قرار بود ایران در سالهای ۱۹۸۱ و ۱۹۸۳، ۳ ماهواره زهره را پرتاب کند.
گزارش روزنامه اطلاعات پیرامون وعده پرتاب زهره در ۱۹۸۱ و ۱۹۸۳
کشور ایران (۲۰۰۹) نهمین کشور دنیا پس از شوروی (۱۹۵۷)، ایالات متحدهٔ آمریکا (۱۹۵۸)، فرانسه (۱۹۶۵)، ژاپن (۱۹۷۰)، چین (۱۹۷۰)، انگلیس(۱۹۷۱)، هند (۱۹۸۰) و اسرائیل(۱۹۸۸) است که مستقلاً موفق به پرتاب ماهواره شد. این مقاله به معرفی ماهواره‌های ساخت ایران یا متعلق به ایران می‌پردازد.

نقاط مداری ایران
----------------

ایران تاکنون نقاط مداری زیادی را برای ارسال ماهواره مخابراتی ثبت کرده است. تعدادی از این نقاط به خاطر عدم توانایی ایران در استقرار ماهواره سلب امتیاز شده‌اند. ایران اخیراً اقدام به ثبت نقاط مداری دیگری کرده است.

| نام ماهواره | مدار | تاریخ ثبت | وضعیت |
| --- | --- | --- | --- |
| زهرهٔ ۱ | ۳۴ درجه شرقی | ۱۳۵۶ | در نوامبر سال ۲۰۱۲ امتیازش باطل شد |
| زهرهٔ ۲ | ۲۶ درجه شرقی | ۱۳۵۶ | با بهره‌گیری از امکانات ماهواره بدر عربست در حال استفاده است. |
| زهرهٔ ۳ | ۴۷ درجه شرقی | ۱۳۵۶ | در سال ۲۰۰۹/۱۳۸۷ امتیازش باطل شد |

امید
----

مقالهٔ اصلی: ماهواره امید
ماهوارهٔ امید نخستین ماهواره‌ای است که تمام مراحل تولید و ساخت آن، در خود ایران انجام شد.
این ماهواره که در **ارتفاع ۲۴۶ تا ۳۷۷ کیلومتری از زمین** و در قسمت بسیار رقیق  جوّ قرار داشت و در مدار پایین بود و بر اساس مأموریت تعریف شده برای آن، پس از مدتی (در اثر غلبهٔ جاذبهٔ زمین بر اصطکاک هوا) انرژی خود را از دست داده و سقوط کرد.

مصباح ۱
-------

ماهوارهٔ مصباح نخستین پروژهٔ ایران برای ساخت ماهواره پس از انقلاب بود. این پروژه پس از توقفی ۱۸ ساله در برنامهٔ فضایی ایران که در سال ۱۳۵۶ با ماهوارهٔ ناهید آغاز و پس از انقلاب متوقف شده بود، در سال ۱۳۷۵ توسط سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران (وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) آغاز شد. وزارت ارتباطات و یک شرکت ایتالیایی در ۱۳۷۷در این پروژه مشارکت کردند.

موافقتنامهٔ ساخت ماهوارهٔ مصباح در سال ۱۳۷۶ میان وزارتخانه‌های علوم و ارتباطات به امضاء رسید و ساخت نمونه آزمایشگاهی این ماهواره طی سال‌های ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۰ با همکاری سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و مرکز تحقیقات مخابرات انجام شد.
ساخت مدل مهندسی و فضایی ماهوارهٔ مصباح نیز با همکاری یک شرکت ایتالیایی توسط نیروهای متخصص داخلی انجام شده است.

ماهوارهٔ مصباح از نوع ماهواره‌های مدار پایین می‌باشد و قرار است از آن برای فعالیت‌های علمی، تحقیقاتی و آموزشی استفاده شود. شناسایی منابع آبی، خاکی، معدنی، هواشناسی، کنترل شبکه‌های آب، برق، نفت و گاز و کمک رسانی در حوادث غیرمترقبه از جمله اهداف ساخت و پرتاپ ماهوارهٔ مصباح است.

ماهوارهٔ مصباح نهایتاً در ۱۲ مرداد ۱۳۸۴ طی مراسمی با حضور سید احمد معتمدی وزیر ارتباطات رونمایی و اعلام شد طی تابستان به فضا فرستاده خواهد شد. اما ماهوارهٔ مصباح نیز همانند ماهوارهٔ ناهید هنوز به فضا پرتاب نشده و سرنوشت مبهمی دارد و با آنکه ده سال از طراحی و ساخت مدل زمینی آن می‌گذرد، هنوز مشخص نیست که چه زمانی به فضا پرتاپ می‌شود. هزینه راه اندازی ماهواره مصباح ۱۰ میلیارد تومان اعلام گردید.
معتمدی وزیر ارتباطات همچنین وعده داد که ساخت ماهواره‌های مصباح ۲ و مصباح ۳ با همکاری متخصصان تایلندی و چینی انجام خواهد شد.

همکاری فضایی ایران و روسیه قرار بود با پرتاب ماهوارهٔ مصباح ادامه یابد.
برای کاهش هزینهٔ پرتاب ماهوارهٔ مصباح تصمیم مسئولان بر آن بود که این ماهواره به همراه ماهواره‌ای دیگر و توسط موشک روسی به نام کازموس-۳ام از پایگاه فضایی پلستسک در نزدیکی مسکو به مدار هزار کیلومتری از سطح زمین پرتاب شود. علت تأخیر در پرتاب ماهواره هماهنگی میان ایران و روسیه در پرتاب همزمان دو ماهواره اعلام شد. اما پس از گذشت ۳ سال ماهواره پرتاب نشد و تبلیغات پیرامون آن قطع شد. علت تأخیر در پرتاب ماهواره اثرگذاری تنش‌های سیاسی دولت بر دولت روسیه اعلام شد.

مصباح ۲
-------

ماهوارهٔ ملی مصباح ۲ از نوع ماهواره‌های مخابراتی است که در باند بسامد فرابالا کار می‌کند. مأموریت این ماهواره شامل ذخیره و انتقال اطلاعات (Store and Forward)، جمع‌آوری و پخش داده‌ها روی مناطق وسیع و پراکنده (Data Collection System DCS)، سنجش از دور (Remote Sensing) و ناوبری (Navigation) است.
ماهوارهٔ مصباح ۲ با جرم ۷۰ کیلوگرم و ابعاد ۷۰\*۵۰\*۵۰ سانتی‌متر مکعب، دارای مداری از نوع مدار خورشیدآهنگ و ارتفاع ۱۵+۷۰۰ کیلومتر و زاویه میل ۱/۰ ± ۲/۹۸ درجه بوده و طول عمر آن سه سال پیش‌بینی می‌شود.
هدف از توسعهٔ طرح مصباح ۲ «کسب دانش فنی طراحی، تحلیل، ساخت و آزمایش ماهواره به صورت بومی»، «دستیابی به فضا از طریق طراحی و پرتاب یک ماهواره نزدیک به زمین به منظور جمع‌آوری، بازیابی و پردازش، ضبط و ارسال مجدد داده‌ها» و «ایجاد یک شبکهٔ ارتباطاتی ماهواره برای ارتباط با کاربران در مناطق دورافتاده ایران با دیگر نواحی جغرافیایی دنیا» است.
خدماتی که متناسب با نیاز کاربران می‌توان از طریق ماهوارهٔ مصباح ۲ ارائه نمود شامل سرویس کاربران ثابت (Fixed User Terminal) و سرویس جمع‌آوری داده(Data Collection) بوده و در زمینه‌های گوناگون قابل پیاده‌سازی است.

در تیر ماه ۱۳۹۶ رئیس سازمان فضایی ایران از انتقال ماهواره «مصباح» که بالغ بر ۱۰ میلیارد تومان روی آن سرمایه‌گذاری شده بود به موزه فناوری فضایی خبر داد که به زودی راه‌اندازی می‌شود و گفت: با توجه به گذشت زمان طولانی از ساخت این ماهواره به این نتیجه رسیدیم که ماهوارهٔ مصباح برای پرتاب و بازبینی هزینه‌های زیادی نیاز دارد. از این رو این ماهواره به موزهٔ فناوری فضایی منتقل می‌شود.

سینا ۱
------

مقالهٔ اصلی: ماهواره سینا

سینا ۱ نخستین ماهواره و کاوشگر فضایی ایران است. این ماهواره در روز پنجشنبه ۶ آبان ماه سال ۱۳۸۴، بر روی یک موشک ماهواره بر کوسموس-۳ام روسی به فضا پرتاب شد و با موفقیت در مدار اختصاصی ایران قرار داده شد. محل پرتاب آن پایگاه فضایی پلستسک در روسیه بود.
**سینا-۱** به سفارش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شرکت پالیوت در شهر اُمسک روسیه طراحی و ساخته شده بود. محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور ایران، در سال ۱۳۸۸ اعلام کرد که کشورهای مشارکت‌کننده در ساخت و پرتاب این ماهواره پس از پرتاب آن گفتند که نفهمیدیم چه شد آن را گم کرده‌ایم.
موقعیت فعلی این ماهواره در سایت n2yo قابل دیدن است.

سنجش از دور، دریافت، ذخیره و ارسال داده‌های مخابراتی دو مأموریت ماهواره سینا می‌باشد که بخش سنجش از دور، در موارد کشاورزی، تشخیص پوشش زمین از نظر گیاهی، تغییرات زمین‌شناختی مانند سیل و آتشفشان و غیره کاربرد خواهد داشت. تبادل اطلاعات میان کاربران زمینی و ارائه سرویس‌های پست الکترونیک و انتقال فایل نیز از جمله کاربردهای محموله مخابراتی سینا به‌شمار می‌رود.

طلوع
----

ماهواره طلوع، نخستین ماهواره سنجش از راه دور ایران که در ۱۴ بهمن ۱۳۸۸ روز ملی فناوری ماهواره‌ای رونمایی شده و قابل پرتاب با موشک ماهواره‌بر سیمرغ دارای فناوری‌هایی مانند محموله تصویربرداری، کنترل وضعیت مکانیزم‌ها و سلول‌های خورشیدی که مأموریت اصلی این ماهواره، تصویربرداری تک طیفی با تفکیک‌پذیری ۵۰ متر، ذخیره و ارسال داده‌های تصویر به ایستگاه‌های زمینی می‌باشد.

مدار ماهواره طلوع از نوع ارتفاع پایین و ارتفاع مدار آن بیش از ۵۰۰ کیلومتر است و ۲ سال عمر مفید برای آن پیش‌بینی می‌شود. انرژی ماهواره طلوع توسط آرایه‌های خورشیدی از روی بدنه و باتری‌های ثانویه تأمین خواهد شد. جرم این ماهواره ۱۰۰ کیلو و ابعاد این سازه ۶ ضلعی به عرض ۸۶ و ارتفاع ۱۰۰ سانتی‌متر است.

ماهواره سنجشی طلوع با قابلیت تفکیک ۲۵ متر طی سه ماه آینده به فضا پرتاب خواهد شد که این میزان دقت، سال آینده به ۱۰ متر خواهد رسید.

رصد
---

مقالهٔ اصلی: ماهواره رصد
«ماهواره رصد»، دومین ماهواره ایرانی است که توسط موشک‌های حامل ایرانی به فضا فرستاده شده است. این ماهواره همچنین نخستین ماهواره تصویربرداری ایران محسوب می‌شود. «رصد»، با نام کامل رصد-۱، که در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۹۰ (۱۵ ژوئن ۲۰۱۱) به فضا پرتاب شده بود، روز ۱۵ تیرماه ۱۳۹۰ (۶ ژوئیه ۲۰۱۱) مجدداً وارد جو شد و به عمر تقریباً سه هفته‌ای خود پایان داد.

نوید
----

مقالهٔ اصلی: نوید (ماهواره)
*ماهواره نوید علم و صنعت* که به اختصار *ماهواره نوید* نیز نامیده می‌شود، سومین ماهواره پرتاب شده ایرانی و نخستین ماهواره ساخت مرکز تحقیقات ماهواره‌ای دانشگاه علم و صنعت است که در ۱۴ بهمن ۱۳۸۸ مصادف با روز فناوری فضایی رونمایی شده بود. مأموریت این ماهواره تصویربرداری از زمین با وضوح تصویر ۷۵۰ متر مبتنی بر روش جاروبی و به صورت تک باند است ماهواره نوید علم و صنعت در ساعت سه و نیم بامداد (به وقت محلی) روز جمعه، ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ از پایگاه فضایی سمنان به فضا پرتاب شد.

این ماهواره مکعب شکل و با ابعاد ۵۰×۵۰×۵۰ سانتی‌متر و جرم ۵۰ کیلوگرم ساخته شده که به منظور استقرار در مدار بیضوی با ارتفاع ۲۵۰ تا ۳۷۵ کیلومتر و زاویه انحراف مداری ۵۵ درجه طراحی شده است. ارتباط ماهواره با ایستگاه زمینی از طریق سه فرستنده و گیرنده در باندهای وی‌اچ‌اف و یواچ‌اف برقرار است و تأمین انرژی آن نیز توسط صفحات خورشیدی نصب شده بر بدنه جانبی سازه ماهواره در کنار باتری و بهره‌گیری از تنظیم‌کننده‌ها و مبدل‌های ولتاژ صورت می‌گیرد. با توجه به مدار این ماهواره، می‌توان انتظار داشت که هر ۹۰ دقیقه یکبار زمین را دور بزند.

فجر
---

مقالهٔ اصلی: ماهواره فجر
ماهواره فجر به عنوان اولین ماهواره با مأموریت انتقال مداری کشور با قابلیت تغییر مدار ۲۵۰ تا ۴۵۰ کیلومتر بیضوی به مدار ۴۵۰ کیلومتر دایره‌ای با استفاده از پیشبرنده گاز سرد (تراست گاز سرد) است که سبب افزایش طول عمر ماهواره به یک و نیم سال می‌شود این ماهواره با کمک ماهواره‌بر سفیر ۱-ب در سیزدهم بهمن ۱۳۹۳ به فضا پرتاب شد. درحالی‌که اعلام شده بود ماهواره فجر ۱٫۵ سال در مدار باقی خواهد ماند، پایگاه مستقل n2yo.com گزارش داده که این ماهواره در تاریخ ۲۶ فوریه ۲۰۱۵ / ۶ اسفند ۱۳۹۳ سقوط کرده است. نزول مداری سریع این ماهواره نشان از عملکرد نادرست سیستم پیشرانش و رانش‌زاهای ماهواره‌ای دارد.

ناهید
-----

مقالهٔ اصلی: ماهواره ناهید
**ماهوارهٔ ناهید** در سال ۱۳۹۵ با حضور رئیس‌جمهور ایران رونمایی شد. ناهید تنها ماهواره‌ای است که صفحات آن به صورت خورشیدی باز می‌شود؛ این در حالی است که تاکنون صفحات ماهواره‌هایی که توسط دانشمندان ایرانی ساخته شده‌اند، بر روی بدنهٔ آنها چسبیده بوده‌اند، اما ناهید قابلیت بازشدن صفحات را ممکن خواهد کرد.

تاریخچهٔ ساخت این ماهواره به پیش از انقلاب می‌رسد.
بعد از انقلاب اسلامی ایران و آغاز جنگ، این پروژه مانند نیروگاه هسته‌ای بوشهر متوقف شد اما وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال ۱۳۸۳ قراردادی ۱۳۲ میلیون دلاری را با کشور روسیه برای طراحی، ساخت و پرتاپ ماهوارهٔ ناهید امضا کرد.

دکتر محسن بهرامی، رئیس سازمان فضایی ایران گفته **ناهید یک** در سال ۹۵ پرتاب می‌شود و قرارداد **ناهید دو** آماده شده که به زودی ابلاغ خواهد شد.

پیام
----

مقالهٔ اصلی: ماهواره پیام
ماهواره پیام بامداد ۲۵ دی ۱۳۹۷ با ماهواره‌بر سیمرغ به فضا پرتاب شد اما بنا به اعلام محمد جواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات، این پرتاب با موفقیت همراه نبود و ماهواره پیام در مدار قرار نگرفته است. این ماهواره با مشارکت چهار دانشکده مهندسی هوافضا، برق کامپیوتر و مکانیک و ۱۶ نفر از استادان دانشکده‌های دانشگاه امیر کبیر ساخته شده و علاوه بر آن بخش عمده فعالیت بر عهده دانشجویان ارشد و دکتری بوده است. این ماهواره از سری میکرو ماهواره‌های توسعه فناوری فضایی بود که به منظور تصویربرداری سه‌طیفی (سبز- قرمز و مادون قرمز نزدیک) و پانکروماتیک از محدوده ایران (به‌صورت نزدیک به زمان‌واقعی و ذخیره- ارسال)، ذخیره و ارسال پیام (S&F) و اندازه‌گیری تشعشعات فضایی، ساخته شد. طراحی این ماهواره از سال ۸۴ آغاز شد. با وزن این ماهواره ۱۰۰ کیلوگرم و ارتفاع مداری طراحی شده برای ماهواره پیام ۵۰۰ کیلومتر و با شیب مداری ۵۵ درجه و تصاویری با دقت ۴۵ متر ارسال می‌کرد.

ظفر
---

مقالهٔ اصلی: ماهواره ظفر
**ظفر** ماهوارهٔ سنجش از دور است و پایان سال ۱۳۹۹ با ماهواره‌بر ایرانی و بومی سیمرغ پرتاب شد. این ماهواره قرار است در مدار دایره‌ای حرکت کند. وزن این ماهواره ۱۱۳ کیلوگرم و دارای طول عمر تجهیزاتی ۱٫۵ سال است.
بر روی این ماهواره ۴ دوربین رنگی نصب می‌شود. این دوربین‌ها دارای وضوح ۲۶ برای ظفر-۱ و ۱۶متری برای ظفر-۲ است و قادر به تصویربرداری از سطح زمین خواهد بود. به گفتهٔ محققان، این ماهواره دقت سیستمِ کنترل تعیین وضعیت ماهوارهٔ ظفر نسبت به ماهوارهٔ نوید ۳۰۰ درصد پیشرفت داشته است.
این ماهواره ۲۰ بهمن سال ۹۸ به فضا پرتاب شد و به‌علت عدم تغذیهٔ ماهواره توسط ماهواره‌بر سیمرغ در مدار زمین قرار نگرفت.

نور ۱
-----

مقالهٔ اصلی: ماهواره نور
**نور ۱**، یک ماهوارهٔ چندمنظورهٔ ساخت ایران است که در روز چهارشنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ توسط سپاه پاسداران و به‌وسیلهٔ ماهواره‌بر قاصد از کویر مرکزی ایران با موفقیت در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار گرفت.

نور ۱، اولین ماهوارهٔ نظامی ایران است که در مدار قرار گرفته است.

نور ۲
-----

مقالهٔ اصلی: ماهواره نور ۲
ماهواره نور ۲ دومین ماهوارهٔ نظامی ساخت جمهوری اسلامی ایران است که توسط قاصد نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به فضا پرتاب شد و در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین قرار گرفت.

نور ۳
-----

مقالهٔ اصلی: ماهواره نور ۳
ماهواره نور ۳ سومین ماهوارهٔ نظامی ساخت جمهوری اسلامی ایران است که در تاریخ چهارشنبه ۵ مهر ۱۴۰۲ توسط ماهواره‌بر قاصد نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مدار ۴۵۰ کیلومتری زمین با مأموریت تصویربردای قرار گرفت.

مبین ۱ و مبین ۲
---------------

نام ماهواره‌های مبین ۱ و مبین ۲ روی نمایشگر دیده می‌شود - بازدید آیت الله خامنه ای از نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه پاسداران
در جریان بازدید فرمانده کل قوا از نمایشگاه دستاوردهای نیروی هوافضای سپاه پاسداران در ۲۸ آبان ۱۴۰۲ نام پنج ماهواره در اختیار این نیرو رسانه ای شد که در میان آنها مبین ۱ و مبین ۲ وجود دارد اما مشخص نیست این دو ماهواره چه زمانی به فضا پرتاب شده‌اند و اطلاعات آنها محرمانه باقی مانده است.

/

خیام
----

مقالهٔ اصلی: ماهواره خیام
ماهواره خیام در روز ۱۸ مرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۰و۲۳دقیقه صبح به وقت تهران در پایگاه فضایی بایکونور قزاقستان با موشک سایوز روسیه با موفقیت پرتاب شد.

وزن این ماهواره ۶۰۰ کیلوگرم و در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین در حال چرخش است؛ عمر مأموریتی این ماهواره ۵ سال گزارش شده.

ثریا
----

مقالهٔ اصلی: ماهواره ثریا
ماهواره ثریا در صبح روز ۳۰ دی ۱۴۰۲، به وقت تهران پرتاب شده است و تا این لحظه جزئیات بیشتری از زمان و مکان پرتاب آن در دست نیست.

وزن این ماهواره ۵۰ کیلوگرم اعلام شده و گفته شده به مدار ۷۵۰ کیلومتری زمین تزریق شده است

ثریا توسط موشک قائم ۱۰۰ سپاه پاسداران پرتاب شده است. براساس اخبار منتشر شده این موشک دارای سوخت جامد و سه مرحله‌ای است.

مهدا
----

ماهواره مهدا یک ماهواره ۳۲ کیلوگرمی از ماهواره‌های سبک‌وزن پژوهشگاه فضایی ایران است.

این ماهواره به منظور آزمایش زیرسامانه‌های توسعه‌یافته ماهواره‌ای طراحی و ساخته شده است.

صبح روز ۸ بهمن ۱۴۰۲ بود که در یک پروژه مشترک بین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و وزارت دفاع، ماهواره‌بر سیمرغ برای نخستین بار، به‌طور همزمان ماهواره مهدا و ۲ محموله تحقیقاتی دیگر را با موفقیت در مدار قرار داد.

مأموریت اصلی این ماهواره، بررسی صحت عملکرد ماهواره‌بر سیمرغ در تزریق چندگانه محموله‌های فضایی در مدار پایین زمین و ارزیابی عملکرد برخی از طراحی‌های جدید و قابلیت اطمینان فناوری‌های بومی در فضا است.

### نام گذاری

مدیر پروژه مهدا دکتر محمد ندافی پور میبدی بود که وقتی بیش از ۹۰ درصد پروژه را پیش برده بود، در جریان شیوع کرونا در اثر ابتلا به این بیماری درگذشت و پژوهشگاه فضایی ایران به پاس خدمات وی، نام دختر او، مهدا، را بر این ماهواره نهاد.

کیهان ۲
-------

نانوماهواره کیهان ۲، از سری ماهواره‌های مکعبی شرکت صنایع الکترونیک ایران وزارت دفاع (صاایران) با وزن کمتر از ۱۰ کیلوگرم است که همراه ماهواره مهدا پرتاب شد.

این ماهواره برای اثبات فناوری موقعیت‌یابی فضاپایه طراحی و ساخته شده است.

ماهواره کیهان ۲ امکان تعیین موقعیت را به صورت بومی و مستقل از سامانه‌های موقعیت‌یابی جهانی، برای گیرنده‌های زمینی فراهم می‌کند. در این ماهواره، از زیرسامانه تعیین و کنترل وضعیت به منظور نشانه‌روی پایدار و دقیق به سمت زمین، استفاده شده است.

هاتف ۱
------

نانوماهواره هاتف ۱ از سری ماهواره‌های مکعبی ساخت شرکت صاایران با وزن کمتر از ۱۰ کیلوگرم به منظور اثبات فناوری مخابرات باند باریک با کاربرد اینترنت اشیا است.

این ماهواره به عنوان نسخه آزمایشی اول از مجموعه ماهواره‌های منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی، همراه با ماهواره مهدا به فضا پرتاب شد.

واکنش‌ها
--------

* فرانسه روز پنجشنبه پرتاب ماهوارهٔ نظامی ایران به مدار زمین را محکوم کرد و گفت این عمل نقض قطعنامهٔ شورای امنیت ملل متحد است.
* پمپئو وزیر امور خارجهٔ آمریکا به خبرنگاران گفت: «من فکر می‌کنم ایران باید نسبت به آنچه انجام داده مورد حسابرسی قرار بگیرد.»

