**نافع بن هلال جملی** از یاران حسین بن علی بود که در روز عاشورا در کربلا کشته شد.

زندگی
-----

وی اهل کوفه بود. او که از قاریان قرآن و حدیث و از اصحاب علی به شمار می‌رفت و در جنگهای صفین، جمل و نهروان شمشیر زده بود، وقتی حسین بن علی به سوی عراق آمد، به سوی او شتافت و در راه به کاروان پیوست.
او سفارش کرده بود اسبش را که کامل نام داشت از کوفه برایش بیاورند و عمرو بن خالد و دوستانش این کار را کردند. در روز عاشورا هنگامی که عمرو بن قرظة، از یاران امام، کشته شد و برادرش علی بن قرظة که در سپاه یزید بود، به خونخواهی او به میدان آمد، نافع بن هلال بر او حمله کرد و او را مجروح ساخت. یارانش برای نجات او حمله کردند و نافع بن هلال با آنها درگیر شد. رجز می‌خواند و می‌گفت: «اگر مرا نمی‌شناسید خود را معرفی می‌کنم: من از قبیله جَمَلی هستم و آیین و دینم همان دین حسین بن علی است.»

شهادت
-----

مردی به نام «مزاحم بن حریث» بر او حمله کرد ولی ضربه نافع به او مهلت نداد و کشته شد.

«عمرو بن حجاح»، از فرماندهان سپاه کوفه، فریاد زد: «آیا می‌دانید با چه کسی می‌جنگید؟! کسی به تنهایی به میدان اصحاب حسین نرود!»
نافع بن هلال، نامش را بر روی تیرهای خود نوشته بود. او با تیرهای خود دوازده نفر از سپاه عمر بن سعد را کشت و بسیاری را مجروح ساخت.

هنگامی که تیرهایش تمام شد، شمشیر خود را برهنه کرد و حمله‌کنان فریاد زد: «من شیرمردی از قبیله جملی هستم. پیرو دین علی.»
لشکر دشمن چاره کار را در حمله دسته جمعی دیدند. از این رو اطراف نافع را گرفتند و او را هدف تیرها و سنگ‌های خود قرار دادند تا این که بازوانش را شکستند و او را به اسارت گرفتند.
شمر و گروهی از سپاه، او را نزد عمر بن سعد بردند.
عمر بن سعد به او گفت: «ای نافع! وای بر تو! چرا با خود چنین کردی؟ !»
نافع گفت: «به خدا سوگند جز کسانی که مجروح ساخته‌ام، دوازده نفر از شما را نیز کشته‌ام و خود را ملامت نمی‌کنم. اگر بازوان من سالم بود نمی‌توانستید مرا اسیر کنید.»

شمر به عمر بن سعد گفت: «او را بکش!»
عمر بن سعد گفت: «تو او را آورده‌ای، اگر می‌خواهی خودت او را بکش!»
شمر شمشیر کشید و چون خواست نافع را بکشد، نافع به او گفت: «به خدا سوگند ملاقات خدا برای تو بسیار دشوار است و خون ما بر گردن تو سنگینی می‌کند. خدا را سپاس می‌گویم که مرگ ما را به دست بدترین خلق خودش قرار داد!»
در این هنگام وی به دست شمر کشته شد.

در روز عاشورا نافع اسیر شد و به دست شمر کشته‌شد.

منابع
-----

1. ↑  حسین انصاریان (پاییز ۱۳۸۷)، *با کاروان نور*، دارالعرفان، ص. ۸۲، شابک ۹۶۴-۹۴۷۳۸-۳-۱
2. ↑  نافِع بن هِلال الجَمَلی

* دانشنامه رشد  بایگانی‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine

| * ن
* ب
* و
واقعهٔ کربلا |
| --- |
| کشتگانِ سپاهِ حسین‏ | **از بنی‌هاشم:** حسین بن علی  •  عباس بن علی  •  علی‌اکبر  •  علی‌اصغر  •  ابوبکر بن علی  •  ابراهیم بن علی  •  قاسم بن حسن  •  ابوبکر بن حسن  •  بشر بن حسن  •  محمد بن جعفر طیار
**از صحابه:** حبیب بن مظاهر  •  مسلم بن عوسجه
**از یاران:** عمرو بن کعب  •  اسلم ترکی  •  بریر بن خضیر همدانی  •  حر بن یزید ریاحی  •  حجاج بن مسروق  •  حلاس بن عمرو  •  زهیر بن بشر  •  زهیر بن قین  •  سعید بن عبدالله  •  نافع بن هلال  •  وهب بن وهب  •  هفهاف بن مهند  •  یزید بن ثبیط |
| اسیران از سپاهِ حسین | 
* علی بن الحسین (زین العابدین)
* محمد باقر
* زید بن حسن
* عمرو بن حسن
* زینب بنت علی
* ام کلثوم بنت علی
* فاطمه بنت حسین
* سکینه بنت حسین
* رقیه بنت حسین
* رباب

 |
| عاملانِ نبرد | 
* عمر بن سعد
* یزید
* عبیدالله بن زیاد
* شمر
* حرمله
* سنان بن انس نخعی

 |
| مراسم‌ِ ماهِ محرّم‏ | 
* زنجیرزنی
* سینه‌زنی
* سنج و دمام
* سوگواری محرم
* شام غریبان
* شاه‌حسین‌گویان
* مرثیه
* نوحه
* تعزیه
* روضه
* قمه‌زنی
* نخل‌گردانی
* گل‌مالی

 |
| در آثارِ هنری | 
* *عصر عاشورا*
* *روز واقعه*
	+ فیلمنامه
	+ فیلم
	+ موسیقی متن
* *مختارنامه*
* *رستاخیز*
* *سفیر*
* *معصومیت از دست رفته*
* *روایت عشق*
* *ثارالله*
* *فرستاده*
* *طفلان مسلم*

 |
| در آیات و روایات | 
* حدیث ریان بن شبیب

 |
| جستارهای وابسته | 
* عاشورا
* تاسوعا
* اسارت در شام
* اربعین
* تحریفات عاشورا
* پارادایم کربلا
* سقاخانه
* تکیه
* عَلَم
* کتل

 |
|  رده |