**ویلهلم فریک** (به آلمانی: Wilhelm Frick) (زاده ۱۲ مارس ۱۸۷۷ – درگذشته ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶) یکی از اعضای برجسته حزب نازی و از ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ تا ۲۰ اوت ۱۹۴۳ وزیر کشور آلمان نازی بود.

ویلهلم فریک پیش از به قدرت رسیدن آدولف هیتلر بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۱ وزیر آموزش پرورش ایالت تورینگن بود، اما پس از به قدرت رسیدن نازی‌ها در آلمان وی در ماه ژانویه ۱۹۳۳ توسط آدولف هیتلر به سمت وزیر کشور آلمان نازی برگزیده شد.

وی پس از شکست آلمان نازی در جنگ جهانی دوم توسط متفقین در دادگاه نورنبرگ محاکمه و اعدام شد.

اوایل زندگی
-----------

وی در السنز در امپراتوری آلمان به دنیا آمد. وی آخرین فرزند از چهار خانواده بود. پدرش یک معلم پروتستان بود که در سال ۱۹۱۸ درگذشت. فریک در دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ لغت‌شناسی خواند. اما پس از مدتی رشته‌اش را به حقوق تغییر داد و در دانشگاه هومبولت برلین و دانشگاه هایدلبرگ ادامه تحصیل داد و مدرک دکترای حقوق خود را در سال ۱۹۰۱ دریافت کرد. برای مدتی در ارتش و پلیس مونیخ خدمت کرد اما در جنگ جهانی اول به جبهه فرستاده نشد.

فریک در سال ۱۹۱۰ با الیزابت امیلی ناگل ازدواج کرد که حاصل این ازدواج دو پسر و یک دختر بود. آن دو در سال ۱۹۳۴ از هم جدا شدند. چند هفته پس از آن فریک با مارگارته شولتزه-ناومبورگ (همسر سابق نماینده رایشتاگ پاول شولتزه-ناومبورگ) ازدواج کرد که حاصل این ازدواج نیز یک دحتر و یک پسر بود.

فعالیت‌ها
---------

فریک (نفر سوم از چپ) در کنار هیتلر و دیگر عاملان کودتای مونیخ (۱۹۲۴)
فریک (چهارمین نفر ایستاده از چپ) در کابینه هیتلر
فریک (دومین نفر از چپ) در کنار کنراد هنلاین در بازدید از سودتنلند (۱۹۳۸)
فریک در سلولش (نوامبر ۱۹۴۵)
بدن بی‌جان فریک پس از اعدام
وی در مونیخ شاهد پایان جنگ جهانی اول و انقلاب ۱۹۱۸–۱۹۱۹ آلمان بود. وی در آن زمان با شبه‌نظامیان فرای کورپس همدل بود که علیه دولت کورت آیسنر در باواریا می‌جنگیدند. برای اولین بار ارنست پونر رئیس پلیس مونیخ وی را به آدولف هیتلر معرفی کرد.

وی و پونر در کودتای مونیخ شرکت داشتند. فریک تلاش داشت تا حملات متقابل پلیس باواریا برای شکست کودتا را سرکوب کند. اما کودتا شکست خورد، فریک دستگیر شد و به زندان افتاد. وی در دادگاه خلق باواریا به تلاش و مشارکت در خیانت ملی متهم و به ۱۵ ماه زندان محکوم و از تیروی پلیس اخراج شد. اما اخراج او غیرمنصفانه خوانده شد و لغو شد زیرا خیانت او اثبات نشد. وی پس از آزادی از زندان در اداره بیمه اجتماعی مونیخ مشغول به کار شد.

وی در انتخابات مجلس آلمان در می ۱۹۲۴ به عنوان نماینده مردم به رایشتاگ راه یافت. وی در جریان احیای حزب نازی در ۱ سپتامبر ۱۹۲۵ شرکت داشت. وی خود را با گرگور اشتراسر رادیکال همراه کرد و با سخنرانی‌های ضد دموکراسی و یهودستیزانه خود به شهرت رسید، به طوری که در سال ۱۹۲۸ رهبر گروه شبه‌نظامیان حزب نازی شد.

