ها اتفاق می‌افتد.

### همرفت ترمومغناطیسی

همرفت ترمومغناطیسی زمانی که یک میدان مغناطیسی با پذیرفتاری مغناطیسی متغیر بر روی فِروسیال عمل کند اتفاق می‌افتد. 

چرخه جریان هوای زمین در اثر هم‌رفت.

جستارهای وابسته
---------------

* همرفت ریلی–بنارد
* معادله چرچیل–برنشتاین
* دینامیک سیالات
* مبدل گرمایی
* انتقال گرما
	+ قانون سرد شدن نیوتن
* رشد پایه گرم شده با لیزر
* سامانه تهویه طبیعی
* عدد ناسلت
* لوله گردابی

منابع
-----

1. ↑  «*همرَفت*» [*شیمی، فیزیک*] هم‌ارزِ «*convection*»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. *دفتر دوم*. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۷-۰ (ذیل سرواژهٔ *همرَفت*)
2. ↑  Incropera, Frank P.; DeWitt, David P. (1990). *Fundamentals of Heat and Mass Transfer* (3rd ed.). John Wiley & Sons. p. 28. ISBN 978-0-471-51729-0. See Table 1.5

* ویکی‌پدیا انگلیسی

| * ن
* ب
* و
مکانیک سیالات |
| --- |
| استاتیک سیالات | 
* هیدرولیک
* اصل ارشمیدس

 |
| دینامیک سیالات | 
* دینامیک سیالات محاسباتی
* آیرودینامیک
* معادلات ناویه-استوکس
* لایه مرزی
	+ Entrance length

 |
| اعداد بدون بعد | 
* عدد ارشمیدس
* عدد اتوود
* عدد بگنولد
* عدد بیجان
* عدد بیو
* عدد باند
* عدد برینکمن
* عدد موئینگی
* عدد کوشی
* عدد چاندراسکار
* عدد دامکولر
* عدد دارسی
* عدد دین
* عدد دبورا
* عدد دوخین
* عدد اکرت
* عدد اکمن
* عدد باند
* عدد اویلر (فیزیک)
* عدد فرود
* عدد گالیله
* عدد گراتز
* عدد گراسهوف
* عدد گورتلر
* عدد هیگن
* Iribarren
* Kapitza
* عدد کولگن-کارپنتر
* عدد نادسن
* عدد لاپلاس
* عدد لوئیس
* عدد ماخ
* عدد مارانگونی
* عدد مورتن
* عدد ناسلت
* عدد اونسورگ
* عدد پکله
* عدد پرنتل
	+ عدد پرنتل مغناطیسی
	+ عدد پرنتل آشفته
* عدد رایلی
* عدد رینولدز
	+ magnetic
* عدد ریچاردسون
* عدد روشکو
* عدد روسبی
* عدد روس
* عدد اشمیت
* Scruton
* عدد شروود
* عدد شیلدز
* عدد استانتون
* عدد استوکس
* عدد استروهال
* عدد استوآرت
* عدد لاپلاس
* عدد تیلور
* عدد اورسل
* عدد وبر
* عدد ویسنبرگ
* عدد ومرسلی

 |

| * ن
* ب
* و
داده‌ها و متغیرهای هواشناسی |
| --- |
| عمومی | 
* فرایند بی‌دررو
* انتقال
* شناوری
* آهنگ کاهش
* صاعقه
* تابش خورشیدی
* Surface weather analysis
* دید
* ورتیسیته
* باد
* چینش باد

 |
| میعان | 
* ابر
* هسته تراکم(CCN)
* مه
* سطح تراکم همرفتی(CCL)
* Lifted condensation level (LCL)
* بارندگی
* بخار آب

 |
| همرفت | 
* Convective available potential energy (CAPE)
* Convective inhibition (CIN)
* Convective instability
* Convective temperature (Tc)
* سطح تعادل(EL)
* Free convective layer (FCL)
* Helicity
* Level of free convection (LFC)
* Lifted index (LI)
* Maximum parcel level (MPL)
* Bulk Richardson number (BRN)

 |
| دما | 
* نقطه شبنم(Td)
* Dew point depression
* دمای هوای خشک
* دمای معادل(Te)
* Forest fire weather index
* Haines Index
* نمایه گرما
* شاخص رطوبت
* رطوبت
* رطوبت نسبی(RH)
* نسبت ترکیب
* دمای پتانسیل(θ)
* دمای پتانسیل معادل(θe)
* دمای سطح دریا(SST)
* دمای ترمودینامیکی
* فشار بخار
* دمای مجازی
* دمای حباب مرطوب
* دمای پتانسیل حباب مرطوب
* سرمایش باد

 |
| فشار | 
* فشار اتمسفریک
* Baroclinity
* Barotropicity
* گرادیان فشار
* نیروی گرادیان فشار(PGF)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن

 |