**سالگرد آبان خونین**، اعتراضات سراسری سه روزه در یادبود سومین سالگرد اعتراضات آبان ۹۸ و در امتداد خیزش ۱۴۰۱ ایران بود که با اعتصابات و اعتراضات گسترده در سراسر ایران همراه شد. این اعتراضات بر پایه فراخوان‌های منتشر شده از سوی گروه‌های مختلف بود که به شکل‌های مختلف از سوی شهروندان ایران در شبکه‌های اجتماعی یا به شکل فردی و دستی تبلیغ می‌شد.

در این سه روز مراکز آموزشی، بازارها و پاساژها، خیابان‌ها و میادین ده‌ها شهر ایران، صحنه شعارهای ضدحکومتی شد. همچنین اعتصابات این سه روز از بزرگ‌ترین اعتصاب‌های سراسری پس از انقلاب ۵۷ یا دست‌کم در سال‌های پس از تثبیت جمهوری اسلامی بود. در تهران، اعتصاب گسترده در بخش‌های مختلفی از بازار تهران و دیگر بازارها انجام شد. کارکنان ذوب‌آهن اصفهان هم اعتصاب کرده و شعار «وعده وعید کافیه، سفره ما خالیه.» سر دادند. شماری از معترضان و مأموران حکومتی در طول این سه روز کشته شدند.

فراخوان
-------

به مناسبت فرا رسیدن سالگرد آبان خونین، فراخوان‌هایی در ایران برای اعتراض و اعتصاب فراگیر در روزهای سه‌شنبه ۲۴، چهارشنبه ۲۵ و پنجشنبه ۲۶ آبان، منتشر شد. این فراخوان‌ها در شبکه‌های اجتماعی همرسان و به صورت شب‌نامه یا اعلامیه‌های مخفیانه در میان شهروندان سراسر ایران پخش شد. در آبان ۱۳۹۸ مأموران مسلح جمهوری اسلامی ایران، شهروندان معترض را که به افزایش ناگهانی قیمت حامل‌های انرژی از جمله بنزین اعتراض داشتند، به شکلی که تا آن زمان بی‌سابقه بود، سرکوب کردند.

اعتصابات
--------

اعتصابات سالگرد آبان خونین را می‌توان بزرگ‌ترین اعتصاب‌های سراسری پس از انقلاب سال ۵۷ در ایران دانست.

### ۲۴ آبان

سه‌شنبه ۲۴ آبان شمار زیادی از کسبه و اصناف به رغم تهدیدهای امنیتی، به فراخوان‌های اعتصاب و اعتراض در سالگرد آبان خونین پاسخ مثبت داده و مغازه‌های خود را تعطیل کردند. هشتگ «اعتصابات\_سراسری» نیز به‌طور قابل‌توجهی در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد.

رسانه‌های وابسته به حکومت ایران، از جمله خبرگزاری فارس و ایسنا، تلاش کردند تا وضعیت بازارها را عادی نشان دهند یا بسته ماندن مغازه‌ها و بازار را به «احساس ناامنی» بازاریان و کسبه نسبت دهند. یک روز بعد پلیس ایران مدعی شد ۱۱ نفر را به دلیل «قصد تعطیل کردن بازار تهران» بازداشت کرده‌است.

فروشندگان تهران، سه‌شنبه ۲۴ آبان در بازار تهران، بازار چراغ برق، بازار منوچهری، باغ سپهسالار، پاساژ علاءالدین، کسبه ستارخان، صنف پارچه مبلی دروازه شمیران، کسبه تهرانپارس، کسبه پل چوبی، بازار فرش، راسته عباس‌آباد بازار تهران، بازار آهن، بازار کفاش‌ها، بازار لوازم یدکی در دروازه شمیران، کسبه صنف ماشین‌های اداری در خیابان ایرانشهر دست به اعتصاب زدند.

بازاریان در کرج، بازار زرگران رشت، کسبه خیابان شیشه‌گران لاهیجان، بازار سنتی اراک، بازار نگین بندرعباس، بازاریان فولادشهر، شاهین شهر، خیابان شاپور و بازار موبایل فردوسی در اصفهان، بازارچه اطلسی یزد، بازار شهر ایلام، بازار کاشی فروش‌ها کرمانشاه، کسبه چهارراه ملاصدرای، چهارراه معالی‌آباد، خیابان امیرکبیر و خیابان زند در شیراز، نمایشگاه‌دارهای خیابان خرمشهر در مشهد هم سه‌شنبه ۲۴ آبان در اعتصاب بودند.

سنندج، شهر دیواندره، سقز، گناوه، کامیاران، جوارتون، اشنویه، بانه، مریوان، بوکان، پاوه، قروه، بیجار، سردشت و شمار دیگری از شهرهایی که از آن‌ها با عنوان کُردنشین یاد می‌شود نیز در اعتصاب بودند.

### ۲۵ آبان

اعتصابات در روز چهارشنبه ۲۵ آبان نیز به شکلی فراگیر ادامه یافت. تهران، صومعه سرا، رشت، اصفهان، تبریز، شاهین‌شهر، خرم‌آباد، آباده، بابل، کرمانشاه، بهبهان، بروجرد، بوکان، قزوین، بندرعباس و اهواز، از جمله شهرهایی بودند که تصاویری از اعتصاب گسترده کسبه در آنها منتشر شد.

در تهران، کسبه بازار لوازم‌خانگی در خیابان امین‌حضور، بازار بزرگ تهران، کسبه خیابان منوچهری مغازه‌های خیابان فلسطین، مرکز خرید کورش، مغازه‌داران و تعمیرگاه‌های خودرو در خیابان کوهسار و بازار آهن شادآباد همچنان در اعتصاب بودند.

شهرهای کردنشین ایران از جمله کرمانشاه، سنندج، قروه، روانسر، سقز، کامیاران، مریوان، اشنویه، بانه، مهاباد، بوکان، دهگلان، جوانرود نیز کاملاً تعطیل شدند.

کارگران ذوب‌آهن اصفهان روز چهارشنبه نیز ضمن ادامه اعتصاب برای دومین روز پیاپی، تجمع اعتراضی برگزار کردند و شعارهایی مانند «کارگر می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «دزدی‌هاتون کم بشه، مشکل ما حل می‌شه» سر دادند.

### ۲۶ آبان

پنج‌شنبه ۲۶ آبان در سومین روز فراخوان اعتراض و اعتصاب سراسری، کسبه و بازاریان شهرهای مختلف از جمله تهران، اصفهان، بوشهر، یزد، ایلام، سنندج، تبریز، سرپل ذهاب، بجنورد، صومعه‌سرا، مرودشت، کرمانشاه، جوانرود، دهگلان، بانه، سقز، کامیاران، مریوان، مهاباد، پیرانشهر، بوکان، اشنویه، روانسر، اراک، بازار سناباد مشهد، خرم‌آباد، بابل، برازجان، سردشت و مهاباد در اعتصاب بودند.

اعتراضات
--------

### ۲۴ آبان

تهران، کرمان، بابل، تبریز، رشت، کرج، شیراز، مشهد، مرودشت، اهواز، اصفهان، کرمانشاه، دیواندره، سنندج، بانه، بوکان، اشنویه، مهاباد و سقز در ۲۴ آبان صحنه اعتراضات شهروندان ایران بود.

در ابتدای روز تجمع بزرگی از بازاریان تهران در حمایت از فراخوان مردمی شکل گرفت و معترضان شعارهایی همچون «بازاری باغیرت، حمایت حمایت» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. معترضان در چراغ برق تهران با روشن کردن آتش و در خیابان جمهوری با از جا درآوردن نرده‌های خیابان، موانعی برای رفت‌وآمد مأموران ایجاد کردند. محلات نازی‌آباد و جنت‌آباد و همچنین ایستگاه متروی میدان صنعت در تهران، شاهد شکل‌گیری تجمعات اعتراضی بود و در کرج نیز از منطقه گوهردشت تجمع اعتراضی گزارش شد.

با تاریک شدن هوا، تجمعات خیابانی در شهرهای همچون تهران، شیراز، اراک، اصفهان، ایذه، مشهد، همدان، کرمانشاه، تبریز، قزوین و چندین شهر کردنشین تشکیل شد و معترضان در خیابان‌ها شعارهای ضد حکومتی دادند. در ایستگاه متروی دروازه دولت با تفنگ ساچمه‌زنی به مصاف مردم رفتند. هه‌نگاو از پخش سرودهای انقلابی در مساجد مهاباد و تصرف کامل یک پایگاه بسیج در کامیاران خبر داد.

