پراکندگی گویشوران زبان‌های آلگانکی.
خانوادهٔ **زبان‌های آلگانکی** (Algonquian) یکی از مهم‌ترین خانواده‌های زبانی در قارهٔ آمریکا است که در سراسر نواحی مرکزی کانادا، منطقهٔ دریاچه‌های بزرگ و سواحل شرقی آمریکای شمالی تا حدود ایالت کارولینای شمالی گسترده‌اند.

خانوادهٔ زبان‌های آلگانکی از زیرخانواده‌های زبان‌های بومی آمریکای شمالی است که بسیاری از خانوادهٔ زبان‌های آلگی را در خویش جای می‌دهد. نام آلگانکی در اصل ریشه در زبان بومی اجیبوه دارد (از واژهٔ مالیسیت به معنای «آن‌ها دوستان ما هستند»). پراکندگی گویشوران زبان‌های آلگانکی عموماً در کشور کانادا و نواحی شمال شرقی ایالات متحدهٔ آمریکا در حد فاصل رشته‌کوه راکی و اقیانوس اطلس می‌باشد. اینگونه به نظر می‌رسد که زبان‌هایی مشابه با زبان‌های آلگانکی از ۳٬۰۰۰ سال پیش توسط بومیان آمریکا صحبت می‌شده‌اند. نام تعدادی از شهرها، استان‌ها و ایالت‌های آمریکا و کانادا (مانند: میشیگان، اوتاوا، ایلینوی، شیکاگو وغیره) ریشه در زبان‌های آلگانکی دارند. بسیاری از زبان‌های آلگانکی یا منقرض شده یا در خطر انقراض قرار دارند.

زبان‌های آلگانکی از ۳۰ زیر خانواده که در کل به سه گروه اصلی زبان‌های آلگانکی شرقی، زبان‌های آلگانکی میانی و زبان‌های آلگانکی جلگه‌ای دسته‌بندی می‌شوند تشکیل می‌شود.

از جمله زبان‌های این خانواده، زبان‌های میک‌مَک، آبناکی، دالووِر و دیگر زبان‌های آلگانکی شرقی در سواحل شرقی گویشور دارند؛ زبان‌های اوجیبواه، کری و زبان‌های گوناگون دیگر این خانواده در منطقه دریاچه‌های بزرگ یافت می‌شوند. برخی از زبان‌های رایج در منطقهٔ دشت‌های غربی آمریکا مانند آراپاهو و شاین نیز به همین خانواده وابسته‌اند. به طوری که تحقیقات نسبتاً جدید نشان داده‌است، دو زبان ویوتا و یوروکا نیز که در ایالات کالیفرنیا گفتگو می‌شوند، با زبان‌های آلگانکی نسبت دوری دارند. این کشف سبب شده‌است که برخی از زبان شناسان خانواده بزرگتری به نام خانوادهٔ زبان‌های آلگی‌تبار را پیشنهاد نمایند.

زبان‌ها
-------

در زیر بخشی از فهرست زبان‌های این خانوادهٔ زبانی نشان داده شده‌است:

### جلگه‌ای

۱. **Blackfoot**
*Arapahoan* including Nawathinehena *(†)*, and Besawunena *(†)*
۲. **Arapaho proper**
3. **Gros Ventre**
۴. **شاینی** (Šahíyena)
### میانی

۵. **کری**
6. **Menominee**
*Ojibwe–Potawatomi*
۷. **اوجیبوی**
۸. **پوتاواتومی**
9. **Sauk–Fox–Kickapoo**
10. **Shawnee**
11. **Miami–Illinois** *(†)*
### شرقی

۱۲. **Mi'kmaq**
*Abenaki*
13. **Western Abenaki**
14. **Eastern Abenaki** *(†)*
۱۵. **Malecite–Passamaquoddy**
16. **Massachusett** *(†)*
۱۷. **Narragansett** *(†)*
۱۸. **موهگان پکوت** *(†)*
۱۹. **Quiripi-Naugatuck-Unquachog** *(†)*
۲۰. **Mahican** *(†)*
*Delawarean*
21. **Munsee**
22. **Unami** *(†)*
۲۳. **Nanticoke–Piscataway** *(†)*
۲۴. **Carolina Algonquian** *(†)*
۲۵. **Powhatan** *(†)*
۲۶. **Etchemin** (زبان‌های آلگانکی شرقی)
۲۷. **Loup A** (زبان‌های آلگانکی شرقی)
۲۸. **Loup B** (زبان‌های آلگانکی شرقی)
۲۹. **Shinnecock**

جستارهای وابسته
---------------

* زبان‌های آتاباسکی
* بومیان قاره آمریکا
* زبان‌های التصاقی
* زبان‌های بومی آمریکا
* زبان موهگان پکوت
* زبان‌های آلگی

منابع
-----

1. ↑  آرلاتو، آنتونی: درآمدی بر زبانشناسی تاریخی. ترجمه یحیی مدرسی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. وزارت فرهنگ و آموزش عالی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره ۷۲۶. تهران ۱۳۸۴. ص۶۸.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Algonquian languages». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۳.

پیوند به بیرون
--------------

کتاب الکترونیکی رایگان *Composition of Geographical Names from the Algonkin Languages, by J. Hammond Trumbull* در *پروژهٔ گوتنبرگ*

* Algonquian language family on Native-languages.org
* Comparative Algonquian Swadesh vocabulary lists (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
* Algonquian Linguistic Atlas

| * ن
* ب
* و
  سرخ‌پوست |
| --- |
| تاریخ | سرخ‌پوستان دیرین •  دوران پیشاکلمبی •  تاریخ حوادث ساکنان بومی قاره آمریکا •  باستان‌شناسی قاره آمریکا |  |
| استعمار اروپایی | استعمارگری اروپایان در قاره آمریکا •  تاریخچه جمعیت بومیان آمریکا •  مبادلات کلمبیایی |
| بر پایه کشور | 

|  |  |
| --- | --- |
| آمریکای شمالی | کالاآلیت •  بومی‌های کانادا •  سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا •  بومی‌های مکزیک •  بومی‌های آمریکای مرکزی •  پی‌پیل •  تائینوها •  بومی‌های پاناما |
| آمریکای جنوبی | بومی‌های آرژانتین •  بومی‌های برزیل •  بومی‌های شیلی •  بومی‌های کلمبیا •  بومی‌های اکوادور •  بومی‌های پرو •  بومی‌های ونزوئلا •  بومی‌های آمریکای جنوبی |

 |
| جستارهای وابسته | مطالعات بومی‌های آمریکا •  زبان‌های بومی آمریکا •  جنبش بومیان در قاره‌های آمریکا •  هنرهای بصری سرخ‌پوستان •  تمدن مایا •  تمدن آزتک •  تمدن اینکا |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با زبان‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |