***هری پاتر و سنگ جادو*** با عنوان اصلی  ***هری پاتر و سنگ فیلسوف*** یک فیلم انگلیسی-آمریکایی در ژانر فانتزی به کارگردانی کریس کلمبوس است که در سال ۲۰۰۱ منتشر شد. فیلم‌نامه این فیلم را استیو کلاوز بر اساس رمانی به همین نام از جی. کی. رولینگ نوشت و دیوید هیمن تهیه‌کنندهٔ آن بود. *سنگ جادو* که نخستین فیلم از مجموعه‌فیلم‌های هری پاتر و دنیای جادوگری جی.کی. رولینگ است، توسط کمپانی برادران وارنر ساخته و منتشر شد. داستان فیلم دربارهٔ پسر بچه ۱۱ ساله‌ای به نام هری پاتر است که متوجه می‌شود یک جادوگر است. او برای تحصیل به مدرسه علوم و فنون جادوگری هاگوارتز رفته و متوجه می‌شود که در میان جامعهٔ جادوگری بسیار مشهور است؛ شهرتی که ریشه در گذشتهٔ پر از رمز و راز وی دارد. دنیل ردکلیف در نقش هری پاتر، روپرت گرینت در نقش رون ویزلی و اما واتسون در نقش هرماینی گرنجر سه بازیگر اصلی فیلم هستند.

پس از انتشار کتاب *هری پاتر و سنگ جادو*، کمپانی برادران وارنر حق ساخت اقتباس از روی رمان را در سال ۱۹۹۹ به قیمت ۱ میلیون پوند (معادل ۱٫۶۵ میلیون دلار در سال ۱۹۹۹) خریداری کرد و کار پیش تولید فیلم به صورت رسمی از سال ۲۰۰۰ در انگلستان آغاز شد. پیش از کریس کلمبوس، گزینه‌هایی همچون راب راینر و استیون اسپیلبرگ برای کارگردانی فیلم در نظر گرفته شده بودند. رولینگ اصرار داشت که تمام بازیگران فیلم انگلیسی یا ایرلندی باشند و فیلم حتماً در مکان‌های تاریخی یا استودیویی در داخل انگلستان فیلم‌برداری شود.

*هری پاتر و سنگ جادو* در تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱ در انگلستان و آمریکا به روی پرده رفت. فیلم با واکنش مثبتی از سوی منتقدان مواجه شد و ۱ میلیارد دلار در سرار جهان فروش کرد که آن را تبدیل به پرفروش‌ترین فیلم سال ۲۰۰۱ می‌کند. *سنگ جادو* در زمان اکران، پس از *تایتانیک*، دومین فیلم پرفروش تاریخ سینما لقب گرفت و تا ژوئیهٔ ۲۰۲۰ نیز رتبهٔ چهل‌وششم این جدول را به خود اختصاص داده‌است. *سنگ جادو* همچنین بعد از *هری پاتر و یادگاران مرگ - قسمت دوم*، پرفروش‌ترین فیلم مجموعهٔ *هری پاتر* است. فیلم نامزد و برندهٔ جوایز متعددی شد؛ از جمله نامزد سه جایزهٔ اسکار بهترین موسیقی، بهترین طراحی صحنه و بهترین طراحی لباس. *سنگ جادو* هفت دنباله داشت که با *هری پاتر و تالار اسرار* (۲۰۰۲) آغاز و با *هری پاتر و یادگاران مرگ - قسمت دوم* (۲۰۱۱) پایان یافت.

داستان
------

در ۳۱ اکتبر ۱۹۸۱، بعد از آنکه جیمز و لی‌لی پاتر توسط جادوگر سیاه، لرد ولدمورت به دلیل نامشخصی به قتل می‌رسند، روبیوس هاگرید به دستور آلبوس دامبلدور به خانهٔ ویران آن‌ها رفته و تنها پسرشان به نام هری را که یک سال بیشتر سن ندارد با خود به محله پریوِت درایو می‌برد؛ جایی که پتونیا، خواهر لی‌لی به همراه شوهر و پسرش در آن زندگی می‌کنند. دامبلدور، هری را جلوی در خانهٔ خاله‌اش گذاشته و یادداشتی برای خانوادهٔ دورسلی می‌نویسد. ده سال می‌گذرد. هری که از گذشته خود هیچ نمی‌داند در خانهٔ خاله‌اش روزگار سختی را پشت سر می‌گذارد و خصوصاً با پسرخاله‌اش دادلی مدام درگیری پیدا می‌کند. هم‌زمان با نزدیک شدن به یازدهمین سالگرد تولد هری، اتفاقات عجیبی رخ می‌دهد؛ از جمله اینکه تعداد زیادی نامه توسط جغدها برای هری ارسال می‌شود؛ اما ورنون دورسلی، شوهرخالهٔ هری، اجازه نمی‌دهد که هری این نامه‌ها را ببیند. خانوادهٔ دورسلی به پیشنهاد ورنون به همراه هری برای مدتی به جایی دور افتاده می‌روند تا اوضاع مثل سابق شود اما هاگرید از راه می‌رسد و حقایقی را برای هری فاش می‌کند؛ از جمله دلیل کشته شدن پدر و مادرش و اینکه وی یک جادوگر است و باید برای تحصیل به مدرسه علوم و فنون جادوگری هاگوارتز برود.

هری به همراه هاگرید پا به دنیای جادویی می‌گذارد. او وسایلی لازم برای تحصیل در هاگوارتز را تهیه می‌کند و متوجه حقایق تازه‌ای می‌شود؛ از جمله اینکه پدر و مادرش ثروت زیادی در بانک جادوگران — که گرینگوتز نام دارد — برایش به ارث گذاشته‌اند و در این دنیا، همه او را می‌شناسند. در قطارِ رفت به هاگوارتز، هری با رون ویزلی آشنا می‌شود؛ پسری که تمام اعضای خانواده‌اش جادوگر هستند و اطلاعات زیادی دربارهٔ دنیای جادویی و جزئیات آن دارد. در مدرسه و در مراسم گروه‌بندی، هری به همراه رون و دختر باهوشی به نام هرماینی گرنجر در گروه گریفیندور جای می‌گیرد و تحصیل خود را به صورت رسمی در هاگوارتز آغاز می‌کند. زندگی در هاگوارتز هری را با موقعیت‌های هیجان‌انگیز و جدیدی مواجه می‌کند و همچنین باعث می‌شود تا وی روز به روز اطلاعات بیشتری دربارهٔ گذشته خود کسب کند. در کلاس معجون‌سازی، هری با استاد این درس، پروفسور سوروس اسنیپ برخورد می‌کند که به دلایل نامعلومی اصلاً از هری خوشش نمی‌آید. این برخورد در روز نخست مدرسه، هری را کمی دلسرد می‌کند.

در طول کلاس پرواز، هری با پسری به نام دراکو مالفوی از گروه اسلیترین درگیری پیدا می‌کند اما عملکرد درخشانش در پرواز با جاروی پرنده باعث می‌شود تا به عنوان بازیکن جویندهٔ تیم کوییدیچ گریفیندور انتخاب شود. یک شب که هری به همراه رون و هرماینی در حال بازگشت به خوابگاه هستند، به اشتباه وارد اتاق ممنوعه‌ای در طبقهٔ سوم شده و در آن‌جا با یک سگِ سه‌سر بزرگ برخورد می‌کنند که ظاهراً مسئول مراقب از چیزی است. صبح روز بعد، هری در روزنامه می‌خواند که سارقی قصد ربودن یک شی از بانک گرینگوتز را داشته‌است. اطلاعات بعدی، هری را به این نتیجه می‌رساند که این شی همان چیزی بوده که هاگرید از گرینگوتز برداشته و اکنون آن وسیله در هاگوارتز توسط آن سگ محافظت می‌شود.

وقوع اتفاقاتی مبهم، از جمله ورود یک غول به قلعه در شب هالووین و خرابی جاروی پرنده هری در طی مسابقهٔ کوییدیچ، هری را به این نتیجه می‌رساند که اسنیپ به دنبال آن شیء مرموز است. هری و دوستانش هرچه فکر می‌کنند نمی‌توانند ماهیت این شیء را پیدا کنند تا اینکه از طریق هاگرید به اسم نیکلاس فلامل می‌رسند. سپس مشخص می‌شود که آن شی در واقع سنگ فیلسوف است که می‌تواند به دارندهٔ خود، ثروت و عمر بی‌نهایت هدیه کند. هری مدرکی علیه اسنیپ ندارد و صحبت‌هایش نیز توسط کسی جدی گرفته نمی‌شود. هری که تعطیلات کریسمس را به همراه رون در قلعهٔ خلوت هاگوارتز سپری می‌کنند، هدیه‌ای عجیب را از سوی فردی ناشناس دریافت می‌کند: یک شنل نامرئی به همراه یک یادداشت که ادعا می‌کند این شنل متعلق به پدر هری بوده‌است.

با گذشت چند روز، زخم پیشانی هری با دردی همیشگی همراه می‌شود. هری معتقد است که سوزش زخمش یک نشانه مبنی بر نزدیک بودن خطر است. او گمان می‌کند که اسنیپ قصد دارد با ربودن سنگ، آن را به ولدمورت بدهد. هری سعی می‌کند به دیدن دامبلدور برود تا با او صحبت کند اما متوجه می‌شود که دامبلدور برای انجام کاری به وزارتخانه رفته و در قلعه نیست. در نبود دامبلدور، هری حدس می‌زند که اسنیپ همراه با تاریکی برای سرقت سنگ اقدام کند و برای همین، وی به همراه رون و هرماینی، نیمه‌شب در زیر شنل نامرئی هری به طبقهٔ سوم رفته و و بعد از گذشتن از سگ سه‌سر، وارد یک دریچه می‌شوند. در راه رسیدن به سنگ، هری و دوستانش با موانع جادویی مختلفی مواجه می‌شوند، از جمله یک بازی شطرنج جادویی که رون و هرماینی به شدت در آن آسیب می‌بینند و هری به تنهایی به مسیر ادامه می‌دهد. هری در انتهای دریچه با استاد درس دفاع در برابر جادوی سیاه، یعنی پروفسور کوییرل برخورد می‌کند و مشخص می‌شود که ولدمورت، جسم کوییرل را تسخیر کرده و این او بوده که در تمام مدت قصد ربودن سنگ را داشته و اسنیپ قصدش حفاظت از آن بوده‌است. کوییرل به دستور ولدمورت با هری درگیری می‌شود اما هنگامی که پوست هری را لمس می‌کند به طرز عجیبی سوخته و از بین می‌رود.

هری در درمانگاه بیدار شده و دامبلدور را بالای سر خود می‌بیند. دامبلدور به هری اطمینان می‌دهد که حال رون و هرماینی خوب است و به خاطر اقدامات آن‌ها، دست ولدمورت به سنگ نرسیده و او فعلاً رفته‌است. دامبلدور در پاسخ به اینکه چرا ولدمورت قادر به لمس کردن پوست هری نبوده، می‌گوید که علت آن جادوی عشق و محافظی است که لی‌لی در درون هری به جا گذاشته و برای همین ولدمورت قادر نخواهد بود که وی را لمس کند. همچنین مشخص می‌شود که شنل نامرئی را دامبلدور برای هری فرستاده‌است. بعد از مرخصی از درمانگاه و در جشن پایانی سال، اقدامات هری، رون و هرماینی باعث می‌شود تا گروه گریفیندور برندهٔ جام گروه‌ها شود.

بازیگران
--------

مقالهٔ اصلی: فهرست بازیگران مجموعه هری پاتر
(از چپ به راست) دنیل ردکلیف، روپرت گرینت و اما واتسون از میان هزاران کودکی که آزمون بازیگری داده بودند، برای ایفای سه نقش اصلی انتخاب شدند.
* دنیل ردکلیف در نقش هری پاتر

هری، پسر ۱۱ سالهٔ یتیمی است که در خانهٔ خاله‌اش زندگی می‌کند و چیزی دربارهٔ گذشته خود نمی‌داند. پدر و مادر وی توسط جادوگر سیاه، لرد ولدمورت به قتل می‌رسند اما وی به علت جادوی محافظی که مادرش در درونش نهفته، از طلسم مرگبار، جان سالم به در برده و فقط زخمی شبیه به صاعقه بر روی پیشانی‌اش به یادگار می‌ماند. کریس کلمبوس بعد از دیدن اجرای ردکلیف در فیلم تلویزیونی *دیوید کاپرفیلد* (۱۹۹۹) که محصول شبکه بی‌بی‌سی است و حتی پیش از شروع کار انتخاب بازیگران، وی را برای نقش هری پاتر زیر نظر گرفته بود اما سوزان فیگیس (مسئول نخست انتخاب بازیگران) به کلمبوس گفت که والدین محتاط ردکلیف اجازه نمی‌دهند تا وی در آزمون بازیگری شرکت کند. کلمبوس معتقد است که پافشاری وی برای انتخاب ردکلیف به عنوان نقش اصلی، دلیل واقعی ترک پروژه توسط فیگیس بوده‌است. در سال ۲۰۰۰ و در جریان اجرای نمایش *سنگ‌هایی در جیب‌هایش* دیوید هیمن و استیو کلاوز که به تماشای نمایش رفته بودند با والدین ردکلیف ملاقات کردند و بدین ترتیب وی برای آزمون بازیگری فراخوانده شد. هیمن و کلمبوس به والدین ردکلیف اطمینان دادند که نمی‌گذارند رسانه‌ها در زندگی پسرشان دخالت کنند و موفق شدند نظر آن‌ها را جلب کنند. رولینگ بعد از دیدن آزمون بازیگری ردکلیف او را تأیید کرد و گفت: «فکر نمی‌کنم که کلمبوس بتواند شخصی بهتر از این را برای هری پیدا کند.» ردکلیف برای بازی در این فیلم ۱ میلیون پوند دستمزد گرفت، هرچند خودش این مسائل را «کم‌اهمیت» دانست. ویلیام مسلی که برای بازی در نقش پیتر پونزی در مجموعه‌فیلم‌های *وقایع‌نگاری نارنیا* مشهور است از جمله گزینه‌های بازی در این نقش بود.
* روپرت گرینت در نقش رون ویزلی

رون ویزلی، پسری هم‌سال هری در هاگوارتز است که تبدیل به بهترین دوست وی می‌شود. تمامی اعضای خانوادهٔ رون از جمله شش برادر و خواهرش، جادوگر هستند. او ششمین فرزند خانواده پرجمعیتشان به‌شمار می‌آید و به همین دلیل، اغلب از کمبود اعتماد به نفس رنج می‌برد. در کتاب، رون پسری با قد بلند، موی قرمز و صورتی پر از کک‌ومک توصیف شده‌است. گرینت معتقد بود که به علت موهای قرمزش و شباهت ظاهری، انتخاب خوبی برای این نقش خواهد بود. گرینت بعد از دیدن گزارش مربوط به تبلیغ انتخاب بازیگران فیلم در *نیوزراند* از اجرای خود فیلم گرفت و آن را برای سازندگان فیلم فرستاد. تلاش وی موفقیت‌آمیز بود و تیم بازیگران از وی برای شرکت در آزمون بازیگری دعوت کردند.
* اما واتسون در نقش هرماینی گرنجر

هرماینی بهترین دوست دیگر هری و یک دختر مشنگ زاده است. پدر و مادر او هردو دندان‌پزشک هستند اما با این حال هرماینی از قدرت جادویی بسیار بالایی برخوردار است. او باهوش و بسیار درس‌خوان است و مغر متفکر گروه سه‌نفره محسوب می‌شود. معلم تئاتر واتسون در آکسفورد نام وی را به آژانس‌های مختلف استعدادیابی داد. واتسون پیش از گرفتن نقش، پنج بار برای مصاحبه دعوت شد. واتسون کار آزمون بازیگری خود را بسیار جدی گرفته بود، هرچند که باور داشت شانس بسیار کمی برای گرفتن نقش دارد. تهیه‌کنندگان فیلم تحت تأثیر اعتماد به نفس واتسون قرار گرفتند و معتقد بودند او از تمامی هزاران بازیگر دختری که برای نقش آزمون داده بودند، بهتر عمل کرده‌است.
* تام فلتون در نقش دراکو مالفوی

دراکو، هم‌سال هری در هاگوارتز و عضو گروه اسلیترین است. دراکو یک اصیل‌زاده‌است و همچون خانوادهٔ ثروتمند خود، جادوگران اصیل‌زاده را از مشنگ‌زاده‌ها برتر می‌داند. او دشمن اصلی هری، رون و هرماینی است و از هر فرصتی برای ضربه زدن به آن‌ها استفاده می‌کند.
* رابی کالترین در نقش روبیوس هاگرید

هاگرید، کلیددار و شکاربان محوطهٔ هاگوارتز است و در کلبه‌ای در نزدیکی جنگ ممنوع در هاگوارتز زندگی می‌کند. هاگرید یک‌نیمه‌غول-نیمه انسان است و بسیار بزرگ و قوی‌هیکل است. او علاقه زیادی به موجودات جادویی و خصوصاً اژدها دارد و بهترین دوست سه قهرمان داستان در هاگوارتز محسوب می‌شود. رولینگ شخصاً کالترین را برای ایفای این نقش انتخاب کرد. کالترین که از طرفداران کتاب بود با رولینگ دیدار کرد و اطلاعاتی دربارهٔ گذشته و آینده هاگرید دریافت کرد و برای ایفای نقش آماده شد. طبق گفته فیگیس، رابین ویلیامز برای ایفای این نقش ابراز علاقه کرده بود اما به خاطر آمریکایی بودن وی، که در تضاد با شرط رولینگ مبنی بر انگلیسی یا ایرلندی بودن بازیگران بود، از سوی کلمبوس رد شد.
* ریچارد هریس در نقش آلبوس دامبلدور

دامبلدور، مدیر مدرسهٔ هاگوارتز و یکی از مشهورترین و قدرتمندترین جادوگران تاریخ است. وی همچنین رئیس دیوان عالی قضایی جادوگران (ویزنگاموت)، عضو کنفدراسیون بین‌المللی جادوگران و رهبر و پایه‌گذار گروه محفل ققنوس است. هریس ابتدا پیشنهاد بازی در نقش دامبلدور را رد کرد اما بعد از آنکه نوه‌اش که از طرفداران هری پاتر است، وی را تهدید کرد که دیگر با او حرف نخواهد زد، نقش را پذیرفت.
* آلن ریکمن در نقش سوروس اسنیپ

استاد درس معجون‌سازی در هاگوارتز و رئیس گروه اسلیترین که به دلایلی احساس خشم و نفرت عجیبی نسبت به هری دارد. تیم راث، نخستین انتخاب برای این نقش بود اما وی به خاطر بازی در فیلم *سیاره میمون‌ها* (۲۰۰۱) این نقش را رد کرد.
* ایان هارت در نقش پروفسور کوییرل

استاد درس دفاع برابر جادوی سیاه در هاگوارتز که همیشه دستپاچه است و از لکنت زبان رنج می‌برد. دیوید تیولیس که یکی از گزینه‌های ایفای این نقش بود، در فیلم *هری پاتر و زندانی آزکابان* در نقش ریموس لوپین ظاهر شد.
* مگی اسمیت در نقش پروفسور مک‌گونگال

معاون و سرپرست مدرسهٔ هاگوارتز، رئیس گروه گریفیندور و همچنین استاد درس تغییر شکل. مک‌گونگال در عین جدی و منظم بودن، بسیار مهربان است. او کسی بود که هری را به تیم کوییدیچ گریفیندور دعوت کرد. اسمیت به همراه رابی کالترین، یکی از دو بازیگری بود که توسط شخص رولینگ برای بازی در فیلم انتخاب شد.
* وارویک دیویس در نقش پروفسور فیلیت ویک

استاد سالخورده و ریز نقش درس وردهای جادویی و رئیس گروه ریونکلاو. وارویک دیویس، دو نقش دیگر نیز در فیلم ایفا کرد: رئیس جن‌ها در تالار بانک گرینگوتز و صداپیشه نقش گریبهوک که ورن ترویر آن را بازی کرد.
* جان هرت در نقش اولیوندر

چوبدستی‌ساز مشهور و سالخورده‌ای که صاحب مغازهٔ چوبدستی فروشی در کوچه دیاگون است.
* ریچارد گریفیتس در نقش ورنون دورسلی

شوهرخالهٔ مشنگ هری است که همچون همسر و فرزندش از جادو و جادوگران متنفر است. ایان مک‌نیس از گزینه‌های بازی در نقش بود.
* فیونا شو در نقش پتونیا دورسلی

خالهٔ مشنگ هری که به خاطر احساساتی که پیش‌تر نسبت به خواهرش داشت، از پسر وی نیز چندان خوشش نمی‌آید.
* جان کلیز در نقش نیکِ سربریده

شبح گروه گریفیندور است که حساسیت خاصی بر روی روش به قتل رسیدن خود دارد.
* جولی والترز در نقش مالی ویزلی

مادر رون است. زنی که همواره نگران سلامت خانواده خود است و در سکوی ۹~~+~~۳⁄۴ با هری آشنا می‌شود. روزی اودانل، بازیگر آمریکایی علاقه‌مند به ایفای نقش بود و دربارهٔ این موضوع با کلمبوس نیز صحبت کرد اما در نهایت، والترز برای آن انتخاب شد.

ساخت
----

### پیش‌تولید

کریس کلمبوس برای سابقه‌ای که در ساخت فیلم‌های خانوادگی پرفروش داشت، برای کارگردانی فیلم انتخاب شد.
در سال ۱۹۹۷، تهیه‌کننده فیلم، دیوید هیمن در جست‌وجوی کتاب کودکی بود که بشود با اقتباس از آن یک فیلم پرفروش ساخت. او ابتدا قصد داشت تا بر اساس رمان فانتزی *غول طبقه پایین*  نوشته دایانا وین جونز یک اقتباس سینمایی را تهیه کند؛ اما این موقعیت فراهم نشد تا اینکه همکاران وی در هی‌دی فیلمز، رمان *هری پاتر و سنگ جادو* را به هیمن پیشنهاد دادند که دستیار وی آن را یک «ایدهٔ باحال» توصیف کرد. هیمن با این فکر به سراغ شرکت برادران وارنر رفت. رولینگ ابتدا نسبت به فروش حق اقتباس از آثار خود شک داشت، چون گمان می‌کرد سازندگان فیلم ممکن است کنترل جهان وی را دست بگیرند، چرا که قراداد به گونه‌ای بود که شرکت برادران وارنر می‌توانست با استفاده از شخصیت‌های کتاب، فیلمی بسازد که خط داستانی رمان را دنبال نکند. سرانجام در سال ۱۹۹۹، رولینگ بعد از ۲ سال مقاومت، حق امتیاز چهار رمان اول *هری پاتر* را به قیمت ۱ میلیون پوند (معادل ۱٬۹۸۲٬۹۰۰ میلیون دلار آمریکا) فروخت. رولینگ شروطی را برای این کار تعیین کرد؛ از جمله اینکه تمامی بازیگران اصلی فیلم، انگلیسی یا ایرلندی باشند. او تنها برای شخصیت‌هایی که در *هری پاتر و جام آتش* حضور دارند، با حضور بازیگران اروپایی و شرقی موافقت کرد.

استیون اسپیلبرگ ابتدا برای کارگردانی فیلم وارد مذاکره شد، اما در نهایت این پیشنهاد را رد کرد. اسپیلبرگ قصد داشت تا فیلم را به صورت انیمیشن بسازد و هالی جوئل آزمنت را نیز برای صداپیشگی کاراکتر هری پاتر در نظر داشت. اسپیلبرگ همچنین قصد داشت تا عناصر و خطوط داستانی چندین کتاب را در فیلم باهم ترکیب کند، اما ایده‌های او توسط برادران وارنر رد شد. اسپیلبرگ معتقد بود که ساختن فیلم به شیوهٔ مورد نظر کمپانی دارای چالش خاصی نیست و برادران وارنر به آن صرفاً به چشم یک منبع برداشت پول نگاه می‌کند. رولینگ با حضور اسپیلبرگ در پروژه مخالف بود اما به گفته خودش مخالفت او دلیل ترک پروژه توسط اسپیلبرگ نبود. دیوید هیمن نیز معتقد است که دلیل اصلی اسپیلبرگ برای رد پیشنهاد کارگردانی فیلم این بود که شرایط ساخت فیلم *هوش مصنوعی* (۲۰۰۱) برای وی فراهم شد.