در برخی دانشگاه‌ها در تهران و برخی شهرهای دیگر هم دانشجویان تجمع‌های اعتراضی شکل داده یا تحصن کرده‌اند و علیه جمهوری اسلامی شعار دادند. دانشگاه آزاد تبریز، دانشکده علوم انسانی اصفهان، دانشگاه آزاد خمینی‌شهر، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه بهشتی، دانشکده کامپیوتر دانشگاه بهشتی، دانشکده ریاضی و علوم‌پایه دانشگاه گیلان، دانشگاه آزاد تهران واحد علوم تحقیقات، دانشکده برق دانشگاه خواجه نصیر، دانشگاه سوره، دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران، دانشکده فنی دانشگاه تهران، دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر و پردیس مرکزی دانشگاه تهران شماری از دانشگاه‌هایی بودند که ۲۴ آبان دانشجویان در آنها تجمع یا تحصن کردند.

در دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه امیر کبیر و دانشگاه شریف درگیری ایجاد شد و تعدادی از دانشجویان معترض زخمی و دستگیر شدند. در علم و فرهنگ تهران شعار «خونی که در رگ ماست، خوراک رهبر ماست» سر داده شد.

### ۲۵ آبان

در روز ۲۵ آبان، ده‌ها شهر ایران صحنه درگیری میان مردم معترض و نیروهای امنیتی بود. در یک حمله مسلحانه به مردم معترض شهر ایذه چندین نفر، از جمله یک کودک ۱۰ ساله کشته شدند.

در شهر کامیاران از صبح تجمعی گسترده برای همدردی با خانواده فؤاد محمدی، از جان‌باختگان اعتراض‌های سه‌شنبه شب، برگزار شد که با برخورد نیروهای حکومتی مواجه شد. حمله نیروهای امنیتی به معترضان در برابر منزل فؤاد محمدی موجب شد تا این تجمع به خشونت کشیده شود و نقاط مختلف شهر کامیاران شاهد تظاهرات علیه جمهوری اسلامی باشد. برخی از معترضان در اثر تیراندازی مستقیم مجروح شده و دست‌کم یکی از معترضان به نام برهان کرمی در جریان تیراندازی در برابر خانه فؤاد محمدی کشته شد.

با تاریک شدن هوا معترضان از جمله در شهرهای تهران، گرگان، کامیاران، تبریز، اراک، سنندج، مشهد، اهواز، یزد، رشت، نکا، بهشهر، زنجان، کرج، کرمان، ایلام، شیراز، بابل، مهاباد، همدان، بندر انزلی، ایذه، دورود، لار، پدل (از توابع بندر لنگه)، قزوین، قائم‌شهر، آباده و سربندر خوزستان به خیابان آمدند. در این میان وضعیت در ایذه، کامیاران، اصفهان و سنندج بسیار ناآرام بود.

به گزارش رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی، در شهر ایذه دو گروه موتورسوار به سوی شهروندان شلیک کردند و همچنین حوزه علمیه زنان در این شهر توسط معترضان به آتش کشیده شد. اما به روایت شاهدان عینی و گزارش‌های شهروندان، مردم معترض در شهر ایذه به خیابان آمده بودند که مأموران امنیتی به سوی مردم در خیابان تیراندازی کردند. در این حادثه کیان پیرفلک کودک ۹ ساله‌ای که در خودروی پدرش و همراه با او بود در اثر شلیک گلوله به سمت خودرو جانش را از دست داد.

### ۲۶ آبان

پنجشنبه ۲۶ آبان مراسم چهلم و همچنین خاکسپاری شماری از کشته‌شدگان اعتراضات سراسری ایران در شهرهایی مثل سنندج، مشهد، زنجان و تبریز برگزار شد و عزاداران در آنها شعارهای ضدحکومتی سردادند. جو بسیاری از شهرهای ایران ناآرام توصیف شد و از جمله معترضان «خانه سید روح‌الله خمینی» در شهر خمین را به آتش کشیدند و در بوکان مردم مقابل مراکز دولتی تظاهرات کردند.

در سنندج جمعیت انبوهی در مراسم چهلم چهار نفر از کشته‌شدگان در اعتراضات این شهر شرکت کردند، مردم پس از مراسم چهلم با نیروهای امنیتی درگیر شدند. در مشهد مراسم چهلم ابوالفضل آدینه‌زاده، جوان ۱۶ ساله، برگزار شد. در سقز سوگواران بر مزار دانیال پابندی، از کشته‌شدگان اعتراضات، سرود «ای شهیدان» خواندند. در روستای درام در منطقه طارم زنجان مراسم چهلم محسن موسوی، از کشته‌شدگان اعتراضات در تهران، برگزار شد.

