**شبکهٔ آموزشی دانش‌آموز** با سرواژهٔ **شاد** نرم‌افزاری ارتباطی وآموزشی است که در پی دنیاگیری کرونا ویروس در ایران به دلیل عدم امکان حضور دانش‌آموزان در مدارس ایران توسط تیم برنامه‌نویسان همراه اول راه‌اندازی شد. صاحب امتیاز این نرم‌افزار وزارت آموزش و پرورش ایران است و دانش‌آموزان، معلمان و مدیران افرادی هستند که از این برنامه استفاده می‌کنند.

در ابتدا در ۱۶ فروردین نرم‌افزار شاد فقط روی برنامه‌های پیام‌رسان اجرا می‌شد و مدیران، معلمان و دانش‌آموزان نیاز داشتند که یکی از پیام‌رسان‌های سروش، گپ، آی‌گپ یا روبیکا را نصب کنند[] اما در ۲۱ فروردین وزارت آموزش و پرورش از نرم‌افزار شاد بدون نیاز به این پیام‌رسان‌ها رونمایی کرد. بنا بر ادعای معاون آموزش متوسطهٔ وزیر آموزش و پرورش حدود ۸۴ درصد از دانش‌آموزان ایران عضو این شبکهٔ اجتماعی هستند. به دلیل تأکید آموزش و پرورش در نصب و استفاده از این نرم‌افزار، تعداد زیادی از دانش‌آموزان که دسترسی به اینترنت و گوشی هوشمند برای آن‌ها فراهم بود در این شبکه دانش‌آموزی فعال شدند. تا ۱۳ مهر ماه سال ۱۳۹۹ تعداد ۱۱ میلیون و ۴۰۸ دانش‌آموز در شبکهٔ شاد حضور پیدا کردند.
همچنین با بروزرسانی گسترده‌ای که برای این برنامه صورت گرفت (چهاردهم شهریور۱۳۹۹ امکانات بیشتری به این برنامه اضافه شد. به گفتهٔ محمدمهدی نوری‌پور، رئیس مجمع سازمان دانش‌آموزی، نرم‌افزار شاد حدود ۸۰۰ هزار بازدید روزانه دارد.این پیامرسان طبق اعلام رسمی وبگاه خود حدود ۱۸ میلیون کاربر دارد و از این جهت بزرگ‌ترین پیامرسان ایرانی از لحاظ تعداد کاربر است.[]

اشکالات
-------

* سرعت کم در ارسال اطلاعات
* پهنای باند

پیشینه
------

شاد در واقع طرحی احیا شده از برنامهٔ روبیکا است. این طرح از سال ۱۳۹۴ در دستور کار وزارت آموزش و پرورش قرار گرفت اما به دلایلی اجرایی نشد. در سال ۱۳۹۴، حمیدرضا کفاش معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌و‌پرورش خبر از راه‌اندازی یک شبکه اجتماعی برای دانش‌آموزان داد. وی در سال ۱۳۹۵ وعده داد که شاد (شبکه اجتماعی دانش‌آموزان) تا دهه فجر راه‌اندازی می‌شود.

در آن زمان قرار بود *شاد* مختص دانش‌آموزان نخبه یا دانش‌آموزان قرآنی ممتاز باشد و خبری از وجود یا پیام‌رسان تعاملی بین دانش‌آموز و معلم به میان نیامد. در هر حال در روزهای پایانی سال ۱۳۹۶ اعلام شد که طرح شاد منتفی و با طرحی جدید به نام سینا جایگزین شده‌است.

طرح سینا در اصل یک شبکه تعاملی بر بستر *روبیکا* بود که برای آن هیاهوی خبری زیادی هم در سال ۹۷ برپا شد و حتی وزیر آموزش وپرورش وقت، محمد بطحایی، در مهر سال ۱۳۹۷ ازطریق این تلویزیون تعاملی با دانش آموزان به گفتگو نشست اما تلویزیون تعاملی سینا نیز پس از چند ماه به فراموشی سپرده شد.

در پی شیوع ویروس کرونا و تعطیلی مدارس و با توجه به ممنوعیت استفاده مدارس از پیام‌رسان‌های خارجی در امر آموزش به دانش‌آموزان، طرح شاد دوباره مطرح شد.

