|  |
| --- |
| نشان رسمی جمهوری اسلامی ایران |
| بخشی از مجموعه مقاله‌های: |
| تاریخ جمهوری اسلامی ایران |
| 
مقاله‌های اصلی |
| انقلاب ۱۳۵۷ • دوران تثبیت نظام•گاه‌شمار تاریخ• تاریخچه نظام•نظام• جنگ ایران و عراق•دوران سازندگی • دوران اصلاحات• دوران اصول‌گرایی • دوران اعتدال |
| مسئلهٔ هسته‌ایمذاکرات هسته‌ای •  قطعنامه ۱۶۹۶ •  قطعنامه ۱۷۳۷ •  قطعنامه ۱۷۴۷ •  قطعنامه ۱۸۰۳ •  قطعنامه ۱۸۳۵ •  قطعنامه ۱۹۲۹ •  قطعنامه ۱۹۸۴ •  توافق موقت ژنو •  تفاهم هسته‌ای لوزان •  برجام •  قطعنامه ۲۲۳۱ |
| مسئلهٔ حقوق بشرحقوق بشر
نقض حقوق بشر
متهمان نقض حقوق بشر
نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان
نقض حقوق نویسندگان و شاعران
نقض حقوق هنرمندان •
نقض حقوق دانشجویان
آموزگاران و استادان دانشگاه
نقض حقوق وکیلان، حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر
نقض حقوق کارگران •
نقض حقوق روزنامه‌نگاران و خبرنگاران 
ربودن مخالفان سیاسی 
نقض حقوق شهروندان بیگانه و دوتابعیتی•
ترور شدگان سازمان درفش کاویانی 
نقض حقوق زرتشتیان •
نقض حقوق یهودیان
نقض حقوق مسیحیان •
نقض حقوق یارسانی‌ها
نقض حقوق منداییان•
نقض حقوق ورزشکاران •
نقض حقوق دگرباشان جنسی
نقض حقوق زنان •
نقض حقوق کودکان
نقض حقوق شیطان‌پرستان •
نقض حقوق اقلیت‌ها 
نقض حقوق اصناف و گروه‌ها
زندانیان کشته‌شده در زندان‌ها •
سنگسار
دستگیری، زندان و شکنجه •
مصادره اموال و دارایی‌ها
روزنامه‌نگاران زندانی •
واکنش‌ها به نقض حقوق بشر
روش‌ها و ابزارهای نقض حقوق بشر 
انقلاب فرهنگی ایران
اعتراف اجباری •
تجاوز جنسی به زندانیان
بازداشت فعالان محیط زیست •
شکنجه دولتی
ترور میکونوس •
پرونده‌های تروریسم دولتی
قتل‌های زنجیره‌ای •
گاه‌شمار قتل‌های زنجیره‌ای
اعدام‌ها پس از انقلاب ۵۷
نقد رسیدگی قوه قضائیه به ترور و شکنجه
نقد رهبر •
بمب‌گذاری آمیا •
تواب‌سازی •
ایرانیان تحریم‌شده به دلیل نقض حقوق بشراعتصاب غذای ۱۴۰۰ زندانی سیاسی • انقلاب فرهنگی ایران |
| اعتراضاتاسفند ۱۳۵۷ 
شورش ۵۹–۱۳۵۷ •
اسفند ۱۳۵۹ 
۲۵ خرداد •
۳۰ خرداد ۱۳۶۰ 
دهه ۷۰ •
تیر ۱۳۷۸ 
شهریور ۱۳۷۹ •
۲۲ خرداد ۱۳۸۵
روزشمار اعتراضات ۱۳۸۸ •
اعتراضات ۹۰–۱۳۸۸ 
دی ۱۳۹۶ •
بهمن و اسفند ۱۳۹۶ 
مرداد ۱۳۹۷ •
اعتصابات سراسری ۹۸–۱۳۹۷
آبان ۱۳۹۸ •
دی ۱۳۹۸ 
اسفند ۱۳۹۹ 
اعتراضات ۱۴۰۰ ایران •
(اعتصابات کارگری • اصفهان)
اعتراضات ۱۴۰۱ ایران |
| خیزش‌هاخیزش ۱۴۰۱ ایران |
| جنبش‌های اجتماعی و سیاسیجنبش اصلاح‌طلبی (دوم خرداد)
جنبش سبز •
جنبش دانشجویی 
جنبش زنان •
جنبش آزادی‌خواهی مردم ایران
جنبش کارگری |
| چالش‌های سیاسیکودتای نوژه بحران گروگان‌گیری •  برکناری بنی‌صدر •  ماجرای ایران–کنترا •  برکناری منتظری •  برگزیدگی خامنه‌ای به رهبری • کنفرانس برلین • توقیف فله‌ای مطبوعات • لوایح دوگانه •  جنجال مشایی •  جنجال مصلحی •  انکار هولوکاست •  یکشنبهٔ سیاه •  ترور شخصیت‌های هسته‌ای •  جنجال حقوق‌های نجومی •  جنجال املاک نجومی •  بحران اقتصادی ۱۳۹۹–۱۳۹۷ •  بحران خلیج فارس •  ترور سلیمانی •  سرنگونی هواپیمای اوکراینی پیمان‌نامه ۲۵ ساله ایران و چین |
| **درگاه تاریخ ایران** |
| * ن
* ب
* و
 |

نگاره پیکر بی‌جان کشته‌شدگان سینما رکس آبادان در این فاجعه بیش از ۵۰۰ نفر از تماشاگران که اکثراً زن و کودک بودند، در آتش‌سوزی جان‌باختند
**نقض حقوق بشر توسط نظام جمهوری اسلامی ایران** - که در میان مخالفان جمهوری اسلامی ایران با عبارت **«جنایات جمهوری اسلامی ایران»** شناخته می‌شود - مجموعه اقداماتی است از سوی نظام جمهوری اسلامی ایران یا نیروهای نیابتی و مورد پشتیبانی آن برای حفظ و تقویت نظام جمهوری اسلامی ایران، انتقام‌گیری از مخالفان یا کمک به متحدان خود، از آغاز انقلاب ۱۳۵۷ ایران که تا کنون در جریان است و باعث آسیب به بسیاری از مردم و نیز نقض حقوق اساسی بشر شده‌است. نظام جمهوری اسلامی ایران از چند جهت، متهم به نقض حقوق بشر است؛ این اتهامات در برخی موارد، جنبهٔ دینی و در برخی موارد دیگر، جنبهٔ سیاسی دارد و گاهی نیز دربردارنده هر دو. برخی از سیاست‌مداران، همانند محمود احمدی‌نژاد صرفاً متهم به جنایات جنگی هستند؛ در حالی‌که برخی دیگر از مسئولان جمهوری اسلامی ایران، برای اتهامات تروریستی، تحت تعقیب مراجع قضایی بین‌المللی، همانند پلیس بین‌الملل قرار دارند. از نخستین روزهای انقلاب اسلامی به بعد، نظام جمهوری اسلامی ایران، احکامی همچون: بریدن انگشتان دست، قطع دست و پا، گردن‌زنی، پرتاب از بلندی، سنگسار، ترورهای سازمان‌یافته و حکومتی، تیرباران و اعدام فردی و گروهی مخالفان با طناب دار را اجرا کرده‌است.

وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران از جانب ایرانیان و از جانب فعالان حقوق بشر، نویسندگان و سازمان‌های مردم‌نهاد بین‌المللی، مورد انتقاد قرار گرفته‌است. در دوران حکومت جمهوری اسلامی ایران، مجمع عمومی سازمان ملل متحد به‌جز دو سال، همه ساله، قطعنامه‌ای در مورد نقض حقوق بشر به‌وسیلهٔ حکومت جمهوری اسلامی، صادر کرده‌است. در قطع‌نامهٔ مجمع عمومی سازمان ملل متحد به شمارهٔ A/RES/۶۴/۱۷۶ که در فروردین ۱۳۸۹ منتشر شد، این مجمع ایران را در بسیاری موارد محکوم کرد؛ از جمله، در رویارویی دولت با معترضان نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸). حکومت جمهوری اسلامی ایران به‌گونهٔ سختگیرانه‌ای آزادی‌های مدنی از جمله، آزادی سخنرانی، مطبوعات، تجمعات، انجمن‌ها و آزادی‌های شخصی را زیر پا می‌گذارد و در مسیر آزادی‌های مذهبی نیز مانع ایجاد کرده‌است.

ایران، قرارداد عضویت (به انگلیسی: ratification) در دیوان کیفری بین‌المللی را رسماً نپذیرفته‌است. برخی این سیاست عدم پذیرش ایران را ناشی از ترس دولت‌مردان ایران از محاکمه در این دادگاه دانسته‌اند. جمهوری اسلامی ایران به‌همراه بازوی سیاسی–نظامی آن که سپاه پاسداران است، به اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷، قتل‌های زنجیره‌ای ایران، عملیات‌های تروریستی خارجی، همکاری با رژیم بشار اسد، یهودستیزی، سادات‌سالاری جنگ‌افروزی در سوریه، عراق و یمن و چند کشور دیگر، همچنین سرکوب اعتراضات، اعدام معترضان، حمله وحشیانه به مردم در خیابان‌ها، به‌کارگیری اسلحه ساچمه‌ای و جنگی علیه مردم معترض و بی دفاع و موارد زیادی نقض حقوق مردم ایران و مواردی از این دست متهم شده‌است.

پیشینه
------

مقاله‌های اصلی: فدائیان اسلام، آتش‌سوزی سینما رکس آبادان، و گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده آمریکا
همچنین ببینید: تروریسم در ایران و تروریسم اسلامی
با شروع جنبش اسلامی در ایران و آتش زدن سینما رکس آبادان در ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ به دست مسلمانان بنیادگرا، چرخشی مهم در نخستین خصیصهٔ تروریسم اسلامی روی داد. با واقعهٔ سینما رکس آبادان برای اولین بار مردم عادی هدف سوءقصد اسلامگرایان قرار گرفتند و حدود ۴۰۰ نفر از شهروندان عادی ایران به دست اسلامگرایان در آتش سوزانده شدند. این فاجعه بهانه‌ای بود برای سامان بخشیدن و گسترش دادن انقلاب ۱۳۵۷ ایران؛ در ابتدا سید روح‌الله خمینی بدون هیچ مدرک و سندی، مقصر این آتش‌سوزی را ساواک و محمدرضاشاه دانست. سپس حسین تکبعلی‌زاده مجرم شناخته شد.

نقض حریم شخصی
-------------

مقالهٔ اصلی: طرح ارتقای امنیت اجتماعی
در سال ۲۰۰۷ [۸۶-۱۳۸۵ خورشیدی] نیروهای انتظامی ۱۵۰ هزار نفر را در جریان مبارزه با بدحجابی دستگیر و آن‌ها را مجبور به نوشتن «تعهدنامه» کردند تا ضوابط پوشش را مطابق با استانداردهای دولتی مراعات کنند.

همچنین در این سال، پلیس امنیت فرودگاه‌های ایران، بیش از ۱۷٬۰۰۰ نفر از مردمی را که در فرودگاه‌های کشور تردد کرده‌اند، به دلیل تفاوت پوششان متوقف کرده و مورد بازخواست قرار داد و ۸۵۰ زن را نیز بازداشت و مجبور به امضای تعهدنامه کرد. ۱۳۰ نفر دیگر نیز توسط مقامات قضایی، مورد پیگرد قرارگرفته‌اند.

نقض حقوق صنف‌ها و گروه‌ها
-------------------------

برای آشنایی با این بخش، نقض حقوق اصناف و گروه‌ها در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: بازداشت فعالان محیط زیست در ایران و روزنامه‌نگاران زندانی در ایران
در جمهوری اسلامی، حقوق آموزگاران، دانشجویان، کنشگران محیط زیست و حقوق بشر، کارگران و رانندگان…، نقض می‌شود.

نژادپرستی و نژادستیزی مخفیانه
-----------------------------

همچنین ببینید: یهودستیزی در ایران
در ایران به‌ویژه پس از انقلاب ۱۳۵۷ تنفر از دین و نژاد یهود رشد کرده‌است. همچنین سیدسالاری و گرایش به احترام بدون علت محکم به سادات، تقدس‌گرایی سادات، داشتن پیشوند سید قبل از اسم، داشتن مقام‌های بالا از جمله اینکه مقام رهبری در عرف باید سید باشد، موجب تبعیض بی‌چون و چرا واقع شده‌است.

نقض حقوق اقلیت‌های عقیدتی (دینی و فرادینی)، قومی، زبانی و جنسیتی
----------------------------------------------------------------

برای آگاهی، نقض حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران و نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: اعدام‌های ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷؛ دستگیری، زندان و شکنجه در جمهوری اسلامی ایران؛ مصادره اموال و دارایی‌ها در نظام جمهوری اسلامی ایران؛ آزادی مذهب در ایران؛ و نوکیش
علی دشتی به دلیل انتشار کتاب ۲۳ سال، شکنجه و به اعدام، محکوم شد.
حبیب‌الله آشوری به اتهام ارتداد و مخالفت با حکومت، توسط حکومت جمهوری اسلامی، اعدام شد.
حسین سودمند نوکیش مسیحی‌ای که در زندان مشهد، به اتهام ارتداد، اعدام شد.
قربان دردی تورانی به دلیل گرویدن به مسیحیت، توسط حکومت جمهوری اسلامی، کشته شد.
مهدی دیباج به دلیل گرویدن به مسیحیت، به دست برخی از مأموران جمهوری اسلامی، کشته شد.

> 
> «**بسمه تعالی. انا للَّه و انا الیه راجعون. به اطلاع مسلمانان غیور سراسر جهان می‌رسانم مؤلف کتاب «آیات شیطانی» -که علیه اسلام و پیامبر و قرآن، تنظیم و چاپ و منتشر شده‌است-همچنین ناشرین مطلع از محتوای آن، محکوم به اعدام می‌باشند. از مسلمانان غیور می‌خواهم تا در هر نقطه که آنان را یافتند، سریعاً آن‌ها را اعدام نمایند تا دیگر کسی جرئت نکند به مقدسات مسلمین، توهین نماید و هر کس در این راه کشته شود، شهید است ان شاء الله. ضمناً اگر کسی دسترسی به مؤلف کتاب دارد؛ ولی خود، قدرت اعدام او را ندارد، او را به مردم، معرفی نماید تا به جزای اعمالش برسد؛ و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. روح‌الله الموسوی الخمینی**».
> 
> 
> 

فتوای خمینی برای کشتن سلمان رشدی و ناشران کتابش.


> 
> «**یک بهائی، پر از اضطراب، دارد زندگی می‌کند. هیچ بهائی نمی‌تواند فکر کند که حتی برای متوفیانش سنگ قبرِ درست و حسابی بگذارد؛ تمام اماکن مقدسی که برای بهائیان وجود داشته، با خاک، یکسان شده. اموال بهائیان، غصب می‌شود به عنوان بیت‌المال؛ در سال‌های اولیهٔ انقلاب، ۲۰۰ نفر بهائی، تنها به خاطر بهائی بودن، کشته شدند. در سال[های] اخیر، دوباره، بهائی‌ها را زندانی می‌کنند**».  
> شبنم طلوعی
> 
> 
> 

در نظام جمهوری اسلامی ایران، خداناباوران، دین‌ناباوران، بهائیان، یارسانی‌ها، مندائیان، سیک‌های ایران، رائلیان، دراویش گنابادی و همهٔ مسلمانانی که به کیشِ دیگری بگروند (نوکیشان اسلام‌ناباور)، فاقدِ هرگونه حقوقِ شهروندی، قانونی و بشری هستند و به‌شدت، سرکوب می‌شوند.

### نقض حقوق زرتشتیان

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق زرتشتیان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
زرتشتی‌ها مانند اقلیت‌های دیگر از سوی حکومت جمهوری اسلامی به گونه سازمان‌یافته آزار می‌بینند.

به دلیل تبعیض حکومتی، بیکاری گسترده، باعث افزایش فقر، سوءتغذیه و نیز کاهش ازدواج و جمعیت زرتشتیان (و اقلیت‌های دیگر) شده‌است.

### نقض حقوق مسیحیان

برای آگاهی، نقض حقوق مسیحیان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
مسیحیان به ویژه نوکیش در حکومت جمهوری اسلامی، مورد آزار، محرومیت و حبس و شکنجه، قرار گرفته و حتی برخی‌شان ترور و کشته شده‌اند.

### نقض حقوق یهودیان

مقالهٔ اصلی: نقض حقوق یهودیان در جمهوری اسلامی ایران
آمار یهودیان ایران-که در دوره پهلوی، ۶۵ هزار تا ۱۰۰ هزار تن بود-به دلیل افزایش آزار و تحقیر و سرکوب در دورهٔ حکومت جمهوری اسلامی به ۲۰ هزار نفر کاهش یافت.

### نقض حقوق منداییان

برای آگاهی، نقض حقوق منداییان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
حقوق انسانی منداییان اقلیت‌های عقیدتی دیگر از سوی حکومت جمهوری اسلامی نقض می‌شود.

### نقض حقوق یارسانی‌ها

برای آگاهی، نقض حقوق یارسانی‌ها در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
دین یارسان از سوی جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته نمی‌شود و حقوق انسانی یارسانی‌ها (با اینکه بزرگ‌ترین اقلیت دینی ایران هستند) نیز به دلیل اهل کتاب نبودن پایمال می‌شود. به گونه‌ای که برخی‌شان به نشانه اعتراض به نقض حقوقشان خود را آتش زده و جان می‌بازند.

### نقض حقوق بهائیان

برای آگاهی، نقض حقوق بهائیان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
### نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان در جمهوری اسلامی ایران و شیطان‌پرستی در ایران § نقض حقوق شیطان‌پرستان در جمهوری اسلامی را ببینید.
همچنین ببینید: نوکیش و ارتداد

> 
> «**از پاسدارها هم شنیدم که می‌گفتند یک کاری می‌کنیم که این‌ها (کمونیست‌ها) یا نماز بخوانند یا بمیرند**». (گفتار یکی از زندانیان عقیدتی-سیاسی دربارهٔ قتل‌عام زندانیان اسلام‌ناباور)
> 
> 
> 

همه کسانی که از دین اسلام، روی‌گردان شوند، حکمشان اعدام است.

به گواهی یکی از جان‌به‌دربردگان قتل‌عام ۱۳۶۷، یکی از زندانیان (عقیدتی-سیاسی) به نام حسین طالقانی به دلیل اینکه به پرسش «آیا مسلمان هستی؟» پاسخ منفی داد اعدام شد.

### نقض حقوق دگرباشان جنسی

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق دگرباشان جنسی در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
بر پایهٔ گزارش گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد، در نظام جمهوری اسلامی ایران و بر پایهٔ احکامی اسلامی، حقوق دگرباشان جنسی، همچنان، با رفتارهای خشونت‌آمیز و به گونهٔ گسترده و سازمان‌دهی‌شده، نقض شده و حتی بر خشونت بر ضد همجنس‌گرایان را قانونی کرده‌اند که مواردی از این نقض حقوق، از سوی برخی از رسانه‌های خبری و سازمان‌های پشتیبان حقوق بشر، گزارش شده‌است.

در کشورهای اسلامی، از جمله، در نظام جمهوری اسلامی ایران، کیفر اقلیت‌های جنسی، شلاق... و حتی اعدام است.

نقض حقوق نویسندگان و شاعران
---------------------------

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق نویسندگان و شاعران در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
در نظام جمهوری اسلامی ایران، حقوق انسانی نویسندگان و شاعران به ویژه دگراندیش و منتقد، مانند حقوق گروه‌های معترض دیگر، همچون: روشنفکران، هنرمندان، روزنامه‌نگاران، دانشجویان، آموزگاران، کارگران، اقلیت‌های قومی و دینی، وکیلان، فعالان حقوق بشر و زنان…، نقض می‌شود.

حکومت جمهوری اسلامی، شیوه‌های گوناگونی را برای واداشتن روزنامه‌نگاران و نویسندگان به سکوت و حذف صدای آنان از جامعه به کار برده‌است؛ از سانسور و توقیف رسانه و کتاب و قطع درآمد اقتصادی گرفته تا حبس و شکنجه و تبعید و کشتار؛ چه از راه ترور در بیرون از زندان و چه از راه صورت اعدام در زندان.

به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، به نقل از یک منبع مطلع «آقای قاسمی بجد در خصوص اتهامات مطروحه علیه خود به قضات دادگاه‌ها طی جلسات دادرسی اعلام کرده‌است که در طول مدت بازجویی، توسط بازجویان اطلاعات سپاه جهت اخذ اعترافات اجباری تحت فشار روحی و شکنجه قرار گرفته‌است.» آقای قاسمی بجد در دوران بازجویی تحت فشار و شکنجه و در سلول انفرادی، زندانی بود. تخلفاتی چون ممانعت از مصرف داروهای قلب، بیهوشی در پی مصرف داروهای اشتباهی، تهدید به آویزان کردن، تهدید به شکنجه خانواده و بازداشت مادر بیمارش نیز در این گزارش ذکر شده‌است.

نقض حقوق هنرمندان
-----------------

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق هنرمندان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
در سال‌های اخیر (دههٔ ۹۰) نیز مانند گذشته، موجی از سرکوب هنرمندان (به همراه سرکوب شاعران و نویسندگان…) آغاز شده‌است.

نقض حقوق آموزگاران و نیز استادان دانشگاه
----------------------------------------

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق آموزگاران و استادان دانشگاه در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: اعتصاب سراسری معلمان ایران
حکومت جمهوری اسلامی در راستای اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها، از سال ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۲، به اخراج و سرکوب حتی خونین دانشگاهیان ایران پرداخت که در پی آن، دانشگاه‌های سراسر کشور تا چند سال، تعطیل شدند و دانشجویان و استادان (دگراندیش، چپ (کمونیست)، بهائی... و هوادار حکومت پهلوی)، از دانشگاه‌ها اخراج شدند. در این رخداد، سه تن از دانشجویان، کشته شده و صدها تن نیز زخمی گشتند.

نقض حقوق دانشجویان
------------------

برای آگاهی بیشتر، نقض حقوق دانشجویان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
تنها در درازای دو سال یعنی از فروردین ۱۳۸۸ تا شهریور ۱۳۹۰، در بیش از ۲٫۰۰۰ مورد، حقوق دانشجویان، نقض شده و نیز فضای دانشگاه‌ها پادگانی و امنیتی گردید.

نقض حقوق وکیلان، حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر
---------------------------------------------

برای آگاهی، نقض حقوق وکیلان، حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
### بازداشت دادخواهان سلامت

دو وکیل دادگستری به نام‌های مصطفی نیلی، آرش کیخسروی و یک فعال مدنی مهدی محمودیان از دادخواهان سلامت و نیز خواهان شکایت از سید علی خامنه‌ای به دلیل مدیریت نادرست در دوره همه‌گیری ویروس کرونا بازداشت شدند که البته ۲۳ سازمان حقوق بشری و اعضای جامعه مدنی در اعتراض به تداوم این بازداشت‌ها و نیز بازداشت‌های خودسرانه شهروندان در ایران، بیانه‌ای اعتراضی صادر کردند.

نقض حقوق خبرنگاران و روزنامه‌نگاران
-----------------------------------

برای آگاهی از این بخش، نقض حقوق روزنامه‌نگاران و خبرنگاران در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: فهرست روزنامه‌نگاران زندانی در ایران
بر پایه دستیابی سازمان گزارشگران بدون مرز به ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار سند از داده‌های دستگاه قضائی ایران-که آن‌ها را در اختیار شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد قرار داده-به آمارهایی از زندانیان و اعدامشدگان عقیدتی و سیاسی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۸۸ خورشیدی دست یافته‌است، از جمله، بازداشت یا اعدام ۸۶۰ روزنامه‌نگار و شهروند خبرنگار. که ۲۱۸ نفرشان زن بوده‌اند (۱۳۸۸–۱۳۵۹).

در ۵۰ سال اخیر، بیشترین شمار حکم اعدام را نظام جمهوری اسلامی ایران بر ضد روزنامه‌نگاران صادر و اجرا کرده‌است.

نقض حقوق کارگران
----------------

مقالهٔ اصلی: نقض حقوق کارگران در جمهوری اسلامی ایران

> 
> «**چهار کارگر، خودسوزی کردند، تنها برای [نگرفتن دستمزدشان یعنی] یک میلیون و دویست هزار تومان! لعنت به این زندگی!**» (بخشی از گفتار اعتراضی اسماعیل بخشی در اعتراضات کارگری ۱۳۹۷ خوزستان)
> 
> 
> 

در نظام جمهوری اسلامی ایران، حقوق انسانی کارگرانِ به ویژه معترض و زندانی، مانند حقوق انسانی معلمان، استادان دانشگاه، کنشگران سیاسی و مدنی و اقلیت‌های عقیدتی…، روزانه، نقض می‌شود. فعالان حقوق کارگران، مانند کارگران معترض در ایران، به دلیل اعتراض به نقض حقوق انسانی و صنفی‌شان، معمولاً، با سرکوب، روبه‌رو می‌شوند.

نقض حقوق زنان
-------------

شیرین عبادی، فعال حقوق زنان و برنده جایزه صلح نوبل 
برای آشنایی بیشتر با این بخش، نقض حقوق زنان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: جنبش زنان ایران، جنبش زنان ایران، کمپین یک میلیون امضا، تظاهرات ۱۷ اسفند ۱۳۵۷، دختران خیابان انقلاب، آزادی یواشکی زنان در ایران، و حجاب اجباری در ایران
زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران از حقوق عادلانه، برخوردار نبوده و حقوقشان از جهات گوناگون، نقض می‌شود.

بر پایه گزارش دیده‌بان حقوق بشر، طرحی که با نام «جوانی جمعیت و حمایت از خانواده» در دستور کار دولت جمهوری اسلامی، قرار گرفته، حقوق زنان را بیش از پیش، نقض می‌کند.

کمیته حقیقت یاب سازمان ملل در جمعه ۱۸ اسفند ۱۴۰۲ اعلام نمود <**تبعیض و سرکوب زنان ایران مصداق جنایت علیه بشریت است**> کمیته مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل به صورت شفاف تأکید نموده «بسیاری از موارد جدی نقض حقوق بشر که درگزارش حاضر تصریح شده‌اند، مصداق جنایات علیه بشریت، به‌ویژه جرایم قتل، حبس، شکنجه، تجاوز و سایر اشکال خشونت جنسی، آزار و تعقیب، ناپدیدسازی‌های قهری و سایر اعمال غیرانسانی بوده که به عنوان بخشی از یک حمله گسترده و سازمان‌یافته علیه جمعی از غیرنظامیان، یعنی زنان و دختران و سایر افراد حامی حقوق بشر، ارتکاب یافته‌اند». کمیته بر اساس «دلایل معقول» از «کلیت رفتار مقامات جمهوری اسلامی، از جمله، بیانیه‌های مقامات دولتی، ادامه یافتن بهره‌مندی مرتکبین نقض حقوق بشر از معافیت از مجازات و عدم محکومیت چنان رفتاری از سوی حکومت استنتاج می‌کند که اعمال ارتکابی در جهت پیشبرد سیاست دولت بوده است».

همچنین «کمیته به ویژه مجاب شده است که این حملات توسط و با هماهنگی نهادهای مختلف حکومت جمهوری اسلامی و سرمایه‌گذاری مقادیر قابل توجهی از منابع کشور، برنامه‌ریزی و هدایت شده و سازمان یافته‌اند».

نقض حقوق کودکان
---------------

برای آشنایی با این بخش، نقض حقوق کودکان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
در نظام جمهوری اسلامی ایران، حقوق کودکان از راه‌هایی همچون: اعدام، کار، محرومیت از تحصیل، کودک‌همسری و کودک‌سربازی…، نقض می‌شود.

نقض حقوق شهروندان خارجی و دوتابعیتی
-----------------------------------

مقالهٔ اصلی: نقض حقوق شهروندان بیگانه و دوتابعیتی در جمهوری اسلامی ایران
نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی به ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با دو هدف یعنی باج‌گیری، چانه‌زنی و کسب امتیاز در خواسته‌های سیاسی و اقتصادی با کشورهای غربی و نیز، ایجاد مانع برای بازگشت ایرانی‌های مقیم خارج با هدف جلوگیری از ورود فرهنگ غربی به ایران، شهروندان دوتابعیتی و خارجی را در ایران و لبنان... آن‌هم به گونه هدفمند و سازمان‌یافته، با پرونده‌سازی و با توجه به ملیت یا موقعیت اجتماعی‌شان را به‌عنوان گروگان (دیپلماسی گروگان‌گیری) بازداشت کرده و به حبس‌های طولانی محکوم می‌کنند.

نقض حقوق حوزویان
----------------

برای آگاهی از این بخش، نقض حقوق حوزویان در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.

> 
> «**باید در خانه‌اش محبوس باشد تا با مرضش بپوسد و بمیرد**.» (گفتهٔ سید روح‌الله خمینی دربارهٔ سید محمدکاظم شریعتمداری)
> 
> 
> 


> 
> «**کمی قبل از فوت آیت‌الله آذری قمی، من (محمد مؤمن) به دیدار آقا (سید علی خامنه‌ای) رفتم و از ایشان درخواست کردم [که] اگر اجازه بفرمایند، حصر بیت آیت‌الله آذری برداشته شود تا بلکه ایشان بتواند برای درمان بیماری حادّش روانه بیمارستان گردد که در غیر این صورت در مورد ایشان بیم جانی می‌رود. آقا [خامنه‌ای] در پاسخ خواستهٔ من گفتند: به دَرَک!**»
> 
> 
>

پایمال‌شدن حقوق نظامیان
-----------------------

برای آگاهی از این بخش، نقض حقوق نیروهای مسلح از سوی جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
در دوره جمهوری اسلامی، نظامیان بهائی، زرتشتی، مسیحی و یهودی... از ارتش اخراج شدند. بسیاری از پرسنل دیگر ارتش نیز وادار به پذیرش دین اسلام شدند؛ هر چند ده‌ها سال تلاش حکومت جمهوری اسلامی برای اسلامی‌سازی ارتش، چندان مؤثر نبوده‌است.

رد گسترده صلاحیت درخواست‌کنندگان نامزدی سیاسی
---------------------------------------------

در دی ماه ۱۳۸۶ وزارت کشور ایران درخواست بیش از ۲۰۰۰ تن از ۷۵۹۷ متقاضی نامزدی هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی را رد کرد. وزارت کشور دلایل رد صلاحیت آن‌ها مواردی از جمله «دارای پرونده قضایی»، «توهین به مقدسات اسلامی»، «نقض حقوق شهروندان» برشمرد. اکثر نامزدهای رد صلاحیت شده با گروه‌های اصلاح طلب به‌خصوص گروه‌های نزدیک به محمد خاتمی مرتبط بودند. اکثریت نامزدهای تأیید شده را افراد موسوم به اصولگرا تشکیل می‌دادند. البته در این زمان دولت جمهوری اسلامی، دولت روحانی، اصلاح طلب بود.

مخالفت خامنه‌ای با سند ۲۰۳۰ یونسکو
----------------------------------

در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۳۹۶ شورای انقلاب فرهنگی دولت ایران، اجرای سند ۲۰۳۰ یونسکو را از دستور کار دولت، خارج کرد. این تصمیم، پس از آن گرفته شد که خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۶ اجرای این سند را «غیرمجاز» و مغایر با اسلام و قرآن، اعلام کرد.
رهبر جمهوری اسلامی در انتقاد از سند یونسکو گفت: «اینجا جمهوری اسلامی ایران است و در این کشور مبنا اسلام و قرآن است. اینجا جایی نیست که سبک زندگی معیوب و ویرانگر و فاسد غربی بتواند اعمال نفوذ کند. در نظام جمهوری اسلامی پذیرش چنین سندی، معنا ندارد.»

آزادی بیان
----------

داریوش فروهر یکی از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای.
در ایران قوانین و دستورالعمل‌هایی چون مواد ۵۱۳ و ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی باعث تحمیل مجازات در حوزه بیان آزادانه افکار می‌شود همچنین ابهامات مربوط به قوانین امنیتی چون مواد ۵۱۰٬۶۱۰ و ۶۱۸ قانون مجازات اسلامی محدودیت‌هایی در زمینه برخورداری از حق برگزاری تجمعات و گردهمایی‌های مسالمت‌آمیز ایجاد می‌کند.

محدود کردن آزادی گردش اطلاعات اینترنتی
--------------------------------------

نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل سانسور سایبری و محدود کردن آزادی گردش اطلاعات در ایران از راه فیلترینگ در فضای مجازی، بارها مورد انتقاد قرار گرفته‌است.

نقض آزادی اجتماعی
-----------------

در حکومت جمهوری اسلامی، از دوره اعتراضات خیابانی زنان معترض به حجاب اجباری در اسفند ۱۳۵۷ تا دوره اعتراضات مدنی دختران خیابان انقلاب و پس از آن، رعایت نکردن حجاب اسلامی، به شدت سرکوب شده‌اند.

نقض آزادی فرهنگی و اندیشه‌ای
----------------------------

در جمهوری اسلامی، انتشار کتاب‌های مخالف دین اسلام و جمهوری اسلامی، ممنوع است و ناشران و پخش کنندگان چنین کتاب‌هایی توسط مأموران امنیتی، بازداشت می‌شوند. تنها در درازای دو ماه در سال ۱۳۹۷، بیش از یک میلیون جلد کتاب، ضبط شده‌است.

نقض حقوق قربانیان تجاوز جنسی با جانبداری از متهمانِ به تجاوز
------------------------------------------------------------

قوه قضاییه حکومت جمهوری اسلامی، محمد گندم‌نژاد طوسی (سعید طوسی؛ یکی از قاریان بیت سید علی خامنه‌ای) از اتّهام تجاوز جنسی به کودکان و نوجوانان را تبرئه کرد؛ با اینکه شاکیان، رضایت نداده بودند و نیز با افشای سندی از سوی یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، خود طوسی، پیش‌تر، به این مسئله، اعتراف کرده بود.

با اینکه به دلیل شکایت خانواده برخی از نوجوانان مورد «تجاوز جنسی»، سعید طوسی، تحت تعقیب قضایی قرار گرفته بود؛ سرانجام، با دخالت مسئول وقت ارتباطات دفتر سید علی خامنه‌ای و نیز رئیس قوه قضائیه و دادستان تهران، برای وی قرار منع تعقیب، صادر شده‌است.

دستگیری، زندان، شکنجه و اعتراف اجباری
-------------------------------------

برای آشنایی با این بخش، دستگیری، زندان و شکنجه در جمهوری اسلامی ایران و شکنجه دولتی در ایران معاصر را ببینید.
همچنین ببینید: اعتصاب غذای ۲۰ زندانی سیاسی در ایران
در نظام جمهوری اسلامی ایران، منتقدان عقیدتی و سیاسی و مدنی…، بازداشت و حتی زندانی و شکنجه می‌شوند.

### آزار و تجاوز جنسی

برای آگاهی بیشتر، آزار جنسی یا تجاوز به زندانیان در ایران را ببینید.
بر پایهٔ گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در گزارش خود از شکنجه و تجاوز جنسی در زندان‌های ایران و نیز سرکوب سازماندهی‌شده اقلیت‌های دینی، قومی و جنسی در این کشور، انتقاد کرده‌است.

### برخی از شیوه‌های شکنجه

برای آگاهی بیشتر، روش‌ها و ابزارهای نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: روش‌های سرکوب در اعتراضات آبان ۹۸
بر پایهٔ گزارش عفو بین‌الملل، بازجویان وابسته به تشکیلات اطلاعاتی و امنیتی و مأموران زندان‌ها، بازداشت‌شدگان، از جمله کودکان، با شیوه‌هایی شکنجه کرده‌اند؛ با شیوه‌هایی همچون:

1. برهنه کردن زندانیان و پاشیدن آب سرد بر بدن‌شان
2. نگه داشتن بازداشت‌شدگان به‌طور مستمر و به مدت طولانی در معرض گرما یا سرمای شدید و بمباران آنها با نور تند و صداهای گوشخراش
3. کشیدن ناخن‌های انگشتان دست و پا
4. برهنه سازی اجباری
5. دشنام‌های جنسی
6. آزار جنسی وحشیانه همچون تجاوز جنسی به زندانیان به خصوص زنانِ زندانی مانند زهرا کاظمی و همچنین وارد کردن ضربات متعدد به قسمت‌های آسیب‌پذیر بدن همچون دستگاه تناسلی
7. اسپری فلفل زدن به نقاط مختلف بدن
8. تزریق یا خوراندن اجباری مواد شیمیایی
9. شوک الکتریکی
10. القای حس خفگی با آب
11. اعدام‌های نمایشی و تهدید به مرگ
12. ضرب و جرح با مشت و لگد
13. چماق
14. شلنگ پلاستیکی
15. باتوم و کابل
16. زدن شلاق
17. محروم کردن از آب و غذا
18. کشیدن کیسه روی سر
19. اجبار به نشستن در حالت‌های دردآور
20. بازداشت کودکان
21. پاشیدن اسپری فلفل به ناحیه دستگاه تناسلی و وارد آوردن شوک الکتریکی به بیضه‌ها
22. آویزان کردن و نگه داشتن در وضعیت‌های دردناک

به نوشته این سازمان، بیشتر کسانی که عفو بین‌الملل با آن‌ها مصاحبه کرده تا هفته‌ها و ماه‌ها پس از وقوع اعتراضات در حالت شوک، ترومای روانی، اضطراب به سر می‌بردند.

به نوشته عفو بین‌الملل، نظام جمهوری اسلامی ایران برای سرکوب آن اقدام به قتل صدها نفر در خیابان‌ها و «دستگیری هزاران مرد، زن و کودک بین ۱۰ تا ۱۸ سال در چند روز» کرد. یافته‌های عفو بین‌الملل حاکی از:

1. وجود بازداشتگاه‌های مخفی و امنیتی
2. بی‌خبر نگاه داشتن خانواده‌ها
3. موارد ادامه‌دار ناپدید کردن قهری
4. حبس انفرادی طولانی‌مدت
5. سلب دسترسی به خدمات درمانی

و شرایط غیرانسانی در بازداشتگاه‌های این معترضان است.

همچنین، در این گزارش، آمده‌است:

1. شکنجه‌های روانی
2. اعترافات اجباری
3. نداشتن وکیل و نبود روند دادرسی
4. بازداشت‌های خودسرانه
5. عدم تحقیق و پاسخگویی
6. تخریب چهره معترضان
7. تجلیل از آمران و عاملان سرکوب و شکنجه.

وضعیت زندان‌ها
--------------

عفو بین‌الملل شرایط زندان‌های ایران را از نظر امکانات «بی‌رحمانه و غیرانسانی» توصیف کرده و به مواردی چون «کمبود امکانات تهویه هوای مناسب، سرویس‌های بهداشتی کثیف و ناکافی، کمبود مواد شوینده لازم برای شستن ظروف و لباس‌های زندانیان، کمبود آب شرب، غذای کم کیفیت و کمبود شدید تختخواب» اشاره کرده‌است.

### وضعیت زندان‌ها در دورهٔ کروناویروس

برای آشنایی با وضعیت زندانیان در دوره کرونا توسط جمهوری اسلامی ایران، مسائل حقوق بشری در ارتباط با همه‌گیری کووید–۱۹ را ببینید.
مقامات قوه قضاییه نظام جمهوری اسلامی ایران، بیماری کرونا را به عنوان ابزاری برای شکنجه بر ضد زندانیان سیاسی به کار گرفته‌اند.

برخلاف زندانیان دیگر، زندانیانی سیاسی دارای محکومیت بالاتر از پنج سال از حق مرخصی در دورهٔ کرونا هم محروم هستند.

بنیاد برومند در یک گزارش مفصل دربارهٔ زندان‌های ایران، وضعیت شیوع ویروس کرونا را «بحرانی» توصیف کرده و می‌گوید که حکومت جمهوری اسلامی با زیر پا گذاشتن تعهدات بین‌المللی دربارهٔ حق حیات و برخورداری از سلامت زندانیان، کاملاً غیرمسئولانه رفتار می‌کند.

### زندانیان کشته‌شده در زندان‌های ایران

برای آگاهی بیشتر، زندانیان کشته‌شده در زندان‌های ایران را ببینید.

> 
> «**کشتن زندانیان سیاسی به روش‌ها و ابزارهای مختلف در چند سال اخیر، یک روند تکراری در حکومت ضد بشری جمهوری اسلامی به منظور تزریق ارعاب و ترس به جامعه است**». (بیانیه گروهی از زندانیان سیاسی تهران)
> 
> 
> 

شمار قابل توجهی از زندانیان در زندان‌های حکومت جمهوری اسلامی ایران، زیر شکنجه، کشته شده‌اند.
نام‌های برخی از آنان عبارت است از: کاووس سیدامامی (۱۳۹۶)، وحید حیدری (۱۳۹۶)، سینا قنبری (۱۳۹۶)، سارو قهرمانی (۱۳۹۶)، زهرا بنی‌یعقوب (۱۳۸۶)، ابراهیم لطف‌اللهی (۱۳۸۶) و زهرا کاظمی (۱۳۸۲)...

کانون نویسندگان ایران در بیانیه‌ای، ابتلای برخی از زندانیان (عقیدتی و سیاسی) مانند بکتاش آبتین را نتیجهٔ عملکرد مسئولان زندان‌ها و نیز نظام جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد.

#### آمار زندانیان کشته‌شده

بر پایه گزارش عفو بین‌الملل، مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران از پاسخگویی دربارهٔ مرگ ۷۲ انسان در زندان‌های ایران، سر باز زده‌اند.

اعدام
-----

مقاله‌های اصلی: اعدام در ایران و اعدام‌های ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷
همچنین ببینید: قانون مجازات اسلامی ایران، سنگسار در ایران، و شلاق‌زنی
کردستان؛ فرودگاه سنندج؛ تیرباران پیشمرگان کردجهانگیر رزمی با گرفتن این عکس از «جوخه آتش در ایران» برنده جایزه پولیتزر ۱۹۸۰ میلادی شد
تعداد اعدام‌های در ایران از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۳ طبق گزارش احمد شهید
در قانون مجازات اسلامی ایران اقسام اعدام‌ها و شکنجه‌های غیرمعمول وجود دارد. از جمله شلاق‌زنی و سنگسار؛ می‌توان به سنگسار در تاکستان اشاره کرد. جریان سنگسار تاکستان به بررسی اتهام رابطه نامشروع زوج ۴۷ و ۴۳ ساله به نام جعفر کیانی و مکرمه ابراهیمی می‌پرداخت که بر اساس حکم دستگاه قضایی ایران در سال ۱۳۷۵ به اتهام داشتن روابط نامشروع به سنگسار (رجم) محکوم شدند. متهمان بیش از ۱۱ سال را در انتظار اجرای حکم در زندان چوبین قزوین گذراندند. این پرونده در سال ۱۳۸۶ با سنگسار کیانی و آزادی ابراهیمی خاتمه یافت. در خرداد ۱۳۸۶ در حالی‌که زمینه‌های لازم برای اجرای حکم سنگسار در تاکستان آماده بود با دستور شبانهٔ رئیس کل دادگستری استان قزوین متوقف شد. طرفداران حقوق بشر، فعالان اجتماعی و برخی از وکلا، پس از آگاه شدن از این رویداد تلاشهای وسیعی برای جلوگیری از اجرای حکم انجام دادند. در اثر این تلاشها رئیس قوهٔ قضائیه وعدهٔ تعویق اجرای حکم را داد. با این‌حال در ۱۴ تیر ۱۳۸۶ اعلام شد حکم سنگسار جعفر کیانی در تاکستان اجرا شده‌است.

### اعدام‌های عقیدتی و سیاسی

مونا محمودنژاد یکی از بهائیانی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷، در هفده سالگی در ایران، اعدام شد. ده‌ها زن بهائی نیز با او اعدام شدند.
ویران کردن گورستان بهائیان در یزد توسط جمهوری اسلامی
* پس از انقلاب ۱۳۵۷، تعدادی از مقامات حکومت محمدرضا پهلوی، اعدام شدند. همچنین در تابستان ۱۳۶۷ خورشیدی، ۴٬۴۸۲ تن از زندانیان عقیدتی-سیاسی گروه‌های مخالف اسلام یا جمهوری اسلامی ایران، به دستور سید روح‌الله خمینی، قتل‌عام شدند.
* بنابر اخبار رسیده به رادیو فردا دو زندانی سیاسی کرد به نام‌های دیاکو رسول‌زاده و صابر شیخ عبدالله در بامداد روز سه‌شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۹ در زندان ارومیه اعدام شدند. رها بحرینی، پژوهشگر سازمان عفو بین‌الملل گفت که این دو زندانی تحت شکنجه و اعتراف اجباری قرار گرفتند ولی بارها گفته‌اند که در هیچ اقدام بمب‌گذاری شرکت نداشتند.
* در ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ مصطفی صالحی، ۳۰ ساله، یکی از معترضان اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ که تا کنون در بازداشت بوده، در زندان دستگرد اصفهان اعدام شد. وی به اتهام کشتن یک پاسدار به اعدام محکوم شده، اما در جریان محاکمه این اتهام را رد کرده بود.
* در ۶ دی ۱۳۹۹ عبدالحمید میربلوچ‌زهی، زندانی بلوچ، به اتهام شرکت در یک تیراندازی که منجر به کشته شدن دو پاسدار انجامید، اعدام شد. در حالی که دو روز قبل از اعاده دادرسی او خبر داده شده بود.
* صبح روز پنج‌شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۹ سه زندانی اهل سنت به نام‌های «حمید راست‌بالا، کبیر سعادت جهانی و محمدعلی آرایش» به اتهام «بَغی از طریق عضویت در گروه سَلَفی حزب الفرقان و عضویت در جبهه همبستگی ملی اهل سنت ایران» در زندان وکیل‌آباد مشهد اعدام شدند. این اعدام‌ها به‌صورت ناگهانی بود و خانواده آنها از ملاقات آخر محروم شدند.
* ۲ اردیبهشت ۱۴۰۰ دو زندانی در اراک به نام یوسف مهرداد، اهل اردبیل (هویت زندانی دیگر مشخص نیست) به اتهام‌های «توهین به مقدسات» و «سب‌النبی» (توهین به پیامبران) به اعدام محکوم شدند.

### اعدام‌های گروهی

در نظام جمهوری اسلامی ایران، اعدام‌های گروهی، از جمله، بر ضد زندانیان عقیدتی و سیاسی…، انجام می‌شود.

#### قتل‌عام سال ۱۳۶۷

مقالهٔ اصلی: اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷
حکم سید روح‌الله خمینی برای قتل‌عام زندانیان عقیدتی-سیاسی در سال ۱۳۶۷

> 
> «**به این نتیجه رسیدیم که بالآخره بعد [از] سه روز مقاومت، ما را می‌کشند؛ پس، بهتر است [که] صبح، بگوییم ما مسلمان نیستیم تا هر چه زودتر خلاص شویم. صبح که ناصریان (محمد مقیسه) آمد، گفتیم ما مسلمان نیستیم. گفت غلط کردید که نیستید؛ اول [به دلیل نماز نخواندن] حسابی [شلاق] بخورید، بعد بمیرید**». (خاطرهٔ یکی از بازماندگان قتل‌عام ۶۷ دربارهٔ شکنجه به دست یکی از حوزویان بازجو)
> 
> 
> 


> 
> «**بروید خدا را شکر کنید که زنده هستید. ما اگر می‌خواستیم فتوای امام [خمینی] را به‌طور کامل اجرا کنیم باید نصف مردم ایران را دستگیر و اعدام می‌کردیم**». (گفتهٔ حمید نوری، یکی از عوامل قتل‌عام سال ۱۳۶۷ در خطاب به برخی از زندانیان)
> 
> 
> 

اعدام زندانیان عقیدتی-سیاسی سال ۱۳۶۷ کشتار جمعی بود که طی آن به فرمان سید روح‌الله خمینی، چندین هزار نفر از زندانیان سیاسی و عقیدتی در زندان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران در ماه‌های مرداد و شهریور ۱۳۶۷ به شکلی مخفیانه، اعدام و در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند.[۱] اکثریت کسانی که اعدام شدند از اعضای سازمان مجاهدین خلق بودند و گرچه حامیان دیگر گروه‌های چپ‌گرا مانند سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) و حزب توده نیز در میان آن‌ها وجود داشت.[۲][۳] نهادها و سازمان‌های مدافع حقوق بشر جرم زندانیان را همکاری با سازمان‌های مخالف نظام به خصوص سازمان مجاهدین خلق ایران و همچنین طیف‌های مختلفی از گروه‌های چپ، کمونیست و مارکسیست ذکر کرده‌اند.[۴][۵] اما مقامات جمهوری اسلامی اعدام آن‌ها را به دلایلی همچون کشف تشکیلات مرتبط با سازمان مجاهدین خلق در زندان،[۶] نتیجه ادامه محاکمه[۷] به دلیل ترور مقامات جمهوری اسلامی[۸] توسط آن‌ها ذکر کرده‌اند. تعداد قربانیان این واقعه نزد مراجع مختلف متفاوت و بین ۱٬۸۷۹[۹] نفر (گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد) تا ۳٬۰۰۰[۱۰] یا ۴٬۴۸۲[۱۱] نفر تخمین زده شده‌است.

مقامات ارشد نظام جمهوری اسلامی ایران انجام اعدام‌ها را انکار نمی‌کنند؛ بلکه در مواردی، از آن، دفاع نیز کرده‌اند و آن اعدام‌ها را برای حفظ نظام، لازم شمرده‌اند.[۱۲] حسینعلی منتظری، بلندپایه‌ترین مخالف اعدام‌ها بود و اعتراض‌هایش به قیمت برکناری‌اش از جانشینی سید روح‌الله خمینی و به حبس خانگی طولانی مدت وی انجامید.[۱۳] حسینعلی منتظری، در جلسه خصوصی با مسئولان هیئت مرگ یعنی حسین‌علی نیری (حاکم پیشین شرع)، مرتضی اشراقی (دادستان پیشین تهران)، سید ابراهیم رئیسی (معاون پیشین دادستان تهران) و مصطفی پورمحمدی (نمایندهٔ وقت وزارت اطلاعات)، در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷ گفت: «خمینی را در آینده، خونریز، سفاک و فتاک، لقب خواهند داد.»

همچنین، کشتار زندانیان عقیدتی و سیاسی (چه آنانی که حکمشان پایان یافته بود یا نیافته بود)، از مدت‌ها پیش (از عملیات مرصاد/فروغ جاویدان)، برنامه‌ریزی شده بود؛ افزون بر اینکه زندانیانِ قتل‌عام شده، فقط جزو سازمان مجاهدین خلق ایران نبودند؛ بلکه از گروه‌های چپ و غیر مسلمان (کمونیست...) هم بودند.

دیدبان حقوق بشر از این واقعه با نام «کشتار زندان سال ۶۷» یاد می‌کند.

##### نقض حقوق کودکان در قتل‌عام ۱۳۶۷

برای آشنایی با این بخش، نقض حقوق کودکان توسط جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: قانون اعدام کودکان در جمهوری اسلامی ایران
### اعدام قهرمانان ورزشی

برای آشنایی با این بخش، نقض حقوق ورزشکاران در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
در جمهوری اسلامی، قهرمانانی ورزشی همچون: فروزان عبدی، حبیب خبیری، هوشنگ منتظرالظهور، نازنین عظیم‌زاده، علاءالدین عترتی کوشالی، علی مطیری (بوکسور ایرانی) و نوید افکاری اعدام شده‌اند.

### اعدام‌های کیفری

سازمان عفو بین‌الملل در گزارشی اعلام کرد که در سال ۲۰۰۷ (۸۶–۱۳۸۵ خورشیدی) حداقل ۲۴ نفر در هر هفته اعدام و بیش از ۶۴ نفر محکوم به مرگ شده‌اند، و ایران با ۳۱۷ اعدام در این سال، رتبه دوم را در این زمینه دارد.

در سال ۱۳۸۷ در نظام جمهوری اسلامی ایران، ۷۰ تا ۸۰ مجرم در انتظار اعدام به سر می‌بردند. در سال ۲۰۰۵ (۸۴–۱۳۸۳) یک دختر شانزده ساله به جرم آنچه «روابط جنسی نامشروع» خوانده شد، در ملأ عام در شهرستان نکا اعدام شد.

بر اساس قوانین اسلام که در ایران اجرا می‌شود، همجنسگرایان در صورت اثبات همجنس‌گرایی با مجازات اعدام مواجه می‌شوند و قاضی می‌تواند از میان پنج روش ازجمله پرتاب مجرم از بلندی یا خراب کردن دیوار بر سر وی، نحوه اعدام مجرم را انتخاب کند. استفاده از این‌گونه روش‌ها پس از انقلاب ۱۳۵۷ گزارش نشده‌است، اما یک مرد در استان قزوین به جرم زنا سنگسار شد.

#### اعدام کودکان و نوجوانان

برای آشنایی با این بخش، اعدام کودکان در جمهوری اسلامی ایران و نقض حقوق کودکان توسط جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
#### اعدام، شکنجه و تحقیر همجنس‌گرایان

برای آشنایی با این بخش، نقض حقوق اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
همچنین ببینید: حقوق دگرباشان در ایران، همجنس‌گرایی، دین و همجنس‌گرایی، و همجنس‌گرایی و روان‌شناسی
#### اعدام به شیوهٔ سوزاندن

در راستای بهائی‌ستیزی، برخی از بهائیان شهمیرزاد سمنان، در اوایل انقلاب ۱۳۵۷، سوزانده شدند.

### آمار اعدام و رتبه جهانی ایران

عفو بین‌الملل روز سه‌شنبه ۲۱ آوریل ۲۰۲۰ ایران را مسئول بیش از یک‌سوم اعدام‌های ثبت‌شده در جهان معرفی کرد و در گزارشی انتشار داد که در سال ۲۰۱۹ ایران بعد از چین بالاترین آمار اعدام‌ها را با ۲۵۱ اعدام داشته‌است.

### آمار اعدام‌ها و کشتارها در جمهوری اسلامی

مقالهٔ اصلی: اعدام‌های ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷
همچنین ببینید: اعدام در ایران

> 
> «**آیا می‌دانید که جنایاتی در زندان‌های جمهوری اسلامی به نام اسلام در حال وقوعند که شبیه آن در رژیم منحوس شاه، هرگز دیده نشد؟! آیا می‌دانید که تعداد زیادی از زندانی‌ها تحت شکنجه توسط بازجویانشان کشته شده‌اند؟! آیا می‌دانید که در زندان [شهر] مشهد، حدود ۲۵ دختر به خاطر آنچه بر آن‌ها رفته بود، مجبور به درآوردن تخمدان یا رحم شدند؟! آیا می‌دانید که در برخی زندان‌های جمهوری اسلامی، دختران جوان به زور، مورد تجاوز قرار می‌گیرند!**»
> 
> 
> 

نامه منتظری به خمینی پس از اطلاع از اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷.


> 
> «**بزرگ‌ترین جنایتی که در جمهوری اسلامی شده و در تاریخ، ما را محکوم می‌کند، به دست شما انجام شده و [نام] شما را در آینده، جزو جنایت‌کاران در تاریخ می‌نویسند!**»  
> حسینعلی منتظری، در آغاز جلسهٔ خصوصی با اعضای «هیئت مرگ»یعنی حسین‌علی نیری، مصطفی پورمحمدی، سید ابراهیم رئیسی و مرتضی اشراقی در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷.
> 
> 
> 


> 
> «**خمینی را در آینده، خون‌ریز، سفاک و فتاک، لقب خواهند داد**».  
> حسینعلی منتظری، در جلسهٔ خصوصی با حسین‌علی نیری، مصطفی پورمحمدی، سید ابراهیم رئیسی و مرتضی اشراقی در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۶۷.
> 
> 
> 


> 
> «**شلاق می‌زدند که نماز بخوانیم**».  
> عفت ماهباز، زندانی سیاسی در دهه ۱۳۶۰
> 
> 
> 

از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۹ خورشیدی بیش از ۴۴۶۰۰ (چهل و چهار هزار و ششصد) انسان در نظام جمهوری اسلامی ایران، با شیوه‌های همچون: حلق‌آویز شدن، ترور شدن، کشته شدن در اعتراضات خیابانی و شکنجه در زندان، کشته شده‌اند:

1. از بهمن ۱۳۵۷ تا اسفند ۱۳۵۸: ۴۳۸ اعدام؛
2. در سال ۱۳۵۹: ۶۲۴ تن؛
3. از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴: ۱۴۷۹۴ اعدام؛
4. در سال‌های ۱۳۶۵ و ۱۳۶۶: از ۱۴۵۶ تا ۱۶۷۱ اعدام؛
5. کودکان و زنان اعدام شده از سال ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۷: ۳۲۰۰ تن؛
6. در سال ۱۳۶۷: ۴۴۸۴ اعدام (اعم از: دین‌باور و دین‌ناباور)؛
7. در جریان قتل‌های زنجیره‌ای ایران: بیش از ۸۰ نویسنده، مترجم، شاعر، فعال سیاسی و شهروند عادی…؛
8. از سال ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۷: ۶۷۸۳ اعدام؛
9. در حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸–۲۳ تیر ۱۳۷۸): ۷ کشته؛
10. از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۷: ۵۲۲۰ اعدام؛
11. از خرداد ۱۳۸۸ تا تیر ۱۳۸۹: ۱۵۲ اعدام؛
12. در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲: ۸۱۴ اعدام (۱۶ تن کودک، ۱۹ تن زن، ۶۹۷ تن نیز اعدام به گونهٔ گروهی)؛
13. در سال ۱۳۹۳: ۹۶۶ اعدام؛
14. در سال ۱۳۹۴: ۱۴۷۱ اعدام؛
15. در سال ۱۳۹۵: ۹۶۹ اعدام؛
16. اعدام بهائیان: ۲۰۲ تن؛
17. کشتگان فقط اعتراضات دی ۱۳۹۶: ۵۰ تن (در خیابان و زندان)؛
18. در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۸–۲۰۱۷): ۴۴۶ اعدام؛
19. در سال ۱۳۹۷ (۲۰۱۹–۲۰۱۸): ۲۳۶ اعدام؛
20. در سال ۱۳۹۸ (۲۰۲۰–۲۰۱۹): ۲۴۸ اعدام؛
21. کشتگان فقط اعتراضات آبان ۱۳۹۸: ۱۵۰۰ تن(در خیابان و زندان) و بر پایه برخی بررسی‌ها (ی تخمینی): بیش از ۵۰۰۰ تا ۷۵۰۰
22. در سال ۱۳۹۹ (۲۰۲۱–۲۰۲۰): ۲۶۴ اعدام؛
23. در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۲–۲۰۲۱): ۲۵۴ اعدام (از جمله، کودکان)؛

#### آمار دگراندیشان ترورشده

برخی از منابع رسمی، آمار کشته‌شدگان دگراندیشان عقیدتی و سیاسی در پروژه قتل‌های زنجیره‌ای ایران را از ۳۰۰ (سیصد) تا بیش از ۱۰۰۰ (هزار) تن دانسته‌اند که ۱۸۰ تن از آن‌ها فقط از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۷ ترور و کشته شده‌اند.

#### آمار کشتگان اعتراضات خیزش ۱۳۸۸

روی هم رفته، ۷۸ تن در جریان اعتراضات خیابانی ۱۳۸۸ (تا ۱۳۹۰) توسط نظام جمهوری اسلامی ایران کشته شدند.

#### آمار کشتار بهائیان

تنها از تاریخ ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۷۸ م) تا مرداد ۱۳۸۴ (۲۰۰۵)، بیش از ۲۲۰ (دویست و بیست) بهائی توسط نظام جمهوری اسلامی ایران کشته شده‌اند.

1. سال ۱۳۵۷: ۱۰ تن؛
2. سال ۱۳۵۸: ۸ تن؛
3. از بهمن ۱۳۵۸ تا خرداد ۱۳۶۰: ۳۵ تن؛
4. از خرداد ۱۳۶۰ تا مهر ۱۳۶۰: ۳۹ تن؛
5. از مهر ۱۳۶۰ تا مرداد ۱۳۶۷: ۱۲۰ تن؛
6. از مرداد ۱۳۶۷ تا مرداد ۱۳۶۸: ۳ تن؛
7. از مرداد ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴: ۵ تن…

#### آمار سنگسار

برای آگاهی از این بخش، سنگسار در ایران را ببینید.
بر پایه گزارش روزنامه فرانسوی فیگارو، در تاریخ جمهوری اسلامی، ۱۵۰ (صد و پنجاه) حکم سنگسار، اجرا شده‌است.

#### آمار کشتار دگرباشان جنسی

آمار دقیقی از شمار اعدام‌شدگان انسان‌های همجنس‌گرا در دورهٔ نظام جمهوری اسلامی ایران، در دست نیست؛ ولی کنشگران حقوق بشر باورمندند که بیش از ۴٫۰۰۰ (چهار هزار) مرد و زن همجنس‌گرا، در این دوره، در ایران، اعدام شده‌اند.

#### آمار کشتگان، ناپدیدشدگان و زخمیان جنگی

آمار کشتگان و ناپدیدشدگان در جنگ ۸ سالهٔ ایران و عراق (از شهریور ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ و بر پایهٔ آمار جمهوری اسلامی): ۱۹۰۰۰۰ (صد و نود هزار) کشته و ۶۷۲۰۰۰ (ششصد و هفتاد و دو هزار) زخمی.

قتل‌های زنجیره‌ای
-----------------

مقالهٔ اصلی: قتل‌های زنجیره‌ای ایران
همچنین ببینید: گاه‌شمار قتل‌های زنجیره‌ای ایران

> 
> «**آیندگان بدانند که در سرزمین بلاخیز ایران هم، بودند مردمی که [در برابر دیکتاتوری حکومت جمهوری اسلامی] دلیرانه از جان خود گذشتند و مردانه به استقبال مرگ رفتند**». (علی‌اکبر سعیدی سیرجانی پیش از کشته شدن)
> 
> 
> 


> 
> «**فضیلت پایداری، ایستادگی و مبارزه، حلقهٔ مفقودهٔ سرزمین من است و حاضرم در جوانی، جان شیرینم را فدا کنم**». (گفتار بکتاش آبتین پیش از گرفتار شدن به زندان جمهوری اسلامی)
> 
> 
> 


> 
> «**وزارت اطلاعات، کشیشان مسیحی[ای را] که نظام سیاسی ما را قبول نداشتند، به قتل رساند و به گردن مجاهدین انداخت. استدلال وزارت اطلاعات این بود که این کار، ما را از روحانیون مسیحی خلاص می‌کرد و در ضمن، سازمان مجاهدین را بی‌آبروتر می‌کرد**». (نوشته اکبر گنجی در روزنامه آریا)
> 
> 
> 

در سال ۱۳۷۷ خورشیدی، فاش شد که برخی از فعالان عقیدتی و سیاسی ایران، به دست اعضای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، گاه با شیوه‌های دلخراشی، کشته شده‌اند.

کشتارهای دیگری نیز مانند ترور عبدالرحمن قاسملو رهبر حزب دموکرات ایران، قتل شاپور بختیار، بیژن فاضلی فرزند رضا فاضلی و فریدون فرخزاد برادر فروغ فرخزاد به ولایت فقیه نسبت داده شده‌است. قتل نزدیک به بیست مخالف سیاسی (در بعضی روایت‌ها و انتصاب‌ها تا ۸۰ نفر) در دههٔ هشتاد خورشیدی توسط وزارت اطلاعات که به نام قتل‌های زنجیره‌ای معروف گردید نیز قابل ذکر است.

کارون حاجی‌زاده ۹ ساله، فرزند حمید حاجی‌زاده
حمید حاجی‌زاده
حمید حاجی‌زاده شاعر و دبیر ادبیات کرمانی، متخلص به «سحر» بود. او یکی از منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی ایران بود که از قربانیان قتل‌های زنجیره‌ای ایران است. وی به همراه پسر ۹ ساله‌اش «کارون» با چندین ضربه چاقو به‌قتل رسیدند. این فاجعه در آخرین روز شهریور ماه سال ۱۳۷۷ رخ داد. به هنگام وقوع این فاجعه، افراد خانواده در خواب بودند و متوجه آن نشدند. وی برادر فرخنده حاجی‌زاده است.

ربودن مخالفان سیاسی
-------------------

مقالهٔ اصلی: ربودن مخالفان سیاسی توسط جمهوری اسلامی ایران
یکی از موارد نقض جدی حقوق بشر توسط حکومت جمهوری اسلامی ایران، ربودن و بازداشت و حذف فیزیکی افرادی هست که به دلایل گوناگون سیاسی، اجتماعی، عقیدتی، دینی با نظام جمهوری اسلامی ایران مخالف هستند و خواستار سرنگونی آن هستند. آدم‌ربایی در حقوق کیفری، جابجایی غیرقانونی و بازداشت کردن یک فرد خلاف خواسته‌اش، تعریف شده‌است؛ و در تعریف پلیسی: آدم‌ربایی، انتقال یک شخص بدون رضایت او، از محلی به محل دیگر، با استفاده از زور، تهدید یا فریفتن را آدم‌ربایی می‌گویند.

در طول تاریخ جمهوری اسلامی ایران افراد بسیاری توسط عوامل حکومت مانند وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، که در ادبیات جمهوری اسلامی، با لقب «سربازان گمنام امام زمان» شناخته می‌شوند ربوده شده‌اند که پس از دستگیری و بازجویی تحت شکنجه و اعتراف اجباری توسط دستگاه‌های قضایی حکومت بعضاً به اعدام محکوم شده‌اند یا از سرنوشت برخی از آنها اطلاعی در دست نیست.
برخی از این مخالفان مانند فرود فولادوند، روح‌الله زم و حبیب اسیود، افرادی هستند که خارج از مرزهای ایران دستگیر و به داخل خاک ایران هدایت شدند.

سرکوب اعتراضات ایرانیان
-----------------------

### سرکوب اعتراضات خیابانی

سرکوب اعتراضات سراسری مردم ایران در سال‌های ۱۳۸۸، ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ خورشیدی و آبان ۱۳۹۸ بابت گرانی بنزین تعدادی از شدیدترین سرکوب‌های حکومت علیه خواسته‌های شهروندان ایرانی به حساب می‌آید.

### اعتراضات زنان در اسفند ۱۳۵۷

برای اگاهی از اعتراضات زنان به حجاب اجباری اسلامی، تظاهرات ۱۷ اسفند ۱۳۵۷ را ببینید.
### سرکوب شورش‌های کردها از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹

برای آگاهی از سرکوب شورش‌های کردها، شورش ۱۳۵۹–۱۳۵۷ کردها در ایران را ببینید.
همچنین ببینید: کشتار در قارنا و ترور در میکونوس
### اعتراضات ۱۳۶۰

مقالهٔ اصلی: تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
**وقایع ۳۰ و ۳۱ خرداد** تظاهرات و درگیری‌های خیابانی بود که همزمان با طرح عدم کفایت سیاسی ابوالحسن بنی‌صدر رئیس‌جمهور وقت، در مجلس شورای اسلامی روی داد و توسط سازمان مجاهدین خلق ایران سازماندهی شده بود.
در این اعتراض، ۳۰ تن به دست نیروهای امنیتی و سپاهی کشته شدند.

### حادثه کوی دانشگاه ۱۳۷۸ (سرکوب جنبش دانشجویی)

مقالهٔ اصلی: حمله به کوی دانشگاه تهران (۱۸–۲۳ تیر ۱۳۷۸)
وقایع هجده تیر یا حمله به کوی دانشگاه تهران به مجموعه ناآرامی‌ها و درگیری‌ها بین روزهای جمعه هجدهم تا چهارشنبه بیست و سوم تیرماه ۱۳۷۸ میان دانشجویان، نیروهای انتظامی و افراد موسوم به لباس شخصی‌ها اطلاق می‌شود. مجموعهٔ فعالان حقوق بشر در ایران معتقد است ۷ نفر در واقعه حمله به کوی دانشگاه کشته شده‌اند که تاکنون فقط هویت عزت‌الله ابراهیم‌نژاد و فرشته علیزاده روشن شده‌است. شورای متحصنین در بیانیه ۲۶ تیر مرگ تامی حامی‌فر را نیز تأیید کرد و سعید زینالی نیز از هنگام دستگیری توسط مأموران ناپدید شده‌است؛ همچنین، چشم یک دانشجو بر اثر اصابت گلوله تخلیه، دست و پای عده‌ای شکسته و تعداد زیادی دانشجو ضرب وشتم و دستگیر شدند نام اکبر اینانلو و سید محمدفاضل هاشمی در این میان به چشم می‌خورد. از این حادثه به عنوان بزرگ‌ترین چالش جنبش دانشجویی در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز یاد می‌شود.

