**دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران**، یکی از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و واحدی **غیردولتی** است که در غرب بلوار سیمون بولیوار در شمال غرب تهران(منطقه ۵ تهران)با مساحتی بالغ بر۵۳ هکتار واقع شده‌است، این واحد یکی از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های مستقل کشور هم از لحاظ وسعت و هم از لحاظ جمعیت می‌باشد و این دانشگاه در پایگاه سیویلیکا یا همان سایت مرجع دانش در کشور، بعد از دانشگاه تهران البته بدون در نظر گرفتن دانشگاه‌هایی که همه مراکز و شعبه‌های خود را با هم متمرکز نموده‌اند و دیگر یک واحد جدا نیستند در رتبه دوم نسبت به کل دانشگاه‌های دولتی (سراسری) و غیردولتی کشور قرار گرفته‌است که تا انتهای سال ۱۴۰۱ شمسی، این دانشگاه بیشتر از ۴۴ هزار مقاله منتشر نموده‌است و از این جهت دانشگاه علوم و تحقیقات تهران در تولید علم در کشور با همه امکانات و توان خود سهیم بوده‌است.

این دانشگاه در جوار سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی قرار گرفته‌است. این واحد، یک دانشگاه جامع مستقل و برترین و بزرگ‌ترین واحد دانشگاه آزاد اسلامی محسوب می‌گردد و دارای مراکز متعدد تحقیقاتی و آزمایشگاهی است که بیشتر رشته‌های آموزشی را در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی و حرفه‌ای که به بیش از ۵۰۰۰۰ دانشجو ارائه می‌دهد (تمرکز این واحد دانشگاهی بیشتر در مقاطع تحصیلات تکمیلی است) و بسیاری از چهره‌های مطرح و استادان دانشگاهی فارغ‌التحصیل این واحد دانشگاهی هستند. کارکنان آکادمیک شامل بیش از ۱۰۰۰ استاد تمام وقت، پاره وقت و مدعو، در رشته‌های مختلف می‌باشند که برخی از آنها از مفاخر علمی و مطرح کشور هستند، همچنین در اوایل تابستان سال ۱۴۰۱شمسی، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران در رتبه‌بندی۲۰۲۲ لایدن هلند، در بین تمامی دانشگاه‌های سراسری و آزاد در رتبه ۱۰ کل کشور درمعیار مرجعیت علمی این رنکینگ قرار گرفت و این واحد دانشگاهی، مثل سالهای قبل در جایگاه اول دانشگاه‌های آزاد ایستاد و در سایت لایدن، رتبه دانشگاه علوم و تحقیقات تهران نسبت به بقیه دانشگاه‌های جهان ۵۹۶ در این معیار رتبه‌بندی بود که همواره برنامه و کوشش این دانشگاه بهبود رتبه خود در داخل و جهان و همچنین تولید علم در سطح گسترده‌است.

دانشگاه علوم و تحقیقات تهران دارای بزرگ‌ترین کتابخانه دانشگاهی ایران با بیش از یک میلیون کتاب و وسیع‌ترین پارکینگ طبقاتی در تهران است.

تمام مراحل آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، مطابق با آخرین مصوبات و شاخصه‌های آموزشی شورای عالی برنامه‌ریزی دانشگاه آزاد اسلامی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و به عنوان نمونه می‌توان به ثبت چندین اختراع توسط دانشجویان این واحد در کشور و چندین مرکز علمی مثل بانک ژن جهانی اشاره داشت.

دانشکده‌ها
----------

* **دانشکده فنی و مهندسی**
* **دانشکده علوم و فناوری‌های پزشکی**
* **دانشکده مهندسی مکانیک، برق و کامپیوتر**
* **دانشکده مهندسی هوافضا**
* **دانشکده علوم و فناوری‌های همگرا (علوم پایه)**
* **دانشکده علوم دامپزشکی**
* **دانشکده زبان و ادبیات**
* **دانشکده مهندسی نفت**
* **دانشکده علوم و مهندسی صنایع غذایی**
* **دانشکده علوم انسانی و اجتماعی**
* **دانشکده محیط زیست و انرژی**
* **دانشکده علوم و فنون دریایی**
* **دانشکده مدیریت و اقتصاد**
* **دانشکده مهندسی مواد**
* **دانشکده فیزیک**
* **دانشکده عمران و معماری و هنر**
* **دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی**
* **دانشکده حقوق و علوم سیاسی**
* **دانشکده الهیات و فلسفه**

افتخارات
--------

دانشگاه علوم و تحقیقات تهران کاملاً مستقل است و بزرگ‌ترین واحد دانشگاه آزاد اسلامی است و ظرفیت دانشگاه علوم و تحقیقات تهران بالای ۵۳ هزار نفر می‌باشد و برنامه این دانشگاه تولید علم در سطح گسترده می‌باشد.

براساس نظام رتبه‌بندی سایمگو در سال ۲۰۲۲، واحد علوم و تحقیقات از لحاظ رتبه‌بندی در رتبه اول واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی و نیز جایگاه ۶۴۷ جهانی، جایگاه ۳۷۹ تحقیقاتی، ۴۱۶ نوآوری و ۲۳۱ اجتماعی در جهان، قرار گرفته‌است.

بر اساس نظام رتبه‌بندی لایدن (هلند) در سال ۲۰۱۸، واحد علوم و تحقیقات در بین همه دانشگاه‌های سراسری و غیر سراسری ایران در کلیه معیارهای این رنکینگ در رتبه زیر بیست کل کشور قرار گرفت و دربین دانشگاه‌های جهان رتبه زیر هفتصد را کسب نمود و از این جهت نیز پیشتاز است.

همچنین در رتبه‌بندی۲۰۲۲ لایدن هلند که در تابستان ۱۴۰۱ شمسی در کشور نتایج آن منتشر شد، این دانشگاه در کلیه معیارهای لایدن خیلی خوب ظاهر شد به عنوان مثال دانشگاه علوم و تحقیقات تهران در معیار مرجعیت علمی در بین دانشگاه‌های دولتی (سراسری) و غیردولتی رتبه ۱۰ کشوری را کسب نمود و همچنان نسبت به دیگر دانشگاه‌های آزاد در جایگاه اول بود و در همان سال ۲۰۲۲ میلادی، سایت لایدن جایگاه ۵۹۶ در بین کل دانشگاه‌های جهان را بنام دانشگاه علوم و تحقیقات تهران در این معیار رتبه‌بندی ثبت نمود. در سال۲۰۲۳ میلادی در رتبه‌بندی لایدن، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران همچنان در این رنکینگ در لیست ۲۰ دانشگاه برتر کشور در بین همه دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی در تمامی معیارهای این رنکینگ به خصوص مرجعیت علمی بود و همچنان در رتبه اول در بین تمامی دانشگاه‌های آزاد کشور بود و مثل چند سال گذشته رتبه مناسبی در داخل کشور و جهان داشت.

و در نظام رتبه‌بندی SciVision دربین دانشگاه‌های ایران، جایگاه خوبی را به خود اختصاص داده‌است. همچنین براساس نظام وبومتریک در جایگاه مناسبی است.

درنظام رتبه‌بندی گرین‌متریک در سال ۲۰۱۷ که مربوط به مسائل زیست‌محیطی (دانشگاه‌های سبز) است این واحد دانشگاهی رتبه خوبی در جهان به دست آورد.

اطلاعات
-------

### تعداد رشته

این دانشگاه دارای مراکز متعدد تحقیقاتی و آزمایشگاهی است و نیز در ۵۰۲ رشته شامل ۱۷۲ رشته دکتری، ۲۰۶ رشته کارشناسی ارشد، ۲۶ رشته کارشناسی و یک رشته دکتری حرفه‌ای (دکتریٰ حرفه‌ای دامپزشکی عمومی) دانشجو می‌پذیرد و تمام رشته - گرایش‌های این واحد مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

### مجلات

در این دانشگاه ۴۸ مجله آی‌اس‌آی، علمی، پژوهشی و ترویجی در سطح این واحد منتشر می‌شود که در این میان مجله *آی‌جی‌ای‌اس‌تی* دانشکده محیط زیست و انرژی از نظر کیفی در جایگاه اول در کشور قرار دارد.

امکانات دانشگاه
---------------

### کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد (ساختمان دکتر حبیبی)

این دانشگاه دارای بزرگ‌ترین کتابخانهٔ دانشگاهی ایران با وسعت ۴۶٬۰۰۰ متر مربع دارای در مجموع ۱۵۷٬۰۰۰ عنوان کتاب، ۲۰٬۰۰۰ جلد کتاب مرجع، ۳۸٬۰۰۰ پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی واحد و بالغ بر ۴۷٬۰۰۰ پایان‌نامه از فارغ التحصیلان سایر واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی، ۱٬۳۰۰٬۰۰۰ عنوان کتاب الکترونیک به زبان لاتین و بیش از ۱۵ میلیون مقاله تخصصی (E-J) به زبان لاتین را در خود جای داده‌است. کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی در سال ۱٬۳۷۶ هم‌زمان با انتقال به منطقه حصارک به منظور تحقق اهداف علمی، پژوهشی و تحقیقاتی فعالیت خود را آغاز نمود. در حال حاضر این کتابخانه در مساحتی به وسعت ۱٬۴۵۰ متر مربع در پنج سالن و در سه گروه تشکیلاتی شامل: مدیریت، گروه خدمات فنی و کتابخانه دیجیتالی و گروه خدمات کتابداری فعالیت می‌کند. رده‌بندی کتاب‌های کتابخانه بر اساس نظام رده‌بندی کتابخانه کنگره (.L.C) است که شامل منابع چاپی و غیر چاپی در همه زمینه‌های علوم بشری است. واحد علوم و تحقیقات دارای یک کتابخانه مرکزی و ۱۷ کتابخانه دانشکده‌ای می‌باشد. کتابخانه مرکزی واحد علوم و تحقیقات دارای ۶۴٬۸۵۰ جلد کتاب فارسی و ۷۹٬۳۱۱ جلد کتاب لاتین است. در مجموع کتابخانه‌های این واحد (شامل کتابخانه مرکزی و ۱۵ کتابخانه دانشکده‌ای) دارای تعداد ۱۳۵٬۲۰۴ جلد کتاب فارسی و ۱۳۳٬۴۳۳ جلد کتاب لاتین می‌باشند. همچنین تعداد ۳۰٬۸۵۶ عنوان پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی (مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری) مربوط به فارغ‌التحصیلان واحد علوم و تحقیقات و ۴۳٬۷۹۵ عنوان پایان‌نامه تحصیلات تکمیلی سایر واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در این کتابخانه وجود دارند که سال به سال برتعداد آنها افزوده می‌شود. ۴۰ نفر نیروی انسانی متخصص، در فضایی بالغ بر ۳٬۶۳۲ متر مربع که شامل طبقهٔ ۲- الی ۵ در چهار بلوک می‌باشد به بیش از ۷٬۰۰۰ نفر عضو فعال این مجموعه خدمات‌رسانی می‌نمایند..

### مجموعه ورزشی فتح

مجموعه ورزشی فتح در واحد علوم تحقیقات با امکان فعالیت برای بیش از ۳۰ رشته ورزشی و با تسهیلات و تخفیف‌های ویژه برای دانشجویان، استادان و همکاران و با برگزاری مسابقات مختلف، فضایی با نشاط را برای علاقه‌مندان فعالیت‌های ورزشی فراهم نموده‌است. این مجموعه شامل سالن ورزشی به مساحت ۱٬۷۰۰ مترمربع با گنجایش ۱٬۰۰۰ نفر تماشاچی جهت برگزاری مسابقات والیبال- هندبال- فوتسال و بسکتبال سالن‌های بدنسازی، کشتی، رزمی، وزنه‌برداری، تیراندازی، زمین اسکواش، استخر و سونای سرپوشیده است.

### مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما

*مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما* یکی از دو مرکز تحقیقاتی در زمینه گداخت هسته‌ای در ایران است.

از مهم‌ترین تجهیزات آزمایشگاهی این مرکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

* توکاماک (IR-T۱)
* دستگاه کاشت یونی
* اسپکترومتری جرمی یون ثانویه (SIMS)
* ، دستگاه میکروسکوپ پروب روبشی (SPM)
* اسپکتروفوتومتری
* میکروسکوپ نوری- آنالیز تصویری
* آزمایشگاه تفنگ الکترونی
* آزمایشگاه کندوپاش

### هتل فرهیختگان

هتل فرهیختگان دارای موارد ذیل می‌باشد:

* متراژ بنا: ۴۴٬۴۳۵ مترمربع
* هتل: ۳۸٬۷۲۱ مترمربع
* تعداد طبقات: ۱۳
* ورزشی: ۲٬۲۴۲ مترمربع
* تعداد طبقات: ۳
* پارکینگ: ۳٬۴۷۲مترمربع
* تعداد طبقات: ۱
* تعداد سوئیت‌ها: ۸۸
* تعداد اتاق‌ها: ۲۶۲

### پارکینگ طبقاتی

این دانشگاه دارای بزرگ‌ترین پارکینگ طبقاتی تهران است که به جز برای دانشجویان، استادان و کارمندان برای سایر عموم آزاد نیست.

### مرکز اسلامی پیامبر اعظم

احداث بزرگ‌ترین مرکز اسلامی دانشگاهی با عنوان پیامبر اعظم در محوطه‌ای به مساحت ۱۰ هزار متر مربع با دارا بودن بخش‌های پژوهشی، تحقیقاتی و اداری یک گام بزرگ فرهنگی است تا از این طریق به تحقیق و تعمیق بیشتر اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی در سطح منطقه و دنیا پرداخته شود. لازم است ذکر شود این مرکز دارای مسجد امام علی می‌باشد ولی قرارگیری این مسجد در جایی خارج از دسترس و نداشتن قرابت باهیچ دانشکده ای خود منتقدان زیادی دارد

### مرکز تحقیقات سلامت

مرکز تحقیقات سلامت برای نخستین بار با هدف فرهنگ‌سازی خود مراقبتی ویژه دانشجویان، استادان و کارکنان راه‌اندازی شده‌است.

### مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی

یکی از مراکز تحقیقاتی قابل‌توجه کشور واقع در سربندان شهر دماوند که در شهریور ۱۳۹۵ به بهره‌برداری رسیده‌است. این مرکز تحقیقاتی، دارای آزمایشگاه‌هایی نظیر فیتوشیمی، میکروبیولوژی کشاورزی، حشره‌شناسی، نماتدولوژی، آبزیان و فرآوری، ژنومیک و پروتئومیک، کشت بافت، علوم دامی، باغبانی، علوم آب و خاک، کلینیک گیاهپزشکی، آزمایشگاه کشت بافت و غیره است. این مرکز به صورت شبانه‌روزی آماده خدمت‌رسانی به دانشجویان، پژوهشگران، متخصصان، کشاورزان و باغداران است. دراین مرکز از افراد کارآفرین و صاحبان ایده‌های جدید در بخش کشاورزی که ایده‌های آن‌ها دارای مزیت اقتصادی بوده و قابلیت تجاری‌شدن را دارا باشند، حمایت و تشویق می‌شوند.

### بیمارستان دامپزشکی

این بیمارستان آموزشی و پژوهشی در غرب استان تهران، در شمال شهریار (جنب شهر اندیشه) که درسال ۱۳۸۵ به مساحت ۱۵٬۰۰۰ متر مربع فعالیت خود را آغاز کرد که تنها بیمارستان دامپزشکی در غرب استان تهران است که به دامداران و مرغداران خدمات تشخیصی و درمانی تخصصی ارائه می‌دهد و نیز مزرعه آموزشی به مساحت ۵٬۰۰۰متر مربع که در شهر صفادشت ملارد واقع شده‌است

### درمانگاه دامپزشکی

درمانگاه دام‌های کوچک و حیوانات خانگی بسیار مجهز و پیشرفته که در محله سعادت آباد تهران واقع شده‌است.

### مترو و BRT

این دانشگاه در آینده با احداث خط ۱۰ متروی تهران دارای ایستگاه مترو می‌شود و هم‌اکنون دارای خط بی‌آرتی از میدان آزادی (پایانه آزادی) تا دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات است.

حوادث
-----

۴ دی ماه ۱۳۹۷ یک دستگاه اتوبوس براثر نقص فنی درسیستم ترمز در محوطه این دانشگاه، واژگون شد و بر اثر آن ۱۰ نفر کشته و ۲۷ نفر زخمی شدند. در پی این حادثه سید علی خامنه‌ای و سران قوای سه‌گانه ایران پیام تسلیت صادر کردند. در تاریخ ۶ دی‌ماه کمیته ویژه پیگیری این سانحه اعلام کرد، معاون دانشجویی، مدیرکل دانشجویی، سرپرست معاونت اداری و مالی، مدیرکل اداری و مسئول ترابری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران به دلیل سوء مدیریت و قصور، اخراج و به مراجع قانونی و قضایی معرفی شدند.

در پی وقوع این حادثه، جمعی از دانشجویان دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات در تاریخ ۸ دی‌ماه با برگزاری تجمع در این دانشگاه، خواستار استعفا و عذرخواهی علی اکبر ولایتی و رئیس دانشگاه آزاد و برخورد با مسئولان خاطی شدند.

جستارهای وابسته
---------------

* آموزش عالی در ایران
* فهرست دانشگاه‌های ایران
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال
* دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق

منابع
-----

1. 1 2  «نخستین رتبه‌بندی رسمی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور اعلام شد». *صفحه نخست - خبرآنلاین*. ۲۰۱۰-۱۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۹.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
2. ↑  «دانشکده‌ها». *دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۱-۰۹.
3. 1 2 3  «تاریخچه». *دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ فوریه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۱-۰۹.
4. ↑  «کتابچه آشنایی با واحد» (PDF). *دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات*. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
5. ↑  «افتتاح بزرگ‌ترین کتابخانه دانشگاهی در واحد علوم و تحقیقات تهران». *hamshahrionline*. ۲۰۱۵-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۹.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
6. 1 2  «۴ پروژه بزرگ دانشگاه آزاد با حضور رئیس‌جمهوری افتتاح شد». *ana.ir*. ۲۰۱۵-۰۵-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
7. 1 2 3  «افتخارات واحد». *دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
8. ↑  *www.scimagoir.com* (به انگلیسی). `{{cite web}}`: Missing or empty `|title=` (help)
9. ↑  "Islamic Azad University Science & Research Tehran". *Centre for Science and Technology Studies, Leiden University, The Netherlands Ranking* (به انگلیسی). Retrieved 2018-12-28.
10. ↑  "Islamic Azad University, Science and Research report". *www.scimagoir.com* (به انگلیسی). Retrieved 2018-12-28.
11. ↑  "SciVisions". *www.scivisions.com* (به انگلیسی). Archived from the original on 17 March 2018. Retrieved 2018-12-29.
12. ↑  "Iran (Islamic Republic of) | Ranking Web of Universities: More than 28000 institutions ranked". *www.webometrics.info* (به انگلیسی). Retrieved 2018-12-29.
13. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۸.
14. ↑  «افتتاح بزرگ‌ترین کتابخانه دانشگاهی در واحد علوم و تحقیقات تهران». *hamshahrionline*. ۲۰۱۵-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۰۸-۱۹.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
15. ↑  «راه اندازی مجموعه ورزشی فتح واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی». *روزنامه آفرینش*. 1388/06/10. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در 2018-12-28. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
16. ↑  «بازدید سرپرست واحد علوم و تحقیقات از مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما». *دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
17. ↑  «هتل و بیمارستان فرهیختگان دستاورد بزرگ رفاهی و خدماتی دانشگاه آزاد اسلامی». *دانشگاه آزاد اسلامی - مرکز حوزه ریاست و روابط عمومی*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
18. ↑  «تاریخچه مرکز». *مرکز اسلامی پیامبر اعظم (ص)*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
19. ↑  «توسعه خط 7 متروی تهران به سمت واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد». گروه اجتماعی آنا. ۲۰۱۶-۰۶-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۱-۱۱.
20. ↑  «واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد به شبکه مترو متصل می‌شود». *خبرگزاری تسنیم*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۸.
21. ↑  «شمار جان باختگان حادثه دانشگاه علوم تحقیقات به ۹ نفر رسید». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۵.
22. ↑  «حادثه واژگونی اتوبوس دانشجویان در تهران؛ شمار قربانیان به ۱۰ نفر رسید». *euronews*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۶.
23. ↑  «اورژانس: شمار دانشجویان جانباخته حادثه اتوبوس دانشگاه آزاد به ۱۰ تن رسید / حال ۳ دانشجو وخیم است». *انتخاب*. ۰۵ دی ۱۳۹۷. دریافت‌شده در 2018-12-26. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
24. ↑  «پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی حادثه درگذشت دانشجویان واحد علوم تحقیقات». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۵.[*پیوند مرده*]
25. ↑  «پیام تسلیت روحانی در پی درگذشت دانشجویان دانشگاه آزاد». *عصرایران*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۷.
26. ↑  «دادستان کل کشور نظارت لازم را در رسیدگی سریع به حادثه اتوبوس به عمل آورد». *ایسنا*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۷.
27. ↑  «رئیس مجلس درگذشت دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات را تسلیت گفت». *ایسنا*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۷.
28. ↑  «۵ نفر از مدیران واحد علوم و تحقیقات اخراج و به مراجع قانونی معرفی شدند». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۷.
29. ↑  «برگزاری تجمع دانشجویان دانشگاه آزاد/ درخواست برای برخورد با مسئولان خاطی». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۸-۱۲-۲۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۹.
30. ↑  «تجمع اعتراضی صدها دانشجوی مجتمع علوم و تحقیقات». *رادیو فردا*. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۲-۲۹.
31. ↑  «تجمع اعتراض آمیز دانشجویان واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد/ دانشجویان مانع سخنرانی معاون دانشگاه آزاد شدند/ شعار دانشجویان: «ولایتی، ولایتی استعفاء» / مسئولان دانشگاه نیامدند!/ فریادهای مادر یکی از جان باختگان حادثه: انگار جان انسان‌ها هیچ ارزشی ندارد؛ منتظر چه هستید؟! / می‌خواهید با یک پیام تسلیت، کار را تمام کنید؟ +ویدئو». *www.entekhab.ir*. ۰۸ دی ۱۳۹۷. دریافت‌شده در 2018-12-29. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)

| * ن
* ب
* و
دانشگاه‌های استان تهران |
| --- |
| دولتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| وزارت علوم | الزهرا •  تربیت مدرس •  تهران •  خوارزمی •  شهید بهشتی •  صنعتی امیرکبیر •  صنعتی خواجه نصیر الدین طوسی •  صنعتی شریف •  علامه طباطبایی •  علم و صنعت ایران •  هنر تهران |
| وزارت بهداشت | علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی  •  علوم پزشکی ایران •  علوم پزشکی تهران •  علوم پزشکی شهید بهشتی |
| وزارت آموزش و پرورش | تربیت دبیر شهید رجایی •  فرهنگیان (پردیس های استان تهران) |
| پیام نور | (واحد ها و مراکز استان تهران) |
| جامع علمی کاربردی | (واحد ها و مراکز استان تهران) |
| فنی و حرفه‌ای | انقلاب اسلامی •  شهید شمسی‌پور •  دکتر شریعتی |
| **نظامی** | علوم پزشکی ارتش •  علوم پزشکی بقیةالله •  فرماندهی و ستاد آجا • افسری امام علی  • عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی •  امام حسین •  هوایی شهید ستاری •  علوم انتظامی امین •  پدافند هوایی |
| دیگر وزارتخانه‌ها و دستگاه ها | شاهد •  اطلاعات و امنیت ملی •  علوم قضایی و خدمات اداری •  صدا و سیما  • صنعتی مالک اشتر • صنعت هواپیمایی کشوری |

 |
| غیردولتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| آزاد اسلامی | علوم و تحقیقات تهران •  تهران مرکزی •  تهران جنوب •  تهران شمال •  تهران غرب •  تهران شرق •  تهران علوم پزشکی • اسلام شهر • دماوند • رودهن • ورامین • پرند  •  بین الملل فرشتگان |
| غیرانتفاعی | امام صادق • علوم و معارف قرآن کریم • شهید مطهری • سوره • مذاهب اسلامی • علم و فرهنگ • خاتم |

 |

| * ن
* ب
* و
دانشگاه‌های شهر تهران |
| --- |
| دولتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| وزارت علوم | 
* الزهرا
* تربیت مدرس
* تهران
* خوارزمی
* شهید بهشتی
* صنعتی امیرکبیر
* صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
* صنعتی شریف
* علامه طباطبایی
* علم و صنعت ایران
* هنر تهران

 |
| وزارت علوم (سامانه دانشگاهی) | 
* فنی و حرفه ای
* جامع علمی کاربردی
* پیام نور

 |
| وزارت بهداشت | 
* علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
* علوم پزشکی ایران
* علوم پزشکی تهران
* علوم پزشکی شهید بهشتی

 |
| دیگر وزارتخانه ها و دستگاه‌ها | 
* فرهنگیان
* تربیت دبیر شهید رجایی
* علوم پزشکی ارتش
* علوم پزشکی بقیةالله
* فرماندهی و ستاد آجا
* افسری امام علی
* عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
* جامع امام حسین
* هوایی شهید ستاری
* علوم انتظامی امین
* پدافند هوایی
* صنعتی مالک اشتر
* شاهد
* صدا و سیما
* اطلاعات و امنیت ملی
* علوم قضایی و خدمات اداری
* صنعت هواپیمایی کشوری

 |

 |
| غیردولتی | 

|  |  |
| --- | --- |
| آزاد اسلامی | 
* علوم و تحقیقات تهران
* تهران مرکزی
* تهران جنوب
* تهران شمال
* تهران غرب
* تهران شرق
* تهران علوم پزشکی

 |
| غیرانتفاعی | 
* علم و فرهنگ
* خاتم
* سوره
* امام صادق
* علوم و معارف قرآن کریم
* شهید مطهری
* مذاهب اسلامی

 |

 |