سنندج، ماسال، مشهد، پاوه، بابل، بهشهر، خمین، کرمانشاه، شوش دانیال، بیجار، آبدانان، فولادشهر و ویلاشهر اصفهان، پیرانشهر، دیواندره، خوی، بانه، مهاباد، بندر دیر، کامیاران، باغملک، نی ریز، بوکان، قروه، سقز و جاده ساوه و نقاط مختلف تهران از جمله بلوار فردوس، گیشا، سعادت آباد، شهرزیبا، شهرک اکباتان و تهرانسر و پونک محل تظاهرات و صحنه اعتراض بود.

کشاورزان معترض در اصفهان دست به راهپیمایی زدند و شعارهای «رئیسی بی‌عرضه، برگرد برو به حوزه» و «مرگ بر این دولت مردم فریب» سر دادند.

کشته‌شدگان
----------

زانیار الله‌مرادی و عیسی بیگلری شامگاه سه‌شنبه ۲۴ آبان در سنندج بر اثر شلیک گلوله کشته شدند. در همان روز سعید مرادی و فؤاد محمدی نیز در کامیاران بر اثر تیراندازی نیروهای امنیتی کشته شدند. همچنین در جریان اعتراضات روز چهارشنبه چهار معترض با نام‌های سالار مجاور، اسعد رحیمی، محمد حسن‌زاده و سامان قادربیگی در بوکان کشته شدند. روز پنجشنبه آزاد حسین پور در مهاباد، عبدالرحمان بختیاری در سقز، و میلاد معروفی و غفور مولودی در بوکان کشته شدند. دو شهروند به نام‌های شاهو بهمنی و آرام حبیبی با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی در سنندج کشته شدند.

فؤاد محمدی بعد از اصابت گلوله زخمی و به بیمارستان منتقل شد، اما به دلیل شدت جراحات و خون‌ریزی جان باخت. پیکر او چهارشنبه ۲۵ آبان، تحت فشار نیروهای امنیتی در روستای ماویان کامیاران به خاک سپرده شد. در جریان اعتراضات روز چهارشنبه نیز یکی دیگر از شهروندان معترض به نام برهان کرمی در مقابل خانه فؤاد محمدی با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد.

در جریان اعتراضات سه‌شنبه شب کامیاران یک عضو سپاه پاسداران به نام رضا آذربار نیز کشته شد. تعدادی از معترضان و مأموران نیز در روز چهارشنبه در اصفهان و ایذه کشته شدند. به گفته مقامات استان خوزستان بر اثر وقوع یک حمله در شهر ایذه دست‌کم شش نفر کشته شدند و همچنین بر اثر تیراندازی به سوی مأموران امنیتی در ملک‌شهر اصفهان دو نفر کشته شدند. در جریان اعتراضات روز پنجشنبه سرگرد نیروی انتظامی حسن یوسفی در استان کردستان و همچنین دو بسیجی به نام‌های دانیال رضازاده و حسین زینال زاده در مشهد کشته شدند.

حمیدرضا روحی از جمله کشته‌شدگان خیزش سراسری بود که در شامگاه ۲۷ آبان در شهر زیبا مورد اصابت گلوله قرار گرفت و کشته شد.

جستارهای وابسته
---------------

* کشته‌شدن مهسا امینی

منابع
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  «سومین سالگرد آبان خونین ۹۸: اعتصاب گسترده و سراسری در شهرهای مختلف ایران رقم خورد». رادیو زمانه. ۲۴ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲.
2. 1 2  «سالگرد آبان خونین؛ تجمع، تحصن و اعتصاب در ده‌ها شهر». دوچه‌وله فارسی. ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
3. 1 2 3 4 5 6  «اعتصاب و تظاهرات در ده‌ها شهر ایران در سالگرد کشتار ۲۵ آبان ۹۸». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
4. ↑  «خیزش سراسری ایران در سالگرد آبان خونین؛ اعتراض و اعتصاب سه‌روزه با فراخوان قبلی آغاز شد». رادیو بین‌المللی فرانسه. ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲.
5. 1 2  «معترضان در ایران در سالگرد آبان ۹۸ و در شروع سومین ماه اعتراضات، به خیابان‌ها آمدند». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲.
6. ↑  «ادامه اعتصاب‌های سراسری در ایران در دومین روز یادبود آبان خونین ۹۸». رادیو زمانه. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
7. 1 2  «شروع اعتصابات گسترده در ده‌ها شهر در سالگرد "آبان خونین"». دوچه‌وله فارسی. ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
8. ↑  «اعتصاب بازار تهران و روایت رسانه‌های حکومتی». ایندیپندنت فارسی. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
9. 1 2  «تیراندازی به تجمعات؛ کشته شدن دو جوان در کامیاران و سنندج». دوچه‌وله فارسی. ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
10. ↑  «گزارش رخدادها - «حکومت بیچاره، آبان ادامه داره»». رادیو زمانه. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
11. ↑  «نگرانی حکومت از گسترش اعتصاب‌ها؛ پلیس ۱۱ نفر را در ارتباط با تعطیلی بازار تهران بازداشت کرد». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
12. 1 2 3 4 5 6  «اعتصاب سراسری مردم ایران از شمال تا جنوب؛ ایران در تعطیلی کامل». ایندیپندنت فارسی. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
13. 1 2 3  «اعتصاب‌های گسترده در شهرهای ایران و صدور "۲۱ حکم اعدام"». دویچه‌وله فارسی. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
14. 1 2  «شروع اعتصابات و اعتراضات در ده‌ها شهر در سالگرد آبان ۹۸». رادیو فردا. ۲۴ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲.
15. 1 2  «شلیک به معترضان در چند شهر، کردستان در "شرایط جنگی"». دوچه‌وله فارسی. ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
16. ↑  «آغاز سومین ماه خیزش سراسری در اوج تظاهرات و اعتصاب». دویچه‌وله فارسی. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
17. 1 2 3 4  «نیروهای سرکوب در کامیاران مراسم ختم فؤاد محمدی را به خشونت کشاندند». رادیو زمانه. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
18. ↑  «یک سازمان مدافع حقوق بشر می‌گوید که دستکم یک نفر در حمله نیروهای امنیتی به معترضان در کامیاران کشته شده‌است». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
19. ↑  «ادامه سالگرد کشتار آبان؛ اعتصاب در ده‌ها شهر و تظاهرات خیابانی بعد از تاریک شدن هوا». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
20. ↑  «اعتراض‌های ایران؛ در ایذه چه گذشت؟». بی‌بی‌سی. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
21. ↑  «رسانه‌های حکومتی: حمله مسلحانه به مردم در بازار ایذه». دویچه‌وله فارسی. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
22. 1 2 3 4 5  «مراسم چهلم و خاکسپاری کشته‌شدگان همزمان با تظاهرات و اعتصاب در شهرهای ایران». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲.
23. ↑  «تعطیلی بازارها و مغازه‌ها در ایران برای سومین روز متوالی». رادیو زمانه. ۲۶ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
24. ↑  «شبکه حقوق بشر کردستان از کشته شدن سه نفر در اعتراضات سنندج و کامیاران خبر می‌دهد». رادیو فردا. ۱۸ مهر ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
25. ↑  «فواد محمدی در کامیاران با گلوله نیروهای امنیتی کشته شد». رادیو زمانه. ۲۵ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۲.
26. ↑  «مقامات ایران: «حملات تروریستی» در ایذه و ملک‌شهر اصفهان دست‌کم ۸ کشته بر جای گذاشت». رادیو فردا. ۲۶ آبان ۱۴۰۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۲.
27. ↑  «خاکسپاری شبانه امیر فراستی شاد در پیرانشهر، تجمع مقابل خانه حمیدرضا روحی شهرزیبا». *رادیو فردا*. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۰۸.

| * ن
* ب
* و
خیزش ۱۴۰۱ ایران |
| --- |
| پیش‌زمینه‌ها | 
* حجاب اجباری در ایران
* کشته‌شدن مهسا امینی
	+ مهسا امینی
	+ واکنش‌ها
* #مهسا\_امینی

 |
| گاه‌شمار و گستره | 
* گاه‌شمار
	+ شهریور
	+ مهر
	+ آبان
	+ آذر
	+ دی
* روزشمار اعتراضات دانشجویان
	+ شهریور و مهر
	+ آبان
* گستره جغرافیایی

 |
| روش‌ها | 
* اعتراضات
	+ دانشجویان
	+ دانش‌آموزان
	+ معلمان
	+ ایرانیان مقیم خارج
		- برلین
		- تورنتو
	+ استادان دانشگاه
	+ جامعه پزشکی
* اعتصابات
	+ کسبه و بازاریان
		- استان‌های کردنشین
	+ کارگری
		- نفت، گاز و پتروشیمی
	+ کامیون‌داران
	+ اعتصابات سه روزه آذر
* آیین خاکسپاری
* روسری‌سوزان
* گیسوبران
* عمامه‌پرانی
* تحریم خرید
* هنر اعتراضی
	+ «سرود زن»
	+ «بیا به میدان»
	+ «دوباره»
	+ «آواز لیلاها»
	+ «به نام سرخ آزادی»
	+ این یکیم واسه

 |
| پیامدها | 

|  |  |
| --- | --- |
| رویدادها | 
* خاکسپاری مهسا امینی
* حمله به دانشگاه صنعتی شریف
* حمله به دبیرستان شاهد اردبیل
* حمله به هنرستان صدر تهران
* حملات سپاه به اقلیم کردستان
* شورش زندان لاکان رشت
* بیلبوردِ زنانِ سرزمینِ من
* آتش‌سوزی زندان اوین
* کارزار اخراج سفیران
* مراسم چهلم مهسا امینی
* حمله به بازار ایذه
* سالگرد آبان خونین
* هک خبرگزاری فارس
* شادی معترضان بعد از حذف تیم فوتبال از جام جهانی
* تعطیلی گشت ارشاد
* شورش زندان کرج
* رکوردشکنی نرخ دلار در ایران
* سومین سالگرد سقوط هواپیمای اوکراینی
* منشور همبستگی و سازماندهی برای آزادی
* چهارشنبه‌سوری ۱۴۰۱
* مسمومیت زنجیره‌ای در مدارس دخترانه ایران

 |
| درگیری‌ها | 
* زاهدان
* کرج
* خاش
* ایذه
* شهرهای کردنشین
	+ سنندج
	+ سقز
	+ مهاباد
	+ مریوان
	+ جوانرود
	+ پیرانشهر
	+ بوکان
* سمیرم
* خانه اصفهان

 |
| سرکوب | 
* بازداشت معترضان
	+ دانشجویان
	+ روزنامه‌نگاران
	+ هنرمندان
* کشتن معترضان
	+ کودکان
	+ فعالان سیاسی و اجتماعی بازداشت‌شده
	+ نویسندگان و شاعران بازداشت‌شده
	+ استادان دانشگاه و فرهنگیان بازداشت‌شده
	+ وکیلان و حقوق‌دانان بازداشت‌شده
	+ ورزشکاران بازداشت‌شده
	+ پرونده‌سازی حکومت ایران
	+ ربودن پیکرها
	+ پروژه کشته‌سازی
	+ احکام اعدام
* شهرهای کردنشین ایران
* یگان‌ها
	+ نخسا
	+ یگان زینبی
	+ یگان ویژه فاتحین
	+ گشت رضویون
* آزار جنسی معترضان
* خودکشی بازداشت‌شدگان
* ممنوع‌الورودی دانشجویان
* اختلال گسترده اینترنت

 |
| واکنش‌ها | 
* حمایت چهره‌ها
	+ ورزشکاران
	+ نخواندن سرود ملی
	+ کفالت سیاسی
* حمایت گروه‌های هکری
* برداشتن حجاب اجباری
* قطعنامه S35/L1 شورای حقوق بشر
	+ کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل
* اخراج ایران از کمیسیون مقام زن ملل متحد
* قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل
* مسابقه آخوند برو گمشو
* شعارها
	+ «زن، زندگی، آزادی»
	+ مرگ بر خامنه‌ای
	+ مرگ بر دیکتاتور

 |

 |
| نمادها | 
* «زن، زندگی، آزادی»
* روسری‌سوزان
* گیسوبران
* «برای…»
* نیکا
* سارینا
* به نام خدای رنگین‌کمان

 |
| مرتبط | 
* شیوه
* هشتگ‌های داغ‌شده در توییتر فارسی
* جنبش آزادی‌خواهی مردم ایران
* شورای انقلابی دادخواهان
* من وکالت می‌دهم
* «بلا چاو»
* آغوش رایگان
* وسط‌باز
* جنبش دانش‌آموزی ۱۴۰۱ ایران

