«آبدان» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر کاربردها، آبدان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

**آبدان** نام شهری در استان بوشهر ایران است. شهر آبدان مرکز بخش آبدان در شهرستان دیر است.

جمعیت
-----

براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت شهر آبدان ۶٬۸۲۷ نفر (۱٬۸۱۹ خانوار) می‌باشد.

| جمعیت تاریخی |
| --- |
| سال | جمعیت | ±% |
| ۱۳۸۵ | ۶٬۰۵۸ | —     |
| ۱۳۹۰ | ۶٬۲۱۱ | ۲٫۵٪+ |
| ۱۳۹۵ | ۶٬۸۲۷ | ۹٫۹٪+ |

وجه تسمیه
---------

آبدان یعنی جایی که آب فراوان دارد. چنین اسمی برای این منطقه چندان هم بی مسمی نیست زیرا آبدان دره‌ای به نام درة جاشک دارد که سیلاب‌ها و حوضه آبریز دو رشته کوه که باهم دوازده کیلومتر فاصله دارند، به سوی این دره جاری می‌شود و پس از آبیاری کردن زمین‌های کشاورزی که در دو طرف جاده بوشهر کنگان در شمال آبدان قرار دارد، به خور بردستان و سپس به خلیج زیبای فارس می‌ریزد.

مردم
----

مردم آبدان به زبان فارسی با گویش منحصر به فرد آبدانی صحبت می‌کنند.

تاریخچه
-------

آبدان قدمتی ۳۰۰ ساله دارد. البته آثار و بناهایی مربوط به قبل از اسلام در اطراف وجود دارد که نیاز به حفاری و کارشناسی دقیق دارد اما اصل اینکه چه زمانی آبدان دارای سکنه بوده و به عنوان یک روستای متمرکز وجود داشته و داد و ستد در آن رونق داشته مربوط به دوره افشاریه می‌باشد.

آبدان در سال ۱۳۷۹ از دهستان به شهر تبدیل شد.

آثار تاریخی
-----------

آبدان آثار تاریخی نیز دارد که عبارتند از:
سد ساروجی که از ملاط ساروج ساخته شده و امروز مخروبه است و در کوه گُلی قرار دارد که در شمال شرقی آبدان است.
قلعه پشمه که از چند اتاق تودرتو ساخته شده و در ارتفاع ۸۰۰ متری کوه پشمه در شمال شرقی آبدان قرار دارد. بردن مصالح ساختمانی تا چنین ارتفاعی، امروز نیز کار دشواری است.
کلات منقلی در ۱۰ کیلومتری غرب آبدان در روستای خرگونه (احمد آباد) قرار دارد. ارتفاع این کلات ۸۰ متر است و باد و باران در حال تخریب منقل‌های سفالی این کلات است.
قلعه شیرین نیز در کوه‌های غربی آبدان، نزدیک روستای خرگونه (احمد آباد)است. از این قلعه چشمه‌ای‌آب و چند اتاق مخروبه باقی‌مانده‌است.
تل کچاوه، تل گنبدان، تل اردو، ساروج‌های تنگ نخل، برکه دی‌نظر و سیل‌بند کوه‌نی از دیگر آثار قدیمی آبدان است که تقریباً همگی در حال تخریبند و کاش تا کاملاً نابود نشده‌اند، سازمان میراث فرهنگی برای مرمت این آثار تاریخی اقدام کند.

پیشه مردم
---------

شغل بیشتر مردم آبدان کشاورزی و تولید گوجه فرنگی است.
آبدان، از نخستین مناطقی است که سال‌ها پیش در جنوب ایران، در فصل زمستان و در زمانی که در هیچ نقطه کشور امکان تولید گوجه فرنگی نبود در این نقطهٔ کشور گوجه فرنگی کاشت، داشت و برداشت شده و روانه شهرها و روستاهای کشور شد. هر چند اکنون در بیشتر مناطق همجوار و حتی استان‌های همسایه گوجه فرنگی کشت می‌شود امابازار سراسر کشور و حتی بازارهای صادراتی کماکان گوجه تولید آبدان را به دلیل برخورداری از طعم و مزه خاصش می‌پسندد.

راه‌های ارتباطی
---------------

1) جاده ارتباطی کشوری بوشهر - بندر عباس از شهر آبدان می‌گذرد.

