**آندری اول یوریویچ**، که معمولاً با لقب **آندری پارسا** شناخته می‌شود (روسی: Андрей Боголюбский) (۱۱۱۱–۲۸ ژوئن ۱۱۷۴)، شاهزاده بزرگ ولادیمیر-سوزدال از سال ۱۱۵۷ تا زمان درگذشتش بود. سلطنت او شاهد کاهش کامل حاکمیت کیف بر شمال شرقی روس، و ظهور ولادیمیر به عنوان پایتخت جدید بود. آندری در غرب به سزار سکایی شناخته شده بود و در کلیسای ارتدکس روسی با عنوان قدیس متبرک شد.

زندگی
-----

شاهزاده بزرگ، سنت آندری بوگولیوبسی, اثر ویکتور وستنسوف
او پسر یوری دولگوروکی بود، که پسرش را در شهر ویشهورود (نزدیک کیف)به عنوان شاهزاده اعلام کرد. مادر او یک شاهزاده کومان، دختر خان کومانها به نام آئپا، بود. 
آندری در سال 1155 شهر ویشهورود را ترک کرد و به شهر ولادیمیر رفت. پس از درگذشت پدرش در سال 1157، او نی یز (شاهزاده) ولادیمیر، روستاف - سوزدال شد.

آندری یوگولیوبسکی سعی کرد سرزمین های روس را تحت اختیار خودرا متحد کند. او از سال 1159 مداوم برای تسلیم شهر نووگرود به حوزه تحت اختیار خود تلاش کرد و یک بازی پیچیده دیپلماتیک و نظامی را در جنوب روسیه را هدایت میکرد. درسال 1162، آندری سفارت خودرا به ثسطنطنیه فرستاد و در آنجا برای یک کلانشهر جداگانه در ولادیمیر لابی کرد. درسال 1169، سربازانش کیف را غارت کردند و هیچوقت قبل از این، کیف آنقدر وبران نشده بود.  پس از غارت این شهر،  آثار هنری بسیاری به سرقت رفت، مانند تمثال بیزانسی مادر خدا. آندری در تلاش برای متحد کردن سرزمین های تحت فرمانش با کیف، برادرش گلب را به عنوان شاهزاده کیف برگزید. پس از درگذشت برادرش درسال 1171، آندری درگیر یک جنگ دوساله، بریا حفظ کردن کنترل کیف، شد که به شکست او انجامید. 

آندری حق دریافت باج و خراج را از مردم سرزمین رود دوینای شمالی را به دست آورد. آندری بوگولیوبسکی با تبدیل شدن به حاکم تمام سرزمین های سوزدال، پایتخت خود را به شهر ولادیمیر منتقل کرد، شهر و را تقویت کرد و کلیسای جامع صعود مریم، کلیسای شفاعت تئوتوکوس بر رود نرل   و دیگر کلیساها و صومعه هارا باشکوه ساخت. تحت رهبری وی، شهر ولادیمیر بسیار بزرگ شد و استحکامات زیادی در اطراف شهر بنا شد.

در همین زمان قلعه بوگولبوباوا در کنار شهر ولادیمیر ساخته شد و یکی از از اقامتگاه های مورد علاقه آندری شد. در حقیقت آندری لقب بوگولیوبسکی را به احترام همین مکان دریافت کرد. در دوران سلطنت او، ولادیمیر - سوزدال به موقعیت و قدرت چشمگیری رسید و میان شاهزاده نشین های روس قویترین بود. تقویت و بسط قدرت و نفوذ آندری و کشمکش با بویارهای برجسته و پرنفوذ و نارضایتی آنها از آندری، علت توطئه قتل او شد. در نتیجه، آندری در شب 28 ژوئن تا 29 ژوئن 1174، به قتل رسید. بیست نفر از ملازمان عصبانی به اتاق او ریختند و آندری را در رختخواب کشتند. تبر جنگی سیمگون او اکنون در موزه دولتی تاریخ روسیه قرار دارد. 

پسر او، یوری بوگولیوبسکی، نخستین همسر ملکه تامار گرجستانی بود.

منابع
-----

1. ↑  "Andrew I: Russian prince" (به روسی). Encyclopaedia Britannica. Retrieved 2020-01-29.
2. 1 2  Brumfield, William Craft (2013). *Landmarks of Russian Architecture*. Routledge. pp. 1–2. ISBN 9781317973256.
3. ↑  Andrew I در *دانشنامهٔ بریتانیکا*
4. ↑  Plokhy, Serhii (2006), *The Origins of the Slavic Nations* (PDF), Cambridge University Press, p. 42, ISBN 9780521864039, archived from the original (PDF) on March 29, 2017
5. ↑  Martin, Janet (2004) [1986]. *Treasure of the Land of Darkness: The Fur Trade and Its Significance for Medieval Russia*. Cambridge University Press. p. 127. ISBN 9780521548113.
6. ↑  "Russian Rulers: Andrey Yurievich Bogolyubsky", *Russia the Great*, retrieved August 7, 2007
7. 1 2 3  Martin, Janet (1995). *Medieval Russia: 980-1584*. Cambridge University Press. p. 100. ISBN 9780521368322.
8. 1 2  Pelenski, Jaroslaw. "The Contest for the "Kievan Succession" (1155-1175): The Religious-Ecclesiastical Dimension". *Harvard Ukrainian Studies*. 12/13: 776. JSTOR 41036344.
9. ↑  Shvidkovskiĭ, Dmitriĭ Olegovich (2007). *Russian Architecture and the West*. Yale University Press. p. 36. ISBN 9780300109122.
10. 1 2  Martin (1995), p. 84.

| * ن
* ب
* و
فرمانروایان شاهزاده نشین ولادیمیر سوزدال، دوک‌نشین بزرگ مسکو، روسیه تزاری و امپراتوری روسیه |
| --- |
| گراند پرنس | 
* یوری دولگوروکی
* آندری یکم بوگولیوبسکی
* میخائیل ولادیمیر
* وزوولود
* یوری دوم ولادیمیر
* کنستانتین روستوف
* یوری دوم ولادیمیر
* یاروسلاف دوم ولادیمیر
* سویاتوسلاف سوم ولادیمیر
* آندری دوم ولادیمیر
* الکساندر نوسکی
* یاروسلاف تور
* واسیلی کوستروما
* دمیتری پرسلاول
* آندری گورودتس
* میخائیل تور
* یوری مسکو
* Dmitry the Terrible Eyes
* آلکساندر تور
* ایوان اول مسکو
* سیمئون مغرور
* ایوان دوم
* Dmitry of Suzdal
* دیمیتری دونسکی
* واسیلی یکم مسکو
* واسیلی دوم مسکو
* ایوان سوم
* واسیلی سوم
* ایوان مخوف
 |
| تزار | 
* ایوان چهارم مخوف
* فیودور یکم
* بوریس گودونوف
* فئودور دوم
* *دیمیتری دروغین اول*
* واسیلی چهارم
* *ووادیسواف چهارم واسا*
* میخائیل یکم
* الکسی یکم
* فیودور سوم
* پتر یکم *و* ایوان پنجم روسیه (سلطنت مشترک)
 |
| امپراتور | 
* پتر یکم
* کاترین یکم
* پتر دوم
* آنا
* ایوان ششم
* یلیزاوتا
* پتر سوم
* کاترین دوم
* پاول یکم
* الکساندر یکم
* نیکلای یکم
* الکساندر دوم
* الکساندر سوم
* نیکلای دوم
 |
| پادشاهان روسیه |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد روسیه است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |