**علی صیاد شیرازی** (۲۳ خرداد ۱۳۲۳ – ۲۱ فروردین ۱۳۷۸) مدرس و عضو ارتش شاهنشاهی ایران قبل از انقلاب و سرلشکر نیروی زمینی ارتش و سومین فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران از ۶ مهر ۱۳۶۰ تا ۱۲ مرداد ۱۳۶۵ بود.

وی پس از استعفا از فرماندهی نیروی زمینی ارتش، عضو شورای عالی دفاع ملی شد. صیاد شیرازی از فرماندهان جنگ ایران و عراق بود. او در ۲۱ فروردین ۱۳۷۸ در تهران و مقابلِ درِ منزلش، به دست اعضای سازمان مجاهدین خلق ترور شد.

زندگی شخصی
----------

### تولد

علی صیاد شیرازی در ۲۳ خرداد ۱۳۲۳ در روستای کبودگنبد شهرستان کلات از توابع استان خراسان رضوی زاده شد. مادرش شهربانو و پدرش زیادخان نام داشت. پدرش، که از عشایر قشقایی بود، به استخدام ژاندارمری درآمد و سپس به ارتش منتقل شد. او به همراه پدر و خانواده، مانند دیگر خانواده‌های نظامیان، از شهری به شهری مهاجرت می‌کرد. شهرهای مشهد، گرگان، شاهرود، آمل، گنبد و سرانجام گرگان محلّ پرورش وی شدند.

مادر وی، شهربانو شجاع، در ۴ مرداد ۱۳۹۵ درگذشت.

### تحصیلات و ازدواج

علی صیاد شیرازی، در سال ۱۳۴۰ برای ادامه تحصیل به تهران آمد و سال ششم متوسطه را در تهران گذراند و در سال ۱۳۴۲ موفق به اخذ دیپلم گردید. در سال ۱۳۴۳ در کنکور دانشکده افسری شرکت کرد و پذیرفته شد و سرانجام در مهرماه ۱۳۴۶ در رسته توپخانه دانش‌آموخته شد و با درجه ستوان دومی وارد ارتش گردید. پس از طی دوره آموزشی در شیراز و اصفهان به لشکر تبریز و سپس لشکر زرهی کرمانشاه منتقل شد.

او در سال ۱۳۵۰ برای گذراندن دوره آموزش زبان انگلیسی به تهران منتقل شد و پس از پایان کلاس به موجب تسلط بالایی که به دست آورده بود، از استادان زبان انگلیسی ارتش شد. وی زمانی که تصمیم داشت با دختر عموی خود، عفت شجاع، ازدواج کند، با مخالفت ارتش حکومت پهلوی روبرو شد. حکومت پهلوی دلیل مخالفتش را سابقه مبارزاتی پدر عفت شجاع با حکومت مطرح کرد. اما سرانجام در اثر اصرار ستوان شیرازی، ارتش حکومت پهلوی با این ازدواج موافقت کرد.

او در انجمن حجتیه فعالیت می‌کرد و از افراد مهم آن‌ها بود.

وی در سال ۱۳۵۲ برای تکمیل تخصص‌های توپخانه از طرف ارتش به آمریکا اعزام شد تا دوره هواسنجی بالستیک را بگذراند. او این دوره آموزشی را در شهر فورت سیل در ایالت اوکلاهما، در منطقه‌ای نظامی، با موفقیت طی کرد و پس از گذراندن دوره، با تخصصی جدید به ایران مراجعت کرد.

ارتش برای استفاده از دانش نظامی ستوان، او را در سال ۱۳۵۳ به اصفهان (مرکز توپخانه) منتقل کرد.

مبارزات سیاسی
-------------

پیش از انقلاب صیاد در اصفهان با یافتن دوستان جدید مطالعات مذهبی خود را پی گرفت و شخصیت سیاسی خویش را بارز ساخت و در نامه‌ای که برای محمد مهدی کتیبه، یکی از افسران مذهبی، ارسال کرد این جمله را نوشت: «*در مورد برنامه‌های مذهبی بحمدالله پیش می‌رویم مخصوصاً در آن قسمت که می‌دانید*». این جمله حساسیت ضداطلاعات را برانگیخت و از آن پس وی تحت مراقبت قرار گرفت. آن‌ها پس از تحقیق و مراقبت متوالی، او را «*متعصب مذهبی*» معرفی کردند و مراقبت از وی را شدت بخشیدند.  
صیاد در اواخر حکومت پهلوی به دلیل این که در بین افسران، ضدیت با حکومت وقت می‌کرد و از مخالفان حکومت پهلوی بود، ضداطلاعات از قرار دادن جنگ‌افزار در اختیار وی ممانعت کرد و اعلام نمود که از واگذاری مشاغل حساس به او خودداری شود. سرانجام او در ۱۹ بهمن دستگیر و زندانی شد و در آستانه پیروزی انقلاب، در بهمن ۱۳۵۷ آزاد شد.

پس از پیروزی انقلاب، صیاد شیرازی با رحیم صفوی و احمد سالک آشنا می‌شود و با همکاری یکدیگر از پادگان‌های اصفهان حفاظت می‌کنند.

مسئولیت‌ها
----------

اعطای سردوشی به سربازان
سان دیدن از سربازان
وی پس از پیروزی انقلاب ایران، سال ۱۳۵۸ در کردستان، به فرماندهی عملیات شمال غرب کشور برگزیده شد و در نبردهای کردستان به همراه مصطفی چمران نقش مهمی ایفا نمود.

پس از حوادث کردستان، صیاد با درجه سرگردی به همراه رحیم صفوی به غرب اعزام می‌شود و با همکاری ارتش و سپاه، بر سنندج مسلط می‌شود. این عملیات در کردستان موجب می‌شود تا او با درجه سرهنگی به فرماندهی عملیات غرب منصوب شود. ولی مدتی بعد به سبب تمرد، این ۲ درجه از او پس گرفته می‌شود.

در نوشته‌های سید ابوالحسن بنی‌صدر، رئیس‌جمهور سابق ایران، این‌گونه آورده شده که در سردشت، نیروهای تحت امر سرهنگ صیاد شیرازی تلفات و شکست سختی متحمل شده‌اند. در پاسخ به پرسش فرماندهٔ کل قوا، بنی‌صدر در مورد تلفات، صیاد شیرازی پاسخ می‌دهد آنان به بهشت می‌روند و برای جبران شکست درخواست استفاده از بمب ناپالم می‌کند که با خشم شدید و مخالفت بنی‌صدر مواجه می‌شود. این اختلافات موجب خلع دو درجه، برکناری و دستور محاکمهٔ نظامی صیاد شیرازی می‌شود.

ولی آنچه توسط خود صیاد شیرازی و همچنین سخنگوی وقت ارتش سرتیپ غلامحسین دربندی نقل شده، این ماجرا با آنچه بنی‌صدر نوشته متفاوت است. صیاد شیرازی دربارهٔ عزل خود گفته‌است:

> به موجب سعایت‌هایی که علیه اینجانب و قرارگاه عملیاتی غرب کشور انجام گرفت، به دستور رئیس‌جمهوری وقت حیطه فرماندهی من به کردستان محدود شد. سپس از مسئولیت خود عزل شدم. در ضمن به درجه قبلی یعنی سرگردی تنزل یافتم. در همین اوان بود که جنگ تحمیلی نیز آغاز گردید.
> 
>

بازگشت به ارتش
--------------

  
پس از خلع بنی‌صدر، با حضور محمدعلی رجایی در سمت ریاست جمهوری، صیاد شیرازی بار دیگر با دریافت دو درجه، به ارتش بازگشت و برای پایان دادن به ناهماهنگی ارتش و سپاه، قرارگاه مشترک عملیاتی سپاه و ارتش تحت عنوان قرارگاه حمزه سیدالشهداء را راه‌اندازی کرد.

صیاد شیرازی درخاطره‌ای نقل می‌کند: 

> نامه‌ای به من ابلاغ شد تا قرار گاه را به‌هم بزنم و بعنوان مشاور فرمانده لشکر کردستان در امرعملیات نامنظم کار کنم؛ یعنی مسئولیت من از فرماندهی منطقه کرمانشاه و کردستان محدود به کرمانشاه شد. حالا می‌بایست یک دفعه تشکیلات را برهم می‌زدیم در حالی که کار تمام نشده بود، چون کار را غیر معقول می‌دیدم؛ غفلت کردم و نامه‌ای تهیه کردم و در آن جملاتی نوشتم که از نظر نظامی حالت طغیان و سرپیچی و تمرد را داشت. مستندترین مدرکی که بنی صدر به تحریک اطرافیانش همه جا بگوید ببینید این همان است که می‌گفتم؛ صیاد طغیان و تمرد کرده‌است. بنی صدر نامه را مستقیم برده بود خدمت حضرت امام و گفته بود که صیاد شیرازی تمرد کرده. حضرت امام مرا که نمی‌شناخت ایشان هم همان اعتقادی که به اصول دین داشتند دستور داده بودند؛ با ایشان طبق مقررات رفتار کنید و منظور از مقررات نه تنها برکناری با قاطعیت بلکه گرفتن درجه و حتی دادگاهی کردن بود.
> 
>

فرماندهی نیروی زمینی ارتش
-------------------------

پس از کشته شدن ولی‌الله فلاحی در ۹ مهر ۱۳۶۰، قاسمعلی ظهیرنژاد (فرماندهٔ وقت نیروی زمینی) به سمت رئیس ستاد مشترک ارتش منصوب شد و صیاد شیرازی (با درجه سرهنگی) به درخواست اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس شورای عالی دفاع و با حکم سید روح‌الله خمینی به عنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش منصوب شد.

او در مقام فرمانده نیروی زمینی ارتش با مشارکت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در عملیات طریق القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، رمضان، مسلم‌بن‌عقیل، مطلع‌الفجر، محرم، والفجر۱، ۲، ۳، ۴، ۸، ۹، عملیات خیبر و بدر و قادر شرکت نمود و پیروزی‌های بزرگی را برای ایران به ارمغان آورد.

علی صیاد شیرازی و محسن رضایی
در سال ۱۳۶۴ و بعد از عملیات قادر صیاد شیرازی ناکامی ارتش در این عملیات را ناشی از عدم همکاری سپاه دانستهو این موضوع اختلافات پیش آمده بین محسن رضایی به عنوان فرمانده کل سپاه و صیاد شیرازی به عنوان فرمانده نیروی زمینی ارتش تا بدانجا رسید که آیت‌الله خمینی در تیر ۱۳۶۵ با آنها در جماران ملاقات کرد و از آنها خواست «وحدت» را دنبال کنند.
اما علی صیاد شیرازی در مرداد سال ۱۳۶۵ از فرماندهی نیروی زمینی استعفا داد و با پیشنهاد سید علی خامنه‌ای و تصویب سید روح‌الله خمینی به سمت «نمایندگی رهبری در شورای عالی دفاع» منصوب شد. به گفته رئیس اداره دوم ارتش در دهه ۶۰، سرهنگ محمدمهدی کتیبه محسن رضایی باعث کنارگذاشتن صیاد شیرازی از فرماندهی نیروی زمینی ارتش بود.
در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۶۶، وی به درجه سرتیپی ارتقاء یافت.

صیاد شیرازی (به همراه محسن رضایی و اکبر هاشمی رفسنجانی) به عنوان "اصلی‌ترین رهبران نظامی ایران و کسانی که به وضوح پس از آزادسازی خرمشهر طرفدار ادامه جنگ و کشاندن جنگ به داخل عراق بودند، شناخته می‌شد.

شیرازی با درجه سرتیپی
صیاد شیرازی در سال ۱۳۶۷ در عملیات مرصاد که در خلال آن مرزهای غربی ایران مورد هجوم مجاهدین خلق قرار گرفته بود، با طراحی و فرماندهی این عملیات به نیروهای مجاهدین شکست سختی وارد کرد.

