**تِسیپی لیوْنی** (به عبری: ציפי (ציפורה) לבני) (زاده ۸ ژوئیه ۱۹۵۸ در تل‌آویو) سیاستمدار اسرائیل و رهبر کنونی حزب لیبرال و چپ میانه هاتنوعا است که از سال ۱۹۹۹ نماینده کنست است.

وی بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ در کابینه اسرائیل پست وزارت داشت که مهمترین آن تصدی وزارت خارجه از ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ بود. او در سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ نیز در دولت بنیامین نتانیاهو پست وزارت دادگستری را داشت. لیونی در زمان معاونت نخست‌وزیر اسرائیل، ریاست هیئت اسرائیل در مذاکرات صلح با فلسطینیان را نیز به عهده داشت. او از مهمترین طرفداران از سرگیری مذاکرات صلح و چاره دوکشوری است.

لیونی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸ به رهبری حزب کادیما انتخاب شد. کادیما توانست با کسب ۲۸ کرسی در انتخابات پارلمانی ۲۰۰۹ بیشترین تعداد کرسی را میان احزاب سیاسی اسرائیل کسب کند اما موفق به تشکیل دولت ائتلافی نشد. لیونی بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ رهبر اپوزیسیون دولت نتانیاهو محسوب می‌شد اما در سال ۲۰۱۲ پس از شکست از شائول موفاز در انتخابات رهبری حزب از آن جدا شده و به همراه طرفداران خود در کادیما و گروهی از اعضای سابق حزب شینویی و حزب کار اسرائیل حزب هاتنوعا را تأسیس کرد.

تسیپی لیونی دومین زن در تاریخ اسرائیل است که تاکنون توانسته مقام *وزیر خارجه* را پس از گلدا مئیر که اولین نخست‌وزیر زن اسرائیل بود، کسب کند. مجله تایم در سال ۲۰۰۷ وی را در فهرست «*یکصد شخصیت پرنفوذ جهان*» قرار داد.

تسیپی لیونی دانش‌آموخته رشته حقوق از دانشگاه برایلان است و به مدت ۱۰ سال به شغل وکالت در کشور اسرائیل اشتغال داشته‌است. او قبل از آغاز فعالیت‌های سیاسی، همچنین از اعضای بخش عملیات ویژه سازمان اطلاعات و وظایف ویژه (موساد) بود. وی همسر یک مدیر اقتصادی اسرائیل به نام نافتالی اشپیتزر است و از او دو فرزند به نام‌های *اومری* و *یوآل* دارد. تسیپی لیونی گیاه‌خوار است و از سن ۱۲ سالگی تاکنون از خوردن غذاهای حاوی گوشت پرهیز کرده‌است.

تسیپی لیونی به غیر از زبان عبری، به زبان‌های انگلیسی و فرانسه و فارسی کاملاً مسلط است.

تأسیس حزب هاتنوعا
-----------------

در نوامبر ۲۰۱۲، لیونی تأسیس حزب جدیدی به نام هاتنوعا (جنبش) را خبری کرد. پس از آن هفت نفر از اعضای سابق کنست و کادیما به او پیوستند. این حزب با استفاده از دارایی‌های حزب هتس شاخه انشعابی از حزب شینویی تأسیس شد و امیر پرتز و آمرام میتسنا رهبران سابق حزب کار اسرائیل نیز به آن پیوستند. هاتنوعا بیشتر تبلیغات خود را به مسائل سیاست خارجی اختصاص داده و طرفدار صلح فوری با فلسطینیان و بهبود روابط خارجی کشور است.

هاتنوعا در انتخابات ۲۰۱۳ موفق به کسب ۶ کرسی شد و با ورود به دولت ائتلافی نتانیاهو موافقت کرده و پست وزارت دادگستری به لیونی و وزارت محیط زیست به امیر پرتز رسید.

حزب هاتنوعا در انتخابات انتخابات پارلمانی ۲۰۱۵ با حزب کار ائتلاف کرده و فهرست مشترکی را با عنوان کمپ صهیونیستی ارائه دادند. این فهرست با کسب ۲۴ کرسی در رتبه دوم قرار گرفت. لیونی در این فهرست در رتبه دوم قرار داشت و قرار بود در صورت پیروزی اسحاق هرزوگ رهبر حزب کار و لیونی هر یک دو سال نخست‌وزیری را به بر عهده داشته باشند. از ۲۴ کرسی پیروز ۵ کرسی به اعضای هاتنوعا اختصاص دارد.

منابع
-----

1. ↑  شیمعون پرس برای برپایی یک دولت گسترده، نتانیاهو و لیونی را به دیدار فرا خواند بایگانی‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine (*وزارت امور خارجه اسرائیل*)
2. ↑  Government 31 The Knesset
3. ↑  «کتابخانه مجازی کلیمی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۰۸.
4. ↑  تسیپی لیونی خطاب به فرماندهان ارتش: همگام با تأمین امنیت اسرائیل، باید برای بهبود زندگی فلسطینیان تلاش به عمل آید، وبگاه رسمی وزارت امور خارجه اسرائیل
5. ↑  אין הכרעה בבחירות 2009: קדימה 28, הליכוד 27 (*Yedioth Ahronoth*)
6. ↑  «نگاهی به فعالیت‌های سیاسی زیپی لیونی». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۸.
7. ↑  Condoleezza Rice, "Tzipi Livni", *Time magazine* (به انگلیسی), archived from the original on 20 September 2010, retrieved 8 January 2008 Retrieved on 2007-06-10.
8. ↑  تسیپی لیونی، وبگاه کنست
9. ↑  The secret life of Tzipi Livni, The Times
10. ↑  Cohen, ‎Roger (2007-07-07), "Her Jewish State", *New York Times* (به انگلیسی)`{{citation}}`: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (link) Retrieved on 2007-08-07.
11. ↑  Tzipi Livni (*وبگاه رسمی کِنست*)
12. ↑  "Former Israeli FM Tzipi Livni announces return to politics, forms new party". *Haaretz*. 27 November 2012. Archived from the original on 27 November 2012. Retrieved 27 November 2012. `{{cite news}}`: Italic or bold markup not allowed in: `|newspaper=` (help)
13. 1 2  Gil Hoffman (27 November 2012). "Livni returns to politics with The Tzipi Livni Party". *The Jerusalem Post*. Archived from the original on 27 November 2012. Retrieved 26 July 2014.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تسیپی لیونی موجود است. |

* وبگاه رسمی تسیپی لیونی
* معرفی تسیپی لیونی در وبگاه کنست (پارلمان اسرائیل)

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
	+ 2
* ویاف
	+ 1
	+ 2
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک

 |