recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**پرویز براتی** (متولد ‏۱۳۵۶‏ در آبادان)، روزنامه‌نگار و نویسنده ایرانی است‎.

زندگی‌نامه
----------

پرویز براتی متولد ۱۳۵۶ آبادان، تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی رشته ادبیات در دانشگاه اصفهان به اتمام رسانده و از سال ‏۱۳۸۰ مشغول روزنامه‌نگاری حرفه‌ای است. او در حوزه هنرهای تجسمی و معماری قلم می‌زند و از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۶، دبیر سرویس هنری روزنامه شرق بوده‌است‎. کتاب جدید براتی با عنوان دیونامه:بازشناسی چهره‌ی موجودات خیالی در روایت های ایرانی سال ۹۹ از سوی نشر چشمه منتشر شد.

کتاب‌ها
-------

او به عنوان مؤلف کتاب‌های «کتاب عجایب ایرانی» (۱۳۸۸ - نشر افکار)‎، سرگذشت نقاشی در ایران (۱۳۹۱ - نشر افق) و بادهای افسون:مقدمه ای بر شناخت علوم غریبه در ایران (نشر چشمه - ‏۱۳۹۶) را در کارنامه خود دارد. *اپیکاک* شامل شش داستان از *کورت ونه گات* نیز با ترجمه او و رضا نوحی منتشر شده‌است.

جوایز
-----

پرویز براتی در سال ۱۳۹۱ پنجمین جایزه روزنامه‌نگاری امید یادبود دکتر مهدی سمسار را به خاطر فعالیتش در حوزه هنرهای تجسمی دریافت کرده‌است‎. همچنین نماینده کشوری برنامه جهانی غذا سازمان ملل متحد در مهرماه ۱۳۹۳ از این روزنامه‌نگار ایرانی به‌خاطر مبارزه با گرسنگی و حمایت از برنامهٔ جهانی غذا تقدیر کرد.

سوابق مطبوعاتی
--------------

براتی سابقه همکاری با روزنامه‌های شرق، اعتمادملی، آفتاب یزد، اعتماد، بهار و مجلات معماری و ساختمان، نافه،تجربه،خردنامه همشهری و هنر فردا دارد‎.

منابع
-----

1. ↑  بازگشایی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران، کیمیایی و خبرنگاران هنری / پرویز براتی از ˝شرق˝ گفت
2. ↑  دیونامه در کتابفروشی ها
3. ↑  خبرگزاری مهر براتی پرده از راز "عجایب ایرانی" برداشت‎
4. ↑  خبرگزاری مهر: «سرگذشت نقاشی در ایران» روایت شد‎
5. ↑  «‎خبرگزاری فارس: تازه‌های نشز - ‏سرگذشت نقاشی در ایران‎». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۹ ژوئیه ۲۰۱۷.
6. ↑  خبرگزاری کتاب ایران: شناخت علوم غریبه با بادهای افسون‎[*پیوند مرده*]
7. ↑  «اپیکات: داستان‌های کوتاه». *آفتاب*. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۱۰.
8. ↑  «‎جایزه‌ای برای امید». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۸ مارس ۲۰۱۹.
9. ↑  «تقدیر برنامه جهانی غذا از هنرمند و روزنامه‌نگار ایرانی». *ایسنا*. ۲۰۱۴-۰۹-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۷-۱۰.نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (رده)
10. ↑  بررسی سرگذشت نقاشی در ایران در مؤسسه ماه مهر | خبرگزاری ایلنا‎[*پیوند مرده*]

پیوند به بیرون
--------------

* سیری در علوم غریبه در ایران
* شوک فرانسوی در شب ایرانی عربی پرویز براتی
* عرضه «بادهای افسون» در نمایشگاه کتاب
* شناخت علوم غریبه با بادهای افسون
* هنر نقاشی‌خط با قدمت ۵۰۰ ساله، حاصل ابداع فرد خاصی نیست
دلفینهای پهلوسفید کشته‌شده در جزایر فارو
**صید نهنگ در جزایر فارو** یک روش شکار سنتی و قدیمی اسکاندیناوی به روش راندن گله‌ای صید شامل گونه‌های مختلف نهنگ‌ها و دلفین‌هاست.

گونه‌ها و جمعیت‌های شکارشده
---------------------------

اما عمدتاً نهنگ‌های خلبان، در خلیج‌های کم عمق ساحل نشین شده و سپس کشته و قصابی می‌شوند. هر سال به‌طور متوسط حدود ۷۰۰ نهنگ خلبان باله‌بلند و چند صد دلفین پهلوسفید اقیانوس اطلس در تابستان صید می‌شوند.
به‌طوری‌که برآورد می‌شود در ۳۰ سال گذشته، شش میلیون دلفین به این شیوه قتل‌عام شده‌اند. در سال ۱۹۹۳ برآورد شد که در مجموع ۷۸۰ هزار نهنگ خلبان باله‌کوتاه و باله‌بلند در اقیانوس اطلس شمالی وجود دارد. این مطالعه هر دو را ترکیب کرد زیرا تشخیص آنها در دریا دشوار است. کمیسیون پستانداران دریایی اقیانوس اطلس شمالی اشاره کرده‌است که اطلاعات فعلی کمی در مورد فراوانی نهنگ‌های خلبان در اقیانوس اطلس شمالی وجود دارد. انجمن ACS برآورد کرد که ممکن است یک میلیون نهنگ خلبان باله‌بلند و ۲۰۰ هزار باله‌کوتاه وجود داشته باشد.

فارو
----

فارو نام جزایر هجده‌گانه‌ای است در شمال اروپا و منطقه اسکاندیناوی، بین دریای نروژ و اقیانوس اطلس شمالی، تقریباً در فاصله‌ای مساوی از ایسلند و نروژ قرار دارد.

بر اساس سنت‌ها مردان جزایر فارو باید برای کشتن دلفین‌ها به ساحل جزیره بروند
مردم فارو، این سنت را یکی از مهمترین سنت‌های تاریخی خود می‌دانند.

انتقادها
--------

منتقدان و کارشناسان حقوقی همچنین جزایر فارو را به نقض معاهده‌هایی مانند کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های جانوران و گیاهان وحشی (CITES) و کنوانسیون برن متهم می‌کنند که دانمارک آن‌ها را پذیرفته‌است. دولت دانمارک نیز از تصویب مهلت قانونی کمیسیون بین‌المللی صید نهنگ (IWC) عقب‌نشینی کرد و از تصویب آن خودداری کرده‌است. در سطح بین‌المللی، گروه‌های حقوق جانوران با اعتراض‌ها، تحریم‌ها و مداخله مستقیم گاه به گاه این شکار را هدف قرار می‌دهند.

آسیب ناشی از رژیم غذایی
-----------------------

مطالعات در اواخر دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ سطوح بالایی از آلاینده‌های اقیانوسی مانند متیل جیوه و بی‌فنیل پلی‌کلر شده را در رژیم غذایی فاروئی‌ها نشان داد و هشدار را در مورد تأثیر احتمالی در کودکان خردسال به صدا درآورد. 
در اوت سال ۲۰۰۸، گزارش سازمان بهداشت جهانی اشاره کرد، جمعیت در معرض متیل جیوه جزیره فارو، عمدتاً از گوشت آلوده نهنگ خلبان تغذیه داشتند که دارای سطوح بسیار بالایی در حدود ۲ میلی‌گرم در کیلوگرم می‌باشد. وی خاطرنشان کرد که یک مطالعه ۱۰ ساله توسط فیلیپ گراندژان (Philippe Grandjean) دانشمند دانمارکی و فیلیپ لاندریگان (Philip John Landrigan) با نمونه‌هایی متشکل از حدود ۹۰۰ کودک فاروئی انجام شده نشان داد که قرار گرفتن در معرض متیل جیوه پیش از تولد منجر به نقص عصبی روان‌شناختی در سن ۷ سالگی شده‌است و تأخیر رشد به‌طور قابل توجهی مرتبط با با قرار گرفتن در معرض متیل جیوه است

منابع
-----

ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخه ۱۵ دسامبر ۲۰۰۸
زنان لهستانی که برای اعدام و کشتار جمعی به جنگلی در نزدیکی پالمیری برده می‌شوند.

**کشتار پالمیری** (لهستانی: Zbrodnia w Palmirach) از سری کشتارهایی بود که با توسل به زور توسط آلمان نازی طی جنگ جهانی دوم اعمال شد. این کشتار در نزدیکی روستای پالمیره واقع در جنگل کامپینوسکا در شمال‌شرقی ورشو صورت گرفت.

حوالی دسامبر ۱۹۳۹ و ژوئیه۱۹۴۱ بیش از ۱۷۰۰ شهروند یهودی لهستانی (قوم) که عمدتاً زندانیان زندان پاویاک بودند توسط اس‌اس و پلیس آلمان نازی در جنگل گلید نزدیک روستای پالمیره به جوخه اعدام سپرده شدند.

بهترین مستند این کشتار در ژوئن ۱۹۴۰ بود که ۳۵۸ نفر از اعضای نخبگان سیاسی، فرهنگی و اجتماعی لهستان در یک کشتار جمعی به قتل رسیدند. بنابر این پالمیره یکی از بدنام‌ترین مکان‌های جنایات و اماکن کشتار جمعی آلمان نازی در لهستان است، این مکان در کنار کشتار کاتین به نمادی از محل کشته شدن لهستانی‌ها به نام اینتلیجنتسیا در حین جنگ جهانی دوم به‌شمار می‌رود.

جستارهای وابسته
---------------

* اینتلیجنتسیا
* کشتار کاتین
* جنگل کامپینوسکا
* پالمیره
* جنگ جهانی دوم

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Palmiry massacre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کشتار پالمیری موجود است. |
فریدریش روزن، ۱۹۱۰
**فریدریش روزن** یا **فریتس روزن** (به آلمانی: Friedrich Felix Balduin Rosen) (۳۰ اوت ۱۸۵۶، لایپزیگ و ۲۷ نوامبر ۱۹۳۵، پکن) خاورشناس، دیپلمات و سیاستمدار آلمانی بود.

سال‌های اولیه
-------------

فریدریش روزن در سال ۱۸۵۶ در لایپزیگ به دنیا آمد. دوران کودکی‌اش را در قُدس، جایی که پدرش کنسول بود گذراند. روزن به آموزش چهار زبان آلمانی، انگلیسی، عربی و ترکی تمایل داشت. او خیلی زود تصمیم به تحصیل زبان‌های مدرن و شرقی، که در برلین، لایپزیگ، گوتینگن، و پاریس تدریس می‌شد گرفت. پس از فارغ‌التحصیلی، وی به مدت چند ماه به عنوان معلم خصوصی کودکان در لندن مشغول به کار شد.
او در تمام طول زندگی خود علاقه وافری به فرهنگ شرقی داشت و از سال ۱۸۸۷ به بعد، زبان فارسی و زبان اردو را در دانشگاه هومبولت برلین تدریس می‌کرد.

فعالیت دیپلماتیک
----------------

روزن بعد از اختلاف پیداکردن با گروهی از مدیران دانشگاه در سال ۱۸۹۰، از موقعیت آکادمیک خود دست کشید و به عنوان جایگزین پدر خود مشغول به کار در وزارت امور خارجه آلمان شد. وی به عنوان یک سفیر در بیروت و تهران، تا سال ۱۸۹۸ میلادی زمانی که او مسئول ایجاد سفارتخانه در بغداد شد باقی‌ماند.
کار دیپلماتیک در خاورمیانه با علائق خاورشناسانه روزن همخوانی داشت و تسلطش به زبان‌های عربی و فارسی مرهون همین علاقه به فرهنگ ایرانی بود. در سال ۱۸۹۰ میلادی، با همکاری ناصرالدین‌شاه قاجار کتاب *گرامر مدرن فارسی* را به چاپ رساند؛ و در سال ۱۸۹۹ میلادی، به همراه باستان‌شناس گرترود بل به اورشلیم سفر کرد.

ترجمه و انتشار رباعیات عمر خیام
-------------------------------

در سال ۱۹۲۱ یوزف ویرت صدراعظم آلمان روزن را که دیپلماتی میانه‌رو بود به سمت وزارت امور خارجه برگزید، ولی او در اکتبر همان سال از همهٔ سمت‌های دولتی خود استعفا داد و دوباره به کارهای خاورشناسی پرداخت. روزن سرپرستی جامعهٔ خاورشناسی آلمان را که در برگیرندهٔ سازمان‌ها و خاورشناسان آلمان بود بر عهده گرفت و بیش از پیش وقت خود را به‌طور فزاینده‌ای به کار علمی اختصاص داد. یکی از کارهای او در این زمینه، ترجمه و انتشار رباعیات عمر خیام به زبان آلمانی است که تا کنون در نسخه‌های مختلف منتشر شده‌است.

منابع
-----

1. ↑  Sir E. A. Wallis Budge, KT. , M.A. & Litt.D. Cambridge, M.A. & D.Litt. Oxford, D.LiT. Durham, F.S.A. A NARRATIVE OF JOURNEYS IN EGYPT AND MESOPOTAMIA ON BEHALF OF THE BRITISH MUSEUM BETWEEN THE YEARS 1886 AND 1913 بایگانی‌شده در ۱۰ آوریل ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine, journal in the library of the University of Georgia, Athens, Georgia, 1920.

* Amir Theilhaber: *Friedrich Rosen: Orientalist scholarship and international politics.* De Gruyter Oldenbourg, Berlin 2020, شابک ‎۹۷۸−۳−۱۱−۰۶۳۹۲۵−۴.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ISNI
	+ 1
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* نروژ
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک
* یونان
* هلند
* لهستان

 |
| واژه‌نامه‌های زندگی‌نامه‌ای | 
* آلمان

 |
| پایگاه‌های دادهٔ علمی | 
* ساینی (ژاپن)

 |
| سایر | 
* کاربرد چندوجهی اصطلاحات موضوعی
* ریرو (سوئیس)
	+ 1
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |
بازی‌های محلی سیستان وسیستانی‌ها در چند حیطه و چند کارکرد اجرا می‌شده‌است؛ برخی آئینی و بعضی مناسبتی و برخی پهلوانی و... بودند. کشتی در بین سیستانی‌ها و در سرزمین سیستان از دیرباز و از زمان اسطوره‌ای رستم و سهراب رواج داشته‌است و به گفته کارشناسان بنیاد کشتی به واسطه اندام تنومند مردم سیستان همواره این ورزش در اوج بوده‌است. کشتی‌کچ گردان که خلاصه به کشتی کچ می‌شناسیم اکنون نیز در میان سیستانی‌ها در خود سیستان و به همت بنیادنیمروزسیستانی‌ها و مرکز تخصصی بازی‌های سنتی بنیاد نیمروز در بین سیستانی‌های سایر نقاط ایران علی الخصوص((گلستان)) اجرا می‌شود.

کشتی‌کچ گردان از واژه «کَچ» KACH گرفته شده‌است که این واژه به بالای لگن خاصره گفته می‌شود. از آنجا که کشتی گیر حریف را از طریق و مسیر این بخش بدن باید به زمین بزند، این بازی به این نام مرسوم و نامگذاری شده‌است. کشتی‌کچ دارای فنون مختلفی از فن لِنگ که اکنون در کشتی آزاد اجرا می‌شود تا فن «دَس دَر شَخَه (دست در شقه)» و سَرُگَردَه که چرخش و زمین زدن حریف از روی سر است می‌باشد .

منابع
-----

* سایت اداره ورزش وجوانان زابل[*پیوند مرده*]
* خبرگزاری فارس
* اداره کل میراث فرهنگی سیستان وبلوچستان
* خبرگزاری جمهوری اسلامی[*پیوند مرده*]
**فشرده‌سازی پالس** (**Pulse compression**) یک روش پردازش سیگنال است که معمولاً توسط رادار ، سونار و اکوگرافی برای افزایش دامنه وضوح و همچنین نسبت سیگنال به نویز استفاده می‌شود. این با مدوله کردن پالس منتقل شده و سپس همبستگی سیگنال دریافتی با پالس منتقل شده، حاصل می‌شود[1].

پالس ساده
---------

### توضیحات سیگنال

ساده‌ترین سیگنالی که یک رادار پالس می‌تواند انتقال دهد یک پالس دامنه سینوسی است‌ {\displaystyle A}، و فرکانس حامل {\displaystyle f\_{0}}، بریده شده با یک تابع مستطیلی عرض {\displaystyle \scriptstyle T}. پالس به‌طور متناوب ارسال می‌شود، اما این موضوع اصلی این مقاله نیست. ما فقط یک پالس s را در نظر خواهیم گرفت. اگر فرض کنیم که پالس را در زمان {\displaystyle t\,=\,0} شروع کنیم، با استفاده از نماد مختلط، سیگنال را می‌توان به روش زیر نوشت: 

{\displaystyle s(t)=\left\{{\begin{array}{ll}Ae^{2i\pi f\_{0}t}&{\text{if}}\;0\leq t<T\\0&{\text{otherwise}}\end{array}}\right.}

یادداشت
-------

1. ↑  J. R. Klauder, A. C, Price, S. Darlington and W. J. Albersheim, ‘The Theory and Design of Chirp Radars," Bell System Technical Journal 39, 745 (1960).
در بلندگو، **فشردگی توان** (به انگلیسی: Power compression) یا **فشردگی** **حرارتی** یک اتلاف بازدهی است که در اثر گرم شدن سیم‌پیچ صوتی در حال کار، افزایش مقاومت DC سیم‌پیچ و کاهش توان قابل‌دسترسی تقویت‌کننده صوتی می‌شود. بلندگو که در اثر استفاده از آن داغ می‌شود ممکن است به همان اندازهٔ سرد بودن، سطح فشار صدا را تولید نکند. این مشکل برای سیستم‌های کنسرت حرفه‌ای راه‌اندازی سخت نسبت به بلندگوهای داخل خانه، جایی که به‌ندرت دیده می‌شود، بسیار بیشتر است. دو مسیر اصلی برای کاهش مشکل وجود دارد: طراحی مجرایی برای سیم‌پیچ صوتی برای کاهش گرمای بیشتر در حین کار، و طراحی مبدل کارآمدتر که باعث تولید گرمای کمتری برای سطح صدای خروجی معین می‌شود.

منابع
-----

1. ↑  JBL Staff (2004). "Frequently Asked Questions: What is power compression?". *JBL Pro Audio*. Archived from the original on 25 November 2019. Retrieved August 14, 2019.
2. ↑  Boyce, Teddy (2014). *Introduction to Live Sound Reinforcement: The Science, the Art, and the Practice*. FriesenPress. p. 78. ISBN 978-1-4602-3891-2.
3. ↑  Watkinson, John (May 28, 2018). "Loudspeaker Technology Part 16: Moving Coil Motors". *The Broadcast Audio Bridge*. International Techmedia. Retrieved August 14, 2019.
کشتی هواشناسی ام‌اس پولارفرونت
موقعیت کشتی‌های هواشناسی در اقیانوس اطلس
**کشتی هواشناسی** به کشتی‌هایی گفته می‌شد که به عنوان سکوی هواشناسی برای مشاهدات هواشناسی سطح اقیانوس و هوا به کار می‌رفت. این کشتی‌ها معمولاً در اقیانوس ثابت بودند و حرکت نمی‌کردند. این کشتی‌ها در آغاز در اقیانوس اطلس شمالی و اقیانوس آرام شمالی قرار داشتند و گزارش‌های خود را از راه امواج رادیویی می فرستاند. علاوه بر گزارش هواشناسی این کشتی‌ها برای عملیات جستجو و نجات و پشتیبانی از پروازهای ترااطلسی انجام می‌گرفت و همچنین به عنوان سکوهای پژوهشی برای اقیانوس‌نگاری، آلودگی سطح دریاها، کمک به پیش‌بینی وضع هوا هم به وسیلهٔ پیش بینی کنندگان هوا و هم به وسیلهٔ الگوهای جوی کامپیوتری به کار می‌رفتند. کشتی‌های پژوهشی عمدتاً در زمینهٔ اقیانوس‌نگاری شامل اقیانوس‌نگاری فیزیکی و یکپارچه سازی اطلاعات اقلیمی و هواشناختی در علم سامانه زمین فعالیت می‌کردند.

ایدهٔ کشتی ثابت برای نخستین بار در سال ۱۹۲۱ به وسیلهٔ متئو-فرانس برای پشتیبانی از کشتی‌ها و هوانوردی مابین دو سوی اقیانوس اطلس پیشنهاد شده. این کشتی‌ها در خلال جنگ جهانی دوم حالت تدافعی نداشتند و همین بابت از دست رفتن چندین کشتی و کشته شدن بسیاری شد. به طور کلی در جنگ جهانی دوم وجود کشتی‌های هواشناسی برای اروپا و آمریکای شمالی آنقدر سودمند بود که پس از جنگ در سال ۱۹۴۸ سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری(ایکائو) شبکه‌ای از کشتی‌های هواشناسی ایجاد نمود. این شبکه شامل ۱۳ فروند کشتی بود که از سوی کانادا، ایالات متحده و اروپا به آب انداخته شده بود. بعداً این تعداد به ۹ فروند کاهش پیدا کرد. توافق نامهٔ کاربری از کشتی‌های هواشناسی در سال ۱۹۸۵ به وسیلهٔ جامعه بین‌المللی به پایان رسید.

مشاهدات کشتی‌های هواشناسی ثابت کرد که این کشتی‌ها در پژوهش‌های باد و موج سودمندند، زیرا کشتی‌های تجاری به دلایل امنیتی از داشتن سیستم‌های هواشناسی خودداری می‌کردند، ولی کشتی‌های هواشناسی چنین مشکلی نداشتند. این کشتی‌ها در نظارت بر توفان‌های دریایی از جمله توفندها نیز کمک بزرگی بودند. در آغاز دههٔ ۱۹۷۰ کشتی‌های هواشناسی به گونهٔ گسترده‌ای جای خود را به بویه‌های هواشناسی دادند، زیرا هزینهٔ کشتی‌ها بسیار زیاد بود. برچیدن کشتی‌های هواشناسی اثری منفی در پیش بینی‌های هواشناسی گذاشت که همین اثر منفی منجر به ناتوانی در پیش بینی توفان بزرگ ۱۹۸۷ شد.آخرین کشتی هواشناسی پلارفرونت یا ایستگاه هواشناسی ام(مایک) نام داشت که در تاریخ یکم ژانویه ۲۰۱۰ برچیده شد. مشاهدات هواشناسی کشتی‌ها هنوز از سوی کشتی‌های تجاری به صورت داوطلبانه و در مسیرهای عادی تجاری انجام می‌شود که به برنامهٔ وس معروف است. 

گزارش‌های رادیویی کشتی‌های هواشناسی در ساعت‌های ۲۴، ۶، ۱۲ و ۱۸ به وقت ساعت هماهنگ جهانی انجام می‌شد.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Weather ship». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
نقاشی رنگ روغن از پشت‌بند بین ساختمانها، اثر آنتونیو سیکورزا (۱۹۵۶)
**پشت‌بند** (به انگلیسی: Buttress) یکی از عناصر سازه‌ای در معماری است که پشت یا به صورت بیرون زده از دیوار ساخته می‌شود و آن را تقویت می‌کند.
پشت‌بندها در ساختمان‌های کهن رایجند و نیرو‌های افقی بام را به زمین منتقل می‌کنند و عملاً نوعی حائل یا شمع هستند. دهخدا پشت بند را «دیواری کوتاه در پی دیواری بلند برای نگاه داشتن آن از افتادن. بنایی پشت دیوار تا برپای ماند» تعریف می‌کند. در اصطلاح معماری، گاهی مواقع به جای استفاده از واژهٔ پشتبند از واژهٔ شمع استفاده می‌شود. در شهر اصفهان نیز استادکاران سنتی به دیوار پشتبند، دیوار هو یا هویه می‌گویند.

قدیمی‌ترین نمونه‌های شمع‌بند در معبد اینا در شهر باستانی اوروک (از حدود هزارهٔ چهارم پیش از میلاد) یافت شده‌است و ازین رو می‌توان پشت‌بند را از ابداعات معماری دوران نوسنگی دانست که احتمالاً در آغاز با نقشی مرمتی وارد حوزه معماری شده‌اند که بعد از آسیب به دلیل نیروی رانشی به بنا به آن الحاق شده‌اند.
از مصادیق بارز معماری گوتیک نیز پشت‌بندهای معروف آن است که به پشت‌بند معلق معروف است. پشت‌بند می‌تواند بیرون بنا به شکل ناپیوسته در طول دیوار، داخل بنا به شکل ناپیوسته در طول دیوار، یا داخل بنا، اجرایی در محل اتصال دو دیوار (گوشهٔ دیوار) اجرا شود.

جستارهای وابسته
---------------

* دیوار حائل
* ستون‌نما

منابع
-----

1. ↑  "Buttress", *www.britannica.com*, Encyclopædia Britannica
2. ↑  دهخدا، علی‌اکبر. «معنی پشت بند». *لغت‌نامه دهخدا*. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۳۱.
3. ↑  نرگس، کریمی؛ رضا، ابویی؛ داریوش، حیدری. «گونه‌شناسی و سیر تحول پشت بندها از ابتدا تا انتهای دوران تاریخی در معماری ایران». *SID.ir* (به اردو). ص. ۵۷–۷۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۳۱.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Buttress». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۹.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پشت‌بند موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد مرتبط با معماری است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
اگر هزینه بیشتر از درآمد قابل تصرف باشد، پس‌انداز منفی اتفاق می‌افتد. این هزینه توسط پس‌اندازهای موجود مانند سپرده حساب پس‌انداز یا وام پوشش داده می‌شود.

گزارش شده‌است که برای خانواده‌های دارای الگوی درآمد و هزینه عادی در دوران رکود دهه ۱۹۳۰ پس‌انداز منفی واکنشی رایج در برابر کسری بود.

بنابر فرضیه چرخه پس‌انداز که توسط اندو و مودیلیانی مطرح شده‌است، افراد هنگام جوانی کار و پس‌انداز می‌کنند و با افزایش سن و فرارسیدن بازنشستگی پس‌انداز خود را خرج می‌کنند.

هایاشی، آندو و فریس حول این موضوع که آیا سالخوردگان پس‌انداز خود را افزایش می‌دهند یا کاهش تحقیق کردند و دریافتند که در ایالات متحده به‌طور متوسط خانواده‌ها پس از بازنشستگی حدود یک سوم از حداکثر ثروت خود را تا زمان مرگ خرج کرده و مابقی (عمدتاً خانه‌هایشان) را به ارث می‌گذارند. در مقابل، آنها دریافتند که در ژاپن، سالخوردگانی که تشکیل خانواده می‌دهند و سالخوردگانی که با کودکان زندگی می‌کنند به پس‌انداز کردن ادامه می‌دهند. برای افراد بالای ۸۰ سال و همچنین سالخوردگان مجرد در تمامی سنین، الگوهای پس‌انداز منفی بدیهی بود.

مشاهدات بعدی که توسط Horioka ارائه شد فرضیه چرخه پس‌انداز را در ژاپن تقویت می‌کند.

