recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ابراهیم محمدوف** (ترکی آذربایجانی: ***İbrahim İsmayıl oğlu Məmmədov***; ۲۰ دسامبر ۱۹۵۸ – ۱۶ فوریهٔ ۱۹۹۴) قهرمانی ملی جمهوری آذربایجان است، که در جنگ قره‌باغ کشته شد.

زندگی‌نامه
----------

ابراهیم محمدوف فرزند اسماعیل ۲۰ دسامبر سال ۱۹۵۰، در شهر نخجوان جمهوری خودمختار نخجوان در آذربایجان شوروی تولد یافت. تحصیلات ابتدایی خود را در سال ۱۹۷۶ در مدرسه شماره ۳ نخجوان پشت سر گذاشت. پس از ۱ سال اشتغال در شرکت آب و ساختمانی، روانه خدمت سربازی شد. به‌دنبال اینکه دوره سربازی‌اش را به پایان رسانید، رهسپار مسکو و در آنجا در یک شرکت خودروسازی استخدام شد.

همزمان با اینکه در مسکو به سر می‌برد و کار می‌نمود، بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۳ در دانشکده تاریخ دانشگاه دولتی باکو به‌طور غیره حضوری تحصیل گرفت. او همراه با دیگر آذربایجانیان مقیم مسکو نقش بسزایی در راستای اطلاع‌رسانی و مخابره حقایق ژانویه سیاه به جهان از خود نشان می‌داده‌است.

جنگ قره‌باغ
-----------

پس از وقوع کشتار خواجه‌لی ابراهیم محمدوف به همراه خانواده اش به باکو بازگشت. او به عنوان سرباز داوطلب در یکی از گردانهای بسیج مردمی ثبت نام نمود. بعد از انحلال گردان‌های یاد شده، در سال ۱۹۹۳، ابراهیم محمدوف به حضور خود در جنگ قره‌باغ به عنوان فرمانده گردان در ترکیب نیروهای مسلح جمهوری آذربایجان ادامه داد. بعداً او با گردان خودش برای دفاع از شهرستان کلبجر بدان منطقه اعزام شد.

ابراهیم محمدوف در ۱۶ فوریه سال ۱۹۹۴، در نبرد برای ارتفاعات مهم و سوق‌الجیشی منطقه کلبجر در لحظات پایانی مورد اصابت گلوله تک‌تیرانداز نیروهای ارمنستان قرار گرفته و در میدان جنگ جان باخت. او در خیابان (قبرستان) شهداء شهر نخجوان به خاک سپرده شد.

خانواده
-------

ابراهیم محمدوف متأهل و دارای دو فرزند بود.

نشان
----

مطابق فرمان شماره ۱۵۶ رئیس‌جمهوری آذربایجان به تاریخ ۱۰ ژوئن سال ۱۹۹۴، پس از مرگش نشان قهرمان ملی این کشور به ابراهیم محمدوف اعطاء گردید.

جستارهای وابسته
---------------

* قهرمان ملی جمهوری آذربایجان
* جنگ قره‌باغ

منابع
-----

1. ↑  «Hər kəsə qismət olmayan ömür». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۹.
2. ↑  «Milli Qəhrəmanlar Riad Əhmədov və İbrahim Məmmədovun doğum günüdür. ordu.az». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۹.
3. ↑  MƏMMƏDOV İbrahim İsmayıl oğlu. avciya.az
4. ↑  Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 197.
**احمد کوفتارو** یا **احمد کفتارو** (دسامبر ۱۹۱۵–۱ سپتامبر ۲۰۰۴) مفتی اعظم سوریه، بالاترین نماینده رسمی مسلمان سنی اداره فتوا در وزارت اوقاف در سوریه بود. کافتارو مسلمان سنی مذهب نقشبندیه بود.

زندگی‌نامه
----------

خانواده کوفتارو کرد بودند و اصالتاً اهل روستای کارما در ناحیه اومرلی در استان ماردین کردستان ترکیه بودند. در سال ۱۸۷۸، خانواده کوفتارو به دمشق نقل مکان کردند و در نزدیکی مسجد ابوالنور در محله کردنشین ساکن شدند. پدر کوفتارو، امین کوفتارو، تحصیلات سنتی را فرا گرفت و در مسجد سعید پاشا مشغول به کار شد. همسر اولش ناجیه سنجابی بود و از او صاحب چهار پسر و دو دختر به نام‌های موسی، توفیق، احمد، ابراهیم، زینب و فاطمه بود. وی از همسر دومش اساف بدر صاحب سه فرزند به نام‌های ربیع، عبدالقادر و ربیعه شد.

آموزش کلاسیک در دمشق
--------------------

به اصرار پدر، کوفتارو در ابتدا آموزش کلاسیک قرآن، تفسیر، حدیث و فقه اسلامی، یعنی مذاهب شافعی را نزد دانشمندان مسلمان در دمشق دریافت کرد.

شغل در اداره افتاء
------------------

در سال ۱۹۴۸، کوفتارو قبل از نقل مکان به دمشق در سال ۱۹۵۰ به عنوان معلم مسجد در قنیطره کار کرد. دو سال بعد، مفتی مذهب شافعی در دمشق و عضو شورای عالی افتا تحت سرهنگ ادیب الشیشکلی شد. غریزه سیاسی کوفتارو او را با حزب بعث سوریه در سال ۱۹۵۵ همسو کرد. گزارش شده‌است که او از نامزد حزب بعث در انتخابات ۱۹۵۵ برای یک کرسی آزاد در پارلمان حمایت کرد.

حمایت از گفتگوی بین ادیان
-------------------------

احمد کفتارو طرفدار گفتگوی بین ادیان بود. او به عنوان نماینده اسلام دولتی سوریه از بسیاری از کشورها دیدن کرد، از جمله دیدار با پاپ در رم در سال ۱۹۸۵. او پیام امان را امضا کرد، بیانیه‌ای که در آن جهان اسلام را به تسامح و وحدت فرا می‌خواند که در ۹ نوامبر ۲۰۰۴ (۲۷ رمضان ۱۴۲۵ هجری قمری) توسط ملک عبدالله دوم بن الحسین پادشاه اردن صادر شد.

منابع
-----

1. ↑  Annabelle Boettcher, Syria's Sunni Islam under Hafiz al-Asad.
2. ↑  Raphael Lefevre, *Ashes of Hama: The Muslim Brotherhood in Syria*, Oxford University Press (2013), p. 155
3. ↑  Line Khatib, *Islamic Revivalism in Syria: The Rise and Fall of Ba'thist Secularism*, Routledge (2012), p. 187
4. ↑  Leon T. Goldsmith, *Cycle of Fear: Syria's Alawites in War and Peace*, Oxford University (2015), p. 122
5. ↑  Muhammad Bashir al-Bani, Al-Murshid al-Mujaddid, Damascus, private edition 1979, pp. 57-69.
6. ↑  Muhammad Bashir al-Bani, Al-Murshid al-Mujaddid, Damascus, private edition 1979, pp. 95-97
7. ↑  Muhammad al-Habash, al-Shaikh Ahmad Kaftaru wa-manhajuhu fi al-tajdid wa-l-islah. 2nd ed.
8. ↑  "Jordan's 9/11: Dealing With Jihadi Islamism", Crisis Group Middle East Report N°47, 23 November 2005

پیوند به بیرون
--------------

* صفحه اصلی Kaftaru بایگانی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۱ توسط Wayback Machine
* درگذشت کوفتارو در مجله اسلامیه
* صفحه اصلی مرکز شیخ احمد کفتارو، مرکز ابوالنور سابق
**ارتش میهنی** (لهستانی: Armia Krajowa, تلفظ لهستانی: [ˈarmʲa kraˈjɔva]، به صورت مخفف: AK) نیروی اصلی جنبش مقاومت لهستان طی جنگ جهانی دوم در لهستان بود. این نیرو در فوریه سال ۱۹۴۲ و بر پایه نیروهای مقاومت زیر زمینی پیشین تشکیل شد. این نیرو وفادار به دولت در تبعید لهستان بود و به عنوان شاخه نظامی جنبش مقاومت لهستان فعالیت می‌کرد.

ارتش میهنی در طی دوران فعالیت خود دست به تخریب مسیرهای ارتباطی، حمله به مواضع نیروها و ترور فرماندهان و مقامات آلمانی می‌زد و در چندین مورد طی سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ تهاجم‌های همه‌جانبه‌ای را علیه ورماخت در خاک لهستان صورت داد که یکی از مهم‌ترین و معروفترین آن‌ها، قیام ورشو بود. برآورد می‌شود در سال ۱۹۴۴ این نیرو بین ۲۰۰۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰۰ عضو داشت که آن را تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های مقاومت در خاک اروپا طی جنگ جهانی دوم می‌کرد. نهایتاً این نیرو در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۴۵ پس از آنکه ارتش سرخ شوروی تمامی خاک لهستان را از اشغال آلمان آزاد کرد، اعلام انحلال کرد.

گزارش‌هایی از یهودی‌ستیزی ارتش میهنی لهستان و کشتار یهودیان توسط این نیرو نقل شده‌است. به هر صورت این مسئله محل بحث است.

 «مسلح شوید»، پوستر ارتش میهنی در قیام ورشو

منابع
-----

1. ↑  Butar, Prit (2009). *Between Giants: The Battle For The Baltics In World War II*. Osprey Publishing. p. 114-115. ISBN 978-1-4728-0288-0.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Home Army». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.


|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد لهستان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
اثر بالدوین در مقایسه با نظریه تکامل لامارکیسم، تکامل داروینیسم و همسان‌سازی ژنتیک کنراد هل ودینگتون همه تئوری‌ها توضیح می‌دهند که چگونه موجودات زنده به یک محیط تغییر یافته با تغییرات ارثی تطبیقی پاسخ می‌دهند.
**اثر بالدوین** (انگلیسی: Baldwin effect) در زیست‌شناسی فرگشتی، اثر بالدوین، یک نظریه فنوتیپ اول تکامل، تأثیر رفتار آموخته‌شده را بر تکامل توصیف می‌کند. جیمز مارک بالدوین و دیگران در طول کسوف داروینیسم در اواخر قرن نوزدهم پیشنهاد شد که توانایی یک موجود زنده برای یادگیری رفتارهای جدید (مانند سازگاری با یک عامل استرس‌زای جدید) بر موفقیت باروری آن تأثیر می‌گذارد و بنابراین بر ساختار ژنتیکی گونه‌های آن از طریق انتخاب طبیعی تأثیر می‌گذارد. اگرچه این روند شبیه به لامارکیسم به نظر می‌رسد، اما این دیدگاه پیشنهاد می‌کند که موجودات زنده ویژگی‌های اکتسابی والدین خود را به ارث برده‌اند. اثر بالدوین چندین بار به‌طور مستقل پیشنهاد شده‌است و امروزه به‌طور کلی به عنوان بخشی از سنتز نوین شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* روان‌شناسی فرگشتی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Baldwin effect». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۳.
قوام زاده در آبان ۹۸
**اردشیر قوام زاده متولد** ۱۳۱۹ در شهر تفرش، یک پزشک ایرانی است. وی نخستین کسی است که عمل پیوند مغز استخوان را در ایران انجام داده‌است. وی در سال ۱۳۸۹ به عنوان استاد ممتاز دانشکده علوم پزشکی تهران برگزیده شد. همچنین در سال ۱۳۹۰ به عنوان برترین پژوهشگر جهان در زمینه سرطان و بیماری‌های خونی برگزیده شد. همچنین ایشان یکی از برگزیدگان دومین دوره جایزه علمی علامه طباطبایی بنیاد ملی نخبگان در سال 1391 می باشند. او در سال ۱۳۹۴ به عنوان محقق برگزيده رتبه اول علوم باليني و سلامت جشنواره رازی انتخاب شد.

زندگی
-----

وی متولد ۱۳۱۹ در شهر تهران و اصالتا تفرشی است. در سال ۱۳۳۹ از دبیرستان دارالفنون دیپلم خود را گرفت. وی مدرک پزشکی خود را از دانشکدة پزشکی وین کرایس اتریش در سال ۱۳۵۰ گرفت؛ و شش سال بعد مدرک تخصصی خود را از کشور سوئیس گرفت. سپس تحصیلات فلوشیپ خود را در رشته هماتولوژی و پیوند در دانشگاه سوئیس در سال ۱۳۷۰ به پایان رساند. وی اکنون به عنوان عضو هیئت علمی و استاد گروه داخلی در بخش خون و انکولوژی بیمارستان شریعتی مشغول به کار است.

کارها
-----

وی ریاست کنگره لنفوم و پیوند مغز استخوان در تهران در سال ۱۳۷۳، ریاست کنگره پیوند مغز استخوان در سال ۱۳۷۹، ریاست انجمن هماتولوژی- انکولوژی ایران در سال ۱۳۷۳، ریاست کمیته بورد هماتولوژی- انکولوژی ایران در سال ۱۳۷۰، ریاست مرکز تحقیقات خون، سرطان و پیوند مغز استخوان از سال ۱۳۷۸ تاکنون را بر عهده داشته‌است.  

وی همچنین ریاست بیمارستان شریعتی از سال۶۱ تا ۱۳۵۹، ریاست دپارتمان پزشکی از سال۶۴ تا ۱۳۵۹، ریاست بخش خون و سرطان و پیوند استخوان از سال ۷۸ تا ۱۳۵۹، عضو انجمن بین‌المللی پیوند مغز استخوان در سال ۱۳۷۱ و عضو انجمن بین‌المللی پیوند خون و مغز استخوان اروپا در سال ۱۳۷۰ را در کارنامه کاری خود دارد.

منابع
-----

1. ↑  «دکتر اردشیر قوام زاده برترین محقق سرطان جهان شد». خبرگزاری ایمنا. ۲ بهمن ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در دم تیرماه 1393. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  «دکتر اردشیر قوام زاده برترین محقق جهان». هرازنیوز. نجشنبه، بهمن ۶م، ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ دسامبر ۲۰۱۶. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
3. ↑  «معرفي برگزيدگان بيست و يكمين جشنواره تحقيقاتي علوم پزشكي رازي».
4. ↑  «تفرش؛ خاستگاه مشاهیر ایران و جهان». همشهری استانی. ۷ مرداد ۱۳۹۶.[*پیوند مرده*]
5. ↑  «زندگی‌نامه دکتر اردشیر قوام زاده». شفانیوز. ۳۰ فروردین ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در 1393/5/2. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
6. ↑  «دکتر اردشیر قوام زاده». ایران درمان.
**خیابان شمس تبریزی**، یکی از خیابان‌های تبریز است. این خیابان به صورت شرقی–غربی، میدان ۵ مرداد را به خیابان صدرالشعرا و سرباز شهید وصل می‌کند.

پیشینه
------

تا قبل از سال ۱۳۲۵، محله دوه‌چی و سرخاب به وسیله چند گذر و کوچه به مرکز شهر ارتباط داشتند. از جملهٔ این گذرها می‌توان به کوچهٔ اسلامیه، حیدر تکیه‌سی، قوچ داشی، ملاباشی، گرو اوستی، سامان میدانی، شکلی به طرف صاحب‌الامر و گذر میرآقا اشاره کرد. از این رو، احداث خیابانی در این مسیر لازم به نظر می‌رسید.

در زمان حکومت خودمختار آذربایجان، به دستور پیشه‌وری، طرح احداث خیابانی مطرح شده و دستور ضرب‌الاجل این بود که از سه راهی محلهٔ دوه‌چی (ابتدای سرباز شهید) تا پل منجم باید خیابان در مدت پنج روز احداث شده به طوری که از بالای محله دوه‌چی، پل منجم و یکه توکانلار دیده شود. قرار گذاشته شد، شهردار وقت تبریز، عبادالله رحیمی این کار را انجام دهد که اگر کار پیشرفت نمی‌کرد، شهردار وقت مجازات می‌شد؛ بنابراین در مدت بسیار کمتری مسیر خیابان بازگشایی شده و در اول خیابان شمس تبریزی که گویا می‌خواستند به نام خیابان ستارخان یا خیابان ملت نامگذاری نمایند، کتیبه‌ای سنگی نصب شد که تاریخ احداث خیابان، سال ۱۳۲۵ و تاریخ تکمیل آن نیز سال ۱۳۲۸ نوشته شد.

در وسط مسیر احداث این خیابان، حمامی وجود داشت به نام «حمام حاج محمد باقر» که قرار بود، این حمام تخریب شود؛ ولی اهالی محل جمع شده به این کار شهرداری اعتراض کردند که اجازه نمی‌دهیم، تنها حمام محلهٔ ما خراب شود. پس از تخریب این حمام، در یکی از کوچه‌های محله دوه‌چی مشابه همان حمام ساخته شد. در سال ۱۳۲۸ که خیابان مزبور به بهره‌برداری رسید، نام شمس تبریزی را بر آن نهادند.

منابع
-----

* شهر من تبریز، بهروز خاماچی، صص ۳۲۸، ۳۲۹

| * ن
* ب
* و
خیابان‌های اصلی شهر تبریز |
| --- |
| 
* آبان
* آخونی
* آذربایجان
* آزادگان
* آزادی
* ائل‌گلی
* ابوذر
* ابوریحان
* اتحاد
* ارتش جنوبی
* ارتش شمالی
* استاد شهریار
* استاد معین
* اطلس
* امام خمینی
* امیرکبیر
* انقلاب
* باغمیشه
* بسیج مستضعفین
* بوستان
* بوعلی‌سینا
* بهاران
* بهارستان
* ۲۲ بهمن
* ۲۹ بهمن
* پاستور
* پاسداران
* پمپیران
* توانیر
* توحید
* تیمسار فلاحی
* تیمسار فلاحی شمالی
* تیمسار محققی
* ثقة‌الاسلام
* جمهوری اسلامی
* جنت
* جنت شمالی
* جهاد
* حافظ
* خاقانی
* خانه چوبی
* خاوران
* خرمشهر
* خطیب
* خواجه نصیرالدین
* خیام
* دانشسرا
* دانشگاه
* دکتر حسابی
* دکتر مفتح
* رازی
* رجایی‌شهر
* رسالت
* رضوان
* رودکی
* زعفرانیه
* ستارخان
* سرباز
* سرباز شهید
* سلیمان‌خاطر
* ۳۰ متری
* سینا
* ۳۵ متری
* شریعتی
* شفیع‌زاده
* شفیعی
* شمس
* شمس تبریزی
* شهید امام‌دوست
* شهید بابایی
* شهید بهشتی
* شهید ثابتی
* شهید حیدری فابند
* شهید رجایی
* شهید رنجبر
* شهید روحانی
* شهید زبردست
* شهید صمدی
* شهید ظهیری
* شهید فکوری
* شهید فلاح‌نژاد
* شهید قاضی طباطبایی
* شهید مدنی
* شهید مقدم
* شهید منتظری
* شهید نجاتی
* شهید وحیدی
* شهید ولی‌پور
* شهید یاغچیان
* شیخ محمد خیابانی
* صائب تبریزی
* صادقیه
* صدرالشعرا
* طالقانی
* عارف
* عباسی
* عدل
* عطار نیشابوری
* علامه امینی
* علامه طباطبایی
* فارابی
* فارون
* فتح
* فجر
* فردوسی
* فروردین
* فرهنگ
* فلسطین
* قائم
* قدس
* قطران
* کارخانجات صنعتی
* کارگر
* کوثر
* کوثر جنوبی
* گلپارک
* گلدشت
* گلستان
* گلشهر
* گلگشت
* لاله
* لاله‌زار
* مائده
* مخابرات
* مشروطه
* مطهری
* معراج
* ملاصدرا
* ملت
* مولوی
* نارمک
* نور
* نیروی هوایی
* وادی رحمت
* ولی‌عصر
* ویلا
* ۷ تیر
* ۱۷ شهریور
* هلال احمر
* یاغچیان
 |
**خانقاه زنبیل** در روستای زنبیل که مابین روستای ترجان شهرستان سقز و شهر بوکان قرار گرفته‌است. این خانقاه در فاصلهٔ ۲۷ کیلومتری بوکان و ۴۸ کیلومتری شهر سقز قرار گرفته‌است و یکی از مکان‌های مذهبی - زیارتی و مورد توجه است. اهمیت این روستا به دلیل وجود آستان و مجموعهٔ مذهبی آن معروف به «آستان زنبیل» است.

تاریخچهٔ این خانقاه بزرگ به مشایخ زنبیل برمی گردد، که به دلیل دیانت و وجهه مذهبی و عرفانی طریقت و شیخ زنبیل، مردمان زیادی از گوشه و کنار ایران و حتی از کشورهای خارجی مانند عراق، ترکیه، جهت دیدار با شیخ زنبیل و دیدن خانقاه و زیارت به آنجا روی می‌آورند.

سید عبدالکریم علوی حسینی که در کشور عراق و در روستای کانی تو و بیلنگه به دنیا آمده به دستور سیدسراج الدین اول به کردستان ایران آمده و در روستای زنبیل مستقر می‌شوند، زنبیل سابقاً جنگل و متعلق به مالکین روستای شیلان آباد بوده که آن را خریداری نموده و به دستور سراج الدین، خانقایی در زنبیل بنیاد نهاد و مشغول ارشاد شده‌است.

خاندان
------

عبدالکریم دارای دو دختر و پنج پسر به نام‌های زیر بوده:

* سیدعبدالحکیم مشهور به شاه حکیم
* سیدعبدالرحمن مشهور به حاجی باباشیخ (نخست‌وزیر جمهوری مهاباد)
* سیدعبدالسلام
* سیدحسین
* سید محمدامین نورانی

بعد از وفات سید عبدالکریم، حکیم به مسند ارشاد نشست و وی نیز آوازه بسیار زیادی در کردستان پیدا کرد. بعد از وفات حکیم، سید محمد نورانی پسر بزرگش به مسند ارشاد نشست. وی هم دارای چهار پسر به نام‌های سیدعلی شاه، سیداسعد، سید انور و سیدعمر بوده‌است. بعد از وفات وی، علی شاه بر مسند ارشاد نشست، اما وی در سن جوانی بر اثر مریضی سرطان وفات نمود.

سپس سیدانور هاشمی زنبیلی بر مسند ارشاد نشست، که هم‌اکنون ایشان در قید حیات و مشغول ارشاد و گسترش دیانت می‌باشد.

در سال ۱۳۶۶ شمسی - خورشیدی خانقاه زنبیل به دستور سید انور بازسازی کامل شده‌است و او مریدان زیادی در داخل و خارج جذب کرد. در ۹ شهر کشور ترکیه خانقاه و نماینده تعیین کرده و هر سال برای سرکشی به مناطق مذکور سفر و از این خانقاه‌ها دیدار می‌نماید.

ترانه مذهبی و معروف «نورانی» حسن زیرک خواننده سرشناس و پرآوازه کُردها در وصف این خانقاه و سید محمد نورانی خوانده‌است.

در شهرستان بوکان مکان‌های مذهبی دیگری مانند «زیارتگاه حاج شیخ گل»، «پیرمحمد»، «پیراسماعیل» و خانقاه زنبیل و خانقاه شمس‌الدین برهان وجود دارد.
خانقاه زنیبل در سال ۱۲۹۵ شمسی توسط سید عبدالکریم علوی حسینی تأسیس شده‌است.

دسترسی
------

از سمت بوکان دو راه دسترسی وجود دارد، می‌توان از راه جاده برهان و از مسیر روستای قاجر به طول ۲۷ کیلومتر (حدوداً ۳۴ دقیقه) و راه دوم از داخل شهر بوکان در مسیر جاده بوکان - سقز (۲۷ کیلومتر) با طی مسیر روستای ترجان به این مکان زیارتی سفر نمود.

پانویس
------

1. ↑  «شجرنامه مشایخ زنبیل». کردپرس. ۱ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
2. ↑  «موقعیت و فاصله خانقاه تا شهر بوکان و سقز». گوگل مپ. ۱ خرداد ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.
3. ↑  «شجرنامه مشایخ زنبیل». کردپرس. ۱ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
4. ↑  «شجرنامه مشایخ زنبیل». کردپرس. ۱ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
5. ↑  «شجرنامه مشایخ زنبیل». کردپرس. ۱ مهر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.[*پیوند مرده*]
6. ↑  «بوکان شهری با قلعه‌های تاریخی». ایرنا. ۱۰ فروردین ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.
7. ↑  «با کاروان عشق از نجف تا کربلا». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۸ آبان ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱ خرداد ۱۳۹۹.
**احساسات ضد ژاپنی در ایالات متحده** از اواخر قرن نوزدهم تحت عنوان خطر زرد وجود داشته‌است. احساسات ضد ژاپنی در طول جنگ جهانی دوم و نیز در دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۰ با ظهور ژاپن به عنوان یک قدرت بزرگ اقتصادی و وقوع معجزه اقتصادی ژاپن به اوج خود رسید.

پس از توقف مهاجرت از چین به دنبال وضع قانون راه‌ندادن چینی‌ها از سال ۱۸۸۲، صاحبان مشاغل در آمریکا شروع به استخدام کارگران ژاپنی کردند، این امر باعث افزایش سریع جمعیت ژاپنی‌ها در این کشور شد، که به نوبه خود جنبش ضد ژاپنی را به سمت تلاش برای کاهش تعداد مهاجران ژاپنی و محدود کردن قدرت اقتصادی و سیاسی آنها سوق داد. برخی تشکیل لیگ تمایز آسیا را به عنوان آغاز جنبش ضد ژاپنی در کالیفرنیا عنوان می‌کنند، این ناحیه به خاطر جمعیت بالای آمریکایی-ژاپنی، مرکز جنبش ضد ژاپنی بود. تلاش آنها در جهت پایان دادن به مهاجرت ژاپنی‌ها بود و مانند جنبش ضدچینی، گروه‌های طرفدار بومی‌گرایی مانند اتحادیه تمایز آسیا، برای محدود کردن لابی (اِعمال نفوذ بر قانون‌گذاران یا مسئولان اجرایی برای وضع یا تصویب قانون یا سیاستی مشخص به نفع فرد یا گروهی خاص) تلاش می‌کردند تا سرانجام، با وضع قانون مهاجرت ۱۹۲۴، ورود ژاپنی‌ها و دیگر آسیایی‌های شرقی به ایالات متحده ممنوع شد، این روند به ایجاد فضای خصومت و تبعیض سیستماتیک انجامید و در نهایت منجر به افزایش فشار برای زندانی کردن و بازداشت دسته‌جمعی ژاپنی‌ها در آمریکا که شامل حدود ۱۲۰٬۰۰۰ ژاپنی آمریکایی می‌شد، در طول جنگ جهانی دوم گردید.

جستارهای وابسته
---------------

* آمریکاستیزی
* نژادپرستی در ایالات متحده آمریکا

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anti-Japanese sentiment in the United States». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ ژوئیه ۲۰۲۱.
**علی‌عباس حسن‌زادهٔ برزگر** معروف به **اردشیر برزگر** تاریخ‌نویس مازندرانی است. او متولد ۱۳۱۳ هجری در شهرستان بابل بود. برزگر نویسندهٔ کتاب «تاریخ مفصل تبرستان» است که در پنج بخش نگاشته شده. اثر اردشیر برزگر در زمان رضا شاه تألیف شد که با توجه به کمبود منابع در این دوره، کاری نسبتاً ارزشمند است. کتاب  تاریخ تبرستان به سه جلد تقسیم شد. جلد نخست «تاریخ تبرستان پیش از اسلام» در ۱۳۲۹ و بخشی از جلد دوم تحت نام «تاریخ تبرستان پس از اسلام» در ۱۳۴۴ چاپ شدند. هیچ‌یک از این دو جلد تجدید چاپ نشده و تا زمان درگذشت اردشیر برزگر جلد سوم (دانشوران تپوری) منتشر نشد. تا این که در سال ۱۳۸۰ به همت محمد شکری فومشی و انتشارات رسانش کتابی کامل در بر دارندهٔ هر سه جلد به عنوان «تاریخ تبرستان» منتشر شد.

منابع
-----

1. ↑  اردشیر برزگر به تصحیح محمد شکری فومشی. «تاریخ تبرستان» (۱۳۸۰) رسانش. بخش مقدمه.
2. ↑  نوری، نظام‌الدین. تاریخ ادبیات و فرهنگ مازندران. انتشارات زهره، ۱۳۸۰. صفحهٔ ۴۳۵.
3. ↑  محمدعلی مفرد. *ظهور و سقوط آل زیار* (۱۳۸۶). تهران: رسانش. ص ۲۱.
4. ↑  ابوالفضل حسن‌آبادی. درآمدی بر ریخت‌شناسی محلی‎نگاری در تاریخ معاصر ایران (۱۳۹۳). در «مجموعه مقالات همایش بین‌المللی تاریخ محلی مازندران». انتشارات هاوژین. ۱۵۵-۱۷۴.
5. ↑  اردشیر برزگر به تصحیح محمد شکری فومشی. «تاریخ تبرستان» (۱۳۸۰) رسانش. بخش مقدمه.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مازندران است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**خانقاه فَرافره** (عربی: *خانقاه الفرافرة*) یک خانقاه صوفی قرن سیزدهمی است که در محله فرافره در مرکز شهر باستانی حلب، سوریه واقع شده‌است. خانقاه در سال ۱۲۳۷ به کوشش ضیفه خاتون نایب السلطنه حاکم حلب از ۱۲۳۷ تا ۱۲۴۴ و همسر الظاهر غازی ساخته شد. این بنا مرکز صوفیان و دراویش بود. نام اصلی بنا **رباط ناصری** بود.

معماری
------

سردر ورودی بنا با نقوش شرقی و با مقرنس‌های سنتی اسلامی تزئین شده‌است. ورودی با راهرویی منتهی به حیاط اصلی دنبال می‌شود. حیاط چهارگوش در مرکز آن یک آبنما دارد که برای وضو استفاده می‌شود. در شرق حیاط اصلی، راهرویی باریک وجود دارد که به حیاط کوچکی با ایوان و سه اتاق برای بازدیدکنندگان خانقاه راه دارد. راه‌پله غربی صحن اصلی به پشت بام منتهی می‌شود که در آن اتاق‌های زیادی برای پذیرایی از زائران صوفی و دراویش در نظر گرفته شده‌است. در قسمت جنوبی حیاط اصلی، محراب گنبدی از مرمر بر روی پایه‌ای هشت ضلعی ساخته شده و با مقرنس‌های سنتی مستحکم شده با چهار ستون تزئین شده‌است. محراب با دو ستون که با تزئینات مرمری رنگی تزئین شده و بالای آن قرار گرفته‌است، احاطه شده‌است.

در زمان قیمومت فرانسه بر سوریه و لبنان، این ساختمان به عنوان پناهگاهی برای آفریقایی‌هایی که از کشورهای خود برای خدمت در ارتش فرانسه آورده شده بودند، استفاده می‌شد.

منابع
-----

1. ↑  "Khanqah al-Farafira". Archived from the original on 2012-11-28. Retrieved 2012-10-13.
**خوزه خیمنز آراندا** (۷ ژوئیه ۱۸۳۷–۶ مه ۱۹۰۳) نقاش اسپانیایی بود. برادران وی، لوئیس خیمنز آراندا و مانوئل خیمنز آراندا هم نقاش بودند.

زندگی‌نامه
----------

### منشأ و تحصیلات اولیه

وی در نخستین گام‌های خود برای نقاش شدن، توسط مانوئل کابرال و ادواردو کانو د لا پنیا آموزش دید.

با استعداد نقاشی، در سال ۱۸۵۱ وارد آکادمی شاهانه هنرهای زیبای سانتا ایزابل د هانگریا در سویا شد. در سال ۱۸۶۸ مجموعه‌های موجود در موزه دل پرادو (موزه پرادو) در مادرید، به ویژه مجموعه‌های گویا و والاسکس را مطالعه کرد. او در سال ۱۸۶۷ به خرز ده لا فرونترا سفر کرد تا به عنوان مرمت‌کننده و طراح شیشه‌های رنگی کار کند. در سال ۱۸۷۱ به رم نقل مکان کرد، و چهار سال در آنجا ماند و با ماریانو فورتونی آشنا شد، که تأثیر زیادی بر نقاشی‌های او گذاشت.

### سفر

در سال ۱۸۸۱ او به پاریس نقل مکان کرد، جایی که ۹ سال در آنجا تحصیل کرد و کارهای نقاشی را در قرن هجدهم به سبک فورتونی با موفقیت چشمگیری کشید. در سال ۱۸۹۰ او به مادرید نقل مکان کرد، و صحنه‌های زندگی روزمره را با سبک و سیاق کاستمبریستا طراحی کرد.

### بازگشت به زادگاهش

مرگ همسر و دخترش در سال ۱۸۹۲ منجر به بازگشت وی برای زندگی تا پایان عمر، به شهر زادگاهش شد. در آنجا به عضویت آکادمی هنرهای زیبا منصوب شد و در آنجا معلم شد، منصبی که تا زمان مرگ در سال ۱۹۰۳ بر عهده داشت. دانیل وازکز دیاز، اوژنیو هرموسو، ریکاردو لوپز کابرا، مانوئل گونزالس سانتوس و سانز آریزمندی شاگردان وی در این مدت در سویا بودند.

در دهه آخر قرن نوزدهم وی به دایره نقاشان منظره آلکالا گوادایرا رفت‌وآمد می‌کرد و چند نمونه از آثار «استاد بزرگ» را از این ژانر (طبق گفته سورولا) بر جای گذاشت.

از جمله شناخته شده‌ترین آثار وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: *گذری در گاوبازی* (۱۸۸۰)، *یک فاجعه* (۱۸۹۰) و *برده برای فروش* (حدود ۱۸۹۷).

وی همچنین با یک نسخه کارتونی و برجسته در سال ۶۸۹ برای نسخه صد ساله *دن کیشوت* (چاپ ۱۹۰۵) رسم نمود.

نگارخانه
--------

* مغازه فیگارو , موزه هنری والترز ۱۸۷۵*مغازه فیگارو* , موزه هنری والترز ۱۸۷۵
* گذری در گاوبازی ، موزه کارمن تیسن ۱۸۷۰*گذری در گاوبازی* ، موزه کارمن تیسن ۱۸۷۰
* بردهٔ فروشیحوالی ۱۸۹۷ م.موزه دل پرادو*بردهٔ فروشی*  
حوالی ۱۸۹۷ م.  
موزه دل پرادو
* قهوه خوزه خیمنز آراندا*قهوه خوزه خیمنز آراندا*
* گفتگو در حیاط سویان*گفتگو در حیاط سویان*
* زیر پرتقال‌ها ۱۹۰۰*زیر پرتقال‌ها* ۱۹۰۰
* یک فاجعه، ۱۸۹۰ موزه هنرهای زیبای سویا*یک فاجعه*، ۱۸۹۰ موزه هنرهای زیبای سویا
* توابین در باسیلیکای سن فرانچسکو د آسیزی ، ۱۸۷۴ موزه دل پرادو*توابین در باسیلیکای سن فرانچسکو د آسیزی* ، ۱۸۷۴ موزه دل پرادو
* در مجموعه موزه هنر دانشگاه ویدنر ، آلفرد او. دشونگدر مجموعه موزه هنر دانشگاه ویدنر ، آلفرد او. دشونگ
* سلف‌پرترهسلف‌پرتره

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
**مجموعه سلطان محمود بندرآباد** یکی از آثار تاریخی مذهبی شهرستان صدوق می‌باشد که متعلق به قرن هفتم هجری قمری و به شماره ۷۶۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.

ساختمان و بنا
-------------

ساختمان این بنا در حدود ۱۰هزار مترمربع زیر بنا دارد و شامل مسجد ذوقبلتین، حسینیه، خانقاه، آب‌انبار، مکتب خانه، نانوایی، حمام، برج‌های حفاظتی و مقبره که مدفن عده‌ای از مشایخ سلسله «دادایی» است می‌باشد.

نقوش و کاشیکاری
---------------

سنگ‌های قبور این مجموعه به لحاظ هنر طراحی، خوشنویسی و حجاری دارای ارزش فراوانی هستند.
در مسجد جامع این مجموعه منبری از کاشی معرّق با نقوش گره اسلیمی و خط ثلث وجود دارد که ازنظر هنری در هیچ جای استان یزد نمی‌توان دید.

شگفتی‌ها
--------

یکی از مهمترین و عجیب‌ترین قسمت‌های این مجموعه تونلی است که این خانقاه را از زیرزمین به مسجد شاه ولی در شهرستان تفت متصل می‌سازد.

ازدیگر شگفتی‌های این مکان شکل ظاهری مجموعه‌است به طوری که اگر از بالا به این ساختمان نگاه کنیم شکل کلمه لا اله الا الله رامی سازد.

این مجموعه که به مرور زمان در زیر ریگ‌های روان کویری مدفون شده بود به همت سازمان میراث فرهنگی از زیرخاک بیرون آورده شد.

منابع
-----

* پایگاه خبری نسیم صادق[*پیوند مرده*]
**اثر برق مالشی** (به انگلیسی : "Triboelectric effect" یا همچنین با نام **بار** **رسانی مالشی** ؛ به انگلیسی : triboelectric charging) نوعی الکتریسیته تماسی است که در آن ماده ای خاص در تماس با ماده ای دیگر از نظر الکتریکی پس از جدایی دو جسم در تماس باردار می شود. مالش دو جسم به یکدیگر باعث افزایش سطح تماس دو جسم خواهد شد از این رو مالش دو جسم باعث افزایش اثر برق مالشی خواهد شد.در این روش دو جسم دارای بار ناهم‌نام می‌شوند. برای مثال مالش شیشه با خز و یا شانه کردن مو با شانه ی پلاستیکی میتواند الکتریسیته مالشی ایجاد کند. اکثر الکتریسیته ساکن موجود از نوع الکتریسیته مالشی میباشد. قطبیت و بزرگی بار ایجاد شده در الکتریسیته مالشی بسته به جنس ، تخلخل سطح ، دما و دیگر مشخصه های فیزیکی جسم های در تماس میباشد.

اثر الکتریسیته مالشی بسیار غیرقابل پیش بینی است و فقط حدس هایی کلی میتوان در مورد بار ایجاد شده زد. برای مثال کهربا در اثر مالش با پشم میتواند باردار شود که این پدیده اولین بار توسط تالس فیلسوف یونانی ثبت شد.

مدارهای هم پیوند برق مالشی
--------------------------

 

نخستین بار جان کارل ویلکا آن را در مقاله ای در بارهء بارهای ساکن در سال 1757 معرفی کرد.

منابع
-----

1. ↑  «مدارهای هم پیوند برق مالشی». بایگانی‌شده از اصلی در ۵ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۴.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مهندسی برق است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
اثر نوری تالبوت برای نور تک رنگ ، که به عنوان "فرش تالبوت" نشان داده شده. در پایین شکل نور به صورت پراش از طریق یک مشبک دیده می شود و این الگوی دقیق در بالای تصویر نیز تولید می شود (یک طول تالبوت با مشبک فاصله دارد). در نیمه راه می بینید که تصویر به سمت دیگر منتقل شده است و در کسری منظم از طول تالبوت تصاویر فرعی به وضوح دیده می شود.
**اثر تالبوت** (به انگلیسی: Talbot effect) یک اثر پراش است که اولین بار در سال 1836 توسط هنری فاکس تالبوت مشاهده شد. 

هنگامی که موج صفحه ای با یک توری پراش برخورد می کند ، تصویر توری در فواصل منظم تکرار می شود.

در برخورد نور با یک جسم پریودیک (عمدتاً در هندسه ی بلوری) ، هر پریود از جسم به صورت یک چشمه ی نقطه ای عمل کرده و تابش مجدد خواهد داشت. برهم نهی نور های عبوری بر اساس نظریه ی پراش توصیف شده، و در نتیجه ی آن تصاویر تکرار شونده ای در فواصل معین ایجاد می شوند و آن را اثر تالبوت می‌نامند. این فاصله منظم را طول تالبوت و تصاویر تکراری را تصاویر تالبوت یا خود تصویر (به انگلیسی: Self Image) می نامند. برای ایجاد این اثر از نور تکفام استفاده شده و در غیر اینصورت در اثر برهم نهی، طول موج های مختلف همپوشانی کرده و تشخیص طرح را مشکل می سازند.

همچنین در کسرهای منظم کوچکتر از طول تالبوت ، تصاویر فرعی نیز مشاهده می شود. در فواصل میانی هر دو طرح تالبوت پی در پی، که فواصل نیم-تالبوت نامیده میشود مجدداً همان ساختار شدت منتها با یک جابجایی عرضی به اندازه نصف گام طرح تناوبی اولیه نمایان میشوند (بنابراین دو برابر بیشتر تصاویر دیده می شود). بعلاوه، در فواصل میانی دو فاصله تالبوت و نیم-تالبوت پی در پی، که فاصله ربع-تالبوت نامیده میشود، دوره و اندازه تصاویر دوباره نصف می شود و به همین ترتیب یک الگوی تقسیم شونده از تصاویر فرعی با اندازه رو به کاهش که اغلب **فرش تالبوت** نامیده می شود ، ایجاد می شود. این پدیده را میتوان تولید هماهنگ دوم فضایی نام نهاد.

این اثر می تواند مبنای اندازه گیری برای هرگونه تغییر شکل ایجاد شده در ساختار پریودیک در نظر گرفته شود.

محاسبه طول تالبوت
-----------------

لرد ریلی نشان داد که اثر تالبوت نتیجه طبیعی پراش فرنل است و طول تالبوت را با فرمول زیر می توان یافت: 

{\displaystyle Z\_{t}={2a^{2} \over \lambda }}

که در آن a دوره توری پراش است و λ طول موج نور تابشی روی توری است. اگر طول موج λبا دوره ی توری a قابل مقایسه باشد ، این عبارت ممکن است منجر به خطای 100% در مقدار شود. در این حالت باید از عبارت دقیق محاسبه شده توسط لرد ریلی استفاده شود:

{\displaystyle Z\_{t}={\lambda \over 1-{\sqrt {1-{\lambda ^{2} \over \!a^{2}}}}}}

منابع
-----

1. ↑  H. F. Talbot 1836 "Facts relating to optical science" No. IV, Phil. Mag. 9
2. ↑  Sirohi, Rajpal. (2017). Introduction to optical metrology. 10.1201/9781315215228.
3. ↑  Case, William B.; Tomandl, Mathias; Deachapunya, Sarayut; Arndt, Markus (2009). "Realization of optical carpets in the Talbot and Talbot–Lau configurations". Opt. Express. 17 (23): 20966–20974.
4. ↑  Lord Rayleigh 1881 "On copying diffraction gratings and on some phenomenon connected therewith" Phil. Mag. 11
5. ↑  Kim, Myun-Sik; Scharf, Toralf; Menzel, Christoph; Rockstuhl, Carsten; Herzig, Hans Peter (2013).
***خودنگاره به مناسبت ۶مین سال ازدواج*** (German: **Selbstbildnis am 6. Hochzeitstag**) اثر نقاش آلمانی پائولا مودرزون-بکر، یکی از مهم‌ترین اکسپرسیونیست‌های اولیه، از زمان اقامتش در پاریس در سال ۱۹۰۶ است.

نقاشی
-----

***خودنگاره به مناسبت ۶مین سال ازدواج*** در پاریس نقاشی شد. او در فوریه ۱۹۰۶ از وورپسوده در نزدیکی برمن در آلمان نقل مکان کرد. مودرزون بکر تصمیم گرفته بود همسرش و وورپسوده را برای همیشه ترک کند و خود را کاملاً وقف هنر کند. این پرتره در بهار نقاشی شده‌است. او در مقابل بیننده به راست چرخانده شده و با نگاهی جستجوگر و پرسش کننده بیننده را تماشا می‌کند. پارچه ای سفید روی لگنش است. بالاتنه او برهنه است و بر گردن گردنبند کهربایی آویخته‌است.

هنگامی که پائولا مودرزون-بکر این سلف پرتره را کشید، همان‌طور که در تصویر نشان داده شده بود، باردار نبود.

پائولا مودرزون-بکر تابستان ۱۹۰۶ در پاریس، خودنگاره برهنه دیگری را نقاشی کرد، اکنون در Kunstmuseum Basel در سوئیس قرار دراد. تا آنجا که ما می‌دانیم، این نقاشی‌های برهنه در طول زندگی او برای افراد بیگانه نشان داده نشد، اما پس از مرگ وی در نوامبر ۱۹۰۷ شناخته شد.

اصل و نسب
---------

این تابلو در سال ۱۹۰۸ متعلق به مادر پائولا مودرزون-بکر بود. تا سال ۱۹۱۶ متعلق به دخترش تیل مودرزون بود و به برنارد هوتگر در ورپس وده قرض داده شد. در سال ۱۹۲۷، توسط لودویگ روزلیوس به پائولا بکر-مدرسون-هاوس در برمن، آلمان قرض داده شد. این اثر در سال ۱۹۸۸ خریداری شد و امروزه در موزه موزه پائولا مودرزون-بکر در برمن، اولین موزه ای که به یک هنرمند زن اختصاص داده شده‌است، قرار دارد.

