**شاندور کوچیش** (مجاری: *Kocsis Sándor*، زاده ۲۱ سپتامبر ۱۹۲۹ – ۲۲ ژوئیه ۱۹۷۹) بازیکن فوتبال و برترین گلزن جهان در رتبه چهارم اهل مجارستان بود. وی در تیم‌هایی چون بارسلونا و تیم ملی فوتبال مجارستان بازی کرده‌بود.

دوران باشگاهی
-------------

شاندور کوچیش در هفده سالگی فوتبال حرفه‌ای را در تیم جوانان باشگاه کوبانیا شروع کرد که در واقع آمادگی برای انتقال به باشگاه فوتبال فرنتس‌واروش بوده‌است. هنگامی که به تیم فرنتس‌واروش آمد موفق به کسب اولین عنوان خود در لیگ مجارستان شد. او پس از پنج سال بازی در این تیم به مدت کوتاهی راهی تیم ادوژ شد و پس از آن به ارتش پیوست و راهی تیم نظامی بوداپست هونود شد که در آنجا با فرانس پوشکاش، یوژف بوژیک، زولتان تسیبور آشنا شد. در هفت سال حضور در این باشگاه او موفق به کسب سه عنوان لیگ مجارستان و سه عنوان آقای گلی در لیگ و همچنین در بین این سه سال، دو بار در اروپا بیشتر از هر بازیکن در کل لیگ‌های اروپایی گلزنی کرد. او پس از انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان، به سوییس گریخت و برای باشگاه فوتبال زوریخ بازی کرد. بعد از آن به هم‌تیمی سابقش در هونود و تیم ملی مجارستان، زولتان تسیبور، به بارسلونا پیوست.

دوران ملی
---------

او در سال ۱۹۴۸ اولین بازی ملی خود را انجام داد و همراه چهار نفر (فرانس پوشکاش، زولتان تسیبور، ناندور هیدگ‌کوتی و یوژف بوژیک) هسته تیمی قدرتمند و تهاجمی به نام تیم طلایی را بنیان نهادند و ۳۲ بازی ملی را بدون شکست در سطح اول بین‌المللی پشت سر گذاشتند که این رکورد هنوز پابرجا مانده‌است. او همچنین با مجارستان در المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی موفق به کسب مدال طلای رقابتها شد. او در جام ۵۴ خوش درخشید و دو هت‌تریک مقابل کره جنوبی و آلمان غربی به ثبت رساند. او در ۵ بازی جام ۵۴ ،۱۱ گل زد که تنها ژوست فونتن چهار سال بعد رکورد او را با ۱۳ گل جابه‌جا کرد. او به دلیل بازی عالی و گلزنی‌های متعدد با سر به «سر طلایی» معروف شد. او در فینال جام ۵۴ بد شانس بود و جلوی همان آلمان غربی که به آن ۴ گل زده بود، پایش به گلزنی باز نشد. او در ۶۸ بازی ملی ۷۵ گل به ثمر رسانده و بهترین معدل گلزنی ملی در تمام ادوار فوتبال را به نام خودش ثبت کرده، با میانگین 1.10 گل زده در هر بازی. این گلزن مجار در یکسال میلادی (1954) 23 گل ملی به ثمر رساند که در تاریخ فوتبال یک رکورد محسوب میشود، مسی با 18 گل در 2022 در رده دوم قرار دارد. او در تمام رده های ملی، بازی‌های دوستانه و غیررسمی در مجموع 124 گل برای مجارستان به ثمر رساند.

پایان دوران فوتبالی
-------------------

او در سال ۱۹۶۶ به عمر فوتبالی خود پایان داد و ترجیح داد در اسپانیا بماند و در بارسلون اقدام به تأسیس رستورانی به نام لقب خود (سرطلایی) کرد. او همچنین مقطع کوتاهی در تیم هرکولس در سال‌های ۷۲ تا ۷۴ به مربیگری پرداخت.

درگذشت
------

دوران مربیگری او به دلیل ابتلا به سرطان متوقف شد. او حتی مجبور شد پای چپ خود را در یک عمل جراحی از دست بدهد. او پس از سال‌ها مبارزه با سرطان و عمل‌های متعدد که نیروی وی را به کلی به تحلیل برد، در سال ۱۹۷۹ و در سن ۴۹ سالگی، بر اثر سقوط از طبقه چهار بیمارستانی در بارسلون، جان باخت. خیلی‌ها دلیل این حادثه را یک خودکشی می‌دانند اما فرضیه‌ای دیگر می‌گوید احتمال اتفاقی بودن این قضیه نیز وجود دارد.

افتخارات
--------

شاندور کوچیش توانست با تیم بوداپست هونود به عنوان‌های مختلفی همچون لیگ و آقای گلی دست یابد. او با تیم ملی مجارستان در اولین و آخرین جام جهانی او به مقام آقای گلی و نایب قهرمانی جام رسید. میانگین گلزنی او، ۲٫۲۰ را حتی ژوست فونتین که رکورد بیشترین گلزنی را با میانگین ۲٫۱۷ دارد، نتوانست تغییر دهد. او با مجارستان در المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی موفق به کسب مدال طالای رقابتها شد.
تنها جامی که شاندور کوچیش درگرفتن آن بازماند به غیر از جام جهانی، جام باشگاه‌های اروپا (لیگ قهرمانان اروپا) را نیز از دست داده‌است.

منابع
-----

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sándor Kocsis». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
تیم ملی مجارستان  –  بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۵۲ – مدال طلا |
| --- |
| 
* ۱ گلر
* ۲ گروشیچ
* ۳ بوزانسکی
* ۴ لانتوش
* ۵ بورژئی
* ۶ هنی
* ۷ سویکا
* ۸ دالنوکی
* ۹ لورانت
* ۱۰ بوژیک
* ۱۱ کواچ
* ۱۲ زاکاریاش
* ۱۳ بودائی
* ۱۴ چورداش
* ۱۵ کوچیش
* ۱۶ هیدگ‌کوتی
* ۱۷ Varga
* ۱۸ پالوتاش
* ۱۹ پوشکاش (ک)
* ۲۰ تسیبور
* مربی: شش

 | مجارستان |

| * ن
* ب
* و
توپ نقره · جام جهانی فوتبال |
| --- |
| دومین بازیکن برتر | 
* **۱۹۳۰:** آرژانتین گیرمو استابیله
* **۱۹۳۴:** اتریش ماتیاس زیندلار
* **۱۹۳۸:** ایتالیا سیلویو پیولا
* **۱۹۵۰:** اروگوئه خوان آلبرتو اسکیافینو
* **۱۹۵۴:** مجارستان ساندور کوچیس
* **۱۹۵۸:** برزیل پله
* **۱۹۶۲:** چکسلواکی یوزف ماسوپوست
* **۱۹۶۶:** انگلستان بابی مور
* **۱۹۷۰:** برزیل ژرسون
* **۱۹۷۴:** آلمان غربی فرانتس بکن‌باوئر
* **۱۹۷۸:** ایتالیا پائولو روسی

 |
| توپ نقره‌ای | 
* **۱۹۸۲:** برزیل پائولو روبرتو فالکائو
* **۱۹۸۶:** آلمان غربی هارالد شوماخر
* **۱۹۹۰:** آلمان غربی لوتار ماتئوس
* **۱۹۹۴:** ایتالیا روبرتو باجو
* **۱۹۹۸:** کرواسی داور شوکر
* **۲۰۰۲:** برزیل رونالدو
* **۲۰۰۶:** ایتالیا فابیو کاناوارو
* **۲۰۱۰:** هلند وسلی اسنایدر
* **۲۰۱۴:** آلمان توماس مولر
* **۲۰۱۸:** بلژیک ادن آزار

 |
| توپ نقره‌ای اولین بار در ۱۹۸۲ اهدا شد. |

| * ن
* ب
* و
برترین گلزن - جام جهانی فوتبال |
| --- |
| برترین گلزن | 
* **۱۹۳۰:** آرژانتین گیرمو استابیله
* **۱۹۳۴:** چکسلواکی اولدریش نیدلی
* **۱۹۳۸:** برزیل لئونیداس دا سیلوا
* **۱۹۵۰:** برزیل آدمیر مارکز منز
* **۱۹۵۴:** مجارستان ساندور کوچیس
* **۱۹۵۸:** فرانسه ژوست فونتن
* **۱۹۶۲:** مجارستان فلوریان آلبرت, برزیل گارینشا, اتحاد جماهیر شوروی والنتین کوزمیچ ایوانوف, جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی دراژان یرکوویچ, شیلی لئونل سانچز و برزیل واوا

 |
| کفش طلایی | 
* **۱۹۶۶:** پرتغال اوزه‌بیو
* **۱۹۷۰:** آلمان غربی گرد مولر
* **۱۹۷۴:** لهستان گژگوش لاتو
* **۱۹۷۸:** آرژانتین ماریو کمپس
* **۱۹۸۲:** ایتالیا پائولو روسی
* **۱۹۸۶:** انگلستان گری لینکر
* **۱۹۹۰:** ایتالیا سالواتوره اسکیلاچی
* **۱۹۹۴:** روسیه اولگ سالنکو , بلغارستان هریستو استویچکوف
* **۱۹۹۸:** کرواسی داور شوکر
* **۲۰۰۲:** برزیل رونالدو
* **۲۰۰۶:** آلمان میروسلاو کلوزه

 |
| چکمه طلایی | 
* **۲۰۱۰:** آلمان توماس مولر
* **۲۰۱۴:** کلمبیا خامس رودریگز
* **۲۰۱۸:** انگلستان هری کین
* **۲۰۲۲:** فرانسه کیلیان امباپه

 |
| 
* کفش طلا اولین بار در ۱۹۶۶ اهدا شد.
* چکمه طلا اولین بار در ۲۰۱۰ اهدا شد.

 |

| * ن
* ب
* و
تیم منتخب جام جهانی فوتبال ۱۹۵۴ |
| --- |
| دروازه‌بانان | 
* مجارستان یولا گروشیچ

 |
| مدافعان | 
* اتریش ارنست اکویرک
* برزیل دیژالما سانتوس
* اروگوئه خوزه سانتاماریا

 |
| هافبک‌ها‌ | 
* آلمان غربی فریتس والتر
* مجارستان یوژف بوژیک
* مجارستان نندور هیدگوتی
* مجارستان زولتان زیبور

 |
| مهاجمان | 
* آلمان غربی هلموت ران
* مجارستان فرانس پوشکاش
* مجارستان ساندور کوچیس

 |