**یَسوکای بهادر** از رهبران بزرگ خاماگ مغول از قبایل مغول و پدر چنگیز خان، خان بزرگ و جهانگشای مغول بود. پیش از او قبایل مغول و تاتار باج‌گزار و زیر فرمان پادشاهان چین شمالی و دودمان جین بودند. او نخستین کسی بود که توانست این قبیله را از زیر این فرمانبرداری خارج کند. یسوکای برخی از قبایل مغول را به اطاعت درآورد و بعضی از طوایف تاتار را نابود ساخت. وی همچنین با پادشاه قبیلهٔ کرائیت پیمان همبستگی و برادری بست و در نبردهای میان این طوایف شرکت جست.

او برادر خونی (آندا (برادر خونی مغول)) طغرل (نسطوری) از قبیله کرائیت‌ها بود.

وی بسیار دلیر بوده‌است و با دیگر اقوام مغول از جمله تاتار و لشکر ختای بسیار جنگیده‌است. او همسرهای بسیاری از اقوام مختلف داشته‌است که بزرگ‌ترین پسر او تموچین یا همان چنگیز خان بوده‌است. هنگامی که چنگیز ۹ ساله بوده‌است پدرش فوت می‌کند.


| شجره‌نامه خاندان چنگیزخان |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| هوئلون |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | یسوکای بهادر |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| بورته |  | (**چنگیز خان**) |  | قصار |  | هاچیون |  | تموگه |  | بلگوتی |  | بهتر |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| جوجی خان |  |  |  |  |  | جغتای |  | توراکینا خاتون |  | **اوگتای خان** |  | سرقویتی بیگی |  | تولی خان |  | آلخای بخی |  | چچیخن |  | ایل آلتون |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| باتوخان |  | برکه خان |  | بایدارخان |  | **گیوک خان** |  | کاشین |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | اوراقینا |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
| سرطاق خان |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | قایدو |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | مبارک شاه |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **منگوقاآن** |  | **قوبلای خان** |  | هولاکو خان |  | اریق بوقا |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | زنجین |  | اباقا خان |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | **تیمور خان** |  | ارغون‌خان |
|

 |

جستارهای وابسته
---------------

* قبیلهٔ قیات
* طغرل (نسطوری)

منابع
-----

* بیانی، شیرین، *مغولان و حکومت ایلخانی در ایران*، سازمان سمت، ۱۳۷۹.
* صفا، ذبیح‌الله، *تاریخ ادبیات ایران (جلد سوم)*، انتشارات فردوس

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یسوکای بهادر موجود است. |