**هوئلون** یا **هوئلون اوجین** (مغولی: Өэлүн эх; ۱ ژانویهٔ ۱۱۴۰ – ۱ ژانویهٔ ۱۲۰۸) اهل مغولستان مادر چنگیز خان و همسر پدرش یسوکای بهادر، رئیس کنفدراسیون خاماگ مغول بود. بسیاری از دانش فعلی در مورد زندگی او از تاریخ سری مغولان می‌آید. او از طایفه اولخونوت از قبیله قنقرات آمده بود.

اوایل زندگی
-----------

هوئلون در اولخونوت متولد شد. او در مرکیت نامزد بود، اما در راه بازگشت به اردوگاه مرکیت پس از ازدواجش در حدود سال ۱۱۵۹ توسط یسوکای بهادر عروس‌ربایی شد. او هوئلون را همسر اصلی خود کرد. این یک افتخار بود، زیرا فقط همسر اصلی می‌توانست وارثان او را به دنیا بیاورد. او پنج فرزند به دنیا آورد: چهار پسر، تموچین (که بعدها به نام چنگیزخان شناخته شد)، قصار، هاچیون، و تموگه، و یک دختر، تمولون. همسر دوم یسوگی، سوچیگل، دو پسر به نام‌های بهتر و بلگوتی به دنیا آورد.

زندگی با تموجین
---------------

تموجین پسر هوئلون بود. هوئلون به همراه همسرش بورته به عنوان یکی از قابل اعتمادترین مشاوران چنگیزخان به‌شمار می‌رفتند. او همچنین تحت امر پسرش از یتیمان جنگی مراقبت کرد و آنها را به فرزند خواندگی پذیرفت و به عنوان بخشی از سیاست شمول‌گرایی با هدف ایجاد وفاداری در میان قبایل تسخیر شده به خانواده می‌آورد. در اردوگاه او بود که یک تاتار تلاش کرد تا نوه کوچکش تولی خان را بکشد، اما توسط آلتانی و دو نگهبان هوئلون متوقف شد.


| شجره‌نامه خاندان چنگیزخان |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| هوئلون |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | یسوکای بهادر |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| بورته |  | (**چنگیز خان**) |  | قصار |  | هاچیون |  | تموگه |  | بلگوتی |  | بهتر |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| جوجی خان |  |  |  |  |  | جغتای |  | توراکینا خاتون |  | **اوگتای خان** |  | سرقویتی بیگی |  | تولی خان |  | آلخای بخی |  | چچیخن |  | ایل آلتون |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| باتوخان |  | برکه خان |  | بایدارخان |  | **گیوک خان** |  | کاشین |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | اوراقینا |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
| سرطاق خان |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | قایدو |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | مبارک شاه |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **منگوقاآن** |  | **قوبلای خان** |  | هولاکو خان |  | اریق بوقا |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | زنجین |  | اباقا خان |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **تیمور خان** |  | ارغون‌خان |
|

 |

جستارهای وابسته
---------------

* عروس‌ربایی
* تاریخ مغولستان
* اوگتای خان
* المپیاس

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hoelun». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۲۳.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* ایالات متحده آمریکا

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد افراد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |