یک برگ از روزنامه تبلیغاتی ودویل که چهرهٔ یکی از کمدین‌های ودویل به نام شارل گرَپوین را نشان می‌دهد.
**وُدویل** گونه‌ای برنامه نمایشی سرگرم‌کننده و تفریحی بود که از دهه ۱۸۸۰ تا ۱۹۳۰ در آمریکا و کانادا رواج داشت. معادل آن در انگلیس موزیک هال نامیده می‌شد. ودویل شامل هشت تا ده نمایش جداگانه بود که گرچه تک تک و مجزّا از یکدیگر تهیه می‌شد امّا روی هم رفته و بر روی هم یک برنامهٔ سرگرم‌کنندهٔ خانوادگی را به وجود می‌آورد.

انواع برنامه‌های سرگرم‌کننده‌ای در ودویل رواج داشت مانند: اجرای برنامه توسط نوازندگان آهنگ‌های محبوب مردم (موزیک پاپ) و نیز توسط موزیسین‌های موسیقی کلاسیک، انواع رقص، برنامه‌های کمدی، برنامه‌های اجرا شده توسط حیوانات دست‌آموز، شعبده بازی، اجرای برنامه توسط زنان و مردهایی که تقلید مردم را درمی‌آوردند و با جعل هویت به شوخی می‌پرداختند، عملیات آکروبات، اجرای انواع آهنگ‌ها (ترانه‌های درخواستی)، عملیات تردستی و چشم‌بندی، بازی‌های فردی و بازی‌های صحنه‌ای و گروهی و دست جمعی، اجرای عملیات توسط ورزشکاران، ارائهٔ سخنرانی‌های مشهور و خطابه‌های مذهبی، و سرانجام [بعد از اختراع و همه گیر شدن صنعت سینما] نمایش فیلم‌های سینمایی.

ودویل در گونه‌های نمایشی پیش‌تر از آن در آمریکا مانند کنسرت سالون، مینسترل شو، فریک‌شو، موزه ده‌سنتی و بورلسک ریشه داشت. ودویل به نام «قلب تپندهٔ نمایش‌های تجاری آمریکا» نامیده می‌شد و برای چندین دهه یکی از محبوب‌ترین انواع موجود سرگرمی در شمال آمریکا به‌شمار می‌آمد.

این نوع از نمایش اساساً دارای سرشتی هجایی و طنزآمیز و غالباً با آوازهای گهگاهی همراه است. همچنین به شکلی از اپرای سبک و کمیک نیز گفته می‌شود. احتمال می‌دهند که این کلمه از عبارت chansons du vaude vire (آوازهای دره ویر) گرفته شده باشد. از این قرار که در قرن پانزدهم کارگری از اهالی نورماندی فرانسه به نام اولیویه باسلن، ابیاتی هجایی و عامه پسند ضد مهاجمان انگلیسی سرود و کار او در منطقه‌ای که زندگی می‌کرد محبوبیت یافت و مورد تقلید قرار گرفت. موفقیت فراوان قطعات ودویل از اواسط قرن نوزدهم راه را برای پیدایش نوعی اپرای سبک هموار کرد که اشخاصی چون اوژن اسکریب نویسندگانش بودند. بعدها با کاهش محبوبیت این نوع اپراها کلمه ودویل منحصراً به نمایش‌هایی گفته شد (به خصوص در آمریکا) که در واقع مجموعه‌ای از قطعات فکاهی، عملیات آکروباتیک، آواز و رقص، پانتومیم و غیره است؛ تقریباً معادل چیزی که در ایران به نام واریته شهرت دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* حاجی علی

پانویس
------

1. ↑  دائرةالمعارف سینمایی، بیژن خرسند، چاپ دوم، صفحه: ۴۱۸
2. ↑  مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۰
3. ↑  تئاتر تجربی از استانیسلاوسکی تا پیتر بروک، جیمز روز اونز، ترجمه مصطفی اسلامیه، چاپ پنجم، صفحه: 30

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vaudeville». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۰.
* بیژن خرسند (۱۳۶۳)، *دائرةالمعارف سینمایی*، تهران: انتشارات امیرکبیر

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |

| * ن
* ب
* و
کمدی |
| --- |
| موضوعات | 
* کمدین
* Comedic device
* Comedy festival
* Comic timing
* لوده‌گری
* Humorist
* شوخی
* Impersonator
* Impressionist
* گواژه
* لطیفه
* Prank call
* شاه‌بیت
* طنز
* شوخی بصری
* Wit
* بازی با واژگان

 |
| فیلم کمدی | 

|  |  |
| --- | --- |
| کشور | 
* American
* British
* French
* Italian

 |
| ژانر | 
* Horror
* فیلم نقیضه
* Remarriage
* فیلم کمدی رمانتیک
* Science fiction
* اسکروبال
* کمدی سکسی
	+ سبک ایتالیایی
* Silent
* Slapstick
* فیلم استونر

 |

 |
| تئاتر | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| کشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| اروپا | 
* کمدی یونان باستان
* کمدی-فرانسز
* Comédie-Italienne
* Corral de comedias
* Theatre of ancient Rome

 |
| آسیا | 
* چین
	+ Xiangsheng
	+ Mo lei tau
* ژاپن
	+ Kyōgen
	+ مانزای
	+ Owarai
	+ راکوگو
	+ Sarugaku

 |

 |
| ژانر | 
* Boulevard theatre
* کمدی-درام
* کمدی اشتباهات
* Comedy of humours
* کمدی رفتارها
* Comedy of menace
* کمدیا دلآرته
* Double act
* لوده‌گری
* تئاتر بداهه
* Macchietta
* One-person show
* Pantomime
* Restoration comedy
* Sentimental comedy
	+ Comédie larmoyante
* Shadow play
* Shakespearean comedy
* Sketch comedy
* Spex
* استندآپ کمدی
* تئاتر خیابانی
* تئاتر ابزورد
* تراژیکمدی
* وودویل

 |
| موسیقی ورقص | 
* Ballad opera
* کاباره
	+ Café-chantant
	+ Café-théâtre
* Comédie-ballet
* Comedy club
* Light music
* Music hall
* تئاتر موزیکال
* اپرا بوفه
* اپرا بوفا
* Opéra comique
* اپرت
* Revue

 |

 |
| قالب‌های رسانه‌ای | 
* موسیقی کمدی
	+ آلبوم
	+ کمدی راک
* رمان
* رادیو
* تلویزیون
	+ Roast
	+ کمدی موقعیت

 |
| زیرگونه‌ها | 
* Alternative
* کمدی سیاه
* Blue
* شخصیت
* مسیحی
* دلقک
* Cringe
* Deadpan (طنز خشک)
* مستند
* کمدی سیاه
* High / low
* کمدی ترسناک
* کمدی توهین‌کننده
* Observational
* Physical
* Prop
* Shock
* Sick
* کمدی بزن‌بکوب
	+ Topics
* Surreal
* زامبی

 |
| 
* 
* Portal

 |