منابع
-----

1. ↑  «Iran Satellite Launch Delayed For Time-Being, Space Official Says». *خبر*. رادیوفردا. ۱۹ بهمن ۱۳۹۸. دریافت‌شده در (پارود۱۳۹۴)(۳۱ فروردین ۱۳۹۹. تاریخ وارد شده در `|بازبینی=` را بررسی کنید (کمک)
2. ↑  published, Stephen Clark (2009-02-02). "Iran Launches Omid Satellite Into Orbit". *Space.com* (به انگلیسی). Retrieved 2024-03-25.
3. ↑  «NASA - NSSDC - Spacecraft - Details». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۲.
4. ↑  خبرگزاری رویترز، خبر: نخستین ماهوارهٔ ساخت کشور ایران، تاریخ انتشار: ۳ فوریهٔ ۲۰۰۹.
5. ↑  Iran launches first domestically produced satellite, Guardian
6. ↑  زهره در پرده ابهام بایگانی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine (بی‌بی‌سی فارسی)
7. ↑  پشت پرده پروژه ماهواره‌ای دولت نهم[*پیوند مرده*] (روز آنلاین)
8. ↑  «ایتالیا از تحویل ماهوارهٔ «مصباح» خودداری می‌کند». عصر ایران.
9. ↑  ایران به باشگاه ماهواره داران پیوست*(بی‌بی‌سی فارسی)*
10. ↑  ماهواره مصباح را فراموش کنیم؟ بایگانی‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine*(خبرگزاری ایتنا)*
11. ↑  «انتقال ماهوارهٔ «مصباح» به موزهٔ فناوری!». *ایسنا*. ۱۱ تیر ۱۳۹۶.
12. ↑  «ایران به باشگاه ماهواره داران پیوست». وبگاه رسمی بی‌بی‌سی فارسی. ۱ فروردین ۱۳۸۷. دریافت‌شده در دی ۱۳۸۶. تاریخ وارد شده در `|تاریخ بازدید=` را بررسی کنید (کمک)
13. ↑  رئیس‌جمهور: نمایشگاه دستاوردهای لیزری یک دستاورد بزرگ سیاسی است[*پیوند مرده*]
14. 1 2 3  «خبرگزاری فارس - طلوع؛ اولین ماهواره سنجش از راه دور ایرانی». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۱۰-۰۲-۰۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
15. ↑  «Iran launches observation satellite». ۱۵ ژوئن ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۱.
16. ↑  «Jonathan's Space Report». گزارش فضایی جاناتان مک‌داول. ۱۹ اوت ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۱.
17. ↑  «کاتالوگ NSSDC». سازمان فضایی ناسا. ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۱.
18. ↑  جان کریسی (۱۲ ژوئیه ۲۰۱۱). «2011». Zarya Diareis. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۱۱.
19. ↑  Push broom
20. ↑  «پرتاب ماهواره «نوید» از سوی ایران به فضا». وبگاه دویچه وله فارسی. دریافت‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۱۲.
21. ↑  «ماهواره ملی «نوید علم و صنعت» به‌فضا پرتاب شد». جام جم آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۱۲.
22. ↑
23. ↑  «پژوهشکده سامانه‌های ماهواره». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۶.
24. ↑  «جزئیات رونمایی از ماهواره ناهید (خبرگزاری مهر)».
25. ↑  «سازمان فضایی ایران ISA». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۶.
26. ↑  «پرتاب ماهواره ناهید در سال 1395 (مشرق نیوز)».
27. ↑  «پژوهشگاه فضایی ایران isrc.ac.ir». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۶.
28. ↑  «وزیر ارتباطات ایران: ماهواره «پیام» در مدار قرار نگرفت». *fa.euronews.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
29. 1 2  «ناکامی در پرتاب ماهواره پیام». *www.asriran.com*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
30. ↑  «ماهواره 'پیام' ساخت ایران در مدار زمین قرار نگرفت» (به انگلیسی). ۲۰۱۹-۰۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
31. 1 2  «ماهواره پیام را چه کسی ساخت و چرا در مدار قرار نگرفت؟». *خبرآنلاین*. ۲۰۱۹-۰۱-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
32. ↑  «پرتاب ماهواره با ماهواره‌بر ایرانی در شرایط تحریم فضایی کشور». *ایسنا*. ۲۰۱۹-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
33. ↑  «ماهواره پیام پرتاب شد اما در مدار آرام نگرفت». *وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۱۵.
34. ↑  «پرتاب موفق نخستین ماهوارهٔ چندمنظورهٔ جمهوری اسلامی ایران توسط سپاه». خبرگزاری سپاه. ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ آوریل ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹.
35. ↑  «سپاه پاسداران از پرتاب موفقیت‌آمیز نخستین ماهوارهٔ نظامی ایران خبر داد». بی‌بی‌سی فارسی. ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۳ اردیبهشت ۱۳۹۹.
36. ↑  «سی‌ان‌ان: پنتاگون پرتاب موفقیت‌آمیز نخستین ماهوارهٔ نظامی ایران را تأیید کرد». خبرگزاری فارس. ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۹.
37. ↑  بازتاب پرتاب ماهواره نور ۲ در رسانه‌های عربی خبرگزاری ایسنا دریافت شده در ۱۹ اسفند ۱۴۰۰
38. ↑  دومین ماهواره نظامی سپاه پاسداران به فضا پرتاب شد صدای آمریکا، دریافت شده در ۱۹ اسفند ۱۴۰۰
39. ↑  ماهواره نور ۲ کاملاً سالم در مدار تزریق شده است خبرگزاری صدا و سیما، دریافت شده در ۱۹ اسفند ۱۴۰۰
40. ↑  «ماهواره نور 3». *ویکیدا*. ۵ مهر ۱۴۰۲.
41. ↑  «هوافضای سپاه چه ماهواره‌هایی دارد؟». *خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency*. ۲۰۲۳-۱۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹.
42. ↑  «صفر تا صد ماهواره ایرانی خیام؛ چرا روسیه ماهواره را پرتاب کرد؟ - اخبار فناوری اطلاعات | اینترنت | موبایل - اخبار اقتصادی تسنیم | Tasnim». *خبرگزاری تسنیم | Tasnim*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۳.
43. ↑  1573 (۲۰۲۲-۰۸-۰۹). «ماهواره ایرانی «خیام» پرتاب شد». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۱۳.
44. ↑  «ماهوارهٔ ثریا با موفقیت پرتاب شد / دستیابی ایران به مدار ۷۵۰ کیلومتری - | اینترنت | وب - اخبار دفاع و امنیت پروژه ایران | The Iran Project». *پروژه ایران | The Iran Project*. ۲۰۲۴-۰۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۰.
45. ↑  «خبرگزاری فارس - رکورد پرتاب فضایی ایران شکسته شد؛ پرتاب موفق ماهواره «ثریا» به ارتفاع 750 کیلومتری زمین برای اولین بار». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۲۴-۰۱-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۲۰.
46. ↑  «خبرگزاری فارس - ویدئو| مهدا سوار بر سیمرغ، از آماده‌سازی تا پرتاب به فضا». *خبرگزاری فارس*. ۲۰۲۴-۰۱-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹.
47. 1 2 3 4 5  «ماهواره «مهدا» به‌همراه دو نانو ماهواره به فضا پرتاب شد». *rajanews.com*. ۲۰۲۴-۰۱-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹. کاراکتر C1 control character در `|نشانی=` در موقعیت 46 (کمک)
48. ↑  *www.irna.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹. پارامتر `|عنوان= یا |title=` ناموجود یا خالی (کمک)
49. ↑  «روزنامه خراسان: مهدای ایران بر بلندای مدار». *www.pishkhan.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹.
50. ↑  YJC، خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۴۰۲/۱۱/۰۸–۲۲:۱۰). «نام ماهواره مهدا چگونه انتخاب شد؟ + فیلم». *fa*. دریافت‌شده در 2024-02-19. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
51. 1 2 3  «پرتاب سه ماهواره ایرانی با ماهواره‌بر سیمرغ به فضا + جزئیات و عکس». *ایسنا*. ۲۰۲۴-۰۱-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۱۹.
52. ↑  «France condemns Iran's launch of military satellite». REUTERS. April 23 2020. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)
53. ↑  «Iran military satellite US Pompeo». C4defence. Apirl 22 2020. تاریخ وارد شده در `|تاریخ=` را بررسی کنید (کمک)[*پیوند مرده*]

| * ن
* ب
* و
سازمان فضایی ایران |
| --- |
| مراکز فضایی | 
* پایگاه فضایی سمنان
* پایگاه فضایی معراج
* پایانه فضایی امام خمینی
* پایگاه فضایی چابهار
* مرکز تحقیقات فضایی مازندران
* مرکز رصد مراقبت فضایی ایران
* مرکز فضایی البرز

 |
| ماهواره‌ها | 
* سینا ۱
* مصباح
* امید
* رصد
* نوید
* پیام
* ظفر
* نور
* نور ۲
* پارس ۱

 |
| ماهواره‌برها | 
* شهاب ۴
* ماهواره‌بر سفیر
* ماهواره‌بر سیمرغ
* ماهواره‌بر سپهر
* ماهواره‌بر قاصد
* ماهواره‌بر قائم

 |
| کاوشگرها | 
* کاوشگر ۱
* کاوشگر ۲
* کاوشگر ۳
* کاوشگر ۴
* کاوشگر ۵ (پیشگام)
* کاوشگر ۶ (فرگام)

 |
| سازمان‌های مرتبط | 
* سازمان صنایع هوایی ایران
* پژوهشگاه فضایی ایران
* صنایع الکترونیک ایران
* پژوهشکده سامانه‌های ماهواره
* سازمان صنایع هوافضا
* شورای عالی فضایی
* انجمن هوافضای ایران
* پژوهشکده سامانه های حمل و نقل فضایی
* پژوهشکده سامانه‌های فضانوردی

 |
| روزهای مهم | 
* روز ملی فناوری فضایی

 |

| * ن
* ب
* و
ارتباطات و فناوری اطلاعات در ایران |
| --- |
| تاریخچه | 
* قطعی سراسری اینترنت در ایران (۱۳۹۸)
* اختلال گسترده اینترنت در ایران (۱۴۰۱)

 |  |
| پیشگامان | 
* کیخسرو شاهرخ (پدر شبکه تلفن ایران)
* عین‌الله محمودی همدانی (پدر صنعت مخابرات ایران)
* قاسم‌خان صور اسرافیل (نخستین وزیر مربوطه)
* سیاوش شهشهانی (مسؤول ثبت ‎.ir )
* محمدتقی روحانی رانکوهی (پدر پایگاه داده ایران)

 |
| نهادهای دولتی مرتبط | 
* شرکت پست ایران
* شرکت مخابرات ایران
	+ راهنمای تلفن ۱۱۸
* پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
* شورای‌عالی فضای مجازی
* شرکت ارتباطات زیرساخت
* سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی
* کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات
* شورای عالی اطلاع‌رسانی
* سازمان نظام صنفی رایانه‌ای
* مرکز مدیریت توسعه ملی اینترنت
* سازمان فناوری اطلاعات ایران
* ستاد ساماندهی پایگاه‌های اینترنتی ایران
* فرودگاه بین‌المللی پیام
	+ هواپیمایی پیام
* سازمان فضایی ایران
	+ پژوهشگاه فضایی ایران
	+ پژوهشکده تحقیقات فضایی ایران
	+ پژوهشکده سامانه‌های فضانوردی
* کنسرسیوم توسعه اعتماد مبین
* پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران

 |
| نهادهای غیردولتی | 
* شرکت ارتباطات سیار ایران
* ایرانسل
* رایتل
* تالیا
* آپتل
* شاتل (شرکت)
* پارس آنلاین
* ارتباطات مبین‌نت
	+ وایمو
* گسترش ارتباطات سپنتا
* داده‌پردازی رسپینا
* رهام داتک
* ندا رایانه
* های‌وب
* آسیاتک
* ابر آروان
* اپراتور چهارم

 |
| فعالیت ها | 
* شبکه ملی اطلاعات
* ‎.ir‏
* نظام تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی
* جنگ سایبری در ایران
* شبکه احراز هویت کاربران

 |
| مرتبط | 
* اینترنت در ایران
* ماهواره‌های ایران
* سانسور اینترنت در ایران
	+ تلگرام در ایران
* شنود ارتباطات مخابراتی در ایران
* فیلترینگ هوشمند اینترنت
* اخلال در شبکه‌های ماهواره‌ای در ایران
* پروژه فالکون
* انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی
	+ جشنواره وب و موبایل ایران

 |
| نظامی و قضایی | 
* فرماندهی امنیت سایبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
* کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه
* پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات فراجا
* ارتش سایبری ایران

 |
| مکان های تاریخی و موزه ها | 
* ساختمان تلگرافخانه (تهران)
* موزه ارتباطات
* ساختمان اداره پست ایران

 |
| گروه های هکتیویست | 
* عدالت علی
* بچه گربه جذاب
* تیم الفین
* گنجشک درنده
* بلک ریوارد
* تپندگان

 |
| وزیران | 

| * ن
* ب
* و
وزیران ارتباطات و فناوری اطلاعات |
| --- |
| وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات |
| دوران پهلوی | 
* قاسم‌خان صور اسرافیل (۱۳۱۱–۱۳۰۶)
* فرج‌الله بهرامی (۱۳۱۲–۱۳۱۱)
* محمدعلی دولتشاهی (۱۳۱۳–۱۳۱۲)
* نظام‌الدین حکمت (۱۳۱۵–۱۳۱۳)
* محمد حکیمی\*
* محمدابراهیم علم (۱۳۲۰–۱۳۱۷)
* حمید سیاح (۱۳۲۰)
* حسنعلی کمال هدایت (۱۳۲۰)
* فضل‌الله بهرامی (۱۳۲۱–۱۳۲۰)
* حمید سیاح (۱۳۲۱)
* محسن رئیس (۱۳۲۱)
* نصرالله انتظام (۱۳۲۲–۱۳۲۱)
* یوسف مشار (۱۳۲۳)
* نادر آراسته (۱۳۲۴–۱۳۲۳)
* محمود نریمان (۱۳۲۴)
* سهام‌الدین غفاری (۱۳۲۵–۱۳۲۴)
* منوچهر اقبال (۱۳۲۵)
* عزیزالله اعزاز نیک‌پی (۱۳۲۵)
* سید علی نصر (۱۳۲۶–۱۳۲۵)
* جواد بوشهری (۱۳۲۶)
* محمدعلی وارسته (۱۳۲۷–۱۳۲۶)
* نادر آراسته (۱۳۲۷)
* نجومی\* (۱۳۲۸)
* جلال‌الدین تهرانی (۱۳۲۹–۱۳۲۸)
* امیرقاسم اشراقی (۱۳۲۹)
* احمد ابراهیمی زنگنه (۱۳۳۰)
* یوسف مشار (۱۳۳۰)
* غلامحسین صدیقی (۱۳۳۱–۱۳۳۰)
* سیف‌الله معظمی (۱۳۳۲–۱۳۳۱)
* عباس فرزانگان (۱۳۳۴–۱۳۳۲)
* امیرقاسم اشراقی (۱۳۳۹–۱۳۳۴)
* عبدالحسین اعتبار (۱۳۴۰–۱۳۳۹)
* هوشنگ سمیعی (۱۳۴۲–۱۳۴۰)
* فرهنگ شفیعی (۱۳۴۳–۱۳۴۲)
* فتح‌الله ستوده (۱۳۵۳–۱۳۴۳)
* کریم معتمدی (۱۳۵۷–۱۳۵۳)
* لطفعلی صمیمی (۱۳۵۷)

 |
| دوران جمهوری اسلامی | 
* محمدحسن اسلامی (۱۳۵۸–۱۳۵۷)
* محمود قندی (۱۳۶۰–۱۳۵۸)
* غلامحسین دلجو\* (۱۳۶۰)
* سید مرتضی نبوی (۱۳۶۴–۱۳۶۰)
* سید محمد غرضی (۱۳۷۶–۱۳۶۴)
* محمدرضا عارف (۱۳۷۹–۱۳۷۶)
* نصرالله جهانگرد\* (۱۳۷۹)
* سید عبدالله میرطاهری\* (۱۳۷۹)
* سید احمد معتمدی (۱۳۸۴–۱۳۷۹)
* محمد سلیمانی (۱۳۸۸–۱۳۸۴)
* رضا تقی‌پور (۱۳۹۱–۱۳۸۸)
* علی نیکزاد\* (۱۳۹۱)
* محمدحسن نامی (۱۳۹۲–۱۳۹۱)
* محمود واعظی (۱۳۹۶–۱۳۹۲)
* محمدجواد آذری جهرمی (۱۴۰۰–۱۳۹۶)
* عیسی زارع‌پور (اکنون–۱۴۰۰)

 |
| \* سرپرست |

 |
| رده ارتباطات در ایران |