**سائو ژن** (درگذشته آوریل یا مه ۲۳۱)، با نام محترم **زی‌دان**، ژنرال نظامی ایالت سائو وی در دوره سه پادشاهی چین بود. او پسرخوانده سائو سائو، یک جنگ سالار بود که در اواخر سلسله هان شرقی به قدرت رسید و پایه و اساس دودمان وی را گذاشت. پس از مرگ سائو سائو و پایان سلسله هان شرقی، سائو ژن زیر نظر سائو پی و سائو روی، دو امپراتور اول دودمان وی، خدمت کرد. او بیشتر به خاطر رهبری موفق دفاع از وی از دو مورد اول از یک سری تهاجمات توسط دولت رقیب وی، شو هان، بین سال‌های ۲۲۸ و ۲۲۹ شناخته شده‌است.

هویت خانوادگی
-------------

دو روایت از هویت سائو ژن وجود دارد. اولین مورد، از *سوابق سه پادشاهی* (*Sanguozhi*) و *Wei Shu* (魏書؛ توسط وانگ چن)، ادعا کرد که کائو ژن یکی از بستگان دورتر سائو سائو، یک جنگ‌سالار بود که در اواخر سلسله هان شرقی به قدرت رسید و کنترل دولت مرکزی هان را در دست داشت. پدر سائو ژن، سائو شائو (曹邵)، یکی از دستیاران نزدیک سائو سائو بود و به خاطر هوش و وفاداری اش شهرت داشت. در حدود سال ۱۹۰، زمانی که سائو سائو در حال تشکیل ارتش برای پیوستن به ائتلاف گواندونگ بود، سائو شائو را برای استخدام سربازان از فرماندهی‌های مختلف فرستاد. هوانگ وان (黃琬)، بازرس استان یو در آن زمان، نقشه ترور سائو سائو را داشت. سائو شائو جان خود را برای نجات سائو سائو فدا کرد.
روایت دوم، از *ویلوئه*، اشاره کرد که نام خانوادگی اصلی سائو ژن کین (秦) بود، و او در خانواده سائو پذیرفته شد. در این روایت، پدر سائو ژن یکی از کوین بونان (秦伯南) بود که از دوستان نزدیک سائو سائو بود. در حوالی سال ۱۹۵، زمانی که سائو سائو توسط سربازان تحت فرمان یک جنگ‌سالار رقیب یوان شو مورد حمله قرار گرفت، در خانه کین بونان پناه گرفت. هنگامی که سربازان حاضر شدند و از او پرسیدند سائو سائو کجاست، کین بونان ادعا کرد که او سائو سائو است و توسط سربازان کشته شد. سائو سائو به خاطر قدردانی از کین بونان برای نجات جانش، فرزندانش را به فرزندی پذیرفت و به آنها اجازه داد تا نام خانوادگی او را داشته باشند.

خانواده
-------

سائو ژن یک برادر کوچکتر به نام سائو بین (曹彬) داشت که با حکم سائو پی عنوان مارکی ای متشکل از ۲۰۰ خانوار مشمول مالیات دریافت کرد. او همچنین یک خواهر کوچکتر داشت که با شیاهو شانگ ازدواج کرد و شیاهو ژوان و شیاهو هوی را به دنیا آورد. نام شخصی او ناشناخته است و از او به عنوان بانوی ناحیه دیانگ (德陽鄉主) یاد می‌شد.
سائو ژن شش پسر داشت: سائو شوانگ، سائو شی (曹羲)، سائو ژون (曹訓)، سائو زه (曹則)، سائو یان (曹彥) و سائو آی (曹皚). در میان آنها، سائو شوانگ همسن و سال و مارکی پدرش را به عنوان مارکی شائولینگ (邵陵侯) به ارث برد، در حالی که پنج نفر دیگر نیز عناوین مارکی و مارکیزهای خود را داشتند. در سال ۲۳۹، قبل از مرگ سائو روئی، او سائو شوانگ و سیما یی را به عنوان نایب پسر خوانده اش، سائو فانگ، که جانشین او به عنوان سومین امپراتور وی شد، منصوب کرد. در سال ۲۴۹ سیما یی علیه سائو شوانگ *کودتا* کرد و با موفقیت قدرت را از او گرفت. پس از *کودتا*، سائو شوانگ و برادرانش به جرم خیانت محکوم شدند و به همراه تمام خانواده‌هایشان اعدام شدند.

خدمات برای سائو سائو
--------------------

در هر صورت، سائو سائو به سائو ژن رحم کرد، او را به فرزندی پذیرفت و به او اجازه داد تا با یکی از پسرانش، سائو پی زندگی کند. یک روز، زمانی که سائو ژن در حال شکار بود، با ببری وحشی روبرو شد که شروع به تعقیب او کرد. سائو ژن به عقب برگشت و با شلیک یک تیر ببر را کشت. سائو سائو آنقدر تحت تأثیر شجاعت سائو ژن قرار گرفت که پسر خوانده خود را به عنوان افسر نخبگان "سواره نظام ببر و پلنگ "(虎豹騎) ارتش خود منصوب کرد. سائو ژن اولین پیروزی خود را در نبرد زمانی به دست آورد که راهزنان را در شهرستان لینگکیو (靈丘縣؛ شرق شهرستان لینگکیو امروزی، شانشی) شکست داد. در قدردانی از دستاورد او، دربار امپراتوری هان او را به عنوان مارکی روستای لینگشو (靈壽亭侯) معرفی کرد.

### ائتلاف هانژونگ

مقالهٔ اصلی: لشکرکشی علیه دونگ ژئوبین سال‌های ۲۱۷ و ۲۱۹، سائو ژن در فرماندهی هانژونگ با رقیب سائو سائو ، لیو بی، که مبارزاتی را برای به دست گرفتن کنترل فرماندهی هانژونگ از سائو سائو به راه انداخته بود، جنگید. هنگامی که لیو بی وو لان (吳蘭)، یکی از افسران خود را برای هدایت نیروها به پادگان در شهرستان شیابیان (下辯縣؛ شمال غربی شهرستان چنگ امروزی، گانسو) فرستاد، سائو سائو به پسر عمویش سائو هونگ دستور داد تا رهبری یک ارتش برای حمله به دشمن بر عهده بگیرد. همراه با سائو شیو و سائو هونگ، سائو ژن در شهرستان شیابیان جنگید و وو لان را شکست داد. او به دلیل موفقیت خود به ژنرال قاطع مرکزی (中堅將軍) ارتقا یافت.

هنگامی که سائو ژن به چانگان بازگشت، سائو سائو او را به عنوان فرمانده ارتش مرکزی (中領軍) منصوب کرد. در آن زمان، چون ژنرال او شیاهو یوان در عملیاتی علیه نیروهای لیو بی در نبرد کوه دینگ جوون کشته شده بود، سائو سائو نگران بود که لیو بی با حمله به گذرگاه یانگ پینگ (陽平關؛ در شهرستان نینگ کیانگ امروزی، شانشی). او را تحت فشار قرار دهد. او سائو ژن را به عنوان محافظ ارتش که به شو حمله می‌کند (征蜀護軍) مأمور کرد و به او و ژو هوانگ دستور داد تا سربازان را برای حمله به گائو شیانگ، افسر زیر نظر لیو بی، در گذرگاه یانگ پینگ هدایت کنند. سائو ژن و ژو هوانگ گائو شیانگ را شکست دادند و او را عقب راندند. در سال ۲۱۹، پس از یک جنگ طولانی علیه لیو بی، سائو سائو در نهایت تصمیم گرفت از دفاع از فرماندهی هانژونگ دست بکشد، بنابراین تمام نیروهای خود را خارج کرد. در خلال عقب‌نشینی، او سائو ژن را به فرماندهی وودو (武都郡؛ در اطراف شهرستان چنگ امروزی، گانسو) فرستاد تا با سائو هونگ ملاقات کند و دستور خود را برای عقب‌نشینی آنها به چنجانگ (陳倉؛ شرق بائوجی کنونی، شانشی) اعلام کند.

خدمات برای سائو پی
------------------

پس از مرگ سائو سائو در مارس ۲۲۰، پسرش سائو پی جانشین او به عنوان فرمانروای (واسال) وی (魏王) و صدراعظم امپراتوری (丞相) سلسله هان شرقی شد. سائو پی سائو ژن را به عنوان ژنرالی که از غرب محافظت می‌کند (鎮西將軍) منصوب کرد و به او دستور داد تا بر عملیات نظامی در استان‌های یونگ و لیانگ در غرب چین نظارت کند. او همچنین سائو ژن را از جایگاه یک مارکی روستایی به مارکی منطقه‌ای تحت عنوان «مارکی ناحیه دونگ» (東鄉侯) ارتقا داد. در دوران تصدی سائو ژن، زمانی که یکی از ژانگ جین (張進) شورشی را در فرماندهی جیوکوان آغاز کرد، سائو ژن به زیردستان خود فی یائو دستور داد تا سربازان را برای سرکوب شورش رهبری کند. فی یائو در مأموریت خود موفق شد و ژانگ جین را کشت.

در اواخر سال ۲۲۰، سائو پی تاج و تخت را از امپراتور شیان غصب کرد، به سلسله هان شرقی پایان داد و ایالت سائو وی را به عنوان امپراتوری جدید خود تأسیس کرد. دو سال بعد، سائو پی سائو ژن را به پایتخت امپراتوری وی، لوئویانگ احضار کرد، جایی که او سائو ژن را به عنوان ژنرال ارشد ارتش منصوب کرد، به او تبر تشریفاتی اعطا کرد و او را مسئول نظارت بر امور نظامی در سراسر وی کرد.

### نبرد جیانگ‌لینگ

مقالهٔ اصلی: نبرد جیانگ‌لینگ (۲۲۳)در سال ۲۲۳، سائو پی به سائو ژن، شیاهو شانگ، ژانگ هه و دیگران دستور داد تا نیروهای وی را برای حمله به ایالت رقیب وی، وو شرقی، رهبری کنند، در حالی که او شخصاً در وان (宛؛ در نانیانگ امروزی، هنان) مستقر بود تا تدارکات تهیه کند. نیروهای وی به جیانگ‌لینگ (江陵؛ شهرستان جیانگلینگ کنونی، هوبئی) حمله کردند و آن را که توسط ژنرال وو ژو ران و حدود ۵٬۰۰۰ سرباز از آن دفاع می‌شد محاصره کردند. نیروهای وی موفق شدند نیروهای تقویتی وو را به رهبری سون شنگ (孫盛)، پان ژانگ و یانگ کان (楊粲) که در تلاش برای کمک به ژو ران بودند، شکست دهند. در طول محاصره، سائو ژن به سربازانش دستور داد تونل‌ها را حفر کنند، زمین را برای تشکیل تپه‌های کوچک روی هم انباشته کنند و برج‌های دیده‌بانی بسازند تا تیرهای بارانی را بر روی مدافعان در جیانگ‌لینگ ببارانند. ژو ران و افرادش موفق به حفظ موقعیت خود شدند و حتی فرصت کوچکی برای ضدحمله و نابودی دو اردوی وی پیدا کردند. پس از حدود شش ماه محاصره، نیروهای وی نتوانستند دیوارهای جیانگ‌لینگ را بشکنند بنابراین عقب‌نشینی کردند.

در طول نبرد، سائو ژن و شیاهو شانگ موفق شدند پادگان وو را در نیوژو (牛渚؛ شمال غربی شهرستان دانگتو امروزی، آنهویی) نابود کنند. پس از بازگشت از نبرد، سائو ژن به عنوان ژنرال ارشد ارتش مرکزی (中軍大將軍) و به عنوان یک مقام رسمی که همزمان در کاخ خدمت می‌کند (給事中) منصوب شد.

خدمات برای سائو روی
-------------------

در سال ۲۲۶، زمانی که سائو پی به شدت بیمار شد، به سائو ژن، چن کون، سیما یی و دیگران دستور داد تا به پسرش، سائو روی، که بعداً به عنوان دومین امپراتور وی جانشین او شد، کمک کنند. پس از تاجگذاری، سائو روی سائو ژن را از مقام مارکی منطقه‌ای به مارکی شهرستانی تحت عنوان "مارکی شائولینگ" (邵陵侯)،  و مقام ژنرال کل (大將軍) در ژانویه یا فوریه ۲۲۷ ارتقا داد.

### شورش‌های تیانشوئی

مقالهٔ اصلی: شورش‌های تیانشوئیدر بهار سال ۲۲۸، ژوگه لیانگ، صدراعظم امپراتوری (丞相) ایالت رقیب وی ، شو هان، اولین لشکرکشی از یک سری عملیات نظامی را علیه وی آغاز کرد و نیروهای شو را به سوی کوه کی (祁山؛ مناطق کوهستانی اطراف شهرستان لی فعلی، گانسو) هدایت کرد. در همان زمان، او همچنین به ژائو یون و دنگ ژی دستور داد تا گروهی از نیروها را به دره جی (箕谷) برای جلب توجه نیروهای وی از کوه چی هدایت کنند و وانمود کنند که برای حمله به شهرستان می (郿縣؛ جنوب شرقی شهرستان فوفنگ امروزی، شانشی) آماده می‌شوند. سه فرمانده تحت کنترل وی - نانان (南安؛ در اطراف شهرستان لونگشی امروزی، گانسو)، تیان‌شوی و اندینگ (安定؛ در اطراف شهرستان ژنیوان، گانسو امروزی) - با فرار به سمت شو به حمله شو پاسخ دادند.

هنگامی که دربار امپراتوری وی خبر تهاجم را دریافت کرد، سکائو روی به سائو ژن دستور داد تا نیروهای وی را برای مقاومت در برابر مهاجمان رهبری کند. در دره جی، سائو ژن به راحتی ژائو یون و دنگ ژی را که فرماندهی سربازان ضعیف‌تر ارتش شو را به عهده داشتند، شکست داد. (ژوگه لیانگ سربازان بهتری را برای ارتش خود برای حمله به کوه کی آماده کرده بود) در این بین، ژنرال وی ژانگ او به ژنرال شو، ما سو در نبرد جیتینگ حمله کرد و آن را شکست داد. در حوالی آن زمان، یکی از یانگ تیائو (楊條) از فرماندهی اندینگ تعدادی از پیروان را جمع کرده بود، مقامات فرماندهی را گروگان گرفته و اداره درآمد را تسخیر کرده بود. هنگامی که سائو ژن و نیروهایش فرماندهی اندینگ را محاصره کردند، یانگ تیائو خود را بست و تسلیم شد. ژوگه لیانگ و نیروهای شو با اطلاع از شکست ما سو عقب‌نشینی کردند. سپس نیروهای وی تحت فرماندهی سائو ژن و ژانگ او از این فرصت برای سرکوب شورش در سه فرماندهی و بازگرداندن صلح استفاده کردند.

### محاصره چنکانگ

اطلاعات بیشتر: محاصره چنکانگپس از دفع اولین تهاجم شو، سائو ژن مشاهده کرد که اگر شو دوباره به وی حمله کند، از طریق چنکانگ (陳倉؛ شرق بائوجی امروزی، شانشی) حمله خواهند کرد. سپس هائو ژائو و وانگ شنگ (王生) را مسئول دفاع از چنچانگ قرار داد و به آنها دستور داد تا استحکامات قلعه را تقویت کنند. همان‌طور که سائو ژن پیش‌بینی کرد، ژوگه لیانگ در واقع نیروهای شو را رهبری کرد تا در بهار ۲۲۹ به چنکانگ حمله کنند. با این حال، از آنجایی که هائو ژائو و مدافعان وی به خوبی آماده شده بودند، توانستند در برابر تهاجم دوم شو مقاومت کنند. ژوگه لیانگ پس از ناکامی در شکستن دیوارهای چنکانگ دستور عقب‌نشینی داد. به عنوان پاداشی برای کمک‌های سائو ژن، سائو روی تعداد خانوارهای مشمول مالیات را در مارکی‌های خود افزایش داد و در مجموع آن را به ۲٬۹۰۰ رساند.

### نبرد علیه شو

مقالهٔ اصلی: نبرد زی‌وودر سال ۲۳۰، سائو روی ائو ژن را به پایتخت امپراتوری لیویانگ احضار کرد و در آنجا او را به فرمانده بزرگ (大司馬) ارتقا داد و سپس به او امتیازات تشریفاتی حمل شمشیر و پوشیدن کفش به دربار امپراتوری و همچنین عدم نیاز به راه رفتن در جلسات دربار شاهنشاهی اعطا کرد.

در این ملاقات با سائو روی، سائو ژن پیشنهاد کرد که یک تهاجم در مقیاس بزرگ به شو از جهات مختلف برای از بین بردن تهدید یک بار برای همیشه انجام شود. سائو روی پیشنهاد او را تأیید کرد و شخصاً او را از لوئویانگ اخراج کرد. در آگوست ۲۳۰، سائو ژن ارتشی را از چانگان رهبری کرد تا از طریق دره زیوو (子午谷) به شو حمله کنند. در همان زمان به دستور سائو روی، ارتش وی حمله دیگری به رهبری سیما یی، با حرکت در امتداد رودخانه هان از استان جینگ به سمت شو پیشروی کرد. نقطه قرار ملاقات ارتش‌های سائو ژن و سیما یی در شهرستان نانژنگ (南鄭縣؛ در هانژونگ امروزی، شانشی) بود. سایر ارتش‌های وی نیز برای حمله به شو از دره زی (斜谷) یا شهرستان وووی آماده شدند. با این حال، در نهایت نبرد در اکتبر ۲۳۰ متوقف شد زیرا جاده‌های منتهی به شو برای عبور نیروها بسیار آسیب دیده بود و همچنین به دلیل هوای بارانی که بیش از ۳۰ روز به طول انجامید.

### مرگ

سائو ژن در سفر به لوئویانگ بیمار شد و در ماه‌های بعدی در بستر بیماری بود. در این مدت، سائو روئی شخصاً از سائو ژن دیدن کرد تا وضعیت او را بررسی کند. سائو ژن سرانجام در آوریل یا می ۲۳۱ بر اثر بیماری درگذشت. سائو روی از او با عنوان پس از مرگ «مارکی یوان» (元侯) تجلیل کرد.

ارزیابی
-------

سائو ژن به سخاوتمندی با ثروت شخصی خود معروف بود. در دوران جوانی‌اش، او به همراه سائو زون (曹遵)، یکی از بستگان دور او، و ژو زان (朱讚) که از همان زادگاه او بود، زیر نظر پدرخوانده‌اش سائو سائو خدمت می‌کرد. سائو زون و زو زان هر دو زود درگذشتند. سائو ژن به خانواده‌های آنها رحم کرد، بنابراین از سائو روی اجازه خواست تا بخش‌هایی از مارکی خود را به پسران سائو زون و زو زان بدهد. سائو روی فرمان امپراتوری صادر کرد تا سائو ژن را به خاطر مهربانی اش ستایش کند و به پسران سائو زون و ژو زان القاب مارکی ثانویه اعطا کند و به هر یک ۱۰۰ خانوار مشمول مالیات بدهد.

سائو ژن همچنین به دلیل تقسیم ثروت و مشکل با سربازانش هر زمان که آنها را به جنگ هدایت می‌کرد مشهور بود. هر بار پس از جنگ، اگر پاداش کافی برای دادن به همه افرادش وجود نداشت، او از ثروت شخصی خود برای جبران تفاوت استفاده می‌کرد. مردانش با کمال میل مهربانی او را پذیرفتند.

منابع
-----

1. 1 2  de Crespigny (2007).
2. ↑  (曹真字子丹，太祖族子也。) *Sanguozhi* vol. 9.
3. ↑  (太祖起兵，真父邵募徒衆，為州郡所殺。) *Sanguozhi* vol. 9.
4. ↑  (魏書曰：邵以忠篤有才智，為太祖所親信。初平中，太祖興義兵，邵募徒衆，從太祖周旋。時豫州刺史黃琬欲害太祖，太祖避之而邵獨遇害。) *Weilue* annotation in *Sanguozhi* vol. 9.
5. ↑  (魏略曰：真本姓秦，養曹氏。或云其父伯南夙與太祖善。興平末，袁術部黨與太祖攻劫，太祖出，為寇所追，走入秦氏，伯南開門受之。寇問太祖所在，荅云：「我是也。」遂害之。由此太祖思其功，故變其姓。) *Weilue* annotation in *Sanguozhi* vol. 9.
6. ↑  (初，文帝分真邑二百戶，封真弟彬為列侯。) *Sanguozhi* vol. 9.
7. ↑  ([夏侯]玄，爽之姑子也。) *Sanguozhi* vol. 9.
8. ↑  (景懷夏侯皇后諱徽，字媛容，沛國譙人也。父尚，魏徵南大將軍；母曹氏，魏德陽鄉主。) *Jin Shu* vol. 31.
9. ↑  (子爽嗣。帝追思真功，詔曰：「大司馬蹈履忠節，佐命二祖，內不恃親戚之寵，外不驕白屋之士，可謂能持盈守位，勞謙其德者也。其悉封真五子羲、訓、則、彥、皚皆為列侯。」) *Sanguozhi* vol. 9.
10. ↑  *Zizhi Tongjian* vol. 75.
11. ↑  (太祖哀真少孤，收養與諸子同，使與文帝共止。常獵，為虎所逐，顧射虎，應聲而倒。) *Sanguozhi* vol. 9.
12. ↑  (太祖壯其鷙勇，使將虎豹騎。討靈丘賊，拔之，封靈壽亭侯。) *Sanguozhi* vol. 9.
13. 1 2  *Zizhi Tongjian* vol. 68.
14. ↑  (劉備遣將吳蘭屯下辯，太祖遣曹洪征之，以休為騎都尉，參洪軍事。太祖謂休曰：「汝雖參軍，其實帥也。」洪聞此令，亦委事於休。) *Sanguozhi* vol. 9.
15. ↑  (以偏將軍將兵擊劉備別將於下辯，破之，拜中堅將軍。) *Sanguozhi* vol. 9.
16. ↑  (從至長安，領中領軍。是時，夏侯淵沒於陽平，太祖憂之。以真為征蜀護軍，督徐晃等破劉備別將高詳於陽平。太祖自至漢中，拔出諸軍，使真至武都迎曹洪等還屯陳倉。) *Sanguozhi* vol. 9.
17. 1 2  *Zizhi Tongjian* vol. 69.
18. ↑  (文帝即王位，以真為鎮西將軍，假節都督雍、涼州諸軍事。錄前後功，進封東鄉侯。) *Sanguozhi* vol. 9.
19. ↑  (張進等反於酒泉，真遣費耀討破之，斬進等。) *Sanguozhi* vol. 9.
20. ↑  (黃初三年還京都，以真為上軍大將軍，都督中外諸軍事，假節鉞。) *Sanguozhi* vol. 9.
21. ↑  (魏遣曹真、夏侯尚、張郃等攻江陵，魏文帝自住宛，為其勢援，連屯圍城。權遣將軍孫盛督萬人備州上，立圍塢，為然外救。郃渡兵攻盛，盛不能拒，即時却退，郃據州上圍守，然中外斷絕。權遣潘璋、楊粲等解，而圍不解。時然城中兵多腫病，堪戰者裁五千人。真等起土山，鑿地道，立樓櫓，臨城弓矢雨注，將士皆失色，然晏如而無恐意，方厲吏士，伺間隙攻破兩屯。魏攻圍然凡六月日，未退。 … 尚等不能克，乃徹攻退還。) *Sanguozhi* vol. 56.
22. ↑  (與夏侯尚等征孫權，擊牛渚屯，破之。轉拜中軍大將軍，加給事中。) *Sanguozhi* vol. 9.
23. ↑  (七年，文帝寢疾，真與陳羣、司馬宣王等受遺詔輔政。) *Sanguozhi* vol. 9.
24. ↑  (臣松之案：真父名邵。封邵陵侯，若非書誤，則事不可論。) Pei Songzhi's annotation in *Sanguozhi* vol. 9.
25. ↑  (明帝即位，進封邵陵侯，遷大將軍。) *Sanguozhi* vol. 9.
26. ↑  (十二月， … 中軍大將軍曹真為大將軍， ...) *Sanguozhi* vol. 3.
27. ↑  *Zizhi Tongjian* vol. 71.
28. ↑  (諸葛亮圍祁山，南安、天水、安定三郡反應亮。) *Sanguozhi* vol. 9.
29. ↑  (六年春，揚聲由斜谷道取郿，使趙雲、鄧芝為疑軍，據箕谷，魏大將軍曹真舉衆拒之。亮身率諸軍攻祁山，戎陣整齊，賞罰肅而號令明，南安、天水、安定三郡叛魏應亮，關中響震。) *Sanguozhi* vol. 35.
30. ↑  (明年，亮出軍，揚聲由斜谷道，曹真遣大衆當之。亮令雲與鄧芝往拒，而身攻祁山。雲、芝兵弱敵彊，失利於箕谷，然歛衆固守，不至大敗。) *Sanguozhi* vol. 36.
31. ↑  (魏明帝西鎮長安，命張郃拒亮，亮使馬謖督諸軍在前，與郃戰于街亭。謖違亮節度，舉動失宜，大為郃所破。) *Sanguozhi* vol. 35.
32. ↑  (帝遣真督諸軍軍郿，遣張郃擊亮將馬謖，大破之。安定民楊條等略吏民保月支城，真進軍圍之。條謂其衆曰：「大將軍自來，吾願早降耳。」遂自縛出。三郡皆平。) *Sanguozhi* vol. 9.
33. ↑  (真以亮懲於祁山，後出必從陳倉，乃使將軍郝昭、王生守陳倉，治其城。明年春，亮果圍陳倉，已有備而不能克。增邑，并前二千九百戶。) *Sanguozhi* vol. 9.
34. ↑  ([太和]四年，朝洛陽，遷大司馬，賜劒履上殿，入朝不趨。) *Sanguozhi* vol. 9.
35. ↑  (真以「蜀連出侵邊境，宜遂伐之。數道並入，可大克也」。帝從其計。) *Sanguozhi* vol. 9.
36. ↑  ([太和四年]九月，大雨，伊、洛、河、漢水溢，詔真等班師。) *Sanguozhi* vol. 3.
37. ↑  (真當發西討，帝親臨送。真以八月發長安，從子午道南入。司馬宣王泝漢水，當會南鄭。諸軍或從斜谷道，或從武威入。會大霖雨三十餘日，或棧道斷絕，詔真還軍。) *Sanguozhi* vol. 9.
38. ↑  (真病還洛陽，帝自幸其第省疾。真薨，謚曰元侯。) *Sanguozhi* vol. 9.
39. ↑  ([太和五年]三月，大司馬曹真薨。) *Sanguozhi* vol. 3.
40. ↑  (真少與宗人曹遵、鄉人朱讚並事太祖。遵、讚早亡，真愍之，乞分所食邑封遵、讚子。詔曰：「大司馬有叔向撫孤之仁，篤晏平乆要之分。君子成人之羙，聽分真邑賜遵、讚子爵關內侯，各百戶。」) *Sanguozhi* vol. 9.
41. ↑  (真每征行，與將士同勞苦，軍賞不足，輒以家財班賜，士卒皆願為用。) *Sanguozhi* vol. 9.

* Chen, Shou (3rd century). *Records of the Three Kingdoms* (*Sanguozhi*).
* de Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD*. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
* Fang, Xuanling (648). *Book of Jin* (*Jin Shu*).
* Luo, Guanzhong (14th century). *Romance of the Three Kingdoms* (*Sanguo Yanyi*).
* Pei, Songzhi (5th century). *Annotations to Records of the Three Kingdoms* (*Sanguozhi zhu*).
* Sima, Guang (1084). *Zizhi Tongjian*.

الگو:People of Cao Wei

1. 1 2 3  Pei Songzhi, who annotated Cao Zhen's biography in the *Sanguozhi*, noted that Cao Zhen's marquis title "Marquis of Shaoling" (邵陵侯) violated naming taboo because it contained the character *shao* (邵), which was the given name of Cao Zhen's biological father Cao Shao (曹邵) in the *Sanguozhi* and *Wei Shu* accounts. The *Weilue* account of Cao Zhen's origins thus seems more likely to be the correct one as compared to the *Sanguozhi* and *Wei Shu* account.