پس از جنگ
---------

در مهر ۱۳۶۸، بنابه درخواست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، و با موافقت و حکم فرماندهی کل قوا به سمت معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح و در شهریور ۱۳۷۲ به سمت جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح منصوب شد. او پنج روز قبل از مرگ در ۱۶ فروردین ۱۳۷۸ هم‌زمان با عید غدیر از سوی فرمانده کل قوا به درجه سرلشکری ارتقاء پیدا کرد که این درجه مجدداً پس از کشته شدن وی به سپهبدی ارتقاء یافت.

ترور
----

خبر کشته‌شدن صیاد شیرازی در نشریه مجاهد
صیاد شیرازی در بامداد ۲۱ فروردین ۱۳۷۸ به وسیله عوامل مسلح سازمان مجاهدین خلق در پوشش رفتگر، مقابل درب منزل مسکونی‌اش واقع در تهران و در برابر دیدگان فرزندش ترور شد. طبق گزارشی از خبرگزاری ایسنا، زهره قائمی، به عنوان مسئول عملیات ترور صیاد شیرازی معرفی شد.

علی صیاد شیرازی طی مراسمی با حضور سید علی خامنه‌ای و مقامات لشکری و کشوری و جمعی از دوستدارانش، در قطعه ۲۹ بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

پس از ترور
----------

حضور مردم در تشییع پیکر صیاد شیرازی
بوسه سید علی خامنه‌ای بر تابوت صیاد شیرازی در مراسم تشییع
رحیم صفوی فرمانده وقت سپاه پاسداران در حاشیه مراسم یازدهمین سالگرد ترور گفت: عملیات تلافی‌جویانه سپاه پاسداران در همان سال اول ترور، با شلیک بیش از هزار گلوله توپ و موشک به مقرهای مجاهدین خلق در داخل خاک عراق انجام شد. رحیم صفوی تصریح کرد: بدون شک دستور ترور صیاد شیرازی از یک رده بالاتر به مجاهدین خلق داده شد و شخص صدام این دستور را به مجاهدین خلق داد. سرلشکر صفوی افزود: سپاه پاسداران در همان سال اول ترور وی، طی یک طرح عملیاتی از ساعت ۴ تا ۸ صبح تمام مقرهای مجاهدین خلق از پادگان اشرف گرفته تا العماره را با شلیک بیش از هزار موشک و گلوله توپ‌خانه برد بلند، منهدم و تلفات سنگینی را به مجاهدین خلق وارد کرد. به دنبال این عملیات، عراق واکنش شدیدی از خود نشان نداد و تنها به گله مختصری بسنده کرد

احمدرضا پوردستان فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی، دلایل و بهانه‌های اصلی ترور صیاد شیرازی توسط مجاهدین خلق را شکست و ضربه‌ای دانست که این گروه در عملیات مرصاد در اثر تدابیر و فرماندهی صیاد شیرازی متحمل شده بودند. وی افزود صیاد شیرازی با شناخت خوبی که از منطقه و نیروها داشت به پایگاه کرمانشاه رفت و با بالگرد ۲۱۴ هوانیروز، عملیات شناسایی از منطقه را انجام داد و در نهایت با ساماندهی و تدابیر ویژه خود با کمک و هدایت نیروها، ضربه مهلکی در عملیات مرصاد به مجاهدین خلق وارد و مجاهدین خلق را مجبور به عقب‌نشینی کرد.

فرض‌الله شاهین‌راد در مورد وی می‌گوید «صیاد توانست خرد نظامی را با احساس مردمی ترکیب کند». شاهین راد این کار را خدمت صیاد می‌داند.

پس از درگذشت علی صیاد شیرازی، سید علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی به او درجه سپهبدی اعطا کرد.

همچنین چندین خیابان، ساختمان و مجتمع نظامی، یک بزرگراه و یک ایستگاه مترو در تهران و ایستگاه مترو در خط ۱ متروی مشهد با نام او نامگذاری شده اند.

بزرگراه شهید صیاد شیرازی در تهران

جایزه‌ها و نشان‌های افتخار
--------------------------

این بخش شامل نشان‌ها و جایزه‌های رسمی امیر صیاد شیرازی است که بر روی لباس همسان او نصب می‌شود ولی جایزه‌های غیرنظامی و غیررسمی را دربر نخواهد گرفت.

### آرم‌ها


|  |
| --- |
| **آرم‌های سینه** |
| چتربازی درجه سه | آجا |

|  |
| --- |
| **آرم‌های بازو** |
| 
ستاد کل نیروهای مسلح | رنجر |

### نوار نشان‌ها

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

### نام نشان‌ها

|  |  |
| --- | --- |
|  نشان درجه یک فتح |  نشان درجه یک فتح |
|

کتاب‌شناسی
----------

* **مجموعه مقالات اولین نشست کنفرانس بررسی دفاع مقدس** / به‌کوشش ذاکر صالحی / دانشگاه امام حسین/ ۱۳۷۱.
* **سونای زعفرانیه** / علیرضا نوری‌زاده.
* **خاطرات امیر شهید سپهبد صیاد شیرازی** / مرکز اسناد انقلاب اسلامی / ۱۳۷۸.
* **خاطرات سال‌های نبرد** / محسن مؤمنی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت و نشر شاهد / ۱۳۷۸.
* **صیاد دل‌ها** / احمد حسینیان / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی / ۱۳۷۸.
* **ناگفته‌های جنگ** / تدوین احمد دهقان / دفتر ادبیات وهنر مقاومت / ۱۳۷۸.
* **یادداشت‌های سفر شهید صیاد شیرازی** / محسن کاظمی / دفتر ادبیات و هنر مقاومت / ۱۳۷۸.
* **عملیات آزادسازی سنندج و گردنه صلوات‌آباد (اردیبهشت ۱۳۵۹)** / تدوین علی صادقی‌گویا / ایران سبز / ۱۳۷۹.
* **عملیات شیندرا** /تدوین علی صادقی‌گویا / هیئت معارف جنگ / ۱۳۷۹.
* **اسطوره‌ها** / به‌کوشش خلیل اسفندیاری / نشر شاهد / ۱۳۸۰.
* **یادداشت‌های ویژه سپهبد علی صیاد شیرازی (۱۳۶۴تا ۱۳۶۸)** / به‌کوشش سیدحسام هاشمی / ایران سبز / ۱۳۸۰.
* **امیر دلاور** /گردآورنده امیرحسین انبارداران / نشر شاهد / ۱۳۸۱.
* **گردنه خان تا قله آربابا** /تدوین علی صادقی‌گویا / ایران سبز / ۱۳۸۱. ـ مسافر صبح / به‌کوشش شورای شعر بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس / مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی نخلستان / ۱۳۸۱.
* ***در کمین گل سرخ*** / محسن مؤمنی / سوره مهر / ۱۳۸۲.
* **یادگاران (جلد ۱۱:کتاب صیاد شیرازی)** / رضا رسولی / روایت فتح / ۱۳۸۲.
* **رفتارشناسی ایثارگران**(سیری در رفتارشناسی امیر شهید سپهبد علی صیاد شیرازی) / محمودرضا امینی /شعاع / ۱۳۸۳. ـ یاد یار / هیبت‌الله اسدی / دانشگاه افسری امام علی/ ۱۳۸۳.
* **افلاکیان زمین** (جلد ۱۰: علی صیاد شیرازی) / محمدحسین عباسی ولدی / نشر شاهد / ۱۳۸۴.
* **خدا می‌خواست زنده بمانی** (کتاب صیاد شیرازی) / فاطمه غفاری /روایت فتح / ۱۳۸۴.
* **سفر به ماوراء** / کاوه خاتمی / ایران سبز / ۱۳۸۴.
* **هرچند دیر** / هیبت‌الله اسدی / ایران سبز / ۱۳۸۴.
* **آخرین گلوله صیاد** / داوود امیریان / نشر صریر / ۱۳۸۵.
* **عاشق‌ترین صیاد**/ محبوبه معراجی‌پور/ مرکز اسناد انقلاب اسلامی / ۱۳۸۵.
* **منش فرماندهی** / احمد نوروزی فرسنگی / عرشان / ۱۳۸۵.
* **پرواز غریبانه** / مهدی وحیدی صدر / حدیث نینوا (قم) / ۱۳۸۶.
* **جلوه یار** /احمد حسینیان / ایران سبز / ۱۳۸۶.
* **سخن آشنا** / علی اعوانی / ارتش جمهوری اسلامی ایران، سازمان عقیدتی سیاسی (نشر آجا) / ۱۳۸۶