### اعتراضات ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰

مقالهٔ اصلی: روزشمار اعتراضات به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)
همچنین ببینید: جنبش سبز ایران، تظاهرات ۲۵ خرداد ۱۳۸۸ معترضان به نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران، حمله به کوی دانشگاه تهران (۲۵ خرداد ۱۳۸۸)، پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۲۳ و ۲۴ خرداد ۱۳۸۸)، پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۲۵ تا ۲۸ خرداد ۱۳۸۸)، پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۲۹ تا ۳۱ خرداد ۱۳۸۸)، تظاهرات ۱۳ آبان ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز، تظاهرات ۱۶ آذر ۱۳۸۸، تظاهرات تاسوعا و عاشورای ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز، راهپیمایی روز قدس ۱۳۸۸، مرگ و تشییع حسین‌علی منتظری، تظاهرات ۲۲ بهمن ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز، اعتراضات چهارشنبه‌سوری ۱۳۸۸ هواداران جنبش سبز، اعتراضات ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ هواداران جنبش سبز، نماز جمعه ۲۶ تیر ۱۳۸۸ تهران، جان‌باختگان اعتراضات به نتیجه انتخابات دهم ریاست‌جمهوری ایران، شکنجه معترضان به نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)، تجاوز جنسی به زندانیان در ایران، و فهرست بازداشت‌شدگان پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم
ندا آقاسلطان، دانشجوی رشته فلسفه در روز سی‌ام خرداد در خیابان کارگر تهران به ضرب گلولهٔ فردی ناشناس کشته شد.
نظام جمهوری اسلامی ایران همیشه از پیش‌گامان سرکوب اعتراضات بوده‌است. همیشه خود را مدعی حمایت اعتراضات مسالمت‌آمیز می‌داند، درحالی که حتی کوچک‌ترین نقد و انکاری را تهدید و سرکوب می‌کند.
در پی اعلام نتایج دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری ایران و اعلام پیروزی دوبارهٔ محمود احمدی‌نژاد، تظاهرات و راهپیمایی‌های بی‌سابقه‌ای در خیابان‌ها و میدان‌های تهران و همچنین شهرهای دیگر ایران، توسط معترضان به نحوهٔ شمارش آرا و حامیان میرحسین موسوی، رقیب اصلی احمدی‌نژاد در انتخابات، در ماه‌های خرداد و تیر ۱۳۸۸ به راه افتاد که بزرگ‌ترین راهپیمایی‌های اعتراضی در تاریخ ۳۰ سال جمهوری اسلامی ایران بود.
در جریان سرکوب معترضان توسط نیروهای پلیس و شبه‌نظامیان بسیج و سپاه پاسداران، به ویژه در روزهای ۲۵ و ۳۰ خرداد ۱۳۸۸، تعدادی از معترضان و عابرین کشته و مجروح شدند.[] هیچ آمار رسمی در مورد تعداد کشته‌شدگان این حوادث از سوی دولت ایران منتشر نشده‌است. اما «کمیته پیگیری امور آسیب‌دیدگان حوادث پس از انتخابات» که توسط میرحسین موسوی و مهدی کروبی تشکیل شده در شهریور ماه ۱۳۸۸، فهرستی شامل نام ۷۲ نفر از کسانی که در خشونت‌های پس از انتخابات کشته شدند را به مجلس شورای اسلامی ارائه کرد. شمار زیادی از این افراد به وسیلهٔ گلوله کشته شده و شمار قابل توجهی نیز بر اثر ضرب و شتم و از جمله اصابت باتوم جان خود را از دست داده‌اند و از این تعداد هفت نفر در حمله نیروهای امنیتی به کوی دانشگاه تهران از شامگاه روز ۲۴ خرداد تا بامداد ۲۵ خرداد جان باختند. مرگ عده‌ای نیز بر اثر ضرب و جرح، شکنجه شدید و بدرفتاری زندانبانان با آنان در بازداشتگاه‌هایی از جمله بازداشتگاه کهریزک بوده‌است.[]

روزنامه گاردین چهل روز پس از انتخابات از کشته شدن حداقل ۸۰ نفر از معترضان در جریان ناآرامی‌های ایران خبر داد. هرچند نهادهای حقوق بشری و معترضان کشته‌شدگان را بیش از این و بالغ بر صدها نفر می‌دانند. تعداد ۷۸ نفر از جانباختگان شناسایی شده‌اند.

تجاوز جنسی به زندانیان در جمهوری اسلامی ایران یکی از اقسام شکنجه دولتی در ایران معاصر عنوان گردیده. حوادثی چون شکنجه معترضان به نتایج اعلام شده انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) همواره مورد اعتراض شدید سازمان‌های حقوق بشر بوده‌است. در این زمینه، پیام اخوان، کارشناس جنایات جنگی سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۰۹ محاکمه جمهوری اسلامی ایران بخاطر نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت در دادگاه بین‌المللی دیوان عدالت در هلند را خواستار شد.

### اعتراضات ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷

مقاله‌های اصلی: اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران و اعتراضات ۱۳۹۷ ایرانتظاهرات ۱۳۹۶ ایران مجموعه اعتراضات رهبری‌نشدهٔ مردمی و ضد حکومتی در سراسر ایران است؛ که از ۷ دی ۱۳۹۶ (۲۸ دسامبر ۲۰۱۷) از مشهد و شهرهای بزرگ استان خراسان آغاز شد. فراخوان شرکت در این تظاهرات که در آغاز «نه به گرانی» (پویش اعتراضات و تجمع مردمی) و اعتراض به سیاست‌های دولت حسن روحانی نامیده شد، در شبکه‌های اجتماعی انجام گرفت، ابتدا با خواست‌هایی اقتصادی، علیه فساد جاری در دولت ایران و میزان بالای بیکاری بود؛ اما با فراخوان‌های بیشتر، دامنهٔ همگانی آن فراتر از مشکلات اقتصادی رفت و مخالفت‌ها با نظام سیاسی ایران به‌ویژه علیه ولایت فقیه و مقام‌دار آن، علی خامنه‌ای را نیز دربرگرفت.

تظاهرات ۱۳۹۷ ایران مجموعه تظاهراتی است که از سه‌شنبه ۹ مرداد ۹۷ در بحبوحهٔ افزایش قیمت طلا و نیز رشد شتابان قیمت سکه و کاهش شدید ارزش ریال در برابر دلار شروع شد و از منطقه شاهپور جدید اصفهان و کرج به نقاط دیگری گسترش یافت. تظاهرات به سرعت فراگیر شد و از اصفهان و مناطق مختلف کرج به شیراز، رشت، تهران، قزوین، زنجان، ساری و در روز سوم به مشهد، نیشابور؛ کرمانشاه، همدان و قرچک نیز گسترش پیدا کرد و در روز چهارم اهواز و ارومیه و قم و تنکابن به تظاهرات پیوستند.

### اعتراضات آبان ۱۳۹۸

مقاله‌های اصلی: اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران و جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۳۹۸ ایران
اعتراضات سراسری ۱۳۹۸ ایران از شامگاه ۲۴ آبان در شهرهای تهران، مشهد، اهواز، سیرجان و شیراز آغاز شد و به بندرعباس، اصفهان، کرمان، قزوین، شهرک اندیشه، ماهشهر، گچساران، خرمشهر، بابل، بیرجند، جیرفت، شوشتر، اندیمشک، قم و بهبهان گسترش یافت. بر اساس گزارش نهادهای امنیتی ایران، ۲۸ استان و بیش از صد شهر دستخوش ناآرامی‌های پس از افزایش قیمت بنزین بودند. در ۷ آذر ۱۳۹۸ وبسایت کلمه به نقل از «یک منبع آگاه» تعداد کشته‌ها را ۳۶۶ نفر اعلام کرد. ارگان مانیتورینگ حقوق بشر ایران تعداد کشته‌شدگان اعتراضات را دست‌کم ۴۵۰ نفر اعلام کرده که تعدادی کودک نیز در میان آن‌ها هستند. همچنین به گفتهٔ سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تا ۵ آذر ۱۳۹۸، بیش از ۷۰۰۰ نفر در اعتراضات، بازداشت شده‌اند.
در میان جان‌باختگان، نام و هویت ۱۸ کودک مشخص شده‌است.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۹، به نقل از سه منبع نزدیک به حلقه اطرافیان خامنه‌ای و یک مقام چهارم، علی خامنه‌ای چند روز بعد از آغاز اعتراضات، مقامات امنیتی ارشد و سایر مقامات دولتی را جمع کرده و به آنها دستور داده تا هر کاری از دستشان بر می‌آید برای متوقف ساختن آنها انجام دهند. آمار کشته‌های تأیید شده توسط سه مقام نزدیک به علی خامنه‌ای حدود ۱۵۰۰ نفر که شامل ۱۸ کودک همچنین برخی از نیروهای امنیتی می‌باشد.

اخبار، حاکی از این است که قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات مردم نقش داشته‌است.

سازمان عفو بین‌الملل در شهریور ۱۳۹۹ در گزارش تازه‌ای که از شیوه برخورد و شکنجه معترضان آبان‌ماه ۹۸ توسط جمهوری اسلامی مانند بازداشت کودکان، ضرب و جرح، برهنه‌سازی اجباری، دشنام‌های جنسی، پاشیدن اسپری فلفل به ناحیه دستگاه تناسلی و وارد آوردن شوک الکتریکی به بیضه‌ها، آویزان کردن و نگه داشتن در وضعیت‌های دردناک، القای حس خفگی با آب، تهدید به مرگ و اعدام نمایشی، تزریق یا خوراندن اجباری مواد شیمیایی منتشر کرده و می‌نویسد مصاحبه و اطلاعات دریافتی از شمار زیادی از این معترضان نشانگر شکنجه‌های غیرانسانی شدید آنها از سوی مأموران امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی بوده‌است. در ادامه عفو بین‌الملل این اعمال خشونت‌آمیز را محکوم کرده و مصرانه از تمام کشورهای عضو سازمان ملل درخواست می‌کند تا مقام‌ها و مسئولان جمهوری اسلامی را به تغییر این رویه ملزم کنند.

روز چهارشنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۹ گزارش آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل که از مهر ۱۳۹۸ تا تابستان ۱۳۹۹ را دربرمی‌گیرد، منتشر شد. یکی از مواردی که در این گزارش برجسته شده‌است «سرکوب خشن و به‌کارگیری قوه قهریه توسط نیروهای امنیتی» در آبان ۱۳۹۸ است که به بیش از صد شهر در ایران گسترش یافت و با پاسخ خشن و مرگبار نیروهای جمهوری اسلامی ایران مواجه شد.

### اعتراضات دی ۱۳۹۸

مقالهٔ اصلی: اعتراضات دی ۱۳۹۸ ایران
اعتراضات دی ۱۳۹۸ ایران مجموعهٔ اعتراضات مردمی، دانشجویی و ضد حکومتی در سراسر ایران است که از ۲۱ دی به‌دنبال سرنگون کردن پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین در تاریخ ۱۸ دی ۱۳۹۸ (۸ ژانویه ۲۰۲۰) توسط پدافند هوایی سپاه پاسداران و کتمان آن از طرف حکومت جمهوری اسلامی ایران شکل گرفت. پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی بین‌المللی اوکراین یک پرواز مسافربری متعلق به هواپیمایی بین‌المللی اوکراین از مبدأ تهران به مقصد کی‌یف بود که هدف شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران قرار گرفته و ساقط شد. عمده شعارهای این اعتراضات علیه علی خامنه‌ای و سپاه پاسداران و درخواست استعفا و محاکمه آنان بود.

### اعتراضات به کم‌آبی در خوزستان

مقالهٔ اصلی: اعتراضات تابستان ۱۴۰۰ ایران
### خیزش ۱۴۰۱

مقالهٔ اصلی: سرکوب خیزش ۱۴۰۱ ایران
همچنین ببینید: خیزش ۱۴۰۱ ایران § آمار کشته‌ها، زخمیان و بازداشت‌شدگان
در خیزش ۱۴۰۱ ایران (از ۲۶ شهریور تا ۱۲ دی) بیش از ۱٫۵۰۰ نفر از معترضان، از جمله، ۷۰ کودک و نوجوان
کشته شدند و نیز دست‌کم ۱۵ نفر بر اثر شکنجه یا نرسیدن دارو به قتل رسیدند. همچنین دست‌کم ۱۰۰ تن به اعدام محکوم شده و بیش از ۵٫۰۰۰ نفر زخمی شده و دست‌کم ۶۰٫۰۰۰ نفر هم بازداشت شدند.

#### سرکوب کردها (۱۴۰۱)

مقالهٔ اصلی: سرکوب خیزش ۱۴۰۱ شهرهای کردنشین ایران

تروریسم خارجی
-------------

برای آشنایی با این بخش، جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی را ببینید.
همچنین ببینید: اعضای ترور شده سازمان درفش کاویانی

نیروهای نیابتی در جنگ برون‌مرزی
-------------------------------

همچنین ببینید: جنگ نیابتی، جنگ نیابتی ایران و اسرائیل، و جنگ نیابتی ایران و عربستان
از گروه‌ها و نیروهای نیابتی نظام جمهوری اسلامی ایران در مناطق فرامرزی، می‌توان به حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن، طالبان افغانستان، حماس فلسطین، لشکر فاطمیون، لشکر زینبیون، جنبش اسلامی نیجریه،  شبیحه سوریه، نیروهای دفاع ملی سوریه اشاره داشت. این گروه‌ها جهت جنگ نیابتی و سرنگونی دولت‌های مورد هدف نظام جمهوری اسلامی ایران است. این گروهک‌ها به پشتیبانی و نیابت از نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در خاورمیانه می‌جنگند.

### نقض حقوق بشر در کشورهای دیگر

نظام جمهوری اسلامی ایران به ویژه به وسیلهٔ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با انتقال جنگجویان عراقی و افغانی و پاکستانی و دخالت دادن آن‌ها در جنگ‌های نیابتی و با کشتار هزاران انسان، حقوق بشر را در کشورهایی دیگر، همچون: سوریه و عراق و یمن نیز نقض می‌کند.

بر پایه برخی از منابع، گروه‌های نیابتی نظام جمهوری اسلامی ایران، امنیت خاورمیانه را تهدید می‌کنند.

سرکوب و کشتار گسترده مردم سوریه
-------------------------------

برای آشنایی بیشتر با این بخش، مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه را ببینید.
همچنین ببینید: نقض حقوق‌بشر در جنگ داخلی سوریه و جنگ داخلی سوریه
فیلم اعتراضات مردم حمات علیه بشار اسد در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱ با شعار الشعب یرید اسقاط النظام که منجر به محاصره ۲۰۱۱ حمات شد
دیدار سید علی خامنه‌ای و بشار اسد
مرگ کودکان بر اثر حملات نیروهای بشار اسد
قربانیان حمله با سلاح‌های شیمیایی در غوطه
انتقال مصدومین به بیمارستان آلپو اکتبر ۲۰۱۲
اعتراضات مردم حوله به کشتار حوله
در جنگ داخلی سوریه بیش از ۵۱۱٬۰۰۰ (پانصد و یازده هزار) نفر (فقط) کشته‌اند و نیز میلیون‌ها تن زخمی و زندانی و بیش از ۱۲ (دوازده) میلیون نفر هم، آواره شده‌اند.

نظام جمهوری اسلامی ایران از حکومت سوریه پشتیبانی نظامی و غیرنظامی، انجام می‌دهد. پشتیبانی از دولت بشار اسد در سرکوب معترضان سوری، جزو نقض‌های حقوق بشر نظام جمهوری اسلامی ایران است.
پژوهشگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها بر این باور است که حضور سپاه در سوریه اولین حضور این نهاد نظامی در بیرون از خاک ایران نیست؛ هر چند حمایت از اسد و جنایات جنگی که علیه مردم کشورش مرتکب می‌شود، شاید بارزترین سندی است که ثابت می‌کند سپاه پاسداران بزرگ‌ترین تشکل دولتی حامی تروریسم در جهان است.

### روابط با گروه‌های شبه‌نظامی

همچنین ببینید: مدافعان حرم
برخی از رسانه‌های منتقد و مخالف جمهوری اسلامی ایران، برخی گروه‌های میلیشیایی مثل مدافعان حرم و لشکر فاطمیون و لشکر زینبیون، را یک سناریو و توطئه می‌دانند. این ادعا مبنی بر اعزام این نیروها تحت اسم «مدافع حرم» به سوریه در راستای حمایت نظامی، سیاسی و اقتصادیِ جمهوری اسلامی ایران از حکومت بشار اسد و سرکوب مردم سوریه می‌باشد. شورای ملی سوریه، معارضان سوری، ایالات متحده، انگلستان، عربستان سعودی و اسرائیل با ارائه مستنداتی، گروه‌های شبه‌نظامی که مورد حمایت نیروی قدس سپاه پاسداران و به نیابت از جمهوری اسلامی ایران در سوریه می‌جنگند را به همدستی در جنایات علیه مردم سوریه و کشتار غیر نظامیان متهم می‌کنند. به بیان دیگر، آنها می‌گفتند عبارت «مدافعان حرم» یک عبارت پرواپاگاندایی و عوام‌فریبانه‌ای می‌باشد که جمهوری اسلامی ایران صرفاً می‌خواهد از آن «سوءاستفاده تبلیغاتی» و «مظلوم‌نمایی» کند. دیده‌بان حقوق بشر در سال ۲۰۱۷ گزارشی منتشر کرد که لشکر فاطمیون، مردمان افغانی می‌باشند که جهت اتخاذ «تابعیت ایرانی» از سوی نظام جمهوری اسلامی ایران عضو این گروه می‌شوند، در صورتی اعزام به جنگ، به خانواده‌شان «تابعیت ایرانی» تعلق می‌گیرد. برخی از آن‌ها حتی کودکان زیر ۱۵ سال (کودک‌سرباز) می‌باشند که این مسئله، فرایند نقض حقوق کودکان را در پی دارد. این گروه‌ها وابسته به نیروی قدس سپاه پاسداران که در رأس آنان حسین همدانی و سپس قاسم سلیمانی بودند. اما جمهوری اسلامی ایران هم این اتهامات وارده را پی‌درپی رد می‌کند.

### پشتیبانی مالی و نظامی

حمایت‌های ایران با بالا گرفتن جنگ داخلی سوریه ابعاد گسترده‌تری یافت و از کمک‌های تسلیحاتی و آنچه مقام‌های ایران «کمک‌های مستشاری» و «حضور مستشاری» می‌خوانند به کمک‌های مالی و تجاری و ارسال جنگ‌افزارهای و پهپاد رسید.  

سال ۲۰۱۶ استفان دی میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در سوریه، گفت حکومت ایران سالانه دست‌کم ۶ میلیارد دلار برای نگهداشتن حکومت بشار اسد در قدرت هزینه می‌کند در حالی که برخی از تحلیلگران این هزینه را بین ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار در سال ارزیابی کرده‌اند.

### دریافت نشان نظامی فرماندهان به دلیل جنگ و کشتار در سوریه و عراق

مقالهٔ اصلی: مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
برخی از فرماندهان بلندپایه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران به دلیل دخالت در جنگ و کشتار گسترده شورشیان سوری و عراقی، نشان نظامی از دست رهبر و ولی فقیه ایران یعنی سید علی خامنه‌ای دریافت کردند.

### اعتراف سپاه به نقش خود در رویارویی با اعتراضات سوریه

دو رسانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با انتشار گزارشی دربارهٔ فعالیت‌های نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پس از سال‌ها تأیید کردند که نیروی قدس به فرماندهی قاسم سلیمانی از زمان آغاز اعتراضات مردم سوریه در اوایل سال ۲۰۱۱، در سرکوب این اعتراضات، نقش داشته‌است و به پلیس این کشور، دربارهٔ چگونگی سرکوب اعتراضات و اقدامات اطلاعاتی و امنیتی بر ضد معترضان، آموزش داده و به آن‌ها جنگ‌افزار و تجهیزات سرکوب داده‌است.

مداخله همه‌جانبه در عراق
------------------------

مقالهٔ اصلی: مداخله ایران در عراق (۱۳۹۳–تاکنون)
همچنین ببینید: تظاهرات ۲۰۱۹–۲۰۱۸ عراق، اعتراضات ۲۰۲۰–۲۰۱۹ عراق، آتش‌زدن کنسولگری ایران در نجف، و حشد شعبی
در عراق مجموعه اعتراضاتی از تظاهرات، پیاده‌روی، تحصن و اعتصاب رخ داد. این اعتراضات از ۱ اکتبر ۲۰۱۹ آغاز شده‌است. زمان شروع اعتراضات توسط فعالان مدنی در رسانه‌های اجتماعی معین شده و در استان‌های مرکزی و جنوبی عراق منتشر شده‌است. هدف آن اعتراض به ۱۶ سال فساد، بیکاری و خدمات عمومی ناکافی بوده‌است که بعداً به فراخوان برای براندازی حکومت و توقف مداخله ایران در عراق انجامیده‌است. حکومت عراق متهم است که از گلوله، تک تیرانداز، آب داغ و گاز اشک آور علیه اعتراض کنندگان استفاده کرده‌است. اعتراضات در ۸ اکتبر متوقف و از ۲۴ اکتبر از سر گرفته شد. طبق گفته بی‌بی‌سی آنها خواهان خاتمه نظام سیاسی مبتنی بر تقسیمات طائفی هستند که از زمان حمله آمریکا و متحدانش به عراق در سال ۲۰۰۳ ایجاد شده‌است. در نتیجه این اعتراضات، مجلس عراق در ۲۸ اکتبر طرح بازنگری در بخش‌هایی از قانون اساسی عراق طی حداکثر چهار ماه را مصوب کرد.

۲۸ نوامبر ۲۰۱۹ نیروهای امنیتی عراق سرکوب خونینی در شهرهای نجف و ناصریه براه انداختند و به روی مردم معترض آتش گشوده و ۴۴ نفر را کشتند. بعد از این حادثه و با پیام سید علی سیستانی، عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق تصمیم به استعفا گرفت. ایالات متحده و اسرائیل مدعی شدند که در رأس فرماندهی سرکوب خونین عراق، قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس فرمانده حشدالشعبی قرار دارند. اعتراضات عراق در ابتدا علیه فساد، بیکاری و مسائل اقتصادی آغاز شد. معترضان نسبت به رژیم جمهوری اسلامی ایران، که با احزاب سیاسی مهم در عراق ارتباط نزدیکی دارد و چندین گروه شبه نظامی قدرتمند حمایت می‌کند، خشمگین هستند. معترضان عراقی همچنین می‌گویند جمهوری اسلامی سعی دارد مشابه تجربه تضعیف ارتش خود و تقویت سپاه پاسداران را در عراق با تضعیف ارتش رسمی آن کشور و تقویت حشدالشعبی، یا بسیج مردمی عراق، انجام دهد. بسیاری از معترضان شبه نظامیان موسوم به حشدالشعبی را، که در سال ۲۰۱۴ برای مبارزه با دولت اسلامی داعش تشکیل شد، به اقداماتی مانند حمله به معترضان بنا بر دستور رژیم جمهوری اسلامی، و همچنین به فعالیتهای درآمدزا و حفاظت از سیاستمداران فاسد و اقدامات خلاف بدون ترس از مجازات متهم می‌کنند. شبکه فاکس نیوز گزارش داده بود که فعالان عراقی می‌گویند ایران کاری کرده که در کشور خودشان با آنها مانند «بیگانگان» رفتار می‌شود.

مداخله در یمن
-------------

مقالهٔ اصلی: جنگ داخلی یمن (۲۰۱۵–تاکنون)
رژیم جمهوری اسلامی ایران، افزون بر دخالت نظامی و سیاسی… در سوریه و عراق و افغانستان و لبنان…، در امور و جنگ کشور یمن، به شدت، دخالت می‌کند.

### آمار کشتگان در جنگ داخلی یمن

جنگ یمن (تا سال ۲۰۲۱ م) حدود صد و سی هزار (۱۳۰٫۰۰۰) کشته بر جا گذاشته‌است که شامل بیش از سیزده هزار (۱۳٫۰۰۰) غیرنظامی در حملات هدفمند می‌شود. همچنین ناظران می‌گویند از آغاز جنگ تا کنون، هشتاد و پنج هزار (۸۵٫۰۰۰) کودک زیر ۵ سال بر اثر گرسنگی یا بیماری جان خود را از دست داده‌اند.

مداخله در لبنان
---------------

برای آگاهی، جنگ داخلی لبنان را ببینید.

مداخله در اوکراین
-----------------

حکومت روسیه در جنگ سال ۲۰۲۲ بر ضد اوکراین با صدها پهپاد رزمی ایرانی به بندر اودسا در اوکراین حمله کرد.

روابط با القاعده
----------------

مقالهٔ اصلی: روابط ایران و القاعده

روابط با طالبان
---------------

مقالهٔ اصلی: روابط ایران و طالبان

روابط با داعش
-------------

مقالهٔ اصلی: ایران و داعش
نظام جمهوری اسلامی ایران، افزون بر ارتباط با القاعده و طالبان با داعش نیز ارتباط دارد.

سازمان اطلاعات سوریه و نظام جمهوری اسلامی ایران در پایه‌گذاری داعش، نقش داشتند و آن را برای رویارویی با ارتش آزاد سوریه و نیز جهنم نمودن عراق برای ایالات متحده آمریکا پدیدآوردند.

همچنین بر پایهٔ برخی از منابع رسمی، نقش قاسم سلیمانی و نظام جمهوری اسلامی ایران در فروپاشی داعش، افسانه است و بلکه آن‌ها یکی از علل ایجاد و تقویت داعش نیز بوده‌اند.

تلاش برای دستیابی به جنگ‌افزارهای کشتار جمعی
--------------------------------------------

با اینکه فتوایی از خامنه‌ای در سال ۱۳۸۹ منتشر شد که او کاربرد سلاح هسته‌ای و انواع دیگر سلاح‌های کشتار جمعی همانند سلاح‌های شیمیایی و میکروبی را حرام می‌داند، بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، در سال ۱۳۹۷ با نمایش سندهایی-که از انباری در تهران کشف شده بود-مدعی شد که حکومت جمهوری اسلامی در پی دستیابی به سلاح هسته‌ای است.
همچنین سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده آمریکا گفت که فتوای خامنه‌ای، هرگز مبنای تصمیم‌گیری آمریکا برای جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح هسته‌ای نبوده‌است.

انکار نسل‌کشی در جنگ جهانی دوم (هولوکاست)
-----------------------------------------

مقاله‌های اصلی: انکار هولوکاست در ایران و همایش بین‌المللی بررسی هولوکاست: چشم‌انداز جهانی
در پی برگزاری همایش بین‌المللی بررسی هولوکاست: چشم‌انداز جهانی یا «همایش هولوکاست تهران»، مجمع جهانی سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای در ژانویه ۲۰۰۷ برگزاری این همایش را محکوم کرد.

نظام جمهوری اسلامی ایران تنها حکومتی بود که از بیانیه سازمان ملل در محکوم کردن نسل‌کشی در جریان هولوکاست، پشتیبانی نکرد.

تقلب چندمیلیونی در انتخابات و تغییر دادن آرای مردم
--------------------------------------------------

همچنین ببینید: همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران و روزشمار اعتراضات به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)
به گفته مسئول وقت مرکز آمار یعنی حسین لاجوردی، در همه‌پرسی ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، تقلبی «چند میلیونی» صورت گرفته‌است.

همان گونه که در اعتراض به تقلب گسترده در انتخابات سال ۱۳۸۸ نیز اعتراضات خیابانی سراسری دوساله‌ای (از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰) برگزار شد که با کشته شدن شمار قابل توجهی از مردم معترض، به پایان رسید.

گسترش مواد مخدر و افزایش شمار معتادان
-------------------------------------

بر پایهٔ برخی از آمارها در سال ۱۴۰۰ و در دورهٔ نظام جمهوری اسلامی ایران بیش از ۱۲ میلیون معتاد به مواد مخدر در ایران هست که ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تن از آن‌ها جزو مصرف‌کنندگان دائمی هستند و نیز ۱۰ درصد از معتادان، زنان بوده و هزاران تن از آنان نیز کودکان هستند.

ایران، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های قاچاق مواد مخدر در جهان است و بیشتر مواد مخدر تولیدی در کشورهای توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به کشورهای اروپایی قاچاق می‌شود.
در همین راستا و در یک گزارش محرمانه سازمان ملل متحد در خرداد ۱۳۸۸، تصریح شده که حکومت جمهوری اسلامی ایران، بزرگ‌ترین قاچاقچی مواد مخدر در جهان است.
یکی از دلایل اصلی مخالفت حکومت جمهوری اسلامی با تصویب لوایح FATF، تن ندادن به حسابرسی دربارهٔ نقش سپاه پاسداران در زمینهٔ قاچاق مواد مخدر و نیز پول‌شویی منابع حاصل از آن است که حسن روحانی (یکی از رئیسان جمهور حکومت پیش‌گفته) درین باره، به گونهٔ کنایی و غیر مستقیم، گفته بود:

> «وقتی مواد مخدر هست، پول کثیف هم هست، این پول کثیف کجا می‌رود؟! یعنی یک گوشه و کناری [دارد] پول‌شویی انجام می‌گیرد».
> 
>

مخالفت با خرید واکسن کرونا
--------------------------

همچنین ببینید: نقد رهبر جمهوری اسلامی ایران
عفو بین‌الملل، دستور سید علی خامنه‌ای دربارهٔ ممنوع کردن خرید واکسن ساخت بریتانیا و آمریکا را بازی با جان میلیون‌ها ایرانی و نیز شرم‌آور، اعلام کرد.

به خطر انداختن سلامتی مردم با ارسال پارازیت
-------------------------------------------

همچنین ببینید: تاثیر پارازیت ماهواره
دولت ایران به میثاق حقوق مدنی و سیاسی و میثاق حقوق اجتماعی و اقتصادی سازمان ملل متحد پیوسته و این میثاق‌ها در حکم قوانین داخلی هستند. مطابق این میثاق‌ها دولت جمهوری اسلامی باید شرایط بهداشتی و زیست‌محیطی استاندارد را برای شهروندانش فراهم کند اما با ارسال پارازیت برای اختلال در دریافت امواج ماهواره عامدانه سلامت مردم کشور ایران را به خطر انداخته‌است.

کوتاهی در قانونی کردن لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت
--------------------------------------------------------

همچنین ببینید: قتل ناموسی در ایران
دبیرکل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی در توییتی نوشت: «مونا حیدری این بار در خوزستان، قربانی دیگر قتل‌های ناموسی می‌شود؛ چرا که لایحه تأمین امنیت زنان (لایحه حمایت از زنان در برابر خشونت) پس از سال‌ها رفت و برگشت بین نهادهای مسئول [جمهوری اسلامی] معطل مانده‌است». وی به سرانجام نرسیدن لایحه رومینا و تئوریزه و بازتولید شدن خشونت بر ضد زنان را از دلایل تکرار قتل‌های ناموسی دانست.
.

برخی از فعالان حقوق زنان، متهم ردیف اول پرونده قتل مونا حیدری (قتل ناموسی در ایران) را حکومت دینی‌ای دانستند که این‌گونه قتل‌ها را مجاز می‌شمارد.
بر طبق ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی ایران، در صورتی که شوهری، زن خود را هنگام رابطه جنسی با مرد بیگانه مشاهده کند و یقین داشته باشد که این رابطه جنسی، از روی اجبار نیست، می‌تواند با کشتن همسر خود و مرد بیگانه، از مجازات در امان باشد.

ستیز با برخی از جشن‌ها و شخصیت‌های ایرانی غیر اسلامی
----------------------------------------------------

برای آگاهی از ستیز حکومت جمهوری اسلامی با برخی از جشن‌ها و شخصیت‌های ایرانی غیر اسلامی، ایرانی‌ستیزی را ببینید.

روش‌های نقض حقوق بشر
--------------------

برای آگاهی از این بخش، روش‌ها و ابزارهای نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
### نقض آزادی اینترنتی

مقالهٔ اصلی: سانسور اینترنت در ایران
یکی از روش‌های پایان دادن به اعتراضات به ویژه سراسری (از جمله در اعتراضات سال‌های ۱۳۸۸، اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران و اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران)، قطع نمودن اینترنت به گونه موقت و نیز فیلتر یا مسدود کردن شمار قابل توجهی از تارنماها… ست.
بر پایه برخی از منابع، خاموشی‌های اینترنتی توسطنظام جمهوری اسلامی ایران و در برابر اعتراضات آبان ۱۳۹۸ ایران تا اعتراضات تابستان ۱۴۰۰ ایران بارها رخ داده‌است.

اقدامات بر ضد جمهوری اسلامی ایران
---------------------------------

مقاله‌های اصلی: تحریم‌های آمریکا علیه ایران، تحریم‌ها علیه ایران، قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی از سوی دولت آمریکا، و فهرست ایرانیان تحت تحریم بین‌المللی به دلیل نقض حقوق بشر
همچنین ببینید: حمله هوایی ۲۰۲۰ به فرودگاه بین‌المللی بغداد
جان بولتون، مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا در یک مصاحبه رادیویی در ۲۱ فروردین ۱۳۹۸ گفت «قاسم سلیمانی خطرناک‌ترین انسان جهان است، او و سپاه پاسداران را دست‌کم نگیرید.»

پس از حمله هوایی ۲۰۲۰ به فرودگاه بین‌المللی بغداد و ترور قاسم سلیمانی، تد کروز سناتور آمریکایی در ۴ ژانویه ۲۰۲۰ درباب مرگ او ابراز خرسندی کرده و گفت: «پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد؛ عدالتی برای هزاران آمریکایی که توسط نیروهایش که تحت کنترل ایران بودند در سراسر خاورمیانه کشته یا زخمی شدند و نیز برای صدها هزار سوری و عراقی سُنی که توسط شبه‌نظامیان او پاکسازی قومی شده بودند.»

### واکنش‌های بین‌المللی و داخلی به نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی

برای آشنایی با واکنش‌های گفتاری و رفتاری افراد، سازمان‌ها و دولت‌ها به نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی، واکنش‌ها به نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.
* بر پایه گزارش دیده‌بان حقوق بشر، عاملان کشتار و سرکوب معترضان در (جمهوری اسلامی) ایران از مصونیت برخوردارند.

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه حقوق بشر

* حقوق بشر
* تأثیر پارازیت ماهواره
* اعلامیه جهانی حقوق بشر
* کانون مدافعان حقوق بشر
* حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران
* کمیته دانشجویی گزارشگران حقوق بشر
* تاریخ جمهوری اسلامی ایران
* گاه‌شمار تاریخ جمهوری اسلامی ایران
* نظام جمهوری اسلامی ایران
* اعدام دسته‌جمعی زندانیان عقیدتی-سیاسی ایران در تابستان ۱۳۶۷
* فهرست زندانیان سیاسی ایران
* مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه
* جنگ داخلی یمن (۲۰۱۵–تاکنون)
* اعتراضات ۱۳۹۸ ایران
* قتل‌های زنجیره‌ای ایران
* نقد رهبر جمهوری اسلامی ایران
* تماس‌های میان آمریکا و روح‌الله خمینی
* حقوق کودکان در ایران
* آزار زرتشتیان
* بهائی‌ستیزی
* فهرست ایرانیان تحت تحریم بین‌المللی به دلیل نقض حقوق بشر
* قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست گروه‌های تروریستی از سوی دولت آمریکا
* جمهوری اسلامی ایران و پرونده‌های تروریسم دولتی
* اعتصاب غذا
* زندانیان کشته‌شده در زندان‌های ایران
* تجاوز جنسی به زندانیان در ایران
* اقلیت‌های قومی در ایران
* رتبه‌بندی‌های بین‌المللی ایران
* نقد رسیدگی قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران به موارد ترور و شکنجه
* آزادی ادیان در ایران
* جنبش زنان ایران
* کمپین یک میلیون امضاء
* برخورد با دانشجویان در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد
* سهمیه‌بندی جنسیتی در دانشگاه‌های ایران
* طرح ارتقای امنیت اجتماعی
* اعتراف اجباری در جمهوری اسلامی ایران
* تواب‌سازی
* قطع دست در جمهوری اسلامی ایران
* سانسور در ایران
* سنگسار در ایران
* ممنوعیت در ایران
* فهرست وحشیگری‌های پلیس در ایران
* مجازات‌های عجیب در جمهوری‌اسلامی

### برخی از زندان‌های مهم مربوط

مقالهٔ اصلی: زندان‌ها در ایران
* زندان اوین
* زندان رجایی‌شهر
* بازداشتگاه کهریزک
* بازداشتگاه ۵۹ سپاه پاسداران
* بازداشتگاه ۲۰۹
* زندان قرچک
* زندان فشافویه
* زندان توحید
* زندان عادل‌آباد

### برخی از زندانیان برجسته

مقاله‌های اصلی: فهرست زندانیان عقیدتی ایران و فهرست زندانیان سیاسی ایران

* نسرین ستوده
* نرگس محمدی
* شیرین عبادی
* آتنا دائمی
* آتنا فرقدانی
* شکوفه یداللهی
* شیما بابایی
* سهیلا حجاب
* بهاره هدایت
* زهرا کاظمی
* زینب جلالیان
* عاطفه رجبی سهاله
* سکینه محمدی آشتیانی
* دلارا دارابی
* نازنین فاتحی
* گلرخ ایرایی
* آرش صادقی
* سهیل عربی
* کامیار و آرش علایی
* عمادالدین باقی
* کوهیار گودرزی
* مجید توکلی
* مهدی محمودیان
* کسری نوری
* نوید افکاری

### برخی از ناقضان حقوق بشر در ایران

برای آگاهی بیشتر، متهمان نقض حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را ببینید.

* سید روح‌الله خمینی
* سید علی خامنه‌ای
* صادق خلخالی
* سعید امامی
* سعید مرتضوی
* احمدرضا رادان
* محمدباقر قالیباف
* اسدالله لاجوردی
* محمد کچوئی
* داوود رحمانی
* سید ابراهیم رئیسی
* مصطفی پورمحمدی
* مرتضی اشراقی
* ابوالقاسم صلواتی
* حسینعلی نیری
* حمید نوری