در اسفند سال ۱۳۹۸، علی باقرزاده رئیس مرکز هماهنگی وزارت آموزش و پرورش از تلاش برای راه‌اندازی شبکه اجتماعی دانش‌آموزان تحت عنوان شاد گفت. در نهایت اواخر فروردین ۱۳۹۹ شبکه شاد برای آموزش مجازی به دانش‌آموزان راه‌اندازی شد. از اول اردیبهشت ۱۳۹۹ به‌طور رسمی آموزش به دانش‌آموزان مقطع ابتدایی از طریق شاد آغاز شد. و اکنون امکان تحصیل دورهٔ ابتدایی و متوسطه اول و متوسطه دوم و دانشگاه‌ها و ناشنوایان و پیش دبستانی‌ها فراهم شده‌است.

همراه اول و ایرانسل سیمکارت و بسته اینترنت داده رایگان برای این برنامه گذاشتند.

شادبین
------

موتور "وبگرد" جستجو ذره بین تعبیه کرده داخل برنامه

نسخه تحت وب شاد
---------------

نرم‌افزار شاد علاوه‌بر نسخه‌ی قابل نصب روی تلفن‌های همراه، امکان استفاده‌ی تحت وب را نیز برای کاربران فراهم کرده است، نسخه‌ی تحت وب شاد، تا حد زیادی مشابه با نسخه‌های برنامه طراحی شده مانند روبیکاوب می باشد تا امکان استفاده‌ی ساده‌تر برای دانش‌آموزان و آموزگارها فراهم باشد. البته امکان سوییچ (جابجایی) بین نسخه ی قدیمی و جدید نیز وجود دارد.

بازخورد
-------

همزمان با رونمایی نرم‌افزار شاد، نقدهای بسیاری از سوی معلمان و دانش‌آموزان به این نرم‌افزار وارد شد و این نقدها از شاد انتقاد می‌کنند که این نرم‌افزار بی‌کیفیت و ناکارآمد است و نمی‌تواند آموزش را برای دانش‌آموزان جبران کند. در دیدگاه برخی، ناکارآمدی آن به این دلیل است که عده ای از دانش‌آموزان در مناطق محروم زندگی می‌کنند و فاقد امکاناتی مانند کامپیوتر، لپ تاپ، گوشی هوشمند و حتی اینترنت پرسرعت یا معمولی هستند. پس از این اعتراضات در یک بروزرسانی جدید، قابلیت‌های جدیدی به شاد افزوده شد و عملکرد آن کمی بهبود یافت ولی مشکلی که همچنان مطرح است این است که هنوز برای ویندوز یا مک او اس نسخه ای عرضه نشده‌است.گروه تبادلات لیستی مدار سبز شاد هم در بهبود نظرات کاربران به این اپلیکیشن کمک کرد.[]

### امنیت اپلیکیشن

نگرانی در مورد امنیت این پیام‌رسان باعث شد وزیر آموزش و پرورش به آن واکنش نشان دهد و بگوید مجموعه اطلاعات در بانک اطلاعاتی خود آموزش و پرورش است و این اطلاعات به جایی داده نمی‌شود. وزارت آموزش و پرورش گفته امنیت شبکه شاد توسط تیم فنی دانشگاه شریف تضمین شده‌است.

امکانات
-------

* ارسال پیام متنی
* ارسال فیلم و عکس و گیف
* ارسال پیام صوتی و موسیقی‌ها
* گرفتن آزمون‌های تستی و تشریحی
* برگزاری پخش زنده
* تماس صوتی و تصویری
* حضور و غیاب آنلاین
* قابلیت شادینو برای اشتراک گذاری تجارب معلمان (غیرفعال)
* جستجو در مرورگر شادبین
* ایجاد کانال و گروه(توسط مدیران مدارس و مسئولین وزارتخانه)
* ارسال و دریافت تکلیف
* قابلیت کارپوشه برای دیدن فعالیت‌های درسی دانش آموزان
* برگزاری نظرسنجی با حالات مختلف (آزمون و انتخاب چند گزینه یا رای دادن به طور مخفیانه یا غیر مخفیانه)
* احراز هویت کد ملی
* شاد رویداد (رویداد های در حال اجرا در شاد)
* شادبوم (انیمیشن، بازی، فیلم های آموزشی، مشاوره)
* شادنما (چخش زنده شاد، مستند، شبکه آموزش)

منابع
-----

1. ↑  1766 (۲۰۲۰-۰۶-۰۷). «۸۴ درصد دانش‌آموزان عضو سامانه شاد هستند». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۰۷.
2. ↑  1210 (۲۰۲۰-۱۰-۰۴). «۱۱ میلیون و ۴۰۸ دانش‌آموز در شبکه شاد حضور دارند». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۳.
3. ↑  2296 (۲۰۲۰-۰۷-۲۲). «مطالبه‌گری، دانش‌آموزان را مسئولیت پذیر می‌کند». *ایرنا*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۶.
4. ↑  «شاد». *shad.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۱.
5. ↑  1911 (۲۰۲۱-۱۰-۲۰). «برنامه‌ریزی‌ها برای رفع مشکلات سامانه شاد». *ایرنا پلاس*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۱.
6. ↑  «افتتاح شبکه اجتماعی دانش‌آموزی «شاد» تا دهه فجر/ عدم ممنوعیت استفاده از تلگرام برای تمرین‌های کلاسی». *خبرگزاری فارس*. ۳ آبان ۱۳۹۵.
7. ↑  «دانش آموزان قرآنی ممتاز در اولویت شبکه شاد». *خبرگزاری جمهوری اسلامی- ایرنا*. ۱۰ خرداد ۱۳۹۴.
8. ↑  «ایجاد شبکه شاد برای دانش آموزان در فضای مجازی». *ایران آنلاین*. ۱۷ شهریور ۱۳۹۴.
9. ↑  از هوشمندسازی مدارس تا شبکه شاد، روزنامه شرق، ۲۴ فروردین ۱۳۹۹، شماره ۳۶۲۹
10. ↑  «وزیر آموزش و پرورش امشب در تلویزیون تعاملی سیناروبیک با خانواده‌ها گفتگو می‌کند». *خبرگزاری پانا*. ۱۸ شهریور ۱۳۹۷.
11. ↑  «شبکه تعاملی سینا راه‌اندازی شد». *خبرگزاری موج*. ۱۹ شهریور ۱۳۹۷.
12. ↑  «شبکه اجتماعی دانش آموزان و معلمان؛ نوش دارویی که پس از مرگ سهراب هم آماده نیست». *دیجیاتو*. ۱۴ اسفند ۱۳۹۸.
13. ↑  «ممنوعیت استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی در دستگاه‌های حاکمیتی، دولتی، مدارس و دانشگاه‌ها». *خبرگزاری دانشجویان ایران- ایسنا*. ۹ اسفند ۱۳۹۸.
14. ↑  «شبکه اجتماعی دانش‌آموزان با عنوان "شاد" راه‌اندازی می‌شود». *خبرگزاری جمهوری اسلامی- ایرنا*. ۲۲ اسفند ۱۳۹۸.
15. ↑  «آموزش تصویری چگونگی عضویت در شبکه شاد». *باشگاه خبرنگاران جوان*. ۲۷ فروردین ۱۳۹۹.
16. ↑  «آغاز رسمی کلاس‌های درس شاد در دوره ابتدایی از اول اردیبهشت». *خبرگزاری دانشجویان ایران- ایسنا*. ۲۷ فروردین ۱۳۹۹.
17. 1 2  «دانلود برنامه شاد برای iOS - آیفون | شبکه». *www.shabakeh-mag.com*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۱.
18. ↑  «جستجوگر شادبین». *www.shaadbin.ir*. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۱.
19. ↑  «موتور جستجو «شادبین» برای دانش‌آموزان راه‌اندازی شد». *دیجیاتو*. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۱۱.
20. ↑  «تحلیل موشکافانه نرم افزار شاد آموزش و پرورش». *همکلاسی*.
21. ↑  «کانال 'شاد' در ایران؛ آموزش مجازی دوران کرونا گرفتار مشکلات فنی». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۱۳.
22. ↑  «مدارس و معلمان "شاد "نمی‌خواهند! به جای بخشنامه و دستور با احترام کامل به اصل "مدرسه محوری "به آنان انگیزه بدهید !». *sedayemoallem.ir*. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۰۷.
23. ↑  «نجفی‌زاده: کانال سازمان دانش‌آموزی در شبکه شاد 16 هزار و 182 نفر عضو دارد». *PANA.IR*. ۲۰۲۰-۰۵-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۰۷.
24. ↑  فرین عاصمی (۵ اردیبهشت ۱۳۹۹). «کانال شاد؛ شبکه‌ای که دانش‌آموزان و خانواده‌هایشان را ناشاد کرده‌است». *بی‌بی‌سی فارسی*. دریافت‌شده در ۲۳ مهر ۱۳۹۹.
25. ↑  ورود به سامانه شاد وب دانلود اپلیکیشن شادخبرگزاری اخبار جدید.دریافت شده در 24 نوامبر 2022

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی

* نسخه وب

* جستجوگر شادبین

* وبگاه وزارت آموزش و پرورش بایگانی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine

* وبگاه رسمی همراه اول

* شادبوم«زیست‌بوم‌خدمات‌افزوده‌دیجیتال‌شاد»