نماد استاندارد ناتو برای تیپ، تعداد ۱ حرف X قراردادی است و ربطی به تعداد نفرات ندارد.
**تیپ** (فارسی دری: **لواء**[*منبع بهتری نیاز است*]) در علوم نظامی یگانی راهکنشی معمولاً کوچک‌تر از لشکر که گروه‌ها یا گردان‌ها و یگان‌های کوچک‌تر برای رفع نیاز به آن اعزام می‌شوند.

هر تیپ معمولاً از ۴٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ سرباز تشکیل شده‌است. معمولاً ۲ هنگ با هم یک تیپ و ۳ تیپ با هم یک لشکر تشکیل می‌دهند. فرمانده یک تیپ معمولاً درجهٔ سرتیپی دارد.

پیشینه
------

**تیپ** همچون یگان رزمی نخستین بار در سپاه هخامنشیان (۵۵۰ — ۳۳۰ تا میلاد) پدید آمده که بر پایه سیستم شمارش دهدهی گروهبندی می‌شده و «**بیوره**» (پارسی باستان: *-baivara\**) نامیده می‌شده و آن را «بیوربد» (پارسی باستان: *-baivarapati\**) فرماندهی می‌کرد. هر بیوره از ۱۰ هزاره (پارسی باستان: *-hazāra\**) تشکیل می‌شد و ۱۰ هزار سرباز را در بر می‌گرفت.

**بیوره** در سپاه اشکانیان (۲۵۰ تا میلاد – ۲۲۴ میلادی)، که سازمان رده‌بندی دهدهی سپاه هخامنشیان را به کار گرفته بود، «**گُند**» (پارتی: *gund* «لشکر؛ گروه، دسته» > احتمالاً از ایرانی باستان: -vr̥nda\* «سپاه؛ گُند») نام گرفته و فرمانده آن «گُندسالار» (پارتی: *gund-sālār*) خوانده می‌شد.

در سپاه ساسانیان (۲۲۴ – ۶۵۱ میلادی) نیز همین رده‌بندی و نامگذاری به کار می‌رفته، ولی هر گُند از چند درفش (پارسی میانه: *«drafš»*) تشکیل می‌شد، که هر کدامی هزار سرباز را در بر می‌گرفت. فرمانده گُند در سپاه ساسانیان نیز **گُندسالار** (پارسی میانه: *gund-sālār*) نامیده می‌شد.

در پی شکست شاهنشاهی ساسانیان از مسلمانان و گسترش اسلام در ایران‌زمین، عرب‌ها برخی از اصطلاحات نظامی ایرانی را وام گرفتند. چنانچه، «عسکر» از laškar، «جند» از gund و «فیج» از payg (پیاده) در پارسی میانه وام گرفته شده‌اند. اصطلاح «**گُند**» از زبان‌های ایرانی میانه (پهلوی و پارسی میانه) در زبان‌های ارمنی («gund»)، گرجی («gund-i»)، مندایی («gundā»)، سوریانی («guddā» < «gdd-»)، عبری («g’ḏud») نیز وام گرفته شده‌است. این اصطلاح همچنین از زبان فارسی دری به زبان ترکی وام گرفته شده و اصطلاح فارسی – ترکی «**جنباشی**» را تشکیل داده، که در زمان حکومت غزنویان و سلجوقیان فرمانده لشکری از چند هزار سرباز را می‌نامیدند. در سده‌های میانه فرمانده ۵ هزار سرباز را «پنج‌هزاری» نیز می‌گفتند.

اصطلاح «**گُند**» در نخستین سده‌های اسلامی با اصطلاح «**لشکر**» (پارسی میانه: *laškar*) جایگزین شده، که پیش از اسلام هم به کار می‌رفته‌است. این اصطلاح در زبان پشتو «**غونډ**» گشته و هنگ در نیروهای مسلح افغانستان چنین نامیده می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  «https://www.bbc.com/persian/afghanistan-40774564». پیوند خارجی در `|title=` وجود دارد (کمک)
2. ↑  «معنی تیپ | فرهنگ هزارواژهٔ نظامی، مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر واژه‌گزینی نظامی ستاد کل نیروهای مسلح، بهار ۱۳۹۲» (PDF). *www.mtrd.ir*. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۸.
3. ↑  «معنی تیپ | واژه‌های مصوّب فرهنگستان». *www.vajehyab.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۸.
4. ↑  *J. Marquart*, Untersuchungen zur Geschichte von Eran I, Göttingen, 1896, p. 19 n. 84
5. ↑  *NIKONOROV, Valery*. (2005), The issue of Parthian inheritance in Iran: warfare, in Central Asia from the Achaemenids to the Timurids: Archaeology, History, Ethnology, Culture, Valery NIKONOROV (ed.), Saint Petersburg: Oriental Department of the St. Petersburg State University, 141-182.
6. ↑  حسن‌دوست، محمد (۱۳۹۳). *فرهنگ ریشه‌شناختی زبان فارسی*. فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۱۴۳-۵۵-۲.
7. ↑  «*Farrokh, Kaveh*. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1-84176-713-1. — ص. 6—7» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱ سپتامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۹.
8. ↑  *Kaveh Farrokh*, *Gholamreza Karamian*, *Katarzyna Maksymiuk*. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13
9. ↑  *Daryaee, Touraj*. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978-1-85043-898-4. — p. 47
10. ↑  *Tafazzoli A.* Sasanian Society. I. Warriors. II. Scribes. III. Dehqāns. N.Y. 2000.
11. ↑  Encyclopædia Iranica, Vol. X, Fasc. 5, pp. 486-490. GEORGIA v. LINGUISTIC CONTACTS WITH IRANIAN LANGUAGES

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد موضوع‌های نظامی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان

 |