منابع
-----

1. 1 2  ادامه اعتراضات در عراق؛ تنها در یک شب دست کم ۱۷ نفر کشته شدند
2. 1 2  مرگ حدود ۷۰ نفر معترض دیگر در عراق؛ معترضان از ادامه دخالت‌های جمهوری اسلامی خشمگین هستند
3. 1 2  وزیر خارجه ایالات متحده خشونت در درگیری‌های عراق را محکوم کرد
4. 1 2  ادامه درگیری‌های خونین در عراق؛ معترضان عراقی می‌گویند ایران باعث شده که آنها در کشورشان بیگانه باشند
5. ↑  (به زبان انگلیسی: *Crimes of the Islamic Republic of Iran*)
6. ↑  «گزارش اکسپرس از اسرار خون آلود ایران: افشای جنایات هولناک مداوم جمهوری اسلامی». صدای آمریکا (VOA). ۱۹ آذر ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
7. ↑  *The Case Against Israel's Enemies*. Alan M. Dershowitz. John Wiley and Sons, 2009 ISBN 0-470-49005-5 pp.187
8. ↑  Correspondent, Catherine Philp, Diplomatic. "Terror suspect Ahmad Vahidi set to become Ahmadinejad's Defence Minister" (به انگلیسی). Retrieved 2020-11-22.
9. ↑  «Vahidi, Ahmad». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۱۰.
10. ↑  «گردن زدن، سنگسار و پرتاب از بلندی، بخشی از عملکرد دستگاه قضا در زمان ریاست محمد یزدی». *رادیو زمانه*. ۲۰۲۰-۱۲-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۳.
11. ↑  «احکام «قطع ید» در ایران؛ قطع دست و پای محکومان». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۰-۱۰-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۳.
12. ↑  «۳۰ سالگی اعدام‌های تابستان ۶۷؛ سکوت حاکمان، چشم انتظاری بازماندگان». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۳.
13. ↑  «اولین اعدام خلخالی که صدایش به گوش کنگره آمریکا رسید». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۳.
14. ↑  «مروری بر قتل‌های سیاسی در تاریخ جمهوری اسلامی ایران». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۱۸-۰۸-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۱۳.
15. ↑  «نگرانی سازمان ملل از وضع حقوق بشر در ایران». *www.bbc.com*. ۱ آذر ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
16. ↑  متن به فارسی ترجمه شدهٔ قطعنامهٔ شمارهٔ A/RES/64/176 سازمان ملل متحد پیرامون وضعیت حقوق بشر در ایران بایگانی‌شده در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine وبگاه جامعهٔ دفاع از حقوق بشر در آلمان IGFM
17. ↑  «انتقاد آمریکا از وضع حقوق بشر در ایران». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
18. ↑  «Harvard International Review». بایگانی‌شده از اصلی در ۴ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۰.
19. ↑  افشین غفاریان. «انرژی هسته ای ایران و نگرانی‌های جماعتی جهانی». رفورمانس. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
20. ↑  بازداشت‌های فله‌ای و یورش به خانه‌ها، تجاوز به حریم خصوصی افراد است، وبگاه رسمی دیده‌بان حقوق بشر
21. ↑  «حکم اعدام و قتل سلمان رشدی، به مسلمانان جهان». سایت جامع خمینی.
22. ↑  «محدودیت‌ها و شرایط سخت زندگی بهائیان در ایران؛ مصاحبه با یک بازیگر تئاتر و تلویزیون». رادیو فردا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۱.
23. ↑  عرفان کسرایی (۵ اردیبهشت ۱۳۹۷). «آیا آتئیسم در ایران در حال گسترش است؟». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
24. ↑  «چهل سال جمهوری اسلامی، کارنامه حقوق بشری| سرکوب و نقض حقوق قانونی اقلیت‌های مذهبی و قومی». *صدای آمریکا فارسی*. ۲۳ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
25. ↑  «کمیسیون آمریکایی: ناقضان آزادی‌های مذهبی در ایران تحریم شوند». رادیو فردا فارسی. ۹ اردیبهشت ۱۳۹۹.
26. ↑  «آمریکا از آزار پیروان مذاهب غیرشیعه در ایران انتقاد کرد». دویچه‌وله فارسی. ۸ مرداد ۱۳۹۳.
27. ↑  چند سازمان مسیحی خواستار آگاهی‌رسانی در مورد «نقض حقوق اقلیت‌ها» در ایران شدند؛ نامه سه نوکیش زندانی در اوین. voanews. پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
28. ↑  «چرایی سرکوب دگراندیشان مذهبی در جمهوری اسلامی». iranintl.
29. ↑  «برخورد جمهوری اسلامی با اقلیت‌های مذهبی؛ از به‌رسمیت شناخته شدن در قانون اساسی تا نقض حقوق مدنی». voanews.
30. ↑  «بهائیان، اولین قربانی سرکوب ساختاریِ حکومت نو». aasoo.
31. ↑  «اقلیت‌های غیرمسلمان ایران؛ تغییر سنت‌ها و بدعت در دین». دویچه وله فارسی آلمان.
32. ↑  «دشواری‌های اقلیت بودن در ایران». bbc.
33. ↑  «زرتشتیان ایران و چالش اقلیت بودن». رادیو زمانه.
34. ↑  «کشیش‌هایی که به دست جمهوری اسلامی، ترور شدند». radiozamaneh.
35. ↑  «فشار حکومتی بر نوکیشان مسیحی». radiozamaneh.
36. ↑  «قتل‌های حکومتی در جمهوری اسلامی به روایت آمار؛ نام‌هایی که فراموش نمی‌شوند». aasoo.
37. ↑  «گزارشی مستند از نقض حقوق مسیحیان در ایران» مقدار `|نشانی بایگانی=` را بررسی کنید (کمک). *خبرنامه امیرکبیر*. پایگاه خبری تحلیلی دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران). ۱۱م اسفند ۱۳۸۶. بایگانی‌شده از اصلی در 12.4.2014. دریافت‌شده در 12.4.2014. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=،|تاریخ=،|تاریخ بایگانی=` را بررسی کنید (کمک)
38. ↑  «یهودی‌ستیزی در جمهوری اسلامی؛ ۴۰ سال آزار، اذیت و انکار». iranwire.
39. ↑  «نگاهی به زندگی یهودیان در ایران». رادیو فردا.
40. ↑  «افزایش فشارها بر بهائیان در ایران». washingtoninstitute.
41. ↑  «مهران براتی: یهودیان از ایران دور نشدند، ایران از آن‌ها دور شد». ایران وایر.
42. ↑  «یهودی‌ستیزی در جمهوری اسلامی؛ ۴۰ سال آزار، اذیت و انکار». iranwire.
43. ↑  «چرا اقلیت‌های دینی از ایران مهاجرت می‌کنند؟». mohabatnews.
44. ↑  «خبرگزاری هرانا». payameirani.[*پیوند مرده*]
45. ↑  «سلامت روان اقلیت‌های دینی و مذهبی زیر سایه سنگین سرکوب مداوم / فرزاد صیفی کاران». sarkhat.
46. ↑  «گزارش سالانه وزارت خارجه آمریکا از وضعیت آزادی مذهبی در جهان». sarkhat.
47. ↑  «مسئولان زندان ساوه سبیل یک زندانی پیرو آیین یارسان را به منظور تحقیر تراشیدند». radiozamaneh.
48. ↑  «از خودسوزی شهروندان تا خودسازمان‌یابی کنشگران یارسان». radiozamaneh.
49. ↑  «بی‌بی‌سی فارسی». یارسان در آتش، حکایت اهل حق‌های محروم از حق.
50. ↑  «پیرامون اقلیت مذهبی یارسان (اهل حق)». milli-payam.
51. ↑ . aasoo. از خودسوزی شهروندان تا خودسازمان‌یابی کنشگران یارسان. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک); پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
52. ↑
53. ↑
54. ↑  مجمع مشورتی فعالان مدنی یارسان: عوامل سرکوب اعتراضات مردمی باید معرفی و محاکمه شوند
55. ↑  یارسان‌ستیزی توسط رژیم ایران و مراجع دست‌نشانده‌اش
56. ↑  «بیست و یکمین جلسه دادگاه حمید نوری: «در میانه اعدام‌ها می‌خندید و راحت بود»». radiozamaneh.
57. ↑  «حبس و اعدام در انتظار شیطان پرستان». khabaronline.
58. ↑  «پنجاه و هشتمین جلسه دادگاه حمید نوری؛ شاهد: نگاه نوری را روزی که گفتم مسلمان هستم فراموش نمی‌کنم». voanews.
59. ↑  «تعصب مذهبی، بهانه فشار بر جامعه ال‌جی‌بی‌تی». akhbar-rooz.
60. 1 2  «مشکلات همجنس‌گرایان در ایران». infomigrants.
61. 1 2  «گزارشگر ویژه سازمان ملل؛ در زندان‌های ایران، شکنجه و تجاوز جنسی، وجود دارد». alarabiya.[*پیوند مرده*]
62. ↑  «جمهوری اسلامی باز هم به نقض حقوق بشر در ایران، محکوم شد». kayhan.london.
63. ↑  «وزارت خارجه آمریکا در گزارش حقوق بشر ۲۰۲۰؛ نقض حقوق بشر، بخشی از سیاست جمهوری اسلامی است». dreamlandtv.
64. ↑  «سرنوشت تلخ دگرباشان جنسی در ایران». دویچه وله فارسی آلمان.
65. ↑  «آمریکا، فرانسه و شماری از کشورهای جهان سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ و نقض حقوق بشر در ایران را محکوم کردند». صدای فارسی فرانسه.
66. ↑  «نقض حقوق بشر در سال ۹۹؛ تداوم سرکوب و اعدام‌های شرورانه». zamaaneh. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ ژوئن ۲۰۲۱.
67. ↑  «وزارت خارجه آمریکا در گزارش حقوق بشر ۲۰۲۰؛ نقض حقوق بشر، بخشی از سیاست جمهوری اسلامی است». iranintl.
68. ↑  «ابراز نگرانی گزارشگر سازمان ملل از شوک الکتریکی و هورمون‌درمانی اجباری کودکان همجنس‌گرا در ایران». bbc.
69. ↑  «تغییر قوانین مربوط به جامعهٔ ال‌جی‌بی‌تی در ایران، ارادهٔ سیاسی می‌خواهد». iranhr.
70. ↑  «حقوق جامعهٔ ال‌جی‌بی‌تی در قوانین ایران». iranhr.
71. ↑  «حقوق دگرباشان جنسی، حقوق بشر است». kayhan.london.
72. ↑  «ایرانیان تورنتو در اعتراض به سرکوب و اعدام همجنس‌گرایان در ایران». tribunezamaneh.
73. ↑  «جان همجنس‌گرایان در گروهی از کشورها از جمله ایران در خطر است». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۱۶ آوریل ۲۰۱۹.
74. ↑  «بخش ایران؛ گزارش سالانه حقوق بشر آمریکا؛ جمهوری اسلامی، علاوه بر داخل، در کشورهای سوریه، عراق و یمن نیز در نقض حقوق بشر، سهیم است». voanews.
75. ↑  «حقوق اقلیت‌های جنسی». daadkhast.
76. ↑  «نقض حقوق بشر در سال ۹۹؛ تداوم سرکوب و اعدام‌های شرورانه». payameirani. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ ژوئن ۲۰۲۱.
77. ↑  «نقض حقوق بشر؛ گزارش چهار فعال ایرانی به مقامات آلمان». دویچه وله فارسی آلمان.
78. ↑  «گزارش حقوق بشر ایران در سال ۲۰۱۸». usembassy. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ دسامبر ۲۰۲۰.
79. ↑  ««قتلگاهی» به نام جمهوری اسلامی». radiofarda.
80. ↑  «یاسین قاسمی بجد، نویسنده و شاعر در بخشی از پرونده قضایی خود تبرئه شد». *IranWire | خانه*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۹-۰۸.
81. ↑  "خبرگزاری هرانا | یاسین قاسمی بجد از دو اتهام انتسابی تبرئه شد - خبرگزاری هرانا" (به انگلیسی). Retrieved 2021-09-08.
82. ↑  «سایه بازداشت، زندان و شلاق بر سر گروهی از هنرمندان ایرانی». بی‌بی‌سی فارسی.
83. ↑  «انقلاب فرهنگی: رویارویی سیاسی یا اسلامی کردن دانشگاه». radiofarda.
84. ↑  «دو هزار مورد نقض حقوق دانشجویان در دو سال و نیم».
85. ↑  «گزارش کمیسیون حقوق بشر دفتر تحکیم از ۲۰۰۰ مورد نقض حقوق دانشجویان». بی‌بی‌سی.
86. ↑  «گزارش نقض حقوق دانشجویان در ایران به احمد شهید ارایه شد». radiofarda.
87. ↑  «ادامه بازداشت وکلا به‌دلیل امتناع از تعهد برای عدم شکایت از خامنه‌ای». alarabiya.
88. ↑  «دادگاه دادخواهان سلامت را علنی برگزار کنید تا افکار عمومی بتواند دربارهٔ جایگاه متهمان واقعی قضاوت کند». persian.
89. ↑  «بیانیه ۲۳ سازمان حقوق بشری و اعضای جامعه مدنی در اعتراض به تداوم بازداشت سه وکیل دادگستری و فعال مدنی و بازداشتهای خودسرانه شهروندان در ایران». kampain.
90. ↑  «بیانیه ۲۳ سازمان حقوق بشری و اعضای جامعه مدنی در اعتراض به تداوم بازداشت سه وکیل دادگستری و فعال مدنی و بازداشتهای خودسرانه شهروندان در ایران». kampain.
91. ↑  «افشاگری گزارش‌گران بدون مرز: سرکوب صدها خبرنگار در سه دهه نخست جمهوری اسلامی». radiozamaneh.
92. ↑  «گزارش‌گران بدون مرز خواستار آزادی فوری ۲۱ فعال رسانه‌ای زندانی در ایران شد». radiofarda.
93. ↑  «گزارشگران بدون مرز: ویروس کرونا عاملی مضاعف در سرکوب آزادی رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران؛ ایران در قعر جدول رده‌بندی». صدای فارسی فرانسه.
94. ↑  «شعله‌ور شدن آتش خشم عمومی از احکام علیه کارگران». independentpersian.
95. ↑  «کارگران زندانی، از رضا شاه تا روحانی». radiozamaneh.
96. ↑  «نقض حق کار در ایران و حق و حقوق بشر». radiozamaneh.
97. ↑  «جمهوری اسلامی، سیاست سرکوب دستمزد کارگران را اجرا می‌کند». radiofarda.
98. ↑  «ایران: افزایش سرکوب فعالان کارگری و معلمان». hrw.
99. ↑  «حقوق کارگران در ایران». tribunezamaneh.
100. ↑  «موج جدید سرکوب کارگران توسط جمهوری اسلامی». asranarshism.
101. ↑  «دیده‌بان حقوق بشر: عاملان کشتار و سرکوب معترضان در ایران از «مصونیت» برخوردارند». voanews.
102. 1 2  فردا، رادیو (۲۰۲۴-۰۳-۰۸). «کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل: تبعیض و سرکوب زنان ایران مصداق جنایت علیه بشریت است». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۸.
103. 1 2  «انتشار گزارش جامع کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل در مورد ایران در ۲۸ اسفند». *ایران اینترنشنال*. ۲۰۲۴-۰۳-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۰۸.
104. ↑  «رویترز: سپاه پاسداران بیش از ۳۰ دوتابعیتی را در ایران بازداشت کرده‌است». voanews.
105. ↑  «ادعای دبیر ستاد حقوق بشر ایران: زندانی دوتابعیتی نداریم». صدای آمریکا.
106. ↑  «ایران در ازای شهروندان دوتابعیتی چه گرفته‌است؟». bbc.
107. ↑  «دیپلماسی به روش جمهوری اسلامی: دوتابعیتی‌های زندانی ابزاری برای گروکشی و معامله». radiozamaneh.
108. ↑  «نگاهی به ۱۸ سال برخورد امنیتی با شهروندان دوتابعیتی و خارجی». hranews.
109. ↑  «گمانه‌زنی از امکان مبادله چند دو تابعیتی با مأموران رژیم ایران در آمریکا». farsi.alarabiya.
110. ↑  «۴۰ سال گروگان‌گیری جمهوری اسلامی؛ دکترین حل مشکلات خارجی ایران چیست؟». ایران وایر.
111. ↑  «دیپلماسی به روش جمهوری اسلامی: دوتابعیتی‌های زندانی ابزاری برای گروکشی و معامله». رادیو زمانه.
112. ↑  «نگاهی به ۱۸ سال برخورد امنیتی با شهروندان دوتابعیتی و خارجی». هرانا نیوز.
113. ↑  «۴۰ سال گروگان‌گیری جمهوری اسلامی؛ دکترین حل مشکلات خارجی ایران چیست؟». iranwire.
114. ↑  «نگاهی به ۱۸ سال برخورد امنیتی با شهروندان دوتابعیتی و خارجی». hranews.
115. ↑  «گاهشمار گروگان‌گیری جمهوری اسلامی در چهار دهه گذشته». voanews.
116. ↑  «۴۰ سال گروگان‌گیری جمهوری اسلامی». peykeiran. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ سپتامبر ۲۰۲۳.
117. ↑  «تشویق ایرانیان دوتابعیتی به سفر به ایران؛ آنهایی که رفتند و بازداشت شدند». صدای آمریکا.
118. ↑  «دیپلماسی به روش جمهوری اسلامی: دوتابعیتی‌های زندانی ابزاری برای گروکشی و معامله». رادیو زمانه.
119. ↑  «درخواست خانواده زندانیان دو تابعیتی از آمریکا: ویزای فرزندان مقام‌های ایران را لغو کنید». zeitoons.
120. ↑  «یکی از بستگان حمید بابایی: گفته بودند دانشجویان ایرانی مقیم بلژیک را زیر نظر بگیر». iranwire.
121. ↑  «زندانیان چندتابعیتی». voanews.
122. ↑  «آمریکا از جمهوری اسلامی ایران خواست تا زندانیان آمریکایی و دیگر زندانی‌های خارجی را آزاد کند». صدای فرانسه.
123. ↑  «بری روزن: باید تضمین گرفت که ایران گروگان‌گیری را از سیاست خارجی خود کنار می‌گذارد». صدای آمریکا.
124. ↑  «آغاز اعتصاب غذای دیپلمات سابق آمریکایی در محل مذاکرات وین». farsi.alarabiya.
125. ↑  «روحانیون ارشدی که به جمهوری اسلامی نه گفتند». radiofarda.
126. ↑  «پرونده ویژه؛ فرزندان انقلاب-۲؛ چاقویی که دسته‌اش را برید». zeitoons.
127. 1 2  «انقلاب ۵۷ چه بر سر اقلیت‌های مذهبی در نیروی هوایی ارتش آورد؟». independentpersian.
128. ↑  ایران: نامزدهای اصلاح طلب از انتخابات منع شدند وبگاه دیده‌بان حقوق بشر
129. ↑  «سند ۲۰۳۰ یونسکو توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی «کنار گذاشته شد»». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
130. ↑  حکومت فعالان و دانشجویان بیشتری را در برخوردی ادامه‌دار بازداشت می‌کند. وبگاه دیده‌بان حقوق بشر
131. ↑  «استقبال کاربران ایرانی از پیام‌رسان سیگنال بعد از مشکلات واتس‌اپ؛ تلاش جمهوری اسلامی برای حذف سیگنال». voanews.
132. ↑  «اسفند ۱۳۵۷: تظاهرات شش روزه‌ای که حجاب اجباری را به تعویق انداخت». *آسو*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
133. ↑  «۲۲ روایت از 'دختران خیابان انقلاب'؛ ادامه یک کشمکش چهل ساله». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
134. ↑  «همزمان با تشدید سرکوب مخالفان حجاب اجباری؛ قوه قضائیه در شبکه‌های اجتماعی فراخوان معرفی «بدحجاب» ها داد». *صدای آمریکا فارسی*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
135. ↑  «"خیزش زنان ایران در اسفند ۱۳۵۷"؛ حرکتی که بی‌پشتیبان ماند». *DW.COM*. ۲۰۱۳-۱۰-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
136. ↑  «وزارت اطلاعات فردی را به جرم نشر کتاب‌های ممنوعه بازداشت کرد». kayhan.london.
137. ↑  «صادقی حکم دادگاه بدوی را منتشر کرد؛ سعید طوسی به ارتباطات ناسالم با نوجوانان اقرار کرده بود». بی‌بی‌سی فارسی.
138. ↑  «https://www.bbc.com/persian/iran-37747161». bbc. پیوند خارجی در `|title=` وجود دارد (کمک)
139. ↑  «صفحه آخر؛ ماجرای تجاوز جنسی حاج سعید طوسی، قاری قرآن بیت رهبر از زبان شاگردان او». voanews.
140. 1 2  «دو کمیسیون مجلس پیگیر بلاتکلیفی و دخالت مقام‌ها در پرونده سعید طوسی شده‌اند». radiofarda.
141. ↑  «اعتراض صادقی به دخالت مقامات عالی قضایی در پرونده کودک‌آزاری سعید طوسی». دویچه وله فارسی آلمان.
142. 1 2  «عفو بین‌الملل: معترضان آبان‌ماه به‌شدت و به شکل غیرانسانی شکنجه شده‌اند». radiofarda.
143. 1 2  رادیو فردا (۱۰ مرداد ۱۳۹۹). «دولت ایران درخواست‌های سازمان زندان‌ها برای مهار کرونا را نادیده گرفته‌است».
144. ↑  «انتقال امضاکنندگان بیانیه استعفای رهبر به بازداشتگاه اطلاعات، قرنطینه محمدحسین سپهری در سلول انفرادی». کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی.
145. ↑  «درخواست جمعی از زندانیان زندان اوین از مقامات جمهوری اسلامی: به وضعیت زندان‌ها «رسیدگی جدی» شود». voanews.
146. ↑  «گزارشی از وضعیت «بحرانی» زندان‌های ایران در زمان کرونا؛ جمهوری اسلامی با زندانیان «غیرمسئولانه» برخورد کرده‌است». voanews.
147. ↑  «واکنش زندانیان سیاسی به درگذشت بکتاش آبتین: کشتن زندانیان سیاسی «روندی تکراری» در جمهوری اسلامی است». voanews.
148. ↑  «در زندان‌های جمهوری اسلامی چه خبر است؟». دویچه وله آلمان.
149. ↑  «وخامت حال بکتاش آبتین؛ کانون نویسندگان ایران: این حاصل عملکرد مسئولان زندان «و البته حکومت» است». voanews.
150. ↑  «عفو بین‌الملل: مقامات ایران از ژانویه ۲۰۱۰ از پاسخگویی دربارهٔ مرگ ۷۲ فرد بازداشت‌شده سر باز زده‌اند». voanews.
151. ↑  Ahmad, Shaheed (13 مارس 2014). "Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran" (PDF). p. 18. Archived from the original (PDF) on 20 March 2014. Retrieved 20 March 2014.
152. ↑  «جزئیات تکان دهنده از پرونده سنگسار تاکستان». *asriran.com*. عصر ایران. ۱۴ مرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
153. ↑  ضرغامی، محمد (۲۸ اسفند ۱۳۸۶). «مکرمه ابراهیمی، محکوم به سنگسار، آزاد شد». *radiofarda.com*. رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
154. ↑  «اجرای حکم سنگ‌سار در تاکستان قزوین متوقف شد». *farsnews.ir*. فارس. ۳۰ خرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
155. ↑  «احتمال تعقیب قضایی قاضی اجرا کننده حکم سنگسار». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
156. ↑  «حکم سنگسار: سنگدلانه و غیرانسانی». *dw.com*. بخش فارسی دویچه وله. ۲۱ تیر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۳۹۸.
157. ↑  صد فعال و دانشگاهی خواستار شناسایی اعدام‌های ۶۷ به عنوان جنایت علیه بشریت شدند، *بی‌بی‌سی فارسی*
158. ↑  اسامی قربانیان کشتار زندانیان سیاسی در سال ۶۷ در وبگاه عصر نو
159. ↑  «صابر شیخ عبدالله و دیاکو رسول‌زاده در زندان ارومیه «اعدام شدند»». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
160. ↑  «مصطفی صالحی از معترضان دی ۹۶ اعدام شد». *BBC News فارسی*. ۲۰۲۰-۰۸-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
161. ↑  «مصطفی صالحی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ۹۶، اعدام شد». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
162. ↑  عبدالحمید میربلوچ زهی در زندان زاهدان اعدام شد
163. ↑  اعدام سه زندانی سنی‌مذهب در مشهد؛ پنج زندانی دیگر در خطر اعدام
164. ↑  سه زندانی سنی‌مذهب در ایران اعدام شدند
165. ↑  دو زندانی در اراک به اتهام «سب النبی» به اعدام محکوم شدند
166. 1 2  «بازگشت به تاریخ، رواج اعدام‌های سیاسی و گروهی». voanews.
167. 1 2  «روزی که هیئت مرگ را دیدیم». دویچه وله فارسی آلمان.
168. ↑  «چهل و دومین جلسه دادگاه حمید نوری؛ شاهد: پاسداری را دیدم که روی جنازه اعدام شده‌ها راه می‌رفت». voanews.
169. ↑  «اعضای هیئت مرگ در سال ۶٠و۶٧ چه کسانی بودند؟». tribunezamaneh.
170. ↑  «انتخابات ۱۴۰۰؛ برخی نهادهای زیرنظر قوه قضائیه، خبرنگاران را برای انتقاد احتمالی از ابراهیم رئیسی، تهدید کرده‌اند». voanews.
171. ↑  «رئیسی؛ از هیئت مرگ تا سودای رهبری». radiofarda.
172. ↑  «خانواده‌های اعدام‌شدگان سال ۶۷ خواستار روشن‌شدن تمامی حقیقت شدند». independentpersian.
173. ↑  «از بایگانی زمانه: دربارهٔ ابراهیم رئیسی، عضو هیئت مرگ، که دوباره می‌کوشد رئیس‌جمهوری شود». radiozamaneh.
174. ↑  «ابراهیم رییسی، از اعضای "هیئت مرگ" رئیس قوه قضاییه شد». هرانا.
