این یک نام مالایی است؛ نام *محمد* نام پدر است، نه نام خانوادگی، و شخص باید با نام کوچکش، *مهاتیر*، خطاب شود.

**مهاتیر بن محمد** (جاوی: **محضیر بن محمد** ;pronounced [maˈhaðɪr bɪn moˈhamad]; (زاده ۱۰ ژوئیه ۱۹۲۵) سیاست‌مدار، پزشک و نویسنده مالزیایی است. وی همچنین چهارمین و هفتمین نخست‌وزیر سابق مالزی بود. 

او نماینده پارلمان مالزی از حوزه لنکاوی در کداح است. او پیشتر از سال ۱۹۸۱ تا سال ۲۰۰۳ به عنوان چهارمین نخست‌وزیر مالزی فعالیت کرد که طولانی‌ترین دورهٔ تصدی این مقام است. فعالیت سیاسی مهاتیر از بیش از ۷۰ سال پیش که او در سال ۱۹۴۶ به سازمان ملی متحد مالایی‌ها (UMNO) پیوست شروع شد و او در سال ۲۰۱۶ حزب خود را با نام حزب بومی متحد مالزی (برساتو) تأسیس کرد.

وی از سال ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۳ به عنوان چهارمین نخست‌وزیر مالزی فعالیت کرد که توانست با اندیشه‌ای منسجم و مبتنی بر آزادی‌های اقتصادی، به شخصیتی ماندگار در تاریخ مالزی تبدیل شود. مهاتیر بن محمد بار دیگر در سال ۲۰۱۸ به عنوان هفتمین نخست‌وزیر مالزی انتخاب شد. وی تا ۱ مارس ۲۰۲۰ این سمت را عهده دار بود و در اثر بحران سیاسی استعفا داد. وی در تاریخ ۱۲ آگوست ۲۰۲۰ حزب مبارزان میهن را تاسیس کرد و خود به عنوان رییس آن منصوب شد.

زندگی شخصی
----------

مهاتیر بن محمد یکی از ۹ فرزند یک مهاجر دو رگه هندی - مالزیایی و یک مادر مالایایی است.

او متولد و بزرگ شدهٔ شهر الور ستار در ایالت کداح است و بعدها پزشک شد و به مدت ۵ سال در زادگاه خود به مداوای بیماران پرداخت.

همسرش همکلاسی‌اش در دانشگاه پزشکی بود. او ۳ پسر دارد که در تجارت و سیاست در مالزی فعالیت دارند و یکی از دو دخترش، نویسنده و فعال در زمینه بیماری ایدز است.

فعالیت سیاسی
------------

زندگی سیاسی دکتر مهاتیر در سال ۱۹۴۶ و هنگامی که ۲۱ ساله داشت، آغاز شد. وی در این سال به سازمان ملی مالزیایی‌های متحد موسوم به UMNO (اومنو) پیوست.

او در سال ۱۹۶۴ از سوی اومنو به عنوان نماینده پارلمان برگزیده شده بود پنج سال بعد در سال ۱۹۶۹ کرسی نمایندگی خود را از دست داد و پس از انتقاد آشکار از دولت وقت (تونکو عبدالرحمان) به دلیل نادیده گرفتن قوم مالزیایی از حزب اخراج شد.

وی عقاید خود را در کتابی با عنوان *بی‌تکلیفی (قوم) مالزیایی* ابراز کرد و نوشت که قوم مالی (مالزیایی) در کشور در خلال دوران استعمار به گوشه رانده شدند.

این تفکرات زمینه را برای مهاتیر بن محمد برای حملات بعدی‌اش به غرب و حمله به آنهایی که به نظر مهاتیر محمد موفقیت مالزی را تهدید می‌کردند، آماده کرد. عقاید وی باعث شد که اومنو وی را دوباره دعوت به همکاری کند.

در سال ۱۹۷۴ مهاتیر بن محمد وارد پارلمان شد و فعالیت‌اش را به عنوان وزیر آموزش و پرورش در کابینه آغاز کرد. او سپس معاون رهبر اومنو شد.

در سال ۱۹۸۱ مهاتیر بن محمد به پست نخست‌وزیری مالزی رسید و توانست عقاید و باورهایش را به مرحله اجرا بگذارد. او با الگوگیری از ژاپن، مالزی را به کشوری تولیدکننده و صادرکننده فولاد، وسایل الکترونیکی و اتومبیل مبدل ساخت.

با این حال انتقادهای زیادی به عملکرد او در زمینه آزادی‌های اجتماعی وارد می‌شد.

مهاتیر بن محمد سال ۱۳۹۵ در گردهم‌آیی مخالفان دولت مالزی گفته بود: می‌پذیرم که در دوران نخست‌وزیری‌ام یک دیکتاتور بوده‌ام، اما مردم علیه من قیام نکردند.

وی دائماً ضمن دفاع از ارزش‌های آسیایی و مالزیایی از آنچه آن را سیاست دوگانه غرب می‌نامید، انتقاد می‌کرد. انتقادهای وی باعث شد در بین کشورهای در حال توسعه حامیانی به دست آورد.

پس از آن دکتر مهاتیر محمد سیاست‌هایی را به مرحله اجرا درآورد که اقتصاد مالزی را عملاً از جهان خارج جدا کرده و در پی آن کشورش توانست بحران اقتصادی آسیا را از سر رفع کند.

مهاتیر محمد قبل از کناره‌گیری از قدرت در اظهاراتی بیان داشت که یک دسته یهودی دنیا را می‌چرخاند. این گفته وی باعث خشم برخی از غربی‌ها و طرفداران غرب شد.

فعالیت سیاسی و نخست‌وزیری مجدد
------------------------------

مهاتیر ابن محمد در سال ۲۰۱۶ حزب خود را با نام *حزب بومی‌تباران متحد مالزی* تأسیس کرد.

او در سال ۲۰۱۸ با بازگشت به سیاست ائتلاف مخالفان را به پیروزی در انتخابات سراسری مالزی هدایت کرد و برای نخستین بار از سال ۱۹۵۷ باعث شد ائتلاف حاکم در انتخابات شکست بخورد.

در سال ۲۰۱۸ (دی ۱۳۹۶) چهار حزب مخالف دولت، موسوم به اتحاد امید با پایان دادن به گمانه‌زنی‌ها، مهاتیر ابن محمد را به عنوان کاندیدای نخست‌وزیری انتخاب کرد.

مهاتیر بن محمد با ۹۲ سال سن، پیرترین رهبر انتخابی جهان است. او توانست ائتلاف حاکم «باریسان ناسیونال» را که برای بیش از ۶۰ سال در قدرت بود، شکست دهد.

دیدگاه‌ها
---------

ماهاتیر محمد درباره روند توسعه مالزی در یک سخنرانی گفته است که ما به جای استراتژی جایگزینی واردات، استراتژی توسعه صادرات را پی گرفتیم و اجازه دادیم خارجی‌ها با تکنولوژی خود، کشور ما را صنعتی کنند. در حالی که اگر خودمان می‌خواستیم هر یک از این تکنولوژی‌ها را بسازیم، ۳۰ تا ۴۰ سال طول می‌کشید.
وی از ایران و قطر برای ایستادگی در برابر تحریم‌های اقتصادی تمجید کرده‌است و عقیده دارد که مهم است که جهان اسلام در مواجه با تهدیدهای آینده متکی به خود باشند. 
در زمان تحریم های بانکی امریکا علیه ایران بانک‌های مالزی حساب ایرانیان مالزی را بستند وی در پاسخ به خبرنگاران گفت: کشورش مجبور شده تا به "ایجاد مشکل" در زندگی ایرانیان مقیم این کشور در بستن حساب‌های بانکی‌شان دست بزند.او اشاره کرده که در صورتیکه مالزی اقدام به بستن حساب ایرانیان نکند بانک‌های مالزی در خارج از این کشور بسته خواهد شد و یک کشور قدرتمند در حال زورگویی به ما در این زمینه است.

وی همچنین بر ایده تجارت با دینار طلا و معامله تهاتری در میان کشورهای اسلامی تأکید دارد.

کتاب‌شناسی
----------

از مهاتیر بن محمد یک کتاب در ایران منتشر شده‌است.

*اسلام، دانش و مسائل بین‌المللی*، مجموعه سخنرانی مهاتیر بن محمد؛ مترجم محمدرضا رضایی‌پور، نشر رسا، ۱۳۸۸

یکی از کتاب‌های مشهور وی با عنوان «زندگی‌نامه یک پزشک در خانه» سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰) منتشر شد و مهاتیر بن محمد برای نوشتن آن هشت سال از عمر خود را صرف کرده‌است.

نمایی از برج‌های دوقلوی پتروناس و منطقه مرکزی کوالا لامپور که در پیرامون آن قرار دارد، گواهی بر توسعه چشمگیر مالزی در دوره حکمرانی ۲۲ ساله مهاتیر.

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***مهاتیر محمد*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |


|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مهاتیر محمد موجود است. |

| * ن
* ب
* و
نخست‌وزیران مالزی |
| --- |
| 
* تونکو عبدالرحمان
* عبدالرزاق حسین
* حسین اون
* مهاتیر محمد
* عبدالله احمد بداوی
* نجیب رزاق
* مهاتیر محمد
* محی‌الدین یاسین

 | Malaysia |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک
* استرالیا
* کره
* هلند

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* هنرمند موزیک‌برینز
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

منابع
-----

1. ↑  Lim, Ida. "Agong accepts Dr M's resignation, reappoints him as interim PM | Malay Mail". *www.malaymail.com* (به انگلیسی). Retrieved February 24, 2020.
2. 1 2 3
3. ↑
4. ↑  «ماهاتیر محمد نخست‌وزیر مالزی شد». مشرق نیوز. ۲۰۱۸-۰۵-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
5. ↑  «ماهاتیر محمد به عنوان نخست‌وزیر مالزی سوگند یاد کرد» (به انگلیسی). BBC Persian. ۲۰۱۸-۰۵-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
6. ↑  Daud, Ridauddin; Ogos 12, Astro Awani |; minit, 2020 22:33 +08 | Durasi: 2; Saat, 8. "Tun M umum nama parti baharu, Parti Pejuang Tanah Air | Astro Awani". *www.astroawani.com* (به مالایی). Retrieved 2020-08-19.`{{cite web}}`: CS1 maint: numeric names: فهرست نویسندگان (link)
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  "دکترای افتخاری دانشگاه تهران به مهاتیر محمد". *دیپلماسی ایرانی* (به انگلیسی). Retrieved 2018-05-12.
8. ↑  «گفتگوی تفصیلی ایسنا با ماهاتیر محمد، "دیکتاتور الهام‌بخش" مالزی». ایسنا. ۲۰۱۶-۰۷-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
9. ↑  «گسترش فعالیت‌های انتخاباتی در مالزی/ تقویت ائتلاف مخالفان». خبرگزاری جمهوری اسلامی. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
10. ↑  «حزب مخالف دولت «ماهاتیر محمد» ۹۲ساله را نامزد انتخابات مالزی کرد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
11. ↑  «بازگشت مهاتیر محمد؛ مالزی در انتظار پیرترین رهبر منتخب جهان». یورونیوز. ۱۰ مه ۲۰۱۸.
12. 1 2  «Muslim nations consider gold, barter trade to beat sanctions». رویترز.
13. 1 2  «ماهاتیر محمد: معامله با «دینار طلا» را برای شکستن تحریم‌ها در نظر بگیریم». خبرگزاری فارس.[*پیوند مرده*]
14. ↑
15. ↑  «اسلام، دانش و مسائل بین‌المللی». *opac.nlai.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ مه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.
16. ↑  «کتاب جدید ماهاتیر محمد رونمایی شد». خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). ۲۰۱۱-۰۳-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۲.