تیر دست راستش را در برابر فنریر فدا می‌کند. در یک نقاشی از ۱۹۱۱ کشیدهٔ جان باور.
**تیر** (به زبان نروژی باستان: Týr) یا **تیواتس** (نام ژرمنی) و **تیو** معادل انگلو-ساکسونی تیر که بعدها **تیسو** نام گرفت، ایزد پیروزی و جنگ تن به تن در عصر وایکینگ‌های اساطیر نورس است. او فرزند اودین (یا بر طبق ادای شاعرانه فرزند هیمیر) و فریگ می‌باشد و به عنوان یکی از برجسته‌ترین اِزیرها، الهام بخش شجاعت و دلاوری در نبردها به شمار می‌رود. در حالی که اشاره به نام *تیر* در ادبیات کهن نورس ناچیز است، او به عنوان یکی از اصلی‌ترین ایزدان جنگ اساطیر شمال در کنار اُدین و ثور در نظر گرفته شده‌است و همچنین ژرمن‌ها *تیواتس* را همتای مارس نیایش می‌کردند. اما به نظر می‌رسد محبوبیت *تیر* در کنار این دو ایزد والای اساطیر شمال در عصر مهاجرت‌ها کمرنگ‌تر شده بود. تیر بر قلمرو آسمان و گاه بر میدان‌های جنگ فرمان می‌راند. جنگجویان به یاری او نیاز داشتند و این را از نشانهٔ «T» که بر سلاح‌های آغازین انگلوساکسون‌ها نقش بسته است می‌دانیم. ذکر نام تیر در اشعار ادایی برای جنگجویان وسیله‌ای است برای جلب حمایت این ایزد. اهمیت تیر در اساطیر نورس به حدی است که انگلوساکسون‌ها و مردمان اسکاندیناوی یکی از روزهای هفته یعنی «Tuesday» (سه‌شنبه) را به نام او می‌نامند و برخی از مکان‌ها نیز ترکیبی از نام او را بر خود دارند. در نبرد نهایی راگناروک، سرانجام تیر سگ نگهبان سرزمین مردگان هل‌هایم، به نام گارم را خواهد کشت، اما خود نیز از زخم‌های وارده توسط این حیوان جان خود را از دست می‌دهد. از ویژگی‌های تیر می‌توان به نیزه‌اش که نماد عدالت است اشاره کرد.

به بند کشیدن فنریر
------------------

تصویر افسانه‌ای فنریر
در افسانه‌ها آمده که فنریر، گرگ عظیم که باید به بند کشیده می‌شد هر طنابی را پاره می‌کرد تا آنکه اُدین با فرزانگی از دورف‌ها می‌خواهد برای به بند کشیدن گرگ زنجیری که دارای قدرت نامرئی و به ظاهر در حد ریسمانی ابریشمی و ظریف را در خود داشته باشد. دورف‌ها ریسمانی افسانه‌ای ساختند که اگرچه به ظاهر نازک و ابریشمی بود، ولی از شش عنصر جادویی ساخته شده بود که عبارتند از: صدای پای گربه، ریش زن، ریشه کوه، عاطفه خرس، نفس ماهی و تف پرنده. به همین دلیل امروزه نشانی از این عناصر بر روی زمین نیست. تیر به تمهیدی از فنریر می‌خواهد آن زنجیر را بیازماید و فنریر به شرطی به این کار تن می‌دهد که یکی از ایزدان دست خود را بین دندان‌های او قرار دهد و بالاخره تیر داوطلب بستن گرگ شد. وقتی تیر فنریر را با زنجیر دورف‌ها به بند می‌کشد گرگ با به کار گرفتن تمام نیروی خویش برای گستن بند آن را ناگستنی می‌یابد و اگرچه ایزدان خشنود می‌شوند، اما تیر در این راه دستش را از دست داد. بدین روایت فنریر در آسگارد و در دیدگاه ایزدان به بند کشیده شد و شاید بتوان او را همتای گارم سگ به بند کشیدهٔ جهان زیرین که در راگناروک با تیر می‌جنگد دانست. اسطوره هدیه دادن دست تیر یکی از افسانه‌های آغازین سرزمین ژرمن‌ها و چیزی است که آثار آن در طلسم‌ها و سکه‌های طلای یک رو دورهٔ مهاجرت که دست باشنده‌ای رامیان دندان‌های یک حیوان نشان می‌دهد دیده می‌شود و با این همه *تیواتس* در عصر وایکینگ‌ها جای خود را به اودین داده است.

منابع
-----

1. ↑  «تیر، اساطیر اسکاندیناوی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۴.
2. ↑  Micha F. Lindemans. "Tyr" (به انگلیسی). pantheon.org. Archived from the original on 25 March 2016. Retrieved April 7, 2016.
3. ↑  Scandinavian Myhtology, C 1987. Davidson, Hilda Roderick Ellis

* ویکی‌پدیای انگلیسی

| * ن
* ب
* و
اسطوره‌شناسی اسکاندیناوی |
| --- |
| ایزدانقهرمانانچهره‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| آسیر | 
* بالدر
* براگی
* دلینگر
* فورستی
* هایمدال
* هرمود
* هودر
* هونیر
* ایترخسیود
* Lóðurr
* لوکی
* میلی
* Móði and Magni
* اودین
* اور (اسطوره)
* ثور
* تیر
* اولر
* والی
* ویدار
* ویلی و وه

 |
| آسین‌یور | 
* بیل
* ایئر
* فریگ
* فوللا
* جرد
* گفیون
* گنا
* هلین
* ایلمر
* ایدون
* یورد
* لوفن
* نانا
* Njörun
* ران
* ریند
* سگا
* سیف
* سیگین
* Sjöfn
* اسکادی
* Snotra
* سؤل
* سین
* Þrúðr
* ور
* وؤر

 |
| وانیر | 
* فریا
* فریر
* نیورد
* Sister-wife of Njörðr
* کواسیر
* گول‌ویگ

 |
| قهرمانان | 
* Egil
* Arngrim
* Bödvar Bjarki
* بیورن آیرونساید
* Guðmundr
* Hagbarðr
* Haki
* Heiðrekr
* Helgi Haddingjaskati
* Helgi Hjörvarðsson
* هلگی هاندینگزبان
* هروور
* Hjalmar and Ingeborg
* Hlöðr
* Höðbroddr
* Hrólfr Kraki
* Ingjald
* Jónakr's sons
* Örvar-Oddr
* Palnatoke
* راگنار لودبروک
* رریر
* زیگموند
* زیگورد
* Svafrlami
* سین‌فیوتلی
* Starkaðr
* Styrbjörn the Strong
* Svipdagr
* ولسونگ
* Vésteinn

 |
| سایرین | 
* Ask and Embla
* بور
* بوری
* دس
* دورف
* اینهریار
* الف
	+ Dark elves (Dökkálfar)|
	+ Light elves (Ljósálfar)|
	+ سوارت‌آلفهایم
* فنریر
* هل
* Irpa
* یورمونگاند
* یوتون
* میمیر
* Níðhöggr
* نورن
* Þorgerðr Hölgabrúðr
* سپربانو
* والکیری
* Vættir
* ولوندر
* Skinfaxi and Hrímfaxi

 |

 |
| جای‌ها | 
* الف‌هایم
* آسگارد
* بیفروست
* Fólkvangr
* گینونگاگپ
* هل‌هایم
* یوتون‌هایم
* میدگارد
* موسپل‌هایم
* Niðavellir
* نیفل‌هایم
* والهالا
* واناهایم
* ویگرید
* ولز
	+ Mímisbrunnr
	+ هورگلمیر
	+ Urðarbrunnr
* ایگدراسیل

 |
| رویدادها | 
* جنگ آسیر و ونیر
* فیمبول‌وینتر
* راگناروک

 |
| سرچشمه‌ها | 
* *گستا دانوروم*
* *ادای شاعرانه*
* *ادای منثور*
* سنگ‌های رونی
* سرگذشت‌نامه
* رشته‌داستان‌های تیرفینگ
* رشته‌داستان‌های ولسونگ
* زبان نورس باستان
* Orthography
* Later influence

 |
| جامعه | 
* بلوت
* Félag
* Germanic calendar
* Heiti
* Hörgr
* کنینگ
* Mead hall
* Nīþ
* Norse pagan worship
* اعداد
* سیدر
* اسکالد
* عصر وایکینگ‌ها
* ولوا

 |
| جستارهای وابسته | 
* فهرست ایزدان ژرمن‌ها
* Mythological Norse people, items and places
* پگانیسم ژرمنی
* Heathenry

 |