175. ↑  «آینده رهبری ابراهیم رئیسی، عضو کمیته «هیئت مرگ» در جمهوری اسلامی». iranglobal.
176. ↑  «جلسه حسین‌علی منتظری با هیئت مرگ؛ کسی را که به کمتر از اعدام محکوم کرده‌اید به چه ملاک اعدام می‌کنید؟». negaam.[*پیوند مرده*]
177. ↑  «کشتار ۶۷؛ «هیئت مرگ» چه هیئتی داشت؟». بی‌بی‌سی فارسی.
178. ↑  «اعضای هیئت مرگ در سال ۱۳۶۰ و ۱۳۶۷ چه کسانی بودند؟». zagrospost.
179. ↑  «کشتار ۶۷ و سایه سی ساله‌اش بر مخالفان حکومت». bbc.
180. ↑  «احتمال ریاست عضو «هیئت مرگ» اعدام‌های ۶۷ بر دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، قوت گرفت». voanews.
181. ↑  «تابستان ۶۷؛ پی‌جویی حقیقت (پرونده ویژه قتل‌عام زندانیان سیاسی در ایران)». radiozamaneh.
182. 1 2  هراس از صدای منتظری برای چیست؟، *رادیو فردا*
183. ↑  در ضرورت تعیین تکلیف با آیت‌الله خمینی، *بی‌بی‌سی فارسی*
184. ↑  «تابستان ۶۷ و کشتار از پیش سازماندهی‌شده». radiofarda.
185. ↑  «اعدام زندانیان چپ‌گرا در سال ۶۷ چگونه آغاز و انجام شد؟». radiofarda.
186. ↑  Index number: MDE 13/118/2008 (August 2008). "IRAN: THE 20TH ANNIVERSARY OF 1988 "PRISON MASSACRE"". *www.amnesty.org* (به انگلیسی). Retrieved 2020-11-22.
187. ↑  عفو بین‌الملل: ایران رتبه دوم جهان را در زمینه اعدام دارد، وبگاه رادیو فردا
188. ↑  ایران: کودکان مجرم در انتظار اعدام
189. ↑  «بهائی‌ها؛ از اقلیت بلاگردان تا وضعیت سرکوب دائم». radiozamaneh.
190. ↑  عفو بین‌الملل: ایران مسئول یک‌سوم کل اعدام‌ها در جهان است
191. ↑  «موضع‌گیری مقامات وقت دربارهٔ اعدامهای دهه ۶۰». بی‌بی‌سی. ۲۱ شهریور ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۵ فروردین ۱۳۹۹.
192. ↑  «اعضای هیئت مرگ در سال ۶٠و۶٧ چه کسانی بودند؟». tribunezamaneh.
193. ↑  «مخاطبان هشدارهای منتظری کجا هستند؟». bbc.
194. ↑  در ضرورت تعیین تکلیف با آیت‌الله خمینی، *بی‌بی‌سی فارسی*
195. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  «آمار وارقام اعدام‌ها از سال ٥٧تا ٩٥ (٦١هزار اعدام)». alarabiya.
196. ↑  «چرا شدت سرکوب و شمار کشته شدگان اعتراضات ایران به گونه‌ای کم‌سابقه بالا بود Access to the comments». euronews.
197. ↑  «گزارش سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران؛ ویژه سال ۲۰۱۷». هرانا (ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران).
198. ↑  «گزارش سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران؛ ویژه سال ۲۰۱۸». هرانا.
199. ↑  «گزارش سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران؛ ویژه سال ۲۰۱۹». هرانا.
200. ↑  «آبان ۹۸: پنهان‌کاری حکومتی در مورد کشته‌شدگان اعتراض‌ها». رادیو زمانه.
201. ↑  «رویترز: خامنه‌ای دستور داد «هر کار لازم است بکنید»، «۱۵۰۰» نفر کشته شدند». *رادیو فردا*. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۲۳.
202. ↑  «مورگان اورتگاس: اوباش خامنه‌ای ۱۵۰۰ نفر را در خیابان‌ها کشتند». صدای آمریکا.
203. ↑  «ثبت بیش از ۷۵۰۰ مرگ بدون دلیل در پاییز سال ۱۳۹۸؛ عامل رشد غیرعادی و تقریباً سراسری مرگ و میر در کل کشور در بازه زمانی پاییز ۹۸ چیست؟». *کلمه*. ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۲۲.
204. ↑  *از چند صد تا چند هزار نفر؛ واقعاً چند نفر را در اعتراضات آبان۹۸ کشتند؟ گفتگو با عمار ملکی*, retrieved 2021-12-06
205. ↑  «مرگ و میر آبان ۹۸؛ معمای چند هزار نفری که اضافه‌اند». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۶.
206. ↑  «بررسی یک ادعا؛ چرا همزمان با اعتراضات آبان ۹۸، ناگهان میزان مرگ ۵ هزار مورد بیشتر شد؛ گفتگو با ماهان غفاری». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۶.
207. ↑  «ابعاد جدیدی از کشتار آبان ۹۸». *سایتِ خبری‌تحلیلی*. ۲۰۲۱-۰۵-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۶.
208. ↑  «افزایش چند هزار نفری در آمار رسمی مرگ ثبت‌شده در آبان ۹۸». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۶.
209. ↑  «امیر سلطان‌زاده | کرونا یا کشتار آبان، کدام یک علت افزایش فوتی‌های پاییز گذشته‌است؟». *ایندیپندنت فارسی*. ۲۰۲۰-۰۵-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۲-۰۶.
210. ↑  «گزارش یک ساله اعدام در ایران ۲۰۱۹–۲۰۲۰». هرانا.
211. ↑  «دیده‌بان حقوق بشر: عاملان کشتار و سرکوب معترضان در ایران از «مصونیت» برخوردارند». voanews.
212. ↑  «صفحه آخر: قتل‌های زنجیره‌ای». voanews.
213. ↑  ویکی‌پدیا: جان‌باختگان اعتراضات به نتیجه انتخابات دهم ریاست‌جمهوری ایران
214. 1 2  "Iran election protests: the dead, jailed and missing" (به انگلیسی). Guardian.
215. 1 2  لیست جان باختگان شناسایی شده به ۷۸ نفر رسید
216. 1 2  فریدون وهمن، *یکصد و شصت سال مبارزه با دیانت بهائی (گوشه‌ای از تاریخ اجتماعی-دینی ایران در دوران معاصر)*، ۴۷۸–۴۴۸.
217. ↑  همجنس‌گرای ایرانی موفق به گرفتن پناهندگی شد (*بی‌بی‌سی فارسی*)
218. ↑  «۱۹۰ هزار کشته و ۶۷۲ هزار مجروح؛ هزینه ایران در جنگ با عراق». بی‌بی‌سی فارسی.
219. ↑  «علی اکبر سعیدی سیرجانی». iranrights.
220. ↑  «خاکسپاری بکتاش آبتین تحت فشار نیروهای امنیتی؛ کانون نویسندگان: خانواده داغدیده آبتین را تنها نگذارید». voanews.
221. ↑  «گزارش صدای آمریکا از خاکسپاری بکتاش آبتین؛ شعار «مرگ بر دیکتاتور» و حضور گسترده نیروهای امنیتی». voanews.
222. ↑  «کشیش‌هایی که به دست جمهوری اسلامی، ترور شدند». radiozamaneh.
223. ↑  هاوارد, راجر (۲۰۰۴ (میلادی)). *Iran in Crisis* (به انگلیسی). pp. ۴۶. ISBN [[ویژه:منابع کتاب/ISBN 1-84277-474-3|[[شماره استاندارد بین‌المللی کتاب|ISBN]] [[ویژه:منابع کتاب/1-84277-474-3|1-84277-474-3]]]]. `{{cite book}}`: Check `|isbn=` value: invalid character (help); Check date values in: `|date=` (help)
224. ↑  *جنایت مقدس*. ژانویه ۲۰۱۰.
225. ↑  ایندیپندنت فارسی: سه آدم‌ربایی سیاسی تنها در یک‌سال: کارنامه جمهوری اسلامی ایران
226. ↑  ایران وایر: تاریخچه آدم‌ربایی یک حکومت؛ آیا جمهوری اسلامی ...
227. ↑  رادیو فردا: چهار عملیات «فریب» جمهوری اسلامی؛ از فرود فولادوند تا روح‌الله زم
228. ↑  پارسا پیلتن (۳۰ شهریور ۱۳۸۸). «گاهشمار صد روز اعتراض انتخاباتی در ایران». *بی‌بی‌سی فارسی*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
229. ↑  "C’est la base sociale du régime qui manifeste "en Iran.
230. ↑  «لوموند: یک انقلاب واقعی کلیت نظام ایران را نشانه گرفته‌است». *ار. اف. ای - RFI*. ۲۰۱۸-۰۱-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
231. ↑  «Crisis in Iran? Rial Crashes as Regime Battles Protests and Foreign Threats».
232. ↑  گفتگو با مهران مصطفوی: «برخی از کارکنان دفتر بنی‌صدر هم اعدام شدند» *رادیو زمانه*
233. ↑  ویکی‌پدیا:تظاهرات ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
234. ↑  «ایران / سیاسی - انتشار فهرست ۷۲ نفره کشته‌شدگان حوادث انتخاباتی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱۴ شهریور ۱۳۸۸.
235. ↑  Human Rights Watch - Torture, Detention, and the Crushing of Dissent in Iran[*پیوند مرده*]
236. ↑  Iran: Torture Used to Suppress Dissent (Human Rights Watch, 7-6-2004)[*پیوند مرده*]
237. ↑  Iran's Postelection Crackdown Scrutinized For Crimes Against Humanity - Radio Free Europe / Radio Liberty © 2010
238. ↑  «ادامه ناآرامی‌ها در بیش از ۲۰ شهر ایران و کاهش سرعت اینترنت». *dw.com*. دویچه وله. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۵ آبان ۱۳۹۸.
239. ↑  «روایت سردار فدوی از اتفاقات بعد از گرانی بنزین». *www.asriran.com*. ۱۳۹۸-۰۹-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۲۳.
240. ↑  «آمار تازه از قربانیان اعتراضات؛ کلمه: ۳۶۶ نفر، عفو بین‌الملل: بیش از ۱۶۱ نفر». *radiofarda.com*. رادیو فردا. ۸ آذر ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۸ آذر ۱۳۹۸.
241. ↑  HRM، Iran (۲۰۱۹-۱۱-۲۹). «Several Children Reported Killed During Iran's November 2019 Protests». *Iran HRM* (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
242. ↑  «بازداشت حدود ۷۰۰۰ نفر در اعتراضات بنزینی». *آفتاب*. ۶ آذر ۱۳۹۸.
243. ↑  شهریار صیامی (۱۳ آذر ۱۳۹۸). «کودکان و نوجوانانی که در اعتراضات اخیر ایران کشته شدند». *رادیو فردا*.
244. ↑  "Special Report: Iran's leader ordered crackdown on unrest - 'Do whatever it takes to end it'" (به انگلیسی). 2019-12-23. Retrieved 2019-12-23.
245. ↑  «رویترز: خامنه‌ای دستور داد «هر کار لازم است بکنید»، «۱۵۰۰» نفر کشته شدند». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۲۳.
246. ↑  «رویترز: با دستور خامنه‌ای حدود ۱۵۰۰ نفر از معترضان کشته شدند». *صدای آمریکا*. ۲ دی ۱۳۹۸.
247. 1 2  «خون ۵ کشته از ۱۵۰۰ کشته دیگر رنگین‌تر است؟». ایندیپندنت فارسی. دریافت‌شده در ۴ ژانویه ۲۰۱۹.
248. 1 2  ««اشاره وزارت خارجه آمریکا به نقش قاسم سلیمانی در سرکوب و کشتار معترضان در آبان‌ماه»». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۲۰.
249. ↑  عفو بین‌الملل: معترضان آبان‌ماه به‌شدت و به شکل غیرانسانی شکنجه شده‌اند
250. ↑  اعتراض سازمان عفو بین‌الملل به شکنجه بازداشت‌شدگان در ایران
251. ↑  افشاگری عفو بین‌الملل از شکنجه‌های تکان‌دهنده و موارد گسترده نقض حقوق بشر در سرکوب اعتراضات آبان ۹۸
252. ↑  ابراز «نگرانی جدی» از وضع حقوق بشر در ایران در گزارش دبیرکل سازمان ملل
253. ↑  ابراز نگرانی دبیرکل سازمان ملل متحد نسبت به «نقض فاحش حقوق بشر»، «سرکوب مرگبار معترضان» و «بحران سلامت و اقتصاد» در ایران
254. ↑  «بولتَن محرمانه فارس: آمار کشته‌شدگان اعتراضات کنونی از آبان ۹۸ بسیار بیشتر است». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۶.
255. ↑  «افزایش شمار جان‌باختگان اعتراضات به ۵۱۶ تن». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
256. ↑  «گزارش تحقیقی: دست‌کم ۱۵ معترض در بازداشت کشته شده‌اند؛ فشار و «شکنجه» برای گرفتن اعتراف». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
257. ↑  «قوه قضاییه: تکلیف «اغلب متهمان» مشخص شده‌است؛ نگرانی نهادهای حقوق‌بشری از خطر اعدام ۱۰۰ معترض». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۵.
258. ↑  «شمار کشته‌های خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی به ۲۲۴ نفر رسید». independentpersian.
259. ↑  *شیوا محبوبی: حداقل ۶۰ هزار نفر تا کنون در کل ایران دستگیر شده‌اند*, retrieved 2022-11-29
260. ↑  «چرا ایران و طالبان با هم مذاکره می‌کنند». دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۳۰ آذر ۱۳۹۸.
261. ↑  «"حمایت ایران از طالبان؛ عامل بی‌ثباتی بیشتر افغانستان"».
262. ↑  «حمایت ایران از طالبان؛ عامل بی‌ثباتی بیشتر افغانستان».
263. ↑  «شبیحه؛ تبهکارانی مخوف در خدمت حکومت سوریه». دویچه‌وله فارسی. دریافت‌شده در ۲۷ خرداد ۱۳۹۱.[*پیوند مرده*]
264. ↑  «اذعان "کریستین ساینس مانیتور":محبوبیت ایران در میان مردم سوریه / هسته‌های مقاومت مردمی سوریه "بسیج" ایران را الگوی خود قرار داده‌اند». باشگاه خبرنگاران. ۱۵ فروردین ۱۳۹۲.
265. ↑  «گزارش سالانه حقوق بشر: رژیم ایران دامنه نقض حقوق بشر را به سوریه، لبنان، و یمن نیز گسترش داده‌است». صدای آمریکا.
266. ↑  «وزارت خارجه آمریکا در گزارش حقوق بشر ۲۰۲۰: نقض حقوق بشر بخشی از سیاست جمهوری اسلامی است». iranintl.
267. ↑  «آمریکا ایران را به نقض حقوق بشر در منطقه متهم کرد». bbc.
268. ↑  «بخش ایران گزارش سالانه حقوق بشر آمریکا: جمهوری اسلامی علاوه بر داخل، در کشورهای سوریه، عراق و یمن نیز در نقض حقوق بشر سهیم است». voanews.
269. ↑  «گزارش سالانه حقوق بشر آمریکا ایران، روسیه و چین را به نقض حقوق بشر متهم کرد». صدای فرانسه.
270. ↑  «آمریکا جمهوری اسلامی ایران را به نقض حقوق بشر در سوریه، عراق و یمن متهم کرد». radiofarda.
271. ↑  «آمریکا رژیم ایران را به نقض حقوق بشر در سوریه، عراق و یمن متهم کرد». alarabiya.
272. ↑  «کنفرانس اندیشکده شورای آتلانتیک: گروه‌های نیابتی ایران امنیت خاورمیانه را تهدید می‌کنند». voanews.
273. ↑
274. ↑  صدای آمریکا، دیدبان حقوق بشر سوریه: هفت سال جنگ، ۵۱۱ هزار کشته در سوریه
275. ↑  آمار وحشتناک.. بیش از نیم میلیون نفر طی 7 سال در سوریه کشته شدند
276. ↑  بیش از نیم میلیون کشته از آغاز بحران هفت ساله در سوریه
277. ↑
278. ↑  «"ایران به سوریه در سرکوب اعتراض‌ها کمک می‌کند"». *BBC Persian*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
279. ↑  «اتحادیه اروپا سپاه قدس ایران را در ارتباط با سوریه تحریم کرد». بی‌بی‌سی.
280. ↑  «بررسی نقش سپاه در سوریه و توان نظامی رقبای آمریکا در دو رسانه انگلیسی زبان». صدای آمریکا.
281. ↑  «iran internatonal - جستجوی Google». *www.google.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
282. ↑  «هلاکت یک تکاور ارتش رژیم و شماری از پاسداران تروریست در سوریه - اتحاد انجمنها برای ایران ازاد». اتحاد انجمنها برای ایران ازاد. ۱۳۹۵-۰۱-۲۳T۱۷:۰۷:۱۸+۰۰:۰۰. دریافت‌شده در 2018-02-25. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
283. ↑  «پیامی به ارتشیان ایران، هشداری در باب دخالت در جنگ سوریه». تایمز اسرائیل. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
284. 1 2  (www.dw.com)، Deutsche Welle. «آمریکا: ایران در سرکوب اعتراضات به سوریه کمک می‌کند | ایران | DW | 15.04.2011». *DW.COM*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
285. ↑  «سیاست بدکاره کردن/عکس». *iroon.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
286. ↑  «چرا باید جوانان ایرانی در جنگ داخلی سوریه، فدای آتش‌افروزی سران تهران و دمشق شوند؟». تایمز اسرائیل. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
287. 1 2  «جنبش راه سبز - اپوزیسیون سوریه حکومت ایران را با اسد شریک جرم دانست». *www.rahesabz.net*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۵.
288. ↑  Rubin, Uzi (2004-09). "View from Israel: Oslo Revisited". *Israel Affairs*. **10** (3): 178–181. doi:10.1080/1353712042000242635. ISSN 1353-7121. `{{cite journal}}`: Check date values in: `|date=` (help)
289. ↑  «جنگجویان افغان در دو سوی جبهه جنگ در سوریه». DW. دریافت‌شده در ۲۰۱۶. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازدید=` را بررسی کنید (کمک)
290. ↑  «'سپاه پاسداران کودکان افغان را به جنگ سوریه می‌فرستد'». BBC Persian. دریافت‌شده در ۱ اکتبر نوامبر ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازدید=` را بررسی کنید (کمک)
291. ↑  «ایران آوارگان افغان را قربانی جنگ سوریه می‌کند». DW. دریافت‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۶.
292. ↑  «دیدبان حقوق بشر: ایران کودکان افغان را به جنگ سوریه می‌فرستد». DW. دریافت‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۱۷.
293. ↑  «فیلم/ سندِ تصویری از کمکِ آمریکا به داعش». *مشرق نیوز*. ۲۰۱۶-۱۰-۳۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
294. ↑  «'همکاری نظامی محرمانه اسرائیل و مصر' در نبرد با داعش» (به انگلیسی). ۲۰۱۸-۰۲-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
295. ↑  *www.yjc.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶. پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
296. ↑  CNN، Ryan Browne. «EXCLUSIVE: America's top ally in Syria warns ISIS is resurging and asks for more US support». *CNN*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
297. ↑  «US committed 'war crime' by bombing Syrian troops, government tells UN». *South China Morning Post*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
298. ↑  «اسرائیل و حمایت دولتی از تروریسم - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد». *fa.m.wikipedia.org*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۲۶.
299. ↑  «چرا ایران رژیم سوریه را رها نمی‌کند؟». BBC Parisian. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۶.
300. 1 2  «راستی‌آزمایی: هزینه جنگ سوریه برای ایران چقدر است؟». BBC Persian. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸.
301. ↑  «کشف سه هواپیما ی ایرانی توسط مخالفان بشار اسد در حلب». DW. دریافت‌شده در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۲.
302. ↑  «قمار ترامپ در سوریه؛ برنده و بازنده خروج آمریکا چه کسانی هستند؟». BBC. ۲۳ دسامبر ۲۰۱۸.
303. ↑  «چرا ایران رژیم سوریه را رها نمی‌کند؟». BBC Parisian. دریافت‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۱۶.
304. ↑  ۱۶ فرمانده ارشد سپاه که دخالت نظامی در سوریه را فرماندهی کردند
305. ↑  ۱۰ فرماندهی که به خاطر جنگ‌های سوریه و عراق نشان نظامی دریافت کردند
306. ↑  «سپاه پاسداران نقش نیروی قدس و قاسم سلیمانی در سرکوب اعتراضات مردم سوریه را تأیید کرد». iranintl.
307. ↑  Iraq: HRW denounces lethal force against protesters, urges probe
308. ↑  "Iraq protests: What's behind the anger? - BBS News". *BBC News*. 7 October 2019. Retrieved 27 October 2019.
309. ↑  عراق| حمایت حشد شعبی از خواسته‌های مردم و مبارزه با فساد/ مقررات منع آمد و شد در بغداد
310. ↑  «دولت عراق سقوط کرد». *ار. اف. ای - RFI*. ۲۰۱۹-۱۱-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
311. ↑  «قاسم شلیمانی شمشیر دو دم ایران در منطقه خاورمیانه». یورونیوز. دریافت‌شده در ۳ ژانویه ۲۰۲۰.
312. ↑  جنگ داخلی یمن؛ نقش و تأثیر ایران و حزب‌الله لبنان
313. ↑  رویترز: ایران مسیر جدیدی برای رساندن سلاح به شورشیان حوثی یمن یافته‌است
314. ↑  با وجود شواهد حمایت تسلیحاتی از حوثی‌ها…
315. ↑  مداخله ایران در یمن «یک حلقه» از زنجیره مداخله‌های منطقه ای است
316. ↑  مداخله ایران در جنگ داخلی یمن
317. ↑  «پایان حمایت آمریکا از ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی در جنگ یمن چه معنایی دارد؟». voanews.
318. ↑  «روسیه بار دیگر با پهپادهای ایرانی به بندر اودسا حمله کرد». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۲-۲۴.
319. ↑  «روابط به هم تنیده داعش، طالبان و القاعده با رژیم ایران». alarabiya.
320. ↑  «ایران و نظام اسد در تأسیس داعش و حمایت از القاعده، دست دارند». alarabiya.
321. ↑  «آیا قاسم سلیمانی نقشی ویژه در فروپاشی خلافت داعش داشت؟». دویچه وله آلمان.
322. ↑  «ند پرایس می‌گوید فتوای خامنه‌ای هرگز مبنای تصمیم آمریکا برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای نبوده‌است». voanews.
323. ↑  «ند پرایس می‌گوید فتوای خامنه‌ای هرگز مبنای تصمیم آمریکا برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای نبوده‌است». voanews.
324. ↑  «U.N. Support Grows for U.S. Resolution on Holocaust». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۵ دسامبر ۲۰۰۸.
325. ↑  UN Assembly condemns Holocaust denial by consensus; Iran disassociates itself
326. ↑  «Search - Global Edition - The New York Times». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۴ دسامبر ۲۰۰۸.
327. ↑  «ویژه برنامه صدای آمریکا؛ سال‌روز همه‌پرسی جمهوری اسلامی؛ بحران مشروعیت؛ ۴۲ سال بعد (نگاهی به تناقض‌های آماری رفراندوم سال ۵۸؛ اظهارات حسین لاجوردی مسئول وقت مرکز آمار ایران)».
328. 1 2 3  «مواد مخدر در ایران؛ از میدان شوش تهران تا مکزیک». alarabiya.
329. ↑  «عفو بین‌الملل: خامنه‌ای با جان میلیون‌ها ایرانی بازی می‌کند». دویچه وله.
330. ↑  «دولت بر اساس قانون مکلف به پیگیری مشکل پارازیت‌ها است». *میدان*. ۱۳۹۵-۱۰-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۴.
331. ↑  «قتل ناموسی در ایران؛ نمایش سر بریده زن در اهواز و توقیف خبرگزاری به دلیل انتشار تصاویر». bbc.
332. ↑  «جنایت اهواز؛ پخش تصویر و فیلم قتل مونا حیدری ممنوع اعلام شد». دویچه وله آلمان.
333. ↑  «اختلال در اینترنت در ایران در پی اعتراض‌ها به افزایش قیمت بنزین». *BBC News فارسی* (به اردو). ۲۰۱۹-۱۱-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۱۷.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
334. ↑  «خاموشی‌های اینترنت در ایران: از آبان ۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰». filter.watch.
335. ↑  «نظر جان بولتون دربارهٔ قاسم سلیمانی: از خطرناک‌ترین انسان‌های جهان است!». صدای آمریکا. ۲۲ فروردین ۱۳۹۸.
336. ↑  «سناتور تد کروز: پایان کار قاسم سلیمانی، عدالتی فرخنده است که پس از مدت‌ها سرانجام اجرا شد». *صدای آمریکا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۰۴.
337. ↑  «دیده‌بان حقوق بشر: عاملان کشتار و سرکوب معترضان در ایران از «مصونیت» برخوردارند». voanews.

پیوند به بیرون
--------------

* نمایشگاه شرح چهار دهه نقض حقوق بشر در ایران
* دکوراسیون اتاق بازجویی در ایران *بی‌بی‌سی فارسی*
* خانه اسناد بهائی‌ستیزی بایگانی‌شده در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine
* اسناد و گزارش‌های سازمان ملل متحد در مورد آزار و اذیت بهائیان ایران

| * ن
* ب
* و
حقوقِ بشر در ایران |
| --- |
| تاریخ |
| پیشینه | 
* در دولت شاهنشاهی
* در جمهوری اسلامی
* یهودستیزی
* عرب‌ستیزی
* نازیسم
* حقوق افراد ترنس
* حقوق کودکان

 |
| نهادها | 
* گزارشگر ویژهٔ حقوق بشر
* مرکز حقوق بشر در ایران
* سازمان حقوق بشر ایران
* کمیته گزارشگران حقوق بشر
* کانون مدافعان حقوق بشر
* ستاد حقوق بشر
* جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر
* جمعیت دفاع از کودکان کار و خیابان
* بنیاد عبدالرحمن برومند
* سازمان حقوق بشری هنگاو

 |
| نقض | 
* شکنجه‌های دوره صفوی
* شکنجه دولتی در ایران معاصر
	+ شکنجهٔ معترضان به نتیجهٔ انتخابات ۱۳۸۸
* آزار جنسی یا تجاوز به زندانیان
* وحشی‌گری پلیس
	+ وحشی‌گری نیروی انتظامی (فهرست)
* قتل‌های زنجیره‌ای
* نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران
	+ ربایش مخالفان سیاسی
	+ نقض حقوق مسیحیان
	+ نقض حقوق آموزگاران و استادان دانشگاه
	+ نقض حقوق اصناف و گروه‌ها
	+ نقض حقوق اقلیت‌ها
	+ نقض حقوق دانشجویان
	+ نقض حقوق دگرباشان جنسی
	+ نقض حقوق دین‌ناباوران و نوکیشان
	+ نقض حقوق روزنامه‌نگاران و خبرنگاران
	+ نقض حقوق زرتشتیان
	+ نقض حقوق زنان
	+ نقض حقوق شهروندان بیگانه و دوتابعیتی
	+ نقض حقوق کارگران
	+ نقض حقوق کودکان
	+ نقض حقوق منداییان
	+ نقض حقوق ورزشکاران
	+ نقض حقوق نویسندگان و شاعران
	+ نقض حقوق وکیلان، حقوق‌دانان و فعالان حقوق بشر
	+ نقض حقوق هنرمندان
	+ نقض حقوق یارسانی‌ها
	+ نقض حقوق یهودیان
	+ نقض حقوق حوزویان
	+ اعتراف اجباری
	+ فهرست متهمان
	+ روش‌ها و ابزارها
* ایرانیانِ تحت تحریم

 |
| رسانه | 
* بدونِ دخترم هرگز
	+ فیلم
* شهری که زیر درختان سدر مرد
* سنگسار ثریا م.
* چهارراه
* لرد
* شکنجهٔ سفید
* «برای…»

 |
| دیگر | 
* اعلامیه حقوق بشر در اسلام
* آزادی دین
* آزادی بیان
* قانون کفرگویی در ایران
* *ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم*

 |
|  رده |

درگاه:حقوق بشر

| * ن
* ب
* و
حقوق بنیادی بشر |
| --- |
| نکته: مواردی که به‌عنوان حقوق بشر ( غیر از حق‌های بنیادین حقوق بشری  ) مورد مناقشه هستند و تمامی مواردی که در اینجا فهرست شده‌اند، ممکن است در همه‌جا حقوق بشر نباشند. |
| حقوق مدنی و سیاسی | 
* برابری در برابر قانون
* اصل برائت
* رهایی از بازداشت و حبس خودسرانه
* آزادی اجتماع
* آزادی انجمن
* رهایی از مجازات ظالمانه
* آزادی از تبعیض
* رهایی از تبعید
* آزادی اطلاعات
* آزادی حرکت
* آزادی ادیان
* برده‌داری
* آزادی بیان
* آزادی اندیشه
* شکنجه
* یاری حقوقی
* آزادی
* حقوق دگرباشان در کشورهای گوناگون
* تابعیت
* تشخص
* حق پناهندگی
* حق مردن
* حق دادگاه عادلانه
* حق زندگی
* حق دادخواست
* حریم شخصی
* حق اعتراض
* دفاع مشروع
* امنیت فرد
* حق رأی جهانی

 |
| حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی | 
* حقوق دیجیتال
* حقوق برابر برای کار برابر
* مزد منصفانه
* حقوق کارگری
* حق داشتن زندگی استاندارد
* حق پوشش
* حق توسعه
* حق آموزش
* حق غذا
* حق بر سلامتی
* حق مسکن
* حق دسترسی به اینترنت
* حق مالکیت
* مشارکت مردمی
* حق پاسخ
* حق بازگشت
* حق علم و فرهنگ
* حق امنیت اجتماعی
* حق آب
* حق کار
* سندیکا

 |
| حقوق باروری و سلامت جنسی | 
* سقط جنین
* تنظیم خانواده
* بریدن آلت زنانه
* حقوق بشر افراد بیناجنسی
* حقوق دگرباشان در کشورهای گوناگون
* سلامت باروری
* حق داشتن جنسیت
* حق نخواستن درمان

 |
| تخلفات | 
* تنبیه بدنی
* تنبیه دسته‌جمعی

 |
| جنگ و کشمکش | 
* غیرنظامی
* پیکارگر
* نسل‌کشی
* اسیر
* تجاوز جنسی در جنگ

 |

| * ن
* ب
* و
حقوق کیفری بین‌المللی |
| --- |
| منابع | 
* حقوق بین‌الملل عرفی
* هنجار بنیادین
* کنوانسیون‌های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه
* کنوانسیون ژنو
* منشور لندن
* اصول نورمبرگ
* منشور ملل متحد
* نسل‌کشی
* کنوانسیون ملل متحد علیه شکنجه
* دیوان کیفری بین‌المللی برمبنای اساسنامه رم

 |
| حقوق کیفری بین‌المللی | 
* جنایات علیه بشریت
* جنایت علیه صلح
* Crime of apartheid
* نسل‌کشی
* دزدی دریایی
* تاریخ برده‌داری
* جنایت جنگی
* War of aggression

 |
| دادگاه بین‌المللی(برپایه زیربنا) | 
* دادگاه نورنبرگ
* دادگاه توکیو
* دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق
* دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا
* دادگاه ویژه سیرالئون
* دیوان کیفری بین‌المللی
* شعبه فوق‌العاده کامبوج
* Special Panels of the Dili District Court
* دادگاه ویژه لبنان
* مکانیسم دادگاه‌های بین‌المللی جنایی

 |
| تاریخ | 
* List of war crimes
* فهرست جنایتکاران جنگی محکوم‌شده

 |
| مفاهیم مرتبط | 
* Command responsibility
* اوامر مافوق
* Joint criminal enterprise
* قانون جنگ
* حوزه قضایی بین‌المللی
* غیر رزمی

 |

| * ن
* ب
* و
حقوق |
| --- |
| موضوعات اصلی | 
* حقوق اداری
* حقوق اساسی
* قرارداد
* حقوق کیفری
* سند
* انصاف
* ادله
* حقوق بین‌الملل
* تکفل
* دادرسی
	+ مدنی
	+ کیفری
* قانون مالکیت
* حقوق عمومی
* Restitution
* Statutory law
* شبه جرم

 | Scales of justice |
| سایر موضوعات | 
* حقوق کشاورزی
* حقوق هوایی
* حقوق بانکی
* ورشکستگی
* حقوق تجارت
* قانون رقابت
* حقوق بین‌الملل خصوصی
* حقوق ساخت‌وساز
* حمایت از مصرف‌کننده
* قانون شراکت
* قانون فناوری اطلاعات
* قانون انتخابات
* حقوق انرژی
* حقوق سرگرمی
* قانون محیط زیست
* حقوق خانواده
* مقررات مالی
* حقوق سلامت
* قانون مهاجرت
* مالکیت فکری
* قانون جنایی بین‌المللی
* قانون بین‌المللی حقوق بشر
* International slavery laws
* قانون کار
* حقوق جنگ
* Legal archaeology
* Legal fiction
* حقوق دریایی
* حقوق رسانه
* قوانین نظامی
* Probate
	+ املاک
	+ وصیت‌نامه
* Product liability
* حقوق بین‌الملل
* حقوق فضایی
* حقوق ورزشی
* حقوق مالیاتی
* حقوق ترابری
* تراست
* حقوق زنان

 |
| خاستگاه حقوق | 
* منشور
* قانون اساسی
* حقوق عرفی
* حق الهی
* حقوق بشر
* حقوق طبیعی
* قانون پرونده‌ای
	+ رویه قضایی

 |
| وضع قانون | 
* همه‌پرسی
* Codification
* حکم شرعی
	+ Edict
	+ Executive order
	+ Proclamation
* قانون
	+ Delegated legislation
	+ Regulation
	+ Rulemaking
* اعلامیه
* نسخ
* معاهده
* Statutory law
	+ قانون
	+ مصوبه مجلس
	+ Act of Congress (US)

 |
| نظام‌های حقوقی | 
* حقوق مدنی
* کامن لا
* حقوق چینی
* کثرت‌گرایی حقوقی
* احکام دینی
	+ قانون کلیسایی
	+ حقوق هندو
	+ حقوق جین
	+ قانون یهودیان
	+ احکام اسلام
* حقوق روم
* حقوق جامعه‌گرا
* Statutory law
* Xeer
* یاسا

 |
| نظریه‌های حقوقی | 
* مطالعات انتقادی حقوق
* حقوق تطبیقی
* Feminist
* حقوق و اقتصاد
* صورت‌گرایی حقوقی
* تاریخ
* قانون طبیعی
* International legal theory
* Principle of legality
* حاکمیت قانون
* جامعه‌شناسی

 |
| نظریه‌پردازی حقوق | 
* Adjudication
* Administration of justice
* عدالت کیفری
* دادگاه نظامی
* حل اختلاف
* فقه
* دعوی قضایی
* نظر حقوقی
* Legal remedy
* قاضی
	+ Justice of the peace
	+ Magistrate
* قضاوت
* بررسی قضایی
* حوزه قضایی
* هیئت منصفه
* عدالت
* Practice of law
	+ Attorney
	+ Barrister
	+ مشاوره حقوقی
	+ وکیل
	+ نمایندگی حقوقی
	+ دادستان
	+ سلیسیتر
* Question of fact
* Question of law
* محاکمه
* Trial advocacy
* Trier of fact
* Verdict

 |
| نهادهای قانونی | 
* دیوان‌سالاری
* The bar
* The bench
* جامعه مدنی
* دادگاه
* هیئت انتخابات
* قوه مجریه
* قوه قضائیه
* اجرای قانون
* آموزش حقوقی
	+ دانشکده حقوق
* قوه مقننه
* نیروی نظامی
* پلیس
* حزب
* دیوان (حقوق)

 |
| 
* **رده**
* **فهرست**
* **رئوس مطالب**
* **درگاه**

 |

| * ن
* ب
* و
 سازمان ملل متحد |
| --- |
| نظام | کشورهای عضو •  ناظران •  مجمع عمومی •  شورای امنیت •  شورای اقتصادی و اجتماعی •  دبیرخانه (دبیرکلی) •  شورای قیمومت •  دیوان بین‌المللی دادگستری |
| دفاتر اصلی | مقر اصلی در نیویورک •  دفتر ژنو •  دفتر نایروبی •  دفتر وین |
| برنامه‌ها و نهادها | سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) •  سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) •  سازمان بین‌المللی کار (ILO) •  سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) •  هیئت میان‌دولتی تغییرات آب‌وهوایی (IPCC) •  آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) •  سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) •  اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) •  برنامه مشترک ملل متحد در زمینه ایدز (UNAIDS) •  دادگاه ویژه سیرالئون (SCSL) •  کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (UNCTAD) •  کمیسیون حقوق تجارت بین‌الملل سازمان ملل متحد (UNCITRAL) •  برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) •  برنامه محیط زیست ملل متحد (UNEP) •  سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (UNESCO) •  دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) •  صندوق ملل متحد برای مشارکت جهانی (UNFIP) •  صندوق توسعه زنان ملل متحد (UNIFEM) •  صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (UNFPA) •  کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR) •  کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (UNHCR) •  شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد (UNHRC) •  برنامه اسکان بشر ملل متحد (UN-HABITAT) •  صندوق کودکان ملل متحد (UNICEF) •  مؤسسه آموزش و تحقیقات سازمان ملل متحد (UNITAR) •  برنامه سازمان ملل برای کاربردهای ماهواره‌های فعال (UNOSAT) •  اونروا (UNRWA) •  سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) •  اتحادیه جهانی پست (UPU) •  برنامه جهانی غذا (WFP) •  سازمان بهداشت جهانی (WHO) •  سازمان هواشناسی جهانی (WMO) •  نهاد سازمان ملل متحد برای پژوهش خلع سلاح (UNIDIR) |
| قطعنامه‌ها | مجمع عمومی (اعلامیه جهانی حقوق بشر: UDHR) •  شورای امنیت |
| جستارهای وابسته | سیستم برتون وودز •  منشور •  گسترش •  پرچم •  پیمان جهانی •  تاریخ •  دیوان بین‌المللی کیفری (ICC) •  پروانه عبور •  جامعه ملل •  سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) •  مأموریت‌های صلح‌بانی •  عهدنامه‌ها •  روز سازمان ملل •  اهداف توسعه هزاره (MDG) •  نمایندهٔ ویژه دبیرکل (SRSG) •  سازمان‌های تخصصی •  مقر |
|  رده |

| * ن
* ب
* و
ایران موضوعات ایران |
| --- |
| 

| تاریخ ایران |
| --- |
| 

|  |
| --- |
| پیش از تاریخ |
| باستانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۵۵۰-۳۴۰۰ ق.م. | 
* تمدن کورا–ارس
* نیاعیلامی
* عیلام (تمدن)
* لولوبی (قوم)
* اکد
* کاسیان
* منائیان
* امپراتوری آشوری نو
* اورارتو
* پادشاهی ماد
* (سکاها
* امپراتوری بابل نو

 |
| ۵۵۰ ق.م. – ۲۲۴ ب.م. | 
* شاهنشاهی هخامنشی
* ارمنستان بزرگ
* آتورپاتکان
* پادشاهی کاپادوکیه
* امپراتوری سلوکی
* فرترکه
* شاهان پارس
* پادشاهی پنتوس
* شاهنشاهی اشکانی

 |
| ۲۲۴-۶۵۱ ب.م. | 
* شاهنشاهی ساسانی

 |

 |
| قرون وسطیاوایل مدرنیته | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۶۳۷-۱۰۵۵ | 
* خلافت راشدین
* خلافت اموی
* خلافت عباسی
* طاهریان
* علویان طبرستان
* صفاریان
* دولت سامانی
* زیاریان
* آل بویه

 |
| ۹۷۵-۱۴۳۲ | 
* غزنویان
* غوریان
* امپراتوری سلجوقی
* خوارزمشاهیان
* اتابکان آذربایجان
* ایلخانان
* کرتیان
* آل مظفر
* چوپانیان
* جلایریان

 |
| ۱۳۷۰-۱۹۲۵ | 
* امپراتوری تیموری
* قراقویونلو
* آق‌قویونلو
* ایران صفوی
* افشاریان
* زندیان
* ایران قاجاری
	+ خانات قفقاز
	+ اشغال ایران در جنگ جهانی اول
		- اشغال تبریز
		- نبرد رباط‌کریم
		- اشغال بوشهر

 |

 |
| مدرن | 

|  |  |
| --- | --- |
| ۱۹۲۵-۱۹۷۹ | 
* دودمان پهلوی
* غائله آذربایجان
* مجلس مؤسسان دوم ایران
* کودتای ۲۸ مرداد
* انقلاب ۱۳۵۷
* دولت موقت ایران

 |
| جمهوری اسلامی۱۹۷۹–اکنون | 
* تاریخ جمهوری اسلامی ایران
* جدایی‌طلبان عرب خوزستان
	+ گروگان‌گیری سفارت ایران در لندن
* درگیری‌های شط العرب
* جنگ ایران و عراق
* کشتار حجاج در مکه
* پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر
* درگیری ایران و پژاک
* کشمکش بلوچستان
* پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران
* جنگ داخلی سوریه
* مداخله نظامی علیه داعش
* برنامه جامع اقدام مشترک
	+ خروج آمریکا از برجام
* اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران
* اعتصابات سراسری ۱۳۹۷-۱۳۹۸ ایران
* دنیاگیری کووید-۱۹ در ایران

 |

 |
| همچنین ببینید | 
* تاریخ ایران
* ایران بزرگ
* مردمان ایرانی‌تبار (زبان‌های ایرانی)
* تمدن کورا–ارس
* تمدن جیرفت
* آریایی‌ها
* فارسی‌زبانان
* مردم آذری
* مردمان قفقاز
* تاریخ مردم لر
* فهرست شاهان ایران
* فهرست رؤسای کشور ایران
* رده:تاریخ شهرها در ایران
* تاریخ نظامی ایران
* تاریخ دموکراسی در ایران باستان
* فهرست ایران در سال‌ها

 |
| ق.م. = قبل از میلاد / ب.م. = بعد از میلاد |

 |

 |
| 

| جغرافیا |
| --- |
| 
* مرزهای ایران
* رده:شهرهای ایران (فهرست شهرهای ایران)
* فهرست زمین‌لرزه‌های ایران
* آذربایجان
* استان سیستان و بلوچستان
* جنگل‌های هیرکانی
* قفقاز
* بخش‌های کردنشین
* فلات ایران
* دریاچه ارومیه
* جزایر
* فهرست کوه‌ها
* استان‌ها
* حیات وحش

 |

 |
| 

| سیاست در ایران |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| کلی | 
* سانسور
* قانون اساسی (جنبش مشروطه)
* انتخابات (انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸)
* سیاست خارجی
* حقوق بشر (حقوق دگرباشان)
* قوه قضائیه
* نیروهای مسلح (ارتش
* نیروی هوایی
* نیروی دریایی)
* وزارت اطلاعات
* جنگ سایبری
* برنامه هسته‌ای (قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت)
* فهرست حزب‌ها
* اصول‌گرایان
* پروپاگاندا
* شهادت
* اصلاح‌طلبان
* تروریسم (پرونده‌های تروریسم دولتی)
* انقلاب سفید
* جنبش زنان

 |
| شوراها | 
* مجلس خبرگان رهبری
* مجمع تشخیص مصلحت نظام
* شوراهای اسلامی شهر و روستا
* شورای نگهبان
* مجلس شورای اسلامی
* شورای عالی امنیت ملی

 |
| مقامات عالی‌رتبه | 
* سفیران
* رئیس‌جمهور
* استانداران
* رهبر

 |

 |

 |
| 

| اقتصاد |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| کلی | 
* Bonyad (charitable trust)
* فقر
* فرار مغزها
* فهرست شرکت‌ها (صنعت خودروسازی)
* فساد
* سازمان همکاری اقتصادی
* تاریخ اقتصادی
* اقتصاد
* انرژی
* مسائل زیست‌محیطی
* سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
* مالکیت فکری
* بورس نفت
* رتبه‌بندی‌های بین‌المللی
* Iran and the World Trade Organization
* مالیات
* Main economic laws
* Economy of the Middle East
* برج میلاد
* تجهیزات نظامی
* برنامه هسته‌ای (قطعنامه ۱۷۴۷)
* خصوصی‌سازی
* ریال
* سازمان فضایی
* ستاد اجرایی فرمان امام
* دیوان محاسبات کشور
* بورس اوراق بهادار تهران
* بانکداری (ارتباطات)

 |
| بخش‌های اقتصادی | 
* کشاورزی (تولید میوه)
* بانکداری و بیمه (بانکداری (بانک مرکزی)
* شتاب)
* بازی‌های ویدیویی
* ساخت‌وساز
* صنایع دفاعی
* مراقبت سلامت (دارویی)
* صنعت
* معدن
* صنعت نفت (ایران و انگلیس)
* ارتباطات (شرت مخابرات)
* ترابری (شرکت‌های هواپیمایی
* متروی تهران
* راه‌آهن
* کشتیرانی)
* گردشگری

 |
| شرکت دولتی | 
* سازمان صنایع دفاع جمهوری اسلامی ایران
* سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
* سازمان صنایع هوایی ایران
* صنایع الکترونیک ایران
* شرکت ملی نفت ایران
* صندوق توسعه ملی ایران

 |
| مکان‌ها | 
* بندر عسلویه
* منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار
* جزیره کیش
* Research centers

 |

 |

 |
| 

| جامعه |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| جمعیت‌شناسی ایران | 

|  |  |
| --- | --- |
| زبان‌های رایج در ایران | 
* زبان فارسی
* زبان ارمنی
* زبان ترکی آذربایجانی
* زبان‌های کردی
* زبان لری
* زبان عبری
* زبان گرجی
* آرامی نو آشوری
* زبان‌های ایرانی

 |
| مردم | 
* جمعیت‌شناسی ایران (ایرانیان مقیم خارج)
* اقوام ساکن ایران
	+ ارمنی‌های ایران
	+ آشوریان ایران
	+ آذری‌های ایرانی
	+ چرکس‌ها در ایران
	+ گرجی‌های ایران
	+ کردهای ایران
	+ تاریخ یهودیان در ایران
	+ ترکمن‌های ایران
	+ کولی‌های ایران
	+ جت‌های ایران

 |
| دین در ایران | 
* روحانی‌گرایی
* اسلام در ایران
* بهائیت در ایران (بهائی‌ستیزی)
* مسیحیت در ایران
* یهودیت در ایران
* زرتشتیان ایران (آزار زرتشتیان)
* دین در ایران

 |
| دیگر | 
* فساد در ایران
* جرم در ایران
* آموزش در ایران (آموزش عالی در ایران
* فهرست دانشمندان ایرانی پیش از دوران معاصر
* فهرست دانشگاه‌های ایران)
* فرار مغزها از ایران
* مراقبت سلامت در ایران
* رتبه‌بندی‌های بین‌المللی ایران
* قانون شهروندی ایران
* خدمات فاضلاب و عرضه آب در ایران
* زنان در ایران

 |

 |
| فرهنگ ایرانی | 

|  |
| --- |
| 
* معماری ایرانی (معماری هخامنشیان
* فهرست معماران ایرانی)
* هنر ایرانی (هنر نوگرا و معاصر ایران)
* ستاره‌شناسی در ایران
* سیر زمانی وبلاگ‌نویسی در ایران
* گاه‌شماری در ایران (نوروز)
* مد در ایران
* مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو
* سینمای ایران
* جواهرات ملی ایران
* آشپزی ایرانی
* فرهنگ‌عامه ایرانی
* جریان‌های روشن‌فکری در ایران
* ایرانیان
* ایران‌شناسی
* اسلام در ایران (اسلام آوردن ایرانیان)
* ادبیات فارسی
* رسانه در ایران (فهرست خبرگزاری‌ها و وبگاه‌های خبری ایران (ایسنا)
* فهرست روزنامه‌های ایران)
* اساطیر ایرانی
* نمادهای ملی ایران (سرود شاهنشاهی ایران)
* تریاک در ایران
* باغ ایرانی
* نام فارسی
* فلسفه در ایران
* تعطیلات عمومی در ایران
* پیشاهنگی
* ورزش در ایران (فوتبال، دوچرخه‌سواری)

 |
| موسیقی در ایران | 
* موسیقی نواحی ایران
* جاز
* موسیقی پاپ ایرانی
* رپ فارسی
* موسیقی راک ایرانی
* موسیقی سنتی ایرانی
* *ای ایران*

 |

 |
| سایر موضوعات | 
* دانش و فناوری در ایران
* ایرانی‌ستیزی
* تهرانجلس

 |

 |

 |
| 
* رده
* درگاه
* ویکی‌پروژه

 |