**علیرضا افشاری** (متولد ۱۳۵۳) روزنامه‌نگار، تاریخ‌پژوه، فعال مدنی و از منتقدانِ سازمان میراث فرهنگی، مهندس متالورژی و کارشناسِ ارشد تاریخ ایران باستان است. وی بنیادگذارِ شماری از سمن‌های حوزه‌های فرهنگی و میراث فرهنگی و محیط‌زیست و نیز شبکه‌های مرتبط بوده‌است.

فعالیتهای میراثی
----------------

از سال ۱۳۷۶ با سردبیری مجلهٔ «اخبار و متالورژی و مواد» و سپس مشغول بودن در روزنامه‌های گزارش روز، مناطق آزاد و پیام آزادی تا سرانجام انتشار افراز (نامه‌ی درونی انجمن افراز) و همکاری با ماه‌نامه‌ی ایرانمهر و سردبیری شماره‌هایی از ماه‌نامهٔ فردوسی و فصل‌نامهٔ فروزش و مدیریت ماه‌نامهٔ متوقف‌شدهٔ درفش و دبیریِ سرویسِ ایران‌شناسی فصل‌نامهٔ «سرزمین من»، دبیر تحریریه بودنِ شماری از مجلات تخصصی و مهندسی، روزنامه‌نگاری با اندیشه‌های ایران‌گرایانه بوده‌است. راه‌اندازی «انجمن فرهنگی افراز» که در حوزهٔ تاریخ و فرهنگ در اوایل دههٔ هشتاد آغازگر شماری از حرکت‌های ملی از جمله برپایی جشن‌های ملی، طرح ایران فرهنگی و لزوم تشکیل اتحادیه‌ای منطقه‌ای بر این پایه و نیز دوره‌های بررسی تاریخ و شاهنامه‌خوانی بوده است، مدیریت «پایگاه اطلاع‌رسانی برای نجات یادمان‌های باستانی» که در اعتراض به آبگیری سد سیوند
و نجات پاسارگاد شکل گرفت و سازماندهی نخستین جنبش دفاع از میراث فرهنگی در تاریخ ایران را عهده‌دار بود (کارنامه این حرکت در کتاب «دفاع از تاریخ»، به قلمِ خود وی، ثبت شد)، تا راه‌اندازی و دبیری «انجمن دوستداران میراث فرهنگی افراز» که به‌ویژه آغازگر هماهنگی میان کنشگران ملی در مقابله با برنامه‌های هدف‌مند تجزیه‌طلبانه و نیز هم‌گرایی بر روی مسائل منطقه‌ای بوده است (که نقطه‌ی اوج آن هماهنگی برای ارسال نامه‌ای به ستاد انتخاباتی شیخ مهدی کروبی بود که موضع‌گیری‌های قابل نقدی در حوزهٔ مسائل اقوام داشت؛ نیز بیانیهٔ دربارهٔ قیام در بحرین که بازتاب گسترده‌ای یافت؛ بیانیه در دفاع از هم‌تباران افغانستانی درونِ ایران؛ و محکوم کردن کشتن انسان‌های بی‌گناه در نوار مرزی ترکیه و عراق ) تا دبیر دورهٔ دوم شدنِ «دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران»، که بر پایهٔ تجربه‌های پایگاه اطلاع‌رسانی ایجاد شد و بیشترین حجم نامه‌نگاری با شخصیت‌های دولتی و حکومتی و نهادها و صدور بیانیه و برپایی همایش را در دفاع از میراث فرهنگی و میراث طبیعی داشته، جزو فعالیتهای او بوده‌است.

او را بنیادگذار «شبکهٔ سمن‌های میراثی استان تهران» هم می‌شناسند که دبیرکل دو سالِ نخست آن هم بوده‌است هم‌چنین با ایجاد شبکهٔ «پویش پاسداری از میراث فرهنگی و طبیعی» نخستین تجربهٔ گردِ هم آمدنِ کنشگران مدنی عرصه‌های میراث فرهنگی و محیط‌زیست را در قالبی سیاسی ـ مدنی و به قصد دفاع از نامزدهای مدافعِ این دو عرصه، در انتخاباتِ پیشین مجلس شورای اسلامی و شوراهای شهر و روستا در سطحی ملی رقم زد که شماری از نمایندگان مجلس شورای اسلامی میثاق‌نامهٔ تهیه‌شدهٔ آن پویش را امضا کردند. از او، که ویراستار شماری کتاب تاریخی است، دو کتاب دیگر، با نام‌های «مردی برای تمام تاریخ» (زندگی‌نامهٔ دکتر محمد مصدق ـ نشر مرسا، ۱۳۷۹) و «آشتی با تاریخ» (پاسخی بر آرای ناصر پورپیرار ـ حوض نقره، ۱۳۸۱)، نیز منتشر شده‌است. افشاری دبیر اجرایی همایش کورش بزرگ در سال ۱۳۹۵ بود که با فشار وزارت اطلاعات برگزار نشد. افشاری در تیرماه ۱۳۹۸ از پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشدش در تاریخ ایران باستان، با عنوان «گسست‌های بینشی ـ جهان‌بینی شاهنشاهان هخامنشی در قیاس با شاهان پیش از خود»»، با راهنمایی دکتر میرزامحمد حسنی و داوری استاد رضا شعبانی و با درجهٔ خیلی خوب، دفاع نمود.