 |
| همراهی‌کنندگان | 
* جوانان محلات تهران
* شورای صنفی دانشجویان
* شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت
* انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز پی‌اس ۷۵۲
* شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران
* مرکز خیزش مردم انقلابی کردستان
* مرکز همکاری احزاب کردستان ایران
* گروه‌های هکری
	+ انانیموس
	+ بلک ریوارد
	+ عدالت علی
* ۱۵۰۰ تصویر

 |
| 
* **رده‌ها**
	+ اعتراضات
	+ مهسا امینی
* **ویکی‌انبار**
	+ اعتراضات
	+ مهسا امینی

 |

| * ن
* ب
* و
آبان ۹۸ |
| --- |
| روش‌های اعتراض در آبان ۱۳۹۸ | 

|  |  |
| --- | --- |
|. | 
* توقف خودروها
* اعتصابات
* راهپیمایی و بستن خیابان‌ها
* تجمع دانشجویان
* اعتراضات در رسانه‌های اجتماعی
* حمله به حوزه‌های علمیه و دفترهای امامان جمعه

 |

 |
| سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ | 
* قطعی سراسری اینترنت در ایران (۱۳۹۸)
* **شلیک مستقیم به معترضان**
* ربودن جسد کشته‌شدگان
* بازداشت
* اعترافات اجباری
* شکنجه و تهدید زندانیان
* سانسور و اعمال فشار بر رسانه‌ها

 |
| بازداشت‌شدگان آبان ۱۳۹۸ | 

|  |  |
| --- | --- |
| سرشناس | 
* بیش از ۸۶۰۰ تن، دستگیر شدند.
* عباس دریس
* مژگان کاوسی
* امیرحسین مرادی
* سعید تمجیدی
* محمد رجبی
* ناهید شیرپیشه
* منوچهر بختیاری

 |
| دانشجوهای بازداشتی | 
* سها مرتضایی
* کامیار ذوقی
* سعید احمدزاده
* ابوالفضل نژادفتح
* مرجان اسحاقی
* ملیکا قراگوزلو
* علی نانوایی
* یاشار دارالشفا
* فهرست کامل‌تر

 |

 |
| کشته‌شدگان احراز هویت شده | 

|  |  |
| --- | --- |
| کودکان کشته‌شده | 
* امیررضا عبداللهی
* محسن محمدپور
* نیکتا اسفندانی
* محمد داستان‌خواه
* محمدجواد عابدی
* ساسان عیدی‌وندی
* پژمان قلی‌پور ملاطی
* فهرست کامل‌تر

 |
| کشته‌شدگان بالای ۱۸ سال | 
* آرشام ابراهیمی
* ارشاد رحمانیان
* پویا بختیاری
* آزاده ضربی
* ابراهیم کتابدار
* برهان منصورنیا
* امیرحسین کبیری
* پوریا ناصری‌خواه
* مینا شیخی
* ناصر رضایی
* میثم احمدی
* فرشاد حاجی‌پور میلاسی
* نوید بهبودی
* علیرضا انجوی
* محسن کرمی‌نیا
* فرزاد انصاری‌فر
* فرهاد مجدم
* مهدی نیکویی
* کمال فرجی
* رضا معظمی گودرزی
* محمد طاهری
* سجاد رضایی
* امیرحسین زارع‌زاده
* وحید دامور
* امیر الوندی‌مهر
* بهمن جعفری
* محمد حشم‌دار
* جواد نظری فتح‌آبادی
* مهرداد معین‌فر
* نادر مختاری

 |

 |
| مرتبط | 

|  |  |
| --- | --- |
|. | 
* ریشه‌ها و زمینه‌های اعتراضات آبان ۱۳۹۸
* روزشمار اعتراضات آبان ۱۳۹۸
* قتل‌عام ماهشهر
* مادران دادخواه
* اعدام نکنید
* دادگاه بین‌المللی مردمی آبان
* کدام آبان
* حمله سایبری آبان ۱۴۰۰
* سالگرد آبان خونین
* دستاشو مشت کرده
* ۱۵۰۰ تصویر
* واکنش‌ها
* انجمن خانواده‌های دادخواه آبان

 |

 |