**قورباغه طلایی پانامایی** (نام علمی: *Atelopus zeteki*)، که همچنین به عنوان **وزغ سررو کامپانا** هم شناخته می‌شود،  گونه‌ای از وزغ بومی پاناما است. قورباغه‌های طلایی پانامایی در جویبارهای امتداد دامنه‌های کوهستانی جنگل‌های ابری کوردیلر در غرب مرکزی پاناما ساکن هستند. در حالی که آی‌یو‌سی‌ان آن را به عنوان در بحران انقراض جدی فهرست می‌کند، ممکن است در واقع از سال ۲۰۰۷ در طبیعت منقرض شده باشد. افراد برای پرورش در اسارت در تلاش برای حفظ گونه جمع‌آوری شده‌اند. نام رایج جایگزین، **قورباغه طلایی** زتکی و لقب *زتکی* هر دو به یاد جیمز زتک حشره‌شناس هستند.

حفاظت
-----

قورباغه طلایی پانامایی در اواخر دهه ۱۹۹۰ از جنگل‌های کوهستانی مرتفع خود ناپدید شد و باعث تحقیقات علمی و فرایند نجات شد که امروز نیز ادامه دارد. این گونه برای آخرین بار در طبیعت در سال ۲۰۰۶ توسط واحد تاریخ طبیعی بی‌بی‌سی برای سریال زندگی در خونسردی ساخته دیوید اتنبرو فیلمبرداری شد. تعداد کمی از نمونه‌های باقی‌مانده به اسارت گرفته شدند و مکان فیلمبرداری برای محافظت از آنها در برابر شکار غیرقانونی مخفی نگه داشته شد.. اگرچه به نظر می‌رسد که جمعیت‌های اسیر به خوبی رشد می‌کنند، اما معرفی مجدد آنها به یک منطقه خطر ابتلا به کیتریدیومیکوزیس را متوقف نمی‌کند. هیچ راه حل فعلی برای پیشگیری یا کنترل بیماری در طبیعت وجود ندارد، اما تلاش‌هایی در حال انجام است. یک تلاش برای محافظت از طیف گسترده‌ای از قورباغه‌ها در برابر بیماری با استفاده از باکتری Janthinobacterium lividium که یک ماده شیمیایی در برابر عفونت‌ها تولید می‌کند، انجام شد. با این حال، پوست قورباغه طلایی پانامایی برای باکتری مورد استفاده نامناسب بود. باغ وحش سن دیگو یک تلاش حفاظتی را آغاز کردند و اولین قورباغه‌های خود را در سال ۲۰۰۳ دریافت کردند. از آن زمان، آنها توانسته‌اند با موفقیت ۵۰۰ قورباغه را در اسارت پرورش دهند اما تا زمانی که بیماری قارچی تهدید کمتری نداشته باشد آنها را در طبیعت رها نمی‌کنند. باغ وحش سن دیگو نیز به پاناما پول می‌فرستد تا به تلاش‌های حفاظتی در کشور بومی قورباغه‌ها ادامه دهد.

در فرهنگ
--------

قورباغه طلایی پانامایی چیزی شبیه به یک نماد ملی است که در بلیط‌های بخت آزمایی دولتی و در اساطیر محلی ظاهر می‌شود. هنگامی که وزغ می‌میرد، تصور می‌شود که به طلا تبدیل می‌شود و برای کسانی که به اندازه کافی خوش شانس هستند آن را ببینند، خوش شانس می‌آورد. در سال ۲۰۱۰، دولت پاناما قانونی را تصویب کرد که ۱۴ اوت را به عنوان «روز ملی قورباغه طلایی» به رسمیت می‌شناسد. رویداد اصلی جشن هر ساله با رژه در خیابان‌های ال واله د آنتون و نمایش قورباغه‌های طلایی پانامایی در مرکز حفاظت از دوزیستان ال واله در باغ وحش ال نیسپرو، ال واله مشخص می‌شود. پوست بسیار سمی قورباغه نیز قرن‌ها توسط مردم بومی جنگل‌های پاناما برای سم پیکان استفاده می‌شد.

جستارهای وابسته
---------------

* کاهش جمعیت دوزیستان
* انقراض هولوسن

یادداشت
-------

نام‌های رایج دیگر عبارتند از قورباغه طلایی، قورباغه سمی تیر طلایی، قورباغه زتک و قورباغه طلایی زتک.

منابع
-----

1. 1 2  IUCN SSC Amphibian Specialist Group (23 May 2018). "Cerro Campana Stubfoot Toad *Atelopus zeteki*". *IUCN Red List of Threatened Species*. Retrieved 23 January 2020.`{{cite journal}}`: نگهداری یادکرد:استفاده از پارامتر نویسندگان (link)
2. ↑  "Appendices | CITES". *cites.org*. Retrieved 2022-01-14.
3. ↑  Dunn, E.R. (1933). "Amphibians and reptiles from El Valle de Anton, Panama". *Occasional Papers of the Boston Society of Natural History*. **8**: 65–79.
4. ↑  "*Atelopus zeteki* Dunn, 1933". *American Museum of Natural History*. 23 January 2020. Retrieved 23 January 2020.
5. ↑  Frost, Darrel R. (2016). "*Atelopus zeteki* Dunn, 1933". *Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.0*. American Museum of Natural History. Retrieved 28 January 2016.
6. ↑  Lindquist, Erik; Hetherington, Thomas (1998). "Tadpoles and juveniles of the Panamanian golden frog, *Atelopus zeteki* (Bufonidae), with information on development of coloration and patterning". *Herpetologica*. **54** (3): 370–376. JSTOR 3893155.
7. ↑  "*Atelopus zeteki*". *AmphibiaWeb: Information on amphibian biology and conservation. [web application]*. Berkeley, California: AmphibiaWeb. 2014. Retrieved 7 October 2014.
8. 1 2  "'Last wave' for wild golden frog". BBC. 2 February 2008. Retrieved 22 February 2015.
9. ↑  Markle, Sandra (2011). *The Case of the Vanishing Golden Frogs*. Millbrook. ISBN 978-0-7613-5108-5.
10. ↑
11. ↑
12. ↑  Fuhrman, F. A.; Fuhrman, G. J.; Mosher, H. S. (29 September 1969). "Toxin from skin of frogs of the genus *Atelopus*: Differentiation from dendrobatid toxins". *Science*. **169** (3900): 1376–1377. Bibcode:1969Sci...165.1376F. doi:10.1126/science.165.3900.1376. PMID 5807965. S2CID 41245748.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Panamanian golden frog». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ دی ۱۴۰۱.

پیوند به بیرون
--------------


1. ↑  Other common names include **Golden frog**, **Golden arrow poison frog**, **Zetek's frog**, and **Zetek's golden frog**.