بخش غربی شاهنشاهی هخامنشی که مصر را نیز دربر گرفته‌است.
**در سال ۵۲۵ پیش از میلاد هخامنشیان مصر را فتح کردند** و این کار منجر به بنیانگذاری دودمان بیست و هفتم مصر و ساتراپی به نام «مودرایَه» (پارسی باستان: *Mudrāya*) شد. مصر تا سال ۴۰۴ پ.م. ساتراپی شاهنشاهی هخامنشی باقی ماند در حالی که هنوز رسوم و موقعیت‌های سلطنتی خود را حفظ کرده بود. این فتح به رهبری کمبوجیه دوم ،شاهنشاه ایران، انجام شد که مصری‌ها را در نبرد پلوزیوم (۵۲۵ پ. م) شکست داد و به عنوان فرعون مصر تاج‌گذاری کرد. حکومت هخامنشیان پس از شورش و تاجگذاری آمیرتئوس به عنوان فرعون منحل شد. دومین دوره حکومت هخامنشیان در مصر در زمان حکومت دودمان سی و یکم مصر (۳۴۳–۳۳۲ پ. م) رخ داد.

نبرد پلوزیوم اول
----------------

مقالهٔ اصلی: نبرد پلوزیوم (۵۲۵ پیش از میلاد)
نبرد پلوزیوم در ماه مه ۵۲۵ پ.م. و میان کمبوجیه دوم هخامنشی و پسامتیک سوم از دودمان بیست‌وششم مصر در منطقه پلوزیوم، مصر رخ داد. در این رزم هخامنشیان پیروز شدند. در این نبرد که میان ارتش‌های ایران و مصریان شکل گرفت، در ابتدا کوروش بزرگ به فکر حمله به مصر افتاد، ولی رسیدگی به کارهای شمال شرق و شرق این فرصت را به او نداد که به مصر حمله کند. پس از کوروش، پسرش کمبوجیه که به حکومت رسید نقشه تسخیر مصر را در پیش گرفت، بنا به گفته هرودوت به نقل از تاریخ‌نگاران مصری در کتاب تاریخ خود نوشته‌است کمبوجیه دختر امازیس، فرعون مصر را خواسته، اما او به جای دختر خودش، دختر فرعون قبلی مصر را به او می‌دهد که پس از مدتی آن دختر راز خود را به کمبوجیه فاش کرده، گفته‌است من دختر آپریس هستم، به همین دلیل کمبوجیه تصمیم به حمله به مصر می‌کند.

کمبوجیه تصمیم می‌گیرد که از خشکی به مصر حمله کند به همین خاطر سفیری را نزد حاکم اعراب فرستاده و او قول همکاری را به کمبوجیه داد. آمازیس فرعون مصر می‌میرد و پسرش پسامتیک سوم (فسمتیخ) که توانایی مقاومت در برابر کمبوجیه را نداشته‌است جانشین او می‌شود، سپس سپاه ایران از کویر می‌گذرد و به شاخه اول رود نیل از سمت مشرق قرار دارد می‌رسد. جنگ سختی آغاز می‌شود و به هر دو طرف تلفات بسیاری وارد می‌شود، ولی مصریان وادار به تسلیم می‌شوند و این که پس از شکست با بی‌نظمی به سوی ممفیس پایتخت مصر باستان می‌گریزند. در پایان کمبوجیه پس از تسخیر ارگ (قلعه)، ممفیس پسامتیک سوم را دوباره حاکم مصر کرد ولی به دلیل شورشی که ایجاد کرد کشته شد.

نبرد پلوزیوم دوم
----------------

مقالهٔ اصلی: نبرد پلوزیوم (۳۴۳ پیش از میلاد)
**نبرد پلوزیوم در سال ۳۴۳** پیش از میلاد میان هخامنشیان و مزدوران یونانی از یک سو با مصری‌ها و مزدوران یونانی از سوی دیگر آنها انجام شد. این نبرد در سنگر پلوزیوم، در ساحل گوشهٔ خاوری دلتای نیل انجام شد. به طور کلی، اردشیر سوم فرماندهی پارسیان و نکتانبوس دوم فرماندهی مصریان را بر دوش داشت. فرماندهی نیروهای یونانی همراه با مصریان درون دژ ازسوی فیلوفرون انجام شد. نخستین تاخت‌وتاز از سوی نیروهای شهر تبس زیر فرماندهی لاکراتس انجام شد. این نبرد راه ایران را باز کرد تا مصر را بگشاید و واپسین دورهٔ فرمانروایی بومی در مصر باستان پایان یافت.

جستارهای وابسته
---------------

* مصر ساسانی

منابع
-----

1. ↑  O'Brien, Patrick Karl (2002). *Atlas of World History* (به انگلیسی). Oxford University Press. pp. 42–43. ISBN 978-0-19-521921-0.
2. ↑  *Philip's Atlas of World History*. 1999.
3. ↑  Davidson, Peter (2018). *Atlas of Empires: The World's Great Powers from Ancient Times to Today* (به انگلیسی). i5 Publishing LLC. ISBN 978-1-62008-288-1.
4. ↑  Barraclough, Geoffrey (1989). *The Times Atlas of World History* (به انگلیسی). Times Books. p. 79. ISBN 0-7230-0304-1.
5. ↑  electricpulp.com. "ACHAEMENID SATRAPIES – Encyclopaedia Iranica". *www.iranicaonline.org* (به انگلیسی). Retrieved 2017-09-30.
6. ↑  "Achaemenid rule over Egypt". *UCL*.
7. ↑  حسن پیرنیا، *تاریخ باستان ایران*، ۴۴۷–۲۴۴۷.
8. ↑  حسن پیرنیا، *تاریخ باستان ایران*، ۴۴۷–۲۴۴۷.

| * ن
* ب
* و
شاهنشاهی هخامنشی شاهنشاهی هخامنشی |
| --- |
| پیشینه | 
* پادشاهی
* تبارنامه
* گاهشمار
* تاریخ دموکراسی

 |  |
| هنر | 
* سکه‌ها
* دانکه
* دریک
* تکوک شیر غران

 |
| معماری | 
* معماری هخامنشیان
* تخت جمشید
* پاسارگاد
* آرامگاه کوروش
* نقش رستم
* کعبه زرتشت
* آرامگاه هالیکارناسوس
* آرامگاه‌های زانتوس
	+ آرامگاه هارپی
	+ آرامگاه نرئید
	+ آرامگاه پایاوا

 |
| فرهنگ | 
* بایگانی‌های اداری تخت جمشید
* خط میخی
* پارسی باستان
* سنگ‌نبشته بیستون
* سنگ‌نبشته خشایارشا در ترکیه
* گنج‌نامه

 |
| جنگاوری | 
* خیزش پارس‌ها
	+ نبرد هیربا
	+ نبرد مرز پارس
* جنگ‌های ایران و لیدی
	+ نبرد پتریا
	+ نبرد تیمبرا
	+ محاصره سارد
* نبرد اوپیس
* فتح نخست مصر
* نبرد کوناکسا
* فتح دره سند
* لشکرکشی داریوش به سکاها
* جنگ‌های ایران و یونان
	+ شورش ایونیان
	+ نبرد ترموپیل
	+ نبرد آرتمیزیوم
	+ نبرد سالامیس
	+ نبرد پلاته
	+ نبرد میکال
	+ نبرد ماراتون
	+ اتحادیه دلوس
	+ نبرد لاده
	+ محاصره ارتریا
	+ محاصره ناکسوس
* نبردهای اتحادیه دلوس
	+ نبرد یوریمدون
* جنگ پلوپونز
	+ نبرد کوزیکوس
* نبردهای کورنتیان
	+ نبرد کنیدوس
* شورش بزرگ ساتراپ‌ها
* فتح دوم مصر
* حمله اسکندر مقدونی
	+ نبرد گوگمل
	+ نبرد گرانیک
	+ نبرد دربند پارس
	+ نبرد ایسوس
	+ محاصره غزه
	+ محاصره هالیکارناس
	+ محاصره ملط
	+ محاصره پرینتوس
	+ محاصره صور

 |
| مرتبط | 
* خاندان هخامنشی
* فارناکیان
* صلح آنتالکیداس
* عهدنامه کالیاس
* پادشاهی پنتوس
	+ مهردادیان
* پادشاهی کاپادوکیه
	+ دودمان آریارادیان
* جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران
* ساتراپی‌ها
* راه شاهی
* ابلیسک زانتوس
* گاهشماری کاپادوکیه

 |