در سال ۱۹۲۹ و در جریان تشکیل دولت ائتلافی در ایالت تورینگن، حزب نازی برای انتخاب وزیر داخله و وزیر آموزش سهم داشت. فریک این پست‌ها را برعهده گرفت و اولین نازی شد که تا آن زمان مقام وزارتی را عهده‌دار بوده‌است. وی از این مقام برای اخراج مقامات طرفدار حزب کمونیست آلمان ۱۹۱۸ و حزب سوسیال دموکرات آلمان از دولت استفاده کرد و اعضای حزب نازی را جایگزین آنان کرد. هم‌چنین در زمان وزارت وی در تورینگن تعدادی از روزنامه‌ها و فیلم‌های صلح‌طلب و ضد جنگ نظیر در جبهه غرب خبری نیست ممنوع اعلام شدند. وی در ۱ آوریل ۱۹۳۱ از سمت‌های خود برکنار شد.

وزارت رایش
----------

وی در پی تشکیل کابینه هیتلر در ۳۰ ژانویه ۱۹۳۳ به عنوان وزیر داخله منصوب شد. البته او قدرتی کم‌تر از یک وزیر کشور در اروپا داشت. در واقع، دلیل اصلی این که پاول فن هیندنبورگ و فرانتس فون پاپن با اعطای پست وزارت داخله به نازی‌ها موافقت نمودند همین بود که وزیر کشور قدرت زیادی نداشت.

با این حال قدرت فریک در پی آتش‌سوزی رایشستاگ و ماجراهای پس از آن به‌تدریج افزایش یافت. در می ۱۹۳۴ وزیر ایالت آزاد پروس شد و کنترل پلیس پروس را به دست گرفت. وی تا سال ۱۹۳۵ کنترل تقریباً تمامی دولت‌های محلی در آلمان را به دست گرفت. وی اختیار عزل و نصب شهرداران شهرداری‌های با جمعیت بالاتر از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر را داشت (به جز دولت‌شهرهای برلین و هامبورگ که هیتلر شهرداران آن‌ها را خود انتخاب می‌کرد). البته شهرداران شهرهای کوچک‌تر توسط فرمانداران ایالت‌ها انتخاب می‌شد که آن‌ها نیز به او پاسخ‌گو بودند.

وی در سیاست‌های نژادی آلمان نازی نقشی مهم داشت و پیش‌نویس بسیاری از قوانین نژادپرستانه همچون قوانین نورنبرگ را تهیه کرد. وی هم‌چنین در اجرای قوانین مربوط به عملیات تی۴ نقش داشت و این عملیات زیر نظر وزارت وی انجام می‌پذیرفت.

از اواسط تا اواخر دهه ۱۹۳۰ فریک در پی تلاش برای کاستن از درگیری‌های درون‌دولتی، ارزش و اعتبار خود را در حزب به‌طور غیرقابل‌بازگشتی از دست داد. در ژوئن ۱۹۳۶ قدرت فریک پس از آن که هیتلر، هاینریش هیملر را به عنوان رئیس پلیس کل آلمان منصوب کرد، به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش یافت. بر روی کاغذ فریک در جایگاهی بالاتر از هیملر قرار داشت اما در واقع او دیگر هیچ قدرتی بر اداره پلیس نداشت. کشمکش طولانی قدرت میان فریک و هیملر سبب شد تا در ۲۴ اوت ۱۹۴۳ هیملر جای او را در وزارت کشور بگیرد. با این حال او به عنوان وزیر فاقد مقام در کابینه هیتلر باقی ماند. او و لوتس گراف شورین فن کروسیک تنها کسانی بودند که از زمان رسیدن هیتلر به مقام صدراعظمی تا مرگ هیتلر در کابینه او باقی ماندند.

رفتن فریک از وزارت کشور درگیری‌های میان حزب و سازمان‌های دولتی را کاهش نداد. وی به عنوان حاکم بوهم و موراویا و نماینده شخصی آدولف هیتلر در سرزمین‌های چک منصوب شد. پراگ پایتخت این سرزمین که فریک در آن اقامت داشت، یکی از آخرین شهرهای نیروهای محور بود که در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم سقوط کرد.

محاکمه و اعدام
--------------

فریک دستگیر و در دادگاه نورنبرگ محاکمه شد. وی و رودلف هس تنها کسانی بودند که حاضر به شهادت در دادگاه نشدند. وی در ۱ اکتبر ۱۹۴۶ به جرم برنامه‌ریزی و آغاز جنگ تجاوزگرانه، جنایت جنگی، جنایت علیه بشریت و نقشش در تنظیم قوانین نورنبرگ به اعدام محکوم شد.

وی در ۱۶ اکتبر ۱۹۴۶ اعدام شد. جوزف کینگزبری-اسمیت روزنامه‌نگار دربارهٔ او نوشته:

> "ششمین نفری که سلول زندانش را ترک گفت و دستبند به دست به خانه مرگ خود رفت ویلهلم فریک ۶۹ ساله بود. وی در ساعت ۲:۰۵ صبح وارد اتاق اعدام شد، شش دقیقه پس از آن که مرگ روزنبرگ اعلام شد…".
> 
> 

جنازه وی و نه فرد اعدام‌شده دیگر در کنار جنازه هرمان گورینگ که پیش از اعدام خودکشی کرده بود، به اوستفریدهوف فرستاده شد و در آن‌جا بدن‌ها سوزانده شد و خاکستر آن‌ها به رود ایسار ریخته شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Wilhelm Frick». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ مارس ۲۰۱۱.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* جمهوری چک
* یونان
* هلند
* لهستان

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* شبکه‌های اجتماعی و محتوای بایگانی شونده
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
اعضای کابینه هیتلر |
| --- |
| 
* Hitler's Personal Standard
* **آدولف هیتلر** – *(صدراعظم آلمان)*
* هرمان گورینگ – *(رئیس رایشتاگ)*
* هاینریش هیملر – *(رایشسفوهرر-اس‌اس)*
* رودلف هس – *(معاون فوهرر)*
* فرانتس فون پاپن – *(معاون صدراعظم آلمان)*

 |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 

|  |  |
| --- | --- |
| وزارت امور خارجه | 
* کنستانتین فون نویرات
* یواخیم فون ریبنتروپ

 |
| وزارت کشور | 
* ویلهلم فریک
* هاینریش هیملر

 |
| وزارت دارایی | 
* لوتس گراف شورین فون کروسیک

 |
| وزارت دادگستری | 
* فرانتس گورتنر
* فرانتس اشلگل‌برگر
* اتو گئورگ تیراک

 |
| وزارت دفاع | 
* ورنر فون بلومبرگ
* ویلهلم کایتل

 |
| وزارت اقتصاد | 
* آلفرد هوگنبرگ
* کورت اشمیت
* هیالمار شاخت
* هرمان گورینگ
* والتر فونک

 |
| وزارت غذا و کشاورزی | 
* آلفرد هوگنبرگ
* والتر داره
* هربرت باکه

 |
| وزارت کار | 
* فرانتس زلته

 |
| وزارت پست | 
* پاول فون التس-روبناخ
* ویلهلم اونه‌زورگه

 |
| وزارت ترابری | 
* پاول فون التس-روبناخ
* یولیوس دورپمولر

 |
| وزارت هوانوردی | 
* هرمان گورینگ

 |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| وزارت تبلیغات | 
* یوزف گوبلز

 |
| وزارت علوم ، آموزش و فرهنگ ملی | 
* برنهارت روست

 |
| وزارت امور کلیسا | 
* هانس کرل
* هرمان موس

 |
| وزارت تسلیحات | 
* فریتس تت
* آلبرت اشپر

 |
| وزارت اراضی اشغالی شرقی | 
* آلفرد روزنبرگ

 |
| وزارت دولت بوهم و موراویا | 
* کارل هرمان فرانک

 |
| وزیران فاقد مقام | 
* ارنست روم
* هانس فرانک
* اتو مایسنر
* آرتور زایس-اینکوارت
* مارتین بورمان
* هانس لامرس

 |

 |

 |

| * ن
* ب
* و
متهمان اصلی در دادگاه نورنبرگ |
| --- |
| محکوم به مرگ | 
* مارتین بورمان۱
* هانس فرانک
* ویلهلم فریک
* هرمان گورینگ۲
* آلفرد یودل
* ارنست کالتنبرنر
* ویلهلم کایتل
* یواخیم فون ریبنتروپ
* آلفرد روزنبرگ
* فریتس زاوکل
* آرتور زایس-اینکوارت
* یولیوس اشترایشر

 |
| زندانی (terms) | 
* کارل دونیتس (۱۰ سال)
* والتر فونک (ابد)
* رودلف هس (ابد)
* کنستانتین فون نویرات (۱۵ سال)
* اریش ردر (ابد)
* بالدور فن شیراخ (۲۰ سال)
* آلبرت اشپر (۲۰ سال)

 |
| تبرئه شد | 
* هانس فریتشه
* فرانتس فون پاپن
* یالمار شاخت

 |
| بدون تصمیم‌گیری | 
* گوستاو کروپ فان بولن و هالباخ۳
* روبرت لای۴

 |
| 
* ۱ *محاکمه غیابی*. بقایا در برلین در سال ۱۹۷۲ کشف شد و مشخصا قطعی در سال ۱۹۹۸; تأیید خودکشی در ۲ مه ۱۹۴۵
* ۲ خودکشی در ۱۵ اکتبر ۱۹۴۶ پیش از sentence could be carried out
* ۳ نامناسب یافته برای محاکمه
* ۴خودکشی در ۲۵ اکتبر ۱۹۴۵

