**داتیَه** (به پارسی باستان: \**Dātiya*؛ به زبان یونانی باستان: Δᾶτις؛ نویسه‌گردانی: Dátis)، از مردم ماد، یکی از سرداران سپاه ایران در زمان داریوش بزرگ در شاهنشاهی هخامنشیان و فرمانده ایران در جریان جنگ‌های ایران و یونان بود. عده‌ای بر این باورند، که او در نبرد ماراتون کشته شد، ولی این مسئله اثبات نشده‌است.
ریشه داتیس از «دا»، که از «دادر» و به معنی داده خدا یا همان خداداد است. فرزندان او بعدها فرمانده سواره نظام خشایارشا شدند.

زندگی‌نامه
----------

قبل از جنگ‌های پارسیان، داتیس یک فرمانده ایرانی در جریان شورش ایونی بود. داتیس در سال ۴۹۴ قبل از میلاد، ضد حمله‌ای علیه ایونی‌ها را رهبری کرد.

داتیس و افسر دیگری به نام آرتافرنه جایگزین فرماندهی به نام مردونیه شدند. به داتیس دستور داده شد که آتن و ارتریا را تصرف کند و بردگان یونانی را نزد پادشاه هخامنشی بیاورد. برای رسیدن به این هدف، داتیس به دنبال ایجاد یک پل در سواحل شرقی یونان بود.

در سال ۴۹۰ قبل از میلاد، داتیس از خط ساحلی ایونی به ساموس رفت و سپس از طریق دریای ایکاریا به جزایر دلوس و ناکسوس رفت. وقتی او به آن‌جا رسید، ساکنان جزایر فرار کردند. سپس داتیس برای ساکنان پیامی فرستاد و به آنها گفت که به دنبال آسیب رساندن به آنها نیست. داتیس مقادیر زیادی بخور در محراب آپولو سوزاند.

نیروهای داتیس در امتداد سواحل یونان حرکت کردند و شهرها را یک به یک تصورف کردند. شهری به نام کریستوس در مقابل داتیس مقاومت کرد؛ بنابراین ارتش او متشکل از ۸۰۰۰۰ سرباز و ۲۰۰ نیروی ویژه شهر را محاصره کردند. او محاصره را با از بین بردن محصولات اطراف شهر آغاز کرد و در نهایت، شهر تسلیم شد.

در طول محاصره اریتریا توسط داتیس در سال ۴۹۰ قبل از میلاد، ایرتری‌ها استراتژی‌های متفاوت زیادی داشتند. برخی از ارتریایی‌ها می‌خواستند شهر را تسلیم کنند و در کوه‌های یونان به جنگ چریکی بپردازند. برخی از ایرتری‌ها می‌خواستند شهر را به پارسیان تسلیم کنند. چهار هزار مستعمره آتنی برای کمک به دفاع از ارتریا از کالسیس وارد شدند. داتیس به ارتریان‌ها حمله کرد که منجر به تلفات زیادی شد. در روز هفتم محاصره، ایرتری‌ها تسلیم شدند و تمام معابد شهر به آتش کشیده شد تا انتقام سوزاندن ساردیس توسط یونانیان گرفته شود. به احتمال زیاد یکی از معابد تخریب شده معبد آپولو دافنفوروس بوده‌است.

داتیس در همان سال در نبرد ماراتون فرماندهی نیروی تهاجمی ایرانیان را بر ضد آتنی‌ها بر عهده داشت. کتزیاس نقل می‌کند که داتیس در ماراتون کشته شد و آتنی‌ها از تحویل جسد او خودداری کردند. با این حال، این با ادعای هرودوت مبنی بر زنده ماندن داتیس از نبرد در تضاد است.

منابع
-----

* پرنیا، حسن. *تاریخ ایران باستان*. تهران: انتشارات افسون، ۱۳۸۰. شابک ‎۹۶۴-۹۲۹۴۷-۷-۵
* رضایی، عبدالعظیم. *تاریخ ده هزار ساله ایران*. تهران: انتشارات اقبال، ۱۳۸۰. شابک ‎۹۶۴-۴۰۶-۰۹۷-۰

| * ن
* ب
* و
مادها |
| --- |
| جغرافیا | سرزمین ماد •  ساتراپی ماد •  ماد بزرگ •  ماد سفلی •  آتروپاتن •  هِگمَتانه •  ری •  لائودیسه •  خارخار •  پارسوآش •  بیت کاری •  کامبادن •  باریکانو |
| طوایف ماد | بوسیان •  پارتاکن •  استروخاتیان •  آریزانتایی‌ها •  بودیان •  مغان  •  اتحادیه قبایل ماد |
| افراد | 

|  |  |
| --- | --- |
| شاهان ماد | دیاکو •  فرَوَرتیش •  هووَخشَترَه •  ایشتوویگو (مورد مناقشه: خشتریته •  مادیای سکایی) |
| مادی‌های دیگر | هارپاگ •  آتروپات •  اِمیتیس •  اَردَم‌بَر •  داتیس •  اوگبارو •  آریِنیس •  ماندانا •  فرورتیش دوم •  داریوش مادی •  دوساننی |

 |
| نبردها | نبرد هالیس •  خیزش پارس‌ها •  نبرد هیربا •  نبرد مرز پارس •  محاصره تپه پاسارگاد •  نبرد پاسارگاد •  نبرد نینوا (۶۱۲ پیش از میلاد) |
| تمدن ماد | تاریخ اجتماعی •  طبقات اجتماعی •  زبان مادی •  ادبیات  •  هنر •  معماری (شیر سنگی همدان •  نوشیجان) •  دین مادها •  پوشاک •  تاج |
| پژوهشگران | ایگور میخایلوویچ دیاکونوف •  اقرار علیف •  مانفرد مایرهوفر •  دیوید استروناخ |
| منبع‌شناسی | منبع‌شناسی تاریخ ماد و هخامنشی •  *کتاب تاریخ ماد* |
| مرتبط | مادگرایی |
| درگاه:ماد |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد تاریخ است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |





1. ↑  Rüdiger Schmitt (۲۰۱۱-۱۱-۱۸). «DATIS». *دانشنامه ایرانیکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۱۱-۲۴.
2. ↑  "Δᾶτις". *Wiktionary, the free dictionary* (به انگلیسی). 2022-12-10.