|  |
| --- |
| بخشی از سلسله مقالات در مورد: |
| خداباوری |
| انواع ایمان
* ندانم‌گرایی
* خدانامهم‌دانی
* خداناباوری
* دادارباوری
* هنوتئیسم
* ایده‌گرایی
* ناشناخت‌گرایی الهیاتی
* یکتاپرستی
* یگانه‌انگاری
* ثنویت
* تک‌پرستی
* نوبت‌یزدانی
* Omnism
* همه‌دادارباوری
* خدافراگیردانی
* همه‌خدایی
* چندخدایی
* تراخداباوری
 |
| مفاهیم خاص
* الهه آفرینش
* عقل فعال
* Deus
* خدای پدر
* فرم خوب
* مفهوم خدا
* معمار بزرگ جهان
* Monad
* الهه مادر
* Summum bonum
* خدا
* Sustainer
* لرد
* تثلیث
* توحید (اسلام)
* ثنویت
* یگانه‌انگاری
* خدای شخص‌وار
* یونیتارینیسم
 |
| در ادیان خاص

| خدا در ادیان ابراهیمی |
| --- |
| * خدا در یهودیت
* Christianity
* خدا در اسلام
* خدا در بهائیت
* Mormonism
* صابئه
* هیی
* Samaritanism
 |
| ادیان هندی |
| * Hinduism
* خالق در بودایی‌گرایی
* Jainism
* Sikhism
* اهورامزدا
 |
| چینی |
| * تیان (اسطوره‌شناسی)
* شانگدی
* Hongjun Laozu
 |

 |
| ویژگی‌ها
* ابدیت
* وجود خدا
* جنسیت خدا
* نام‌های خدا ("God")
* خیرخواهی مطلق
* قدرت مطلق
* حضور مطلق
* دانایی مطلق
 |
| * تجربیات
* اعمال

* ایمان
* باطن‌گرایی غربی
* ایمان
* ایمان‌گرایی
* گنوسیس
* هرمسیه
* متافیزیک
* عرفان
* نماز
* مکاشفه (مذهب)
* پرستش
 |
| موضوعات مرتبط
* Euthyphro dilemma
* عقده خدایی
* ژن خدا
* الهیات
* هستی‌شناسی
* مسئله شر (تئودیسه)
* دین
	+ فلسفه دین
	+ کتب آسمانی
* Portrayals of God in popular media
* *نشان درگاه درگاه Religion*
 |
| * ن
* ب
* و
 |

**جنسیت خدا** را می‌توان به‌عنوان یک صفت حقیقی یا یک وجه تمثیلی برای یک خدا در نظر گرفت. در یکتاپرستی، افراد نمی‌توانند جنسیت را به معنای معمول آن، برای خدا در نظر بگیرند. چون به باور آن‌ها خدا یگانه است و صفاتش را نمی‌توان با دیگر موجودات مقایسه کرد؛ بنابراین درنهایت ایدهٔ «جنسیت الهی» یک قیاس تلقی می‌شود که انسان‌ها برای ارتباط بهتر با خدا (به‌عنوان یک مفهوم) و بدون نسبت دادن جنسیت به او استفاده می‌کنند. در حالی‌که معتقدان به چندخدایی جنسیت را به‌مفهوم رایج آن برای خدا در نظر می‌گیرند و به باور آن‌ها او می‌تواند با خدایان دیگر یا حتی با انسان‌ها تعامل جنسی داشته باشد.

تصور خدا به‌شکل یک مرد
----------------------

زمانی که در مورد خدا سخن می‌گوییم، پرهیز از به‌کار بردن ضمیرهای مشخص‌کنندهٔ جنسیت مثل «He» و «She» دشوار است و کمی گستاخانه به نظر می‌رسد اگر در مورد او به‌شیوه‌ای صحبت کنیم گویی یک نیروی فاقد شخصیت مثل جاذبه یا تورم است. در سال ۲۰۱۷ کلیسای سوئد اعلام کرد: «ترجیح بر این است که از خطاب کردن خدا با ضمیر مذکر He پرهیز شود». با این‌حال این یک واقعیت است که تصور کردن خدا به‌شکلی غیر از یک «مرد» بسیار دشوار است و این موضوع در باور عموم عمیقاً ریشه دارد. بر اساس یک نظرسنجی که در سال ۲۰۱۸ از مسیحیان بریتانیا انجام شد تنها ۱٪ شرکت‌کنندگان معتقد بودند خدا زن است. از نکات قابل توجه این نظرسنجی این بود که ۴۱٪ از زنان شرکت‌کننده معتقد بودند خدا مرد است در حالی‌که ۳۰٪ از شرکت‌کنندگان مرد چنین عقیده‌ای داشتند.

