نقاشی *اکبر در حال دعا پس از فتح بنگال* در *اکبرنامه* که زیر کادر آن نوشته شده «طرح لعل و عمل ناند».
**لعل** نقاش هندی مینیاتورهای دوران گورکانیان بود. احتمالاً او یک مسلمان بود و نامش برگرفته از جواهر در عربی (لعل) یا رنگ قرمز در هندی (لال) است. او استاد پرکاری بود که بیش از ۱۱۰ اثر به او نسبت داده شده‌است. او در شکل‌گیری سبک به خصوص کارگاه‌های دوران اکبر شاه بسیار تأثیرگذار بود و ششمین نفر از ۱۷ نقاشی است که به ترتیب ارشدیت در *آیین اکبری* نامشان آمده‌است. لعل در *حمزه‌نامه* به‌طور متناوب در سال‌های ۱۵۶۲–۷۷ کار کرد و تا سال ۱۵۸۲ همراه با داسونت سرپرست کارگاه بود. او در *رزم‌نامه* هم طراح ارشد کارگاه بود و با مشارکت در رسم ۳۸ برگ این کتاب، نقش بزرگی داشت. ترکیبات درخشان او مانند *راما و متحدین در حال عبور از لانکا*و *مناظر طبیعی* گرایشش به آثار نگارگری ایرانی را قوی نشان می‌دهد. برای کشیدن معماری و پرتره‌ها وی با سبک اروپایی که کسو داس استفاده می‌کرد، آشنایی داشته ولی با این حال، علی‌رغم استفاده از سبک اروپایی در نگاره یک شهر دوردست برای کنایه از فضا، وی اساساً نسبت به اصول چشم‌نداز اروپایی چندان همدل نبود. او از این ترکیب در طراحی *تیمورنامه* و *جامع التواریخ* استفاده کرده‌است. اشکالی که برگرفته از سبک غرب آسیای میانه قرون وسطی است و از نمونه‌های اولیه ایرانی الهام گرفته‌اند در آثار او در *اکبرنامه* فراوان هستند و ترکیب‌بندی‌های جدیدش در کاخ‌ها درک درستی از واقعیت ندارند. تنها دو برگ وی در *بابر نامه* عدم تمایل به ترسیم پدیده‌های مشاهده‌شده و واقعیت‌نگاری را تأیید می‌کند. این همدلی با برداشت‌های تیموری و بعداً صفوی از ترکیب و نقاشی در برگ‌های *اکبرنامه* مشهود است. در نسخه‌های خطی ادبی نیز این مسئله دیده می‌شود؛ من‌جمله در *خمسه نظامی*، *بهارستان جامی*، *گلستان سعدی* و *خمسه امیر خسرو دهلوی*. اگرچه لعل در اکبرنامه از فرمول‌های ثابتی در آثارش استفاده کرده، نقاشی او در *پرش سلطان بهادر به دریا هنگام احاطه شدن توسط کشتی‌های پرتغالی* بدیع، دراماتیک و چشمگیر است. به نظر می‌رسد استعداد و تمایلات هنری او بیشتر متناسب با متون ادبی بود؛ کمااین‌که *دارا و شبان* در *کلیات سعدی* شاید یکی از بهترین کارهای او باشد.

منابع
-----

* Philippa Vaughan (2003). "La'l" (به انگلیسی). Oxford University Press.

درگاه‌ها:زندگی‌نامههنر

| * ن
* ب
* و
اکبر کبیر |
| --- |
| منبع‌شناسی | 
* ابوالفضل علامی
	+ *اکبرنامه*
	+ *آئین اکبری*
	+ *انشاء ابوالفضل*
* نظام‌الدین احمد
	+ *طبقات اکبری*
* عباس سروان
	+ *تحفه اکبرشاهی*
* بایزید سلطان
	+ *تاریخ همایون*
* محدث دهلوی
	+ *تاریخ حقی*
* نورالحق بن عبدالحق
	+ *زبده التواریخ*
* بدائونی
	+ *منتخب‌التواریخ*
* *تاریخ الفی*

 |  |
| ناواراتان | 
* ابوالفضل علامی
* فیضی دکنی
* میان تنسن
* بیربال
* راجه تودار
* راجه من سینگ
* عبدالرحیم خان‌خانان
* فقیر عزالدین
* ملا دوپیازه

 |
| خانواده | 
* همایون
* حمیده بانو بیگم
* ماه چوچک بیگم
* میرزا محمد حکیم
* رقیه سلطان بیگم
* سلیمه سلطان بیگم
* جودا بای
* ماریا زمانه بیگم
* جهانگیر
* مراد میرزا
* دانیال میرزا
* خانم سلطان بیگم
* آرام بانو بیگم

 |
| دیگر درباریان | 
* بایرام خان
* ادهم خان
* اتاگا خان
* ماهم انگه
* فتح‌الله شیرازی
* ابوالفتح گیلانی
* کرم‎چند باچهاوات

 |
| نقاشان | 
* اساتید راگمالا
* آنات
* ابراهیم کهر
* ابوالحسن
* استاد منصور
* باساوان
* بالچند
* بانواری کلان
* بهاگوان
* بشنداس
* پیاگ
* تارا
* جاگان
* خم کاران
* دساونتا
* دهارام داس
* دهانو
* دولت
* رامداس
* سنولا
* عاصی
* عبدالصمد شیرازی
* فرخ بیگ
* فرخ چلا
* کسو داس
* کشوا دس
* گوردهن
* لعل
* ماتورا
* مانی
* مانوهر
* ماه محمد
* ماهش
* محمد شریف
* محمدرضا نوعی خبوشانی
* مخلص
* مدهو
* مسکین
* مکاره
* مهاراجه کلان
* موکوند
* میرزا غلام
* میر سید علی
* نار سینگ
* ناناه
* نوبت خان
* هریبانس
* هکنات

 |
| معماری | 
* فاتح پور سیکری
* آرامگاه سلیم چیشتی
* آرامگاه همایون
* مسجد جامع
* مینا بازار
* پنج محل
* قلعه شاهی
* بلند دروازه
* قلعه آگره
* سیکندرا

 |
| نبردها | 
* فتح گجرات
* نبرد خنوه
* نبرد گاگرا
* محاصره سامبهال
* نبرد پانی‌پت
* نبرد تانسر
* محاصره چیتورگاره
* محاصره رانتامبوره
* نبرد توکارویی
* نبرد راج محل
* نبرد هالدیقاتی
* نبرد بوچار موری

 |
| مذهب | 
* عبادت‌خانه
* صلح کل
* هزاره
* توحید الهی
* شست
* چلاس

 |
| آثار درباره اکبر | 
* جودها اکبر
* جودها اکبر
* مغول اعظم
* اکبر سلیم آنارکالی
* سال‌های برنج و نمک
* جادوگر فلورانس
* ایل گران مغول

 |
| شجره‌نامه  •  رده  •  تصاویر |