**کشور بنگلادش** در جنوب قاره آسیا و در شبه قاره هند قرار گرفته‌است. این کشور از شمال و شرق و غرب به هندوستان و قسمتی از جنوب شرقی به کشور برمه محدود بوده و در قسمت جنوبی آن خلیج بنگال قرار دارد.

پایتخت این کشور شهر داکا با ۱۲٬۲۹۵٬۷۲۸ نفر جمعیت می‌باشد. مساحت بنگلادش ۱۴۷٬۵۷۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱۵۰٬۴۴۸٬۳۴۰ نفر است که به نسبت وسعت تراکم جمعیت بسیار زیاد است. از شهرهای مهم بنگلادش می‌توان به چیتاگونگ ۲٬۵۳۲٬۴۲۱ نفر، خولنا ۸۴۲٬۹۹۵ نفر و راجشاهی ۷۲۷٬۰۸۳ نفر اشاره کرد.

بنگلادش به دو منطقه طبیعی تقسیم می‌شود: جلگه آبرفتی وسیعی که ۹۰٪ کشور را تشکیل می‌دهد و دوسوم بخش شرقی جلگه دلتایی براهماپوترا ـ گنگ، بزرگترین دلتای جهان، است و از خلیج بنگال به طرف شمال امتداد می‌یابد؛ و منطقه دوم منطقه تپه‌های چتاگانگ که در گوشه جنوب شرقی کشور قرار دارد و حدود یک ششم سرزمین را در برمی‌گیرد.

این کشور از نظر طبیعی در جلگهٔ هموار بنگال قرار دارد. نزدیکی این کشور به خط استوا موجب وجود باران‌های موسمی شده‌است و نیز دارای رودخانه‌های بسیاری می‌باشد که نقش مهمی را در اقتصاد این کشور بر عهده دارند. از نظر آب و هوایی، بنگلادش دارای آب و هوای گرم و مرطوب است و به سبب واقع شدن در کنار خلیج بنگال و اقیانوس هند تابستان‌ها این کشور به شدت در مقابل سیل‌های ناشی از جریان‌های موسمی اقیانوس هند آسیب‌پذیر است و سالانه صدها نفر قربانی این باران‌های موسمی می‌شوند.

رودها
-----

رودهای گنگ، براهماپوترا (جمونا)، میگهنا و پدما مهمترین رودهای بنگلادش‌اند و این کشور را آبیاری می‌کنند. رودهای گنگ و براهماپوترا که از کوه‌های هیمالیا سرچشمه گرفته و به خلیج بنگال می‌ریزند. رود گنگ و رودهایی که به آن می‌ریزد، ناحیه وسیعی از جنوب غربی بنگلادش را در برمی‌گیرد. سرچشمه هیچ‌یک از رودهای بنگلادش در داخل این سرزمین قرار ندارد، ازینرو بنگلادش بر جریان رودهایی که سرزمین آن را آبیاری می‌کند نظارت کامل ندارد؛ برای نمونه، ساخت سدی بر بالای رود گنگ در ایالت بنگال غربی هند، موجب تغییر مسیر مقادیر قابل ملاحظه‌ای آب به نفع این ایالت شده‌است.
رودخانه‌های پرشمار، مهمترین چشم‌انداز طبیعی بنگلادش است و به طور چشمگیری بر سبک زندگی مردم آنجا تأثیر گذاشته‌است. این رودها زمین‌های گسترده‌ای را آبیاری کرده و نوعی سامانه ترابری مناسب و ارزان به وجود آورده‌اند. ته‌نشینی رسوبات آبرُفتی این رودها باعث غنای خاک کشاورزی می‌شود و ذخایر بزرگ ماهی آنها، منبع غذایی مهمی برای ساکنان این کشور است. با اینهمه، به سبب تغییرات پیوسته و بعضاً سریع در مسیر این رودها و طغیان آنها، خسارت زیادی متوجه بنگلادش می‌شود.

کشاورزی
-------

به هر صورت، سرزمین بنگلادش بسیار حاصلخیز بوده و امکان زندگی را برای جمعیت بزرگی فراهم نموده‌است. قسمت‌های جنوب شرقی این کشور، از جنگل‌های خیزران پوشیده شده‌است.
کشاورزی بنگلادش متکی به باران‌های موسمی است. ۸۲ درصد جمعیت بنگلادش به کشاورزی مشغول هستند[] و برنج و کنف از محصولات آنان می‌باشد. به تازگی، در اعماق خلیج بنگال منابع گاز طبیعی، کشف شده‌است. این کشور فاقد منابع معدنی و ذخایر زیرزمینی قابل توجه‌است.

آب‌وهوا
-------

بنگلادش دارای آب و هوای موسمی گرمسیری است که از ویژگی‌های آن تغییرات گسترده فصلی در میزان بارندگی، درجه حرارت بالا و رطوبت زیاد است. اختلافات اقلیمی منطقه‌ای در این کشور مسطح کم و جزئی است. به‌طور کلی سه فصل را می‌توان در بنگلادش بازشناخت: تابستان گرم و شرجی از مارس تا ژوئن. فصلی موسمی و گرم، مرطوب و پرباران از ماه ژوئن تا نوامبر؛ و زمستانی گرم تا خیلی گرم و خشک از دسامبر تا فوریه. 

به‌طور کلی، حداکثر دمای تابستان بین ۳۸ تا ۴۱ درجه سانتی‌گراد است. آوریل گرم‌ترین ماه در اکثر مناطق کشور است. ژانویه سردترین ماه است که متوسط دما برای بیشتر کشور ۱۶–۲۰ درجه سانتی‌گراد در طول روز و حدود ۱۰ درجه سانتی‌گراد در شب است. 

وزش باد بیشتر در زمستان بیشتر از سوی شمال و شمال غربی است و در مناطق شمالی و مرکزی با سرعت ۱ تا ۳ کیلومتر در ساعت و در نزدیکی ساحل با قدرت ۳ تا ۶ کیلومتر در ساعت می‌وزد. از ماه مارس تا ماه مه، رعد و برق شدید، که انگلیسی‌زبانان محل به آن «شمال‌غربی‌ها» (northwesters) می‌گویند، بادهایی تا ۶۰ کیلومتر در ساعت تولید می‌کند. 

در جریان توفان‌های شدید اوایل تابستان و اواخر فصل موسمی، وزش باد شدید از سمت جنوب با سرعت بیش از ۱۶۰ کیلومتر در ساعت باعث ایجاد امواجی توفانی تا ارتفاع ۶ متر در خلیج بنگال می‌شود. این امر سیلاب‌های فاجعه‌بار با خود برای مناطق ساحلی به همراه دارد.

جستارهای وابسته
---------------

* iconدرگاه جغرافیا
* درگاه دانش
* درگاه آسیا

* جغرافیای آسیا
* بنگال
* بنگلادش
* بنگال غربی

منابع
-----

1. 1 2

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Geography of Bangladesh». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

پیوند به بیرون
--------------

| * ن
* ب
* و
جغرافیای جنوب آسیا |
| --- |
| کوه‌ها و فلات‌ها | 
* هیمالیا
	+ کوه اورست
* گهات غربی
* Eastern Ghats
* محدوده آراوالی
* Nilgiris
* محدوده ویندیا
* Satpura Range
* Garo Hills
* Shivalik Hills
* Mahabharat Range
* تپه‌های کاسی
* Annamalai Hills
* Cardamom Hills
* رشته‌کوه سلیمان
* Toba Kakar Range
* قراقروم
* هندوکش
* Chittagong Hill Tracts
* دکن
* بیابان تار
* مکران
* Chota Nagpur
* Naga Hills
* Mysore Plateau
* لداخ
* Gandhamardan Hills
* Malwa

 |
| سرزمین‌های پست و جزیره‌ها | 
* جلگه سند و گنگ
* دوآب (جغرافیا)
* سند (رود)
* Indus River Delta
* Ganges Basin
* دلتای گنگ
* Terai
* Atolls of the Maldives
* ساحل کوروماندل
* Konkan
* لاکشادویپ
* جزایر آندامان و نیکوبار
* سونداربانس
* Greater Rann of Kutch
* Little Rann of Kutch
* Protected areas in Tamil Nadu

 |
| بر پایه کشور | 
* هند
* پاکستان
* جغرافیای نپال
* جغرافیای بوتان
* جغرافیای سری‌لانکا
* جغرافیای بنگلادش
* جغرافیای مالدیو
* افغانستان

 |

| جغرافیای کشورهای جهان |
| --- |
| آسیا | اردن • ارمنستان • ازبکستان • اسرائیل • افغانستان • امارات متحده عربی • اندونزی • ایران • بحرین • برونئی • بنگلادش • بوتان • پاکستان • تاجیکستان • تایلند • ترکمنستان • ترکیه • تیمور شرقی • جمهوری آذربایجان • چین • روسیه • ژاپن • سری‌لانکا • سنگاپور • سوریه • عراق • عربستان سعودی • عمان • فیلیپین • قبرس • قرقیزستان • قزاقستان • قطر • کامبوج •  کره جنوبی • کره شمالی • کویت • گرجستان • لائوس • لبنان • مالدیو • مالزی • مصر • مغولستان • میانمار • نپال • ویتنام • هند • یمن |
| اروپا | آلبانی • آلمان • آندورا • اتریش • اسپانیا • استونی • اسلواکی • اسلوونی • اوکراین • ایتالیا • ایرلند • ایسلند • بریتانیا • بلاروس • بلژیک • بلغارستان • بوسنی و هرزگوین • پرتغال • ترکیه • جمهوری چک • دانمارک • روسیه • رومانی • سان مارینو • سوئد • سوئیس • صربستان • فرانسه • فنلاند • قبرس  • قزاقستان • کرواسی • گرجستان • لتونی • لوکزامبورگ • لهستان • لیتوانی • لیختن‌اشتاین • مالت • مجارستان • مقدونیه شمالی • مولداوی • موناکو • مونته‌نگرو • نروژ • هلند • یونان |
| آفریقا | آفریقای جنوبی • آنگولا • اتیوپی • اریتره • اسواتینی • الجزایر • اوگاندا • بنین • بوتسوانا • بورکینافاسو • بوروندی • تانزانیا • توگو • تونس • جمهوری آفریقای مرکزی • جمهوری دموکراتیک کنگو • جمهوری کنگو • جیبوتی • چاد • دماغه سبز • رواندا • زامبیا • زیمبابوه • سائوتومه و پرنسیپ • ساحل عاج • سنگال • سودان • سومالی • سیرالئون • سیشل • غنا • قُمُر • کامرون • کنیا • گابن • گامبیا • گینه استوایی • گینه بیسائو • گینه • لسوتو • لیبریا • لیبی • ماداگاسکار • مالاوی • مالی • مراکش • مصر • موریتانی • موریس • موزامبیک • نامیبیا • نیجر • نیجریه |
| آمریکای شمالی | آنتیگوآ و باربودا • السالوادور • ایالات متحده آمریکا • باربادوس • باهاما • 
بلیز • پاناما • ترینیداد و توباگو • جامائیکا • جمهوری دومینیکن • دومینیکا • سنت کیتس و نویس • سنت لوسیا • سنت وینسنت و گرنادین‌ها • کاستاریکا • کانادا • کوبا • گرنادا • گواتمالا • مکزیک • نیکاراگوئه • هائیتی • هندوراس |
| آمریکای جنوبی | آرژانتین • اروگوئه • اکوادور • برزیل • بولیوی • پاراگوئه • پاناما • پرو • ترینیداد و توباگو • سورینام • شیلی • کلمبیا • گویان • ونزوئلا |
| اقیانوسیه | استرالیا • اندونزی • ایالات فدرال میکرونزی • پاپوآ گینه نو • پالائو • تونگا • تووالو • تیمور شرقی • جزایر سلیمان • جزایر مارشال • ساموآ • فیجی • کیریباتی • نائورو • نیوزیلند • وانواتو |