**انسان و ایمان**، نام کتابی از مرتضی مطهری است که به مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی می‌پردازد.
ابتدای این کتاب مقایسه‌ای بین انسان و حیوان دارد و برتری انسان نسبت به حیوان را در دو چیز می‌خواند: علم و ایمان و این دو را مکمل هم می‌داند و نداشتن هر کدام را به نقصی برای انسان بیان می‌کند. در ادامه از ایمان‌های مذهبی می‌گوید و مزایای آن نسبت به دیگر ایمان‌ها مثل ایمان به پول و قدرت و.. بیان می‌کندو ضرورت داشتن یک ایدئولوژی معین و انواع ایدئولوژی‌ها را ذکر می‌کند و با هم مقایسه می‌کند و مکتب اسلام را به عنوان مکتبی همه‌جانبه و جامع تشریح می‌کند و در پایان منابع تفکر در اسلام را نام می‌برد.

خلاصه‌ای از کتاب
----------------

مقایسهٔ انسان و حیوان
تفاوت عمده انسان و حیوان در بینش‌ها و گرایش‌ها است. هردو یک سری خواسته‌ها و مطلوب‌هایی دارند که فرق آن‌ها در تعالی سطح آگاهی و شناخت و گستردگی آن‌ها است.

شعاع آگاهی حیوان:

* ظواهر
* فردیت و جزئیت
* محیط زیست و اطرافش
* زمان حال

سطح خواسته‌های حیوان:

* مادی نه معنوی
* شخصی و فردی
* محیط اطرافش
* زمان حال

سطح خواسته‌ها و آگاهی حیوانات از این چهارچوب خارج نیست و غریزی است اما انسان از قیدهای بالا رهاست. انسان موجودی ارزش جو، آرمان خواه و کمال طلب است.
ایمان
گرایش‌های والا و معنوی انسان که پایهٔ اعتقادی و فکری دارد، ایمان می‌نامند. تفاوت عمدهٔ انسان و حیوان در واقع ملاک انسانیت است که اساسی‌ترین ملاک انسانیت علم و ایمان است.

انسان حیوان ناطق (تعقل‌کننده) مطلق طلب، لایتناهی، آرمان‌خواه، ارزش جو، ماوراء طبیعی، غیر معین، متعهد و مسئول، آینده‌نگر، آزاد، عصیان‌گر، اجتماعی، خواستار نظم، زیبایی و عدالت، دو چهره، وجدان‌دار، خلاق، تنها، مضطرب، عقیده پرست، معنوی، تخیل آفرین و… است.

*زندگی انسان*

1. زندگی حیوانی (مادی)
2. زندگی انسانی (فرهنگی

انسان تکامل یافته کسی است که بر محیط بیرونی و درونی خود تسلط یافته و وارسته از محکومیت درونی و بیرونی و وابسته به عقیده باشد. تکامل جامعه عین تکامل روح در دامن جسم و تکامل انسانیت در دامن حیوانیت است.
نطفهٔ جامعه، نهادهای اقتصادی و روح جامعه جنبه‌های فرهنگی معنوی جامعه است. تأثیر متقابل جسم و روح همانند تأثیر متقابل نهادهای مادی و نهادهای فرهنگی جامعه است. انسان آینده، انسان عقیده و ایمان است و نه شکم. واقعیت انسانی در دامن تکامل حیوانی رشد می‌کند. انسانیت اصالت و استقلال دارد
پس علم و ایمان نه تنها در تضاد نیستند بلکه مکمل یکدیگرند. نه ایمان جای علم را می‌گیرد و نه علم جای ایمان را. علم جهان ساز است و ایمان انسان ساز است.
ایده پرستی اگر بر اساس یک جهان بینی که نتیجهٔ منطقی اش آن ایده است نباشد، خیال است. ایمان مذهبی پیوندی است میان انسان و جهان تنها یک سلسله تکالیف برای انسان علی‌رغم تمایلات طبیعی تعیین نمی‌کند بلکه قیافهٔ جهان را در نظر او تغییر می‌دهد. گرایش به سوی حقایق و واقعیت‌ها مقدس و قابل پرستش در انسان است، تنها تمایلات مادی نیست بلکه تمایلات غیر مادی نیز هست
ضرورت دارد بشر ایده، آرمان و ایمانی داشته باشد از طرفی ایمان مذهبی تنها ایمانی است که می‌تواند انسان را تحت نفوذ واقعی خود قرار دهد و انسان به حکم سرشت به دنبال چیزی که آن را بپرستد می‌رود. "آیا چیز دیگری جز دین خدا را جستجو می‌کنند در حالیکه هرکه در آسمان‌ها و زمین است سر به فرمان اوست"

*آثار و فواید ایمان* 

1. بهجت و انبساط
	1. خوش‌بینی
	2. روشندلی
	3. امیدواری
	4. آرامش خاطر
	5. لذت معنوی
2. نقش ایمان در بهبود روابط اجتماعی
3. کاهش ناراحتیها

*فعالیت‌های انسانی*:

* فعالیت‌های التذاذی: فعالیت‌های ساده، تحت تأثیر مستقیم غریزه و طبیعت اند که در اثر لذت بردن یا فرار از رنج تحت تأثیر احساس انجام می‌شوند و جاذبه و دافعه دارند.
* فعالیت‌های تدبیری: فعالیت‌هایی که تحت تأثیر عقل و اراده انجام می‌شوند و جاذبه یا دافعه ندارند.

هر چه عقل و اراده کامل تر باشد، فعالیت‌های تدبیری انسان بیشتر است هر چه افق حیوانیت نزدیک باشد فعالیت‌های التذاذی بیشتر است.

*مجموعه تعلیمات اسلام*

* اصول عقاید: کوشش دربارهٔ عقیده است که یک کار تحقیقاتی و علمی است و نمی‌توان در آن تقلید کرد.
* اخلاقیات: کار خودسازی و مراقبت نفس است یعنی داشتن خصلت‌های خوب
* احکام : کارهای معاشی و معادی، دنیوی و اخروی، فردی و اجتماعی است که در آن تقلید جایز است.

*علل لغزش فکری بشر*

1. تکیه بر ظن و گمان به جای علم و یقین
2. میل‌ها و هوس‌های نفسانی
3. شتاب زدگی
4. سنت گرایی و گذشته نگری
5. شخصیت گرایی

ترجمه‌ها
--------

این کتاب توسط «حسین ماشینگویی» و «آمینه لیو لی» از زبان فارسی به چینی ترجمه و از سوی رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران، در ۹۷ صفحه و شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، به چاپ رسیده‌است. هم‌چنین این کتاب توسط «محمدصالح ابراهیمی» به زبان کردی ترجمه شده‌است و در ۷۱ صفحه در سال ۱۳۶۱ توسط انتشارات سروش به چاپ رسیده‌است.

منابع
-----

1. ↑  «معرفی آثار شهید مطهری». شبکه ملی مدارس. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۸.
2. ↑  «کتاب "انسان و ایمان" به زبان چینی منتشر شد». خبرگزاری مهر. ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۸.
3. ↑  نخستین مترجم قرآن به زبان کردی درگذشت، ایکنا.
4. ↑  ئ‍ی‍ن‍س‍ان و ب‍روا/ ن‍ووس‍راوی «م‍طه‍ری»؛ وه‌رگ‍ی‍ر م‍ح‍م‍دص‍ال‍ح اب‍راه‍ی‍م‍ی بایگانی‌شده در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۹ توسط Wayback Machine، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

| * ن
* ب
* و
مرتضی مطهری |
| --- |
| کتاب‌شناسی |
| خانواده | علی مطهری • محمد مطهری |
| کتاب‌ها | اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب • آزادی معنوی • آشنایی با علوم اسلامی • اصول فلسفه و روش رئالیسم • جاذبه و دافعه علی • آیینه جام • *اسلام و نیازهای انسان (اسلام و مقتضیات زمان)* • *آشنایی با علوم اسلامی •* آشنایی با قرآن *•* امامت و رهبری *•* امدادهای غیبی در زندگی بشر *•* انسان در قرآن *•* انسان کامل *•* انسان و ایمان *•* انسان و سرنوشت *•* بیست گفتار *•* پاسخ‌های استاد به نقدهای کتاب مساله حجاب *•* پیامبر امی *•* پیرامون انقلاب اسلامی *•* پیرامون جمهوری اسلامی *•* تعلیم و تربیت در اسلام *•* تکامل اجتماعی انسان *•* توحید *•* جامعه و تاریخ *•* جهاد *•* جهان‌بینی توحیدی *•* حرکت و زمان در فلسفه اسلامی *•* حق و باطل *•* حکمت‌ها و اندرزها *•* حماسه حسینی *•* خاتمیت *•* ختم نبوت *• خدمات متقابل ایران و اسلام •* داستان راستان *•* درسهای الهیات شفا *•* ده گفتار *•* زندگی جاوید یا حیات اخروی *•* سیری در سیره ائمه اطهار *•* سیری در سیره نبوی *•* سیری در نهج‌البلاغه *•* شرح مبسوط منظومه *•* شرح منظومه *•* شش مقاله *(الغدیر و وحدت اسلامی) •* شش مقاله *(جهان بینی الهی و جهان بینی مادی) •* عدل الهی *•* عرفان حافظ(تماشاگه راز) *•* علل گرایش به مادیگری *(به ضمیمه ماتریالیسم در ایران) •* فطرت *•* فلسفه اخلاق *•* فلسفه تاریخ *•* قیام و انقلاب مهدی *•* لمعاتی از شیخ شهید *•* مساله حجاب *•* مساله ربا (به ضمیمه بانک و بیمه) *•* مساله شناخت *•* معاد *•* مقالات فلسفی *•* نبوت *•* نظام حقوق زن در اسلام *•* نظری به نظام اقتصادی اسلام *•* نقدی بر مارکسیسم *•* نهضت‌های اسلام صد ساله اخیر *•* وحی و نبوت *•* ولاها و ولایت‌ها *• مسله نفاق • سعادت علوم اسلامی •  تاثیرعنصرامر به معروف و نهی از منکر در نهضت امام حسین • مقدمه‌ای بر جهان بینی اسلامی • الاسلام/تالیف مرتضی مطهری؛ ترجمه محمدهادی الیوسفی* |
| دیگر | مدرسه عالی شهید مطهری • روز معلم • شیخ محمدحسین فریمانی • انتشارات صدرا • خیابان شهید مطهری |
|  رده |