مرد دانستن خدا ممکن است با برداشت افراد از نقش زن و مرد در خانواده یا جامعه مرتبط باشد. به باور عده‌ای پدر، رئیس خانواده است و در نتیجه همسرش باید تسلیم او باشد و به او احترام بگذارد. این تصور از رهبر یا رئیس خانه سبب می‌شود آن‌ها خدا را به عنوان پدر و نه مادر در نظر بگیرند. در سال ۲۰۲۰ محققان دانشگاه استنفورد مطالعاتی در مورد تصور مردم ایالات متحده از خدا و نقش او به‌عنوان یک رهبر انجام دادند. مطالعات آن‌ها شامل هفت بخش مختلف بود و علاوه‌بر پیروان آیین مسیحیت، بی‌خدایان و اگنوستیک‌ها هم مورد پرسش قرار گرفتند. نتیجهٔ این تحقیقات که در شمارهٔ ژانویهٔ ۲۰۲۰ ژورنال شخصیت و روان‌شناسی اجتماعی منتشر شد نشان می‌دهد اکثر شرکت‌کنندگان در نظرسنجی خدا را به‌شکل یک «مرد سفیدپوست» تصور می‌کردند. در بخش دیگری از این مطالعات، محققان با بررسی تصاویر موتور جستجوی گوگل که خدا را در شمایل انسان نشان می‌داد دریافتند ۸۷٫۵٪ تصویرها یک فرد سفیدپوست، ۷۴٪ یک مرد و ۷۲٪ یک مرد سفید را نشان می‌دهند.

ادیان ابراهیمی
--------------

### یهودیت

گرچه در کتاب مقدس تَنَخ، جنسیت خدا با تصاویر و ضمایر دستوری مردانه مورد اشاره قرار می‌گیرد، اما فلسفهٔ یهودیت به‌صورت سنتی جنسیت به‌خصوصی را به خدا نسبت نمی‌دهد.

### مسیحیت

خدای پدر، چیما دا کونلیانو، ح. ۱۵۱۰–۱۵۱۷
بیشتر مسیحیان به تثلیث اعتقاد دارند که بر مبنای آن یک خدای واحد وجود دارد که در قالب سه شخصیت خدای پدر، خدای پسر و روح‌القدس ظاهر شده‌است. خدای پسر که در وجود عیسی تجسم پیدا کرد یک انسان مشخصا مذکر است. فلسفهٔ کلاسیک غربی خدا را فاقد جنسیت قطعی می‌داند زیرا داشتن جسم برای خدا غیرممکن است.

بر خلاف اغلب مسیحیان، آموزه‌های کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان این نظریه را رواج می‌دهد که خدای پدر، پسر و روح‌القدس به‌صورت فیزیکی سه شخصیت مجزا هستند در حالی که هر ۳ یک هدف مشترک دارند. این کلیسا برای خدای پدر یک همسر آسمانی به‌نام مادر بهشتی متصور است و انسان‌ها را فرزندان روحانی این زوج آسمانی به‌شمار می‌آورد.

### اسلام

قرآن و اسلام تأکید ویژه‌ای بر یکتا بودن خدا دارند. در قرآن اکثراً از الله با ضمایر «هوْ» یا «هُوَ» یاد می‌شود. گرچه این‌ها معمولاً به‌عنوان ضمیر مذکر غایب «او» ترجمه می‌شوند، می‌توانند به‌عنوان ضمیر بدون جنسیت «ایشان» هم استفاده شوند. در آیهٔ سوم و چهارم سورهٔ توحید در توصیف خدا گفته شده‌است: «نزاییده و زائیده نشده‌است و هیچ‌کس مانند او (هُوَ) نیست». در بخش‌هایی از قرآن هم از ضمایر نسبی مانند «مَنْ» یا «ما» به معنی «کسی که» برای یاد کردن از خدا استفاده شده‌است مثل آیهٔ پنجم سورهٔ شمس که در آن آمده‌است: «قسم به آسمان و کسی که آن را بنا کرد».

### بهائیت

بهاءالله، پایه‌گذار آیین بهائیت در بخش دوم کتاب ایقان جایی از خدا به‌عنوان مادر یاد کرده‌است:

> چنانچه اهل فرقان را می‌بینی که چگونه بمثل اُمَم قبل بذکر خاتم‌النبیّین محتجب گشته‌اند با این‌که خود مقرّند بر این‌که وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ بعد که راسخ در علوم و **اُمّها** و نفسها و ذاتها و جوهرها بیان می‌فرماید که قدری مخالف هوای ایشان واقع می‌شود.
> 
>

جستارهای وابسته
---------------

* ایزدبانو

منابع
-----

1. ↑  Tompkins, Stephen (۲ ژوئن ۲۰۱۵). "Why is God not female?". *bbc.com* (به انگلیسی). BBC. Retrieved 13 January 2021.
2. ↑  Brabant, Malcolm (۲۶ دسامبر ۲۰۱۷). "Is God beyond gender? Swedish church challenges traditional perception". *pbs.org* (به انگلیسی). PBS. Retrieved 13 January 2021.
3. ↑  Ormerod, Peter (۲۲ نوامبر ۲۰۱۸). "God isn't gender-fluid exactly, but Justin Welby does have a point". *theguardian.com* (به انگلیسی). Guardian. Retrieved 13 January 2021.
4. ↑  Smith, Matthew (۶ سپتامبر ۲۰۱۸). "Female Christians are more likely to believe God is male than Christian men are". *yougov.co.uk* (به انگلیسی). YouGov. Retrieved 13 January 2021.
5. ↑  Aída Besançon Spencer (۳۰ آوریل ۲۰۱۰). "Does God Have Gender?". *cbeinternational.org* (به انگلیسی). CBE International. Retrieved 13 January 2021.
6. ↑  MELISSA DE WITTE (۳۱ ژانویه ۲۰۲۰). "Who people believe rules in heaven influences their beliefs about who rules on Earth, Stanford scholars find". *stanford.edu* (به انگلیسی). Stanford University. Retrieved 13 January 2021.
7. ↑  Elsesser, Kim (۱۰ ژوئن ۲۰۲۰). "Thinking Of God As A White Man Contributes To Bias Says New Study". *forbes.com* (به انگلیسی). Forbes. Retrieved 13 January 2021.
8. ↑  Grudem, Wayne A. 1994. *Systematic Theology: An Introduction to Biblical Doctrine.* Leicester, England: Inter-Varsity Press; Grand Rapids, MI: Zondervan. Page 226.
9. ↑  Herbermann, Charles, ed. (1913). "Person". *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company.
10. ↑  Aquinas, Thomas (1274). *Summa Theologica*. Part 1, Question 3, Article 1.`{{cite book}}`: نگهداری CS1: موقعیت (link)
11. ↑  of Hippo, Augustine (c. 397). *Confessions*. Book 7.`{{cite book}}`: نگهداری CS1: موقعیت (link)
12. ↑  "Aaronic Priesthood Manual 3 – Lesson 1: The Godhead". LDS Church. 1995.
13. ↑  Cannon, Donald Q.; Dahl, Larry; Welch, John (January 1989). "The Restoration of Major Doctrines through Joseph Smith: The Godhead, Mankind, and Creation". *Ensign*. LDS Church.
14. ↑  Hinckley, Gordon B. (November 1991). "Daughters of God". *Ensign*. LDS Church.
15. ↑  First Presidency and Council of the Twelve Apostles (September 23, 1995). "Gospel Topics – The Family: A Proclamation to the World". *LDS.org*. LDS Church. Retrieved 11 December 2013. See also: The Family: A Proclamation to the World
16. ↑  "The Kitáb-i-Íqán - Note: 166". *bahai.org* (به انگلیسی). The website of the worldwide Bahá’í community. Retrieved 18 November 2021.
17. ↑  «کتاب ایقان». *bahai.org*. وب‌سایت جامعهٔ جهانی بهائی. دریافت‌شده در ۲۷ آبان ۱۴۰۰.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gender of God». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰.