**قتل‌عام تلاتلولکو** (به انگلیسی: Tlatelolco massacre) در ۲ اکتبر ۱۹۶۸، ۱۰ روز قبل از آغاز بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۶۸ در مکزیکو سیتی رخ داد.
نیروهای مسلح مکزیک به روی شهروندان غیر مسلح در تظاهرات بزرگی در اعتراض به المپیک ۱۹۶۸ مکزیکو سیتی آتش گشودند که منجر به تعدادی نامعلوم بنا بر برخی روایات چند صد کشته گردید. این واقعه در میدان لاس ترس کولتوراس در ناحیه تلاتلولکو مکزیکو سیتی روی داد. وقایع به عنوان بخشی از جنگ کثیف مکزیک که دولت از نیروهای خود برای سرکوب مخالفان سیاسی استفاده می‌کرد دیده می‌شود.

رئیس اداره امنیت فدرال گزارش داد که ۱۳۴۵ نفر بازداشت شدند. در آن زمان، دولت و رسانه‌ها در مکزیک ادعا کردند که نیروهای دولتی توسط تظاهرکنندگانی که به آنها تیراندازی کردند تحریک شدند.

تحقیقات و پاسخ‌ها
-----------------

اما اسناد دولتی منتشر شده از سال ۲۰۰۰ نشان می‌دهند که تک تیراندازها توسط دولت به کار گرفته شده بودند. طبق آرشیو امنیت ملی ایالات متحده، کیت دایل، یک تحلیلگر ارشد سیاست ایالات متحده در آمریکای لاتین، مرگ ۴۴ تن را ثبت کرد؛ با این حال، برآورد تعداد تلفات واقعی بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ تن بر حسب گواهی شاهدان عینی گزارش شده‌است.

در سال ۱۹۹۳، به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد این واقعه یک بنای یادبود با نام برخی از دانشجویان و افرادی که در جریان این رویداد جان خود را از دست دادند، ساخته شد.
در سال ۱۹۹۸، رئیس‌جمهور ارنستو زیدیلو، در ۳۰مین سالگرد قتل‌عام تلاتلولکو، اجازه یک تحقیق کنگره در مورد رویدادهای ۲ اکتبر مجوز را صادر کرد.

با این حال، دولت حزب رادیکال انقلابی PRI همچنان به امتناع خود ادامه داد و مدارک رسمی دولتی در این باره را منتشر نکرد.
پس از گذشت سی سال در نهایت در سال ۲۰۰۱، رئیس‌جمهور ویسنته فاکس، رئیس‌جمهور که به ۷۰ سال سلطه PRI پایان داد، سعی کرد مسئله را حل کند که چه کسی به این قتل‌عام فرمان داده‌است. وی دستور داد که اسناد طبقه‌بندی شده مربوط به قتل‌عام سال ۱۹۶۸ را منتشر شود.
در سال ۲۰۰۲ رئیس‌جمهور فاکس، قاضی را منصوب کرد تا کسانی را که مسئول مرتکب قتل‌عام شده‌اند، محاکمه کند. در سال ۲۰۰۶، رئیس‌جمهور سابق لوئیس اچوریا به اتهام قتل‌عام دستگیر شد. با این حال، در ماه مارس سال ۲۰۰۹، پس از یک روند تجدید نظر پیچیده، اتهام نسل‌کشی علیه اچوریا رد شد.

در ۲ اکتبر ۲۰۰۸، دو راه‌پیمایی در مکزیکو سیتی به این مناسبت برگزار شد. در دسامبر ۲۰۰۸، سنای مکزیک دوم اکتبر را به عنوان روز ملی عزاداری نامگذاری کرد.

جستارهای وابسته
---------------

* اعتراضات میدان تیان‌آن‌من
* کشتار دانشگاه کنت

منابع
-----

1. ↑  مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tlatelolco massacre». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
2. ↑  Fernando Gutiérrez Barrios, "PROBLEMA ESTUDIANTIL", 3 October 1968, in ADFS, Exp. 11-4-68, L-44, H-292.
3. ↑  Kara Michelle Borden, *Mexico '68: An Analysis of the Tlatelolco Massacre and its Legacy*, University of Oregon thesis, p. 3.
4. ↑  "National Security Archive - 30+ Years of Freedom of Information Action". *www.gwu.edu*.
5. ↑  "Mexico '68". National Public Radio. Retrieved 27 July 2010.
6. ↑  "Memories of Massacre in Mexico". *Washington Post*. February 14, 2002. p. A21.
7. ↑  "Mexican leaders vow to open books on massacre". *The Miami Herald*. October 3, 2001.
8. ↑  "Unveiling A Hidden Massacre: Mexico Sets Honors For 300 Slain in '68". *The Washington Post*. October 2, 1998.
9. ↑  Joe Richman; Anayansi Diaz-Cortes (December 1, 2008). "Mexico's 1968 Massacre: What Really Happened?". *NPR*. Retrieved 27 July 2010.
10. ↑  "The most terrifying night of my life". *BBC News*. 2 October 2008. Retrieved 27 July 2010.  
"Human rights groups and foreign journalists have put the number of dead at around 300."
11. ↑  Kevin Sullivan, "Mexico to Seek Genocide Charges Against Officials in 1968 Massacre", *Washington Post*, January 14, 2005.

پیوند به بیرون
--------------

* Tlatelolco archival footage & film, Canal 6 de Julio and La Jornada
* National Security Archive[*پیوند مرده*], George Washington University
* Unedited photographs of the Massacre (اسپانیایی)
* Video documentary of the 40th anniversary march