منابع
-----

* Doris Hansmann: *Akt und nackt – Der ästhetische Aufbruch um 1900 mit Blick auf die Selbstakte von Paula Modersohn-Becker*, VDG, Weimar 2000
* Rainer Stamm: *Paula Modersohn-Becker. Leben und Werk im Spiegel ihrer Selbstporträts* i Rainer Stamm och Hans-Peter Wipplinger (redaktörer): *Paula Modersohn-Becker. Pionierin der Moderne*, Hirmer Verlag, München 2010, sidorna 9–24

پیوند به بیرون
--------------

* *Selbstbildnis am 6. Hochzeitstag* av Paula Modersohn-Becker på Europeanas webbplats
* Norbert Schnabel: *Eine Inkunabel der Emanzipation – Paula Modersohn-Beckers "Selbstbildnis am 6. Hochzeitstag"* den 29 september 2013
* Kunsthalle Krems: *Paula Modersohn-Becker: "Selbstporträt am 6. Hochzeitstag" in der Kunsthalle Krems eingelangt*
**دندان‌خنجری‌ها** (نام علمی: *Machairodontinae*) یک زیرخانواده منقرض‌شده از گوشت‌خوارسانان پستاندار و از خانواده گربه‌ایان است که بین دورهای میوسن تا هولوسن در آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی و اروپا زندگی می‌کردند. این زیرخانواده از گربه‌ایان شامل تعداد قابل‌توجه‌ای از پستانداران درنده می‌شود که به خاطر داشتن دندان‌های نیش بلند و خمیده در فک بالای خود از آن‌ها به عنوان گربه دندان‌خنجری یاد می‌شود و از جمله این جانوران می‌توان سرده مشهور چاقودندان را نام برد. نزدیک‌ترین نیای مشترک دندان‌خنجری‌ها و گربه‌ایان امروزی گربه‌نما نام داشت که حدود ۲۰ میلیون سال پیش می‌زیست.

رفتار
-----

بیزون باستانی نیای بیزون آمریکایی امروزی و از جمله مهم‌ترین طعمه‌های چاقودندان بوده‌است.
دندان‌خنجری‌ها برای شکار گیاه‌خواران بزرگ و خیلی بزرگ سازگاری پیدا کرده بودند. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که دندان‌خنجری‌هایی همچون چاقودندان بیشتر به شکار اسب و بیزون می‌پرداختند درحالی که گونه‌هایی دیگر مانند همان‌دد بیشتر به شکار بچه‌ماموت‌ها و ماموت‌های ضعیف می‌پرداخته‌اند. یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات پیرامون دندان‌خنجری‌ها وجود زندگی و شکار گروهی در میان برخی از آن‌هاست. برخی شواهد مانند مرگ همزمان تعداد زیادی از دندان‌خنجری‌های یک گونه در کنار یکدیگر به این موضوع دلالت می‌کنند درحالی که بررسی مغز دندان‌خنجری‌ها نشان می‌دهد که این جانوران در مقایسه با پستاندارانی مانند گرگ و شیر که به صورت گروهی زندگی و شکار می‌کنند مغزهایی کوچک و ساده داشتند و احتمالاً نمی‌توانستند رفتارهای پیچیده اجتماعی را از خود نشان دهند.

منابع
-----

1. ↑  Paleobiology Database: *Machairodontinae* Basic info[*پیوند مرده*].

* Report on Barnett group's study in *Current Biology* August 9, 2005: Ross Barnett et al. : "Evolution of the extinct Sabretooths and the American cheetah-like cat" in *Current Biology*, Vol. 15, R589-R590, ۹ اوت ۲۰۰۵
* Wikipedia contributors, "Machairodontinae," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed November 14, 2012).

| * ن
* ب
* و
دندان‌خنجری‌ها |
| --- |
| 
* فرمانرو: جانوران
* شاخه: طنابداران
* *کلاد*: هم‌کمانان
* رده: پستانداران
* زیر رده: جفت‌داران
* راسته: گوشت‌خوارسانان
* زیر راسته: گربه‌سانان
* خانواده: گربه‌ایان

 |
| چاقودندانی‌ها | 
* *بزرگ‌جانور*
* *Paramachairodus*
* *ریشه‌چاقودندان*
* *چاقودندان*
* *Promegantereon*

 | Homotherium crenatidens |
| همان‌ددی‌ها | 
* *آمفیماچایروودوس*
* *درازناخن*
* *همان‌دد*
* *Nimravides*
* *ژنوسمیلوس*

 |
| متیلورینی | 
* *Adelphailurus*
* *Dinofelis*
* *Stenailurus*
* *Metailurus*
* *Yoshi*

 |
| Machairodontini | 
* *Hemimachairodus*
* *Miomachairodus*
* *دندان‌خنجری*

 |
**اُتمار مرگنتالر** (Ottmar Mergenthaler) (زادهٔ ۱۱ می ۱۸۵۴ - درگذشتهٔ ۲۸ اکتبر ۱۸۹۹)، مخترعی آلمانی بود که به خاطر اختراع ماشین لاینوتایپ به او لقب گوتنبرگ دوم داده‌اند. ماشین لاینوتایپی که او ساخت اولین وسیله‌ای بود که با آن می‌شد خطوط کتاب‌ها و روزنامه‌ها را به آسانی و با سرعت با سرب قالب‌گیری کرد تا در چاپ پرسی به کار برده‌شوند. این ماشین، انقلابی در صنعت چاپ به‌وجود آورد.

زندگی
-----

مرگنتالر در ۱۱ می ۱۸۵۴ در شهر باد مرگنت‌هایم کشور آلمان زاده شد. او پسر سوم معلمی با نام *یوهان گئورگ مرگنتالر* بود. مرگنتالر پیش از مهاجرتش به آمریکا در ۱۸۷۲، به عنوان شاگرد ساعت‌ساز آموزش دید.

در سال ۱۸۷۶ از او خواستند تا اختراع ناموفق چارلز تی. مور را که برای تایپ بهتر برای روزنامه دستگاهی ساخته بود ارتقا داده و بهتر کند. مرگنتالر دریافت که دستگاه مور با روشی نادرست ساخته شده و خود دست‌به‌کار شد و دو سال بعد توانست ماشینی برای ریخته‌گری حروف و واژگان در کاردبورد بسازد. اگرچه تمام طرح‌ها و مدل‌های ساخته‌شده‌اش در یک آتش‌سوزی از بین رفت اما او ناامید نشد و دوباره کار روی ماشینش را از سر گرفت. در سال ۱۸۷۸ تابعیت مرگنتالر در ایالات متحده آمریکا پذیرفته شد.

سپس او توانست یک حامی مالی در نیویورک تریبون پیدا کند و در سوم ژوئیه ۱۸۸۶ مدلی کم‌وبیش قابل استفاده را بسازد. پس از ساخت این مدل، هنگامی که در قطار بود به این ایده رسید که وارد کردن حروف و ریخته‌گری حروف سربی را به‌طور همزمان در یک ماشین تایپ ترکیب کند. او مدلی از این دستگاه را در سال ۱۸۸۴ ساخت. در آغاز با کارهای او و ماشین تایپش مخالفت‌هایی شد اما سرانجام اختراع او موجب سربلندی خود و شرکتش شد. ماشین او بلافاصله در چاپخانهٔ نیویورک تریبیون به‌کار گرفته‌شد.

در آغاز این تنها شرکت لاینوتایپ مرگنتالر بود که چنین ماشین‌هایی تولید می‌کرد اما در سال ۱۹۱۴ شرکت دیگری با نام شرکت اینترتایپ نیز شروع به تولید این ماشین‌ها کرد.

مرگنتالر در سال ۱۸۹۹ در سن ۴۵ سالگی بر اثر بیماری سل در بالتیمور درگذشت.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ottmar Mergenthaler». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ خرداد ۱۳۹۴.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* هلند
* لهستان

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده

 |
بهیم در جنگ کرکهیت دوسهاسن را کشت و خونش را نوشید.
**دوسهاسن** یا **دوشاسن** (سانسکریت: **दुःशासन**)، از شخصیت‌های رزمنامه هندی مهابهارت، دومین پسر شهریار نابینا دهرتراشت از شهبانو گندهاری بود و برادر کوچکتر جرجودهن به شمار می‌رفت. وی همچنین عموزاده پاندوان و رقیب ایشان در نبرد کرکهیت بود. وی در مجلس نردبازی که شاکونی ترتیب داده بود شرکت جست و در حضور همگان دروپدی، زن پاندوان، را تحقیر نمود. وی می‌خواست جامه از تن دروپدی بیرون بکشد، اما کریشنا به یاری دروپدی رسید و جامه‌هایی نو در تن او پدیدار گشت. به سبب این تحقیر، دروپدی عهد بست که گیسوانش را نخواهد بست مگر این که نخست آن را در خون دوسهاسن بشوید و بهیم نیز پیمان کرد که جگر دوسهاسن را خواهد شکافت و خونش را خواهد نوشید. بهیم، در جنگ کرکهیت، دوسهاسن را کشت و جگرش را شکافته، و در حضور کریشنا و چهار برادرش، خون دوسهاسن را نوشید.

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دوسهاسن موجود است. |

* *کری‌یر، ژان-کلود، ماهاباراتا،* برگردان بهمن کیارستمی، تهران: نشر ماه‌ریز، ۱۳۷۹خ.


| * ن
* ب
* و
شخصیت‌های مهاباراتا |
| --- |
| شخصیت های مهاباراتا | شانتانو •  گنگا •  بهیشم •  ستیوتی •  چیترانگادا •  ویچیتراویریا •  آمبیکا •  آمبالیکا •  ویدورا •  دهرتراشت •  گندهاری •  شاکونی •  پاندو •  •  کنتی  •  مدری  •  جدهشتر  •  بهیم  •  ارجن  •  ناکول  •  ساهادیو  •  جرجودهن  •  دوسهاسن  •  یویوتسا  •  واسودیو  •  دیوکی  •  کنسا  •  اوگراسن  •  کریشنا  •  کارنا  •  Drona  •  آمبا  •  ویاس  •  کریپاچاریه  •  اکالویا  •  جرسنده  •  بالارام  •  درائوپاد  •  درائوپادی  •  سیخاندی و *بقیه* |
| آئین هندو •  اسطوره‌های هندی •  شعر حماسی هندی |
**اتم مکعبی** (به انگلیسی: Cubical atom) گونه‌ای مدل‌سازی اولیه از اتم بود که در آن الکترون‌های اتم‌ها و مولکول‌های غیر قطبی در گوشه‌های یک مکعب فرض می‌شدند. این مدل در سال ۱۹۰۲ بوسیله گیلبرت لوویس پیشنهاد شد. شکل زیر این مدل را برای اتم‌های گروه دو جدول تناوبی نشان می‌دهد:

پیوند
-----

بر پایه این مدل، پیوند یونی هنگامی رخ می‌دهد که یک الکترون از یک مکعب به دیگری برود (شکل A) و پیوند کووالانسی هنگامی رخ می‌دهد که دو اتم یک گوشه مکعب خود را به اشتراک بگذارند (شکل C). شکل B حالت بینابین این دو گونه پیوند را نشان می‌دهد.


پیوند دوگانه نیز هنگامی رخ می‌دهد که دو اتم یک وجه مکعبشان را به اشتراک بگذارند (چهار الکترون درگیر پیوند می‌شوند).


این مدل توانایی مدل‌سازی پیوند سه‌گانه را نداشت.

پس از پیشرف مکانیک کوانتوم، این مدل کاربرد خود را از دست داد و با مدل‌سازی‌هایی که پایه آنها معادله شرودینگر بود جایگزین شد.

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی

| * ن
* ب
* و
مدل‌های اتمی |
| --- |
| تک اتم ها | 
* مدل دالتون (مدل توپ بیلیارد)
* مدل تامسون (مدل کیک کشمشی)
* مدل لوییس (مدل اتم مکعبی)
* Nagaoka model (Saturnian Model)
* مدل اتمی رادرفورد (مدل منظومه خورشیدی)
* مدل بور (مدل بور-رادرفورد)
* Bohr–Sommerfeld model (Refined Bohr Model)
* Gryziński model (Free-fall Model)
* مدل شرودینگر (مدل کوانتومی الکترون)

 |
| اتم های جامدات | 
* مدل دروده
* مدل الکترون آزاد
* مدل الکترونی تقریباً آزاد
* نظریه نوارها
* نظریه تابعی چگالی

 |
| اتم های مایعات | 
* هلیم مایع

 |
| اتم های گازها | 
* گاز نجیب
* Nascent hydrogen

 |
| دانشمندان | 
* فلیکس بلوخ
* نیلز بور
* جان دالتون
* پائول درود
* ایروینگ لانگمویر
* گیلبرت لوویس
* Hantaro Nagaoka
* ارنست رادرفورد
* اروین شرودینگر
* آرنولد زومرفلد
* جوزف جان تامسون

 |
| 
* **کتاب:مدل های اتمی**
* **رده:اتم ها**
* **درگاه:فیزیک / شیمی**

 |
**ادوارد وستون** (به انگلیسی: Edward Weston) از عکاسان سرشناس آمریکایی بود.

ادوارد وستون در سال ۱۸۸۶ در شیکاگو زاده شد. او در سال ۱۹۰۶ در کالیفرنیا سکنی گزید و تا پایان عمر همان‌جا ماند، البته به استثنای دوره‌های طولانی که در سال‌های ۱۹۲۰ در مکزیک به سر برد.. او در ابتدا عکاسی پیرو سبک نگاره‌نمایی بود که در سال‌های ۱۹۰۰ بسیار رایج بود. وی به همراه انسل آدامز از بنیان‌گذاران گروه f64 بود. او در اواخر سال ۱۹۲۲ مدتی در نیویورک اقامت گزید و در آنجا با آلفرد استیگلیتز و چارلز شیلر برخورد کرد. او پیرو سبک «تصویر مستقیم» به شیوه استیگلیتز شد. او، هنر رد تصاویر را خود پدیدآورد. وستون در سال ۱۹۵۸ به سبب ابتلا به بیماری پارکینسون درگذشت.

وستون از هنگامی که در اوایل دهه ۱۹۲۰ بینش منحصر به فردش شکل می‌گرفت، بیش از یک دهه، عکاسی ماهر و موفق بود. تا سال ۱۹۳۰ که ۴۵ سال داشت، مجموعه‌ای به وجود آورده بود که سرانجام او را به عنوان هنرمند و مرد بزرگی مشخص کرد که کارهایش ادراک ما را از جهان و زندگی تغییر داده‌است. به عنوان مثال عکس مشهور او که از فلفل گرفته‌است بیانگر دید خاص او به دنیای پیرامون است. همچنین عکس‌های منظره او از شکوه و زیبایی خاصی برخوردار است، که نشانگر نگاه خلاقانه اوست.

گویی برای وستون، اشیائی که در تجارب روزمره به کار می‌رفت به صورت پیکره‌هایی زنده و اندام‌وار درآمده بود، یعنی فرم‌هایی که هم بیان و هم دلیل زندگی درونی اشیاء بود. قدرت بصری وجدآور کار وستون، محصول دستاورد عمیق‌تری است: او چشمانش را از توقع و گمان قراردادی و مرسوم رها کرد و به آن‌ها آموخت تا بیان نیت و مفهومی را که در فرم طبیعی وجود دارد ببیند.

منابع
-----

* نگاهی به عکس‌ها. جان سارکوفسکی. فرشید آذرنگ. نشر سمت. ۱۳۸۲

* درگاه عکاسی

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ادوارد وستون موجود است. |

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک
* هلند
* لهستان
* سوئد

 |
| نگارخانه‌های هنری و موزه‌ها | 
* اوکلند
* تی پاپا (نیوزیلند)

 |
| نهادهای پژوهش هنری | 
* هویت عکاسان
* هنرمندان آرکی‌دی (هلند)
* نام هنرمندان (گتی)

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1
* تروو (استرالیا)
	+ 1

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد عکاسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
آیین برف چال یکی از آیین های سنتی و منحصر به فرد مازندران در ارتباط با ذخیره آب است.

زمان و علت برگزاری
------------------

این مراسم هر ساله در تاریخ پانزدهم اردیبهشت و در روز جمعه، در منطقه آباسک شهرستان آمل برگزار می‌شود. این مراسم به منظور تامین آب دام‌های منطقه برگزار می‌شود. در این مراسم، بعد از ذوب شدن آخرین برف‌های زمستانی، برف‌ها در چاه‌های عمیق قرار می‌گیرند تا به عنوان منبع آب برای دام‌های منطقه استفاده شوند.

قدمت این مراسم
--------------

برف چال ریشه تاریخی و مذهبی دارد و پیشینه این مراسم به دوره آل بویه، در طبرستان، بازمی‌گردد. برگزاری این مراسم حدود ۶۰۰ سال پیش، توسط امامزاده "سیدحسن ولی" از نوادگان امام دوم شیعیان، حسن ابن علی آغاز شده است.

منابع
-----

1. ↑  «برف چال | دانشنامه فرهنگ مردم ایران | مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». *www.cgie.org.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۱۳.
2. ↑  bultannews.com، بولتن نیوز |. «آیین سنتی ورف چال (برف چال)». *fa*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۱۳.
3. ↑  «"برف چال"؛ بزرگترین دورهمی آملی‌ها برای گذر از خشکسالی». *ایسنا*. ۲۰۲۳-۰۵-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۷-۱۳.
از شرکت‌کنندگان در یک آزمایش خواسته شد بگویند به نظرشان کدام تصویر نشانگر واژه بی‌معنای «کیکی» و کدام نشانگر واژه بی‌معنای «بوبا» است.
از شرکت‌کنندگان در یک آزمایش خواسته شد بگویند به نظرشان کدام تصویر نشانگر واژه بی‌معنای «کیکی» و کدام نشانگر واژه بی‌معنای «بوبا» است.
**اثر بوبا/کیکی** (به انگلیسی: bouba/kiki effect) یک ارتباط‌دهی بین صداهای گفتاری و شکل‌های دیداری است. این پدیده اولین‌بار توسط وولفگانگ کهلر در سال ۱۹۲۹ در قالب مستندات علمی بیان شد. اثر بوبا/کیکی در میان دانشجویان آمریکایی، افراد تامیل‌زبان در هند، کودکان خردسال و نیز بچه‌های شیرخواره مشاهده شده‌است و در مقابل، در افرادی که به صورت مادرزادی نابینا هستند دیده نمی‌شود. در سال ۲۰۱۸ این اثر با فناوری اف‌ام‌آرآی مورد بررسی قرار گرفت.

پژوهش‌ها
--------

اولین بار دیمیتری اوزنادزه، روان‌شناس اهل گرجستان، در مقاله‌ای در سال ۱۹۲۴ به این اثر اشاره کرد. او آزمایشی را با ۱۰ شرکت‌کننده انجام داد. در این آزمایش، به این افراد فهرستی شامل واژگان بی‌معنا داده شد. سپس به آنها ۶ نقاشی به مدت ۵ ثانیه نشان داده شد و سپس خواسته شد از فهرست کلمات داده شده، نامی را برای هر نقاشی انتخاب می‌کردند. این پژوهشگر راهبردهای متفاوتی که شرکت‌کنندگان برای تطبیق کلمات با نقاشی‌ها به کار بردند را شرح می‌دهد و استدلال این افراد را نقل می‌کند. دیمیتری اوزنادزه همچنین موقعیت‌هایی را توصیف می‌کند که شرکت‌کنندگان بدون ارجاع به نقاشی‌های نشان‌داده‌شده، اشکال بسیار خاصی را که با کلمه‌ای بی‌معنای داده‌شده مرتبط می‌کنند و به توصیف این اشکل می‌پردازند. او نظریه چهار عاملی را مطرح می‌کند که به نحوه تعیین نام اشیاء می‌پردازد.

در مجموع ۴۲ کلمه در این آزمایش وجود داشت. در ۴۵ درصد از موارد، افراد شرکت‌کننده، برای هر نقاشی مشخص یک کلمه خاص را انتخاب کردند. برای سه نفر دیگر، این درصد ۴۰ درصد بود. اوزنادزه می‌گفت با توجه به تعداد بالای واژگان در دسترس شرکت‌کنندگان، نتیجه را نمی‌توان به حساب انتخاب تصادفی و بدون دلیل گذاشت. او حدس می‌زند که باید قواعد خاصی وجود داشته باشد که «روح انسان در فرایند نام‌گذاری از آنها پیروی می‌کند».

چند سال بعد، ولفگانگ کوهلر، روان‌شناس آلمانی-آمریکایی، در کتابی به آزمایش اوزنادزه اشاره می‌کند. او دو شکل را نشان داد و از خوانندگان پرسید که کدام شکل «تاکته» و کدام «مالوما» نامیده می‌شود. هر چند که به صراحت بیان نشده‌است، کوهلر اشاره می‌کند که ترجیح اکثر افراد، ارتباط‌دهی شکل دندانه‌دار با «تاکته» و شکل گرد با «مالوما» بود.

در سال ۲۰۰۱، ویلایانور راماچاندران و ادوارد هوبارد آزمایش کوهلر را با استفاده از دو واژه «کیکی» (kiki) و «بوبا» (bouba) تکرار کردند و از چندین دانش‌آموخته آمریکایی و گویشور تامیل در هند پرسیدند: «کدام یک از این اشکال بوبا و کدام کیکی است؟» در هر دو گروه، بین ۹۵ تا ۹۸ درصد از افراد، شکل منحنی را به عنوان «بوبا» و شکل دندانه دار را به عنوان «کیکی» انتخاب کردند که نشان می‌دهد مغز انسان، معانی انتزاعی را به شکل‌ها و صداها ارتباط می‌دهد. این دو پژوهشگر گفتند اثر کیکی/بوبا شاید به درک بهتر ما از تکامل زبان‌ها کمک کند، زیرا نشان می‌دهد نام‌گذاری اشیاء کاملاً تصادفی و بدون قاعده نیست.

منابع
-----

1. ↑  Peiffer-Smadja, Nathan; Cohen, Laurent (2019-02-01). "The cerebral bases of the bouba-kiki effect". *NeuroImage*. **186**: 679–689. doi:10.1016/j.neuroimage.2018.11.033. ISSN 1053-8119. PMID 30503933. S2CID 54164828.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bouba/kiki effect». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ مارس ۲۰۲۲.
(الف) نمودار یک دنبالهٔ کوشی {\displaystyle (x\_{n})} که با رنگ آبی نمایش داده شده است. اگر فضایی که دنباله در آن است کامل باشد، مقصد نهایی این دنباله (حد آن) وجود خواهد داشت.(ب) یک دنبالهٔ غیر کوشی. عناصر این دنباله با پیشرفت آن اکیداً به هم نزدیک نمی‌شوند.
در ریاضیات ٬ **دنبالهٔ کوشی** دنباله ای است که جملات آن با جلو رفتن دنباله به هم نزدیک‌تر و نزدیک‌تر می‌شوند.

در اعداد حقیقی
--------------

دنبالهٔ {\displaystyle x\_{1},x\_{2},x\_{3},\ldots } یک دنبالهٔ کوشی است اگر برای هر عدد مثبت دلخواه ε ٬ یک N صحیح وجود داشته باشد که برای همه ی m ،n>N داشته باشیم:

{\displaystyle |x\_{m}-x\_{n}|<\varepsilon ,}

در فضای متریک
-------------

برای تعریف دنباله کوشی در یک فضای متریک ٬{\displaystyle |x\_{m}-x\_{n}|} را با فاصله در فضای متریک ٬یعنی {\displaystyle d(x\_{m},x\_{n})} جایگزین می‌کنیم:

بر روی یک فضای متریک داده شدهٔ (*X*، *d*) ٬ دنبالهٔ {\displaystyle x\_{1},x\_{2},x\_{3},\ldots } یک دنباله کوشی است اگر برای هر عدد مثبت دلخواه ε ٬ یک N صحیح وجود داشته باشد که برای همه ی m ،n>N داشته باشیم:
{\displaystyle d(x\_{m},x\_{n})<\varepsilon ,}

تمامیت فضاهای متریک
-------------------

یک فضای متریک که در آن هر دنبالهٔ کوشی به عضوی از همان فضا همگرا شود کامل است. برای مثال ٬می‌توان ثابت کرد که اعداد حقیقی با فرض همان قدر مطلق تفاضل دو عدد به عنوان فاصله ٬ کامل است و به عکس ٬ اعداد گویا کامل نیستند. (برای همان فاصلهٔ یاد شده برای اعداد حقیقی)

منابع
-----

* Spivak، Michae (۱۹۹۴). *Calculus*.

| * ن
* ب
* و
دنباله‌ها و سری‌ها |
| --- |
| دنباله صحیح | 

|  |  |
| --- | --- |
| پایه | 
* تصاعد حسابی
* تصاعد هندسی
* تصاعد همساز
* مربع کامل
* مکعب
* فاکتوریل
* Powers of two
* Powers of three
* Powers of 10

 |
| پیشرفته (فهرست) | 
* Complete sequence
* اعداد فیبوناچی
* Figurate number
* Heptagonal number
* Hexagonal number
* دنباله لوکاس
* Pell number
* Pentagonal number
* Polygonal number
* عدد مثلثی

 |

 | Fibonacci spiral with square sizes up to 34. |
| خواص دنباله‌ها | 
* دنباله کوشی
* تابع یکنوا
* Periodic sequence

 |
| خواص سری‌ها | 
* سری همگرا
* سری واگرا
* همگرایی مشروط
* Absolute convergence
* Uniform convergence
* Alternating series
* Telescoping series

 |
| سری‌های صریح | 

|  |  |
| --- | --- |
| همگرا | 
* 1/2 − 1/4 + 1/8 − 1/16 + ⋯
* ۱/۲ + ۱/۴ + ۱/۸ + ۱/۱۶ + ⋯
* 1/4 + 1/16 + 1/64 + 1/256 + ⋯
* تابع زتای ریمان

 |
| واگرا | 
* 1 + 1 + 1 + 1 + ⋯
* ۱ + ۲ + ۳ + ۴ + …
* 1 + 2 + 4 + 8 + ⋯
* 1 − 1 + 1 − 1 + ⋯ (سری گراندی)
* تصاعد حسابی
* ۱ − ۲ + ۳ − ۴ + …
* 1 − 2 + 4 − 8 + ⋯
* سری هارمونیک
* 1 − 1 + 2 − 6 + 24 − 120 + ⋯ (فاکتوریل‌های متناوب)
* 1/2 + 1/3 + 1/5 + 1/7 + 1/11 + ⋯ (معکوس اعداد اول)

 |

 |
| انواع سری‌ها | 
* بسط تیلور
* سری توانی
* سری توانی صوری
* سری لوران
* Puiseux series
* Dirichlet series
* Trigonometric series
* سری فوریه
* تابع مولد

 |
| سری‌هایفوق هندسی | 
* Generalized hypergeometric series
* Hypergeometric function of a matrix argument
* Lauricella hypergeometric series
* Modular hypergeometric series
* Riemann's differential equation
* Theta hypergeometric series

 |
| 
* کتاب
* سری‌های ریاضی

 |