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  پس از ترور، به سپهبد ترفیع داده‌شد.

منابع
-----

1. ↑  «زندگینامه: علی صیاد شیرازی (۱۳۲۳–۱۳۷۸)». *همشهری آنلاین*. ۲۰۰۸-۰۴-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۶.
2. ↑  «ناگفته‌های سردار بلندپایه سپاه از عملیات انتقام خون شهید صیاد شیرازی از منافقین». *خبرآنلاین*. ۲۰۲۰-۰۴-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۶.
3. ↑  Reuters (۱۹۹۹-۰۴-۱۱). «Iranian General Is Assassinated in Teheran (Published 1999)» (به انگلیسی). The New York Times. شاپا 0362-4331. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۶.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  صیاد شیرازی
5. 1 2 3 4 5 6  «شهادت امیر سرلشکر علی صیاد شیرازی (ایرنا)». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۶.
6. 1 2 3 4 5 6 7  کتابشناسی شهید علی صیاد شیرازی (خبرگزاری hawzah.ne)
7. ↑  گلعلی بابایی و حسین بهزاد، همپای صاعقه (کارنامه عملیاتی لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله)، سوره مهر، چ۴، ص۸۰۳
8. ↑  «مادر شهید سپهبد صیادشیرازی درگذشت + تصویر». *ana.press*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۰۶.[*پیوند مرده*]
9. 1 2 3 4 5 6  «مردی که نامش در تاریخ زنده ماند». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ نوامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۰۹.
10. ↑  علی صیادشیرازی رشد (شبکه ملی مدارس)
11. ↑  «برگی از تاریخ/ آیت الله خزعلی(2) انجمن حجتیه را بد معرفی کردند». *ایسنا*. ۱۶ بهمن ۱۳۸۱. دریافت‌شده در ۲۱ فروردین ۱۴۰۰.
12. ↑  گلعلی بابایی و حسین بهزاد، همپای صاعقه (کارنامه عملیاتی لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله)، سوره مهر، چ۴، ص۸۰۳
13. ↑  «ازخلع درجه صیادشیرازی تا علت ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر». *خبرآنلاین*. ۲۰۱۸-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
14. ↑  نامه‌های بنی‌صدر به خمینی و دیگران، ص 157 و 3-321
15. ↑  «ماجرای کسر ۲ درجه از شهید صیاد توسط بنی‌صدر/ من این جلسه را آلوده و ناپاک می‌بینم». میزان. ۳۱ شهریور ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۴ دسامبر ۲۰۲۰.
16. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ سپتامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۴ دسامبر ۲۰۲۰.
17. ↑  «این چهره نظامی، ارتش و سپاه را بهم نزدیک کرد /ماجرای عزل صیاد شیرازی از سوی بنی صدر +عکس». *خبرآنلاین*. ۲۰۲۰-۰۳-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
18. ↑  گلعلی بابایی و حسین بهزاد، همپای صاعقه (کارنامه عملیاتی لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله)، سوره مهر، چ۴، ص۸۰۴
19. ↑  «با ایشان طبق مقررات رفتار کنید!/خاطره». *www.imam-khomeini.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
20. ↑  «ازخلع درجه صیادشیرازی تا علت ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر». *خبرآنلاین*. ۲۰۱۸-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
21. ↑  «حکم انتصاب آقای علی صیاد شیرازی به سمت فرمانده نیروی زمینی ارتش». سایت جامع امام خمینی.
22. ↑  در کمین گل سرخ، ص۳۴۵ به نقل از یادداشت‌های روزانهٔ غلامرضا صالحی، از فرماندهان لشکر ۲۷ سپاه.
23. ↑  Sick, Gary G. (Spring 1987). "Iran's Quest for Superpower Status". *Foreign Affairs*. Retrieved 28 July 2013.
24. ↑
25. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲ مارس ۲۰۲۱.
26. ↑
27. ↑  Afshon Ostovar (2016). *Vanguard of the Imam: Religion, Politics, and Iran's Revolutionary Guards*. Oxford University Press; 1 edition (1 April 2016). p. 254. ISBN 978-0-19-938789-2.
28. ↑  "فرجام مسئول عملیات ترور شهید صیاد شیرازی". *ISNA News*.
29. ↑  «همشهری آن لاین». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۹ ژانویه ۲۰۰۹.
30. ↑  «شخصیت و نفوذ اجتماعی شهید امیر سپهبد صیاد شیرازی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ نوامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۴ مارس ۲۰۰۹.
31. ↑  تلافی‌جویانه سپاه با شلیک هزار موشک و گلوله توپ به پایگاه منافقین در عراق[*پیوند مرده*]
32. ↑  .عصر ایران
33. ↑  شکست در مرصاد دلیل ترور شهید صیاد شیرازی بود. [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) ]
34. ↑  «خشت خام / نوبت بیست و نهم / گفتگوی حسین دهباشی با فرض الله شاهین راد». *آپارات*. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۰۴.
35. ↑  «انتشار نخستین بار-لحظات منتشرنشده‌ای از اعطای درجه سپهبدی صیاد شیرازی». *خبرگزاری مهر*. ۲۰۲۱-۰۴-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۹.
36. ↑  «اعطای درجه سپهبدی صیاد شیرازی توسط رهبرانقلاب به فرزند شهید+ فیلم». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۲۱-۰۴-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۹.

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ علی صیاد شیرازی موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***علی صیاد شیرازی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

| مناصب نظامی
 |
| --- |
| پیشین:قاسمعلی ظهیرنژاد |  **فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران**۱۳۶۵–۱۳۶۰ | پسین:حسین حسنی سعدی |
| **عنوان جدید** |  **معاون بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح**۱۳۷۸–۱۳۶۸ | **بدون متصدی**تصدی بعدی توسط:**هدایت لطفیان** |
| پیشین:محمد فروزنده |  **جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح**۱۳۷۸–۱۳۷۲ | **بدون متصدی**تصدی بعدی توسط:**غلامعلی رشید** |
| مناصب حکومتی
 |
| پیشین:قاسمعلی ظهیرنژاد |  **نماینده ولی فقیه در شورای عالی دفاع ملی**۱۳۶۸–۱۳۶۵ متصدی همزمان: **محسن رفیق‌دوست** | پسین:حسن روحانی***به عنوان نماینده ولی فقیه درشورای عالی امنیت ملی*** |

| * ن
* ب
* و
فرماندهان نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران |
| --- |
| 
* ولی‌الله فلاحی (۱۳۵۹–۱۳۵۷)
* قاسمعلی ظهیرنژاد (۱۳۶۰–۱۳۵۹)
* علی صیاد شیرازی (۱۳۶۵–۱۳۶۰)
* حسین حسنی سعدی (۱۳۷۰–۱۳۶۵)
* عبدالله نجفی (۱۳۷۳–۱۳۷۰)
* احمد دادبین (۱۳۷۶–۱۳۷۳)
* عبدالعلی پورشاسب (۱۳۷۹–۱۳۷۶)
* ناصر محمدی‌فر (۱۳۸۴–۱۳۷۹)
* محمدحسین دادرس (۱۳۸۷–۱۳۸۴)
* احمدرضا پوردستان (۱۳۹۵–۱۳۸۷)
* کیومرث حیدری (اکنون–۱۳۹۵)

