**موسی غنی‌نژاد** (متولد ۱۳۳۰ در اهر) اقتصاددان اهل ایران است. او عضو بازنشسته هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت و استاد مدعو دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف است. وی پژوهشگر حوزه فلسفه، معرفت‌شناسی علم اقتصاد و تاریخ عقاید اقتصادی است.

تحصیلات
-------

او کارشناسی خود را پیش از انقلاب در رشته حسابداری از دانشگاه تهران گرفت و سپس با علاقه‌ای که به اقتصاد پیدا کرد به فرانسه رفت و در این رشته ادامه تحصیل داد. غنی‌نژاد کارشناسی ارشد و دکترای خود را در رشته اقتصاد توسعه و در دانشگاه سوربن فرانسه گذراند. غنی‌نژاد همچنین اشاره می‌کند که دورهٔ دکترای معرفت‌شناسی اقتصادی خود را در دانشگاه پاریس ۱ آغاز کرده بود ولی با بازگشتش به ایران، این دوره ناتمام ماند.

او حمایت اولیه به همراه برخی دیگر از اقتصاددانان از حسن روحانی را داشته است، اما هیچگاه حمایتی از اصلاح‌طلبان چپ‌گراتری چون میرحسین موسوی را نداشته است.

دیدگاه‌ها
---------

### نظر دربارهٔ خمینی

غنی‌نژاد در مناظره‌ای که در صدا و سیما با مسعود درخشان داشت، اعلام کرد که با وقوع انقلاب و غالب شدن جریان چپ، خمینی از تبدیل ایران به کامبوج دوم جلوگیری کرد و ایران را نجات داده است. با این حال در پاسخ به این که خمینی ایران را به سمت سرمایه‌داری برده است یا نه، می‌گوید که خمینی ایران را به سمت «هیچی» نبرد. او در بخشی از مناظره گفت:

> «زمانی‌که در ایران انقلاب شد جریان غالب آن چپ‌گرایی بود و انقلابیون هم کاملاً متأثر از این تفکرات بودند. اندیشه‌های دکتر شریعتی در جای جای قانون اساسی دیده می‌شود. قانون اساسی، صورت مذاکرات آن را دیدید؟ قسمت اقتصادی را آقای بنی‌صدر عمدتاً نوشتند با همکاری جناب دکتر بهشتی. جناب دکتر بهشتی صددرصد تحت‌تأثیر اندیشه‌های چپ بودند. اگر حضرت امام نبودند، با تفکری که در آن مقطع در کشور ما حاصل شده بود توسط روشنفکران چپ مانند بنی‌صدر و طرفداران شریعتی، کشور ما به کامبوج دوم تبدیل می‌شد، امام خمینی جلوی آن را گرفتند؛ چون فقیه بودند و می‌دانستند اسلام نمی‌تواند با مالکیت خصوصی مخالف باشد.»
> 
> 

### مصدق و کودتای ۲۸ مرداد

غنی‌نژاد از منتقدان سرسخت محمد مصدق به‌شمار می‌رود و او را یک پوپولیست می‌داند که بیش از ملی‌کردن نفت، درآمد نفت را دولتی کرده است. از نظر او، ملی شدن صنعت نفت ایران توسط مصدق یک اشتباه و اقدامی برخلاف منافع ملی ایران بود. غنی‌نژاد از شخصیت‌هایی هست که با بررسی اسناد تاریخی، آنچه که در ۲۸ مرداد اتفاق افتاده را کودتا نمی‌داند.

