نقشه محلات تبریز -از جمله مهادمهین (میارمیار)- در دوران مشروطه، سال ۱۹۰۸
**میارمیار** یا **مهادمهین**، یکی از محله‌های قدیمی تبریز است که در مرکز این شهر و جنوب بازار تاریخی تبریز واقع شده‌است.درگذشته محل قرارگیری کنسولگری کشورهای مختلف بوده‌است.

پیشینه
------

در گذشته پیش از احداث خیابان‌های امام خمینی (پهلوی سابق)، فردوسی و شریعتی (قبل از سال ۱۳۰۰ هجری شمسی)، محله میارمیار تنها گذر مردم محله‌های چرنداب، لیلاوا و اهراب به سوی بازار تبریز بود. در ابتدای محلهٔ میارمیار (چهارراه شریعتی) یکی از درهای هشتگانه شهر به نام «قالا قاپیسی» وجود داشت که امروزه این دروازه را به نام «مهادمهین» نامیده‌اند. نام اصلی میارمیار، «منارمیان» بوده‌است.

مشخصات تاریخی محلهٔ میارمیار (مهادمهین) در کتاب «تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری» چنین نوشته شده‌است: «این محله در مرکز شهر قرار دارد و مسیر بسیاری از خیابان‌های اصلی از آنجاست و بناهای اکثر ادارات دولتی در این محله واقع شده‌است. نام این محله وقفنامهٔ مسجد جهانشاه، «مهادمیان» آمده‌است.»

«این کوی را پیشینیان این روزگار «مهادمهین» (مهد بزرگان)، باستانیان «میارمیار» و اکنون بومیان تبریز «میرمیر» گویند و به دفتر همان مهادمهین نویسند. محله‌ای آباد و بزرگ است مگر اینکه در |ین کوی، روضات و بساتین کمتر باشد. این کوی را برزن‌ها است. یک قسمت آن ارمنستان است. سفرای دول فرنگ و عثمانی در این کوی باشند و اکنون در شهر چهار دارالسفاره است. اول از دولت عثمانی که مدیر آن را به زبان خود «باش شهبندر» گویند و امروزه علی بهجت نام دارد. دوم سفارتخانه روسیه و رئیس آن «پطرف» نام دارد و جنرال کنسول است. سوم سفارتخانه انگلیس است و نام آن «اِبِت» است و ژنرال کنسول می‌باشد. چهارم سفارت فرانسه است و این دولت، دوست دولت قدیم مملکت ماست. او نیز ژنرال قونسول است. نام او «برنه» و فارسی را نیکو داند. عیسویان را معبد و کلیسای عالی در این مملکت است که خلیفه آن به اجازه و تعیین خلیفه بزرگ سلسله نصرانی از اوچ کلیسای ایروان آید و همهٔ مسیحیان آذرآبادگان فرمان او برند. عیسویان اورمیه که آنجا مردم آمریکا کلیسا، بنیاد نهاده‌اند، مردم آمریکا را به مذهب کاری نیست همان که حامی دین مسیح اند… تجار فرنگ نیز (قاطبه) همه به کوی مهادمهین (میارمیار) سرای دارند. کدخدایی این کوی به وراثت است و دو کدخدای باشد یکی حبیب‌الله خان که برادر حاجی آقاخان قلعه‌بیگی و کدخدای اهل اسلام است و آن دیگر حاجی محمدتقی خان معروف به حاجی امیرخان فرزند قلعه‌بیگی (رئیس شهربانی) که او نیز کدخدای عیسویان است.»

از برزن‌های قدیم محله میارمیار محله قره‌داش (سنگ سیاه) بوده که در کتاب روضات‌الجنان چند بار نام آن آمده‌است، مسجد استادشاگرد در میان محله سنگ سیاه و چارسوی عربان واقع بوده و اکنون کوی و کوچه اردبیلی‌ها گویند.

از آثار معروف مذهبی میارمیار مسجد و زیارتگاه دال ذال است. انتهای محلهٔ میارمیار در قدیم به میدان هفت کچل ختم می‌شد که امروزه چهارراه تربیت-فردوسی است.

منابع
-----

1. ↑  تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری، دکتر مشکور، ص ۱۶۹
2. ↑  تاریخ و جغرافی دارالسلطنه، نادر میرزا، صص ۶۳–۶۵

* شهر من تبریز، بهروز خاماچی، ص ۴۶۹، ۴۷۰

| * ن
* ب
* و
محله‌های تبریز قدیم |
| --- |
| محله‌های اصلی | 
* آخونی
* امیرخیز
* باغ‌میشه
* بیلانکوه
* چوستدوزان
* چهاربخش
* چهارمنار
* حکم‌آباد
* خطیب
* خیابان
* دروازه گجل
* سرخاب
* سنجران
* شتربان
* عموزین‌الدین
* قره‌آغاج
* کوچه‌باغ‌ها
* مهادمهین
* نوبر
* ویجویه

 | نقشهٔ دارالسلطنهٔ تبریز در سال ۱۸۸۰. |
| محله‌های فرعی | 
* ارمنستان
* اهراب
* باغ‌شمال
* پل‌سنگی
* جامیش‌آباد
* چهارانداب مهادمهین
* راسته‌کوچه
* شنب غازان
* ششگلان
* قراملک
* قیاس
* کوچه‌باغ سهراب‌بیگ
* کوچه‌باغ شاوا
* لیلی‌آباد
* مارالان
* مقصودیه

 |
| محله‌های الحاقی | 
* آخماقیه
* آناخاتون
* الوار علیا
* بارنج
* خلجان
* رواسان
* شاهگلی
* فتح‌آباد
* کجوار
* کرکج
* لاله

 |

| * ن
* ب
* و
محله‌های تبریز |
| --- |
| منطقهٔ ۱ | اطبا • بارنج • باغمیشه • بیلانکوه • سیلاب • ششگلان • صالح‌آباد • عباسی • فرهنگ‌شهر • گلکار • ملازینال • منبع • وحدت • ولی‌عصر • یوسف‌آباد |
| منطقهٔ ۲ | آبرسان • ایل‌گلی • باغچه‌بان • بهارستان • حافظ • دادگستری • رجایی‌شهر • زعفرانیه • سهند • شبنم • شهید یاغچیان • شمس‌آباد • فردوس • قطب • گلشهر • ماندانا • ولی‌عصر جنوبی • ویلاشهر |
| منطقهٔ ۳ | ابوریحان • ارمنی دونن • استادان • اسلام‌آباد • اسلام‌شهر • امامیه • انقلاب • باغ‌شمال • پرورش • چرنداب • خیابان • داش‌ساختمان • دانش • زمزم • زنگوله‌باغ • ساری‌زمین • سعدی • سفیر امید • شهید تجلایی • طالقانی • غیاث • قورخانه • لیلاوا • منظریه • مارالان • نوبر • یانیق |
| منطقهٔ ۴ | آخونی • ابوریحان • اره‌گر • اسلامی • امیرخیز • امیرکبیر • اهراب • بارون آواک • بهار • تبریز نو • جمشیدآباد • چوستدوزان • حکم‌آباد • خیام • رضوان‌شهر • شهید میلانی • عموزین‌الدین • فیروز • فیروز نو • قره‌آغاج • قونقا باشی • کوچه‌باغ • منجم • وزیرآباد • ویجویه • یکه‌دکان |
| منطقهٔ ۵ | الهیه • باغمیشه • جماران • رشدیه • شهید بهشتی • فرشته جنوبی • فرشته شمالی • مرزداران • نارمک • نصر • ولی‌امر |
| منطقهٔ ۶ | اشکان • اطلس • البرز • امام خمینی • بابک • برنجیان • پلیس • خطیب • دامپزشکی • راه‌آهن • شهید بهشتی • شنب غازان • فرودگاه • فرهنگیان • قراملک • میلاد • نصف راه • نیروی هوایی • ورزش |
| منطقهٔ ۷ | آخماقیه • اندیشه • برادران • بهاران • جلالیه • خلجان • رازی • رواسان • سوسنگرد • شهید باکری • کوجووار • لاله • لاله (کوی) • نور |
| منطقهٔ ۸ | ارمنستان داخلی • انگج • بازار • پل سنگی • تپه‌لی‌باغ • چهارمنار • راسته‌کوچه • سنجران • قره‌باغی‌ها • گجیل • مصلی • مقصودیه • میارمیار |
| منطقهٔ ۹ | آذران • باغ یعقوب • خاوران • فتح‌آباد • مهران‌شهر |
| منطقهٔ ۱۰ | احمدآباد • ارم • اسماعیل‌بقال • حیدرآباد • داداش‌آباد • سرخاب • شاه‌آباد • شتربان • شربت‌زاده • گراب |