**ابوالمظفر خسروملک بن خسروشاه** واپسین سلطان غزنوی در میان سال‌های ۵۵۵–۵۸۲ هجری قمری/۱۱۶۰–۱۱۸۶ میلادی) بود. مرکز حکومت او شهر لاهور در پنجاب بود. وی را با لقب‌های **تاج‌الدین والدوله**، **سراج‌الدوله** و **ظهیرالدین والدوله** نیز خوانده‌اند. خسروملک را پادشاهی زیرک و حلیم و در عین حال عیاش و سُست مزاج خوانده‌اند.

در زمان خسروشاه پدر خسروملک، غزها بر غزنی تاخته و به حکومت غزنویان در آن سامان پایان دادند. چیرگی غزها بر غزنین ۱۲ تا ۱۵ سال به‌درازا انجامید تا آنکه سرانجام سلطان غوری غیاث‌الدین محمد بن سام در ۵۶۹ هجری قمری آنان را بیرون‌راند.

ربع‌قرن از سلطنت خسروملک تنها بر شمال خاوری هندوستان بود. او به تبع پدرانش به غزا با هندوان پرداخت و قلمرو حکومتش را تا کشمیر گستراند. در این زمان غوریان که آهنگ حمله به هندوستان را داشتند بقایای غزنویان را سد راه خود می‌دیدند، پس یک رشته تازش‌ها را به قلمرو آنان آغازیدند. در ۵۷۵ هجری قمری پیشاور به دست غوریان افتاد. سرانجام با اتحاد غوریان با راجهٔ جامو سرانجام لاهور به دست غوریان افتاد و خسروملک را با پسرش بهرام‌شاه به بند کشیدند و به غور فرستادند. خسروملک در اسارت درگذشت. بدین‌سان پس از دو سده به فرمانروایی دودمان غزنوی پایان داده‌شد.

منابع
-----

* ایرانیکا

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | **سبکتگین**(*امارت*. ۹۷۷- ۹۹۷ میلادی)**امیر غزنه**  |  | بغراچق(۹۹۷- ?)والی هرات |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | '*محمود **(۹۹۸-۱۰۳۰)**سلطان غزنه* |  | ابوالمظفر نصر(۹۹۷- ?)والی بست |  | اسماعیل**( ۹۹۷-۹۹۸)****امیر غزنه** |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | **محمد**(۱۰۳۰)**سلطان غزنه** |  | **مسعود**(۱۰۳۰-۱۰۴۱)**سلطان غزنه** |  | **عبدالرشید**(۱۰۴۹-۱۰۵۲)**سلطان غزنه** |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | **مودود**( ۱۰۴۱-۱۰۴۸)**سلطان غزنه** |  | **علی**(۱۰۴۸-۱۰۴۹)**سلطان غزنه** |  | **فرخزاد**(۱۰۵۳-۱۰۵۹)**سلطان غزنه** |  | **ابراهیم**(۱۰۵۹-۱۰۹۹)**سلطان غزنه** |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  | **مسعود دوم**(۱۰۴۸)**سلطان غزنه** |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **مسعود سوم**(۱۰۹۹-۱۱۱۵)**سلطان غزنه** |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  | **شیرزاد**(۱۱۱۵-۱۱۱۶)**سلطان غزنه** |  | **ارسلان‌شاه**(۱۱۱۶-۱۱۱۷)**سلطان غزنه** |  | **بهرام‌شاه**( ۱۱۱۷-۱۱۵۷)**سلطان غزنه** |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **خسروشاه**(۱۱۵۷-۱۱۶۰)**سلطان غزنه** |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **خسروملک**(۱۱۶۰-۱۱۸۶)**سلطان غزنه** |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|

| * ن
* ب
* و
شاهان غزنوی |
| --- |
| 
ناصرالدین سبکتکین •
اسماعیل پسر سبکتکین •
سلطان محمود غزنوی •
محمد پسر محمود •
سلطان مسعود یکم غزنوی •
محمد پسر محمود (بار دوم) •
مودود پسر مسعود •
مسعود دوم غزنوی •
علی پسر مسعود •
عبدالرشید پسر محمود •
طغرل غاصب •
فرخزاد پسر مسعود •
ابراهیم پسر مسعود •
مسعود سوم پسر ابراهیم •
عضدالدوله شیرزاد •
ارسلان‌شاه پسر مسعود •
بهرامشاه پسر مسعود •
خسروشاه پسر بهرامشاه •
خسرو ملک پسر خسروشاه
  |