### کرونا و واکسن رایگان

در برنامهٔ پرگار، بی‌بی‌سی فارسی، غنی نژاد استدلال پرویز صداقت را، مبنی بر این که سرمایه‌داری عامل مشکلات محیط زیستی و بیماری‌هایی مانند کرونا است، اشتباه می‌داند، و می‌گوید که اگرچه باید جلوی تخریب محیط زیست را گرفت، اما در واقعیت، کارنامهٔ کشورهای سوسیالیستی در این زمینه بسیار نامطلوب‌تر است. همچنین بر اساس نظر او، این در جوامع لیبرال دموکراسی است که گروه‌های مدافع محیط زیست توانسته‌اند تبدیل به یک نیروی مهم و تأثیرگذار شوند، در غیر این صورت، در کشورهای سوسیالیستی این‌گونه تلاش‌ها به سرعت توسط حاکمیت سرکوب و زندانی شده‌اند. غنی‌نژاد با دفاع از دولت‌هایی که واکسن کرونا را به شکل هزینه‌دار توزیع می‌کنند، گفت: «دولت‌هایی که ریسک و هزینهٔ تحقیق در واکسن را داده‌اند، صاحب واکسن‌ها هستند و می‌توانند هرگونه که علاقه‌مند هستند، به صورت رایگان یا با هزینه، واکسن را در دسترس دیگران قرار دهند؛ اما منطق بازار حکم می‌کند که بنگاهی که بر سر چیزی ریسک و سرمایه‌گذاری می‌کند، از مواهب آن برخوردار شوند، وگرنه آن سرمایه‌گذاری انجام نخواهد شد.» او در بخشی از برنامه، در پاسخ به مجری که موضوع ناتوانی کشورهای فقیر را در خریداری واکسن کرونا مطرح کرده بود، گفت: «راه حل این مشکل این است که کشورهای فقیر تلاش کنند و ثروتمند بشوند تا بتوانند هزینهٔ واکسن کرونا را بپردازند.» مجری در واکنش به این سخنان غنی‌نژاد از او پرسید: «یعنی تا موقعی که کشورهای فقیر ثروتمند نشدند، بروند بمیرند؟!». غنی‌نژاد در پاسخ به مجری گفت: «نخیر! (کشورهای ثروتمند) باید کمک بکنند. شما در جوامع دموکراسی لیبرال می‌توانید این مباحث را مطرح کنید تا افکار عمومی به دولت‌ها فشار بیاورند و سپس دولت‌ها بروند سهم کشورهای فقیر را بدهند».

### مناظره‌ها

#### مناظره با درخشان

در تاریخ ۴ اردیبهشت۱۴۰۲**،** مناظره ای به صورت زنده میان غنی نژاد و مسعود درخشان در برنامه *جهان آرا* در شبکه افق، با موضوع اقتصاد ایران، انجام شد. در این مناظره غنی‌نژاد انتقادهایی اساسی به نظام اقتصادی و سیاسی ایران وارد کرد و آن را به چالش کشید.[]

#### مناظره با علیزاده

در تاریخ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۲، مناظره دیگری به صورت زنده میان موسی غنی نژاد و علی علیزاده در برنامه *شیوه* در شبکه چهار، پخش شد. غنی نژاد و علیزاده، هر دو به روش مدیریت اقتصادی دولت‌های جمهوری اسلامی انتقاد کردند. اما غنی نژاد دستوری بودن بازار و دولتی بودن اقتصاد را عامل مشکلات دانست و علیزاده نئولیبرالیسم در ایران را.

آثار
----

از غنی نژاد تاکنون کتاب‌های زیر منتشر شده است.

### نگارش

* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۷۶) *مقدمه‌ای بر معرفت‌شناسی علم اقتصاد*، تهران، مؤسسهٔ عالی پژوهش در برنامه‌ریزی و توسعه، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۷۷) *تجددطلبی و توسعه در ایران معاصر*، تهران، مرکز، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۷۷) *جامعهٔ مدنی: آزادی، اقتصاد و سیاست‌*، تهران، طرح نو، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۸۱) *در بارهٔ هایک*، تهران، نگاه معاصر، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۸۴) *بهره یا ربا؟ گفت‌وگو در بارهٔ مفاهیم بهره و ربا*، گفت‌وگو با عباس موسویان، تهران، نگاه معاصر، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۸۶) *اقتصاد و عدالت اجتماعی*، با همکاری محمد طبیبیان، غلامعلی فرجادی و مسعود نیلی، ویراستهٔ لاله خاکپور، تهران، نشر نی، چاپ نخست.
* میرزائی، شهرداد؛ (۱۳۸۸) *ایران آینده از نگاه سه اندیشمند ایران امروز: حسن عشایری، موسی غنی‌نژاد و رضا منصوری*، تهران، دیبایه، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۱) *اندیشهٔ آزادی: نگاهی از منظر اقتصاد سیاسی به تجربهٔ ایران معاصر*، با همکاری محمد طبیبیان و حسین عباسی علی‌کمر، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۱) *آزادسازی و عملکرد اقتصادی*، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۲) *اقتصاد به روایت دیگر*، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.

این کتاب، مجموعهٔ مقالات غنی‌نژاد در روزنامهٔ دنیای اقتصاد در فاصلهٔ بین سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ خورشیدی است.

* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۵) *اقتصاد و دولت در ایران*، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۷) *گفتارهایی در روش‌شناسی علم اقتصاد*، تهران، مینوی خرد، چاپ نخست.
* غنی‌نژاد، موسی؛ (۱۳۹۹) *پیکتی: مغالطه قرن بیست و یکم (بررسی انتقادی کتاب سرمایه در قرن بیست و یکم)*، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.

### ترجمه

* فون هایک، فریدریش؛ (۱۳۹۲) *قانون، قانون‌گذاری و آزادی: گزارش جدیدی از اصول آزادیخواهانه عدالت و اقتصاد سیاسی: جلد ۱: قواعد و نظم*، ترجمهٔ مهشید معیری و موسی غنی‌نژاد، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.
* فون هایک، فریدریش؛ (۱۳۹۲) *قانون، قانون‌گذاری و آزادی: گزارش جدیدی از اصول آزادیخواهانه عدالت و اقتصاد سیاسی: جلد ۲: سراب عدالت اجتماعی*، ترجمهٔ مهشید معیری و موسی غنی‌نژاد، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.
* فون هایک، فریدریش؛ (۱۳۹۳) *قانون، قانون‌گذاری و آزادی: گزارش جدیدی از اصول آزادیخواهانه عدالت و اقتصاد سیاسی: جلد ۳: نظم سیاسی مردمان آزاد*، ترجمهٔ مهشید معیری و موسی غنی‌نژاد، تهران، دنیای اقتصاد، چاپ نخست.

جستارهای وابسته
---------------

* فریدریش هایک
* اقتصاد بازار
* آیزایا برلین
* لیبرالیسم
* جان اکتون
* نئولیبرالیسم
* لیبرالیسم در ایران
* لیبرال دموکراسی

منابع
-----

1. ↑  «صفحهٔ اطلاعات موسی غنی‌نژاد». *اقتصاد آنلاین*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
2. ↑  «خط مناظره/ غنی‌نژاد حسابداری خوانده است؟». *فردای اقتصاد*. ۲۰۲۳-۰۴-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۲۸.‏
3. ↑  «۵۰ اقتصاددان برجسته دیگر از حسن روحانی حمایت کردند». *ایسنا*. ۲۰۱۷-۰۵-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۱۴.
4. ↑  «موسی غنی نژاد: میرحسین سوسیالیست نیست». *فرارو*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
5. ↑  «غنی‌نژاد: بخش اقتصادی قانون اساسی الهام گرفته از اندیشه‌های چپ است». *اکوایران*. ۲۰۲۳-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۵.
6. ↑  «روایت متضاد دو اقتصاددان از سیاست». *آرمان ملی*. ۲۰۲۳-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۵.
7. ↑  ««مصدق» تحریم‌ها را موهبت‌خواند، مردم ناراضی شدند». انتخاب. ۲۸ مرداد ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲ اسفند ۱۳۹۲.
8. ↑  «موسی غنی‌نژاد: مصدق را پدر پوپولیسم نفتی می‌دانم». *تاریخ ایرانی*. ۲۰۱۵-۱۰-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۱۶.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
9. ↑  «واقعه 28 مرداد کودتا بود؟!». *اکوایران*. ۲۰۲۳-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۴.
10. ↑  «دروغ تاریخی کودتای ۲۸ مرداد». *شرق*. ۲۰۲۳-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۴.
11. ↑  «مناظره موسی غنی نژاد، محمود کاشانی پسر آیت الله کاشانی و داریوش رحمانیان - ۲۸مرداد؛ کودتا یا برکناری؟». *کانال اکوایران - یوتیوب*. ۲۰۲۳-۰۸-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
12. ↑  «برنامه پرگار - سرمایهداری، عامل کرونا یا عامل عبور از آن؟». *یوتیوب*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
13. ↑  *نسخه کامل مناظره موسی غنی نژاد مدافع اقتصاد آزاد با مسعود درخشان طرفدار اقتصاد اسلامی*, retrieved 2024-02-15
14. ↑  «برنامه شیوه - مناظره موسی غنی‌نژاد و علی‌علیزاده». *تلوبیون*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
15. ↑  «متن مناظره جنجالی موسی غنی‌نژاد و علی علیزاده». *فرارو*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
16. ↑  «فیلم کامل مناظره غنی نژاد و علیزاده؛ کلید حل مشکلات کجاست؟». *اکوایران*. ۲۰۲۳-۰۸-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.
17. ↑  «کتاب‌های موسی غنی نژاد». *کتابراه*. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۲۵.

پیوند به بیرون
--------------

* پرتال جامع علوم انسانی - مقالات موسی غنی‌نژاد
* وبگاه رستاک - مقالات موسی غنی‌نژاد

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***موسی غنی‌نژاد*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |