برای دیگر کاربردها، شیرز را ببینید.

منارهٔ سنگی دره شیرز
نمایی از درهٔ شیرز
**درهٔ شیرِز** دره‌ای در استان لرستان شمال باختری شهرستان کوهدشت و استان ایلام شرق دهستان زردلان در ایران است. تنگهٔ شیرز در موقعیت جغرافیایی N334928 و E472950 واقع است و به عنوان ژئوسایت ملی به ثبت رسیده‌است. این منطقه در ۵۵ کیلومتری شهر کوهدشت و در نقطهٔ تلاقی سه استان کرمانشاه، ایلام و لرستان در کنار رود سیمره واقع شده‌است. دره شیرز از روستای گدارگه تا کنارهٔ رود سیمره کشیده شده‌است. تنگه دره شیزر ۵ کیلومتر طول دارد و در میان آن رودخانه‌ای در جریان است که در دهانهٔ ورودی شیرز به رودخانه سیمره می‌پیوندد.

این مکان با دیواره‌هایی با ارتفاع ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر محصور شده به‌طوری‌که شیب این دیواره‌ها با ارتفاعی کمتر از ده متر در نزدیکی روستای گُدارگَه آغاز می‌شود و در پرتگاه هفت‌رَک و انتهای دره به اوج خود می‌رسد. چشمه‌های کوچک و بزرگ و یک آبشار به نام شیرز نیز در این تنگه جای گرفته‌است.

ویژگی‌ها
--------

این جاذبهٔ طبیعی در بخش زردلان و در منطقه‌ای به نام اولادقباد قرار دارد و دارای طبیعتی زیبا و چشمه‌های جاری با آب فراوان، صخره‌های تند و تیز و میوه‌های وحشی فراوان است. محیط توپوگرافیک این ناحیه از کوه‌های مرتفع و دره‌های نسبتاً عمیق با وضعیت اقلیمی سرد و کوهستانی در فصل پاییز و زمستان و معتدل در فصل تابستان برخوردار است.[]

فرسایش سنگ‌ها و کوه‌ها چهرهٔ خاصی به این دره داده که در مجموع آن را به محیطی شگفت‌انگیز و جذاب تبدیل کرده‌است. طول این تنگه چند کیلومتر است و رود کوچکی از میان آن عبور می‌کند. رودی با سراب‌ها و چشمه‌های زلال که در مسیر خود آبشارهایی را به وجود آورده و در نهایت به رود سیمره ملحق می‌شود. این دره به عنوان ژئوپارک در آثار یونسکو به ثبت رسیده‌است.[]

نمایی از ابتدای دره شیرز در اواخر فصل زمستان
نمایی از ابتدای دره شیرز در اواخر فصل زمستان
این منطقه در گذشته دارای پوشش گیاهی فراوانی بوده اما اکنون به‌دست ساکنان منطقه و بر اثر استفاده به‌عنوان مرتع تخریب شده و از بین رفته‌است.[]

میراث فرهنگی
------------

در این تنگه محوطه‌هایی باستانی وجود دارد که شامل آثاری از زندگی غارنشینی بوده و این جاذبهٔ طبیعی به ثبت ملی رسیده‌است. همچنین در میان درهٔ شیرز ستونی وجود دارد که به دست طبیعت و طی میلیون‌ها سال به دست باد و زلزله پدید آمده و ارتفاع این ستون از کف صخره تا راس ۸۰ متر و قطر آن ۱۰ متر است و به مناره سنگی شهرت دارد.

نمایی از مناره سنگی شیرز در کوهدشت
وجود محوطه‌های غنی دوره‌های سنگ (عصر حجر) و دوره برتر در این دره موجب شده که سازمان میراث فرهنگی در طرح جامع گردشگری استان لرستان توجه ویژه‌ای به این منطقه در شهرستان کوهدشت داشته باشد.

فعالان محیط زیست و روزنامه‌نگاران نسبت به آسیب‌هایی که گردشگری ممکن است به این منطقه وارد کند، هشدارهایی داده‌اند.

منابع
-----

1. ↑  «دره شیرز کجاست؟ معرفی تنگ شیرز + عکس و مسیر دسترسی». *مجله ایرانگرد*. ۲۰۲۱-۰۸-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۸-۰۸.
2. ↑  «ثبت ملی۲۰ژئوسایت در لرستان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ مارس ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۱۷.
3. ↑  «تنگه شیرز چند سال تاب می‌آورد؟». *پایگاه خبری گلونی*.
4. ↑  «برای زباله‌های شیرز اقدام سریع نیاز است». *پایگاه خبری گلونی*.

* گزارش تصویری - تشریحی؛میزبانی دره رؤیایی از مسافران/ «شیرز» گردشگران را شگفت زده کرد
* ایسنا:تنگ شیرز، نگین اقلیم کوهدشت
* /دره-شیرز-را-بیشتر-بشناسید-تصاویر.

| * ن
* ب
* و
استان لرستان |
| --- |
| مرکز | 
* خرم‌آباد

 | موقعیت استان لرستان در ایران.موقعیت استان لرستان در ایران.بروجردبروجردالیگودرزالیگودرز |
| شهرستان‌ها | 
* ازنا
* الیگودرز
* بروجرد
* پلدختر
* چگنی
* خرم‌آباد
* دلفان
* دورود
* رومشکان
* سلسله
* کوهدشت
* معمولان

 |
| شهرها | 
* ازنا
* اشترینان
* الشتر
* الیگودرز
* بروجرد
* بیرانشهر
* پل‌دختر
* چالانچولان
* چقابل
* خرم‌آباد
* درب گنبد
* دورود
* زاغه
* سپیددشت
* سراب‌دوره
* شول‌آباد
* فیروزآباد
* کونانی
* کوهدشت
* گراب
* معمولان
* مومن‌آباد
* نورآباد
* ونایی
* ویسیان

 |
| جاذبه‌های گردشگری | 

|  |  |
| --- | --- |
| جاذبه‌های تاریخی | 
* آرامگاه بابابزرگ
* آرامگاه باباطاهر
* پل‌دختر
* پل شاپوری کاکارضا
* پل شکسته
* پل صفوی
* پل کشکان
* پل گاومیشان
* حوض موسی
* خانه آخوند ابو
* سرخ‌دم لکی
* سنگ‌نبشته
* فلک‌الافلاک
* قلعه باجول
* کاروان‌سرای گوشه شهنشاه
* گرداب سنگی
* مسجد جامع بروجرد
* مسجد سلطانی بروجرد
* مناره آجری
* نقوش صخره‌ای هومیان

 |
| جاذبه‌های طبیعی | 
* آبشار آب‌سفید
* آبشار برنجه
* آبشار بیشه
* آبشار چکان
* آبشار گریت
* آبشار نوژیان
* آبشار وارک
* آبشار وارگ
* بام لرستان
* تونل برفی
* دشت لاله‌های واژگون
* دریاچه شط تمی
* دریاچه کیو
* دریاچه گهر
* دره شیرز
* غار تمندر
* غار کلماکره
* غار کوگان
* غار دوشه
* غار ماهی‌کور
* غار کنجی
* کیگوران

 |

 |
| 
* تاریخ لرستان
* جغرافیای لرستان
* گاهشمار تاریخ استان
* فهرست شهرستان‌ها
* فهرست شهرها
* فهرست آثار تاریخی
* فهرست جاذبه‌های گردشگری
* حیات‌وحش لرستان

 |
| رده |