Medical condition

**مولوسکوم کنتاژیوزوم** (به لاتین: Molluscum contagiosum) یا **زگیل آبکی**، نوعی عفونت ویروسی پوست و گاهی مخاط است که عامل آن نوعی دی‌ان‌ای ویروس از خانوادهٔ پاکس‌ویروس به نام ویروس مولوسکوم کنتاژیوزوم (مخفف انگلیسی: *MCV*) است. این عفونت ویروسی که خودبه‌خود بهبود می‌یابد روی پوست یا به صورت خود-تلقیحی یا با تماس پوست به پوست گسترش پیدا می‌کند.

معنی واژه
---------

این واژهٔ لاتین از دو قسمت مولوسکوم، از *molluscus* (نَرم) + *contagiosus* از *contagio* (تماس)، که با contact انگلیسی از یک ریشه است، تشکیل شده. از contagiosus معنی مُسری و منتقل‌شونده برداشت می‌شود.

بیماری‌زایی
-----------

مولوسکوم کانتوژیوزوم ممکن است در هر سنی مشاهده شود اما در بیماران مبتلا به آتوپی تعداد ضایعات پوستی بیشتر است و راحت‌تر منتقل و پخش می‌شوند. بیشترین فراوانی در سنین ۳ تا ۹ سال دیده می‌شود و یک بیشینهٔ فراوانی دیگر هم در سنین ۱۶ تا ۲۴ سالگی است. ضایعه در گروه‌های سنی مختلف در جاهای متفاوتی از پوست ظهور پیدا می‌کند. اصولاً راه انتقال بیماری از طریق تماس پوست به پوست است و افرادی مانند ماساژورها و کُشتی‌گیرها بیشتر به آن مبتلا می‌شوند. کودکانی که این ضایعه را دارند نباید با کودکان دیگر آبتنی و حمام کنند.

شکل ضایعات و مکان‌های درگیر
---------------------------

گسترش ضایعات در کودکان. نواحی بالای تنه و زیر بغل درگیر هستند.
مولوسکوم کانتوژیوزوم به صورت یک پاپول (برجستگی توپُر گوشتی) براق یک تا دو میلی‌متری سفید تا صورتی (به رنگ گوشت) شروع می‌شود که سفت و گنبدی‌شکل است. یک فرورفتگی مرکزی سفید - به اصطلاح ناف‌دارشدگی - روی ضایعات وجود دارد که با ذره‌بین بهتر دیده می‌شود. طی چند هفته اندازهٔ ضایعه به حداکثر ۲ تا ۵ میلی‌متر می‌رسد. با گذشت بیشتر زمان، پاپول نرم‌تر و صورتی‌تر می‌شود و ناف‌دارشدگی مرکزی واضح‌تر می‌گردد. بعد از ۶ تا ۹ ماه ضایعات به صورت خودبه‌خودی و به تدریج پسروی پیدا می‌کنند و معمولاً بدون هیچ ضایعهٔ باقی‌مانده محو می‌شوند، البته به ندرت یک جوشگاه کوچک ناف‌دار باقی می‌ماند. التهاب دور ضایعه در صورت وجود، نشان‌دهندهٔ واکنش دستگاه ایمنی بدن و پیش‌درآمد خوب شدن ضایعه است. خراشیدگی و دَلَمه بستن ضایعات ممکن است وجود داشته باشد. کودکان در قسمت بالایی تنه، مخصوصاً صورت و گاهی دست‌ها دچار ضایعه می‌شوند. ضایعات در افراد دچار ضعف دستگاه ایمنی بزرگ‌تر هستند و تعداد ضایعات در افراد آتوپیک با پوست اگزمایی یا خشک بیشتر است. در بزرگسالان ضایعات در پایین شکم و ران‌ها دیده می‌شوند. معمولاً کف دست و پا گرفتار نمی‌شود. در بزرگسالان پاپول‌ها اغلب با موهای عانه استتار می‌شوند. نواحی عانه و تناسلی شایع‌ترین محل درگیر در بزرگسالی هستند.