 |  |


| * ن
* ب
* و
سازمان مجاهدین خلق ایران |
| --- |
| رهبران فعلی | مسعود رجوی •  مریم رجوی •  زهرا مریخی |
| بنیانگذاران | 
* محمد حنیف‌نژاد  •  سعید محسن  •  علی‌اصغر بدیع‌زادگان

 |
| سازمان‌های مرتبط | 
* شورای ملی مقاومت ایران •  ارتش آزادیبخش ملی ایران  •  انجمن نجات  •  سازمان حزب‌الله  •  گروه فریاد خلق

 |
| سازمان‌های منشعب | سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر  •  نبرد برای رهایی طبقه كارگر  •  مبارزه در راه آرمان طبقه كارگر  •  گروه مهدویون |
| مقرها | 
* *مقرهای پیشین*: (قرارگاه اشرف  •  قرارگاه لیبرتی)
* *مقر کنونی*: کمپ تیرانا

 |
| اعضای شاخص | 
* *قبل از انقلاب* :
	+ تقی شهرام
	+ سعید محسن
	+ احمد رضایی
	+ عبدالرضا نیک‌بین رودسری
	+ لطف‌الله میثمی
	+ محمد حنیف‌نژاد
	+ ناصر صادق
	+ اشرف ربیعی
	+ حسن آلادپوش
	+ محبوبه متحدین
	+ بهرام آرام
	+ علی‌اصغر بدیع‌زادگان
	+ علی باکری
	+ وحید افراخته
	+ مجید شریف واقفی
	+ محمد محمدی گرگانی
	+ مهدی رضایی
	+ رضا رضایی

* *بعد از انقلاب* :
	+ علی زرکش
	+ مسعود کشمیری
	+ زهره عطریانفر
	+ کاظم افجه‌ای
	+ محمدرضا کلاهی
	+ مهدی ابریشم‌چی
	+ سعید شاهسوندی
	+ موسی خیابانی
	+ آذر رضایی

 |
| عملیات‌های نظامی | جنگ ایران و عراق •  خیزش شعبانیه •  عملیات آفتاب •  عملیات مرصاد •  عملیات چلچراغ |
| بمب‌گذاری‌ها | انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران •  بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی •  بمب‌گذاری نمازجمعه تهران ۱۳۶۳ |
| ترورهای سرشناس | 
* (بمب‌گذاری در دفتر حزب جمهوری اسلامی
* *قربانیان شاخص*:( سید محمد بهشتی
* حسن عباس‌پور
* موسی کلانتری
* محمود قندی
* محمدعلی فیاض‌بخش
* رحمان استکی
* محمد منتظری
* علی درخشان
* محمدصادق اسلامی
* غلامحسین حقانی
* عبدالحمید دیالمه
* رضا پاک‌نژاد
* حسن عضدی
* سید فخرالدین رحیمی)

* (انفجار دفتر نخست‌وزیری
* محمدعلی رجایی
* محمدجواد باهنر
* هوشنگ وحید دستجردی)
* لوئیس هاوکینز
* پل شفر
* مجید شریف واقفی
* مهدی رجب بیگی
* محمد کچوئی
* سید حسن آیت
* یوسف مرحبا
* میر اسدالله مدنی
* سید عبدالکریم هاشمی‌نژاد
* سید عبدالحسین دستغیب
* محمد صدوقی
* عطاءالله اشرفی اصفهانی
* اسدالله لاجوردی
* علی صیاد شیرازی

* *ناموفق*: ( عباس واعظ طبسی
* شاپور مرحبا
* سید احمد خمینی
* صادق احسانبخش)

 |
| مقالات مرتبط | 
* روزنامه مجاهد
* اعدام زندانیان سیاسی (تابستان ۱۳۶۷)
* تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
* خودسوزی اعضای مجاهدین خلق
* فیلم ناتمامی برای دخترم سمیه

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* ایالات متحده آمریکا

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی

 |