ورزشکاران دهگانه در مسابقات قهرمانی دانشگاه‌های آمریکا، ۲۰۰۹ (اشتون ایتون، صاحب رکورد جهانیِ دهگانه، در ردیف نشسته نفر سوم از سمت راست در تصویر دیده می‌شود)
۱۵۰۰ متر دهگانه در المپیک ۱۹۴۸ لندن
**دهگانه** یکی از رشته‌های ترکیبیِ دو و میدانی است که ورزش‌کارانِ آن در ده رشتهٔ گوناگون طی دو روزِ پیاپی (صبح و عصر) مسابقه می‌دهند. بر اساس رکوردهایی که شرکت‌کنندگان در هر یک از این رشته‌ها ثبت می‌کنند، برمبنای جدولی خاص، امتیازاتی به آن‌ها تعلق می‌گیرد و برندهٔ مسابقه شخصی خواهد بود که بیشترین امتیاز را کسب کرده‌است. بسیاری این رشته را بهترین آزمون برای سنجش مهارت کلی یک ورزشکار می‌دانند و بسیاری هم آن را مهمترین رشتهٔ دو و میدانی به‌شمار می‌آورند؛ به همین دلیل، قهرمان دهگانهٔ المپیک را «بهترین ورزشکار جهان» می‌نامند. باب توماس آمریکایی در دو المپیک المپیک ۱۹۴۸ و المپیک ۱۹۵۲، و دیلی تامپسون بریتانیایی در دو المپیک المپیک ۱۹۸۰ و المپیک ۱۹۸۴، دو ورزشکاری هستند که در دو دورهٔ المپیک موفق به کسب مقام قهرمانی و گرفتن مدال طلا در رشتهٔ دهگانه شده‌اند.

ده رشته‌ای که ورزش‌کاران دهگانه در آن مسابقه می‌دهند شامل چهار دو (دو ۱۰۰ متر، ۱۱۰ متر بامانع، ۴۰۰ متر و ۱۵۰۰ متر) به‌همراه سه پرتاب (پرتاب نیزه، پرتاب دیسک و پرتاب وزنه)، و سه پرش (پرش طول، پرش ارتفاع و پرش با نیزه) می‌شود. مسابقات دهگانه غالباً در بخش مردان برگزار می‌شود، و زنان به‌جای این رشته در مسابقات هفت‌گانه شرکت می‌کنند.

رکورددار این رشته اشتون ایتون آمریکایی است که ۹۰۴۵ امتیاز را در ژوئیهٔ سال ۲۰۱۵ کسب کرد. همچنین، او با قهرمانی در المپیک ۲۰۱۲ لندن و به‌دست‌آوردن ۹۰۳۹ امتیاز، رکورد المپیک را در رشتهٔ دهگانه در اختیار دارد.

دهگانه برگرفته از پنج‌گانهٔ باستانی است که در المپیک باستانیِ یونانی‌ها برگزار می‌شد و از پنج رشتهٔ پرش طول، پرتاب دیسک، پرتاب نیزه، دو سرعت و کُشتی تشکیل می‌شد. این رشته از سال ۷۰۸ قبل از میلاد وارد المپیکِ دورهٔ باستان شده‌بود و یکی از محبوب‌ترین رشته‌های المپیک یونانی‌ها بود. از سال ۱۸۸۰ اتحادیهٔ دو و میدانی آماتور شروع به برگزاری مسابقات دو و میدانی در رشته‌های ترکیبی کرد و از المپیک ۱۹۰۴ رشتهٔ دهگانه وارد المپیک شد.

جدول امتیازات
-------------

این جدول رکورد لازم در هر رشته برای کسب امتیازهای ۱۰۰۰، ۹۰۰، ۸۰۰ و ۷۰۰ را نشان می‌دهد:

| رشته | ۱٬۰۰۰ امتیاز | ۹۰۰ امتیاز | ۸۰۰ امتیاز | ۷۰۰ امتیاز | واحد |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ۱۰۰ متر | ۱۰٫۳۹۵ | ۱۰٫۸۲۷ | ۱۱٫۲۷۸ | ۱۱٫۷۵۶ | ثانیه |
| پرش طول | ۷٫۷۶ | ۷٫۳۶ | ۶٫۹۴۱ | ۶٫۵۱ | متر |
| پرتاب وزنه | ۱۸٫۴ | ۱۶٫۷۹ | ۱۵٫۱۶ | ۱۳٫۵۳ | متر |
| پرش ارتفاع | ۲٫۲۰ | ۲٫۱۰ | ۱٫۹۹ | ۱٫۸۸ | متر |
| ۴۰۰ متر | ۴۶٫۱۷ | ۴۸٫۱۹ | ۵۰٫۳۲ | ۵۲٫۵۸ | ثانیه |
| ۱۱۰ متر بامانع | ۱۳٫۸ | ۱۴٫۵۹ | ۱۵٫۴۱۹ | ۱۶٫۲۹ | ثانیه |
| پرتاب دیسک | ۵۶٫۱۷ | ۵۱٫۴ | ۴۶٫۵۹ | ۴۱٫۷۲ | متر |
| پرش با نیزه | ۵٫۲۸ | ۴٫۹۶ | ۴٫۶۳ | ۴٫۲۹ | متر |
| پرتاب نیزه | ۷۷٫۱۹ | ۷۰٫۶۷ | ۶۴٫۰۹ | ۵۷٫۴۵ | متر |
| ۱۵۰۰ متر | ۳:۵۳٫۷۹ | ۴:۰۷٫۴۲ | ۴:۲۱٫۷۷ | ۴:۳۶٫۹۶ | دقیقه:ثانیه |

منابع
-----

1. ↑  Decathlon Encarta Encyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دهگانه موجود است. |

| * ن
* ب
* و
رشته‌های دو و میدانی |
| --- |
| 
* دو و میدانی
* دو جاده
* پیاده‌روی سرعت
* دو صحرانوردی

 |
| دو | 

|  |  |
| --- | --- |
| سرعت | 
* ۵۰ متر
* ۵۵ متر
* ۶۰ متر
* ۱۰۰ متر
* ۱۵۰ متر
* ۲۰۰ متر
* ۴۰۰ متر

 |
| بامانع | 
* ۵۰ متر
* ۵۵ متر
* ۶۰ متر
* ۱۰۰ متر
* ۱۱۰ متر
* ۴۰۰ متر

 |
| نیمه‌استقامت | 
* ۸۰۰ متر
* ۱۵۰۰ متر
* یک مایل
* ۳۰۰۰ متر
* ۳۰۰۰ متر بامانع
* دو مایل

 |
| استقامت | 
* ۵۰۰۰ متر
* ۱۰٬۰۰۰ متر
* دو یک‌ساعته

 |
| امدادی | 
* ۱۰۰ × ۴ متر
* ۲۰۰ × ۴ متر
* ۴۰۰ × ۴ متر
* ۸۰۰ × ۴ متر
* امدادی مختلط دیستنس
* امدادی مختلط سرعت
* امدادی سوئدی

 |

 |
| میدانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| پرتاب‌ها | 
* پرتاب دیسک
* پرتاب چکش
* پرتاب نیزه
* پرتاب وزنه

 |
| پرش‌ها | 
* پرش ارتفاع
* پرش طول
* پرش سه‌گام
* پرش با نیزه

 |

 |
| ترکیبی | 
* پنج‌گانه
* هفت‌گانه
* دهگانه

 |
| جاده‌ای | 

|  |  |
| --- | --- |
| دو | 
* ۱۰ کیلومتر
* نیمه‌ماراتن
* ماراتن
* فوق‌ماراتن
* اکیدن

 |
| پیاده‌روی | 
* ۱۰ کیلومتر
* ۲۰ کیلومتر
* ۵۰ کیلومتر

 |

 |
| 
* دو مولتی‌دی
* فراماراتون
* ویلچررانی
* دو به عقب

 |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |