|  |
| --- |
| بخشی از سلسله مقالات در مورد: |
| مسیحیت |
|  |
| * عیسی
* مسیح

* ولادت عیسی
* Ministry
* تصلیب عیسی
* رستاخیز مسیح
 |
| * کتاب مقدس
* بنیان‌ها

* عهد عتیق
* عهد جدید
* بشارت
* حکم کتاب مقدس
* کلیسا
* Creed
* New Covenant
 |
| الهیات
* God
* تثلیث
	+ خدای پدر
	+ Son
	+ روح‌القدس در مسیحیت
* الهیات دفاعی
* غسل تعمید
* مسیح‌شناسی
* تاریخ الهیات مسیحی
* هیئت‌های تبلیغی مسیحی
* Salvation
 |
| * تاریخچه
* سنت

* حواریون
* پطرس
* پولس رسول
* مریم
* تاریخ مسیحیت
* پدران کلیسا
* کنستانتین بزرگ
* شورای سراسری مسیحیت
* آگوستین
* جدایی شرق و غرب
* جنگ‌های صلیبی
* توماس آکویناس
* اصلاحات پروتستانی
* مارتین لوتر
 |
| * مذاهب
* گروه‌ها

| مسیحیت غربی |
| --- |
| * کلیسای کاتولیک
* پروتستانتیسم
	+ ادونتیسم
	+ آناباپتیست
	+ انگلیکان
	+ باپتیست
	+ مسیحیت انجیلی
	+ قداست
	+ لوتریانیسم
	+ متدیسم
	+ کلیسای موراوی
	+ پنطیکاستیسم
	+ کوئیکرها
	+ کالوینیسم
 |
| مسیحیت شرقی |
| * کلیسای کاتولیک شرقی
* کلیسای ارتدکس شرقی
* مسیحیت پروتستان شرقی
* کلیسای ارتدکس مشرقی
* کلیسای مشرق
 |
| استعادیه |
| * شاهدان یهوه
* جنبش قدیسان آخرالزمان
* Iglesia ni Cristo
 |

 |
| موضوعات مرتبط
* هنر مسیحی
* Criticism
* نهضت وحدت کلیساها
* موسیقی مسیحی
* Other religions
* نماز
* موعظه
* Symbolism
* Worship
 |
| Christian cross درگاه:مسیحیت |
| * ن
* ب
* و
 |

**سه‌گانه‌ناباوری** (به انگلیسی: Nontrinitarianism) گونه‌ای از مسیحیت است که که سه‌گانه‌باوری (تثلیث)، آموزه اصلی مسیحیت را که بیان می کند خدا دارای سه اقنوم یا شخص متمایز است، رد می کند. گروه های مذهبی متعددی که در دوران اصلاحات پروتستانی به عنوان **ضد تثلیث** ظهور کردند، به دلیل ماهیت سه‌گانه‌ناباوریشان جزو پروتستان‌ها به شمار نمی‌روند.

دیدگاه سه‌گانه‌ناباوران درباره طبیعت خدا، عیسی و روح‌القدس بسیار متفاوت است. بر اساس تعداد پیروان، سه‌گانه‌ناباوری یک از اقلیت در میان مذاهب مسیحی است. از بزرگترین فرقه‌های سه‌گانه‌ناباور، کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان و پیروان برانهام و کلیسای متحده پنطیکاستی ملقب به UPCI و شاهدان یهوه را می‌توان نام برد.

نقد تثلیث
---------

هاکس در قاموس مقدس گوید:"خدا از خود به وجود آمده، و طبیعت خدائی، قصد از سه اقنوم مساوی الجوهر است (متی ۱۹:۲۸ و نامه ۲ پولس به قرنطیان ۱۴:۱۳) یعنی خدا پدر، خدا پسر، خدا روح القدس. خدا پدر خالق جمیع کائنات است به واسطه پسر (مزمور ۶:۳۳ و نامه ۱ پولس به کولسیان ۱۶:۱ و نامه وی به عبرانیان ۲:۱) و این سه اقنوم را یک مرتبه و در درجه و عمل است".
نیز گوید: "نماز جز به حضرت ایزد تعالی به دیگری بجا آورده نمی‌شود (متی ۱۰:۴ مقابله کنید با تثنیه ۱۳:۶ و ۲۰:۱۰) و البته اگر اوّلاً به خود مسیح یا به روح القدس هم نماز کنیم بر جا و صحیح خواهد بود، زیرا آن‌ها نیز از جوهر الهی هستند (مقابله اعمال رسولان ۵۹:۷ و ۶۰ و نامه اول پولس به قرنطیان ۲:۱ و نامه او فیلیپیان ۹:۲) و بسیار اوقات منجی ما (مسیح ۷) منفرداً در دشت رفته و دعا می‌فرمود (متی ۲۳:۱۴ و ۳۹:۲۶ و مرقس ۳۵:۱ و لواقاه: ۱۶) و بلندترین نمازی که مسیح عیسی ۷ به جا آورد که نسبت به سایر نمازها اهمیتش بیشتر است، همان نماز آخری است که حضرتش با شاگردان و به جهت شاگردان خود به جا آورد (یوحنا ۵–۱:۱۷ و ۱۹:۶ و ۲۶:۲۰)".
همچنین می‌گوید: "مسیح از خدا تشکّر کرد که دعای او را استجابت نمود (یوحنا ۴۱:۱۱ و ۴۲) و برای اعانت خواستن از خدا دعا نمود (یوحنا ۲۷:۱۲) و از وی مسئلت نمود که چرا مرا به خود وا گذاشتی، در هنگامی که او را به دار می‌آویختند (متی ۴۶:۲۷)".

دین اسلام تثلیث را رد می‌کند. آیه ۱۷۱ سوره نساء:

یَا أَهْلَ الْکِتَابِ لَا تَغْلُوا فِی دِینِکُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَی اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ۚ إِنَّمَا الْمَسِیحُ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَکَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَیٰ مَرْیَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ۖ وَلَا تَقُولُوا ثَلَاثَةٌ ۚ انتَهُوا خَیْرًا لَّکُمْ ۚ إِنَّمَا اللَّهُ إِلٰهٌ وَاحِدٌ ۖ سُبْحَانَهُ أَن یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ ۘ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ ۗ وَکَفَیٰ بِاللَّهِ وَکِیلًا.

ترجمه: ای اهل کتاب، در دین خود اندازه نگه دارید، و دربارهٔ خدا جز به راستی سخن نگویید؛ در حق مسیح عیسی بن مریم جز این نشاید گفت که او رسول خداست و کلمه الهی است که به مریم فرستاده و روحی از عالم الوهیت است؛ پس به خدا و همه فرستادگانش ایمان آورید و به تثلیث قائل نشوید (پدر و پسر و روح القدس را خدا نخوانید)، از این گفتار شرک بازایستید که برای شما بهتر است، جز خدای یکتا خدایی نیست و منزّه و برتر از آن است که او را فرزندی باشد، هر چه در آسمان و زمین است همه ملک او است و خدا تنها به نگهبانی (همه موجودات) کافی است.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nontrinitarianism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ ژوئن ۲۰۲۰.

| * ن
* ب
* و
مسیحیت |
| --- |
| عیسی | 
* مسیح
* عیسی از دیدگاه مسیحیان
* تولد عیسی از باکره
* تصلیب عیسی
* رستاخیز مسیح
* Son of God

 | Principal symbol of Christianity |
| بنیادها | 
* کلیسا
* اعتقادنامه
* بشارت
* New Covenant

 |
| کتاب مقدس | 
* اسفار
* Canon
* عهد عتیق
* عهد جدید

 |
| الهیات | 
* خدا
* تثلیث
	+ خدای پدر
	+ خدای پسر
	+ روح‌القدس
* Apologetics
* غسل تعمید
* مسیح‌شناسی
* Ecclesiology
* تاریخ الهیات مسیحی
* Mission
* Salvation

 |
| تاریخ | 
* مریم
* حواری
* پطرس
* پولس
* پدران کلیسا
* مسیحیت اولیه
* کنستانتین بزرگ
* Ecumenical councils
* آگوستین
* جدایی شرق و غرب
* جنگ‌های صلیبی
* توماس آکویناس
* اصلاحات پروتستانی
* مارتین لوتر

 |
| مذاهبوسنت‌ها(فهرست/فهرست بر پایهٔ تعداد) | 

|  |  |
| --- | --- |
| غربی | 
* ادونتیسم
* آناباپتیست
* انگلیکان
* باپتیست
* کالوینیسم
* کلیسای کاتولیک
* Charismatic
* مسیحیت انجیلی
* Holiness
* لوتریانیسم
* متدیسم
* پنطیکاستیسم
* پروتستانتیسم

 |
| شرقی | 
* ارتدکس شرقی
* ارتدوکسی مشرقی
* آشوری شرق
* کاتولیک شرقی

 |
| سه‌گانه‌ناباوری | 
* کریستادلفین
* Iglesia ni Cristo
* شاهدان یهوه
* جنبش قدیسان آخرالزمان
* Oneness Pentecostalism
* یونیتارین

 |

 |
| جستارهای وابسته | 
* هنر مسیحی
* نقد
* فرهنگ
* نهضت وحدت کلیساها
* Liturgy
* موسیقی
* Other religions
* نماز
* موعظه
* Symbolism

 |
| 
* 

رده:مسیحیت
* نشان درگاه درگاه مسیحیت

 |