**دستگاه تولیدمثل مردانه** دستگاهی در بدن مردان است که وظیفهٔ اصلی‌اش تولیدمثل است. از دیدگاه فیزیولوژی، وظیفۀ دستگاه تناسلی مرد چهار مورد زیر است:

* تولید اسپرم
* ساخت هورمون‌ جنسی مردانه تستوسترون
* ایجاد محیط مناسب برای نگه داری اسپرم
* انتقال اسپرم به خارج از بدن

اسپرم و تکامل جنسی در دوران بلوغ.

بخش‌های گوناگون دستگاه تناسلی مرد
---------------------------------

جای بیضه در دستگاه تناسلی مردانه
اعضای تناسلی مرد از آلت مردی (آلت مردی)، بیضه (تخم) و کیسه خایه که بیضه‌ها در آن آویزان هستند، تشکیل شده‌است. هر بیضه حاوی لوله‌های سمینیفر است که اسپرم می‌سازند. اسپرم در اپیدیدیم (لوله‌ای پیچ در پیچ در پشت هر بیضه)، نگهداری می‌شود. یک لوله دیگر به نام واز دفران، هر اپیدیدیم را به یک مجرای انزالی وصل می‌کند که این مجرا خود به پیشابراه وصل می‌شود. سه غده (یک جفت غده ساخت منی و غده پروستات)، مایعاتی را ترشح می‌کنند که وظیفه انتقال و تغذیه اسپرم را برعهده دارند؛ این ترشحات همراه اسپرم، مایعی به نام مایع منی را تشکیل می‌دهند. در طول فعالیت جنسی، بافت نعوظی آلت تناسلی، پر خون شده، آلت تناسلی را دراز و سفت می‌کند تا بتواند وارد مهبل زن شود. در هنگام ارگاسم، انقباضات عضلانی مایع منی را از طریق هر واز دفران به سوی پیشابراه و خارج از آلت تناسلی حرکت می‌دهند.

تغییرهای مربوط به بلوغ در پسران
-------------------------------

بلوغ دوره‌ای است که طی آن اندام‌های جنسی بالغ و ویژگی‌های ظاهری ثانویه مربوط به بلوغ رشد می‌کنند. در پسران، معمولاً بلوغ بین۱۲ تا ۱۵ سالگی آغاز می‌شود. غده هیپوفیز واقع در قاعده مغز ترشح هورمون‌هایی را آغاز می‌کند که بیضه را برای تولید هورمون جنسی مردانه یعنی تستوسترون تحریک می‌کنند. این مواد تغییرهایی مثل بزرگی اعضای تناسلی و رشد موی بدن را ایجاد می‌کنند و سپس اسپرم و افزایش میل جنسی تولید می‌شوند.

روند تولید اسپرم
----------------

آناتومی دستگاه تناسلی مردان
با فرارسیدن زمان بلوغ، ساخت مداوم اسپرم در بیضه با سرعت حدود ۱۲۵ میلیون اسپرم در روز شروع می‌شود. اسپرم‌ها در اطراف دیواره‌های لوله‌های سمینیفر تکامل پیدا می‌کنند و دم‌های آن‌ها که به آن‌ها توانایی شنا کردن می‌دهند، به سمت مرکز لوله‌ها قرار می‌گیرند. اسپرم بالغ در یک لوله پیچ‌درپیچ به نام اپیدیدیم که پشت هر بیضه قرار دارد، نگهداری می‌شود. سرانجام اسپرم‌ها یا در زمان فعالیت جنسی با در زمان انزال بیرون می‌روند یا توسط **ماکروفاژها** خورده می‌شود و دوباره مونومرهای سازنده‌اش تبدیل می‌شود.

جستارهای وابسته
---------------

* دستگاه تولیدمثل در زنان

منابع
-----

* 
* 
* این مقاله در بردارندهٔ بخش‌هایی از صفحه چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.

1. ↑  «آلت تناسلی مرد وزن». www.pezeshkan.org. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۱۰-۰۹.

| * ن
* ب
* و
دستگاه‌ها و اندام‌های مرتبط در بدن انسان |
| --- |
| دستگاه ماهیچه‌ای‌استخوانی | 

|  |  |
| --- | --- |
| دستگاه ماهیچه‌ای | 
* ماهیچه
* زردپی
* حجاب حاجز

 |
| دستگاه استخوانی | 
* استخوان‌ها (استخوان بازو  •  استخوان بند انگشت  •  استخوان ران  •  استخوان کف‌دستی  •  استخوانچه‌های گوش  •  استخوان‌های کف پا  •  استخوان‌های مچ پا  •  استخوان‌های مچ دست  •  ترقوه  •  جمجمه  •  جناغ  •  درشت‌نی  •  دنده  •  زند زبرین  •  زند زیرین  •  ستون مهره‌ها  •  فک پایین  •  کشکک  •  لگن خاصره  •  نازک‌نی)
* غضروف‌ها

 |
| دستگاه مفصلی | 
* مفصل‌های رشته‌ای
* مفصل‌های غضروفی
* مفصل‌های زلاله‌ای

 |

 |
| دستگاه گردش خون | 

|  |  |
| --- | --- |
| دستگاه قلبی‌عروقی | 
* *محیطی* (سرخرگ  •  سیاهرگ  •  رگ لنفی)
* قلب

 |
| دستگاه لنفاوی | 
* *اولیه* (مغز استخوان  •  آویشنک)
* *ثانویه* (طحال  •  غدد لنفاوی)

 |

 |
| دستگاه عصبی | (مغز  •  طناب نخاعی  •  عصب محیطی)، دستگاه حسی (گوش  •  چشم) |
| دستگاه پوششی | 
* پوست
* بافت زیرپوستی
* پستان (غده شیری)

 |
| دستگاه ایمنی | 
* دستگاه ایمنی مغزاستخوانی
* دستگاه ایمنی لنفاوی

 |
| دستگاه تنفس | 
* بخش بالایی (بینی  •  حلق  •  حنجره)
* بخش پایینی (ریه  •  نای  •  نایژه)

 |
| دستگاه گوارش | 
* دهان (غدد بزاقی  •  زبان)
* *مجرای گوارشی بالا* (حلق  •  مری  •  معده)
* *مجرای گوارشی پایین* (آپاندیس  •  راست‌روده  •  روده باریک  •  روده بزرگ  •  مخرج)
* *جانبی* (کبد  •  صفرا  •  لوزالمعده)

 |
| دستگاه ادراری | 
* دستگاه ادراری تناسلی
* کلیه
* میزنای
* مثانه
* میزراه

 |
| دستگاه تناسلی | 
* در زنان (تخمدان  •  جفت  •  رحم  •  فرج  •  مهبل)
* در مردان (آلت مردی  •  بیضه  •  پروستات  •  کیسه بیضه  •  کیسه منی)

 |
| دستگاه درون‌ریز | 
* جزایر لانگرهانس
* غده تیروئید (سپردیس)
* غده پاراتیروئید (فراسپردیس)
* غده صنوبری (رومغزی)
* غده فوق کلیوی
* هیپوفیز (زیرمغزی)

 |