**حزب عربی سوسیالیستی بعث** (به عربی: *حزب البعث العربی الاشتراکی*) یک حزب سیاسی بود که توسط میشل عفلق، صلاح الدین البیطار و زکی ارسوزی در سوریه تأسیس شد. بعثیسم، آمیزه‌ای از ملی‌گرایی عربی، پان عربیسم و سوسیالیسم بود. بعثیسم خواهان رنسانس و رستاخیز و یکی شدن جهان عرب به یک کشور است. شعار آن «اتحاد، آزادی، سوسیالیسم» (وحده، حریه، اشتراکیه) خواهان اتحاد عربی، و آزادی از قید کنترل و دخالت غیر اعراب است.

دیدگاه
------

دکترین حزب بعث عمدتاً توسط میشل عفلق تدوین شده که به ویژه تحت تأثیر اندیشه‌های آندره ژید، رومن رولان، آناتول فرانس، مارکس و نیچه قرار داشت. «میشل عفلق» پس از کودتای شاخه سوریه حزب بعث از کشورش فرار کرده و پس از به قدرت رسیدن حزب بعث در عراق به عنوان رهبر فکری جریان بعثی به مقام تشریفاتی دبیرکل حزب بعث عراقی‌ها انتخاب شد.

سوسیالیسم بعث نیز بر پایه همکاری و تعاون اقشار اجتماعی استوار است و نه براساس جنگ و مبارزه طبقاتی. از این رو بعثی‌ها با سوسیالیسم علمی (تفسیر مارکسیست‌ها از سوسیالیسم که آن را در تقابل با سوسیالیسم تخیلی قرار می‌دهند) مخالفند و اصولاً سوسیالیسم را نوعی ملی‌گرایی می‌دانند که به اعراب امکان می‌دهد تا نیروهای بالقوه خود را به ظهور برسانند. بعث به جدایی دین از سیاست معتقد است و اهمیتی که به اسلام می‌دهد صرفاً از دیدگاه قومی و فرهنگی است. حزب بعث همچنین از تندروترین جناح‌های ضد اسرائیل دنیای عرب به حساب می‌آید.

تاریخچه
-------

حزب بعث در ۷ آوریل ۱۹۴۷ در نتیجه ادغام جنبش عربی بعث، به رهبری عفلق و البیطار و بعث عربی به رهبری ارسوزی تأسیس شد. این حزب به سرعت در کشورهای عربی از جمله عراق و سوریه شاخه‌هایی تأسیس کرد. در ۱۹۵۲، حزب با حزب سوسیالیست عربی به رهبری «اکرم الحورانی» ادغام شده، حزب عربی سوسیالیستی بعث را به وجود آورد. ایجاد این حزب، موفقیتی نسبی بود و به دومین حزب بزرگ در مجلس سوریه بدل شد. این حزب ابتدا از پان عربیسم رهبران انقلاب ۱۹۵۲ مصر سخت جانبداری می‌کرد و یکی از عوامل اتحاد سوریه و مصر به صورت جمهوری متحده عربی بود و در روزگار حکومت عبدالکریم قاسم در عراق با او کشمکش‌های سخت و خونین داشت.

حزب بعث پس از منحل شدن تمام حزب‌ها در جمهوری متحد عرب، حزب بعث، به‌خصوص جناح اکرم حورانی، به مخالفت با جمال عبدالناصر پرداخت و پس از منحل شدن جمهوری متحد عربی در ۱۹۶۱، اندک اندک قدرت را در سوریه به‌دست گرفت و از ۱۹۶۳ حزب حاکم بر کشور سوریه شد. اختلافات داخلی بین اعضا باعث شد تا در سال ۱۹۶۶ گروهی از این اعضا به رهبری صلاح جدید و حافظ اسد که در شاخه منطقه‌ای سوریه متمرکز شده بودند، علیه حکومت سوریه و شاخه ملی (فراکشوری) حزب بعث کودتا کرده و حکومت را به دست گیرند. از این زمان اختلاف بین شاخه سوریه و شاخه عراق حزب نیز اوج گرفت و دو سال بعد شاخه عراقی حزب هم به ایجاد سازمان مستقلی با نام حزب بعث اقدام کرد. از آن پس دو حزب بعث در سوریه و عراق با نام و ایدئولوژی یکسان، فعالیتی موازی را در جهان عرب سازمان‌دهی می‌کردند و هر یک شاخه‌های طرفدار خود را در کشورهای عربی سازمان داده بودند. دشمنی این دو حزب در حدی بود که سوریه در جریان جنگ ایران و عراق تنها کشور عربی بود که به‌طور رسمی جانب ایران را گرفته بود و به ارسال کمک‌های نظامی به ایران اقدام می‌کرد.

جستارهای وابسته
---------------

* حزب بعث (جناح سوریه) حزب بعث طرفدار حکومت سوریه
* حزب بعث عراق شاخه حزب اصلی بعث در عراق (۱۹۵۱ تا ۱۹۶۶)
* حزب بعث (جناح عراق) حزب بعث طرفدار حکومت عراق (۱۹۶۸ به بعد)
* بعثیسم ایدئولوژی حزب بعث

منابع
-----


* Hamel, Ernest (1859). "Histoire de Saint-Just Député de la Convention Nationale". Impr. et Librairie Poulet-Malassis et Broise.
* The Old Social Classes and New Revolutionary Movements of Iraq, Hanna Batatu, London, al-Saqi Books، 2000. ISBN 0-86356-520-4
* Al-Baath wa-Lubnân [Arabic only] ("The Baath and Lebanon"), NY Firzli, Beirut, Dar-al-Tali'a Books، 1973


| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* آلمان
* اسرائیل
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* سوداک (فرانسه)
	+ 1

 |

| * ن
* ب
* و
سوریه  |
| --- |
| تاریخ | 
* گاهشمار
* تاريخ سرزمین شام
* آشور نو
* استان رومی
* سوريه فلسطینی
* بیزانس (روم خاوری)
* سوریه زمان خلافت (بلاد شام)
* سوریه عثمانی
* پادشاهی عربی
* قیمومت فرانسه
	+ دولت سوریه
* جمهوری سوریه
* تاریخ معاصر
* جنگ داخلی

 |
| جغرافیا | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| 
* شهرها
* شهرستان‌ها
* استان‌‌ها
* رودها
* آتشفشان‌ها

 |
| زمین‌چهرها | 
* جزیره
* کوهستان شرقی لبنان
* فرات
* بلندی‌های جولان
* حوران
* جبل‌الشیخ
* رود عاصی
* بیابان سوریه

 |
| دیگر | 
* سوریه (منطقه)
* سوريه جنوبی
* کردستان سوریه
* هلال حاصل‌خیز
* شام

 |

 |

 |
| سیاست | 

|  |
| --- |
| 
* قانون اساسی
* مجلس وزیران
	+ نخست‌وزیر
		- فهرست
* انتخابات
* روابط خارجی
	+ بلندی‌های جولان
	+ ختای (اسکندرون)
* وزارت‌خانه‌های دولتی
* حقوق بشر
	+ حقوق همجنس‌گرایان
* قوه قضائیه
	+ دادگاه عالی
	+ دادگاه عالی قانون اساسی
* مجلس
	+ رئیس مجلس
	+ ملی‌گرایی
		- سوريه بزرگ
* حزب‌های سیاسی
	+ حزب بعث
	
		- ملی / منطقه‌ای (جناح سوریه)
	+ جبهه ملی پیشرو
	+ جبهه مردمی آزادسازی و تحول
* رئیس جمهور
	+ فهرست
* تروریسم
* معاون رئیس‌جمهور

 |
| نظامی | 
* نیروی زمینی
* نیروی هوایی
	+ پدافند هوایی
* نیروی دریایی
* سلاح‌های کشتار جمعی

 |

 |
| اقتصاد | 

|  |
| --- |
| 
* کشاورزی
* بانک مرکزی
* شرکت‌ها
* رتبه‌بندی بین المللی
* لیره (ارز)
* بازار اوراق بهادار دمشق

 |
| زیرساخت | 
* انرژی (نفت و گاز)
* مخابرات
* ترابری
* آب‌رسانی و بهزیستی

 |

 |
| جامعه | 

|  |
| --- |
| 
* شهروندان
* آموزش
* بهداشت
* مردمان
	+ سوری‌های دور از میهن
	+ پناهندگان (۲۰۱۱–الآن)
* تعطیلی‌های همگانی
* پیش‌آهنگی

 |
| فرهنگ | 
* سرود ملی
* نشان ملی
* غذاها
* فیلم‌ها
* پرچم
* رسانه‌ها
	+ تلویزیون
* موسیقی
* دین
* دخانیات

 |

 |
| 
* ویکی‌پروژه
* درگاه
* رده
* انبار

 |