Laurasia-GondwanaLaurasia-Gondwana
**لوراسیا**، **لورازیا** یا **لارازیا** در جغرافیای دیرینه، شمالی‌ترین قاره از دو ابرقارهٔ لوراسیا و گندوانا بود که همراه با قارهٔ گندوانا در جنوب خود، بخشی از ابرقارهٔ پانگئا را از تقریباً ۵۱۰ تا ۲۰۰ میلیون سال پیش تشکیل می‌داد. این قاره در اواخر دورهٔ تریاسه در حدود ۲۰۰ تا ۱۸۰ میلیون سال پیش و در طی تقسیم ابرقارهٔ پانگئا از گندوانا جدا شد و به‌دنبال این جدایش، میزان بیشتری به سمت شمال حرکت کرد.

لوراسیا از ترکیب دو نام لورنتیا که به کراتون آمریکای شمالی گفته می‌شود و اوراسیا درست شده‌است. زمین‌شناسنان چنین اظهار داشته‌اند که لوراسیا بیشتر سرزمین‌هایی را که امروزه قاره‌های نیمکره شمالی را تشکیل می‌دهند در بر می‌گرفت. مهمترین این سرزمین‌ها شامل لورنتیا (یا هستهٔ قارهٔ آمریکای شمالی)، بالتیکا، سیبریا، قزاقستانیا و کراتون‌های چین شمالی و چین شرقی بود.

خاستگاه
-------

گرچه لوراسیا را به‌عنوان پدیده‌ای میانه‌زیستی می‌شناسند اما باور امروزی بر آن است که همان قاره‌هایی که بعدتر لوراسیا را شکل دادند، خود به‌عنوان ابرقاره‌ای منسجم پس از تقسیم رودینیا در حدود ۱ میلیارد سال پیش نیز وجود داشتند. به‌همین دلیل برای تمیز این قاره از قارهٔ لوراسیا، آن را پروتو-لوراسیا نامیده‌اند. همچنین اعتقاد بر این است که لوراسیا تا پیش از اتصال دوباره‌اش به قاره‌های جنوبی و بعدتر تشکیل ابرقارهٔ پانوتیا در دورهٔ پرکامبرین و حیات پانوتیا تا اوایل کامبرین، هنوز دچار تقسیم دوباره نشده بود. لوراسیا نخست تلفیق شد و سپس بر اثر فعالیت‌های تکتونیک صفحه‌ای، رانش قاره‌ای و گسترش بستر دریا تقسیم گردید.

گسیختگی و شکل‌گیری دوباره
-------------------------

در دورهٔ کامبرین، بخش عظیمی از لوراسیا در عرض استوایی قرار داشت و هنگامی که شروع به تقسیم شدن نمود، چین شمالی و سیبری به عرض‌هایی شمالی‌تر از آنچه که توسط قاره در طول ۵۰۰ میلیون سال گذشته اشغال شده بود، کشیده شدند. چین شمالی تا رسیدن به دورهٔ دوونین در نزدیکی مدار قطب شمال قرار گرفته بود و در عصر یخبندان کربونیفری در فاصلهٔ ۳۰۰ تا ۲۸۰ میلیون سال پیش، به‌عنوان شمالی‌ترین سرزمین جهان باقی‌ماند. در عین حال مدرکی دال بر یخبندان گستردهٔ کربونیفری در قاره‌های شمالی در دست نیست. در این دورهٔ سرما، لورنتیا و بالتیکا باردیگر به‌یکدیگر متصل شدند و رشته‌کوه آپالیشین شکل گرفت. همچنین توده‌های وسیع زغال‌سنگ ایجاد شد که این ذخایر، تکیه‌گاه اصلی اقتصادهای مناطقی همچون ویرجینیای غربی و بخش‌هایی از پادشاهی متحده و آلمان بوده است.

از سوی دیگر قارهٔ سیبریا به‌سمت جنوب حرکت کرد و به قزاقستانیا، قاره‌ای کوچک که امروزه گمان می‌رود بر اثر آتشفشانی‌های گسترده‌ای در دورهٔ سیلورین ایجاد شده‌باشد پیوست. هنگامی که این دو قاره به‌یکدیگر متصل شدند، لوراسیا تقریباً دوباره شکل گرفت و با آغاز دورهٔ تریاس، کراتون چین شرقی نیز به لوراسیای در حال تغییر پیوست. لوراسیا سپس با گوندوانا برخورد کرد و پانگه‌آ شکل گرفت. چین شمالی آخرین قاره‌ای بود که با حرکت از عرض‌های تقریباً نزدیک به قطب شمال به‌سوی جنوب به پانگه‌آ پیوست.

تقسیم نهایی
-----------

پانگه‌آ در حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش شروع به تقسیم شدن کرد. در شرق آمریکای شمالی و در شمال غربی آفریقا اقیانوس جدیدی (اقیانوس اطلس) با وجودی‌که گرینلند (متصل به آمریکای شمالی) و اروپا هنوز به‌یکدیگر پیوسته بودند شکل گرفت.

جدایی اروپا از گرینلند در حدود ۵۵ میلیون سال پیش در پایان دورهٔ پالئوسن روی داد و در نهایت لوراسیا به قاره‌هایی تقسیم شد که نامشان برگرفته از آن است: لورنتیا (آمریکای شمالی امروزی) و اوراسیا (به‌استثنای هند).

جستارهای وابسته
---------------

* لوراسیاددان

* درگاه جغرافی

پانویس
------

1. 1 2  «فرهنگ واژه‌های تخصصی - Laurasia». پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۰.
2. ↑  «آشنایی با علوم زمین – فرهنگ لغات (Laurasia)». سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. دریافت‌شده در ۹ آبان ۱۳۹۰.[*پیوند مرده*]

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Laurasia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
قاره‌های جهان |
| --- |
| قاره‌های شش‌گانه | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Projection orthographique de l’Asie.آسیا | Projection orthographique de l’Europe.اروپا | Projection orthographique de l’Afrique.آفریقا | Projection orthographique de 
l’Amérique.آمریکا | Projection orthographique de l’Océanie.اقیانوسیه | Projection orthographique de l’Antarctique.جنوبگان |

 |
| دسته‌بندی‌های دیگر | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Projection orthographique de l’Amérique du Nord.آمریکای شمالی | Projection orthographique de l’Amérique du Sud.آمریکای جنوبی | Projection orthographique de l’Eurasie.اوراسیا | Projection orthographique de l’Afro-Eurasie.آفرو-اوراسیا |

 |
| دیرین‌قاره‌ها | 

|  |  |
| --- | --- |
| ابرقاره‌ها | گوندوانا •  لوراسیا •  پانجه‌آ •  پانوتیا •  رودینیا •  کلمبیا •  کنورلند •  ننا •  اور •  والبارا |
| قاره‌ها | آرکتیکا •  آسیامریکا •  آتلانتیکا •  آوالونیا •  بالتیکا •  سیمریا •  کنگو کراتون •  اروآمریکا •  کالاهاریا •  قزاقستانیه •  لورنتیا •  سیبری •  چین جنوبی •  ساهول •  اور |

 |
| قاره‌های زمین‌شناختی آینده | پانجه‌آ آلتیما ·  آماسیا |
| قاره‌های زیر آب | فلات کرگوئلن ·  زیلاندیا |
| قاره‌های تخیلی | آتلانتیس ·  کوماری کاندام ·  لموریا ·  مروپیس  ·  مو ·  سرزمین ناشناخته جنوبی |

| * ن
* ب
* و
روند تکاملی کیسه‌داران در دوره‌های زمین‌شناسی |
| --- |
| پیدازیستی | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| نوزیستی | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| کواترنری | 

|  |  |
| --- | --- |
| هولوسین ۱۰٬۰۰۰ س.پ. – کنون | نخستین اروپاییان در ۱۶۰۶ از استرالیا بازدید کردند. سکونت آن‌ها از ۱۷۸۸ آغاز شد.  دینگو در ۴۰۰۰-۳۵۰۰ س.پ. به استرالیا معرفی شد و در پی آن گرگ تاسمانی و شیطان تاسمانی در خاک اصلی قاره منقرض شدند. |
| پلیستوسن ۱٫۷۵ م.س.پ. – ۱۰٬۰۰۰ س.پ. | واپسین عصر یخبندان ۲۰٬۰۰۰–۱۸٬۰۰۰ س.پ.  انقراض ابرزیاگان در ۵۵٬۰۰۰–۴۵٬۰۰۰ س.پ.  نخستین انسان‌ها در ۴۵٬۰۰۰ س.پ. به استرالیا رسیدند. |

 |
| ترشیاری | 

|  |  |
| --- | --- |
| پلیوسن ۱٫۷-۵٫۳ م.س.پ. | تنوع در میان کیسه‌داران علفخوار پس از زیاد شدن مناطق چمنزاری و خشک، افزایش پیدا می‌کند.  نخستین پدیدار شدن کیسه‌داران بزرگ‌جثه. |
| میوسن | 

|  |  |
| --- | --- |
| میوسن پسین ۵٫۳–۱۱ م.س.پ. | دوره مبهم در خط زمانی کیسه‌داران استرالیا. جنگل‌نشینان آرام‌آرام محو می‌شوند. |
| میوسن میانی ۱۶٫۴۱۱ م.س.پ. | شرایط یخبندان باعث کاهش تعداد کیسه‌داران جنگلی و جنگل‌نشین می‌شود. |
| میوسن پیشین ۱۶٫۴–۲۳٫۵ م.س.پ. | شرایط گلخانه‌ای در استرالیا باعث ایجاد تنوع بسیار در کیسه‌داران این قاره شد. |

 |
| الیگوسن | کیسه‌داران در مدارک سنگواره‌ای استرالیا ظاهر شدند. |
| ائوسن ۳۳٫۷–۵۳ م.س.پ. | استرالیا از جنوبگان جدا شد. |
| پالئوسن ۵۳–۶۵ م.س.پ. | تنوع زیاد کیسه‌داران در آمریکای جنوبی. کهن‌ترین کیسه‌داران در پالئوسن پسین ظاهر شدند.  پس از برخورد یک شهاب‌سنگ به زمین، دایناسورها منقرض شدند. |

 |

 |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| میانه‌زیستی | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| کرتاسه | 

|  |  |
| --- | --- |
| کرتاسه پسین ۶۵–۹۷ م.س.پ. | کیسه‌داران در سرزمین بزرگ شمالی، لوراسیا، ساکن شدند. بعضی از آن‌ها در آمریکای جنوبی پراکنده می‌شوند. |
| کرتاسه پیشین ۹۷–۱۳۵ م.س.پ. | سنگواره‌های کیسه‌داران و جفت‌داران برای نخستین بار ظاهر شدند. |

 |
| ژوراسیک ۱۳۵–۲۰۳ م.س.پ. | قاره بزرگ جنوبی گوندوانا جدا می‌شود، خط فرگشتی کیسه‌داران و جفت‌داران از هم جدا می‌شود. |
| تریاس ۲۰۳–۲۰۵ م.س.پ. | نخستین پستانداران در ابرقاره پانجه‌آ ظاهر شدند. |

 |

 |

 |

 |