تشخیص آزمایشگاهی
----------------

در افراد دچار نقص دستگاه ایمنی بدن، بیوپسی از ضایعات انجام می‌شود که انکلوزیون‌های ویروسی سیتوپلاسمی بزرگی به‌نام اجسام مولوسکمی را درون کراتینوسیت‌ها نشان می‌دهد. تراشیدن ضایعات با کورِت، مادهٔ سفید نیمه‌جامدی تولید می‌کند که حاصل کراتینوسیت‌های آلوده‌است. این کراتینوسیت‌های آلوده به طرز جالب توجهی گِرد هستند و به راحتی از یکدیگر جدا می‌شوند. در صورتی که کراتینوسیت‌های غیر آلوده تخت و به‌هم چسبیده هستند و ورق‌هایی از سلول‌های به‌هم چسبیده ایجاد می‌کنند.

تشخیص افتراقی
-------------

ضایعهٔ تیپیک مولوسکوم کانتوژیوزوم، به ناف‌دارشدگی ضایعات توجه شود.
در بیماران با دستگاه دفاعی طبیعی تشخیص افتراقی به شرح زیر است:

* زگیل تخت
* زگیل تناسلی
* عفونت هرپس سیمپلکس

زگیل‌ها برخلاف مولوسکوم فاقد ناف‌دار شدن مرکزی هستند و در کف دست و پا هم ظهور می‌کنند. ضایعات هرپسی وزیکول‌هایی (آبدانه‌هایی) هستند که تنها به صورت گذرا ناف‌دار می‌شوند و غالباً دردناک هستند. ظهور و محو شدن ضایعات هرپسی سریع‌تر است و کلاً هرپس روند بالینی کوتاه‌تری دارد.

در افراد مبتلا به ایدز، عفونت‌های دیگر فرصت‌طلب، شامل قارچ‌های کریپتوکوکوس و هیستوپلاسموز ممکن است ضایعاتی ایجاد کنند که شبیه ضایعات مولوسکوم کانتوژیوزوم باشد.

درمان
-----

ضایعات ناحیهٔ تناسلی را باید حتماً درمان نمود که جلوی انتشار از راه تماس جنسی گرفته شود.

### داروهای دم دستی

چندین نوع داروی دم دستی برای درمان مولوسکوم وجود دارند که در مؤثر بودنشان شک وجود دارد. مثال‌ها شامل مولوسکوم آر اکس (به انگلیسی: MolluscumRx) و زایمادرم (به انگلیسی: ZymaDerm) است.

### کورِت کشیدن

پاپول‌های کوچک را می‌توان به سرعت با یک کورِت، با یا بدون بی‌حسی موضعی، برداشت. خون‌ریزی را یا با فشار مستقیم گاز طبی روی زخم کنترل می‌کنند یا با محلول مانسل. باید پیش از استفاده به بیمار گفته شود که استفاده از محلول مانسل ممکن است دردناک باشد. جوشگاه کوچکی ممکن است در محل برداشتن ضایعه ایجاد شود؛ بنابراین بهتر است در نقاطی از بدن که از نظر زیبایی اهمیت دارند مورد استفاده قرار نگیرد. در کودکان می‌توان نیم تا یک ساعت پیش از کورت کشیدن از کِرِم لیدوکائین استفاده کرد تا برای کودکان دردناک نباشد.

### کرایوتراپی

جراحی سرمادرمانی (کرایوتراپی) بهترین درمان در بیمارانی است که تحمل درد را داشته باشند. با افشانه (اسپری) یا گوش‌پاک‌کن، نیتروژن مایع را روی ضایعه می‌ریزند تا جایی که یک مرز سفیدرنگ یخ‌زده و هاله‌ای به اندازهٔ یک میلی‌متر روی پوست سالم دور ضایعه ایجاد کند. رسیدن به این اندازه حدوداً ۵ ثانیه طول می‌کشد. البته باید مواظب بود چون یخ‌زدگی بیش از حد باعث پررنگ یا کم‌رنگ شدن محل می‌شود.

### داروهای ضدویروسی و تنظیم‌کننده‌های دستگاه دفاعی بدن

کِرِم ایمی‌کیمود ۵٪ در مردان ۹ تا ۲۷، سه بار در روز، تا ۵ روز متوالی در یک هفته که ۴ هفته ادامه داشته باشد در ۸۰ درصد مواقع مؤثر بوده‌است. اگر در کودکان کرم را یک روز در میان یا یک بار در روز به‌کار ببرند باعث کاهش التهاب در محل مالیدن کرم خواهد شد. در کودکانی که حدوداً ۷ سال دارند کرم هرشب تا ۴ هفته استفاده می‌شود. عوارض جانبی، محدود به محل مالیدن کرم است و سیستمیک نیست (در تمام بدن بروز نمی‌کند). ایمی‌کیمود در بیماران مبتلا به HIV-1 بسیار مؤثر بوده‌است و در ناحیهٔ تناسلی بیماران با دستگاه دفاعی عادی هم به‌کار می‌رود.

### کانتاریدین

کانتاریدین درمان مؤثر و بدون عارضه‌ای است. یک قطرهٔ کوچک از کانتاریدین ۷٪ را روی ضایعه می‌اندازند و دقت می‌کنند که روی پوست سالم اطراف ضایعه مالیده نشود. درد، سوزش، سرخی و خارش گذرا ممکن است که به وجود آید اما عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد نخواهد شد. ضایعات تاول می‌زنند و بدون بافت جوشگاه (اِسکار) پاک می‌شوند. البته ممکن است ضایعات مولوسکمی تازه در همان محل تاول کانتاریدین ظاهر شوند. یک روش دیگر استفاده از کانتاریدین یا وروزول (که قوی‌تر است) روی ضایعه و پوشاندن آن با نوار چسب طی یک روز است. تاول کوچک ایجاد شده تا زمانی که از بین برود با پُلیسپرین پوشانده می‌شود.

### هیدروکسید پتاسیم

محلول آبی پتاسیم هیدروکسید (KOH) ده درصد، دو بار در روز روی هر ضایعه مالیده می‌شود. این کار را تا ایجاد التهاب زخم و زخمی شدن سطح ضایعه ادامه می‌دهند. طی یک دورهٔ متوسط ۳۰ روزه از ۳۵ کودکی که در آزمایش شرکت داشتند، ۳۲ نفر بهبودی کامل پیدا کردند. جوشگاه هایپرتروفیک در یک بیمار و تغییرات رنگدانه‌ای در ۹ نفر دیگر مشاهده شد.

### سایمتیدین خوراکی

کودکان مبتلا با یک دورهٔ ۲ ماهه از سایمتیدین خوراکی، ۴۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم در روز (40 mg/kg/day) درمان شدند. به‌جز سه نفر، تمام کودکانی که درمان را کامل کردند بهبودی کامل از کل ضایعات پیدا کردند. هیچ عارضهٔ جانبی مشاهده نشد. در مقایسهٔ بیماران آتوپیک و غیر آتوپیک، بیماران آتوپیک پاسخ بهتری به سایمتیدین دادند. گزارش‌های دیگر اظهار نموده‌اند که شواهد قطعی به نفع مؤثر بودن سایمتیدین خوراکی وجود ندارد.

### لیزر

درمان مولوسکوم کانتوژیوزوم با لیزر رنگی با طول موج ۵۸۵ نانومتر مؤثر، قابل تحمل و سریع است.

### لایه‌برداری با تری کلرواستیک اسید

لایه‌برداری (پیلینگ) با تری کلرواستیک اسید ۲۵ تا ۵۰ درصد (به‌طور متوسط ۳۵٪) که هر دو هفته یک بار بر اساس نیاز تکرار می‌شد ۴۰٫۵ ٪ کاهش در ضایعات مولوسکمی بیماران مبتلا به ایدز ایجاد نمود که ضایعات وسیع مولوسکوم کانتوژیوزوم داشتند. در پیگیری ۲ ماهه پس از درمان، هیچ موردی از گسترش ضایعات مولوسکمی، عفونت ثانویه یا ایجاد جوشگاه مشاهده نشد.

### ملاحظات درمانی در کودکان

* خودتلقیحی اطراف چشم‌ها مخصوصاً در کودکان شایع است. بهتر این است که این ضایعات رها گردند تا خودبه‌خود بهبود یابند.
* با فعال شدن ایمنی سلولی ضایعات، خودبه‌خود بهبود خواهند یافت، بنابراین درمان همیشه الزامی نیست.
* اگر قرار به درمان شد، بهترین انتخاب‌های درمانی در کودکان استفادهٔ آگاهانه از کانتاریدین، ایمی‌کیمود یا ترتینوئین ضعیف شده‌است.
* شصت تا نود دقیقه قبل از درمان جراحی (کورت کشیدن و کرایو) از بی‌حس‌کننده‌های موضعی (لیدوکائین ۴٪ یا EMLA) در کودکان استفاده می‌شود.
* میزان مصرف کِرِم EMLA مخصوصاً در نوزادان و شیرخواران نامحدود نیست چون خطر کمی برای بروز متهموگلوبینمی وجود دارد.
* مولوسکوم کانتوژیوزوم در افراد بالغ جوان بیماری آمیزشی محسوب می‌شود.
* در افراد بالغ جوان ضایعات تمایل دارند در قسمت پایین شکم، ناحیهٔ عانه (شامل اعضای تناسلی) و ران‌ها بروز کنند.

جستارهای وابسته
---------------

* درگاه پزشکی

* زگیل
* بیماری‌های آمیزشی

یادداشت‌ها
----------

1. ↑  (به انگلیسی: water warts)
2. ↑  (به لاتین: poxvirus)
3. ↑  (به انگلیسی: autoinoculation)
4. ↑  papule
5. ↑  umbilication
6. ↑  scar
7. ↑  molluscum bodies
8. ↑  Flat warts
9. ↑  Genital warts
10. ↑  OVER-THE-COUNTER TREATMENTS
11. ↑  Monsel’s solution (Ferric subsulfate solution)
12. ↑  Lidocaine/prilocaine (EMLA)
13. ↑  CRYOSURGERY
14. ↑  imiquimod 5% cream (Aldara)
15. ↑  Verrusol (1% cantharidin, 30% salicylic acid, 5% podophyllin)
16. ↑  Polysporin = Polymyxin B (as Sulfate), Bacitracin Zinc, Gramicidin.
17. ↑  dye laser
18. ↑  TRICHLOROACETIC ACID PEEL

پانویس
------

1. ↑  *Wikipedia, the free encyclopedia* 2014.
2. 1 2  Habif 2011, p. 205.
3. ↑  *Wiktionary* 2013.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Habif 2011, p. 206.
5. 1 2  Habif 2011, p. 207.
6. 1 2 3  Habif 2011, p. 221.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  Habif 2010, p. فصل 11.
8. ↑  Scheinfeld N & March 2003.

منابع
-----

* Habif, Thomas (2011). *Skin disease diagnosis and treatment*. Edinburgh: Saunders/Elsevier. ISBN 978-0-323-07700-2.
* Habif, Thomas (2010). *Clinical dermatology a color guide to diagnosis and therapy*. Edinburgh: Mosby Elsevier. ISBN 978-0-7234-3541-9.
* "Molluscum contagiosum". *Wikipedia, the free encyclopedia*. 10 Sep 2014. Retrieved 30 Sep 2014.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
* "molluscum contagiosum". *Wiktionary*. 20 Jun 2013. Retrieved 30 Sep 2014.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:تاریخ و سال (link)
* Scheinfeld N (March 2003). "Cimetidine: a review of the recent developments and reports in cutaneous medicine". *Dermatol. Online J*. **9** (2): 4. PMID 12639457.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Molluscum contagiosum». در *[[ویکی‌پدیای (انگلیسی)|دانشنامهٔ ویکی‌پدیای (انگلیسی)]]*، بازبینی‌شده در ۸ مهر ۱۳۹۳.

پیوند به بیرون
--------------

**زگیل آبکی**در پروژه‌های خواهر ویکی‌پدیا* در میان تصاویر و رسانه‌ها از ویکی‌انبار
* در میان مراجع از ویکی‌دانشگاه

* متن کتاب مرجع در مورد بیماری

| * ن
* ب
* و
بیماری‌های پوست |
| --- |
| رویشی | 

|  |  |
| --- | --- |
| روپوستی | 
* زگیل
* پینه
* سبوره (جوش شوره‌ای)
* منگوله پوستی (آکروکوردون)
* زگیل آبکی (مولوسکوم کانتوژیوسوم)
* جوش پرتوی (کراتوز آکتینیک)
* سرطان سلول سنگفرشی
* سرطان سلول پایه‌ای
* سرطان سلول مرکل
* خال سباسه
* تریکواپیتلیوم (تومور پوستی کُرکی)

 |
| رنگدانه‌دار | 
* کک و مک
* کنجدک (لنتیگو)
* لک و پیس
* خال
* ملانوما (سیاه‌تومور)

 |
| پوستیو زیرپوستی | 
* کیست روپوستی
* خال عروقی (همانژیوم)
* فیبروم پوستی
* فزون‌گوشت (کلوئید)
* لیپوم (توده چربی)
* نوروفیبروم (تومور غلاف عصب)
* زانتوما (زردتومور)
* سارکوم کاپوسی (چنگار گوشتی کاپوسی)
* تومور ری
* تومور سلول دانه‌ای
* لیومیوم رحمی (تومور ماهیچه صاف رحمی)
* لنفانژیوم سیرکوم‌اسکریپتوم (زگیل تخم قورباغه‌ای)
* کیست مخاطی

 |

 |
| جوش‌ها | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| درگیر با روپوست | 

|  |  |
| --- | --- |
| اگزمایی | 
* التهاب تماسی پوست
* التهاب ارثی پوست (درماتیت آتوپیک)
* التهاب شوره‌ای پوست (درماتیت سبوریک)
* التهاب رکودی پوست
* التهاب عصبی پوست (نورودرماتیت)
* بیماری داریه
* نشانگان گلوکاگونوما
* هیستیوسیتوز سلول لانگرهانس
* لیکن اسکلروسوس (چرمی‌شدگی سفت)
* پمفیگوس
* نشانگان ویسکات-آلدریش
* کمبود روی

 |
| پوسته‌ای | 
* پسوریازیس (صدفک)
* کچلی (حلقوی
* کشاله‌ای
* پا
* دست
* صورت)
* پیتیریازیس روزه‌آ (جوش پولکی)
* سیفیلیس
* میکوزیس فونگوئید
* لوپوس منتشر
* بیماری دورژی
* پاراپسوریازیس (صدفک‌وار)
* ایکتیوز (ماهیاک)

 |
| تاولی | 
* تب‌خال
* زونا
* آبله مرغان
* زردزخم تاولی
* التهاب حاد تماسی پوست
* پمفیگوس متداول
* پمفیگوئید تاولی
* التهاب تبخالی‌شکل پوست
* پورفیری پوستی دیررس
* تحلیل پوست تاولی ساده (اپیدرمولیز تاولی ساده)

 |
| سفت‌دانه‌ای | 
* جرب
* نیش‌زدگی حشره
* لیکن پلان (چرمی‌شدگی)
* عرق‌سوز
* پوست مرغی
* لیکن خاردار
* درماتیت آکانتولیتیک فراگذر التهاب خارنرمی فراگذر پوست
* لیکن براق
* پاراپسوریازیس حاد (صدفک‌وار حاد)

 |
| آبدانه‌ای | 
* آکنه (رُخ‌جوش)
* روی‌سرخی
* عفونت پیازچه (فولیکولیت)
* زردزخم
* کاندیدیاز (برفک)
* نایسریا گونوره آ
* پوست‌رست
* کوکسیدیومایکوزیس
* التهاب چرک‌دانه‌ای زیرشاخی

 |
| کم‌رنگدانه | 
* کچلی قرمزرنگ
* پیسی
* پیتیریاز آلبا (سفیدلک)
* کم‌رنگدانگی پس از التهاب
* توبروز اسکلروزیس (تصلب تکمه‌ای)
* کمرنگی اشکی ناشناخته
* جذام
* میکوزیس فونگوئید

 |

 |
| بدوندرگیری باروپوست | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سرخی | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| قرمزیسفیدشونده | 

|  |  |
| --- | --- |
| عمومی | 
* جوش زدگی دارویی
* پَروش
* پوست‌سرخی سمی
* لوپوس منتشر

 |
| موضعی | 
* سلولیت
* دُمَل
* کورک
* اریتم گرهی
* نشانگان کارسینوئید
* واکنش دارویی ثابت

 |
| تخصصی | 
* کهیر
* (اریتم مولتی‌فرم (قرمزشدگی چندشکل)
* جابه‌جاشونده
* چرخشی خزنده
* حلقوی مرکزگریز
* برشتگی پوست)

 |

 |
| ارغوانی‌شدگیغیر سفیدشونده | 

|  |  |
| --- | --- |
| لکه‌ای | 
* پورپورای کاهش پلاکت
* پورپورای پرتوی

 |
| سفت‌دانه‌ای | 
* انعقاد درون‌رگی منتشر
* التهاب رگ

 |

 |

 |
| سفت‌شدگی‌ها | 
* اسکلرودرمی (پینه‌خوردگی)/مورفه‌آ (پینه‌خوردگی موضعی)
* گرانولوم حلقوی (دانه‌دانگی حلقوی)
* لیکن سخت‌شده
* نکروبیوز لیپویدیکا (مرده‌زیستی دیابتی)

 |

 |

 |
| اختلالات متفرقه | 

|  |  |
| --- | --- |
| زخم‌ها | 
* 

 |
| مو | 
* تلوژن افلوویوم (برون‌ریزش مو)
* ریزش موی آندروژنیک (موریزش هورمونی مردانه)
* وسواس کندن مو
* طاسی منطقه‌ای
* لوپوس منتشر
* کچلی قارچی سر
* نشانگان شلی موی روینده (سندرم آناژن شل)
* لیکن پلانوپیلاریس (چرمی‌شدگی پیازچه‌ای)
* فولیکولیت دکالوانس (التهاب طاسی‌آور پیازچه مو)
* جوش اصلاح

 |
| ناخن | 
* کچلی ناخن
* پسوریازیس (صدفک)
* عقربک
* ناخنک
* اونیکولیز

 |
| غشاء مخاطی | 
* آفت دهان
* برفک دهان
* لیکن پلان
* لوکوپلاکیا
* پمفیگوس
* پمفیگوئید جوشگاهی
* هرپس‌ویروس‌ها
* ویروس کوکساکی
* سیفیلیس
* هیستوپلاسموزیس (بیماری غار)
* کارسینوم با یاخته‌های سنگفرشی

 |

 |
| برابرهای انگلیسی |

| * ن
* ب
* و
بیماری‌های آمیزشی (STI) (در درجه اول A50–A64, 090–099) |
| --- |
| باکتریl | 
* شانکروئید (*هموفیلوس دوکرئی*)
* عفونت کلامیدیا/لنفوگرانولوما ونروم (*کلامیدیا تراکوماتیس*)
* Donovanosis or Granuloma Inguinale (*کلبسیلا گرانولوماتیس*)
* سوزاک (*نایسریا گونوره‌آ*)
* Mycoplasma hominis infection (*Mycoplasma hominis*)
* سیفلیس (*ترپونما پالیدوم*)
* Ureaplasma infection (*Ureaplasma urealyticum*)

 |
| تک‌یاختگانl | 
* تریکومونیازیس (*تک‌تارچه مهبل*)

 |
| انگل | 
* شپش عانه
* جرب

 |
| ویروس | 
* ایدز (*اچ‌آی‌وی*)
* سرطان دهانه رحم، سرطان مهبل، زگیل تناسلی، سرطان آلت مردی، سرطان مقعد (*ویروس پاپیلوم انسانی*)
* هپاتیت ب (*ویروس هپاتیت بی*)
* تبخال دستگاه تناسلی
* زگیل آبکی (*ویروس مولوسکوم کانتوژیوزوم*)

 |
| التهابعمومی | 
*زنان*
عفونت گردن رحم
بیماری التهابی لگن
*مردان*
اپیدیدیمیت
پروستاتیت
*موارد دیگر*
پروکتیت
التهاب پیشاب‌راه/Non-gonococcal urethritis (NGU)
 |