> 
> «*هری پاتر* یک دستاور ادبی و ابدی است که فقط یک‌بار در طول زندگی انسان به وجود می‌آید. از آن‌جایی که رمان برای طرفدارن بی‌شمار خود اهمیت زیادی داشت، برای ما مهم بود که بتوانیم کارگردانی را پیدا کنیم که توانایی ایجاد پیوستگی بین دنیای کودکان و جهان جادویی کتاب را داشته باشد و من هرچه فکر کردم، گزینه‌ای مناسب‌تر از کریس برای این کار پیدا نکردم.»
> 
> 
> 

—لورنزو دی بوناونتورا، تهیه‌کننده دربارهٔ انتخاب کریس کلمبوس به عنوان کارگردان

بعد از ترک پروژه توسط اسپیلبرگ، مذاکره برای یافتن کارگردان جدید آغاز شد. تری گیلیام، جاناتان دمی، آلن پارکر، مایک نیوول، ولفگانگ پترسن، راب راینر، ایوان رایتمن، تیم رابینز، برد سیلبرلینگ، ام. نایت شیامالان و پیتر ویر از جمله کارگردانان انتخابی کمپانی بودند. پترسن و راینر در مارس ۲۰۰۰ از لیست حذف شدند. لیست نهایی شامل کریس کلمبوس، گیلیام، سیلبرلینگ و پارکر بود. تری گیلیام، انتخاب نخست رولینگ برای کارگردانی بود. گیلیام نیز به حضور در پروژه علاقه داشت اما سرانجام برادران وارنر، کریس کلمبوس را به خاطر سابقه‌ای که در ساخت فیلم‌های خانوادگی پرفروش همچون *تنها در خانه* (۱۹۹۰) و *خانم داوت‌فایر* (۱۹۹۳) داشت، برای هدایت پروژه انتخاب کرد. گیلیام بعد از دیدن فیلم، اقتباس کلمبوس از هری پاتر را «فاجعه» و «عروسکی» توصیف کرد. کلمبوس بعد از انتخاب شدن به عنوان کارگردان، برنامهٔ خود را برای ساخت یک فیلم دو ساعته اعلام کرد. او اعلام کرد از نظر فرم بصری قصد دارد تا صحنهٔ مربوط به مشنگ‌ها را «سرد و افسرده‌کننده» و فضای دنیای جادویی را پر از رنگ، جزئیات و حس‌وحال خلق کند. کلمبوس از فیلم‌های *آرزوهای بزرگ* (۱۹۴۶)، *الیور توئیست* (۱۹۴۸)، *الیور!* (۱۹۶۸) و *پدرخوانده* (۱۹۷۲) برای خلق فضای بصری، طراحی صحنه و سبک دوربین الهام گرفت.

استیو کلاوز که فیلم‌نامهٔ اقتباسی از روی رمان را نوشته‌است، این کار «سخت» توصیف کرد زیرا نمی‌توانست از عناصر دو کتاب بعدی مجموعهٔ *هری پاتر* که در آن زمان نوشته شده بودند، در فیلم‌نامهٔ مربوط به کتاب اول استفاده کند. برادران وارنر ابتدا چندین سیناپس فیلم را برای کلاوز فرستاد تا او را برای نوشتن قانع کند اما کلاوز تقریباً هیچ‌کدام از آن‌ها را نخواند. به مرور کلاوز نسبت به *هری پاتر* کنجکاو شد و کتاب نخست مجموعه را تهیه کرد و بعد از خواندن آن تبدیل به یکی از طرفداران دنیای رولینگ شد. کلاوز در هنگام مذاکره با برادران وارنر، از شرط رولینگ مبنی بر انگلیسی بودن فیلم استقبال کرد و گفت که این مسئله حتی باید شخصیت‌های داستان را نیز شامل شود. کلاوز در نخستین ملاقات خود با رولینگ بسیار اضطراب داشت، زیرا نمی‌خواست رولینگ فکر کند او قصد از بین بردن رمانش را دارد. رولینگ می‌گوید در نگاه اول از کلاوز «متنفر» بوده اما یادآوری ملاقاتش با او باعث شده تجدید نظر کند: «کلاوز از من پرسید که می‌دانی شخصیت مورد علاقه من کیست؟ من با خودم فکر کردم که حتماً رون است. نمی‌تواند غیر از رون باشد اما کلاوز گفت به هرماینی بیشتر از بقیه شخصیت‌ها علاقه دارد. وقتی این را گفتم تقریباً آب شدم.»

### انتخاب بازیگران

رولینگ اصرار زیادی داشت تا بازیگران فیلم در انگلیس انتخاب شوند. و لهجه انگلیسی داشته‌باشند. سوزی فیگیس به عنوان مسئول انتخاب بازیگران فیلم به همراه رولینگ و کریس کلمبوس، روند آزمون گرفتن از افراد مختلف برای انتخاب سه نقش اصلی را آغاز کردند. در فراخوان بزرگی که برای آزمون بازیگری سه نقش هری، رون و هرماینی داده شد، بر انگلیسی بودن ملیت بازیگران تأکید شده بود. تست بازیگری فیلم شامل مراحل مختلف بود؛ از جمله، خواندن بخشی از رمان *هری پاتر*، بازسازی سکانس ورود دانش‌آموزان به هاگوارتز و خواندن چند صفحه از فیلم‌نامه در حضور کلمبوس. همچنین از قسمت‌هایی از فیلم‌نامهٔ فیلم *شرلوک هلمز جوان* (۱۹۸۵) نوشتهٔ کلمبوس در برخی از آزمون‌های بازیگری استفاده شد. در ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۰۰، فیگیس از گروه تولید جدا شد. او از این مسئله شکایت داشت که کلمبوس هیچ‌کدام از هزاران بازیگری که وی انتخاب کرده‌است را «شایسته» نمی‌داند. در ۸ اوت ۲۰۰۰، دنیل ردکلیف که در آن زمان تقریباً ناشناس بود، به همراه روپرت گرینت و اما واتسون که بازیگرانی تازه‌کار بودند، به ترتیب برای نقش‌های هری پاتر، رون ویزلی و هرماینی گرنجر انتخاب شدند.

### فیلم‌برداری

صحنه‌های مربوط به هاگوارتز در قلعه انیک جلوی دوربین رفت.
دو شرکت فیلم‌سازی بریتانیایی به صورت رسمی برای فیلم‌برداری *هری پاتر و سنگ جادو* درخواست داده و اعلام آمادگی کردند. این دو شرکت در زمینه پیدا کردن و ساخت مکان فیلم‌برداری، از جمله استودیو لیوزدن، با عوامل همکاری کردند. برادران وارنر این پیشنهاد را پذیرفت و فیلم‌برداری به صورت رسمی از ۲۹ سپتامبر ۲۰۰۰ در استودیو لیوزدن آغاز شد تا سکانس‌های داخلی در هاگوارتز گرفته شود. صحنه‌های مربوط به قطار هاگوارتز در ایستگاه راه‌آهن گاتلند در یورک‌شر شمالی جلوی دوربین رفت. کلیسای جامع کنتربری و قلعهٔ اینوریلورت در اسکاتلند، دو مکان اولیه‌ای بودند که برای فیلم‌برداری صحنه‌های خارجی هاگوارتز مورد توجه سازندگان قرار گرفت. وارنر نیز با این کار موافق بود اما کلیسا به خاطر وجود درون‌مایهٔ داستانی که از سوی برخی «شرک‌آمیز» و «ضد مسیح» تعبیر شده بود، این پیشنهاد را رد کرد. در نهایت، قلعهٔ انیک و کلیسای جامع گلاستر به عنوان دو محل اصلی فیلم‌برداری تعیین شدند. برخی از صحنه‌ها نیز در مدرسه هارو جلوی دوربین رفت. کلیسای جامع دورام به مدت دو هفته در اختیار گروه سازندگان قرار گرفت تا صحنه‌های مربوط به راهرو و کلاس‌های درس فیلم‌برداری شود. صحنه‌های درمانگاه و کتاب‌خانهٔ هاگوارتز در مدرسه دیوینیتی آکسفورد ضبط شد. همچنین سکانس گشت‌زنی هری در بخش ممنوعه، در کتابخانهٔ بادلین فیلم‌برداری شد. محله براکنل برای بازسازی پریوت درایو و سکانس نخست فیلم انتخاب شد. فیلم‌برداری این صحنه یک روز بیشتر از مدت مشخص طول کشید که سازندگان را مجبور به پرداخت پول به تمام ساکنان خیابان کرد. تمامی صحنه‌های بعدی مربوط پریوت درایو در استودیو برادران وارنر ضبط شد. ساختمان کمیسیون عالی استرالیا واقع در لندن، جایی که بود سکانس بانک گرینگوتز در آن فیلم‌برداری شد. کلیسای جامع عیسی مسیح آکسفورد، محل اصلی برای بازسازی سرسرای بزرگ هاگوارتز بود. باغ وحش لندن و ایستگاه راه‌آهن کینگز کراس لندن محل ضبط سکانس‌هایی کوتاه بودند که مستقیماً در خود کتاب به نام آن‌ها اشاره شده بود. سرانجام، فیلم‌برداری بعد از شش ماه در اواخر مارس ۲۰۰۱ به پایان رسید. پروژه به صورت رسمی بعد از یک پروسه تقریباً یک ساله و در ژوئیه ۲۰۰۱ به اتمام رسید.

صحنه مربوط به قهوه‌خانه پاتیل درزدار در این مکان جلوی دوربین رفت.
از آن‌جایی که قرار بود فیلم در آمریکا و چند کشور دیگر با عنوان *هری پاتر و سنگ جادو* اکران شود، تمامی صحنه‌هایی که در آن‌ها از عبارت *سنگ فیلسوف* استفاده شده به صورت چندباره فیلم‌برداری شد که در این صحنه‌ها به‌جای عبارت *سنگ فیلسوف* از *سنگ جادو* استفاده شد تا یکپارچگی فیلم حفظ شود. در کتاب به صورت مکرر اشاره می‌شود که شخصیت هری همچون مادرش چشمان سبز درخشان دارد. ردکلیف ابتدا از لنز رنگی استفاده می‌کرد اما هم‌زمانی استفاده از لنز و عینک باعث شد فشار زیادی به چشم‌هایش وارد شود. کلمبوس بعد از مشورت با رولینگ لنز را حذف کرد و در نتیجه ردکلیف با چشمان آبی طبیعی خود جلوی دوربین رفت. طبق گفته دیوید هیمن، جدول زمان‌بندی فیلم‌برداری، مهم‌ترین مشکل گروه بود. از آن‌جایی که بازیگران اصلی فیلم همه کودک بودند، قوانین سازمان کار کودک انگلستان اجازه نمی‌داد که بچه‌ها برای مدت طولانی قادر به کار کردن باشند. گروه بازیگران کودک فیلم تنها چهار تا چهار ساعت و نیم می‌توانستند جلوی دوربین باشند و سه ساعت نیز به انجام تکالیف و کارهای مدرسه آن‌ها اختصاص داده شده بود که از سوی سازندگان، معلمانی برای آن‌ها آورده می‌شد.

### طراحی، جلوه‌های ویژه و پس از تولید

جودیانا ماکوفسکی طراح لباس فیلم بود. ماکوفسکی ابتدا بر اساس تصاویر نسخهٔ آمریکایی کتاب شروع به طرح زدن کرد اما به این نتیجه رسید که آن طرح‌ها «آشفته» هستند و در نتیجه لباس بازیکنان کوییدیچ را دوباره طراحی کرد. او برای این کار از پوشش لباس ورزش شمشیربازی انگلیسی در قرن ۱۹ الهام گرفت. استوارت کریگ مدیر تولید فیلم بود که سرسرای بزرگ هاگوارتز را در استودیو لیوزدن و بر اساس طرح‌هایی از کلیساهای انگلیس ساخت. به کریگ گفته شد بود که برای طراحی کوچه دیاگون یک خیابان قدیمی در انگلیس را پیدا کند اما کریگ تصمیم گرفت تا این محل را در استودیو بازسازی کند. معماری تودور، معماری جرجی و معماری سبک ملکه آن از جلمه عناصری بودند که کریگ از آن‌ها برای خلق فضای بصری فیلم الهام گرفته بود.

کلمبوس همواره از جلوه‌های ویژه رایانه‌ای دوری کرده بود اما به گفتهٔ خودش در زمان ساخت *هری پاتر و سنگ جادو*، جلوه‌های ویژه آنقدر پیشرفت کرده بود که کارگردانان بتوانند مدعی استفاده از آن باشند. بدین ترتیب، تقریباً تمامی موجودات جادویی از جمله فلافی و حتی برای طراحی صحنه پرواز جغدها از جلوه‌های ویژه کامپیوتری استفاده شد. نیک دادمن از شرکت اینداستریال لایت اند مجیک سرپرست جلوه‌های ویژه فیلم بود. گروه وی پیش‌تر برای فیلم *جنگ ستارگان: قسمت اول - تهدید شبح* (۱۹۹۹) نامزد جایزهٔ اسکار شده بود. اعضای این گروه با همکاری شرکت *جیم هنسن کریچر شاپ* برای خلق موجودات جادویی همکاری کردند. موجودات جادویی فیلم چندین و چندبار به اشکال مختلف طراحی شدند تا نظر مثبت کلمبوس جلب شود. در مجموع، فیلم نزدیک به ۶۰۰ نما دارد که در آن از جلوه‌های ویژه کامپیوتری استفاده شده‌است. شرکت آمریکایی *ریتم اند هیز* و *سونی پیکچرز ایمج‌ورکز* نیز در خلق جلوه‌های ویژه فیلم در سکانس‌های مختلف همچون مسابقه کوییدیچ، طراحی ظاهر لرد ولدمورت و صحنه‌های مربوط به اژدهای کوچک هاگرید با گروه سازنده همکاری کردند.

موسیقی
------

مقالهٔ اصلی: هری پاتر و سنگ جادو (موسیقی متن)
قطعه *تم هدویگ* که توسط آهنگساز فیلم، جان ویلیامز ساخته شده‌است، به مرور تبدیل به یکی از نمادهای دنیای *هری پاتر* شد.
جان ویلیامز که پیش‌تر در فیلم *تنها در خانه* با کلمبوس همکاری کرده بود، به عنوان آهنگساز انتخاب شد. ویلیامز موسیقی فیلم را در لس آنجلس و در مجموعه موسیقی *تنگلوود* نوشت و آن را در سپتامبر ۲۰۰۱ در لندن ضبط کرد. او در مجموع ۷۳ دقیقه موسیقی ساخت که شامل ۱۹ قطعه بود. قطعهٔ *تم هدویگ* که به عنوان قطعهٔ اصلی فیلم انتخاب شد و در چندین صحنه نیز به گوش می‌رسد، به مرور تبدیل به یکی از نشانه‌های دنیای *هری پاتر* شد. موسیقی این فیلم برای ویلیامز، نامزدی جایزهٔ اسکار را به همراه داشت.

تفاوت‌های فیلم با کتاب
----------------------

کلمبوس برای اطمینان از درست بودن تمامی جزئیات داستان، به‌طور مکرر با رولینگ در تماس بود. کلاوز معتقد است که فیلم نسبت به رمان، بسیار وفادار است. طبق گفتهٔ کلاوز، او دربارهٔ تمامی دیالوگ‌هایی که خارج از کتاب به فیلم‌نامه اضافه کرده بود، با رولینگ مشورت کرده‌است. کلاوز بخشی از دیالوگ‌هایی که نوشته بود را حذف کرد زیرا به گفتهٔ رولینگ، آن صحنه با اتفاقی که در کتاب پنجم، یعنی *هری پاتر و محفل ققنوس* رخ می‌داد، در تضاد بود.

چندین شخصیت فرعی کتاب که در فیلم‌نامه حذف شدند، در فیلم‌های بعدی نیز حضور نداشتند؛ از جمله شخصیت پروفسور بینز که یک روح است که درس تاریخ جادوگری را تدریس می‌کند، و شخصیت بدعنق که یک روح مزاحم است. شروع کتاب نسبت به آغاز فیلم متفاوت است. کتاب با شخصیت ورنون دورسلی آغاز می‌شود که هنگام رفتن بر سرکار با دیدن افرادی که لباس عجیب پوشیده‌اند، بسیار تعجب می‌کند؛ اما فیلم مستقیم به سراغ صفحه‌های آخر فصل نخست کتاب رفته و ملاقات دامبلدور و هری نوزاد در پریوت درایو را به تصویر کشیده‌است. فصل‌های نخست کتاب که مربوط به جزئیات زندگی هری با دورسلی‌ها می‌شود در فیلم بسیار خلاصه است. برای مثال، این موضوع که هری زمان زیادی را پیش همسایه خود، خانم فیگ می‌گذراند به‌طور کامل از داستان حذف شده‌است. ملاقات هری با مالفوی در فروشگاه لباس یا دوئل نیمه‌شب آن‌ها در هاگوارتز از دیگر بخش‌های حذف شده کتاب هستند. همچنین برخی از اتفاقات کتاب، به صورت متفاوتی در فیلم وجود دارند. برای مثال، در کتاب، هری و هرماینی بعد از فراری دادن نوربرت، هنگام بازگشت از پله‌ها توسط پروفسور مک‌گونگال گیر می‌افتند؛ این در صورتی است که در فیلم، مالفوی آن‌ها را لو می‌دهد. برخی جزئیات همچون رابطهٔ دشمنی که ابتدا بین رون و هرماینی وجود دارد، در فیلم تعدیل یا کم رنگ شده‌اند. رولینگ اعلام کرده بود که با حذف بخشی از داستان که به راحتی قابل تغییر باشد، مشکلی ندارد. یکی از حذفیات اصلی کتاب مربوط به عبور از موانع جادویی برای رسیدن به سنگ جادو بود. در کتاب، هری و دوستانش از هفت مرحله عبور می‌کنند تا بتوانند به سنگ جادو برسند اما این بخش در فیلم بسیار کوتاه شده‌است. همچنین، خصوصیات ظاهری شخصیت‌ها منطبق بر کتاب نیست. در کتاب، هری موهای بلند و ژولیده یا هرماینی دندان‌های جلویی بزرگی دارد، اما این جزئیات با مشورت رولینگ تغییر کردند.

اصلی‌ترین تفاوت فیلم نسبت به کتاب، تغییر زمان وقایع داستان است. رخدادهای کتاب از سال ۱۹۹۱ آغاز شده و داستان در دههٔ نود میلادی رخ می‌دهد؛ این در صورتی است که داستان در فیلم‌ها در سال ۲۰۰۱ اتفاق می‌افتد.

انتشار
------

برادران وارنر ابتدا قصد داشت تا فیلم را در روز ۴ ژوئیه ۲۰۰۱ و در تعطیلات روز استقلال اکران کند، که باعث می‌شد زمان ساخت فیلم بسیار فشرده باشد؛ چندین کارگردان ساخت پروژه را به همین دلیل قبول نکردند. در نهایت و به دلیل محدودیت زمانی، تاریخ اکران فیلم با چهار ماه تأخیر به ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱ تغییر پیدا کرد.

### بازاریابی و محصولات جانبی

نخستین پوستر فیلم در تاریخ ۱ دسامبر ۲۰۰۰ منتشر شد. چهار ماه بعد و در مارس ۲۰۰۱، تریلر رسمی فیلم به صورت پیش‌پرده‌ای برای فیلم *سی اسپات ران* منتشر شد. آلبوم موسیقی فیلم نیز به صورت سی‌دی در ماه اکتبر به بازار آمد. شرکت الکترونیک آرتس، بازی ویدئویی *هری پاتر و سنگ جادو* را بر اساس فیلم ساخت که در اواسط نوامبر همین سال برای چندین کنسول بازی منتشر شد. در سال ۲۰۰۳، نسخه‌ای از این بازی برای گیم‌کیوب، پلی‌استیشن ۲ و اکس‌باکس در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت. شرکت متل توانست حق تکثیر ساخت عروسک بر اساس شخصیت‌های فیلم را به‌دست‌آورد؛ که این محصولات به صورت انحصاری در فروشگاه‌های برادران وارنر در دسترس بود. شرکت هازبرو نیز محصولاتی را برای مجموعه فیلم تولید کرد. برادران وارنر، قراردادی به مبلغ ۱۵۰ میلیون دلار با کوکا کولا برای نمایش‌های تبلیغاتی فیلم امضا کرد که مبلغی نزدیک به ۵۰–۴۰ میلیون دلار از آن شامل فروش جهانی فیلم بود. شرکت لگو در سال ۲۰۱۰، بازی ویدئویی *لگو هری پاتر: سال‌های ۱ تا ۴* را منتشر کرد که در آن صحنه‌هایی از فیلم به صورت لگویی بازسازی شده بود.

### نمایش خانگی

*هری پاتر و سنگ جادو* نخستین بار در تاریخ ۱۱ مه ۲۰۰۲ به صورت وی‌اج‌اس و دی‌وی‌دی در بریتانیا و در ۲۸ مه در آمریکا منتشر شد. نسخهٔ ویژه فیلم نیز به همین صورت در تاریخ ۷ مهٔ ۲۰۰۴ به بازار آمد. نسخه نهایی فیلم که شامل صحنه‌های حذف شده بود نیز به صورت انحصاری در آمریکا و در قالب دیسک بلو-ری و دی‌وی‌دی عرضه شد. علاوه بر صحنه‌های اضافه، این نسخه شامل پشت صحنه و نخستین تست بازیگری از ردکلیف، واتسون و گرینت بود که در بستهٔ مخصوصی به نام *ساخت دنیای هری پاتر ۱: جادو آغاز می‌شود* در دسترس قرار گرفت. نسخهٔ کارگردان فیلم ۱۵۹ دقیقه زمان دارد که همین نسخه نیز برای پخش تلویزیونی در اختیار قرار گرفت. در فاصلهٔ مه تا ژوئن ۲۰۰۲، در مجموع ۱۰ میلیون کپی از فیلم به فروش رفت که ۶۰٪ از این فروش به نسخهٔ دی‌وی‌دی تعلق داشت.

بازخورد
-------

### گیشه

نمایش افتتاحیه فیلم در تاریخ ۴ نوامبر ۲۰۰۱ و در اودئون میدان لستر واقع در لندن برگزار شد. سالن سینمایی به گونه‌ای آماده شده بود که به مدرسهٔ هاگوارتز شباهت داشته باشد. *هری پاتر و سنگ جادو* با استقبال بسیار بالایی در گیشه همراه بود. فیلم در روز نخست نمایش خود در آمریکا توانست ۳۲٫۳ میلیون دلار فروش کند و رکورد بیش‌ترین فروش روزانه که پیش‌تر به فیلم *جنگ ستارگان: قسمت اول - تهدید شبح* (۱۹۹۹) تعلق داشت را به خود اختصاص دهد. در روز دوم اکران، فیلم رکورد خود را ارتقا داد و توانست ۳۳٫۵ میلیون دلار فروش کند. در پایان هفته نخست، فیلم در مجموع ۹۰٫۳ میلیون دلار بلیط فروخت و با پشت سر گذاشتن *جهان گمشده: پارک ژوراسیک* (۱۹۹۷)، رکورد پرفروش‌ترین افتتاحیه را به نام خود ثبت کرد. یک سال بعد، فیلم *مرد عنکبوتی* (۲۰۰۲) با فروش هفتگی ۱۱۴٫۸ میلیون دلاری خود، این رکورد را از *سنگ جادو* گرفت. فیلم برای سه هفتهٔ متوالی، رتبهٔ نخست جدول فروش گیشه در آمریکای شمالی را در اختیار داشت. *سنگ جادو* همچنین با فروش ۸۲٫۴ میلیون دلار، رکورد فروش پنج روز تعطیلات عید شکرگزاری را در اختیار داشت که این رکورد، دوازده سال بعد و توسط دو فیلم *بازی‌های گرسنگی: اشتعال* و *یخ‌زده* (هردو محصول ۲۰۱۳) شکسته شد. موفقیت *هری پاتر و سنگ جادو* محدود به داخل آمریکا نبود؛ این فیلم در بازار جهانی نیز بسیار خوب عمل کرد و توانست رکورد فروش افتتاحیه در بریتانیا را با ۶۶ میلیون پوند به خود اختصاص دهد. *سنگ جادو* بعد از *تایتانیک* (۱۹۹۷)، پرفروش‌ترین فیلم در داخل انگلستان بود تا اینکه فیلم *ماما میا! (۲۰۰۸) این رکورد را شکست.*

در پایان، *هری پاتر و سنگ جادو* ۳۱۷٫۶ میلیون دلار در آمریکا و کانادا و ۶۵۷٫۲ میلیون دلار در نقاط مختلف جهان فروش کرد و جمع گیشه خود را به رقم ۹۷۴٫۸ میلیون دلار رساند. *سنگ جادو* پرفروش‌ترین فیلم سال ۲۰۰۱ شد و در آن زمان، بعد از *تایتانیک* دومین فیلم پرفروش تاریخ سینما بود. در حال حاضر، *سنگ جادو* در رتبهٔ ۴۷ این جدول جای دارد. *سنگ جادو* همچنین بعد از *هری پاتر و یادگاران مرگ - قسمت دوم*، پرفروش‌ترین فیلم مجموعه هری پاتر است. باکس آفیس موجو تخمین زد که فیلم ۵۵٫۹ میلیون بلیط فقط در داخل آمریکا فروخته‌است.

### منتقدان

*هری پاتر و سنگ جادو* با استقبال خوب منتقدان همراه بود و در زمینه تیم بازیگری، طراحی صحنه و لباس، موسیقی و وفاداری به رمان ستایش شد. راتن تومیتوز گزارش کرد که ۸۱٪ منتقدان نسبت فیلم نظری مثبتی داشته‌اند که این درصد از روی ۱۹۷ نقد به‌دست آمده و در مجموع نمره ۷٫۰۶/۱۰ را نصیب فیلم می‌کند. در جمع‌بندی نظرات منتقدان راتن تومیتوز آمده‌است: «*هری پاتر و سنگ جادو* وفادارانه، بهترین عناصر منبع اقتباس خود را گرفته و روایت سرشار از جادوی آن را به صفحه بزرگ سینما آورده و این کار را نیز طوری انجام داده که نتیجهٔ آن در بیشتر مواقع هیجان‌انگیز است.» در متاکریتیک نیز، فیلم امتیاز ۶۴ از ۱۰۰ را بر پایهٔ ۳۶ نقد دریافت کرد. متاکریتیک اعلام کرد که نظرات پیرامون فیلم، «اغلب مثبت» است. در سینماسکور، فیلم امتیاز مثبت A را از سوی تماشاگران گرفت.

راجر ایبرت از چهار ستاره، چهار ستاره کامل به فیلم داد و آن را «اثری کلاسیک» توصیف کرد. او در نقد خود، سکانس کوییدیچ و جلوه‌های ویژه فیلم را ستایش کرد. سکانس کوییدیچ توسط دیگران، از جمله منتقدان *دیلی تلگراف* و *امپایر* نیز مورد توجه قرار گرفت و به عنوان صحنه‌ای شناخته شد که به صورت مستقل از فیلم ارزش تماشا کردن دوباره دارد. برایان لیندر از *آی‌جی‌ان* نیز نظر مثبتی دربارهٔ فیلم داشت و نوشت: «*سنگ جادو* بی‌نقص نیست اما برای من که طرفدار کتاب هستم، به عنوان یک مکمل به همان اندازه هیجان‌انگیز است.» جینا آفموف از *پالو آلتو آنلاین* با وجود انتقاد نسبت به ۳۰ دقیقه پایانی فیلم نوشت: «این فیلمی است که حتی بدبین‌ترین سینماروها را نیز مسحور خواهد کرد.» کلودیا پویگ در *یواس‌ای تودی* ۳ ستاره به فیلم داد و از طراحی صحنه و اجرای رابی کالترین در نقش هاگرید تمجید کرد، ولی از موسیقی جان ویلیامز انتقاد کرد و گفت طرفداران فیلم انتظار موسیقی جادویی‌تری دارند. کرک هانیکات از *هالیوود ریپورتر*، طراحی صحنه و لباس، موسیقی، فیلم‌برداری و تیم بازیگری را ستود و دربارهٔ موسیقی ویلیامز نوشت: «یک جعبهٔ موسیقی جذاب و شنیدنی که به راحتی خاموش نخواهد شد.» تاد مک‌کارتی از *ورایتی* نوشت: «این فیلم جایگاهی همچون *بربادرفته* در تاریخ سینما خواهد داشت. فیلم‌نامه وفادارانه است، بازیگران درست انتخاب شده‌اند، طراحی صحنه و لباس، گریم و جلوه‌های ویژه نیر همانی است که باید باشد و حتی گاهی فراتر از انتظار نیز عمل می‌کنند.» جاناتان فورمن در *نیویورک پست* نیز نظر مثبتی دربارهٔ فیلم داشت و آن را «یک اقتباس طولانی و وفادارانه» توصیف کرد.

ریچارد کورلیس در *تایم* فیلم را «اقتباسی بر پایهٔ اعداد و ارقام» توصیف کرد و بازیگران اصلی را فاقد جذابیت دانست. پائول تاتارا از *سی‌ان‌ان* از عملکرد کلمبوس و کلاوز انتقاد کرد و اعلام کرد که *هری پاتر و سنگ جادو* بیش‌تر از آنکه یک فیلم سینمایی مستقل باشد، اثری است که برای جلب رضایت رولینگ ساخته شده‌است. ناتانیل راجرز از *فیلم اکسپرینس* نظر منفی دربارهٔ فیلم داشت و نوشت: «*هری پاتر و سنگ جادو* تا جایی که می‌تواند مبهم و نامطلوب است.» اد گونزالز در مجلهٔ *اسلنت* نوشت: «ای کاش تیم برتون این فیلم را ساخته بود. سبک فیلم‌برداری فیلم گیچ‌کننده و خفه است. *هری پاتر و سنگ جادو* بیش‌تر از آنکه سینما باشد، شبیه به یک دورهمی و مهمانی بزرگ و خسته‌کننده است.» الویس میچل از *نیویورک تایمز* نظری تند و منفی دربارهٔ فیلم داشت و نوشت: «*هری پاتر و سنگ جادو* از کمبود تخیل و شخصیت‌های چوبی رنج می‌برد. آن کلاه گروه‌بندی سخنگو، به مراتب داری هویت بیشتری نسبت به انسان‌های قصه است.»

دنباله
------

مقالهٔ اصلی: هری پاتر و تالار اسرار (فیلم)
بعد از موفقیت فیلم در گیشه و نزد منتقدان، پیش تولید فیلم دوم به سرعت آغاز شد. *هری پاتر و تالار اسرار* بازهم به کارگردانی کریس کلمبوس و درست یک‌سال بعد از *سنگ جادو* و در تاریخ ۱۵ نوامبر ۲۰۰۲ به روی پرده رفت و موفقیت تجاری و انتقادی دیگری را برای سازندگان خود به همراه داشت.

بازی ویدئویی
------------

مقالهٔ اصلی: هری پاتر و سنگ جادو (بازی ویدئویی)
در نوامبر سال ۲۰۰۱، بازی ویدئویی *هری پاتر و سنگ جادو* بر اساس این فیلم توسط الکترونیک آرتس ساخته و روانه بازار شد. این بازی برای پلتفرم‌های مختلف از جمله مایکروسافت ویندوز، پلی‌استیشن ۲ و ایکس‌باکس منتشر شد. در بازی، بازیکن کنترل شخصیت هری پاتر را در اختیار دارد که باید ماموریت‌های مختلفی را انجام دهد. همچنین قابلیت گشتن آزاد در محیط مدرسه هاگوارتز نیز وجود دارد. بازی با واکنش متوسط منتقدان همراه بود. گیم‌پلی سادهٔ بازی ستایش شد، اما بازی در زمینهٔ گرافیک و طراحی فضا مورد انتقاد قرار گرفت؛ از جمله، این نقد مطرح شد که بازی تنها برای علاقه‌مندان به مجموعهٔ *هری پاتر* جذابیت دارد.

جوایز
-----

*هری پاتر و سنگ جادو* در هفتاد و چهارمین دورهٔ جوایز اسکار در سه رشته نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بود: بهترین موسیقی فیلم، بهترین طراحی لباس و بهترین طراحی صحنه؛ اما موفق به کسب هیچ‌کدام از این جوایز نشد. این فیلم همچنین در هفت رشته نامزد جایزه بفتا بود، اما بازهم موفق به کسب جایزه نشد. جودیانا ماکوفسکی برای طراحی لباس فیلم برنده جایزهٔ ساترن شد. فیلم در هشت رشتهٔ دیگر نیز در این مراسم نامزد بود. ماکوفسکی این افتخار را دو مراسم انجمن بازیگران آمریکا و انجمن طراحان لباس نیز تکرار کرد. بنیاد فیلم آمریکا و انجمن کارگردان آمریکا، *هری پاتر و سنگ جادو* را در رشتهٔ بهترین جلوه‌های ویژه و بهترین طراحی لباس نامزد جایزه کردند اما فیلم موفق به کسب آن جایزه‌ها نشد. در مراسم جوایز گزینش منتقدان فیلم، *هری پاتر و سنگ جادو* به عنوان بهترین فیلم خانوادگی سال، برندهٔ جایزه شد و دنیل ردکلیف نیز برای عملکرد خود، نامزد جایزهٔ بهترین بازیگر کودک شد اما جایزه را به داکوتا فانینگ برای بازی در فیلم *من سم هستم* (۲۰۰۱) واگذار کرد. در سال ۲۰۰۵، بنیاد فیلم آمریکا، جان ویلیامز را برای دریافت جایزهٔ ۱۰۰ موسیقی متن برتر تاریخ سینما نامزد دریافت جایزه کرد.

| فهرست جایزه‌ها و نامزدی‌های هری پاتر و سنگ جادو |
| --- |
| 

| جایزه | رشته | دریافت‌کننده | نتیجه | منابع |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| هفتاد و چهارمین دوره جوایز اسکار | بهترین طراحی صحنه | استوارت کریگ | نامزدشده |  |
| بهترین طراحی لباس | جودیانا ماکوفسکی |
| بهترین موسیقی فیلم | جان ویلیامز |
| جایزه نروژ آماندا | بهترین فیلم خارجی زبان | هری پاتر و سنگ جادو |  |
| بنیاد فیلم آمریکا | بهترین جلوه‌های ویژه | نیک دیویس |  |
| انجمن کارگردانان هنری | بهترین طراحی صحنه برای فیلم فانتزی | استوارت کریگ، جان کینگ |  |
| جایزه آکادمی فیلم ژاپن | بهترین فیلم خارجی زبان |  |  |
| جوایز بوگی | جایزه ویژه |  | برنده |  |
| پنجاه و پنجمین دوره جوایز بفتا | بهترین فیلم انگلیسی زبان | نامزدشده |  |
| جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | رابی کالترین |
| بهترین طراحی لباس | جودیانا ماکوفسکی |
| بهترین طراحی صحنه | استوارت کریگ |
| بهترین گریم | آماندا نایت |
| بهترین صدا |  |
| بهترین جلوه‌های ویژه |
| انجمن منتقدان پخش فیلم | بهترین فیلم خانوادگی | برنده |  |
| بهترین بازیگر نوجوان | دنیل ردکلیف | نامزدشده |
| بهترین موسیقی | جان ویلیامز |
| انجمن آهنگسازان سینما و تلویزیون | بهترین موسیقی فیلم | برنده |  |
| انجمن بازیگران آمریکا | بهترین تیم بازیگری | جین جنکیز |  |
| انجمن طراحان صحنه | بهترین طراحی صحنه برای فیلم فانتزی | جودیانا ماکوفسکی |  |
| انجمن تدوین‌گران آمریکا | بهترین فیلم درام | ریچارد فرانسیس-بروس | نامزدشده |  |
| جایزه امپایر | بهترین فیلم | هری پاتر و سنگ جادو |  |
| بهترین بازیگران نوظهور | دنیل ردکلیف، روپرت گرینت و اما واتسون |
| مراسم ایونینگ استاندارد | بهترین دستاورد فنی | استوارت کریگ | برنده |  |
| انجمن صدابرداران فیلم | بهترین تدوین صدا | ادی جوزف | نامزدشده |  |
| ۴۵امین دوره جوایز گرمی | بهترین موسیقی متن فیلم سینمای بلند | جان ویلیامز |  |
| جایزه هوگو | بهترین فیلم |  |  |
| جوایز برگزیده کودکان نیکلودین | انتخاب تماشاگران |  |
| جایزه سینمایی و تلویزیونی ام‌تی‌وی | بهترین بازیگر مرد نوظهور | دنیل ردکلیف |  |
| انجمن منتقدان فیلم فینیکس | بهترین فیلم خانوادگی | *هری پاتر و سنگ جادو* | برنده |  |
| بهترین بازیگر مرد نوظهور | دنیل ردکلیف | نامزدشده |
| بهترین بازیگر جوان | اما واتسون |
| بهترین طراحی لباس | جودیانا ماکوفسکی |
| بهترین موسیقی | جان ویلیامز |
| بهترین طراحی صحنه | استوارت کریگ |
| بهترین جلوه‌های ویژه | نیک دیویس |
| انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا | بهترین فیلم سال | دیوید هیمن |  |
| جایزه ستلایت | بهترین فیلم |  |  |
| بهترین تدوین | ریچارد فرانسیس-بروس |
| بهترین طراحی صحنه | استوارت کریگ |
| بهترین جلوه‌های ویژه | نیک دیویس |
| جایزه ویژه استعداد نوظهور | روپرت گرینت | برنده |
| جایزه ساترن | بهترین فیلم فانتزی |  | نامزدشده |  |
| بهترین کارگردان | کریس کلمبوس |
| بهترین بازیگر نقش مکمل مرد | رابی کالترین |
| بهترین بازیگر نقش مکمل زن | مگی اسمیت |
| بهترین بازیگر جوان | دنیل ردکلیف |
| بهترین بازیگر جوان | اما واتسون |
| بهترین طراحی لباس | جودیانا ماکوفسکی | برنده |
| بهترین گریم | نیک دادمن | نامزدشده |
| بهترین جلوه‌های ویژه | نیک دیویس |
| جایزه سیرا | بهترین فیلم خانوادگی |  | برنده |  |
| جایزه استیکنر | بهترین موسیقی | نامزدشده |  |
| جوایز برگزیده نوجوانان | بهترین فیلم ماجراجویی | نامزدشده |  |
| جایزه هنرمند جوان | بهترین فیلم خانوادگی-درام | نامزدشده |  |
| بهترین بازیگر زن جوان | اما واتسون (مشترک با اسکارلت جوهانسون) | برنده |
| بهترین بازیگر مرد جوان- نقش مکمل | تام فلتون | نامزدشده |
| بهترین تیم بازیگری |  |
| ستاره نوظهور | روپرت گرینت | برنده |

 |

توضیحات
-------

1. ↑  نیوزراند Newsround نام یک برنامه تلویزیونی کودکان است که از سال ۱۹۷۲ از طریق شبکه بی‌بی‌سی روی آنتن می‌رود.
2. ↑  در دنیای جادویی هری پاتر، به افراد غیر جادوگر، مشنگ گفته می‌شود.

واژه‌نامه
---------

1. ↑  Harry Potter And The Sorcerer's Stone
2. ↑  Harry Potter And The Philosopher's Stone
3. ↑  Privet Drive
4. ↑  Petunia
5. ↑  Dursley
6. ↑  Dudley
7. ↑  Vernon
8. ↑  Gringotts
9. ↑  Gryffindor
10. ↑  Slytherin
11. ↑  Defence Against the Dark Arts
12. ↑  Quirrell
13. ↑  Stones in His Pockets
14. ↑  Peter Pevensie
15. ↑  Ravenclaw
16. ↑  Griphook
17. ↑  Ollivander
18. ↑  Diagon Alley
19. ↑  Nearly Headless Nick
20. ↑  Molly Weasley
21. ↑  The Ogre Downstairs
22. ↑  Diana Wynne Jones
23. ↑  Susie Figgis
24. ↑  Young Sherlock Holmes
25. ↑  Goathland railway station
26. ↑  Inverailort Castle
27. ↑  Harrow School
28. ↑  Divinity School
29. ↑  Leaky Cauldron
30. ↑  Judianna Makovsky
31. ↑  Stuart Craig
32. ↑  Queen Anne style architecture
33. ↑  Fluffy
34. ↑  Nick Dudman
35. ↑  Jim Henson's Creature Shop
36. ↑  Rhythm and Hues
37. ↑  Hedwig's Theme
38. ↑  Tanglewood
39. ↑  Professor Binns
40. ↑  Peeves
41. ↑  See Spot Run
42. ↑  Hasbro
43. ↑  Lego Harry Potter: Years 1–4
44. ↑  Creating the World of Harry Potter Part 1: The Magic Begins
45. ↑  Brian Linder
46. ↑  Jeanne Aufmuth
47. ↑  Palo Alto Online
48. ↑  Claudia Puig
49. ↑  Kirk Honeycutt
50. ↑  Paul Tatara
51. ↑  Nathaniel Rogers
52. ↑  The Film Experience
53. ↑  Ed Gonzalez

