بالا از راست به چپ:  

سوزان لانگلان - کیتلین اوهاشی  
سرینا ویلیامز - الکس مورگان
**ورزش زنان** شامل همه مسابقات خاص زنان چه در شکل حرفه‌ای، آماتور یا ورزش همگانی در تمام رشته‌های ورزشی می‌شود. مشارکت زنان در ورزش درقرن بیستم میلادی، به ویژه در اواخر آن افزایش چشمگیری یافت. این افزایش تحت تأثیر تغییرات فرهنگی جامعه بود که بر برابری جنسیتی تأکید داشت.

در دنیای امروز شاید هیچ رشته ورزشی که زنان در آن مشارکت نورزند یا آن که ورزش ویژه‌ای برای زنان تلقی شوند یافت نگردد، اما میزان این مشارکت در هر رشته ورزشی و هر کشور متفاوت است.

فرهنگ یا قوانین برخی از کشورها (بیشتر کشورهای اسلامی) محدودیتهایی را برای حضور زنان در بعضی از رشته‌ها به همراه دارد و نیز میزان مشارکت و علاقه آنان در برخی از رشته‌های ورزشی مانند بوکس، کشتی، وزنه‌برداری و انواع فوتبال بسیار کمتر از همبازیان مرد خود است. در مقابل در تعدادی از ورزش‌ها مانند تنیس، ژیمناستیک، پاتیناژ نمایشی و والیبال ساحلی ورزشکاران زن اهمیت بیشتر یا حداقل برابری با همتایان مرد خود یافته‌اند. تعداد دیگری از رشته‌های ورزشی نیز مانند نت‌بال و سافت‌بال به ورزش‌هایی زنانه معروف شده‌اند.

ورزش همگانی
-----------

شناگران یک تیم دبیرستانی در آمریکا.
به‌طور کلی ورزش در دو بُعد حرفه‌ای و عمومی بررسی می‌شود. *ورزش حرفه‌ای* به مسابقات رسمی و شغل ورزشکاری برمی‌گردد ولی *ورزش عمومی* مربوط به انجام تمرینات ورزشی توسط تمام افراد جامعه و سلامتی عمومی افراد است و حداقل روزانه ۳۰ دقیقه و ۵ روز در هفته توصیه می‌شود.

از این نظر ورزش و انجام تمرین‌های ورزشی در میان زنان جایگاه بسیار پایینی دارد. به عنوان مثال، طبق تحقیقات «فدراسیون ورزش و آمادگی جسمانی زنان» (WSFF)، بریتانیا با بحران آمادگی جسمانی و ورزش زنان مواجه است و فقط یک پنجم (۲۰ درصد) از زنان برای تندرستی خود به تمرینات ورزشی کافی می‌پردازند، در حالی که ۶۰ درصد زنان تصور می‌کنند تمرینات ورزشی کافی دارند.

*سو تیبالز*، مدیر اجرایی WSFF معتقد است به تصویر کشیدن زنان مدل و لاغر اندام در رسانه‌ها، باعث می‌شود زنان بیشتر به دنبال حفظ لاغری بروند تا تناسب و سلامتی جسمانی. همچنین بسیاری از زنان هنوز فکر می‌کنند ورزش، غیرزنانه است. به نقل از هفته‌نامه شیرزنان، ورزش زنان مسلمان بریتانیا از این هم کمتر است و فقط ۱۳٫۲ درصد این زنان به میزان کافی ورزش می‌کنند.

تاریخ
-----

### اسلام

مدال داران از اسپانیا، بریتانیا، ایران و مصر در تکواندو
شرکت زنان مسلمان در ورزش حرفه‌ای به تدریج در حال افزایش است. برای مثال در المپیک تابستانی ۲۰۰۴ زنان ورزشکار کشورهای مسلمان عراق، افغانستان، بحرین، کویت و سومالی نیز حضور داشتند و از جمله حضور رقیه القیصر با پوشش اسلامی در رقابتهای دو ۱۰۰ متر مورد توجه رسانه‌های زیادی قرار گرفت.
همچنین صنعت پوشاک ورزشی در حال سرمایه‌گذاری و طراحی لباس‌های بهتر و مناسبتر برای زنان مسلمان است.
اما بعضی از این ورزشکاران در مصاحبه‌های غیررسمی از حجاب انتقاد می‌کنند.

### زنان ایران

مقالهٔ اصلی: فهرست زنان ورزشکار ایران
عکسی از تیم ملی دو و میدانی زنان ایران در سال ۱۳۱۹
صحنه ای از بازی پاس برابر تاج. آخرین بازی از جام قهرمانی باشگاه‌های تهران ۱۳۵۳.
تیم ملی والیبال، دقایقی پیش از دریافت نخستین مدال تاریخ ورزش بانوان ایران. دوشنبه ۲۸ آذر ماه ۱۳۴۵ در تالار سرپوشیده بانکوک. بانوان شایسته بترتیب از راست: دکتر لیلی امامی، دکتر عذرا ملک، ژاله سید هادی‌زاده، پری فردی، دکتر مینا فتحی، روحی پند نواز، نسرین شکوفی، مهری خرازی و ماری تت (کاپیتان)
تیم بسکتبال بانوان ارمنی‌های جلفای اصفهان در سال ۱۳۰۲خورشیدی
ورود زنان به عرصه ورزش در ایران، به تلاش‌های وسیعی که در دوران سلطنت دودمان پهلوی انجام شد، بازمی‌گردد.

زنان ورزشکار ایرانی در رشته‌های مختلفی فعالیت می‌کنند و مدال‌های جهانی کسب کرده‌اند، مانند اتومبیل‌رانی (که مشترک با مردان است)، تنیس، تیراندازی، والیبال، فوتبال، بسکتبال، دو و میدانی، انواع ورزش‌های رزمی و…

بعضی از ورزشکاران زن ایرانی بسیار مشهور هستند مانند:

* ارغوان رضائی قهرمان تنیس ایرانی‌الاصل که هم‌اکنون در فرانسه بازی می‌کند. او به «ملکه تنیس ایران» معروف است.
* یاسمین سعادت، اولین زن تنیسور ایرانی با حجاب اسلامی در مسابقات بین‌المللی.
* لاله صدیق قهرمان اتومبیل‌رانی مشترک زنان و مردان در ایران که ادعا شده‌است در آخرین مسابقه‌اش تقلب نموده‌است. او به «شوماخر ایرانی» معروف است.

در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران، مهوش شفاعی، گیتی محبان، ژیلا الماسی، مریم شریعت‌زاده و مریم آچاک تیم تیم شمشیربازی زنان ایران را تشکیل می‌دادند. این تیم توانست اولین مدال طلای ورزش زنان ایران در مسابقه‌ای معتبر و بین‌المللی را کسب کنند. مهوش شفاعی در این مسابقات توانست افتخار کسب اولین مدال انفرادی ورزش زنان ایران در مسابقه‌ای معتبر و بین‌المللی را نیز کسب کنند.

کوهنوردی زنان ایران: اولین صعود زنان در سال ۱۳۱۵ به همت ملوک تیموری به قصد قله توچال با ارتفاع ۳۹۳۳ متر انجام گرفت. در سال ۱۳۲۵ نخستین تشکیلات کوه‌نوردی زنان در باشگاه ورزشی دبیرستان دخترانه نوربخش، به سرپرستی خانم نوکیانی تشکیل شد. در سال ۱۳۲۶ اولین صعود زنان به قله دماوند با ارتفاع ۵۶۷۱ متر توسط فروغ ارشدی، بدری تاجبخش، فرخ کوهکن، عصمت قاضی و سوزان شریکر با موفقیت انجام گرفت.

 *این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.*
عناوین ورزشکاران زن ایران در دوره‌های مختلف المپیک:

* المپیک ۱۹۶۴ توکیو اولین المپیکی بود که زنان ایرانی در آن حاضر بودند. در این رقابت‌ها رشته دو و میدانی نازلی بیات ماکو در پرش ارتفاع، ژولیت گفرکف در پرتاب دیسک و سیمین صفامهر در دو ۱۰۰ متر و پرش طول نماینده داشت و در رشته ژیمناستیک هم جمیله سروری حضور داشت.
* المپیک ۱۹۷۶ مونترال ژیلا الماسی، گیتی محبان و مهوش صفایی شمشیربازان راه یافته به این رقابتها بودند. این درحالی است که در بخش تیمی شمشیربازی هم گیتی محبان، ژیلا الماسی، مهوش صفایی و مریم آچاک با حریفان خود مبارزه کردند.
* لیدا فریمان در سال ۱۹۹۶ آتلانتا اولین تیرانداز المپیکی ایران بود که در رشته تفنگ ۱۰ متر بادی حضور داشت و توانست رنکینگ ۴۷ را به دست بیاورد.
* المپیک ۲۰۰۰ سیدنی هم منیژه کاظمی در رشته تپانچه ۱۰ متر بادی تیر حضور داشت.
* در المپیک ۲۰۰۴ آتن نسیم حسن پور در ۱۰متر تپانچه بادی نماینده ایران بود.
* سال ۲۰۰۸، المپیک پکن نجمه آبتین در تیروکمان، هما حسینی در قایقرانی که پرچمدار کاروان ایران دراین رقابت‌ها هم بود و سارا خوش جمال فکری در وزن منفی ۴۹ تکواند نماینده ورزش بانوان ایران بودند.
* در المپیک ۲۰۱۲ بانوان ورزشکار ایران بدون وایلد کارت و با کسب سهمیه مستقیم به المپیک لندن رسیده‌اند که زهرا دهقان در تیروکمان، لیلا رجبی در دو و میدانی، آرزو حکیمی و سولماز عباسی در قایقرانی، مه‌لقا جام بزرگ و الهه احمدی در تیراندازی، ندا شهسواری در پینگ پنگ و سوسن حاجی‌پور در تکواندو نماینده بانوان ایران در این مسابقات بودند.

### موانعِ ورزشِ زنان در ایران

ازجملهٔ این موانع می‌توان به مواردِ زیر اشاره کرد:

1. *موانع فرهنگی و دینی*: همچون ترس از آسیب رسیدن به ارزش‌های فرهنگی و دینی و عدم اعتمادبه‌نفس، تصور کمبودِ وقت برای بانوان، نداشتنِ انگیزه‌های لازم و خجالتی بودن.
2. *موانع اجتماعی*: همچون ضعف در اطلاع‌رسانی، پیش‌بینی نکردنِ برنامه‌های مفرح، بی‌توجهیِ برخی مسئولان و کمبودِ الگوهای موفق.
3. *موانع خانوادگی*: از جمله مخالفتِ والدین یا همسر، ترسِ والدین از اُفتِ تحصیلی فرزندان و آشنا نبودنِ اعضای خانواده با ورزش.
4. *نبود یا کمبودِ امکانات:* همچون دسترسی نداشتنِ آسان و سریع به امکانات و نامناسب بودنِ وقتِ اماکن ورزشی برای بانوان.

ورزش معلولین (پارالمپیک)
------------------------

 *این بخش از این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.*
### زنان ایران

در حال حاضر ورزش معلولین در ایران برای مردان ۱۹ رشته ورزشی دارد که از این میان، زنان با وجود اینکه مشکل پوشش و حجاب ندارند، تنها در دو رشته تیراندازی و والیبال نشسته امکان شرکت کردن دارند. در پارالمپیک بارسلونا ۱۹۹۲ سه بانوی ایران برای اولین بار در تاریخ پارالمپیک راهی این بازی‌ها شدند. مهناز کاظمی، منصوره اسوادی و سارا عزیزی بانوانی بودند که در تنیس روی میز المپیکی شدند.

نگارخانه
--------

* تیم والیبال دختران اصفهانتیم والیبال دختران اصفهان
* بازی تیم‌های ملی فوتبال زنان بلاروس و ایرانبازی تیم‌های ملی فوتبال زنان بلاروس و ایران
* اسحاق جهانگیری بالای سر زنان ورزشکار
* وحیده ایثاری درحال نرمشوحیده ایثاری درحال نرمش

جستارهای وابسته
---------------

* لیگ فوتبال اساطیر
* هلهله‌چی
* هفته‌نامه شیرزنان - اولین هفته‌نامه اینترنتی زنان ایران
* فهرست زنان ورزشکار ایران

منابع
-----

1. ↑   ویکی‌پدیا، انگلیسی، بازدید در تاریخ ۱۰ دسامبر ۲۰۰۷
2. ↑   نگاه منفی زنان به ورزش، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر۲۰۰۷
3. ↑   بررسی ورزش زنان مسلمان در گاردین، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
4. ↑  Patrick Johnston (Aug 19, 2016). "Kimia Alizadeh Zenoorin Becomes The First Iranian Woman To Win An Olympic Medal". Reuters/Huffington Post.
5. 1 2  «بررسی ورزش زنان مسلمان در گاردین». وبگاه شیرزنان. دریافت‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۸.
6. ↑  نسرین افضلی (۵ شهریور ۱۳۸۷). «عملکرد سازمان تربیت بدنی در سرکوب زنان برای پوشش». وبگاه میدان زنان. دریافت‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۸.
7. ↑   رضایی:به همه بگویید من یک ایرانی هستم، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
8. ↑   ملکه تنیس ایرانی شگفتی‌ساز استانبول شد، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
9. ↑   در برابر هزینه‌ها دارم کم می‌آورم، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
10. ↑   تنها زن حاضر در مسابقات، قهرمان ایران شد!، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
11. ↑   صدیق در یک قدمی محرومیت یکساله، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷
12. 1 2  «اولین‌های ماندگار در ورزش بانوان ایران؛ از سیمین صفامهر و جمیله صفوری تا پارمیدا محمودیان». *PANA.IR*. ۲۰۱۸-۰۴-۲۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۱۹-۱۰-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۹.
13. ↑  «مهری جعفری؛ وکیل، کوهنورد، شاعر». *شهروند*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۱-۰۸-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۱.
14. ↑  «نگاه تبعیض‌آمیز به ورزش بانوان باید از بین برود؛ گفتگو با محمد گودرزی (وزیر ورزش و امور جوانان)». جامِ جمِ ورزشی. ۱ دی ۱۳۹۴.
15. ↑   کمتر از کم!، شیرزنان، بازدید ۱۲ دسامبر ۲۰۰۷

پیوند به بیرون
--------------

«ورزش بانوان» رسانه ی ورزشی بانوانِ ایران

| * ن
* ب
* و
ورزش |
| --- |
| 
* تاریخچه
* باشگاه‌ها
* تجهیزات
* قوانین
* صنعت
* پزشکی
* دانش
* جامعه‌شناسی
* زنان

 |
| 
* آفریقا
* آسیا
* اروپا
* آمریکای شمالی
* اقیانوسیه
* آمریکای جنوبی

 |
| ورزش‌های موتوری | 
* فرمول یک
* فرمول دو
* فرمول سه
* فرمول ای

* موتو جی‌پی
* موتو دو
* موتو سه
 |
| 
* رده:ورزش
* درگاه:ورزش
* رئوس مطالب

 |


| * ن
* ب
* و
ورزش زنان |
| --- |
| ورزش‌های گروهی | 

|  |  |
| --- | --- |
| فوتبال | 
* American football
* فوتبال زنان
* Australian rules football
* Barette
* Gaelic football
* Rugby league
* Rugby union

 |
| استیک و توپ | 
* Baseball
* کاموگی
* Cricket
* هاکی روی یخ
* هاکی روی چمن
* Shinty
* ویگورو

 |
| دیگر | 
* بسکتبال بانوان
* Curling
* لاکراس زنان
* Rowing

 |

 |
| ورزش‌های انفرادی | 
* دو و میدانی
* بدن‌سازی زنان
* Boxing
* Fencing
* Golf
* Kickboxing
* Mixed martial arts
* Rodeo
* Squash
* Surfing
* Tennis
* Wrestling (Amateur, Pro)

 |
| تاریخی زنان | 
* رولر دربی
* سافت‌بال
* نتبال
* رینگت
* Six-on-six basketball

 |
| همچنین ببینید | 
* Timeline
* بدن‌سازی زنان
* Women at the Olympics
* Women's sport in Australia
* Women Boxing Archive Network

 |