**نژاد مدیترانه‌ای**، اصطلاحی است که در سده نوزدهم و آغاز سده بیستم میلادی، به یکی از زیرگروه‌های اروپاییان و به مردمانی گفته می‌شد که در پیرامون دریای مدیترانه زندگی می‌کنند. دیگر زیرگروه‌ها عبارت بودند از: آلپی و نوردیک. از ویژگیهایی که مردم‌شناسان برای این زیرگروه ذکر کرده بودند، می‌توان به قامت متوسط، چشم و موی تیره رنگ، و پوست گندمگون (و حتی سبزه) اشاره کرد. بیشتر مردم جنوب اروپا (یونان (۳۰٪)، اسپانیا (۲۲٪)، پرتغال (۱۰٪)و جنوب ایتالیا و سیسیل (۴۵٪))، فینیقیه و شمال آفریقا (۷۵٪)، فلات ایران (۱۱٪)و آسیای کوچک (ترکیه) (۱۲٪) از این نژاد به شمار آمده‌اند.

نقشه مادیسون گرانت، در سال ۱۹۱۶ که پراکندگی نژاد مدیترانه‌ای را با رنگ زرد، نژاد آلپی را با رنگ سبز و نژاد نوردیک را با رنگ سرخ نشان داده است.

نظریه‌ها
--------

### نظریه‌های نخستین

ارسطو باور داشت که یونانیان بهترین نژادند زیرا رنگ پوست آنان مابین پوست سفید اقوام شمال اروپا و پوست سیاه آفریقایی‌هاست. یونانیان و رومیان باستان (که در طبقه‌بندی مدیترانه‌ای قرار داشتند)، گاهی ژرمن‌ها و سلتی‌ها را *بربرهای وحشی سرخ موی* می‌نامیدند.

### سده نوزدهم

توماس هاکسلی زیست‌شناس انگلیسی در سده نوزدهم بر این باور بود که مردم اروپا به دو دسته *زانتوکروئید* (Xanthocroi، سفیدپوستان زرد موی و رنگین چشم) در شمال و *ملانوکروئید* (Melanochroi، سبزه‌رویان سیاه موی و سیاه چشم) در جنوب بخش می‌شوند. نیز بر این باور بود که دسته نخست، سفیدپوستان خالص و اصیلند و دسته دوم از آمیزش نژادی سفیدپوستان با مغولان یا استرالیایی‌ها پدید آمده‌اند. برخی دیگر از نظریه‌پردازان عقیده داشتند که مردم جنوب اروپا با سیاهپوستان آفریقایی آمیخته شده‌اند.

در پایان سده نوزدهم این پندار که مردم جنوب اروپا با نژادهای غیرسفیدپوست آمیخته شده‌اند، بسیار نیرومند شد و پیامدهای منفی گسترده‌ای را به دنبال داشت. در کشورهای آلمان، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا، نژادپرستان، که سفیدپوستان موبور و رنگین چشم را *نژاد سرور* (*Master Race*) می‌نامیدند، اقوام جنوب اروپا را در ردیف غیرسفیدپوستان (که به زعم آنان پست‌تر از سفیدپوستان بودند) به شمار آوردند و شایسته تحقیر دانستند. نمونه آن دیدگاه‌های نازی‌ها بود که مورد اعتراض متحد ایتالیاییشان بنیتو موسولینی، دیکتاتور فاشیست نیز قرار گرفت.

نظریه آمیختگی *نژاد مدیترانه‌ای* با *سیاه‌پوستان*، در ایالات متحده آمریکا، مورد پذیرش برخی از مبارزان تبعیض نژادی قرار گرفت، ازجمله ویلیام دوبوآ که با به‌کارگیری این نظریه، اصالت و خلوص نژاد سفیدپوست را زیر پرسش برد.

### سده بیستم

جوزپه سرجی دیدگاه خود را در کتابش به نام *نژاد مدیترانه‌ای (The mediterranean race)* (چاپ ۱۹۰۱) بیان کرده و بر این باور بوده است که نژاد مدیترانه‌ای ریشه در آفریقا دارد. نیز عقیده داشته که مدیترانه‌ای‌ها، نوردیک‌ها و سیاهان آفریقا از یک اصل و ریشه هستند که وی آن را اورآفریقایی (Eurafrican) نامیده و عقیده داشته که نژاد مدیترانه‌ای برترین نژاد جهان و بازمانده تمدن‌های مصر، یونان، ایران، روم، کارتاژ و هند است. مطابق دیدگاه او، اقوام سامی مانند اعراب و اقوام حامی مانند حبشی‌ها و توتسی‌ها خویشاوند مدیترانه‌ای‌ها هستند.

گمان می‌رود که بخش‌بندی اروپاییان به سه دسته آلپی، نوردیک و مدیترانه‌ای و پیش کشیدن مسئله تفاوت مدیترانه‌ای‌ها با دو گروه دیگر ریشه مذهبی داشته و تنها دستمایه‌ای برای ادامه تنش‌های مذهبی میان پروتستان‌ها و کاتولیکها (که بیشینه آنان به ترتیب ساکن شمال و جنوب اروپا هستند) بوده باشد.

جستارهای وابسته
---------------

* رومیان
* مصریان
* کارتاژ
* تمدن یونان
* مردم‌شناسی

منابع
-----

1. ↑  «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژوئیه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۷.
2. ↑

Wikipedia contributors, "Mediterranean race," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed February 21, 2008).

| * ن
* ب
* و
نژاد (انسان) |
| --- |
| نژادگرایی علمی |
| انسان‌شناسی زیستی | 
* Australoid
* نژاد قفقازی
* زردپوست
* Amerindian
* Negroid
* خویسان

 |
| Color terminology | 
* سیاه‌پوست
* Bronze
* Brown
* Red (Amerindian)
* سفیدپوست
* Yellow (Mongoloid)

 |
| Sub-types (anthropological) | 
* Caucasoid
	+ Alpine
	+ Arabid
	+ Armenoid
	+ Atlantid
	+ Caspian
	+ Dinaric
	+ East Baltic
	+ نژاد ایرانی-افغانی
	+ نژاد مدیترانه‌ای
	+ نژاد نوردیک
	+ Northcaucasian
	+ Pamirid
* Mongoloid
	+ Sinodonty and Sundadonty
* Mixture
	+ Ethiopid
	+ Malay
	+ Turanid

 |
| Diachronic (Archaeogenetics) | 
* خاستگاه اخیر آفریقایی انسان امروزی
* Proto-Australoid
* مهاجرت هندوآریایی‌ها
* نژاد زرد قدیم
* Ancient North Eurasian
* Early Modern European
* Ancestral Native American

 |
|  Biblical terminology | 
* سامی (قوم)
* Hamites
* Japhetites

 |
| Sociological | 
* By region
	+ in India
	+ in Latin America
		- in Brazil
		- in Colombia
	+ in Singapore
	+ نژاد و قومیت در ایالات متحده آمریکا
* Passing
* Racial discrimination
	+ نژادپرستی
	+ نژادگرایی علمی
	+ کلیشه قومیs
	+ تبعیض بر پایه رنگ پوست
	+ نژاد برتر
	+ نازیسم و نژاد
	+ Racial hygiene
* Whiteness studies
* Négritude

 |
| Publications | 
* *An Essay upon the Causes of the Different Colours of People in Different Climates* (1744)
* *The Outline of History of Mankind* (1785)
* *Occasional Discourse on the Negro Question* (1849)
* *An Essay on the Inequality of the Human Races* (1855)
* *The Races of Europe* (Ripley, 1899)
* *The Foundations of the Nineteenth Century* (1899)
* *Race Life of the Aryan Peoples* (1907)
* *Heredity in Relation to Eugenics* (1911)
* *Castes in India* (1916)
* *The Passing of the Great Race* (1916)
* *The Rising Tide of Color Against White World-Supremacy* (1920)
* *The Myth of the Twentieth Century* (1930)
* *Annihilation of Caste* (1936)
* *The Races of Europe* (Coon, 1939)
* *An Investigation of Global Policy with the Yamato Race as Nucleus* (1943)
* *The Race Question* (1950)

 |
| Related | 
* Multiracial
* Miscegenation
* Ethnogenesis
* یوژنیک
* زنجیره کلان هستی
* وحدت انسان‌ها
* Polygenism
* Pre-Adamite
* History of anthropometry

 |