منابع
-----

1. ↑  "Harry Potter and the Philosopher's Stone". British Board of Film Classification. Archived from the original on 10 August 2017. Retrieved 10 December 2014.
2. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)". British Film Institute. Archived from the original on 18 November 2018. Retrieved 26 December 2017.
3. ↑  "British Council Film: Harry Potter and the Philosopher's Stone (aka Harry Potter and the Sorcerer's Stone)". British Council. Archived from the original on 14 June 2018. Retrieved 26 December 2017.
4. 1 2 3 4  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 11 February 2009. Retrieved 29 May 2007.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  Jensen, Jeff; Fierman, Daniel (14 September 2001). "Inside Harry Potter – It May Be a Movie about a Tyro Wizard and His Magical Adventures, but Bringing Harry Potter to the Big Screen Took Real Muggle Might, No Hocus-Pocus about It". *Entertainment Weekly*. Archived from the original on 24 January 2008. Retrieved 7 February 2010.
6. ↑  Koltnow, Barry (8 July 2007). "One Enchanted Night at Theater, Radcliffe Became Harry Potter". *East Valley Tribune*. Retrieved 15 July 2007.[*پیوند مرده*]
7. ↑  Sussman, Paul (23 August 2000). "British Child Actor "a Splendid Harry Potter"". CNN. Archived from the original on 26 September 2014. Retrieved 7 February 2010.
8. 1 2 3 4  "When Danny Met Harry". *The Times*. 3 November 2001.
9. ↑  Carroll, Larry (2 May 2008). ""Narnia" Star William Moseley Reflects on Nearly Becoming Harry Potter". MTV. Archived from the original on 28 September 2015. Retrieved 2 May 2008.
10. ↑  "Season of the Witch". *Entertainment Weekly*. 14 December 2001. Archived from the original on 20 December 2001. Retrieved 18 July 2010.
11. ↑  Kulkani, Dhananjay (23 June 2004). "Emma Watson, New Teenage Sensation!!". Buzzle. Archived from the original on 29 June 2012. Retrieved 3 August 2007.
12. 1 2  Bradley, Bill (31 دسامبر 2016). "The Hilarious Reason Daniel Radcliffe Was Cast As Harry Potter". *The Huffington Post*. Archived from the original on 31 December 2016. Retrieved 31 December 2016.
13. 1 2  Davies, Hugh (14 August 2000). "Author's favourites are chosen for Potter film". *The Daily Telegraph*. Archived from the original on 29 March 2020. Retrieved 24 December 2017.
14. ↑  Rowling, J. K. (2 November 2001). "JK Rowling interview in full". *Newsround* (Interview). Interviewed by Mzimba, Lizo. CBBC. Archived from the original on 16 September 2019. Retrieved 31 December 2016.
15. ↑  "Robin Williams turned down for Potter". *The Guardian*. 15 November 2001. Archived from the original on 12 June 2018. Retrieved 14 August 2015.
16. ↑  Young, C. (27 November 2001). "Richard Harris: The Envelopes, Please". *People*. Archived from the original on 30 September 2007. Retrieved 9 July 2007.
17. ↑  Adler, Shawn (7 December 2007). "What Would "Potter" Have Been Like with Tim Roth as Snape?". MTV. Archived from the original on 8 December 2007. Retrieved 8 December 2007.
18. ↑  Morris, Clint (9 June 2004). "Interview:David Thewlis". Movie Hole. Archived from the original on 12 June 2004. Retrieved 4 October 2008.
19. ↑  Wigler, Josh (29 June 2010). "'Harry Potter' Star Warwick Davis Recalls Emotional Final Day on Set". MTV Movie News. Archived from the original on 16 June 2013. Retrieved 24 December 2011.
20. ↑  Sussman, Paul (22 August 2000). "Harry Potter: The search is finally over". CNN. Archived from the original on 13 January 2018. Retrieved 12 January 2018.
21. ↑  Linder, Brian (19 April 2000). ""Rosie" in Harry Potter?". IGN. Archived from the original on 31 August 2011. Retrieved 8 July 2007.
22. ↑  Ross, Jonathan, J. K. Rowling (6 July 2007). *Friday Night with Jonathan Ross*. BBC One. Archived from the original on 16 August 2007. Retrieved 31 July 2007.
23. ↑  "WiGBPd about Harry". *Australian Financial Review*. 19 July 2000. Archived from the original on 8 September 2006. Retrieved 26 May 2007.
24. 1 2  "Harry Potter and the Philosopher's Stone". *Guardian Unlimited*. 16 November 2001. Archived from the original on 25 March 2007. Retrieved 26 May 2007.
25. ↑  Linder, Brian (23 February 2000). "No "Harry Potter" for Spielberg". IGN. Archived from the original on 23 November 2007. Retrieved 8 July 2007.
26. ↑  Jensen, Jeff (17 March 2000). "Potter's Field". *Entertainment Weekly*. Archived from the original on 12 January 2012. Retrieved 26 May 2007.
27. ↑  "For Spielberg, Making a Harry Potter Movie Would Have Been No Challenge". Hollywood.com. 5 September 2001. Archived from the original on 29 June 2012. Retrieved 26 May 2007.
28. ↑  Rowling, J. K. "Rubbish Bin: J K Rowling Veto-ed Steven Spielberg". J.K. Rowling.com. Archived from the original on 18 April 2006. Retrieved 20 June 2006.
29. 1 2  Linder, Bran (28 March 2000). "Chris Columbus to Direct Harry Potter". IGN. Archived from the original on 13 January 2008. Retrieved 8 July 2007.
30. 1 2 3  Schmitz, Greg Dean. "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)". Yahoo!. Archived from the original on 15 December 2007. Retrieved 9 August 2008.
31. ↑  Douglas, Edward (10 July 2006). "A Good Night for Harry Potter?". ComingSoon.net. Archived from the original on 11 اكتبر 2007. Retrieved 20 October 2007. `{{cite news}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
32. ↑  Linder, Brian (7 March 2000). "Two Potential "Harry Potter" Director's Back Out". IGN. Archived from the original on 2 March 2008. Retrieved 8 July 2007.
33. ↑  Davidson, Paul (15 March 2000). "Harry Potter Director Narrowed Down". IGN. Archived from the original on 6 December 2008. Retrieved 8 July 2007.
34. ↑  "Terry Gilliam Bitter about Potter". Wizard News. 29 August 2005. Archived from the original on 11 August 2007. Retrieved 8 July 2007.
35. ↑  "Terry Gilliam Bitter About Potter". Wizardnews.com. 29 August 2005. Archived from the original on 11 August 2007. Retrieved 1 June 2011.
36. 1 2 3  Sragow, Michael (24 February 2000). "A Wizard of Hollywood". *Salon.com*. Archived from the original on 10 July 2007. Retrieved 8 July 2007.
37. ↑  Linder, Brian (22 March 2001). "Cleese Talks Harry Potter". *IGN*. Archived from the original on 4 June 2020. Retrieved 4 June 2020.
38. 1 2  Linder, Brian (30 March 2000). "Chris Columbus Talks Potter". IGN. Archived from the original on 6 December 2008. Retrieved 8 July 2007.
39. ↑  Linder, Brian (30 May 2000). "Attention All Muggles!". IGN. Archived from the original on 31 August 2011. Retrieved 8 July 2007.
40. 1 2  Linder, Brian (14 June 2000). "Harry Potter Casting Frenzy". IGN. Archived from the original on 25 April 2009. Retrieved 8 July 2007.
41. 1 2  Lindner, Brian (11 July 2000). "Trouble Brewing with Potter Casting?". IGN. Archived from the original on 5 February 2012. Retrieved 7 February 2010.
42. ↑  "Daniel Radcliffe, Rupert Grint and Emma Watson Bring Harry, Ron and Hermione to Life for Warner Bros. Pictures *Harry Potter and the Sorcerer's Stone*". Warner Bros. 21 August 2000. Archived from the original on 4 April 2007. Retrieved 26 May 2007.
43. ↑  Linder, Brian (2 October 2000). "Potter Pics: Hagrid, Hogsmeade Station, and the Hogwarts Express". IGN. Archived from the original on 31 August 2011. Retrieved 9 July 2007.
44. ↑  Linder, Brian (28 June 2000). "All 7 Harry Potter Books to Film?". IGN. Archived from the original on 25 April 2009. Retrieved 8 July 2007.
45. ↑  "Euro-AICN Special Report: Harry Potter, and a Little Bit on Aardman's next". Ain't it Cool News. 20 June 2000. Archived from the original on 29 September 2007. Retrieved 8 July 2007.
46. ↑  Linder, Brian (5 September 2000). "Another Hogwarts Location for Potter". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 8 July 2007.
47. 1 2  Linder, Brian (26 September 2000). "Potter Privet Drive Pics". IGN. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 8 July 2007.
48. ↑  Linder, Brian (3 October 2000). "Potter Pics: Part Two – The Hogwarts Set at Durham Cathedral". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 9 July 2007.
49. ↑  Linder, Brian (25 October 2000). "Hogwarts Oxford Location Pics & Rowling Speaks". IGN. Archived from the original on 25 April 2009. Retrieved 9 July 2007.
50. ↑  Sheperd, Ben (7 July 2007). *Harry Potter: behind the Magic* (TV). ITV1.
51. ↑  Linder, Brian (25 November 2000). "Potter Set News & Pics". IGN. Archived from the original on 31 August 2011. Retrieved 9 July 2007.
52. 1 2  Linder, Brian (21 February 2001). "Lumos!". IGN. Archived from the original on 31 August 2011. Retrieved 10 July 2007.
53. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone misc notes". *tcm.com*. Harry Potter and the Sorcerer's Stone – Misc Notes. Archived from the original on 18 November 2018. Retrieved 21 October 2015.
54. ↑  "Harry Potter at Leavesden". WB Studio Tour. Archived from the original on 23 September 2012. Retrieved 16 September 2012. Filming began on Harry Potter and the Philosopher's Stone at Leavesden Studios on Friday 29th September 2000.
55. ↑  Anthikad-Chhibber, Mini. "Harry Comes to Hyderabad". *The Hindu*. Archived from the original on 4 November 2002. Retrieved 7 February 2010.
56. ↑  "A Conversation between JK Rowling and Daniel Radcliffe". Youtube. Archived from the original on 14 January 2020. Retrieved 2 January 2020.
57. 1 2 3  Cagle, Jess (5 November 2001). "The First Look at Harry". *Time*. Archived from the original on 12 اكتبر 2007. Retrieved 19 September 2007. `{{cite news}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
58. 1 2  Linder, Brian (8 January 2001). "Davis Confirms Potter Role". IGN. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 9 July 2007.
59. ↑  Linder, Brian (11 January 2001). "Potter Creature Feature". IGN. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 9 July 2007.
60. ↑  Oliver, Glen (17 August 2000). "Harry Potter Composer Chosen". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 8 July 2007.
61. 1 2  Linder, Brian (23 May 2001). "Potter Postlude". IGN. Archived from the original on 25 April 2009. Retrieved 11 July 2007.
62. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۰.
63. ↑  Linder, Brian (6 February 2001). "Screenwriter Kloves Talks *Harry Potter*". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 10 July 2007.
64. ↑  Dadds, Kimberley; Miriam Zendle (9 July 2007). "Harry Potter: Books vs films". Digital Spy. Archived from the original on 9 July 2008. Retrieved 10 July 2007.
65. ↑  "You can soon visit Harry Potter's Privet Drive IRL". *Cosmopolitain*. Archived from the original on 29 September 2019. Retrieved 29 September 2019.
66. ↑  "Harry Potter fans can finally step inside 4 Privet Drive - and it's worth the wait". *Irish Mirror*. 11 May 2016. Archived from the original on 29 September 2019. Retrieved 29 September 2019.
67. ↑  Linder, Brian (17 May 2000). "Bewitched Warner Bros. Delays Potter". IGN. Archived from the original on 9 February 2012. Retrieved 8 July 2007.
68. ↑  Linder, Brian (13 December 2000). "Potter Poster Pic". IGN. Archived from the original on 11 October 2008. Retrieved 9 July 2007.
69. ↑  Linder, Brian (28 February 2001). "Potter Preview Premieres Tomorrow". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 11 July 2007.
70. ↑  Thorsen, Tor (12 December 2003). "Sorcerer's Stone Ships Out". *GameSpot*. Archived from the original on 30 September 2007. Retrieved 29 July 2007.
71. ↑  Linder, Biran (10 February 2000). "Mattel Wins Harry Potter Toy Rights". IGN. Archived from the original on 19 October 2007. Retrieved 8 July 2007.
72. ↑  Linder, Brian (14 February 2000). "Hasbro Gets Harry Potter Merchandise Rights". IGN. Archived from the original on 26 April 2009. Retrieved 8 July 2007.
73. ↑  "'Harry Potter' Goes Better -- and Exclusively -- With Coke". *hive4media.com*. 21 February 2001. Archived from the original on 18 June 2002. Retrieved 28 September 2019.
74. ↑  Linder, Brian (1 June 2001). "Son of Harry Potter LEGOs". IGN. Archived from the original on 19 January 2012. Retrieved 11 July 2007.
75. ↑  "Harry Potter and the Philosopher's Stone [2001]". *Amazon.co.uk*. Archived from the original on 24 May 2019. Retrieved 20 November 2010.
76. ↑  Indvik, Kurt (6 June 2002). "The Morning Buzz:Potter' Set A Rental Record, Are There More?". *hive4media.com*. Archived from the original on 14 June 2002. Retrieved 28 September 2019.
77. ↑  Rivero, Enrique (18 April 2002). "Warner Demonstrates 'Potter' DVD Brew". *hive4media.com*. Archived from the original on 26 April 2002. Retrieved 10 September 2019.
78. ↑  Wagner, Holly (13 May 2002). "Potter First Day UK Sales Sink Titanic". *hive4media.com*. Archived from the original on 18 June 2002. Retrieved 11 September 2019.
79. ↑  Thomas K.Arnold (3 June 2002). "Waiting For Harry's Other Shoe To Drop". *hive4media.com*. Archived from the original on 18 June 2002. Retrieved 11 September 2019.
80. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Full Screen Edition)". *Amazon.com*. Archived from the original on 8 April 2008. Retrieved 20 November 2010.
81. ↑  Brown, Kenneth (7 December 2009). "Harry Potter and the Sorcerer's Stone Blu-ray Review". *blu-ray.com*. Archived from the original on 10 February 2020. Retrieved 17 July 2010.
82. ↑  Murray, Rebecca (6 May 2004). "ABC Offers a Sneak Peek at 'Harry Potter and the Prisoner of Azkaban'". About.com. Archived from the original on 3 December 2012. Retrieved 9 October 2012.
83. ↑  Bennett, James; Brown, Tom (2008). *Film and Television After DVD* (به انگلیسی). Routledge. p. 19. ISBN 978-1-135-89672-0. Archived from the original on 16 March 2023. Retrieved 21 January 2020.
84. ↑  "Potter Casts Spell at World Premiere". *BBC News Online*. 15 November 2001. Archived from the original on 12 March 2007. Retrieved 23 September 2007.
85. ↑  ""Harry Potter" Magically Shatters Records". Hollywood.com. 18 November 2001. Archived from the original on 30 May 2012. Retrieved 21 September 2007.
86. ↑  Gray, Brandon (6 May 2002). "'Spider-Man' Takes Box Office on the Ultimate Spin: $114.8 Million". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 24 May 2013. Retrieved 7 February 2010.
87. ↑  "November 23–25, 2001 Weekend 3-day Thanksgiving Weekend". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 10 November 2013. Retrieved 24 November 2013.
88. ↑  "November 30 – December 2, 2001 Weekend". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 2 December 2013. Retrieved 24 November 2013.
89. ↑  "Weekend Report: 'Catching Fire,' 'Frozen' Set Thanksgiving Records". boxofficemojo.com. Archived from the original on 2 December 2013. Retrieved 2 December 2013.
90. ↑  "Harry Potter Smashes Box Office Records". *Newsround*. 19 November 2001. Archived from the original on 12 June 2020. Retrieved 11 July 2007.
91. ↑  Irvine, Chris (30 October 2008). "Mamma Mia Becomes Highest Grossing British Film". *The Daily Telegraph*. Archived from the original on 5 March 2020. Retrieved 16 November 2008.
92. ↑  "2001 Worldwide Grosses". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 27 November 2015. Retrieved 29 May 2007.
93. ↑  "Potter Makes Movie Chart History". *Newsround*. 19 February 2002. Archived from the original on 8 August 2009. Retrieved 11 July 2007.
94. ↑  "Worldwide Grosses". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 28 January 2010. Retrieved 19 May 2010.
95. ↑  Harry Potter and the Deathly Hallows Part 2 (2011) بایگانی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine. Box Office Mojo. Retrieved 31 July 2011.
96. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001)". *Box Office Mojo*. Archived from the original on 4 August 2016. Retrieved 31 May 2016.
97. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (Harry Potter and the Philosopher's Stone) (2001)". *Rotten Tomatoes*. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved 23 October 2019.
98. ↑  "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *Metacritic*. Archived from the original on 11 July 2009. Retrieved 20 July 2007.
99. ↑  "CinemaScore". *cinemascore.com*. Archived from the original on 22 July 2018. Retrieved 22 July 2018.
100. ↑  Ebert, Roger (16 November 2001). "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *Chicago Sun Times*. Archived from the original on 10 اكتبر 2012. Retrieved 8 July 2007. `{{cite web}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
101. ↑  Hiscock, John (4 November 2001). "Magic Is the Only Word for It". *The Telegraph*. Archived from the original on 11 اكتبر 2007. Retrieved 21 September 2007. `{{cite web}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
102. ↑  Morrison, Alan. "Harry Potter and the Philosopher's Stone". *Empire*. Archived from the original on 20 January 2012. Retrieved 21 September 2007.
103. ↑  Linder, Brian (17 November 2001). "Brian Linder's Review of Harry Potter and the Sorcerer's Stone". IGN. Archived from the original on 29 December 2007. Retrieved 9 June 2007.
104. ↑  Aufmuth, Jeanne. "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". Palo Alto Online. Archived from the original on 12 October 2007. Retrieved 20 July 2007.
105. ↑  Puig, Claudia (16 November 2001). "Visually stunning 'Potter' falls short of pure magic". *USA Today*. Archived from the original on 22 December 2010. Retrieved 9 October 2010.
106. ↑  Honeycutt, Kirk (9 November 2001). "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *The Hollywood Reporter*. Archived from the original on 4 August 2007. Retrieved 21 September 2007.
107. ↑  McCarthy, Todd (11 November 2001). "Also Playing: Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *Variety*. Retrieved 19 October 2010.
108. ↑  Foreman, Jonathan. "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *New York Post*. Retrieved 22 September 2007.[*پیوند مرده*]
109. ↑  Corliss, Richard (1 November 2001). "Harry Potter and the Sorcerer's Stone: Movie Review". *Time*. Archived from the original on 10 July 2007. Retrieved 29 July 2007.
110. ↑  Tatara, Paul (16 November 2001). "Review: 'Potter' well acted, heavy handed". CNN. Archived from the original on 12 February 2020. Retrieved 21 September 2007.
111. ↑  Rogers, Nathaniel (December 2001). "Harry Potter & the Sorceror's Stone". TheFilmExperience.net. Archived from the original on 1 December 2010. Retrieved 24 November 2010.
112. ↑  Gonzalez, Ed. "Harry Potter and the Sorcerer's Stone". *Slant Magazine*. Archived from the original on 14 December 2007. Retrieved 21 September 2007.
113. ↑  Elvis Mitchell (16 November 2001). "FILM REVIEW; The Sorcerer's Apprentice". *The New York Times*. Archived from the original on 29 اكتبر 2019. Retrieved 23 March 2020. `{{cite news}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
114. ↑  "HARRY POTTER AND THE CHAMBER OF SECRETS (2002)". *AFI Catalog of Feature Films*. Archived from the original on 24 July 2018. Retrieved 24 July 2018.
115. ↑  Strowbridge, C.S. (28 January 2003). "Chamber of Secrets sneaks pasts Jurassic Park". The Numbers. Archived from the original on 13 اكتبر 2007. Retrieved 22 September 2007. `{{cite web}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
116. ↑  "EA's Harry Potter and the Sorcerer's Stone Now Available for Next-Gen Consoles". Game Info Wire. 14 دسامبر 2003. Archived from the original on 26 July 2011. Retrieved 10 May 2011.
117. ↑  "Harry Potter and the Philosopher's Stone Releases". Giant Bomb. Archived from the original on 29 August 2011. Retrieved 10 May 2011.
118. ↑  "Harry Potter and the Philosopher's Stone release dates". *GameSpot*. Archived from the original on 23 January 2013. Retrieved 10 May 2011.
119. ↑  Butts, Steve (16 نوامبر 2001). "Harry Potter and the Sorcerer's Stone (PC)". *IGN*. Archived from the original on 23 February 2014. Retrieved 26 January 2014.
120. 1 2  "Results Page for Harry Potter and the Sorcerer's Stone – Academy Awards Database". AMPAS. Archived from the original on 9 June 2014. Retrieved 17 July 2010.
121. 1 2  "BAFTA Film Nominations 2001". British Academy of Film and Television Arts. Archived from the original on 21 September 2010. Retrieved 21 October 2010.
122. ↑  "Past Saturn Awards". Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films. Archived from the original on 12 May 2011. Retrieved 21 October 2010.
123. 1 2  "The 2001 Saturn Awards". MovieWeb. 13 June 2002. Archived from the original on 20 August 2009. Retrieved 21 October 2010.
124. 1 2  "Artios Award Winners". Casting Society of America. Archived from the original on 22 August 2012. Retrieved 21 October 2010.
125. 1 2  "WINNERS FOR THE 4th ANNUAL COSTUME DESIGNERS GUILD AWARDS". Costume Designers Guild. Archived from the original on 8 July 2011. Retrieved 21 October 2010.
126. 1 2  "6th Annual Excellence in Production Design Awards". Art Directors Guild. Archived from the original on 4 March 2012. Retrieved 21 October 2010.
127. 1 2  "AFI AWARDS FOR MOTION PICTURES 2001". American Film Institute. Archived from the original on 27 May 2005. Retrieved 21 October 2010.
128. 1 2  "2001 Broadcast Film Critics Choice Award Winners and Nominations". Broadcast Film Critics Association. Archived from the original on 15 February 2012. Retrieved 19 October 2010.
129. ↑  "AFI's 100 Years of Film Scores Nominees" (PDF). Archived (PDF) from the original on 6 November 2013. Retrieved 19 August 2016.
130. 1 2  "Awards & Festivals: Harry Potter and the Philosopher's Stone". Mubi. Archived from the original on 27 December 2017. Retrieved 26 December 2017.
131. ↑  "25th Japan Academy Prize" (به ژاپنی). Japan Academy Prize Association. Archived from the original on 26 May 2008. Retrieved 8 August 2013.
132. ↑  "Harry Potter und der Stein der Weisen". *Blickpunkt: Film* (به آلمانی). Archived from the original on 2 April 2011. Retrieved 26 December 2017.
133. ↑  "Top Film, TV, Cable Composers Honored at BMI's Annual Film/TV Awards". Broadcast Music, Inc. 14 May 2002. Archived from the original on 18 اكتبر 2017. Retrieved 26 December 2017. `{{cite news}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
134. ↑  "Eddie Awards for 2002". Internet Movie Awards. Archived from the original on 13 May 2013. Retrieved 3 February 2011.
135. ↑  "Evening Standard British Film Awards 1990–2001". *London Evening Standard*. 10 January 2003. Archived from the original on 10 December 2019. Retrieved 26 December 2017.
136. ↑  Hobbs, John (10 February 2002). "Sound editors tap noms for Golden Reel Awards". *Variety*. Archived from the original on 22 April 2023. Retrieved 26 December 2017.
137. ↑  "Artist: جان ویلیامز". Grammy Award. Archived from the original on 22 اكتبر 2017. Retrieved 26 December 2017. `{{cite web}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
138. ↑  "2002 Hugo Awards". The Hugo Awards. Archived from the original on 7 May 2011. Retrieved 3 February 2011.
139. ↑  "Nickelodeon's "Kids' Choice Awards 2002" Premieres April 20". *Nick and More!*. 5 March 2002. Archived from the original on 29 اكتبر 2019. Retrieved 26 December 2017. `{{cite news}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
140. ↑  "'Lord of the Rings,' 'Fast and the Furious' top MTV Movie Award nominees". *MTV News*. 23 April 2002. Archived from the original on 5 November 2013. Retrieved 26 December 2017.
141. ↑  "PFCS Awards for 2002". Internet Movie Database. Archived from the original on 4 August 2011. Retrieved 3 February 2011.
142. ↑  "'Shrek,' 'Harry Potter,' 'Lord of the Rings' among producing guild's nominees". Associated Press. 11 January 2002. Archived from the original on 18 November 2018. Retrieved 21 October 2010.
143. ↑  "2002 6th Annual SATELLITE Awards". International Press Academy. Archived from the original on 7 January 2010. Retrieved 21 October 2010.
144. ↑  "Previous Sierra Award Winners – 2001". Las Vegas Film Critics Society. Archived from the original on 25 December 2013. Retrieved 26 December 2017.
145. ↑  "Past Winners Database". *The Envelope at L.A. Times*. Archived from the original on 15 August 2007. Retrieved 7 October 2019.
146. ↑  "2002 TEEN CHOICE AWARDS". *The Oklahoman*. 18 August 2002. Archived from the original on 27 June 2015. Retrieved 27 December 2017.
147. ↑  "23rd Annual Young Artist Awards 2002". Young Artist Foundation. Archived from the original on 5 September 2014. Retrieved 21 October 2010.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***هری پاتر و سنگ جادو (فیلم)*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هری پاتر و سنگ جادو (فیلم) موجود است. |

* وبگاه رسمی
* *هری پاتر و سنگ جادو* در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* *هری پاتر و سنگ جادو* در آل‌مووی
* *هری پاتر و سنگ جادو* در راتن تومیتوز
* *هری پاتر و سنگ جادو* در باکس آفیس موجو
* *هری پاتر و سنگ جادو* در متاکریتیک

| * ن
* ب
* و
مجموعهٔ *هری پاتر* نوشتهٔ جی.کی. رولینگ |
| --- |
| کتاب‌ها | 
* *سنگ جادو*
* *تالار اسرار*
* *زندانی آزکابان*
* *جام آتش*
* *محفل ققنوس*
* *شاهزاده دورگه*
* *یادگاران مرگ*

 |
| مجموعه فیلم | 

|  |  |
| --- | --- |
| فیلم‌ها | 
* *سنگ جادو*
* *تالار اسرار*
* *زندانی آزکابان*
* *جام آتش*
* *محفل ققنوس*
* *شاهزاده دورگه*
* *یادگاران مرگ – قسمت ۱*
* *یادگاران مرگ – قسمت ۲*

 |
| موسیقی متن | 
* *سنگ جادو*
* *تالار اسرار*
* *زندانی آزکابان*
* *جام آتش*
* *محفل ققنوس*
* *شاهزاده دورگه*
* *یادگاران مرگ – قسمت ۱*
* *یادگاران مرگ – قسمت ۲*

 |
| مرتبط | 
* فهرست بازیگران

 |

 |
| شخصیت‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| اصلی | 
* هری پاتر
* رون ویزلی
* هرمیون گرنجر
* لرد ولدمورت
* آلبوس دامبلدور
* سیوروس اسنیپ
* روبیوس هاگرید
* لونا لاوگود
* فرد و جورج ویزلی
* ریموس لوپین
* دراکو مالفوی
* جینی ویزلی
* سیریوس بلک
* آلستور مودی

 |
| مکمل | 
* کارکنان هاگوارتز
* محفل ققنوس
* ارتش دامبلدور
* مرگ‌خوارها

 |

 |
| جهان داستانی | 
* هاگوارتز
* افسون‌های نابخشودنی
* موجودات جادویی در هری پاتر
* اشیاء جادویی
* وزارت جادو
* مشنگ
* مکان‌ها
* معجون‌ها
* کوییدیچ
* طلسم‌ها
* جان‌پیچ‌ها
* یادگارهای مرگ
* قطار هاگوارتز
* تالار اسرار
* مؤسسان هاگوارتز

 |
| آثار مرتبط | 
* *جانوران شگفت‌انگیز و زیستگاه آن‌ها*
	+ فیلم
	+ موسیقی متن
* *کوییدیچ در گذر زمان*
* *قصه‌های بیدل نقال*
* پیش درآمد
* پاترمور
* *فرزند نفرین‌شده*
* *راهنمای ناکامل و نامعتبر هاگوارتز*
* *داستان‌های کوتاهی از قدرت، سیاست و اشباح مزاحم در هاگوارتز*
* *داستان‌های کوتاهی از قهرمانی‌ها، سخت‌کوشی‌ها و سرگرمی‌های خطرناک در هاگوارتز*

 |
| بازی‌ها و اسباب‌بازی‌ها | 
* *جام جهانی کوییدیچ*
* *لگو سازنده: هری پاتر*
* *هری پاتر لگو: سال ۱-۴*
* *هری پاتر لگو: سال ۵-۷*
* *سنگ جادو*
* *تالار اسرار*
* *زندانی آزکابان*
* *جام آتش*
* *محفل ققنوس*
* *شاهزاده دورگه*
* *یادگاران مرگ - قسمت ۱*
* *یادگاران مرگ - قسمت ۲*
* *کتاب طلسم‌ها*
* *کتاب معجون‌ها*
* *کارت بازی*
* هری پاتر لگو''

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 
* دنیای جادوگری هری پاتر
	+ اورلاندو
	+ ژاپن
	+ هالیوود
* + چالش اژدها
	+ پرواز هیپوگریف
	+ هری پاتر و فرار از گرینگوتز
	+ هری پاتر و سفر ممنوعه
	+ قطار هاگوارتز
* تجربه جادوی فیلم هری پاتر
* تور استودیوی برادران وارنر در لندن

 |
| جامعه‌ی هواداران | 
* لیکی کالردن
* ماگل‌نت
* لیکی‌کان
* دمنتور
* جادوگران
* سوروس اسنیپ و مارودرز
* ولدمورت: ریشه های وارث

 |
| مرتبط | 
* الهام‌ها و قیاس‌ها
* مناقشات حقوقی
* نقیضه‌ها
* سیاست‌ها
* مجادلات مذهبی
* ترجمه هری پاتر
* مری گراندپری

 |
| 
* کتاب
* رده:هری پاتر
* درگاه

 |

درگاه‌ها:سینمافیلم

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت (از طریق ویاف)

 |
| کتابخانه‌های ملی | 
* فرانسه (داده‌ها)
* کاتالونیا
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
پرفروش‌ترین فیلم‌ها در ایالات متحده بر پایه سال |
| --- |
| فیلم‌هایی که بر اساس اکران در سال خود به عنوان شماره یک فهرست شده‌اند |
| ۱۹۷۰–۱۹۸۰ | 
* *جنگ ستارگان* (۱۹۷۷)
* *گریس* (۱۹۷۸)
* *کریمر علیه کریمر* (۱۹۷۹)
* *امپراتوری ضربه می‌زند* (۱۹۸۰)
* *مهاجمان صندوق گمشده* (۱۹۸۱)
* *ئی.تی. موجود فرازمینی* (۱۹۸۲)
* *بازگشت جدای* (۱۹۸۳)
* *پلیس بورلی هیلز* (۱۹۸۳)
* *بازگشت به آینده* (۱۹۸۵)
* *تاپ گان* (۱۹۸۶)
* *سه مرد و یک نوزاد* (۱۹۸۷)
* *مرد بارانی* (۱۹۸۸)
* *بتمن* (۱۹۸۹)

 |
| ۱۹۹۰−۲۰۰۰ | 
* *تنها در خانه* (۱۹۹۰)
* *نابودگر ۲: روز داوری* (۱۹۹۱)
* *علاءالدین* (۱۹۹۲)
* *پارک ژوراسیک* (۱۹۹۳)
* *فارست گامپ* (۱۹۹۴)
* *داستان اسباب‌بازی* (۱۹۹۵)
* *روز استقلال* (۱۹۹۶)
* *تایتانیک* (۱۹۹۷)
* *نجات سرباز رایان* (۱۹۹۸)
* *جنگ ستارگان: قسمت اول – تهدید شبح* (۱۹۹۹)
* *چگونه گرینچ کریسمس را دزدید* (۲۰۰۰)
* *هری پاتر و سنگ جادو* (۲۰۰۱)
* *مرد عنکبوتی* (۲۰۰۲)
* *ارباب حلقه‌ها: بازگشت پادشاه* (۲۰۰۳)
* *شرک ۲* (۲۰۰۴)
* *جنگ ستارگان: قسمت سوم – انتقام سیت* (۲۰۰۵)
* *دزدان دریایی کارائیب: صندوقچه مرد مرده* (۲۰۰۶)
* *مرد عنکبوتی ۳* (۲۰۰۷)
* *شوالیه تاریکی* (۲۰۰۸)
* *آواتار* (۲۰۰۹)

 |
| ۲۰۱۰−۲۰۲۰ | 
* *داستان اسباب‌بازی ۳* (۲۰۱۰)
* *هری پاتر و یادگاران مرگ – قسمت دوم* (۲۰۱۱)
* *انتقام‌جویان* (۲۰۱۲)
* *بازی‌های گرسنگی: اشتعال* (۲۰۱۳)
* *تک‌تیرانداز آمریکایی* (۲۰۱۴)
* *جنگ ستارگان: نیرو برمی‌خیزد* (۲۰۱۵)
* *روگ وان* (۲۰۱۶)
* *جنگ ستارگان: آخرین جدای* (۲۰۱۷)
* *پلنگ سیاه* (۲۰۱۸)
* *انتقام‌جویان: پایان بازی* (۲۰۱۹)
* *پسران بد تا ابد* (۲۰۲۰)
* *مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست* (۲۰۲۱)
* *تاپ گان: ماوریک* (۲۰۲۲)

 |
| فهرست پرفروش‌ترین فیلم‌های ایالات متحده و کانادا [en] |