 |

| * ن
* ب
* و
نازیسم |
| --- |
| سازمان‌ها | 
* حزب ناسیونال‌سوسیالیست کارگران آلمان
* اس‌آ
* اس‌اس
* گشتاپو
* جوانان هیتلری
* سپاه موتور ناسیونال سوسیالیست
* اتحادیه دختران آلمان
* اتحادیه ناسیونال سوسیالیست رایش برای تمرینات بدنی
* اتحادیه زنان ناسیونال سوسیالیست
* ورولف

 | Nazi Swastika |
| تاریخ | 
* آلمان نازی
* جنگ جهانی دوم
* جدول زمانی اولیه نازیسم
* به قدرت رسیدن هیتلر
* تصرف قدرت
* تجدید تسلیحاتی آلمان
* شب بلورین
* شب دشنه‌های بلند
* راهیپمایی نورنبرگ
* پیمان ضد کمینترن
* پیمان سه جانبه
* دادگاه نورنبرگ
* هولوکاست
* نازی‌زدایی

 |
| ایدئولوژی | 
* معماری در ناسیونال سوسیالیسم
* هماهنگ سازی
* نقد دموکراسی
* اشتراسریسم
* دیدگاه های سیاسی هیتلر
* *نبرد من* (آدولف هیتلر)
* *مبانی قرن نوزدهم* (هیوستون استیوارت چمبرلین)
* *اسطوره قرن بیستم* (آلفرد روزنبرگ)
* برنامه سوسیالیست ملی
* نظم نوین (نازیسم)
* تبلیغات
* جنبه‌های مذهبی
* زنان در ناسیونال سوسیالیسم

 |
| نژاد | 
* خون و خاک
* نژاد برتر
* به‌نژادی
* سیاست نژادی
* دین
* رایش آلمانی بزرگ
* بازگشت به خانه
* لبنسبورن

 |
| جنایات | 
* عملیات تی۴
* راه حل نهایی
* آزمایش‌های انسانی

 |
| خارج ازآلمان | 
* گارد آهنین
* بوند آلمانی آمریکایی
* حزب نازی آمریکا
* جنبش سوسیالیست ملی (ایالات متحده آمریکا)
* حزب اتحاد ملی (کانادا)
* حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران دانمارک
* حزب ملی کارگران سوسیالیست بلغارستان
* جنبش ملی اجتماعی (بلغارستان)
* جنبش ملی آلمان در لیختن اشتاین
* جنبش سوسیالیست ملی در هلند
* جنبش ملی سوئیس
* حزب سوسیالیست ملی استرالیا
* حزب سوسیالیست ملی یونان
* حزب سوسیالیست ملی مجارستان
* حزب پیکان چلیپا
* اجماع ملی (نروژ)
* بلوک ناسیونال سوسیالیست (سوئد)
* اتحادیه ناسیونال سوسیالیست
* پیراهن خاکستری (آفریقای جنوبی)
* آتش اوساوانکا (آفریقای جنوبی)

 |
| فهرست‌ها | 
* کتاب‌ها یا آثار در مورد هیتلر
* نظریه پردازان
* رهبران و مقامات
* اعضای حزب نازی
* اعضای سابق حزب نازی
* سخنرانی‌های آدولف هیتلر
* پرسنل اس‌اس

 |
| افراد | 
* آدولف هیتلر
* یوزف گوبلس
* هاینریش هیملر
* هرمان گورینگ
* مارتین بورمان
* راینهارد هایدریش
* گرگور اشتراسر
* اتو اشتراسر
* آدولف آیشمان
* آلبرت اشپر
* رودلف هس
* ارنست کالتنبرنر
* یواخیم فون ریبنتروپ
* هیوستون استیوارت چمبرلین
* آلفرد روزنبرگ
* ویلهلم فریک
* رودلف هوس
* هانس فرانک
* یوزف منگله
* والتر داره
* بالدور فن شیراخ
* ارنست روم
* دیتریش اکارت
* گوتفرید فدر
* ارنست هانف استنگل
* یولیوس اشترایشر
* هرمان اسر
* جورج لینکلن راکول

 |
| مطالبمرتبط | 
* سلام نازی
* صلیب شکسته
* نازیسم سری
* سیاستمداران جناح راست
* واژه‌نامه آلمان نازی
* داروینیسم اجتماعی
* جنبش فلکیش
* نئونازیسم
* استورم‌فرونت

 |
| 
* 

 |