| بازارهای مالی |
| --- |
| Looking up at a computerized stocks-value board at the Philippine Stock Exchange |
| * بازار
* بورس **·** اوراق بهادار
 |
| بازار اوراق قرضه |
| * ارزش‌گذاری اوراق قرضه
* اوراق مشارکت
* اوراق درآمد ثابت
* اوراق قرضه دولتی
* قرضه قراضه
* صندوق اوراق قرضه شهرداری
* Securitization
 |
| بازار سهام |
| * سهم عادی
* سهم ممتاز
* Registered share
* سهام سرمایه
* برگه سهم
* بورس اوراق بهادار
 |
| 
دیگر بازارها |
| بازار مشتقات * (مشتقات اعتباری
* بازار معاملات آتی
* Hybrid security)
 
بازار تبادل ارز خارجی * (واحد پول
* نرخ ارز)
 * بازار کالا
* بازار پول
* املاک و مستغلات
* بیمه اتکایی
 |
| فرابورس |
| * پیمان آتیs
* اختیار معاملهs

* بازار نقدی
* سوآپs
 |
| معامله‌گر |
| * Participants
* مقررات مالی
* Clearing
 |
| 
حیطه‌های مرتبط |
| * بانک
* دانش مالی
	+ امور مالی شرکتی
	+ امور مالی شخصی
	+ مالیه عمومی
 |
| * ن
* ب
* و
 |

داد و ستد بیرون از بورس یا به اصطلاح **فرابورس** (به انگلیسی: Over-the-counter) (اختصاری OTC) به‌طور مستقیم میان دو طرف بدون هیچ گونه نظارتی از جانب یک بورس انجام می‌گیرد. فرابورس در مقابل داد و ستد بورسی که در بازارهای سازمان یافته رخ می‌دهد قرار دارد. یک بورس اوراق بهادار مزایایی همچون تسهیل نقدشوندگی، کاهش ریسک اعتباری در مورد نکول یکی از طرفین معامله، شفافیت و در دسترس بودن قیمت جاری بازار را دارد.

در معاملات بازار فرابورس قیمت برای عموم لزوماً منتشر نمی‌شود و به دلیل اینکه قراردادها دو جانبه هستند هر طرف می‌تواند نگران ریسک اعتباری طرف دیگر باشد.

همچون معاملات بورسی معاملات فرابورس در مورد کالا، ابزارهای مالی (شامل سهام) و اوراق مشتقه آن‌ها انجام می‌گیرد. بازار اوراق مشتقه فرابورس در دارایی‌هایی مثل نرخ بهره، نرخ ارز، سهام و کالا فعال است.

محصولاتی که در بورس مبادله می‌شوند باید به خوبی استاندارد باشند. در واقع برای ایجاد شفافیت، محصولات مبادله شده باید مطابق با کمیت، کیفیت و عینیت مشخص تعریف شده بوسیلهٔ بورس و در تمام معاملات یکسان باشند. بازار فرابورس این محدودیت‌ها را ندارد. برای مثال ممکن است طرفین روی کمیت غیرمعمول توافق کنند.

در سال ۲۰۰۸ تقریباً ۱۶ درصد از سهام ایالت متحده در خارج از بورس مبادله می‌شد. در آوریل سال ۲۰۱۴ این رقم تا حدود ۴۰ درصد افزایش پیدا کرد.

در اواخر سال ۲۰۱۲ اگرچه مقدار معاملات اوراق مشتقه فرابورس ۳٫۳ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشت، حجم معاملات پایاپای شده بالغ بر ۳۴۶٫۴ تریلیون دلار بود. آمار منتشره بانک تسویه حسابهای بین‌المللی در مورد بازارهای اوراق مشتقه فرابورس نشان می‌داد که این مقدار پایان ژوئن سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۶۹۳ تریلیون دلار بود.

ارزش بازار ناخالص اوراق مشتقه فرابورس که هزینه جایگزینی تمام قراردادهای در حال اجرا در قیمتهای جاری بازار می‌باشد از ۲۵ تریلیون دلار در اواخر سال ۲۰۱۲ به ۲۰ تریلیون دلار در پایان سال ۲۰۱۳ کاهش یافت.

سهام مورد معامله در فرابورس
---------------------------

در ایالات متحده داد و ستد سهام در خارج از بورس توسط بازار‌ساز با استفاده از خدمات مظنه‌گذاری معامله گران مانند تابلوی اعلانات فرابورس (به انگلیسی: OTC Bulletin Board) (زیر نظر سازمان نظارتی صنعت مالی) و خدمات آنلاین فرابورس (به انگلیسی: OTC Link) (تنظیم شده توسط انجمن بازارهای فرابورس) انجام می‌گیرد. تابلوی اعلانات فرابورس مجوز خدمات آنلاین فرابورس را برای اوراق بهادار آن صادر می‌کند. اگرچه سهام بورسی می‌توانند در فرابورس مبادله شوند (بازار سوم) ولی این کار معمول نیست. سهام فرابورسی نیز معمولاً در بورس مبادله نمی‌شوند. سهامی هم که در تابلوی اعلانات فرابورس مظنه‌گذاری می‌شوند باید الزامات گزارش گری کمیسیون بورس و اوراق بهادار ایالات متحده را رعایت کنند. سایر سهام فرابورسی دستورالعمل‌های افشایی دیگری دارند (مثل سهام OTCQX انجمن بازارهای فرابورس). هم چنین بعضی سهام نیز هیچ الزام گزارش گری ندارد (مثل اوراق بهادار pink sheets و سهام بازار خاکستری (به انگلیسی: gray market)).

بعضی شرکت‌ها همچون وال مارت  (به انگلیسی: Wal-Mart) در ابتدا در فرابورس مبادله و سرانجام وارد بورس شدند. در سال ۱۹۶۹ میلادی مجموعه وال مارت به صورت یک شرکت درآمد. سهام این شرکت در سال ۱۹۷۲ میلادی با زیرمجموعه‌هایی در ۵ ایالت آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا، اوکلاهاما و میسوری در فرابورس عرضه شد. طی یکسال درآمد فروش این شرکت بالغ بر ۱ بیلیون دلار بود که سریع‌ترین شرکت از این لحاظ نامیده شد. در سال ۱۹۷۲ وال مارت با نماد WMT وارد بورس اوراق بهادار نیویورک شد.

قراردادهای فرابورس
------------------

قرارداد خارج از بورس یک قرارداد دوجانبه است که در آن طرفین (یا کارگزار یا واسط آنها) روی چگونگی داد و ستد توافق می‌کنند البته معمولاً این کار توسط یک شرکت تأمین سرمایه انجام می‌گیرد.

قراردادهای آتی و تاخت از نمونه‌های اصلی این قراردادها هستند که معمولاً به صورت آنلاین یا تلفنی صورت می‌گیرند. این قراردادهای اوراق مشتقه توسط انجمن بین‌المللی اوراق مشتقه و سواپ مدیریت می‌شوند. به این بخش از بازار فرابورس اصطلاحاً بازار چهارم گفته می‌شود.

منتقدان از بازار فرابورس به عنوان بازار تاریک (به انگلیسی: dark market) یاد می‌کنند به این دلیل که معمولاً قیمت نه منتشر می‌شود و نه از اصولی پیروی می‌کند.

اوراق مشتقه خارج از بورس مخصوصاً برای پوشش ریسک اهمیت دارند. یعنی اصطلاحاً آن‌ها یک حصار امن و کامل (به انگلیسی: perfect hedge) برای عدم ورود ریسک ایجاد می‌کنند. به دلیل استانداردهای وضع شده بر قراردادهای بورسی جهت داشتن یک الگوی واحد برای همهٔ ابزارها، انعطاف‌پذیری زیادی برای پوشش ریسک وجود ندارد. به وسیلهٔ اوراق مشتقه فرابورس یک بنگاه می‌تواند بهترین شرایط را بر قرارداد جهت مقابله با ریسک وضع کند.

ریسک طرف معامله (نکول)
----------------------

اوراق فرابورس ممکن است ریسک مهمی در برداشته باشند. از طرفی به خاطر بحران اعتباری سال ۲۰۰۷ تأکید زیادی بر ریسک طرف معامله شد. ریسک طرف معامله ناشی از این است که یک طرف قبل از انقضای معامله نکول کرده و از پرداخت مبلغ مندرج در قرارداد خودداری کند.  راه‌های زیادی برای محدود کردن این ریسک وجود دارد. یکی از این راه‌ها تمرکز بر کنترل این ریسک با تنوع بخشی، ابهام زدایی (به انگلیسی: netting)، استفاده از وثیقه و مصون‌سازی است.

انجمن بین‌المللی اوراق مشتقه و سواپ در نشریه سال ۲۰۱۰ استفاده از وثیقه در قراردادهای مشتقه فرابورس را به عنوان یکی از راه‌های کاهش ریسک مورد بررسی قرارداد.

اهمیت اوراق مشتقه فرابورس در بانکداری مدرن
------------------------------------------

اوراق مشتقه فرابورس بخش مهمی از دنیای مالی به‌شمار می‌آیند. بازارهای این اوراق اندازه بزرگی دارند و طی دوره زمانی ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ به صورت نمایی رشد کردند. این رشد توسط محصولات نرخ بهره، ابزار نرخ ارز و سواپ نکول اعتباری رخ داد. بازارهای اوراق مشتقه فرابورس طی زمان رشد کردند و ارزش آن‌ها در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۰ به مرز ۶۰۱ تریلیون دلار رسید.

در مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۱ توسط صندوق بین‌المللی پول منتشر شد شیناسی (به انگلیسی: Schinasi) و همکاران به این نتیجه رسیدند که افزایش معاملات اوراق مشتقه فرابورس بدون پیشرفت چشمگیر کامپیوتر و فناوری اطلاعات طی سال‌های ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۰ غیرممکن بود.  طی آن سال‌ها موسسات مالی فعال بین‌المللی سهم درآمدشان از فعالیت‌های اوراق مشتقه فرابورس را افزایش دادند. این موسسات پرتفوهایی از اوراق مشتقه شامل ده‌ها هزار موقعیت را مدیریت کردند و گردش معاملات را به ۱ تریلیون دلار رساندند. پیش از بحران مالی سال ۲۰۰۸ بازار فرابورس یک شبکه غیررسمی از روابط متقابل و پویا بود و رویارویی زمان‌بندی شده با ریسک اعتباری را فراهم می‌کرد و اینکه اندازه و توزیع آن به ابزارهای مهم دارایی گره خورده بود. موسسات مالی بین‌المللی به‌طور فزاینده توانایی کسب سود از فعالیت‌های مربوط به اوراق مشتقه فرابورس را پرورش دادند و فعالان بازارهای مالی از آن بهره‌مند شدند. در سال ۲۰۰۰ نویسندگان اذعان کردند که رشد در معاملات فرابورس از راه‌های زیادی امکان‌پذیر شده‌ است که این امکان را مدرن شدن بانکداری تجاری و سرمایه‌گذاری و جهانی شدن مبحث مالی فراهم کرده‌است. با اینحال در ماه سپتامبر یک تیم وابسته به صندوق بین‌المللی پول به رهبری متیسون و شیناسی تأکید کردند که داستان دنباله‌دار آشفتگی در اواخر دهه ۱۹۹۰ باعث به خطر افتادن ثبات بازار شد و این به خاطر ویژگی‌های ابزار و بازارهای اوراق مشتقه فرابورس بود.

بورس تجاری نیویورک یک سیستم پاکسازی (اتاق پایاپای) برای فهرستی از اوراق انرژی فرابورس ایجاد کرد که به طرفین معامله این اجازه را می‌داد که معامله را به اتاق پایاپای بورس منتقل کنند. این کار باعث حذف ریسک اعتباری و عملکرد طرفین معامله شد.

پانویس
------

1. ↑  Gregory 2011, p. 7.
2. 1 2 3  McCrank 2014.
3. ↑  ISDA 2013.
4. ↑  Bank for International Settlements (BIS) 2013.
5. 1 2  Better Trades 2012.
6. ↑
7. ↑  Gregory 2011, p. 17.
8. ↑  Gregory 2011, p. 25.
9. 1 2  International Swaps and Derivatives Association (ISDA) 2010.
10. 1 2  Schinasi et al. 2001, pp. 5–7.
11. ↑  Mathieson & Schinasi 2000, p. 3.

منابع
-----

- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Over-the-counter (finance)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۵.

| * ن
* ب
* و
صندوق سرمایه‌گذاری |
| --- |
| Investmentstrategy | 

|  |  |
| --- | --- |
| آربیتراژ /Relative value | 
* ساختار سرمایه
* Convertible arbitrage
* Equity market neutral
* Fixed income arbitrage
* Statistical arbitrage
* Volatility arbitrage

 |
| Event-driven | 
* سهامدار کنشگر
* اوراق بهادار مضطرب
* Risk arbitrage
* Special situation

 |
| Directional | 
* Convergence trade
* Commodity trading advisors / Managed futures account
* فروش استقراضی
* Global macro
* Long/short equity

 |
| Other | 
* صندوق سرمایه‌گذاری در سایر صندوق‌ها / Multi-manager

 |

 |  |
| Trading | 
* معاملات الگوریتمی
* تجارت روز
* Front running
* معاملات بسامد بالا
* کارگزار اصلی
* Program trading
* معامله گران انحصاری
* روند صعودی و نزولی

 |
| Relatedterms | 

|  |  |
| --- | --- |
| بازارها | 
* بازار سهام
* بازار اوراق قرضه
* بازار ارز
* بازار پول
* بازار کالا
* بازار مشتقات
* فرابورس

 |
| متفرقه | 
* Alpha
* دارایی تحت مدیریت
* ضریب بتا
* Delta neutral
* تحلیل بنیادین
* حصار (امور مالی)
* Securitization
* فروش استقراضی
* تحلیل تکنیکی

 |

 |
| Investors | 
* دفتر خانوادهs
* پشتوانه مالی
* صندوق سرمایه‌گذاری در سایر صندوق‌ها
* High-net-worth individual
* سرمایه‌گذار نهادی
* بیمه
* بانکداری سرمایه‌گذاری
* بانک بازرگانیs
* صندوق بازنشستگی
* صندوق ثروت ملیs

 |
| 
* Alternative investment management companies
* رده:صندوق‌های سرمایه‌گذاری
* Hedge fund managers

 |

| * ن
* ب
* و
بازارهای مالی |
| --- |
| انواع سهام سرمایه | 
* سهم عادی
* سهم طلایی
* سهم ممتاز
* Restricted stock
* Tracking stock

 |
| سرمایه سهمی | 
* Authorised capital
* Issued shares
* Shares outstanding
* سهام خزانه

 |
| شرکت کنندگان | 
* Broker-dealer
* Floor broker
* Floor trader
* سرمایه‌گذار
* بازار گردان
* معامله گران انحصاری
* Quantitative analyst
* معامله‌گر سهام
* حقوق مالی

 |
| بورس اوراق بهادار | 
* سیستم‌های معاملاتی جایگزین
* Stock exchange opening times
* فرابورس
* فهرست بورس سهام
* تسهیلات مبادله چندجانبه

 |
| ارزش‌گذاری سهام | 
* Alpha
* نظریه قیمت‌گذاری آربیتراژ
* ضریب بتا
* شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش
* ارزش دفتری
* مدل قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای
* مدل تنزیل سود تقسیمی
* Dividend yield
* سود هر سهم
* Earnings yield
* ارزش خالص دارایی
* Security characteristic line
* خط بازار اوراق بهادار
* مدل تی

 |
| نظریه‌ها و استراتژی‌های تجارت | 
* معاملات الگوریتمی
* خرید و نگهداری
* تنوع‌بخشی
* Contrarian investing
* تجارت روز
* متوسط هزینه دلاری
* فرضیه بازار کارا
* تحلیل بنیادین
* Growth stock
* Market timing
* نظریه سبد سهام مدرن
* Momentum investing
* Mosaic theory
* Pairs trade
* Post-modern portfolio theory
* فرضیه ولگشت تصادفی
* Style investing
* Swing trading
* تحلیل تکنیکی
* روند صعودی و نزولی
* سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارزش

 |
| اصطلاحات مرتبط | 
* Block trade
* Cross listing
* شبکه معاملاتی غیرشفاف
* سود سهام
* Dual-listed company
* DuPont analysis
* Flight-to-quality
* Haircut
* فروش اولیه سهام
* وجه تضمین اولیه
* Market anomaly
* ارزش بازار
* عمق بازار
* دستکاری بازار
* روند بازار
* Mean reversion
* Momentum
* Open outcry
* سهام شناور آزاد
* عرضه عمومی
* Rally
* Reverse stock split
* Returns-based style analysis
* بازخرید سهام
* فروش استقراضی
* Slippage
* سفته‌بازی
* سهام رقیق شونده
* شاخص بازار سهام
* تجزیه سهام
* Trade
* Uptick rule
* Volatility
* Voting interest
* بازده (دانش مالی)
* ضمانت اجرا

 |