جستارهای وابسته
---------------

* مصرف مستقل
* بدهی
* مخارج بازنشستگی

منابع
-----

1. ↑  Vance, Lawrence L. (1947). "The Interpretation of Consumer Dis-Saving". *Journal of Marketing*. **11** (3): 243–249. JSTOR 1246136.
2. ↑  Ando, Albert; Modigliani, Franco (1963). "The 'Life Cycle' Hypothesis of Saving: Aggregate Implications and Tests". *American Economic Review*. **53** (1): 55–84. JSTOR 1817129.
3. ↑  Hayashi, Fumio; Ando, Albert; Ferris, Richard (1988). "Life cycle and bequest savings A study of Japanese and U.S. households based on data from the 1984 NSFIE and the 1983 survey of consumer finances". *Journal of the Japanese and International Economies*. **2** (4): 450–491. doi:10.1016/0889-1583(88)90003-2.
4. ↑  Horioka, Charles Yuji (2006). "Do the elderly dissave in Japan?". In Klein, Lawrence Robert (ed.). *Long-run growth and short-run stabilization: essays in memory of Albert Ando*. Edward Elgar. pp. 129–136. ISBN 1-84376-643-4.

پیوند به بیرون
--------------

* استیون هایدر ، مایکل هورد ، الین راردون و استفانی ویلیامسون ، «الگوهای ناسازگاری در دوران بازنشستگی» ، AARP ، ۲۰۰۰.
در کاتالیزور فیلیپس که برای تولید صنعتی حدود نیمی از پلی‌اتیلن مصرفی، استفاده می‌شود، کاتالیزور کروم بر روی سیلیس پشتیبانی می‌شود.
در شیمی، **پشتیبان کاتالیزور** معمولاً به ماده ای گفته می‌شود که به صورت یک جامد با مساحت سطح بالا است که یک کاتالیزور به آن چسبانده می‌شود. فعالیت کاتالیزورهای ناهمگن عمدتاً توسط اتم‌های موجود در سطحِ قابلِ دسترسِ ماده، ارتقا می‌یابد. در نتیجه، تلاش زیادی برای به حداکثر رساندن سطح ویژه یک کاتالیزور انجام می‌شود. یکی از روش‌های رایج برای افزایش سطح، توزیع کاتالیزور بر روی سطح تکیه‌گاه یا پشتیبان است. پشتیبان ممکن است بی اثر باشد یا در واکنش‌های کاتالیزوری شرکت کند. پشتیبان‌های معمولی شامل انواع مختلف کربن، آلومینا و سیلیس هستند.

مثال‌ها
-------

 مبدل سرامیکی از نوع موجود در بسیاری از مبدل‌های کاتالیزوری خودرو.
تقریباً تمام کاتالیزورهای ناهمگن اصلی همان‌طور که در جدول زیر نشان داده شده‌است، پشتیبانی می‌شوند.

| فرآیند | واکنش دهنده‌ها، محصول(ها) | کاتالیزور | پشتیبان |
| --- | --- | --- | --- |
| سنتز آمونیاک (فرایند هابر-بوش) | N۲ + H۲، NH۳ | اکسیدهای آهن | آلومینا |
| تولید هیدروژن با ریفرمینگ بخار | CH۴ + H۲O, H۲ + CO | نیکل | K۲O |
| سنتز اکسید اتیلن | C۲H۴ + O۲، C۲H۴O | نقره با بسیاری از پیش‌برنده ها | آلومینا |
| پلیمری‌کردن زیگلر-ناتا اتیلن | پروپیلن، پلی پروپیلن; اتیلن، پلی اتیلن | TiCl۳ | MgCl۲ |
| گوگردزدایی از نفت (هیدرودسولفوریزاسیون) | H۲ + ترکیبات آلی گوگردی، RH + H۲S | Mo-Co | آلومینا |
|

همچنین ببینید
-------------

* رآکتور بستر شناور

منابع
-----

1. ↑  IUPAC Gold Book.
2. ↑  Ma, Zhen; Zaera, Francisco (2006). "Heterogeneous Catalysis by Metals". In: Encyclopedia of Inorganic Chemistry, John Wiley. doi:10.1002/0470862106.ia084
میرزا **فصیح‌الدین انصاری هروی** با تخلّص **فصیحی** (؟ -۱۶۳۹م) شاعر فارسی‌زبان سدهٔ یازدهم هجری/هفدهم میلادی بود.

زندگی
-----

فصیح‌الدین بن ابوالمکارم بن میرجان انصاری هروی، نسبش به عبدالله انصاری می‌رسید؛ پدرش ابوالمکارم و خود فصیح‌الدین در بخارا زاده شدند. پس از چیرگی عبیدالله خان ازبک بر هرات در ۹۹۷ق/۱۵۸۹م، ابوالمکارم با خانواده‌اش به هرات بازگشت و همان‌جا ساکن شد و در همان زمان، فصیح‌الدین ده ساله بود.  

فصیحی در هرات تحصیل نمود و در شعر شهرت یافت. او نزد والیان و بیگلربیگی‌های هرات و خراسان ارجمند گشت و آنان را ستود. در ۱۰۲۲ق/۱۶۱۳م ناگهان تصمیم به مهاجرت به هند گرفت، از هرات به قندهار گریخت اما در راه گرفتار سواران والی خراسان شد، او را به هرات بازگرداندند و به فرمان حسین‌خان (والی) به زندان افتاد، اما پس از اندکی بخشوده شد.  

چند سال بعد، در عهد حسن‌خان شاملو و در نشستی نزد او، مناظره‌ای میان حکیم شفایی و فصیحی روی داد. در این مناظرهٔ ادبی که به مشاجره انجامیده بود، «حسن‌خان جانب فصیحی را گرفت، شفایی رنجید و از هرات برآمد و فصیحی را هجو گفت.»  

هنگام سفر عباس یکم هرات به سال ۱۰۳۱ق/۱۶۲۲ق به هرات، او فصیحی را مورد توجه خویش قرار داد.  

فصیحی هروی در سال ۱۰۴۹ق/۱۶۳۹م درگذشت.

شعر او
------

شعر فصیحی را «روان و سالم و بسیار متمایل به شیوهٔ استادان خراسان» وصف نموده‌اند. به دیدگاه ذبیح‌الله صفا، «غور در مضمون‌های دقیق و فداکردن الفاظ در راه بیان آن‌ها در سخن او مشهود نیست و او هر معنی و نکته‌ای که انتخاب می‌کرد در بیان صریح و روان خود به سادگی و بی‌آنکه به ترکیب‌های استعاری پیچیده و دشوار نظر داشته باشد به شعر درمی‌آورد.» از جمله نقدها به شعر او، خالی بودن آن از مضمون‌های دقیق و نادر بودن مضمون تازه در آن‌هاست.

نمونه اشعار
-----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| به چین ابروی ناصح ز گریه بس نکنم |  | کسی نبسته به زنجیر موج ، دریا را |
| گذشت عمر و ندیدم فروغ صبحدمی |  | به خاک برد شبم آرزوی فردا را |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| گر شاهد غم جلوه کند کام نگیرم |  | ور خون جگر باده شود جام نگیرم |
| بادم که به گل نیست مرا تاب نشستن |  | در باغ درون آیم و آرام نگیرم |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ای شمع گرت ذوق غم آموختن است |  | این سوختن تو عمر اندوختن است |
| ور زان که برای مجلس افروختن است |  | صد بار نسوختن به از سوختن است |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| آن شب که می از لبت شکرنوش شود |  | کاش آن شب را صبح فراموش شود |
| نی نی گرهی ز زلف پر خم بگشای |  | تا صبح به صد هوس سیه پوش شود |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ره گر این است درین بادیه گمراهی به |  | خنده غفلتم از گریه آگاهی به |
| چون تپد در هوس دست طلب دامن یار |  | دست امید مرا حسرت کوتاهی به |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| پریشان زاده چون زلفیم و از شوق |  | سر زلف پریشان را پرستیم |
| دو رنگی در عبادتگاه ما نیست |  | به یک دل کفر و ایمان را پرستیم |

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست شاعران فارسی‌زبان

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***فصیح‌الدین هروی*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

1. 1 2 3 4 5 6  ذبیح‌الله صفا (۱۳۸۹). *تاریخ ادبیات ایران*. ج. چهارم. تهران: انتشارات فردوس. صص. ۴۰۳–۴۰۷. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۲۰۴۷۵۴.
2. ↑  «FAṢĪḤĪ HERAVĪ, MĪRZĀ FAṢĪḤ-AL-DĪN». ENCYCLOPÆDIA IRANICA.

درگاه:زندگی‌نامه
**پست‌بوم سیبری شمالی** (روسی: Северо-Сибирская низменность) که به‌نام **پست‌بوم شبه‌جزیره تایمیر** (Таймырская низменность) نیز شناخته می‌شود، دشتی با ناهمواری‌های تقریباً مسطح است که کوه‌های بیرانگا در شبه‌جزیره تایمیر در شمال را از فلات سیبری مرکزی در جنوب جدا می‌کند. به سمت جنوب‌شرقی حوضه پست النیوک (Olenyok) با پست‌بوم یاقوتستان مرکزی ادغام می‌شود.
این پست‌بوم (Lowland) یکی از مناطق بزرگ روسیه به‌شمار می‌رود که از نظر تقسیمات کشوری، بخش عمده آن در سرزمین کراسنویارسک و بخش کوچکی از آن در جمهوری یاقوتستان واقع شده‌است. دوبینکا، نوریلسک و خاتانگا مهم‌ترین شهرهای این منطقه هستند.

جغرافیا
-------

پست‌بوم سیبری شمالی در اراضی پست میان رودهای ینی‌سئی و اولنیوک در در سرزمین کراسنویارسک و جمهوری یاقوتستان قرار دارد. طول آن حدود ۱٬۴۰۰ کیلومتر است و عرض آن به ۶۰۰ کیلومتر می‌رسد. این پست‌بوم به‌صورت پشته‌های همواری است که ارتفاع آن بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر است که چاله‌های باتلاقی فراوان و دریاچه‌های متعدد دارد.

زمین‌شناسی
----------

این پست‌بوم از نهشته‌های دریایی و یخچالی تشکیل شده که بر روی بستری از ماسه‌سنگ و آرژیلیت قرار دارند. خاک منجمد نوع غالب خاک در پست‌بوم سیبری شمالی است و پدیده‌های مرتبط با خاک‌های منجمد در این منطقه به چشم می‌خورد.

منابع
-----

1. ↑  فرهنگ جامع علوم زمین، انتشارات فرهنگ معاصر

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «North Siberian Lowland». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ اوت ۲۰۲۱.

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان

 |
**پست‌بوم یاقوتستان مرکزی** (روسی: Центральноякутская равнина) یک دشت آبرفتی پست در سیبری روسیه است.

این پست‌بوم (Lowland) از نظر تقسیمات کشوری، در جمهوری یاقوتستان قرار دارد و دشت گسترده‌ای است که میان سیبری شرقی و مرکزی واقع شده و یکی از مناطق بزرگ روسیه را تشکیل می‌دهد.

یاکوتسک و چند سکونتگاه پیرامون آن، مهم‌ترین شهر این منطقه است ولی بخش عمده این منطقه غیرمسکونی است.

جغرافیا
-------

پست‌بوم‌های یاقوتسان مرکزی در امتداد حوضه مرکزی رود لنا و بخشی از پایین‌دست آن قرار دارد. طول آن حدود ۹۰۰ کیلومتر است و عرض آن به ۳۵۰ کیلومتر می‌رسد. ارتفاع این پست‌بوم به‌تدریج از فلات سیبری مرکزی به سمت غرب و فلات لنا به سمت جنوب و جنوب‌غربی کاهش می‌یابد. این پست‌بوم به سمت شمال‌غربی با پست‌بوم سیبری شمالی ادغام شده و به سمت شمال به حوضه آبریز رودهای لنا و اولنیوک محدود می‌شود. این پست‌بوم به سمت شرق و شمال‌شرق به بلندی‌های کوهستان ورخویانسک می‌رسد که غربی‌ترین بخش کوه‌های سیبری شرقی است.

زمین‌شناسی
----------

این پست‌بوم از نظر زمین‌شناسی تقریباً مطابق با بخش‌های شرقی و پست حوضه رسوبی ویلیوی است که از نهشته‌های رسوبی دوران میانه‌زیستی و ماسه و لوم دوره کواترنری پوشیده شده‌است که هر دو منشأ آبرفتی و بادی دارند.

منابع
-----

1. ↑  فرهنگ جامع علوم زمین، انتشارات فرهنگ معاصر

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Central Yakutian Lowland». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۲۱.
**کتاب مینیاتوری** یک **کتاب** بسیار کوچک است. استانداردهای آنچه که ممکن است کتاب مینیاتوری نامیده شود نه یک کتاب کوچک، در طول زمان تغییر کرده‌است. امروزه اکثر کلکسیون داران به ویژه در ایالات متحده، کتابی را مینیاتوری می‌دانند که ارتفاع، عرض و ضخامت ۳ اینچ یا کوچکتر داشته باشد. بسیاری از کلکسیونرها کتابهای قرن نوزدهم و پیش از ۴ اینچ را در دسته مینیاتوری قرار می‌دهند. کتاب دارای کمتر از ۳–۴ اینچ در تمام ابعاد به نام **کتاب ماکرو مینیاتور** نامیده می‌شود. کتابهایی که کمتر از ۱ اینچ در همه ابعاد هستند، **کتابهای میکرو مینیاتوری** نامیده می‌شود. کتابهایی که کمتر از ۱/۴ اینچ در ابعاد مختلف هستند، به عنوان **کتابهای ultra-microminiature** شناخته می‌شوند.

 *کتاب تاریخ ایالات متحده و رئیس جمهوران آن* ، ۱۹۰۴

تاریخ
-----

کتابهای مینیاتوری خیلی قدیمی هستند؛ بسیاری از مجموعه‌ها حاوی کتابهای خط میخی و کتابهای قرون قرون وسطایی میناتوری هستند. چاپخانه دارها مدت کوتاهی پس از ابداع تکنولوژی چاپ، به این موضوع توجه کردند و حدود ۲۰۰ کتاب مینیاتوری در قرن شانزدهم چاپ شد. نمونه‌های نفیس از قرن هفدهم فراوانند. در قرن نوزدهم، نوآوری‌های تکنولوژیکی در چاپ باعث ایجاد نوع کوچکتر و کوچکتر شدند. در سال‌های قرن نوزدهم افزوده‌های هنری و محبوب با هم رشد کردند. امروزه، کتاب‌های مینیاتوری، هم به عنوان آثار هنری خوب و هم به عنوان محصولات تجاری موجود در کتاب فروشی‌های زنجیره ای تولید می‌شوند.

برخی از انواع محبوب مینیاتوری از دوره‌های مختلف عبارتند از: کتاب مقدس، دائرةالمعارف‌ها، لغت نامه‌ها، واژه‌نامه‌های دو زبانه، داستان کوتاه، آشعار، سخنرانی‌های مشهور، تبلیغات سیاسی، راهنماهای سفر، کتاب‌های سالنما، داستان‌های کودکان و کتابهای مینیاتوری شناخته شده مانند *The Compleat Angler*، *هنر رزم* و داستان شرلوک هولمز.

منابع
-----

1. ↑  "What is a miniature book?". *MIniature Book Society*. Retrieved 4 April 2018.
2. ↑  Grimes, William (2007-05-20). "Catching Up on a Little Light Reading". *The New York Times* (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2018-04-15.
3. ↑  "Beautiful Miniature Books That Are Worth Sacrificing Your Eyesight For". *Atlas Obscura* (به انگلیسی). 2017-05-26. Retrieved 2018-04-14.
4. ↑  "Miniature Books Through the Years". *sites.oxy.edu*. Retrieved 2018-04-14.
5. ↑  "Miniature Books". *American Antiquarian Society* (به انگلیسی). 2012-10-22. Retrieved 2018-04-14.
**پروتون-کی**، که طبق شاخص گراو با نام **پروتون ۸کی۸۲می** یا به اختصار **۸کی۸۲کی** نیز شناخته می‌شود، موشکی روسی بود که پیش از توسط شوروی به عنوان پرتابگر حامل محلموله به فضا به کار می‌رفته است. این موشک از سری موشک پروتون مشتق شده. این سری از موشک توسط کروچینف ساخته و در ایستگاه شماره ۸۱ و ۲۰۰ از بایکونور به فضا پرتاب می‌شد. این موشک تا زمان به روزرسانی آن به نوع پروتون-ام، استفاده می‌شد. آخرین پرتاب وی نیز در تاریخ ۳۰ مارس ۲۰۱۲، یعنی ۳۱۱مین پرتابش، صورت گرفت.

توصیف پرتاب‌گر
--------------

ماهواره‌بر پروتون-کی از سه مرحله تشکیل شده‌است. ۳۰ پرتاب با همین پیکربندی انجام گردید. محلموله‌های پرتون-کی شامل تمام پرتاب‌های صورت گرفته توسط شوروی اعم از ایستگاه فضایی **سالیوت**، تمام قطعات **میر** و نیز زاریا و زیوزدا از ایستگاه فضایی بین‌الملی بود. البته تنها یک بخش از ایستگاه فضایی میر با پروتون پرتاب نشد، ماژول داکینگ، چرا که این قطعه توسط شاتل فضاییی ایلات متحده به فضا پرتاب شد. 

پیکربندی نسخه‌های اولیه از پروتون-کی از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۱
مانند سایر خانوادهٔ موشک‌ها، پرتون-کی سوخت این موشک نیز توسط دی‌متیل‌هیدرازین نامتقارن و دی‌نیتروژن تترااکسید تأمین می‌شود. این سوخت نیازی به جرقه برای آغاز کار نداشته و به صورت سوخت هایپرگل است و توانایی نگهدار در دمای محیط را نیز داراست. این موضوع باعث جلوگیری از «خطای دمای پایین» می‌گردد در نتیجه موشک قادر است تا زمان زیادی با سوخت پر در ایستگاه پرتابی ساکن باقی بماند بدون اینکه خطر انفجار سوخت متوجه موشک باشد. 

اجزای پروتون در کارخانه‌هایی نزیدیک مسکو ساخته و سپس بر روی ریل برای اسمبلی نهایی به ایستگاه پرتابی فرستاده می‌شود. اولین طبقه (مرحله) موشک پرتون-کی شامل تانک اکسیدکننده و شش تانک سوخت پایه‌ایی است. این بخش از مرحلهٔ دوم جدا خواهد شد. مرحلهٔ دوم موشک با انفصال بخش اول آغاز به کار می‌نماید. 

مرحلهٔ اول موشک از شش موتور آردی-۲۵۳ استفاده می‌نماید که توسط والنتین گلوشکو طراحی شده‌است. هر موتور آردی-۲۵۳ از احتراق مرحله‌بندی‌شده سود می‌برد. 

سومین مرحله از این موشک از موتورهای آردی-۰۲۱۰ بهره برده که از چهار فشاردهنده ورنیر به همراه سامانه‌های معمول تشکیل شده‌است. ورنیرها (تنظیم‌کننده درجه) فرمان‌دهنده هستند و جهت حرکت را تعیین می‌نمایند و نیاز به حرکت حلقوی موتور اصلی را برطرف می‌نماید. همچنین به جداسازی مرحله نهایی موشک کمک نموده و به عنوان یک موتور یوال‌ایج عمل می‌نماید. 

در بسیاری از پرتاب‌ها مرحلهٔ بالایی از تقویت‌کننده برای افزایش توانایی حمل محموله به لایه‌های بالایی مدار استفاده می‌شود. مرحلهٔ بالایی بلوک دی در چهل پرواز استفاده شد که بیشتر در پرتاب‌های برنامه‌های لونا و زاند استفاده شده‌است. ده پروازاز بلوک-دی۱ به عنوان تقویت‌کننده بهره برد که برای پرتاب موشک به ونوس استفاده شد. بوک-دی۲ در سه پرواز فوبوس ۱ و ۲ و مارس ۹۶ استفاده شد. از بلوک دی‌ام در ۶۶ پرتاب بهره برده شد. بلوک دی‌ام-۲ از آخرین طبقهٔ سوم مرسوم در پرتاب‌های آخرین پرتون-کی بود که در ۱۹۰ پرتاب عامل تقویت‌کننده در پرتاب‌ها را بر عهده داشت که برای پرتاب گلوناس و رادوگا استفاده شد.  در یک پرتاب نیز گزارش شده که از بوک دی‌ام-۳ به عنوان بخش سوم موشک استفاده شده، که با خطا مواجه گردیده‌است. البته واضح نیست که نوع بکار رفته از نوع دی‌ام-۳ یا دی‌ام۳ یا دی‌ام۲ بوده.

همچنین بنگرید به
----------------

* پروتون (موشک)
* فهرست پرتاب‌های پروتون (۲۰۱۰-۲۰۱۹)

منابع
-----

1. ↑  «Proton». صفحه فضایی گانتر. بیش از یک پارامتر `|نام=` و `|first=` داده‌شده است (کمک); پارامتر `|first1=` بدون `|last1=` در Authors list وارد شده‌است (کمک)
**کشتار ووکوار** (انگلیسی: Vukovar massacre) (که گاهی **کشتار بیمارستان ووکوار** نیز خوانده میشود) کشتاری بود که در ۲۰ نوامبر ۱۹۹۱ و کمی پس از نبرد ووکوار در جریان جنگ استقلال کرواسی، به‌دست ارتش مردمی یوگسلاو و شبه‌نظامیان صرب در مزرعه اووچارا در جنوب ووکوار اتفاق افتاد.

در روزهای پایانی نبرد ووکوار، موضوع تخلیه بیمارستان ووکوار میان مقامات کروات، ارتش مردمی یوگسلاو و ناظران اتحادیه اروپا در همکاری با کمیته بین‌المللی صلیب سرخ مورد مذاکره بود.ارتش مردمی یوگسلاو از دسترسی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ به بیمارستان خودداری کرد و حدود ۳۰۰ نفر را از آن‌جا خارج نمود.این گروه (که بیشتر کروات‌ها را شامل می‌شد اما برخی صرب‌ها، مجارها، مسلمانان و دو نفر با ملیت‌های دیگر نیز در بین آنان بودند) ابتدا به پادگان ارتش مردمی یوگسلاو در ووکوار انتقال داده شدند.برخی از زندانیان که به‌عنوان کارکنان بیمارستان شناسایی شدند از این گروه جدا، و باقی آنان به مزرعه اووچارا در جنوب ووکوار برده شدند.زندانیان پس از اینکه به‌مدت چندین ساعت مورد ضرب و شتم قرار گرفتند، به محلی آماده‌شده برده شدند، در گروه‌های ۱۰ تا ۲۰ نفره اعدام‌شدند و در یک گور دسته‌جمعی دفن شدند.

این گور در اکتبر ۱۹۹۲ یافت شد.در سال ۱۹۹۶ اجساد ۲۰۰ تن از آنان توسط دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق از خاک بیرون کشیده شد.این دادگاه دو افسر ارتش مردمی یوگسلاو و همچنین اسلوبودان میلوشویچ رئیس‌جمهور صربستان را به این کشتار متهم نمود.همچنین برخی از اعضای سابق نیروهای صرب کرواسی و شبه‌نظامیان صرب در این رابطه توسط دستگاه قضایی صربستان متهم شناخته‌شدند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vukovar massacre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کشتار ووکوار موجود است. |
**پل روست** (Paul Rost) تاریخدان و زبانشناس، احتمالاً آلمانی تبار، از جمله دانشمندان آشنا به زبان‌های کهن و الواح میخی آشور. او واژگان سالنامه‌های تیگلات پیلسر سوم را ترجمه و فرضیه‌هایی در بارهٔ تحرکات این پادشاه ارائه نمودند. از جمله حدس زده است که احتمالاً تیگلت پیلسر سوم در حملهٔ سال - ۷۴۴ یا ۷۴۳ پ. م. - به زاگرس و کشور باستانی پارسوا به فتح پارسوآ بسنده نکرده وارد سرزمین ماد یا منائی شد.

محققان غربی تاریخِ ماد
----------------------

برای فهم تاریخ ماد و بویژه قدیمترین ادوار آن، یعنی دورانی که کشور مزبور از نظر سیاسی پاشیده و پراکنده بوده، درک جغرافیای تاریخی آن سرزمین ضرورت تام دارد. جغرافیای تاریخی ماد از جملهٔ پیچ در پیچ‌ترین مسایل تاریخ مشرق باستان است. عده‌ای از دانشمندان غرب بیلربک، روست، اشترک، تیور دانژن، فورر، رایت و دیگران به مطالعه در موضوع جغرافیای تاریخی ماد از قرن نهم تا هفتم پیش از میلاد همت خاص مبذول داشتند ولی تمام مسایل مربوط را چنانکه باید روشن نساختند.

هوگو وینکلر و روست مطالعاتی در تاریخ ماد به عمل آوردند. در آن عهد و ادوار بعدی تعداد کتب ویژه در تاریخ ماد معدود بوده. و بیشتر در آغاز تاریخ ایران زمان هخامنشیان چند صفحه‌ای بدان تخصیص می‌دادند و دانشمندان پایان قرن نوزدهم، تاریخ شاهنشاهی ماد را مقدمهٔ تاریخ هخامنشیان می‌دانستند. در کتب تاریخ عمومی شرق باستان نیز از تاریخ ماد سخن گفته می‌شده.

هدف حملات تیگلت پیلسر
---------------------

**روست** ناشر سالنامه‌های تیگلت پیلسر سوم معتقد است که مقصود وی تضمین امنیّت حدود و ثغور آشور و حفظ آن در مقابل دستبرد کوهستانیان و استقرار نظم بوده است. این داوری کاملاً کشور گشایانه است. احتمال دستبر کوهستانیان به اراضی مرزی آشور قوی است ولی دستبردهای مزبور از لحاظ دامنهٔ وسعت و بی‌رحمی و خون‌آشامی با آنچه آشوریان - ناشر فرهنگ و تمدّن - روا داشتند به هیچ‌وجه قابل مقایسه نیست.

پانویس
------

1. ↑  KTP, صفحه V- VIII. تألیف مزبور حاوی همهٔ متون تیگلت پیلسر سوم است.
2. ↑  Billerbek
3. ↑  Turo dangin
4. ↑  H.winckler

جستارهای وابسته
---------------

* ابرهارد اشرادر، زبان‌شناس.
* ماسپرو
* آلبرت اومستد، امریکایی
* هوگو وینکلر، آلمانی

منابع
-----

* ای. م. دیاکونوف. *تاریخ ماد*. شابک ‎۹۶۴−۴۴۵−۱۰۶−۶
* De Inscriptione Tiglat-Pileser III, regis Assyriae, quae vocatur Annalium, dissertatio inauguralis, quam... defendet Paulus Rost

### منابع بیشتر

* (P. Rost, Das Sogenannle Mederreich und Das Emporkommen der perer, Untersuchungen zuer altorrientalischen Geschichte, Mitt. der Vorderasiatisch. Gesellsch. Leipzig, 1897, Heft 2)
* نظریه یکسان بودن گئومات مغ و بردیا

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک تاریخ‌دان است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**پرکردن دندان** یا **ترمیم دندان** به بازگرداندن عملکرد و شکل ظاهری دندان آسیب دیده با مواد ترمیم کنندهٔ دندان گفته می‌شود. خرابی ساختار دندان معمولاً در اثر پوسیدگی دندان یا آسیب‌های خارجی به وجود می‌آید.و گاهی ترمیم دندان به منظور اصلاح بدشکلی‌های دندانی انجام می‌شود .اصلاح بدشکلی و نافرمی دندان اصطلاحاً دندانپزشکی زیبایی محسوب می‌شود.

مواد ترمیمی
-----------

مواد ترمیمی دندانپزشکی به دودسته کلی کامپوزیت‌ها وآمالگام تقسیم‌بندی می‌شوند.این دو دسته از مواد در نوع استفاده وتراش وانتخاب دندان تفاوت‌های کلی باهم دارند.

عصب کشی یا نه؟
--------------

تا هنگامی که پوسیدگی به پالپ دندان ( که عوام به آن عصب دندان میگویند ) نرسد می‌شود دندان را بدون درمان ریشه ( که عموماً به آن عصب کشی میگویند ) پر کرد و این ربطی به عمق پوسیدگی ندارد.
پس بهتر است هرچه زودتر دندان‌های پوسیده را پر کرد تا پوسیدگی به عصب نرسد.البته پوسیدگی دندان تنها عامل مسبب عصب کشی نیست و ضربه و مشکلات لثه و شکستگی دندان نیز می‌تواند باعث آسیب عصب دندان شود

آماده کردن دندان
----------------

ترمیم دندان به شکل یک مناسب و با یک عملکرد مناسب در دو مرحله انجام می‌شود. ۱- آماده کردن دندان برای جاگذاشتن مواد ترمیمی در آن و ۲- جایگذاری کردن مواد ترمیمی در داخل دندان.
مرحله آماده کردن دندان برای جاگذاشتن مواد ترمیمی شامل برش دندان با مته‌های مخصوص دندان است که بعد از آن مواد ترمیمی در دندان جایگزین می‌شوند. همچنین در این مرحله قسمت‌های پوسیده دندان که از لحاظ ساختاری از بین رفته‌اند خارج می‌شوند.

منابع
-----


* درگاه دندان‌پزشکی
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Dental restoration». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۰.

| * ن
* ب
* و
پروتزدرمانی |
| --- |
| روندها | 
* پرکردن
* بریج
	+ Resin-retained bridge
	+ Rochette bridge
* روکش
	+ Post and core
* Inlays and onlays
* ونیر
* Diagnostic wax-up
* دندان مصنوعی
	+ Complete
	+ Removable Partial
	+ Fixed
* فک و صورت
	+ چشم مصنوعی
	+ Craniofacial prosthesis

 |
| فیزیولوژی | 
* افزایش طول تاج
* Centric relation
* Crown-to-root ratio
* Maximum intercuspation
* Occlusion
	+ vertical dimension
	+ mutually protected
* Dahl concept
* Masticatory force
* Neutral zone

 |
| همچنین ببینید | 
* درون‌کاشت دندانی
* دندان‌پزشکی زیبایی
* لابراتوار دندانسازی

 |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد دندان‌پزشکی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**فِرِنتس آنتال دِئاک** (مجاری: *Deák Ferenc Antal*، زاده ۱۷ اکتبر ۱۸۰۳ - درگذشته ۲۸ ژانویه ۱۸۷۶) ملقب به فرزانهٔ وطن، دولتمرد و وزیر دادگستری مجاری بود. وی در انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان در کابینه لایوش باتیانی (اولین کابینه دولت مجارستان) سمت وزیر دادگستری را پذیرفت ولی همواره موضعی ضد خشونت داشت.

انقلاب ۱۸۴۸–۱۸۴۹ مجارستان
-------------------------

او چندین سفر به وین به جهت مصالحه انقلابیون (لیبرالهای افراطی کشوت) و دربار هابسبورگ انجام داد که بی‌نتیجه بود و بعد از اقدامات بی‌ثمر از مسند وزارت استعفا کرد ولی عضو پارلمان باقی ماند تا بتواند از مشروعیت مشروطه قوانین دهگانه آوریل دفاع کند. در نهایت نیز از سیاست کناره‌گیری کرده و اوقاتش را به رسیدگی املاکش در کِهیدا گذراند. در خلال جنگهای استقلال هیچ مشارکت فعالی نداشت و بعد از شکست مجارستان نیز دادگاهی در اتریش او را تبرئه کرد.

دئاک در حال سیگار کشیدن طرف سال مصالحه با اتریش - ۱۸۶۷

پس از انقلاب تا مصالحه
----------------------

در سال‌های ۱۸۵۰ به بعد او از پذیرش هرگونه نقش سیاسی پرهیز کرد و تبدیل به یک چهره مطرح مقاومت بدون خشونت شد. تا اینکه جنگ دوم استقلال ایتالیا به سال ۱۸۵۹ و حمایت قوی مردمی از ایتالیا او را به حیات سیاسی بازگرداند. از سال ۱۸۶۱ که اتریش در این جنگ بازنده شد، دئاک مذاکراتی را با دربار هابسبورگ، فرانتس یوژف شروع کرد. او رهبری کمیته ای را بر عهده داشت که با کمک کالمان تیسا و دیگر سیاستمداران معاصر پیش‌نویس دستور کار را تهیه کنند. جنگ اتریش و پروس به سال ۱۸۶۶، جنگی که جایگاه اتریش را از یک قدرت بزرگ تنزل داد درست موقعی اتفاق افتاد که کار پیش‌نویس تمام شده بود. به تدریج دئاک دیدگاه‌هایش به استقلال مجارستان را تعدیل کرد و اصرار بر قراردادی کرد که قوانین دهگانه آوریل را معتبر بشمارد، در آن دفاع و دارایی بین اتریش و مجارستان مشترک باشد و در ضمن استقلال داخلی مجارستان را نیز محترم بدارد. با این اوصاف در سال ۱۸۶۷ او نقش بزرگی در سازش اتریشی-مجارستانی (به آلمانی: Ausgleich) (به مجاری: *Kiegyezés*) داشت که منجر به برقراری بخشی از حاکمیت دوباره پادشاهی مجارستان شد. پس از مصالحه، اگرچه او اولین انتخاب برای سمت نخست‌وزیری در کابینهٔ جدید مجارستان بود ولی به نفع دیْولا آندراشی کنار رفت.

درگذشت
------

بعد از سال سازش سلامتی او بر اثر کار زیاد و حمله‌های گاه‌وبیگاه وطن پرستان رادیکال رو به وخامت گذاشت. او در نهایت در ۲۸ ژانویه ۱۸۷۶ در گذشت و مراسم خاکسپاری وی با شکوه هر چه تمام برگزار شد.

یادبودها
--------

فرزانهٔ وطن لقبی که با آن مشهور است را اولین بار لایوش کشوت به او داده‌است.

امروز میدان مرکزی بوداپست جایی که ۳ خط مترو از ۴ خط را به هم متصل می‌کند به یاد او میدان دئاک فرنتس نامیده می‌شود. خیابان دئاک فرنتس نیز، که به میدان منتهی می‌شود جایی است که وی برای مدت ۲۰ سال از عمرش را در آن در هتل «ملکه انگلیس» زندگی کرد.

* یادبود دئاک در مکان اقامتگاهش برای ۲۰ سال (سابق هتل ملکه انگلیس، که در ۱۹۴۰ تخریب شد).یادبود دئاک در مکان اقامتگاهش برای ۲۰ سال (سابق هتل ملکه انگلیس، که در ۱۹۴۰ تخریب شد).
* هتل «ملکه انگلیس» جایی که فرنتس دئاک برای بیست سال اقامت داشت. اکنون خیابان دئاک فرنتس شماره ۱.هتل «ملکه انگلیس» جایی که فرنتس دئاک برای بیست سال اقامت داشت. اکنون خیابان دئاک فرنتس شماره ۱.
* آرامگاه دئاک در گورستان کرپشیآرامگاه دئاک در گورستان کرپشی
* زادگاه دئاک در روستای شویتورزادگاه دئاک در روستای شویتور

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Deák\_Ferenc\_(igazságügy-miniszter)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای مجاری*، بازبینی‌شده در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۸.
**فرهاد قاری حلیم‌اُف** (به ازبکی: Farhôd Qôri Halimov) (زادهٔ ۱۹۶۳ میلادی در سمرقند) غیچک‌نواز و بداهه‌نواز اهل سمرقند است.

زندگی
-----

فرهاد قاری حلیم‌اُف زادهٔ ۱۹۶۳ در سمرقند است. وی از ۱۹ تا ۲۳ سالگی به آموختن ساز غیچک در انستیتوی آموزشی صدرالدین عینی پرداخت و عضو آنسامبل سازی گلدسته به رهبری روشن حَمراقُل‌اُف شد.

موسیقی
------

او گذشته از این‌که صاحب کارگان وسیعی در دو زبانِ فارسی تاجیکی و ازبکی است، آوازهای متعددی نیز روی اشعار کلاسیک تصنیف کرده و به‌خصوص در بداهه‌نوازی که در این منطقه بسیار نادر است تبحر دارد.

آثار
----

از آثار وی آلبوم آواز فارسی در سمرقند است که در اردی‌بهشت سال ۱۳۹۱ در انتشارات ماهور ایران منتشر شده‌است. این مجموعه دوازده قطعه دارد و متن دفترچهٔ آن نوشتهٔ ژان دورینگ و ترجمهٔ ساسان فاطمی است.

پی‌نوشت
-------

1. 1 2 3 4  «آواز فارسی در سمرقند»،  *موسیقی ما*.

منابع
-----

* «آواز فارسی در سمرقند». پایگاه خبری-تحلیلی موسیقی ما. ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۲. از پارامتر ناشناخته `|ماه=` صرف‌نظر شد (کمک)

پیوند به بیرون
--------------

* نمونه‌آهنگ‌هایی از مجموعهٔ آواز فارسی در سمرقند، آهنگ‌سرا
**کلتون دیکسون** (به انگلیسی: Colton Dixon) متولد ۱۹ اکتبر ۱۹۹۱ در شهر مورفورس برونو در ایالت تنسی امریکا زندگی می‌کند.

ساز مورد علاقه او پیانو است. او در فصل ۱۰ امریکن ایدل نتوانست به ۲۴ نفر نهایی راه پیدا کند اما در فصل ۱۱ نفر ۷ام شد. او یک آلبوم به نام مسنجر (A Messenge') دارد. آهنگ مورد علاقه او everything است.

زندگی شخصی
----------

او عاشق ورزش بیسبال است. او یک خواهر دارد به نام اسکایلر و نام دوست دخترش انیه است. آنها تقریباً یک سال است باهم رابطه دارند. کلتون مدل موهای خود را در تابستان هر سال تغییر می‌دهد. به گفته او نمی‌خواهد از کسی الگو بگیرد بیشتر می‌خواهد خودش الگو دیگران باشد. او لباس‌های ارتشی را دوست دارد. رنگ مورد علاقه او مشکی و زرد است. او فیلم بتمن را خیلی دوست دارد. او مسیحی کاتولیک است و فردی مذهبی است چنانچه می‌گوید اگر روزی صلیب همراه خود نداشته باشم بیرون نمی‌روم. به گفته خودش بستنی یکی از دسرهای مورد علاقه اش است. دوست صمیمی او جرارد است که در تنظیم اهنگ‌هایش او را همراهی می‌کند.

| نام | کلتون دیکسون |
| --- | --- |
| رنگ چشم | قهوه‌ای روشن |
| قد | ۱٫۸۳ |
| دین | مسیحی کاتولیک |

منابع
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کلتون دیکسون موجود است. |

* کلتون دیکسون در IMDb
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Colton Dixon». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۳.
**کد ۱۰** (انگلیسی: Ten-code) که به صورت رسمی به نام **پیام‌های ده** شناخته می‌شوند کدهای اختصاری هستند که برای عبارت‌های معمول و رایج در ارتباطات صوتی به ویژه برای مجریان قانون و در پیام‌های رادیویی باند شهروندان (CB) استفاده شده‌اند.

پیشینه
------

### در فرهنگ عمومی

کدهای ده به ویژه کد ۱۰–۴ (به معنی فهمیدن یا دریافت شد) اولین بار از میانه تا اواخر دهه ۱۹۵۰ به طور عمومی از طریق سریال گشت بزرگراه در تلویزیون عمومی توسط برودریک کرافورد رایج شدند.

نمونه کدهای ۱۰
--------------

برخی از کدها:

* ۱۰–۱: دریافت بد (درست دریافت نشد)
* ۱۰–۴: تأیید می‌کنم یا فهمیدم (I acknowledge)
* ۱۰–۹: دوباره بگو
* ۱۰–۲۰: اعلام موقعیت کنید (Advise to location)
* ۱۰–۳۳: اضطراری - تمام نیروها آماده باشند
* ۱۰–۳۶: زمان درست (Correct time)

کدهای بسیاری توسط ماموران پاسخدهی اولیه منطقه‌ای یا محلی اضافه شدند که بین مناطق استاندارد نیستند و ممکن است در زمان پاسخدهی به یک رویداد مشترک مشکل ساز شوند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ten-code». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۵.
**کد ورزشی بین‌المللی** (به انگلیسی: International Sporting Code) مجموعه ای از قوانینی است که برای کلیه مسابقات اتومبیلرانی که توسط (FIA) اداره می‌شود، معتبر است. مسابقات داخلی آمریکای شمالی مانند نسکار خارج از صلاحیت FIA است و از این رو طبق ISC اداره نمی‌شود. ورزش موتور سیکلت همچنین معاف است زیرا (FIM) مسئولیت این ورزش را عهده‌دار است، FIA شامل ۱۷ فصل و چند پیوست شامل تعاریف، اصول کلی و مقررات، و همچنین قوانینی برای برگزارکنندگان مسابقه، مدعیان، مسابقه و داوران رسمی است. از آنجا که ورزش مسابقات اتومبیلرانی بسیار سلسله مراتبی است، ISC نیز قوانین فدراسیون‌های ملی مسابقه را تعیین می‌کند.

خلاصه
-----

کد ورزشی بین‌المللی از ۱۷ فصل تشکیل شده‌است. در فصل اول مشخص شده‌است که FIA تنها مرکز ورزشی بین‌المللی است که مجاز است قوانین مربوط به مسابقات اتومبیل را تنظیم و اجرا کند. همچنین مشخص شده‌است که ISC آیین‌نامه ای برای تشویق و تسهیل ورزش بین‌المللی موتور است. هر باشگاه ملی اتومبیل سازی یا فدراسیون وابسته به FIA مجاز است قوانین خود را تنظیم کند.
با توجه به سوابق، ISC بین سوابق بین‌المللی و سوابق محلی تفاوت قائل است. سوابق محلی مستقر در یک مسیر دائمی یا موقت در محدوده فدراسیون ملی آن کشور قرار دارند.
ISC علاوه بر این مجازات‌هایی که در صورت نقض قوانین اعمال می‌شود و نحوه اعتراض و تجدید نظر را تنظیم می‌کند.

منابع
-----

1. ↑  *International Sporting Code* (PDF). Fédération International de l'Automobile. 2013. p. Chapter I.
**پست‌بوم سیبری شرقی** (روسی: Восточно-Сибирская низменность) یا **پست‌بوم یانا-کولیما** دشت پهناوری در شمال‌شرقی سیبری در روسیه است. این پست‌بوم (Lowland) یکی از مناطق بزرگ روسیه به‌شمار می‌رود که از نظر تقسیمات کشوری، بخشی از جمهوری یاقوتستان است.

پست‌بوم سیبری شرقی به دلیل سختی آب و هوا عمدتاً خالی از سکنه است م نقاط مسکونی در این منطقه، کوچک و پراکنده هستند.

جغرافیا
-------

پست‌بوم سیبری شرقی منطقه وسیعی است که در انتهای شمال‌شرقی قرار دارد. این منطقه تقریباً مثلثی‌شکل است و حدود ۱٬۳۰۰ کیلومتر در راستای شرقی-غربی و ۱٬۱۰۰ کیلومتر در راستای شمالی-جنوبی کشیده شده‌است که به‌سمت جنوب به‌تدریج باریک‌تر و مرتفع‌تر شده و به داخل قاره کشیده می‌شود. به جز بخش‌های کوچکی در انتهای جنوبی، تقریباً کل این پست‌بوم در شمال مدار قطبی قرار دارد. این پست‌بوم شامل نقاط پست و کم‌ارتفاع، دشت‌های آبرفتی، مناطق مردابی و هزاران دریاچه است.

پست‌بوم سیبری شرقی از سمت شمال به سواحل حاشیه‌ای کم‌عمق اقیانوس شمالگان، دریای لاپتف و دریای سیبری شرقی منتهی می‌شود. جزایر بزرگ سیبری نو و جزایر کوچک‌تر مدوژی نیز بخشی از این منطقه به‌شمار می‌روند. این پست‌بوم از غرب، جنوب و جنوب‌غرب با کوه‌های سیبری شرقی محدود می‌شود که شامل کوهستان ورخویانسک، رشته‌کوه چرسکی و تپه‌ماهورهای پیرامون آنها می‌شود.

پست‌بوم سیبری شرقی توسط پیچان‌رود‌هایی بریده شده که بیشتر آنها به سمت شمال جریان دارند. مهم‌ترین این رودها عبارتند از رود یاناَ، رود اندگریکا و رود کولیما و انشعابات فرعی آنها مانند رودهای کوچک‌تر آلازیا، سوندورن و خروما. به‌جز رودهای بسیار بزرگ، بیشتر رودهای این پست‌بوم در فصل زمستان تا انتها منجمد می‌شوند.

خاک منجمد نوع غالب خاک در پست‌بوم سیبری شرقی است و پدیده‌های مرتبط با خاک‌های منجمد در این منطقه به چشم می‌خورد.

منابع
-----

1. ↑  فرهنگ جامع علوم زمین، انتشارات فرهنگ معاصر

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «East Siberian Lowland». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ اوت ۲۰۲۱.