محکومیت
-------

اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان آذربایجان غربی و نیز معاونت حقوقی وزارتخانه‌ میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سیزدهم اسفندماه ۱۳۹۷ به خاطر درج مطلبی در کانال تلگرامی «دیده‌بان میراث فرهنگی ایران» از وی شکایت کرده بودند که دادگاه کیفری ارومیه در بیست‌ونهم تیرماه ۱۳۹۹ ضمن رد کیفرخواست حکم به برائت وی صادر کرد.

سایت خبری عصرایران در یک مقاله ضمن اشاره به خبر محکومیت او افزود : 

```
*تأسف اصلی به خاطر سکوت یا حمایت وزارت میراث فرهنگی از شکایت ادارۀ کل میراث استان آذربایجان غربی است که به رغم حکم دادگاه بدوی که محکوم نکرده بود، یک سال تلاش کردند تا حکم محکومیت کسی را بگیرند که تمام زندگی خود را وقف میراث فرهنگی کرده و کاملا شناخته شده است. حال آن که میراث فرهنگی را همین آدم‌ها و از سر علاقه حفظ کرده اند و در قبال تخریب نمادهای آن در جای جای ایران هشدار می‌دهند نه دستگاه فربه بوروکراسی اداری.* 
```

پانویس
------

1. ↑  Kamrava, Mehran (2017). *The great game in west Asia*. Oxford: Oxford University Press. p. 118. ISBN 978-0-19-067360-4. OCLC 959595565.
2. ↑  «علیرضا افشاری». *روزنامه شهروند*. ۱۴ شهریور ۱۳۹۴.
3. ↑  Jones, Tod; Mozaffari, Ali; Jasper, James M. (2018). "Heritage Contests: What Can We Learn from Social Movements?". *Heritage & Society*. **10** (1): 1–25. doi:10.1080/2159032X.2018.1428445. ISSN 2159-032X. Alireza Afshari was a key player in the Sivand Dam controversy both as an individual and as a member of compound players with multiple allies: he was instrumental in setting up the Iranian Cultural and Natural Heritage Watch (ICNHW), an NGO that continued beyond the Sivand controversy. As a journalist he had access to various media, which allowed him to inform the public and engage various state entities surrounding the controversy. He used his organizational skills to arrange protests and strategize collective action.
4. ↑  «مجله‌های پایگاه اطلاع‌رسانی برای نجات یادمانهای باستانی (دشت پاسارگاد)». *ایران‌بوم*. ۴ اسفند ۱۳۹۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۲۰. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
5. ↑  «اصل 15 قانون اساسی دست‌مایه رقابت‌های سیاسی کشور». *باشگاه خبرنگاران جوان*. ۲ تیر ۱۳۹۳.
6. ↑  «بيانيه‌ اعتراضی شماری از فعّالان اجتماعی و فرهنگی کشور به تلاشِ ستاد انتخاباتی کرّوبی در ايجاد اختلاف ميان اقوام ايرانی، سايت جبهه ملی». *سایت گویا*. ۱۹ خرداد ۱۳۸۸.
7. ↑  «هم‌زمان با روز ملی خليج فارس صادر شد بيانيه‌ی جمعی از دانشگاهيان و فعالان فرهنگی در دفاع از قيام مردم بحرين». *ایسنا*. ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۰.
8. ↑  «اِعمال محدودیت برای هم‌فرهنگانِ افغانستانی را محکوم می‌کنیم». *ایران‌پرس‌نیوز*. ۴ مرداد ۱۳۹۱.
9. ↑  «کشتن انسان‌های بی‌گناه در نوار مرزی ترکيه و عراق را محکوم می‌کنيم». *خبرنامه گویا*. ۲۷ دی ۱۳۹۰.
10. ↑  «نامه‌ای به ریاست سازمان میراث در اعتراض به دعوت از پاتس». *ایران‌بوم*. ۲۴ اسفند ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۲۰. تاریخ وارد شده در `|archive-date=` را بررسی کنید (کمک)
11. ↑  «سمن‌های میراثی استان تهران نمایندگان خود را انتخاب کردند». *میراث آریا*. ۶ آذر ۱۳۹۶.[*پیوند مرده*]
12. ↑  «اعلام انحلال یک کمپین انتخاباتی مدافع میراث فرهنگی و محیط‌زیست». *چمدان*. ۱۹ مرداد ۱۳۹۷.
13. ↑  «فراخوان مقاله برای همایش کورش بزرگ». *مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی*. ۱۵ شهریور ۱۳۹۵.
14. ↑  «لغو همایش کورش بزرگ». *انجمن جامعه‌شناسی ایران*. ۲۶ دی ۱۳۹۵.
15. ↑  «رای برائت برای فعال میراث فرهنگی». *پایگاه خبری / تحلیلی نگام*. ۲۰ مرداد ۱۳۹۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۳ اوت ۲۰۲۰.
16. ↑