2) جاده ارتباطی آبدان-دیّر که از شهر آبدان آغاز شده و به بعد از پل بردستان ختم میشود.

اماکن مذهبی
-----------

بقعه بی بی دولت: مربوط به سده‌های متاخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان دیر، شهر آبدان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ شهریور ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۳۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است و همچنین امامزاده میر بهزاد و امامزاده سید عبدالله

پانویس
------

1. ↑  «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.
2. ↑  آخرین مصوبه دولت دهم؛آبدان بخش شد بایگانی‌شده در ۱۱ اوت ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine وبگاه نجیرم
3. ↑  اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳ خ.
4. ↑  «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.

* درگاه ملی آمار

| * ن
* ب
* و
شهرستان دیر |
| --- |
| مرکز: **بندر دیر** |
| بخش مرکزی | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها ----> | **بندر دیر** •  بردستان •  دوراهک |
| حومه | احشام احمد •  باغ عالی •  بنای راشد •  پشت‌آسمان •  تل‌رئیس •  جمرک جنوبی •  جمرک شمالی •  لمبدان بالایی •  لمبدان پایینی •  لمبدان حاجی‌آباد •  لمبدان شیخ‌احمد •  مخدان •  مل‌خرک شمالی •  مل‌خرک جنوبی |
| اُلی | الی جنوبی •  الی شمالی •  بطانه •  بی‌بی‌خاتون •  جبرانی •  گزنگ |

 |
| بخش آبدان | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها ----> | **آبدان** |
| آبدان | احشام نو •  تنگ نخل •  جاشک •  چاه‌قد •  خرگونه •  سهول •  کنارترشان •  کروا •  گشی •  گله‌زنی •  گچوی مظفرآباد •  ملاسالمی •  مل‌گاه •  نوکن |
| سرمستان | تنگ‌خوش •  خمه‌دان •  **سرمستان** •  سورو •  گنوی •  لوهک |

 |
| بخش بردخون | 

|  |  |
| --- | --- |
| شهرها ----> | **بردخون** |
| بردخون | چاه‌پهن •  بردخون کهنه •  برید •  دمی‌گز جنوبی •  دمی‌گز شمالی •  زیدون •  سجادیه •  شیبرم •  کالو •  کمال‌احمدی •  گزخون •  مل‌سوخته •  نرکو •  کورک •  مل‌گنزه •  دروداحمد •  مل‌کوری •  زیرود |
| آبکش | **آبکش** •  احشام محمداحمدی •  شهنیا •  کناری •  مغدان •  وحدت‌آباد •  برام‌حسن |

 |

| * ن
* ب
* و
استان بوشهر |
| --- |
| مرکز | 
* بوشهر

 | موقعیت استان بوشهر در ایرانموقعیت استان بوشهر در ایرانبوشهربوشهر |
| شهرستان‌ها | 
* بوشهر
* تنگستان
* جَم
* دشتستان
* دشتی
* دَیِّر
* دَیلَم
* عسلویه
* کَنگان
* گِناوه

 |
| شهرها | 
* آباد
* آب‌پخش
* آبدان
* امام حسن
* انارستان
* اَهرم
* بادوله
* برازجان
* بُردخون
* بَردستان
* بوشهر
* بندر دَیِّر
* بندر دیلم
* بندر ریگ
* بندر سیراف
* بندر کنگان
* بندر گناوه
* بنک
* بوشکان
* تنگ ارم
* جَم
* چُغادَک
* خارگ
* خورموج
* دالکی
* دِلوار
* دوراهک
* ریز
* سعدآباد
* شبانکاره
* شُنبه
* عالی‌شهر
* بندر عسلویه
* کاکی
* کلمه
* نخل تقی
* وحدتیه

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 
* آب‌انبار قوام
* آتشکده کوه مند
* دژ برازجان
* سیراف
* شهر باستانی ریشهر
* غار چهل‌خانه
* کاخ چرخاب
* کاخ بردک‌سیاه
* کاخ سنگ سیاه
* کوشک اردشیر
* گور دختر
* مدرسه سعادت مظفری
* موزه رئیسعلی دلواری
* موزه مردم‌شناسی بوشهر
* موزه دریا و دریانوردی خلیج فارس
* مناطق حفاظت‌شده محیط زیست
* بیشتر ...

 |
| **فهرست شهرهای استان بوشهر** |