**دشت ریواس زیبَد** یا دشت ریواچ یک دشت ریواس در حاشیه کویر گناباد وبجستان است که به دلیل نوع گونه منحصر به فرد از ریواس در ایران و جهان شهرت دارد.

دشت ریواس زیبد.

جغرافیای دشت ریواس
------------------

دشت ریواس زیبد
 ریواچ= ریواس در کوه زیبد
این دشت در فاصله ۱۲ کیلومتری گناباد و در دو سوی جاده دهستان زیبد قرار دارد. دشت ریواس زیبد تنها گونه ریواس از نوع ساقه بلند و سرخ رنگ در ایران و جهان هست که عمری بسیار طولانی دارداین ریواس در طول دو ماه عمر خود به رنگ‌های مختلفی در می آید و سرانجام تمامی برگ‌ها و ساقه و گل به رنگ سرخ در می آید و خشک می‌شود. خواص دارویی ان از قدیم معروف بوده‌است. این دشت درقسمت جنوب شهرستان گناباد و در حاشیه جاده روستاهای دهستان زیبد قرار دارد. 
دشت ریواس زیبد در یک منطقه ۵۰۰ هکتاری به‌طور فشرده‌ای ریواس قرمز دارد و در ۱۴ هزار هکتار دشت زیبد به صورت پراکنده این گونه ریواس رنگی پهن برگ و ساقه بلند وجود دارد که به همراه دشت ریواس شهر بابک دو زیستگاه منحصر به فرد این گونه ریواس در ایران و جهان را دارا است. دشت ریواس زیبد گناباد و دشت ریواس شهربابک مانند فرش قرمزی است که در دشت پهن شده‌است. این گیاه در زمان گلدهی که اوایل اردیبهشت ماه می‌باشد کاملاً به رنگ قرمز در می‌آید و آنچنان صحنهٔ زیبایی را ایجاد می‌کند که هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند.
گل ریواس که به گل نشستن آن بسته به شرایط بارندگی دارد در آب و هوای خنک و مناطق کوهستانی رشد می‌کند و دارای منابع غذایی و دارویی بسیاریست و از نظر غذایی دارای ویتامین‌های a,b،c و مواد معدنی همچون کلسیم، پتاسیم و سدیم است، همچنین یک داروی گیاهی است که جهت تمدد اعصاب، رفع نارسایی کبدی و دردهای معده استفاده می‌شود و این گیاه یک انگل کش قوی است. از ساقه آن نیز برای تهیه خورشت، مربا و ترشی استفاده می‌شود اما اگر به گل بشیند برای صنعت رنگرزی و مواد شوینده و برای خوراک دام استفاده می‌شود.

Rivach=زیبد
ریواس زیبد از تنوع گل و رنگ برخوردار است و موقع خشک شدن تماماً سرخ رنگ می‌شود.

دشت خار انگبین
--------------

اگرچه دشت زیبد بنام دشت ریواسی معروف است اما در حاشیه آن در بخش جنوبی دشت وسیع خار انگبین یا ترنجبین وجود دارد

دشت اسپند
---------

در بخش‌هایی از دشت ریواس محوطه‌های گسترده‌ای از رویش اسپند یا اسفند وجود دارد؛ که از آن برای ساخت اسفنجی و دود کردن در مراسم‌های مذهبی استفاده می‌شود.

انواع ریواس در ایران
--------------------

ریواس ریواس ساقه بلند که چوسرخ یا چوب سرخ نام دارد و ریواس بدون ساقه. یک نوع ریواس در دشت زیبد وجود دارد که از ابتدا به صورت قرمز از خاک سر بیرون می آورد. و این گونه بسیار نادر است و در اثر برداشتهای افراطی و غیر علمی خطر انقراض دارد.

اقدامات ملی برای توسعه ریواس
----------------------------

بتازگی مقامات مربوطه متوجه اهمیت کاشت و برداشت ریواس شده‌اند. اولین همایش منطقه‌ای ریواس و توسعه پایدار روستایی در منطقه گناباد برگزار شد. مجتمع آموزش عالی گناباد در راستای وظایف محول شده از سوی وزارت عتف به منظور تلاش در جهت یافتن مشکلات منطقه‌ای و همچنین در راستای معرفی توانمندی‌های شهرستان گناباد، با همکاری فرمانداری، اداره‌های منابع طبیعی و آبخیزداری، جهاد کشاورزی، دهیاری و شورای اسلامی و انجمن میراث فرهنگی زیبد اولین همایش منطقه‌ای ریواس و توسعه پایدار روستایی را در منطقه گناباد برگزار کرد.
به گزارش مجله باران کویر ، در منطقه کم باران نباید از ریواس استفاده صنعتی کرد زیرا این باعث مردن ریشه ریواس می‌شود در این منطقه بهتر است از ریواس برای چرای دام استفاده شود و برگ‌های آن پس از پایان عمر مفید جمع‌آوری و خوراک دامداری‌ها شود هرگونه استفاده باید بعد از خشک شدن انجام شود. همچنین باید هر سال با روش علمی برای تکثیر و کاشت بذر اقدام شود تا دشت زیبد از تراکم بیشتری و وسعت بیشتری برخوردار شود و مناطق پراکنده پر شود و جذابیت گردشگری پیدا کند و دشت ریواس نمونه کشوری شود.

کومای زار
---------

کاریز زیبد گناباد
دهستان زیبد
کوما یا فرولا گل و علوفه کویری

جستارهای وابسته
---------------

* ریواس
* دهستان زیبد
* کاخک
* کوه تیرماهی
* قلعه زیبد
* قهستان
* گناباد
* جنگ دوازده‌رخ
* کاریز زیبد
* درخت تاقوک
* انجیرکوهی
* خار انگبین
* لاله واژگون
* دشت لاله‌های واژگون گلستان‌کوه
* دشت لاله‌های واژگون افوس
* دشت لاله‌های واژگون فریدون‌شهر
* دشت ریواس زیبد
* فهرست روستاهای ایران

منابع
-----

1. ↑  «دشت زیبد». مجله دریای پارس. دریافت‌شده در ۵ مارس ۲۰۱۶.

* ریواس گیاه دارویی و علوفه مناطق کم‌آب، مجله دریای پارس، محمد عجم \* برداشت بی‌رویه و غیر علمی دشت ریواس زیبد
* دشت ریواس زیبد
* 
* تبیان آشنایی با ریواس
* ریواس شیرین زیبد
* بزرگترین دشت ریواس خراسان رضوی به غارت می‌رود؛مسئولان: مجوزی صادر نکرده‌ایم
* گزارش شبکه خبر از همایش ریواس زیبد

دانشنامه رشد.

| * ن
* ب
* و
گیاهان دارویی **و** ادویه‌جات |
| --- |
| گیاهان دارویی | 
* آب‌تره
* اروانه
* اسپرزه
* اسطوخودوس
* افسنتین
* آق اوستا
* آقطی سیاه
* اکالیپتوس
* انزروت
* انیسون
* انجبار
* اسفند دانه
* انجدان رومی
* آنغوزه
* آویشن
* باباآدم
* بادرشبو
* بادرنجبویه
* بارهنگ
* باریجه
* بالدیرغان
* برگ بو
* برگ سنا
* برنجاسف
* بن سرخ
* بنگرو
* بنه
* بولدو
* بومادران
* بهار نارنج
* بهمن‌پیچ
* بیدمشک
* پای خر
* پرسیاوشان
* پروانش
* پنج‌انگشت
* پنیر باد
* پنیرک
* پونه‌سا
* پونه سنبله‌ای
* پیازچه
* پیرتر
* پیرو
* تاتوره
* تخم کتان
* ترشک
* ترخون
* ترنجبین
* تره
* جاشیر
* جعفری فرنگی
* جعفری
* خارخسک
* چای کوهی
* چای ترش
* چویل
* خار مریم
* خار مقدس
* ختمی
* دارواش
* داز
* درمنه
* دم شیر
* رازک
* رازیانه
* رومارن
* روناس
* ریحان مقدس
* ریحان
* ریواس
* زنجبیل
* زوفا
* ژینکو
* سپستان
* سُداب
* سرخ‌ولیک
* سنا
* سنبل‌الطیب
* سنبل خطایی
* سنجد
* سورنجان
* سیاه‌دانه
* سیر
* شابیزک
* شاه‌تره
* شاهِسپَرَم
* شبدر قرمز
* شب‌یار
* شنبلیله
* شوید
* شیرین‌بیان
* سعتر
* عاقرقرحا
* عروسک پشت پرده
* عطر مازندران
* علف چشمه
* علف لیمو
* علف هفت‌بند
* غافث
* فرنجمشک
* فلفل مجار
* فلوس
* فوکا
* قاصدک
* کاسنی
* کافور
* کاکوتی
* کرچک
* کنار
* کوشاد
* کیسه کشیش
* گاوزبان
* گز روغن
* گز علفی
* گزنه
* گشنیز
* گل بی‌مرگ
* گل راعی
* گل ماهور
* گل همیشه‌بهار
* گلپر
* گلرنگ
* گلنار
* گون کتیرا
* لوزارنگ
* ماریتیغال
* مامیران کبیر
* مخلصه وحشی
* مرّ مکّی
* مرزنگوش
* مرزنجوشتر
* مرزه
* مریم‌گلی
* مصطکی
* مورت
* موسیر
* نعناع
* هلیله سیاه
* همشکی
* هویج وحشی

 |  ادارچین |
| ادویه | 
* اسپرزه
* آنغوزه
* بابونه
* بادیان رومی
* برگ بو
* به‌دانه
* پودر پیاز
* فلفل دلمه‌ای
* پودر کاری
* تخم شاهی
* تخم تره
* ترب کوهی
* تمر هندی
* جوز هندی
* چهارتخمه
* خاکشی
* خردل
	+ سیاه
	+ سفید
	+ چینی
* خسرودار
* خشخاش
* دارچین
* زردچوبه
* زعفران
* زنجبیل
* زیره
* سماق
* سیاه‌دانه
* پودر سیر
* شنبلیله
* عرق بیدمشک
* فلفل بهار
* فلفل برزیلی
* فلفل سفید
* فلفل سیاه
* فلفل قرمز
* کاسنی دشتی
* کُبابه
* کنجد
* کندر
* گل رنگ
* گلاب
* لیمو عمانی
* پودر موسیر
* میخک
* ناردانه
* واسابی
* هل سبز
* هل سفید
* هل سیاه

 |
| منابع:
آفتاب • دائرةالمعارف گیاهان دارویی • زردبن و فرهنگ‌های آریانپور |