یک سیلوی موشکی در اوکراین. این سیلو اکنون به‌عنوان موزه، مورد استفاده است.
**تأسیسات پرتاب موشک** که با عناوین **سیلوی موشکی زیرزمینی**، **تأسیسات پرتاب** (LF) یا **سیلوی هسته‌ای** نیز شناخته می‌شود، یک ساختار استوانه‌ای عمودی است که برای ذخیره‌سازی و پرتاب موشک‌های بالستیک قاره‌پیما (ICBM)، موشک‌های میان‌برد و دوربرد، در محلی زیر زمین، ساخته شده‌است.

در این سازه‌ها معمولاً موشک در فاصله‌ای زیر زمین قرار گرفته و توسط یک «درب انفجاری» بزرگ در بالا محافظت می‌شود. سیلوها معمولاً به صورت فیزیکی یا الکترونیکی یا هردو، به یک مرکز کنترل پرتاب موشک متصل هستند.

با معرفی موشک یو آر-۱۰۰ شوروی و سری موشک‌های تایتان دو آمریکا، سیلوهای زیرزمینی در دهه ۱۹۶۰ تغییر کردند. هر دو سری موشک، استفاده از سوخت هایپرگل را معرفی کردند که می‌توانست در موشک‌ها قرار داده شود و امکان پرتاب سریع را فراهم کند. سامانه‌های موشکی با سوخت مایع هر دو کشور به سیلوهای زیرزمینی منتقل شدند. معرفی سیستم‌های سوخت جامد، در اواخر دهه ۱۹۶۰، حرکت و پرتاب موشک از سیلوها را آسان‌تر کرد.

سیلوی موشکی زیرزمینی از دهه ۱۹۶۰ به عنوان سیستم اصلی پایگاه‌های موشکی و تأسیسات پرتاب موشک‌های زمینی باقی مانده‌است. افزایش دقت سیستم‌های هدایت اینرسیایی، آن‌ها را تا حدودی آسیب‌پذیرتر از دهه ۱۹۶۰ کرده‌است.

به غیر از تأسیسات زیرزمینی، موشک‌های بالستیک را می‌توان از تأسیسات بالای زمینی یا از سکوهای متحرک نیز پرتاب کرد، به‌عنوان مثال، کشنده برپاگر پرتابگر، واگن‌های ریلی، زیردریایی‌های موشک‌های بالستیک یا هواپیماها.

تأسیسات La Coupole
------------------

تأسیسات La Coupole از نخستین سیلوهای موشکی زیرزمینی مدرن است که هنوز وجود دارد. این تأسیسات، توسط نیروهای آلمان نازی در شمال فرانسه اشغالی بین سال‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ ساخته شد تا به‌عنوان پایگاه پرتاب موشک‌های وی-۲ باشد. این تأسیسات با یک گنبد بتنی عظیم برای ذخیرهٔ کلاهک‌های جنگی و سوخت، طراحی و برای پرتاب وی-۲ در مقیاس بالا در نظر گرفته شده بود. قرار بود روزانه ده‌ها موشک با سوخت، آماده و در خارج از محوطه بتنی تأسیسات پرتاب شوند و به‌وسیلهٔ یکی از دو سکوی پرتاب در فضای باز علیه لندن و جنوب انگلستان پرتاب شوند. یک تأسیسات مشابه اما کمتر توسعه‌یافته، Blockhaus d'Eperlecques، نیز در ۱۴٫۴ کیلومتری شمال-شمال غربی لاکوپل، و نزدیک‌تر به اهداف مورد نظر در جنوب شرقی انگلستان ساخته شده بود.

به دنبال بمباران شدید و مکرر توسط نیروهای متفقین در طول عملیات کراسبو (به فارسی: عملیات تیروکمان)، آلمانی‌ها نتوانستند کار ساخت‌و‌ساز را کامل‌کنند و آن مجموعه هرگز وارد خدمت عملیاتی نشد.

* بازسازی حدسی اتاق آماده‌سازی موشک و تونل‌ها (۱۹۴۴)بازسازی حدسی اتاق آماده‌سازی موشک و تونل‌ها (۱۹۴۴)
* یک موشک وی-۲ در سالن مونتاژ در Éperlequesیک موشک وی-۲ در سالن مونتاژ در Éperleques

ایالات متحده
------------

ایدهٔ آلمانی یک سیلوی موشکی زیرزمینی توسط ایالات متحده برای تأسیسات پرتاب موشک برای موشک‌های بالستیک قاره‌پیما پذیرفته و توسعه داده شد. اکثر سیلوها در کلرادو، نبراسکا، داکوتای شمالی، داکوتای جنوبی، میسوری، مونتانا، وایومینگ و سایر ایالت‌های غربی مستقر بودند. نخستین تأسیسات پرتاب موشک در آمریکا در جرسی‌شور، پنسیلوانیا واقع شده بود،

ایالات متحده، سیلوهای موشکی زیادی در غرب میانه، دور از مناطق پرجمعیت ساخت. بسیاری از آن‌ها در کلرادو، نبراسکا، داکوتای جنوبی و داکوتای شمالی ساخته شدند.

آمریکا تعداد موشک‌های پرتاب‌شونده از سیلوها را به حدود ۱۸۰۰ کاهش داده و بیشتر موشک‌های خود را به زیردریایی‌های هسته‌ای منتقل کرده و بر توسعهٔ سلاح‌های متعارف پیشرفته‌تر تمرکز کرده‌است.

اگرچه بسیاری از سیلوها از رده خارج شده‌اند، امروزه هنوز از آن‌ها استفادهٔ جانبی می‌شود. افزایش تعداد سیلوهای موشکی از کار افتاده باعث شده‌است که دولت‌ها برخی از آنها را به افراد حقیقی بفروشند. برخی از خریداران آن‌ها را به خانه‌های منحصربه‌فرد، اتاق‌های امن نهایی تبدیل می‌کنند یا از آن‌ها برای مقاصد دیگر استفاده می‌کنند.

### تأسیسات اطلس

در سال ۲۰۰۰ ویلیام لئونارد پیکارد و یکی از شرکای خود در بزرگ‌ترین پرونده تولید ال‌اس‌دی در تاریخ، به توطئه برای تولید مقادیر زیادی ال‌اس‌دی در سیلوی موشکی SM-65 اطلس، بازنشسته در نزدیکی وامگو، کانزاس محکوم شدند.

* مجتمع موشکی تایتان ۱مجتمع موشکی تایتان ۱
* مجتمع موشکی تایتان ۱مجتمع موشکی تایتان ۱
* یک موشک قاره‌پیمای تایتان ۲ در سیلو در سایت ۵۷۱-۷.یک موشک قاره‌پیمای تایتان ۲ در سیلو در سایت ۵۷۱-۷.
* پرتاب آزمایشی موشک قاره‌پیمای تایتان ۲ از سیلویی در پایگاه نیروی هوایی وندنبرگ.پرتاب آزمایشی موشک قاره‌پیمای تایتان ۲ از سیلویی در پایگاه نیروی هوایی وندنبرگ.
* سیلوهای پایگاه نیروی هوایی ادواردزسیلوهای پایگاه نیروی هوایی ادواردز
* موشک مینت‌من ۲ آمریکا در تاسیسات زیرزمینی پرتاب موشکموشک مینت‌من ۲ آمریکا در تاسیسات زیرزمینی پرتاب موشک
* پرتاب موشک پیس‌کیپر آمریکا از سیلوی زیرزمینیپرتاب موشک پیس‌کیپر آمریکا از سیلوی زیرزمینی
* مرکز کنترل موشک مینت‌من ۳مرکز کنترل موشک مینت‌من ۳
* یک موشک مینت‌من ۳ در سیلوی خود.یک موشک مینت‌من ۳ در سیلوی خود.

اتحاد جماهیر شوروی
------------------

اتحاد جماهیر شوروی سابق سیلوهای موشکی در روسیه و کشورهای مجاور شوروی در طول جنگ سرد داشت، مانند پایگاه موشکی Plokštinė در لیتوانی. مرکز اصلی هشدار حمله موشکی، در نزدیکی سولنچنوگورسک در خارج از مسکو، توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۷۱ تکمیل شد و همچنان توسط فدراسیون روسیه مورد استفاده است.

* پروومایسک اوکراین.پروومایسک اوکراین.
* 
* موشک R-36 در حال قرارگیری در سیلوی موشکیموشک R-36 در حال قرارگیری در سیلوی موشکی

روسیه
-----

روسیه دارای موشک‌های پرتاب‌شونده از سیلو است که توسط نیروی استراتژیک موشکی این کشور، اداره می‌شوند.

* بارگیری موشک توپول-ام در سیلوی پرتاب.بارگیری موشک توپول-ام در سیلوی پرتاب.

فرانسه
------

فرانسه سیلوهای موشکی S-2 و اس ۳ را در فلات آلبیون ساخته‌است.

* تأسیسات شلیک موشک در رصدخانه Sireneتأسیسات شلیک موشک در رصدخانه Sirene

چین
---

چین دارای تأسیساتی ملقب به دیوار بزرگ زیرزمینی چین است اما اکنون تمرکز خود را بر توسعه زیردریایی‌ها و تسلیحات متحرک با قابلیت حمل در جاده، به ویژه برای شبکه‌های تونل متمرکز کرده‌است. به نظر می‌رسد دو میدان سیلوی موشک در چین در حال ساخت هستند.

هند
---

هند از سیلوهای موشکی استفاده می‌کند.

پاکستان
-------

پاکستان برای حفظ قابلیت حمله دوم در یک جنگ هسته‌ای، تأسیسات ذخیره‌سازی و پرتاب مستحکم و عمیقی ساخته‌است.

کره شمالی
---------

کره شمالی یک مجتمع سیلوی موشکی را در جنوب کوه پکتو ساخته‌است. طبق گزارش‌ها، سیلوها برای موشک‌های میان‌برد تا دوربرد طراحی شده‌اند، اما مشخص نیست که آیا همهٔ آن‌ها عملیاتی هستند یا خیر.

ایران
-----

ایران دارای تسلیحات مبتنی بر سیلو است و سیستمی از سیلوهای موشکی زیرزمینی برای محافظت از موشک‌ها در برابر شناسایی و تأسیسات پرتاب (در بالای زمین) در برابر انهدام هوایی ساخته‌است.

اسرائیل
-------

اعتقاد بر این است که اسرائیل دارای امکانات پرتاب موشک‌های میان‌برد و موشک‌های بالیستیک قاره‌پیما است.

منابع
-----

1. ↑  Archived at Ghostarchive and the "Пуск Ракеты "ЯРС" РС-24 The launch of a Rocket "YARS" RS -24". *YouTube*. Archived from the original on 8 November 2018. Retrieved 7 February 2022.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (link): "Пуск Ракеты "ЯРС" РС-24 The launch of a Rocket "YARS" RS -24". *YouTube*.
2. ↑  Sanders, Terence R. B. (1945). "Wizernes". Investigation of the "Heavy" Crossbow Installations in Northern France. Report by the Sanders Mission to the Chairman of the Crossbow Committee. III. Technical details.
3. ↑  "Silo LSD". *cjonline.com*. September 2, 2001. Archived from the original on October 26, 2016.
4. ↑  "HISTOIRE DE MISSILES... LE 1er GMS DU PLATEAU D'ALBION". *capcomespace.net*. December 25, 2021.
5. ↑  Chosun.com (14 Dec. 2009)
6. ↑  "China appears to be expanding its nuclear capabilities, US researchers say".
7. ↑  "World | Pakistan enhances second strike N-capability: US report". *Dawn*. Pakistan. Archived from the original on 21 July 2009. Retrieved 21 August 2010.
8. ↑  "North digs silos for missiles in Mt. Paektu area". JoongAng daily. 10 October 2013. Archived from the original on 7 April 2014. Retrieved 2 April 2014.
9. ↑  "Revealed: Iran's seven mountainside missile silos discovered in new satellite imagery". Retrieved 26 December 2021.
10. ↑  "Iran fires Ballistic Missiles from Underground Silos". Retrieved 26 December 2021.

| * ن
* ب
* و
بارو و استحکامات |
| --- |
| تاریخ باستان | 
* سنگر درختی
* *Agger*
* سنگ‌دژ
* کاستروم
* *Castros*
* Circular rampart
* دروازه شهر
* کرنگ (مسکن)
* Ditch
* دیوار تدافعی
* Faussebraye
* اتاق نگهبان دروازه
* Gord
* تپه‌قلعه
* *لیمس*
* اوپیدوم
* نرده دفاعی
* Promontory fort
* خاکریز دفاعی
* Ringfort (Rath)
* Refuge castle
* Stockade
* *Sudis*
* Trou de loup
* *Vallum*
* *دژ واگن* (Wagon fort)
* Vitrified fort

 |
| کلاسیک پیش‌تاریخی | 
* Albarrana tower
* درزپیکان
* برج دیده‌بان
* نیم‌برج پیشکرده
* باستیون
* کنگره (معماری)
* Bent entrance
* Bergfried
* Bretèche
* Bridge castle
* Bridge tower
* Butter-churn tower
* چهارتیغ
* قلعه
* Chemin de ronde
* Chemise
* Cheval de frise
* ارگ
* قلعه هم‌مرکز
* دیوار حایل
* تخته‌پل
* برون‌بارو
* مَزغَل
* Flanking tower
* Fortified buildings (church, house)
* برج دروازه
* تورسنگ
* شیب حصار
* Guard tower
* شهر پیاده‌رو
* Half tower
* دیوار موقتی
* Inner bailey
* برجک دفاعی
* کرملین (دژ) (Detinets)
* L-plan castle
* تیرکش دروازه قلعه
* شَرَفه
* خندق
* قلعه تپه‌وحصار
* Murder-hole
* Neck ditch
* حیاط بیرونی (قلعه)
* برج پیل
* دروازه بالارو
* در کناری
* Reduit
* Ringwork
* Quadrangular castle
* Shell keep
* Shield wall
* باج قلعه
* Tower castle
* برج‌خانه
* برجک پیشکرده
* برج دیواری
* Ward (Bailey)
* برج دیده‌بانی
* Witch tower
* Yett

 |
| تاریخ مدرن | 

|  |  |
| --- | --- |
| سده ۱۸ (میلادی)و پیش‌از آن | 
* باستیون
* Blockhouse
* Breastwork
* راه‌آب
* Caponier
* سنگرتوپ
* Cavalier
* Counterguard
* Counterscarp
* Couvreface
* Coupure
* Covertway
* Crownwork
* Entrenchment
* Flèche
* Gorge
* Hornwork
* Lunette
* Orillon
* Ostrog
* Outwork
* Place-of-arms
* Polygonal fort
* Presidio (Spanish America)
* Punji sticks
* Ravelin
* Redan
* حصار (استحکامات نظامی)
* Retrenchment
* Sandbag
* Scarp
* Sconce
* Schanze
* Sea fort
* Station
* قلعه ستاره
* تنایل

 |
| سده ۱۹ (میلادی) | 
* سیم خاردار
* باربت ها
* پاسگاه مرزی
* پناهگاه
* توپخانه ساحلی
* برجک تفنگ
* Land battery
* مین
* برج مارتلو
* پایگاه
* سنگر
* موانع سیمیs

 |
| سده ۲۰ (میلادی) | 
* داربست ساحلی
* پناهگاه های حمله هوایی
* سیم خاردار
* قلم انفجار
* پناهگاه انفجار
* دیوار انفجاری
* دیوار مرزی
* دیوار برمر
* سیم دانرت
* Defensive fighting position
* British "hedgehog" road block
* خورشیدی
* دندان اژدها
* حصار الکتریکی
* پناه گاه رادیو اکتیو
* پایگاه پشتیبانی آتش
* برج ضد هوایی
* Hardened aircraft shelter
* Hesco bastion
* Main Line of Resistance
* Revetment
* اسلحه نگهبان
* سوراخ عنکبوت
* آشیانه زیرزمینی

 |

 |
| مکان‌نگاری | 
* Cave castle
* Hill castle
* تپه‌قلعه
* Hillside castle
* Hilltop castle
* Island castle
* Lowland castle
* Marsh castle
* Moated castle
* Promontory fort
* Ridge castle
* Rocca
* Rock castle
* Spur castle
* Water castle
 |
| نقش | 
* Hunting lodge
* Imperial castle
* *Kaiserpfalz*
* *Lustschloss*
* *Ordensburg*
* Refuge castle
* باج قلعه

 |
| طراحی | 
* Bridge castle
* قلعه هم‌مرکز
* Quadrangular castle
* Tower castle

 |
| 
* جستارهای وابسته:  **رده**

 |