recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ولگا ایوانوا اسکوروخودووا** (به انگلیسی: Olga Ivanovna Skorokhodova؛ به روسی Ольга Ивановна Скороходова؛ زاده ۲۴ ژوئیه ۱۹۱۱ در روستای بیلوزیرکا، از استان خرسون امپراتوری روسیه سابق- درگذشت ۷ مه ۱۹۸۲ در مسکو) درمانگر، معلم، نویسنده و دانشمند اهل روسیه بود که در زمینه ارتباطات نابینایان و ناشنوایان و چگونگی درک جهان اطراف توسط آنها پژوهش‌های زیادی انجام داد.

ولگا از سن پنج سالگی، در اثر مننژیت از نابینایی و ناشنوایی رنج می‌برد. دوران کودکی او با از دست دادن پدر و مادر پیچیده‌تر شد. ولگا به تحصیل در یک کلینیک ویژه کودکان نابینا و کر و لال پرداخت که در آنجا با تلاش پروفسور ایوان سوکلجاسکی موفق به بازگرداندن قدرت سخن گفتن و دسترسی به آموزش با کیفیت شد. ایوان سوکلجاسکی همچنین به او علوم پایه را آموخت، که الهام بخش زندگی او شد.

ولگا اسکوروخودووا در کتاب خود: "*چگونه من جهان اطرافم را درک و تصور می‌کنم*" توصیف کاملی از جزئیات پر زحمت افزایش حس لامسه، بویایی، و حس کردن لرزش، دما، و طعم‌ها به منظور جبران فقدان قدرت بینایی و شنوایی ارائه داده است. او بعدها با استفاده از این تجربیات به پژوهش پرداخت و الهام بخش آموخته‌های جدید در این موضوع شد.

در ۲۴ مه ۲۰۱۶ در ۱۰۵مین سالگرد تولد او موتور جستجوی گوگل با تغییر لوگوی گوگل دودل صفحهٔ اصلی خود، یاد این زن که زندگی بسیاری را تغییر داد و هرگز تسلیم نشد را گرامی داشت.

جستارهای وابسته
---------------

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Скороходова, Ольга Ивановна». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای روسی*، بازبینی‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۶.
* «Olga Skorokhodova's 105th birthday». google.com. مه ۲۴, ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۶.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد پیرامون یک نویسنده، شاعر یا نمایش‌نامه‌نویس است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
پرچم سرخ
**پرچم سرخ** (انگلیسی: Red flag) در سیاست نماد سوسیالیسم، کمونیسم و جناح چپ سیاسی محسوب می‌شود که از سوی چپ گرایان از زمان انقلاب فرانسه (۱۷۸۹-۹۹) بکار برده می شد. در جریان انقلاب های ۱۸۴۸ سوسیالیست ها این نماد را استفاده کردند. در نتیحه کاربرد آن در کمون پاریس (۱۸۷۱) پرچم سرخ تبدیل به نمادی برای کمونیسم شد. پرچم دولت های کمونیستی متعددی مانند چین، ویتنام، و اتحاد جماهیر شوروی بر پایه پرچم سرخ است. همچنین این نماد توسط هواداران سوسیالیسم دموکراتیک و هواداران سوسیال دموکراسی بکار برده می شود.

جستارهای وابسته
---------------

* داس و چکش
* پرچم اتحاد جماهیر شوروی
* پرچم چین
* پرچم ویتنام
* نمادپردازی کمونیست
* نمادهای آنارشیستی

منابع
-----

1. ↑  Brink، Jan ten (۱۸۹۹). *Robespierre and the Red Terror*.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Red flag (politics)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ مارس ۲۰۱۷.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پرچم سرخ موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**ولادیمیر دابوف** (انگلیسی: Vladimir Dubov؛ زادهٔ ۲۰ فوریهٔ ۱۹۸۸) یک کشتی‌گیر اهل بلغارستان است. 
از افتخارات وی می‌توان به کسب مدال نقره وزن ۶۰ کیلوگرم در مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۱۳ اشاره کرد. در المپیک ریو به مقام پنجمی وزن ۵۷ کیلوگرم دست یافت.

المپیک ۲۰۱۶ ریو
---------------

او در المپیک ۲۰۱۶ ریو در وزن ۵۷ کیلو حاضر بود که در مسابقه اول و دوم دنیل دنیس از آمریکا و ایوان گودیان از رومانی را شکست داد اما در نیمه نهایی به ولادیمر خینچگاشویلی از گرجستان شکست خورد و به دیدار رده‌بندی رفت. وی در دیدار رده‌بندی به حاجی علی‌اف آذربایجانی باخت و پنجم شد.<

مسابقات قهرمانی کشتی جهان ۲۰۱۷
------------------------------

جونگ در وزن ۵۷ کیلو مسابقات قهرمانی کشتی آزاد جهان ۲۰۱۷ پاریس حاضر بود که در دورهای اول تا سوم جووان روبلین رامیرز از دومینیکن، گیوی داویدووی از ایتالیا و کیم سونگ-کون از کره‌جنوبی را شکست داد اما در نیمه نهایی به یوکی تاکاهاشی از ژاپن شکست خورد و به دیدار رده‌بندی رفت. وی در دیدار رده‌بندی به بخبایار اردنبات کشتی‌گیر مغولی باخت و پنجم شد.

منابع
-----

* ولادیمیر دابوف در Sports-Reference.com (انگلیسی)ویرایش در ویکی‌داده

* ولادیمیر دابوف در Olympedia (انگلیسی)ویرایش در ویکی‌داده

* ولادیمیر دابوف در اتحادیه جهانی کشتی (انگلیسی)ویرایش در ویکی‌داده

1. ↑  «جدول مسابقات کشتی آزاد وزن ۵۷ کیلوگرم المپیک ۲۰۱۶ ریو».
2. ↑  «جدول مسابقات کشتی آزاد جهانی ۲۰۱۷ وزن ۵۷ کیلوگرم».

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vladimir Dubov». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۶.
* ولادیمیر دابوف[*پیوند مرده*] در وبگاه fila-official.com

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد یک کشتی‌گیر است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**هوگو یونکرس** (انگلیسی: Hugo Junkers؛ ۳ فوریهٔ ۱۸۵۹ – ۳ فوریهٔ ۱۹۳۵) مهندس و طراح هواپیما و اهل آلمان بود.

وی از پیشگامان طراحی و ساخت هواپیماهای تمام فلزی بود. شرکت وی، یونکرس، یکی از اصلی‌ترین پایه‌های صنعت هواپیماسازی آلمان در سال‌های بین جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم بود.

علاوه بر هواپیما، یونکرز همچنین موتورهای دیزلی و بنزینی ساخت و دارای پتنت های مختلف ترمودینامیکی و متالورژی بود. او همچنین یکی از حامیان اصلی جنبش باهاوس بود و در سال 1925 انتقال باهاوس را از وایمار به دسائو (جایی که کارخانه او در آن قرار داشت) تسهیل کرد.

از جمله برجستگی‌های حرفه‌ای او می‌توان به **یونکرس یوت 1**در سال 1915، اولین هواپیمای تمام فلزی عملی جهان، با طراحی بال کنسول بدون مهاربندی خارجی،

هنگامی که نازی ها در سال 1933 به قدرت رسیدند، از یونکرس و شرکت های تجاری او برای تسلیح مجدد آلمان درخواست کمک کردند. هنگامی که یونکرس پیشنهاد را رد کرد، نازی‌ها در پاسخ خواستار مالکیت تمام پتنت‌ها و سهام بازار از شرکت‌های باقی‌مانده‌اش شدند و او را تهدید به حبس به دلیل خیانت بزرگ کردند. در سال 1934 یونکرز در حبس خانگی قرار گرفت و در سال 1935 در جریان مذاکراتی که برای واگذاری سهام و منافع باقیمانده در یونکرس انجام شد در خانه درگذشت. تحت کنترل نازی ها، شرکت او تعدادی از موفق ترین هواپیماهای جنگی آلمانی در جنگ جهانی دوم را تولید کرد.

زندگینامه
---------

یونکرز در راید در استان راین پروس، پسر یک صنعتگر ثروتمند به دنیا آمد. پس از شرکت در امتحانات آبیتر (مدرکی است که در پایان دوره متوسطه در آلمان اعطا می شود) در سال 1878، او در دانشگاه پلی تکنیک سلطنتی در شارلوتنبورگ و دانشگاه فنی سلطنتی در آخن حضور یافت و در سال 1883 تحصیلات مهندسی خود را در آنجا به پایان رساند.

در ابتدا، او به راید بازگشت تا در شرکت پدرش کار کند، اما بعدتر در سخنرانی‌های دیگری درباره الکترومغناطیس و ترمودینامیک که توسط آدولف اسلابی در شارلوتنبورگ برگزار شد شرکت کرد. اسلابی او را در شرکت گاز قاره ای در دسائو قرار داد، جایی که او روی توسعه اولین موتور پیستون مخالف کار کرد. برای اندازه‌گیری ارزش گرمایشی، یونکرز یک کالری‌سنج ثبت اختراع کرد و یک شرکت تولیدی را در سال 1892 تأسیس کرد. یونکرز شخصاً کالری‌سنج را در نمایشگاه جهانی کلمبیا در شیکاگو در سال 1893 معرفی کرد، جایی که به آن مدال طلا اعطا شد. سال بعد، او یک دیگ بخار گازسوز را به ثبت رساند ،که آن بعنوان دیگ گرمایش آب پالایش شد. در سال 1895، او شرکت (Junkers & Co) را برای استفاده از اختراعات خود تأسیس کرد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hugo Junkers». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ ژوئیه ۲۰۱۴.
* «Hugo Junkers». دریافت‌شده در ۱ ژوئیه ۲۰۱۴.[*پیوند مرده*]

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هوگو یونکرس موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد افراد است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**هنر مادوبانی** (انگلیسی: Madhubani art) که هنر میتهیلا هم نامیده می‌شود، یک سبک نقاشی سنتی است در منطقه میتهیلا (به ویژه در شهرستان مادوبانی و اطراف آن) در ایالت بیهار هند. این سبک نقاشی سنتی طولانی دارد: به گفته برخی، قدمت این هنر به زمان رامایانا می‌رسد.

عمدتاً زنان هستند که صحنه‌های نگاره‌های مادوبانی را نقاشی می‌کنند. در گذشته فقط در جشن‌ها، مراسم مذهبی و اجتماعی (تولد، ازدواج) روی دیوارهای کلبه نقاشی می‌کردند. امروزه روی تکه‌های پارچه، کاغذ و بوم نیز نقاشی می‌کنند. نقاشی‌ها دارای نقوش مذهبی (هندو) (خدایان مانند کریشنا، لاکشمی، هانومان یا کالی)، رویدادهای اجتماعی مانند ازدواج یا موضوعاتی از طبیعت (خورشید، ببرها) هستند. نقاشی خدایان معنای مراقبه‌ای دارد و روشی است برای «تماس» با خدا که باید به تصویر کشیده شود. نقاشان از رنگ‌های گیاهی استفاده می‌کنند. اجراها فضای سفید ندارند: هر فضای خالی پر از گل، حیوانات یا اشکال هندسی است.

هنر مادوبانی دارای پنج زیرسبک متمایز است: بهارنی، کاچینی، تانتریک، گودنا و کوهبار. در دهه ۱۹۶۰ سبک‌های بهارنی و تانتریک عمدتاً توسط زنان برهمن انجام می‌شد که در هند و نپال از زنان طبقه بالایی هستند. مضامین آنها عمدتاً مذهبی بود و نقاشی‌های خدایان و الهه‌ها را به تصویر می‌کشید. افراد طبقات پایین، جنبه‌هایی از زندگی روزمره و نمادها، داستان راجه شِیلِش (نگهبان دهکده) و خیلی چیزهای دیگر را در نقاشی‌های خود گنجانده‌اند. امروزه هنر مادوبانی به یک هنر جهانی شده تبدیل شده‌است، بنابراین هیچ تفاوتی در کار بر اساس نظام کاستی وجود ندارد. آنها در هر پنج زیرسبک کار می‌کنند.

نگارخانه
--------

* Mithila Painting.
* 
* پرونده:Madhubani mural and Terracotta figurine at Sanskriti Museum.

جستارهای وابسته
---------------

* شهرستان مادوبانی
* نگارگری گورکانی

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Madhubani art». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۲.
* Anand, Mulk Raj-Madhubani Painting, Ministry of Information and Broadcasting, 1984
* Kyoto Shoin Art Collection Pocketbooks: no. 120 - Madhubani (Indian native) paintings, 1998

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هنر مادوبانی موجود است. |
**کارلا نزیه البرقاشی** (زاده ۱۱ خرداد ۱۳۶۲ در دیر الأحمر) که با نام **یارا بانوی صدا** مشهور است، خواننده عرب لبنانی است.

زندگی‌نامه
----------

یارا کوچکترین فزرند خانواده پنج‌نفره‌شان است. اولین‌بار مردم او را در برنامه «کاس النجوم» از تلویزیون ال‌بی‌سی لبنان دیدند. برنامه‌ای رقابتی برای پیدا کردن استعدادهای خوانندگی، صدای او چنان دل مخاطبان را برد که موفق شد در سال ۱۹۹۹ نفر اول این مسابقات شود. با توجه به سن کمی که داشت چند سال بعد را به تمرین و تعیلم موسیقی پرداخت و در سال ۲۰۰۵ اولین آلبوم خود «به من سفارش می‌کنی» را منتشر کرد که آهنگ زیبای عشق بزرگ در این آلبوم مورد توجه قرار گرفت و نام یارا را بر سر زبان‌ها انداخت. در حال حاضر ۳۵ آهنگ از او در چهار آلبوم منتشر شده است. علاوه بر این ۱۷ آهنگ مشترک با خوانندگان دیگر منتشر کرده است.

فوتبال
------

یارا از هواداران باشگاه بارسلونا است همچنین او از طرفداران لیونل مسی ستاره مشهور آرژانتینی می باشد.

```
یارا در سفر خود به اسپانیا در اکتبر ۲۰۱۶ در مسابقه منچستر و بارسلونا حضور یافت.  اندکی بعد ، فرصت دیدار یارا با لیونل مسی و سایر بازیکنان فراهم شد
```

منابع
-----

1. 1 2  «بیوگرافی یارا». وبگاه رسمی یارا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ آوریل ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۸ آوریل ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

* وبگاه رسمی به عربی بایگانی‌شده در ۱۰ آوریل ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine

  


| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| عمومی | 
* ویاف
	+ 1
* ورلدکت

 |
| سایر | 
* هنرمند موزیک‌برینز

 |

درگاه‌ها:زندگی‌نامهموسیقی
«قیصار» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای روستایی با این نام قیصار (قائنات) را ببینید.

**ولسوالی قیصار** یکی از ۱۴ ولسوالی‌‌‌‌ ولایت فاریاب، به مرکزیت شهر قیصار در شمال غربی افغانستان است. قیصار از ولسوالی‌های درجه اول ولایت فاریاب بوده، پهناوری آن ۲۵۰۲ کیلومتر مربع است و با ۱۶۳٬۸۳۸ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۹ بنابر روایت ها و گفته های متنفذین نزدیک چهار لگ نفوس تخمینی را دارا میباشد، دومین ولسوالی پر جمعیت‌ ولایت فاریاب می‌باشد.اکثریت باشندگان آن سه قوم بزرگ اوزبیک شامل(سادات،قپچاق،اونغه جیت) و ترکمن هستند فارسی بان و پشتون ها در قریجات آن زندگی می نمایید.

ولسوالی قیصار ۲٬۵۰۲ پهناوری کیلومتر می‌باشد و از شمال و غرب با ولسوالی‌ ولسوالی المار، از جنوب شرق با ولسوالی کوهستان و از جنوب غرب با ولایت بادغیس محدود می‌باشد. فاصلۀ این ولسوالی از مرکز میمنه ۶۴ کیلومتر است و در شاهراه میمنه-هرات موقعیت دارد.

قیصار در سال ۳۲ هجری توسط احنف ابن قیس فتح گردیده است. شمار قریه‌های ولسوالی قیصار ۲۲۶ قریه است. دارای شش بازار عبارتند از: بازار قیصار، بازار چهلگزی، بازار غورماچ، بازار چیچکتو، بازار شاخ و بازار چهارشنبه می‌باشد. و دارای یک باب شفاخانۀ ۲۰ بستری و چندین کلینیک جامع است.

وضعیت فرهنگی قیصار نسبت به سال‌های گذشته رو به بهبود است و دارای یک دارالمعلمین، ۹ باب مکتب لیسه و ۴۹ باب مکتب و در ضمن دارای سه انجمن علمی و فرهنگی و دو ماهنامه می‌باشد.

کوه‌ها و تپه‌ها مساحت این ولسوالی را تشکیل می‌دهد طبیعت ملایم و زیبا دارد در زمستان هوای آن سرد و در تابستان هوای آن معتدل و ملایم است و مردم از شهرها به‌خاطر تفریح کردن به این ولسوالی می‌آیند.

منابع
-----

| * ن
* ب
* و
ولسوالی‌های ولایت فاریاب، افغانستان |
| --- |
| Flag of AfghanistanFlag of Afghanistan | اَلمار •  اَندخوی •  بُلچراغ •  پشتون‌کوت •  خان چارباغ •  دولت‌آباد •  خواجه سبزپوش ولی •  شیرین‌تَگاب •  قَرغان •  قَرَم‌قـُل •  قیصار •  کوهستان •  گَرزیوان •  میمنه |  |

1. ↑  «برآورد نفوس کشور:١٣٩٩» (PDF). اداراه احصائیه مرکزی افغانستان. ٢٨ می ٢٠٢٠. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۳ ژوئیه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ٢٨ می ٢٠٢١.
**یوکو اوگاوا** (به ژاپنی: 小川 洋子) (زاده ۳۰ مارچ ۱۹۶۲) نویسنده ژاپنی است.

نویسندگی
--------

از سال ۱۹۸۸ تاکنون اوگاوا بیش از چهل نوشته داستانی و غیر داستانی به رشته تحریر درآورده است. او در سال ۲۰۰۶ کتاب "مقدمه‌ای بر ریاضیدانان زیباً را به همراه ماساهیکو فوجیوارا که یک ریاضیدان است نوشت که دیالوگی دربارهٔ زیبایی بی حد و حصر اعداد است.
کنزابورو اوئه دربارهٔ اوگاوا می‌گوید:"یوکو اوگاوا توانایی بیان کردن لطیف‌ترین ویژگی‌های ذهنی انسان را در قالب ادبیات دارد و این کار را در عین تاثیرگذاری انجام می‌دهد." لطافت کارهای اوگاوا بخشی به دلیل این است که کاراکترهای داستان‌های او در بیشتر اوقات به نظر می‌آید که نمی‌دانند کارهایی را که می‌کنند چرا انجام می‌دهند. او کارهایش را با انباشتن اطلاعات جزیی انجام می‌دهد، تکنیکی که شاید در کارهای کوتاهش موفقیت‌آمیزتر بوده‌است. سرعت پایین در گسترش داستان در کارهای بلند نیازمند یک امداد غیبی است که داستان را اتمام برساند. خواننده با توصیف حادی از آنچه قهرمان‌های داستان‌ها که عموماً زن هم هستند، می‌بینند و حس می‌کنند و بعضی اوقات خودآگاهی تعدیل شده آن‌ها که بازتاب کننده فرهنگ ژاپن و خصوصاً زن‌ها است، مواجه می‌شود.

آثار ترجمه شده به فارسی
-----------------------

* خدمتکار و پروفسور - مترجم: کیهان بهمنی - نشر آموت

> **ترجمه دیگر**: استاد و خدمتکار - مترجم: آسیه عزیزی، پروانه عزیزی - انتشارات نگاه
> 
> 

* انتقام - مترجم: کیهان بهمنی - نشر آموت
* پلیس حافظه- مترجم: کیهان بهمنی- نشر آموت
* استخر شیرجه - مترجم: احمد امامی - نشر هیرمند

منابع
-----

1. ↑  "The Diving Pool: Three Novellas". Macmillan Publishers. Archived from the original on 1 July 2010. Retrieved 5 January 2011.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به ***یوکو اوگاوا*** در ویکی‌گفتاورد موجود است. |

ادبیات ژاپن | نویسندگان: یوکو اوگاوا | کتاب‌هایی از ژاپن (انگلیسی)
**پرچم** (انگلیسی: Parcham) نام یکی از دو جناح حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود که در سال ۱۹۶۷ پس از انشعاب این حزب شکل گرفت و از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۲ رهبری قدرت را در افغانستان در دست داشتند. رهبری این جناح ابتدا بر عهده میراکبر خیبر و سپس ببرک کارمل، سلطان‌علی کشتمند و محمد نجیب‌الله بود. ایدئولوژی اساسی پرچمی‌ها، حرکت‌های تدریجی به سوی سوسیالیسم در افغانستان بود. فراکسیون پرچم از این ایده حمایت کرد زیرا آنها احساس می‌کردند که افغانستان آنقدر صنعتی نشده است که بتواند یک انقلاب پرولتری واقعی را تجربه کند. جناح‌های پرچم و خلق هردو خودرا شاخه مرکزی حزب دمکراتیک خلق افغانستان می‌دانستند اما پسانتر بنام‌های جریده‌های خودشان به خلق و پرچم مشهور شدند.

پانویس
------

1. ↑  «عوامل قومی در افغانستان (توسط حامد حسین) - مدیا مانیتورز نتورکز». Mediamonitors.net. ۲۰۰۳-۰۴-۰۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۱۷-۰۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۳-۲۹.
2. ↑  *توطئه‌ها و جنایات در افغانستان: ۱۷۰۰–۲۰۱۴*. ۱۲ ژوئن ۲۰۱۵. شابک ۹۷۸۱۵۰۳۵۷۳۰۰۰.

منابع
-----

* آرنولد، آنتونی دو جناح کمونیزم در افغانستان: پرچم و خلق (پیشینه حکمرانی احزاب کمونیستی) انستیتیوت هوور / دانشگاه استنفورد. ۱۹۸۳. (شابک ‎۰۸۱۷۹۷۷۹۲۹)
* کاکر، محمد حسن افغانستان: تهاجم شوروی و پاسخ افغانستان ۱۹۷۹-۱۹۸۲. انتشارات دانشگاه کالیفرنیا. 1997. (شابک ‎۹۷۸۰۵۲۰۲۰۸۹۳۳)
* راسانایاگام، آنجلو. افغانستان: یک تاریخ مدرن. انتشارات سنت مارتین. ۲۰۰۵
**گوست** (به معنای شبح) یک بستر بازمتن وب‌نویسیِ نوشته شده به زبان جاوا اسکریپت است که تحت مجوز MIT طراحی شده. هدف گوست ساده‌سازی فرایند چاپ و نشر آنلاین برای تک تک وبلاگ نویسان و نشریات آنلاین است.

ایده بستر گوست در نوامبر ۲۰۱۲ در یک پست وبلاگی توسط John O'Nolan مطرح شد و بازتاب آن باعث شد یک نسخه اولیه از آن با همکاری هانا ولف ایجاد شود. اولین نسخه عمومی از گوست که در اکتبر ۲۰۱۳ منتشر شد، توسط یک کمپین موفق کیک‌استارتر تأمین مالی شد. این کمپین در ۱۱ ساعت به هدف ۲۵،۰۰۰ دلاری خود رسید و پس از ۲۹ روز توانست تا ۱۹۶،۳۶۲ دلار کمک مالی به دست آورد.

پلت فرم
-------

گوست با استفاده از Node.js نوشته شده که یک مفسر سمت سرور جاوااسکریپت بر اساس موتور V8 گوگل است.

امنیت
-----

در ۱۴ اردی‌بهشت ۱۳۹۹ (۰۳ مه ۲۰۲۰ م) گوست تایید کرد که هکرها با استفاده از یک آسیب‌پذیری به گوست حمله کرده‌اند. این حمله که شامل تارنمای ghost.org و بلاگ‌های خدمت Ghost Pro می‌شده، باعث نشده اطلاعات حساسی مانند اطلاعات حساب‌های بانکی یا رمزهای کاربران به دست هکرها بیافتد. گوست همچنین تایید کرد که هیچ‌یک از اطلاعات حساس کاربران لو نرفته است.

منابع
-----

1. ↑  "The MIT License". Ghost.org. Archived from the original on 29 December 2014. Retrieved 29 December 2014.
2. ↑  "Fancy Node.js-based blogging app Ghost goes live to backers". arstechnica.com. 2013-09-23. Retrieved 2014-01-30.
3. ↑  Winder, Davey.  *Forbes*. Retrieved 2020-05-15.
**گونتر رال** (۱۰ مارس ۱۹۱۸ - ۴ اکتبر ۲۰۰۹) نظامی بلندپایه و خلبان تک‌خال آلمانی در دوره رایش سوم بود که در جریان جنگ جهانی دوم در *لوفت‌وافه* خدمت کرد. او با حصول ۲۷۵ پیروزی هوایی، پس از اریش هارتمان و گرهارت بارکهورن، سومین خلبان برتر جنگنده تاریخ به حساب می‌آید.

زندگی‌نامه
----------

گونتر رال در شهر گاگناو در منطقه جنگل سیاه متولد شد و پدرش یک تاجر بود در سال ۱۹۳۶ به دانشکده افسری درسدن رفت و به تشویق یکی از دوستانش به نیروی هوایی پیوست و در دو سال بعد فارغ‌التحصیل شد وی نخستین رزم خود را در نبرد فرانسه تجربه نمود بعد از موفقیت‌های او در نبرد فرانسه او به عنوان فرمانده اسکادران هشتم در نبرد بریتانیا شرکت کرد ولی موفق نبود سپس او را به جبهه شرق منتقل کردند و او بسیار موفق کار کرد و نقش‌های تعیین‌کننده ای برای تسخیر جزیره کرت و مبارزه با نیروهای شوروی و طی پنج روز اسکادران به فرماندهی او موفق به نابودی ۵۰ هواپیمای روسی شد. در ۲۸ نوامبر ۱۹۴۱ ۳۷امین پیروزی خود را به دست آورد اما خود نیز به شدت مجروح شد او بسیار سعی کرد تا فرود بیاید ولی نتوانست و سقوط کرد خدمهٔ یک تانک آلمانی او را از میان لاشه‌های هواپیما نجات دادند عکس برداری از او نشان می‌داد که کمر او از سه نقطه شکسته‌است و دیگر نمی‌تواند به خلبانی ادامه دهد اما پس از یک سال او دوباره به صحنهٔ نبرد بازگشت و موفق به افزایش رکوردهای خود به ۱۰۱ پیروزی رساند و در سپتامبر همان سال او مفتخر به دریافت صلیب شوالیه و در ماه نوامبر موفق به دریافت برگ بلوط از طرف شخص آدولف هیتلر نایل شد. سپس او در طی چند سال موفق به رسیدن به درجهٔ سرگردی شد.

بعد از جنگ
----------

بعد از جنگ به اسارت نیروهای آمریکایی درآمد و پس از آزادی به آلمان برگشت. در شرکت زیمنس مشغول به کار شد. در سال ۱۹۵۶ به بوندس‌ور پیوست و به درجه سپهبدی رسید. سرانجام او در ۴ اکتبر ۲۰۰۹ درگذشت.

منابع
-----
**گونتاموند** (زادهٔ پیرامون ۴۵۰ – درگذشتهٔ ۴۹۶) پادشاه وندال‌ها و آلان‌ها از ۴۸۴ تا ۴۹۶ و سومین پادشاه پادشاهی وندال در شمال آفریقا بود. او پس از عموی خود هونریک که به‌سبب رفتار ستمگرانه‌اش حمایت بیشتر جمعیت وندال را از دست داده بود به قدرت رسید.

زندگینامه
---------

گونتاموند نوهٔ گایسریک، بنیان‌گذار پادشاهی وندال در آفریقا و دومین پسر گنتو، چهارمین و کوچکترین پسر گایسریک بود. از آنجا که تمامی جانشینان گایسریک یا در سنین جوانی مرده بودند یا به‌دست هونریک که آنان را خطری برای حکومت خود می‌دید به‌قتل رسیده‌بودند، گونتاموند بزرگترین فرد زندهٔ مذکر قبایل هاسدینگی در زمان مرگ هونریک در ۴۸۴ بود. او علی‌رغم تمایل عمویش به جانشینی فرزند خود، بنابر قوانین وضع‌شده توسط گایسریک پس از هونریک به پادشاهی وندال‌ها و آلان‌ها رسید.

دوران حکومت گونتاموند تقریباً با آرامش سپری شد زیرا بیشتر دشمنان قدرتمند وندال‌ها یعنی ویزیگوت‌ها، اوستروگوت‌ها و امپراتوری بیزانس خود درگیر جنگ‌هایی خونین و طولانی‌مدت بودند و فرصتی برای حمله به پادشاهی وندال‌ها نداشتند. گونتاموند همچنین علی‌رغم آریان‌مذهب‌بودنش، به آزار و اذیت کاتولیک‌ها پایان بخشید و به اسقف‌های تبعیدی اجازهٔ بازگشت داد. همچنین اقتصاد داخلی وندال‌ها که در زمان هونریک رو به‌فروپاشی گذاشته بود با کارهای گونتاموند دستخوش رونق و ثبات شد.

با وجود این مورها در زمان حکومت گونتاموند سر به شورش برداشتند و او مجبور به سرکوب آنها شد، هرچند که این شورش‌ها پایان نیافت. او همچنین با استفاده از درگیری بین اودواکر و تئودوریک کبیر، درصدد تصاحب جزیرهٔ سیسیل برآمد اما اوستروگوت‌ها موفق به دورکردن نیروهای اعزامی وندال به این جزیره شدند.

گونتاموند در سال ۴۹۶ میلادی و در سن ۴۶ سالگی، به‌هنگام شکار گوزن درگذشت و پس از او برادرش تراساموند، که قابلیت‌های کمتری در مقایسه با گونتاموند در کشورداری داشت، جانشین او شد.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Gutemondo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ایتالیایی*، بازبینی‌شده در ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۱۲. که خود برگرفته‌است از:

* Ludwig Schmidt, "The Suevi, the Alans, and Vandals in Spain. Domination of the Vandals in Africa 429-533",  *History of the Medieval World* , vol. I, 1999, pp. 301–319
نمونه ای از Ibid. نقل قول‌های در حال استفاده، از *Justice* توسط Michael J. Sandel .
**همان‌جا** مخفف کلمه لاتین *ibīdem* به معنای «در همان مکان» است که معمولاً در یادداشت‌های پایانی و پاورقی ، برای اشاره به منبع ذکر شده قبلی استفاده می‌شود.

این شبیه به *Idem* است، که به معنای واقعی کلمه به معنای «همان» است، به اختصار *ID.*، که معمولاً در استناد حقوقی استفاده می‌شود.

همانجا همچنین ممکن است در سیستم شیکاگو (نام-تاریخ) برای ارجاعات درون متنی در مواردی که نقل قول نزدیک قبلی از همان منبع وجود داشته‌است، استفاده شود. مرجع قبلی باید بلافاصله قابل مشاهده باشد، مثلاً در همان پاراگراف یا صفحه.

مثال
----

> 
> [1] E. Vijh، *لاتین برای Dummies* (نیویورک: آکادمیک، ۱۹۹۷)، ۲۳.
> [۲] همان.
> [۳] همان، ۲۹.
> [4] A. Alhazred, *The Necronomicon* (Petrus de Dacia، ۱۹۹۴).
> [۵] همان. ۱، ۳۴.
> 

مرجع ۲ همان مرجع ۱ است: E. Vijh، *لاتین برای Dummies* در صفحه ۲۳، در حالی که مرجع ۳ به همان اثر اشاره دارد اما در مکانی متفاوت، یعنی صفحه ۲۹. مدخل‌های مداخله گر نیاز به ارجاع به استناد اصلی در فرم Ibid دارند.

منابع
-----

1. ↑  "Idem". thefreedictionary.com. Retrieved 11 May 2008.
2. ↑  Chicago Manual of Style Online, (13.64).
3. ↑  New Hart's Rules, Oxford University Press, 2005, p.396

پیوند به بیرون
--------------

* *همان‌جا* در Dictionary.com
* مقدمه ای بر کتابشناسی‌ها و سبک‌های استناد
در ریاضیات، **هماهنگ‌های کروی** بخش زاویه‌ای مجموعه‌ای از جواب‌های متعامد برای معادله لاپلاس هستند که در دستگاه مختصات کروی بیان شده است. هماهنگ‌های کروی کاربردهای نظری و عملی زیادی دارند، به ویژه در محاسبهٔ ترازهای الکترونی اتم‌ها، نمایش میدان‌های گرانشی، میدان مغناطیسی سیارات و تابش زمینه کیهانی. در گرافیک رایانه‌ای سه‌بعدی، هماهنگ‌های کروی نقش خاصی را در مسائل گوناگونی بازی می‌کنند، مانند نورپردازی غیرمستقیم و تشخیص اشیای سه‌بعدی.

مقدمه
-----

هماهنگ‌های کروی حقیقی، Ylm، برای l=0 تا l=4 (بالا به پایین) و m=0 تا m=4 (چپ به راست).
معادله لاپلاس در مختصات کروی به شکل زیر است:

{\displaystyle \nabla ^{2}f={1 \over r^{2}}{\partial \over \partial r}\left(r^{2}{\partial f \over \partial r}\right)+{1 \over r^{2}\sin \theta }{\partial \over \partial \theta }\left(\sin \theta {\partial f \over \partial \theta }\right)+{1 \over r^{2}\sin ^{2}\theta }{\partial ^{2}f \over \partial \varphi ^{2}}=0}
با تبدیل
‎*f*(*r*,θ،φ)=*R*(*r*)Θ(θ)Φ(φ)‎
، بخش زاویه‌ای معادلهٔ لاپلاس در شرط زیر صدق می‌کند:

{\displaystyle {\Phi (\varphi ) \over \sin \theta }{d \over d\theta }\left(\sin \theta {d\Theta \over d\theta }\right)+{\Theta (\theta ) \over \sin ^{2}\theta }{d^{2}\Phi \over d\varphi ^{2}}+l(l+1)\Theta (\theta )\Phi (\varphi )=0.}
با به‌کاربردن روش جداسازی متغیرها به دو معادله دیفرانسیل زیر می‌رسیم:

{\displaystyle {\frac {1}{\Phi (\varphi )}}{\frac {d^{2}\Phi (\varphi )}{d\varphi ^{2}}}=-m^{2}}
{\displaystyle l(l+1)\sin ^{2}(\theta )+{\frac {\sin(\theta )}{\Theta (\theta )}}{\frac {d}{d\theta }}\left[\sin(\theta ){\frac {d\Theta }{d\theta }}\right]=m^{2}}
برای هر *m* و *l*. بنابراین می‌توان نشان داد که بخش زاویه‌ای جواب، حاصل‌ضرب توابع مثلثاتی و توابع وابسته لژاندر هستند:

{\displaystyle Y\_{\ell }^{m}(\theta ,\varphi )=N\,e^{im\varphi }\,P\_{\ell }^{m}(\cos {\theta }),}
که در آن {\displaystyle Y\_{\ell }^{m}} هماهنگ کروی درجهٔ {\displaystyle \ell } و مرتبهٔ *m* خوانده می‌شود و {\displaystyle P\_{\ell }^{m}} تابع وابسته لژاندر است، *N* ثابت بهنجارش است و θ و φ به ترتیب زاویه با محور z (متمم عرض جغرافیایی) و زاویهٔ قطبی (طول جغرافیایی) هستند.

منابع
-----


* E.W. Hobson, *The Theory of Spherical and Ellipsoidal Harmonics*, (1955) Chelsea Pub. Co. ISBN 978-0-8284-0104-3.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هماهنگ‌های کروی موجود است. |

* هماهنگ‌های کروی در وب‌گاه MathWorld
یک پروتئین کایمیریک شامل دو زیر واحد و یک پروتئین پیوندی که از طریق فناوری همجوشی نوترکیب سنتز شده‌است.
**پروتئین‌های پیوندی** یا **پروتئین‌های فیوژن (همجوشی)** یا **پروتئین‌های** **کایمیریک** (kī-ˈmir-ik) (در معنای لغوی، از قطعاتی که از منابع مختلف ساخته شده‌اند) پروتئین‌هایی هستند که از اتصال دو یا چند ژن ایجاد می‌شوند که در ابتدا برای پروتئین‌های جداگانه کدگذاری شده‌اند. ترجمه این *ژن پیوندی* منجر به یک پلی‌پپتید منفرد یا چندگانه با خواص عملکردی می‌شود که از هر یک از پروتئین‌های اصلی مشتق شده‌است. *پروتئین‌های پیونی نوترکیب* به‌طور مصنوعی توسط فناوری DNA نوترکیب برای استفاده در تحقیقات زیست‌شناسی یا درمانی ایجاد می‌شوند. *کایمیریک* یا *کایمرا* معمولاً به پروتئین‌های ترکیبی ساخته شده از پلی پپتیدهای با عملکرد یا الگوهای فیزیکی و شیمیایی متفاوت اشاره دارد. *پروتئین‌های جهش‌یافته کایمیریک* به‌طور طبیعی زمانی اتفاق می‌افتند که یک جهش پیچیده، مانند جابه‌جایی کروموزومی، تکرار پشت سر هم، یا جابه‌جایی مجدد، یک توالی کدگذاری جدید شامل بخش‌هایی از توالی‌های کدکننده از دو ژن مختلف ایجاد کند. پروتئین‌های پیوندی طبیعی معمولاً در سلول‌های سرطانی یافت می‌شوند، جایی که ممکن است به عنوان انکوپروتئین عمل کنند. پروتئین پیوندی bcr-abl یک نمونه شناخته شده از پروتئین پیوندی انکوژنیک است و به عنوان محرک انکوژنیک اولیه لوسمی مزمن مغز استخوان در نظر گرفته می‌شود.

همچنین ببینید
-------------

* مهندسی ژنتیک
* مهندسی پروتئین

منابع
-----


* Wikipedia contributors, "Fusion protein," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed July 25, 2022).

پیوند به بیرون
--------------

* Mutant Chimeric Proteins در سرعنوان‌های موضوعی پزشکی (MeSH) در کتابخانهٔ ملی پزشکی ایالات متحدهٔ آمریکا
* ChiPPI: The Server Protein-Protein Interaction of Chimeric Proteins.
گتی ویلا - کوزهٔ ذخیره‌سازی منقش به تصویر هماوازان عصابه‌دست
**هماوازان یونانی (کر یونانی)** یا به‌طور خلاصه هماوازان یا همخوانان یا همسرایان **(کر)** (زبان یونانی: χορός ،*khoros*)، در بافت تراژدی یونان باستان، کمدی، نمایشنامه‌های ساتیر و آثار مدرنی که ملهم از آن‌ها هستند، به گروهی همتا از بازیگران اطلاق می‌شود که یک‌صدا دربارهٔ کنش نمایشی نظر و توضیح می‌دهند و آن را تفسیر می‌کنند. گروه هماوازان متشکل از ۱۲ تا ۵۰ بازیگر بود که بسته به موقعیت می‌رقصیدند، آواز می‌خواندند یا هم‌صدا عبارات خود را ادا می‌کردند، و گاهی نیز ماسک می‌زدند.

کارکرد دراماتیک
---------------

نمایشنامه‌های تئاتر یونان باستان همیشه مشتمل بر گروهی از هماوازان بود که بسته به موقعیت به مخاطبی که نظاره‌گر اجرا بود پیش‌زمینه و چکیده‌ای از اطلاعات ارائه می‌کردند تا کمک‌حال او باشد. آن‌ها دربارهٔ مضامین نظر می‌دادند، و، همان‌طورکه آوگوست ویلهلم فن اشلگل در اوایل سدهٔ ۱۹ مطرح کرد و به مباحثات بعدی دراین‌باره دامن زد، مجسم می‌کردند که مخاطب باید چطور به درام واکنش نشان دهد. چنان‌که اشلگل می‌گوید، هماوازان مصداق «تماشاگران آرمانی» هستند که «تعبیری غنایی و موسیقایی از احساسات خود» را به تماشاگر واقعی القا می‌کنند و او را به مقام تأمل برمی‌کشند. در بسیاری از این نمایشنامه‌ها، هماوازان چیزهایی را که شخصیت‌های اصلی نمی‌توانستند بگویند، اعم‌از ترس‌های مرموز یا رازهاشان، برای مخاطب تبیین می‌کردند. هماوازان، اغلب، شخصیت‌ها را به بصیرتی که ایشان بدان محتاج بودند مجهز می‌ساختند.

منابع
-----

1. ↑  *ابوالحسن نجفی در توضیح «هماوازان» نوشته‌است: «chœur (به‌انگلیسی chorus) که آن را "همخوانان" نیز می‌گویند و به‌غلط "همسرایان" گفته‌اند.» (سارتر، ژان‌پل (1387). دربارهٔ نمایش. ترجمهٔ ابوالحسن نجفی. تهران: نیلوفر. چ 2. ص. 23. پانوشت 1.)*.
2. ↑  Pavis (1998, p. 53)
3. ↑  Schlegel, August Wilhelm. 1846. *Vorlesungen über dramatische Kunst und Literatur 1*. translated by John Black under the title *Course of Lectures on Dramatic Art and Litereature* (London, 1846; reprint, New York, 1973), 76–77.
4. ↑  Schlegel, August Wilhelm (1846). *A Course of Lectures on Dramatic Art and Literature*. AMS. p. 70.
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Greek chorus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۰.
**نمک‌زدایی خورشیدی** فنی برای جداسازی نمک از آب با استفاده از انرژی خورشیدی است. دو روش اصلی برای نمک‌زدایی با این فن وجود دارد: مستقیم و غیر مستقیم.

روش‌ها
------

در روش مستقیم، با استفاده از یک جمع‌کنندهٔ خورشیدی و یک سامانهٔ تقطیر، فرایند نمک‌زدایی در یک چرخهٔ ساده انجام می‌شود. میزان آب شیرین تأمین‌شده در روش مستقیم، وابسته به مساحت سطح خورشیدی و زاویهٔ تابش است و مقدار آن حدود ۳ تا ۴ لیتر در روز در هر متر مربع است. به دلیل ظرفیت کم و هزینهٔ زیاد این روش، از آن در نیروگاه‌هایی با ظرفیت کمتر از ۲۰۰ متر مکعب در روز استفاده می‌شود.

نمک‌زدایی خورشیدی غیر مستقیم دو سامانهٔ مجزا را به کار می‌گیرد: یک آرایهٔ جمع‌کنندهٔ خورشیدی شامل جمع‌کننده‌های گرمایی برپایهٔ سیال ویا فتوولتائیک و یک مجتمع تقطیر معمولی مجزا. تولید آب شیرین با روش غیر مستقیم، وابسته به کارایی مجتمع است و عموماً هزینهٔ هر واحد تولید شده با افزایش مقیاس، کاهش می‌یابد. آرایش‌های گوناگونی به صورت نظری تحلیل شده‌اند، به صورت تجربی آزمایش شده‌اند و در برخی موارد، نصب شده‌اند.

روش‌های غیر مستقیم با استفاده از فتوولتائیک و اسمز معکوس از سال ۲۰۰۹ به صورت تجاری در دسترس هستند. در سال ۲۰۱۳، خروجی این روش‌ها تا ۱٬۶۰۰ لیتر در ساعت برای هر سامانه و ۲۰۰ لیتر در روز برای هر متر مربع یک پانل خورشیدی است.

جستارهای وابسته
---------------

* نمک‌زدایی
* گلخانه آب دریا

منابع
-----

1. ↑  Garcia-Rodriguez, L. Palmero-Marrero, A. Gomez-Camacho, C. (2002).
2. ↑  Kalogirou, S. (2009).
3. ↑  «"Trunk size solar desalination unit"» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۳ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۵.
**هری سالتزمن** (انگلیسی: Harry Saltzman؛ ۲۷ اکتبر ۱۹۱۵ – ۲۸ سپتامبر ۱۹۹۴) یک تهیه‌کننده و فیلم‌نامه‌نویس اهل کانادا بود. وی بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۹۴ میلادی فعالیت می‌کرد.

شهرت او به واسطهٔ تهیه‌کنندگی برخی فیلم‌های جیمز باند به همراه آلبرت آر. براکلی بود. او بیشتر عمر خود را در دِنهام واقع در باکینگهام‌شر انگلستان گذراند.

از فیلم‌ها یا مجموعه‌های تلویزیونی که وی در آن‌ها نقش داشته است می‌توان به *دکتر نو*، *از روسیه با عشق*، *پنجه طلایی*، *گلوله آتشین*، *فقط دو بار زندگی می‌کنید*، *در خدمت سرویس مخفی ملکه*، *الماس‌ها ابدیند*، *مردی با طپانچه طلایی*، *شنبه‌شب و صبح یکشنبه*، *سرگرم شدن*، *پرونده ایپکرس*، *ناقوس‌های نیمه‌شب*، *یک دنیای تازه*، *خاکسپاری در برلین*، *مغز بیلیون دلاری*، *بازی کثیف*، *نبرد بریتانیا* و *دوران کولی‌ها* اشاره نمود.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Harry Saltzman». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۶.

پیوند به بیرون
--------------

* هری سالتزمن در IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد درباره یک تهیه‌کننده فیلم است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**هَری سِلدُن** شخصیتی تخیلی در مجموعه کتاب‌های بنیاد از آیزاک آسیموف است.

نقش
---

وی از افرادِ دارایِ نقشِ اصلی در این مجموعه است. سِلدُن، آفرینندهٔ دانشنامهٔ بنیاد و تئوریِ روان‌تاریخ، یک ریاضی‌دان و استادِ ریاضی و آخرین نخست‌وزیرِ امپراتوریِ کهکشانی است. در *پیشبردِ بنیادِ کهکشانی* اشاره می‌شود که هری سلدون، دکترای ریاضیاتِ خود را از سیارهای که در آن زاده شده و درس خوانده، گرفته‌است.

سرگذشت
------

داستان از آنجا پایه می‌گیرد که سلدون برای یک کنفرانسِ ریاضی به پایتختِ امپراتوری که ترانتور نام دارد می‌آید. امپراتور برای گپ‌وگفت در موردِ نظریهٔ روان‌تاریخ، خواهانِ بازدید از وی در کاخ‌های سلطنتی می‌شود و وی را می‌بیند. اما شرایط برای او بگونه‌ای پیش می‌رود که در عملی انجام شده قرار می‌گیرد و مجبور به فرار و مخفی شدن در ترانتور می‌گردد.

### دورهٔ مخفی شدن

در این دوره از یاریِ دو تن بهره می‌برد. دورس ونابیلی و ر. دانیل اُلیوا به او یاری می‌دهند و کمکش می‌کنند تا ایده‌های خود را در موردِ *روان‌تاریخ* گسترش دهد. وی در این دوره به جاهای گونه‌گونی در ترانتور از جمله مایکوژن و دال مخفی می‌شود و بدلایلی گمان می‌کند که امپراتور کلئونِ اول و نخست‌وزیرِ وی، دمرزل بدنبالِ یافتن و کشتنِ او هستند. وی در دال، با پسرکی بنامِ رایش هم آشنا می‌شود و بعدها وی را بعنوانِ پسرخواندهٔ خود می‌پذیرد.

دانشنامهٔ بنیاد
---------------

سلدون در کتابِ لبهٔ بنیادِ کهکشانی به برساختنِ *دانشنامهٔ بنیاد* همت می‌گمارد.

### چراییِ ساختِ دانشنامه

وی با یاریِ *روان‌تاریخ* به این نتیجه می‌رسد که امپراتوریِ کهکشانی که بنوعی شیرازهٔ اصلیِ نظم و تمدن در سراسرِ کهکشان و نمادِ فرهنگ و تمدن است، در حالِ فروپاشی است و با فروپاشیِ آن، یک دورهٔ سی‌هزارسالهٔ ذلت، تاریکی و جهل فراخواهد رسید. از همین روی، به آماده سازیِ پیش‌نهاده‌ها برای ساختِ دانشنامه می‌پردازد.

وی عقیده دارد که می‌توان در هنگامیکه همه‌چیز از هم پاشیده شده و زورگویی و جهل بر جهان‌ها حکم‌فرماست؛ با یاریِ دانشنامه، نیرو و نوری دوباره را به سراسرِ کهکشان تاباند و آن را از نو سازمان داده و دانشنامه را مقدمه‌ای برایِ برپاییِ *بنیادِ کهکشانی* کند که هزار سال پس از مرگِ وی خواهد آمد.

پانویس
------

1. ↑  Asimov, Isaac (1989). Prelude to Foundation. Bantam Books. p. 285.

| * ن
* ب
* و
مجموعهٔ بنیاد اثر آیزاک آسیموف |
| --- |
| نوشته‌های آسیموف | 
* *بنیاد*
* *سرآغاز بنیاد*
* *پیشبرد بنیاد کهکشانی*
* *بنیاد کهکشانی*
* *بنیاد و امپراتور*
* *دومین بنیاد*
* *لبه بنیاد کهکشانی*
* *بنیاد کهکشانی و زمین*

 |
| دیگر نوشته‌های آسیموف | 
* *ترس بنیاد*
* *بنیاد کهکشانی و آشوب*
* *پیروزی بنیاد کهکشانی*
* *دوستان بنیاد کهکشانی*
* *Psychohistorical Crisis*
* "The Originist"

 |
| شخصیت‌های بنیاد کهکشانی | 
* هری سلدون
* دورس ونابیلی
* ر.دانیل الیواو
* سالور هاردین
* هوبر مالف
* مول(بنیاد کهکشانی)
* آرکادی دارل
* یانوف پلورات
* بلیس
* یوگو آماریل
* کلئون اول
* گال دورنیک
* البینگ مایس
* پریم پالور
* کلئون دوم
* بل رایس
* رایش سلدون
* وندا سلدون

 |
| فهرست ستاره‌های بنیاد کهکشانی | 
* ترانتور
* ترمینوس (بنیاد)
* امپراطوری کهکشانی
* بنیاد زمین
* سولاریا
* گایا (بنیاد)
* اورورا (سیاره)

 |
| دیگر نوشته‌ها | 
* *دانشنامه بنیاد کهکشانی*
* Psychohistory
* گنبد علوم
* بحران سلدون
* طرح سلدون
* نخستین سخنگو
* Mentalic
* بنیاد (مجموعه کتاب)

 |
| Preceded by: مجموعه روبوتها(آسیموف) and The *Empire* series |
**نمگتوسور** (نام علمی: *Nemegtosaurus*) نام یک سرده از زیرراسته سوسمارپاشکلان است.

تاکنون فقط جمجمه‌ی *نمگتوسور*، خزنده‌پای مغولستانی، کشف شده‌است. در نگاه اول، این جمجمه شبیه جمجمه‌ی *دیکرائوسور*، دوتیرکی‌سانِ ژوراسیکی، به‌نظر می‌رسد و به همین سبب در ابتدا *نمگتوسور* را نوعی دوتیرکی‌سان متأخر تصور می‌کردند. اما پژوهش‌های جدیدتر نشان داده‌اند که این دایناسور در واقع تیتانوسور بوده و بنابراین با جانورانی مثل *سالتاسور* خویشاوندی نزدیک‌تری داشته‌است.

بعضی تیتانوسورها دندان‌هایی قطور و قاشق‌شکل و جمجمه‌ای کوتاه داشتند، اما *نمگتوسور* دندان‌هایی مدادی و پوزه‌ای کشیده داشت. بعضی کارشناسان در بازآفرینی‌هایشان سر این دایناسور را با برآمدگی استخوانی و گِردی روی جمجمه به‌تصویر کشیده‌اند. اگر این برآمدگی وجود می‌داشت، سر *نمگتوسور* بسیار شبیه سر یک براکیوسور می‌بود. اما به‌احتمال قوی‌تر این دایناسور سری کم‌ارتفاع و ظریف داشته‌است. تازه‌ترین پژوهش‌ها نشان می‌دهند که پشت جمجمه‌ی *نمگتوسور* در مقایسه با پوزه‌اش بسیار بلند بوده و کل جمجمه هم کشیده و جعبه‌مانند بوده‌است.

ممکن است که *پشت‌تهی‌دم*، تیتانوسور مغولستانی، در واقع گونه‌ای از *نمگتوسور* باشد. همه‌ی تیتانوسورها بدن‌هایی پهن داشتند و گردن‌های منعطفشان به آن‌ها امکان می‌دادند از شاخه‌های مرتفع درختان تغذیه کنند.

منابع
-----

1. ↑  *Prehistoric Life: The Definitive Visual: History Of Life On Earth - Cretaceous - Page 332. Writer: A Group Of Authors*.
2. ↑  *Prehistoric Life: The Definitive Visual: History Of Life On Earth - Cretaceous - Page 332. Writer: A Group Of Authors*.
3. ↑  *Prehistoric Life: The Definitive Visual: History Of Life On Earth - Cretaceous - Page 332. Writer: A Group Of Authors*.

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nemegtosaurus». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۱۴.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ نمگتوسور موجود است. |

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد زیست‌شناسی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**هوریبه تاکه‌تسونه**، **یاسوبه** (به ژاپنی: 堀部 安兵衛 武庸 Horibe Yasubee); ۱ ژانویهٔ ۱۶۷۰ – ۲۰ مارس ۱۷۰۳) سامورایی از اهالی قلمروی شیباتا یک هان (ژاپن) امروزه استان نیگاتا در دوره ادو بود. به عنوان رهبر نیروهای تندرو در بین چهل و هفت رونین که خواستار انتقام از کیرا یوشیناکا در ادو بودند، شناخته می‌شود.

یاسوبه یکی از چهل و هفت رونین بود و در هنگام مرگ اربابش آسانو ناگانوری به همراه دو ملازم دیگر خاندان آسانو، اوکودا شیگه‌موری ja:高田郡兵衛 و تاکادا گونبئی ja:高田郡兵衛 در ادو بودند. آنها پس از حادثه و تبدیل شدن به رونین به قلمروی آکو رفتند و با اُوایشی یُوشیئو ملازم ارشد خاندان آسانو دیدار کردند. هوریبه یاسوبه اصرار بر استفاده از شمشیر برای انتقام از کیرا یوشیناکا داشت، اما اُوایشی یُوشیئو به او توصیه کرد که احیای خاندان آسانو توسط آسانو ناگاهیرو را در اولویت قرار دهد. آنها پس از دیدن تسلیم قلعه آکو به شوگون‌سالاری، دوباره به ادو بازگشتند.

جستارهای وابسته
---------------

* فهرست افراد حادثه آکو

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Horibe Yasubee». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۰.

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد در مورد سامورایی یا موضوع مربوط به سامورایی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
**پسامصرف‌گرایی** (به انگلیسی: Post-consumerism)، یک دیدگاه یا ایدئولوژی است که رفاه، جدا از اهمیت مادی، هدف زندگی است و اغلب نشان می‌دهد که تمایل فزاینده‌ای برای ادعای چنین چیزی وجود دارد. پسامصرف‌گرایی همچنین می‌تواند به عنوان حرکت فراتر از مدل فعلی مصرف‌گرایی اعتیادآور تلقی شود. این راهبرد شخصی و اجتماعی از ارزش‌های اصلی هر فرد برای شناسایی «رضایت کافی برای امروز» استفاده می‌کند. هدف و نتیجه این راهبرد اساسی تا به امروز «به مردم رسیده‌است در جایی که هستند و نه اینکه تنها در جایی که ما هستیم.» بنابراین، این پویش (کمپین) «در حال ترویج این پرسش جذاب است»، بدون توجه به پاسخ آن: آیا در حال حاضر چیزهای کافی دارم؟

منابع
-----

1. ↑  "Postconsumers".
2. ↑  Post Growth Alliance, Who We Are, Retrieved on 25 April 2016.
3. ↑  De Graaf, John et al (2014, Third Edition). ′′Affluenza: How Overconsumption Is Killing Us and How to Fight Back′′, p. 200. Berrett-Koehler Publishers, San Francisco. شابک ‎۱۶۰۹۹۴۹۲۷۷.
4. ↑  Holst, Carol (2007). ′′Get Satisfied: How Twenty People Like You Found the Satisfaction of Enough′′, p. xviii. Easton Studio Press, Connecticut. شابک ‎۰۹۷۴۳۸۰۶۸۷.
5. ↑  "Season of Creation Daily Day 4: How much do we need?". *National Catholic Reporter* (به انگلیسی). 4 September 2019.
***ننه‌یخی، پسر و تابستان*** کتابی از حمیدرضا نجفی است که در سال ۱۳۹۰ از سوی نشر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر و در سال ۲۰۱۳ در فهرست کلاغ سفید قرار گرفت.

معرفی
-----

هانی قهرمان داستان است که با پدرش زندگی می کند و مادرخود را ازدست داده است. کتاب ننه یخی، پسر و تابستان شامل پنج فصل است. فصل اول با عنوان: شکار خطرناک است که به شکار پروانه توسط هانی داد که در آخر سر از بالای دیوار بر زمین می افتد و فلج شده در بیمارستان بستری می شود. فصل دوم کتاب با عنوان تلاش بیهوده در بن بست یا دوست یک هفته ای است که در بیمارستان بستری بوده و فامیل ها از جمله عمه و زن عمو به عیادت هانی آمده بودند و همچنین به آشنا شدن او با پسری به نام حسن که سرطان داشت و بعد از یک هفته مرد اشاره کرده است فصل سوم: دوباره خانه است که اشاره به مرخص شدن هانی از بیمارستان و عیادت عمه و عمو، زن عمو ،پوریا پسر عمو و همچنین خاطره ای از بردن مارمولک به مدرسه و عکس العمل معلم و همچنین آشنا شدن هانی با ننه یخی دارد فصل چهارم، با عنوان کوه زمرد است که در این فصل دکتر و ننه یخی یک لحظه در خانه هانی همدیگر را می بینند و با حیرت و تعجب به همدیگر نگاه می کنند. همچنین در این فصل هانی با ننه یخی بیشتر آشنا شده و ننه یخی گم شدن دخترش به نام زمرد را به پسره یعنی هانی تعریف می کند و فصل پایانی داستان با عنوان سرقت بزرگ است که اشاره به دزدیده شدن پوریا توسط چهار دزد و زخمی شدن ننه یخی و از دنیا رفتن ننه و پیدا شدن زمرد به عنوان مادر دکتر اشاره دارد که در این قسمت داستان به پایان می رسد.

منابع
-----

1. ↑  «کلاغ سفید».
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| آیکون خرد | این یک مقالهٔ خرد کتاب است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید. |
زنبور در حال گرده‌افشانی گل
**گرده‌افشانی حشرات** (به انگلیسی: Entomophily)، نوعی گرده‌افشانی است که به سبب آن گرده گیاهان، به‌ویژه و نه تنها گیاهان گلدار، توسط حشرات پراکنده می‌شود. گل‌هایی که توسط حشرات گرده‌افشانی می‌شوند معمولاً خود را با رنگ‌های روشن تبلیغ می‌کنند، گاهی با الگوهای برجسته (راهنماهای عسل) که منجر به پاداش گرده و شهد می‌شود. آنها همچنین ممکن است عطر جذابی داشته باشند که در برخی موارد شبیه فرمون حشرات است. گرده‌افشان‌های حشرات مانند زنبورها برای نقش خود سازگاری‌هایی دارند، مانند مکیدن اجزای دهان برای جذب شهد، و در برخی از گونه‌ها نیز سبدهای گرده روی پاهای عقبی خود دارند. این امر مستلزم تکامل همزمان حشرات و گیاهان گلدار در ایجاد رفتار گرده‌افشانی توسط حشرات و سازوکارهای گرده‌افشانی توسط گل‌ها بود که به سود هر دو گروه بود.

 گل‌های گرده‌افشانی شده توسط حشرات از ترکیبی از نشانه‌هایی مانند رنگ‌های روشن و الگوهای رگه‌دار برای تبلیغ خود برای حشرات استفاده می‌کنند.

منابع
-----

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Entomophily». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ فروردین ۱۴۰۱.
**پیوند اچ دی موبایل** (Mobile High-definition Link) **یا ام اچ ال** (MHL) نوعی استاندارد است که برای توسعه رابط های صدا و تصویر ایجاد شده است.

در این حالت می‌توان تلفن های همراه و سایر وسایل الکترونیکی قابل حمل که این استاندارد را دارند را به تلویزیون‌های اچ دی (High-definition television) یا اچ دی تی وی (HDTV) متصل کرد.

از ویژگی‌های استاندارد ام اچ ال وجود یک کابل با یک رابط پین دار (با پین کم) است که قابلیت پشتیبانی تا کیفیت بالای ۱۰۸۰p یعنی ۱۰۸۰پی را دارد و هم زمان می‌تواند دستگاهی که به اچ دی تی وی وصل است را شارژ کند.همچنین با نصب اپلیکیشن (نرم‌افزار) مخصوص روی موبایل ، میتوان از طریق ریموت کنترل TV عملکردهای موبایل را کنترل کرد.

به طور خلاصه، در گوشی های موبایل می توان توسط کابل ام اچ ال و و اتصال یک طرف آن به میکرو یو اس بی (Micro USB) خروجی اچ دی ام آی (HDMI) دریافت کرد.

ویژگی ها
--------

* اچ دی تی وی می‌تواند دستگاهی که توسط این کابل به آن متصل شده است را شارژ کند.
* می توان تلفن های همراه را توسط یک کابل نازک، کابل ام اچ ال (MHL Cable) به اچ دی تی وی وصل کرد.
* کنترل از راه دور اچ دی تی وی توان کنترل کردن دستگاه متصل شده به آن را دارد.
* ویدئو غیر فشرده اچ دی تا ۱۰۸۰p
* صدای غیر فشرده ۸ کاناله (صدای فراگیر ۷.۱ یا ۷.۱ surround sound)
* پشتیبانی از حفاظت محتوای دیجیتالی پهنای باند بالا (High-bandwidth Digital Content Protection) یا **اچ دی سی پی** (HDCP)
***کشتی ساکورا*** (به انگلیسی:The Ark Sakura) رمانی به قلم کوبو آبه نویسنده ژاپنی است. قهرمان رمان انسان گوشه‌گیری است که از ترس پایان دنیا در جنگ سرد در یک معدن متروکه زندگی می‌کند و با ساختن بلیط‌هایی به دنبال افرادی خاص می‌گردد تا آنها را از آخرالزمان نجات دهد. این رمان در سال ۱۹۸۴ منتشر شده‌است.

خلاصه داستان
------------

قصهٔ رمان از زبان شخصیتی به نام موش کور روایت می‌شود که در ابتدای داستان برای خرید و یافتن مسافرهای کشتی‌اش به شهر می‌رود. او در یک مرکز خرید با یک حشره فروش و حشره‌ای به نام یوپکاچیا آشنا می‌شود که از مدفوع خودش تناول می‌کند و مثل ساعت به دور خودش می‌گردد و ساکن است. در ادامه ارتباطی با حشره فروش برقرار می‌شود و در برابر خرید یوپکاچیا بلیط‌های کشتی نجات به او واگذار می‌شود. در زمانی که حشره فروش به دستشویی رفته‌است دو زن و مرد بازار گرمکن وارد غرفه می‌شوند و بلیط‌های نجات را می‌دزدند. موش کور و حشره فروش با هم به معدن که همان کشتی نجات است می‌روند و در آن جا با بازارگرمکن‌ها روبرو می‌شوند و در ادامه حوادث دیگری برای آن‌ها پیش می‌آید.

سبک
---

سبک اثر کوبو آبه ابزورد و آخرالزمانی است و در رمان به نسبت فرد با جمع و از خود بیگانگی و سرگشتگی انسان در جامعهٔ مدرن می‌پردازد.

ترجمهٔ فارسی
------------

این رمان در ایران با نام کشتی ساکورا و ترجمهٔ فردین توسلیان توسط نشر کتاب فانوس منتشر شده‌است.



1. ↑  ایبنا. «کشتی ساکورا». *ایبنا*. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ آوریل ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۸.
***هویت‌های مرگبار*** نام یکی از کتاب‌های امین معلوف می‌باشد. این کتاب شامل ۴ بخش است.

بخش اول : هویت من تعلقات من

بخش دوم : وقتی تجدد را دیگران می آورند

بخش سوم : زمان قبایل جهانی

بخش چهارم : رام کردن پلنگ

امین معلوف در این کتاب، آنچنان‌که می‌تواند خود را به گوش همه برساند؛ اما در این سخن باید دقت کرد زیرا او به هیچ وجه قصد ندارد تا تک تک «ما» را به یک جمع بسته تقلیل دهد. یعنی به یک «هویت قبیله‌ای» تبدیل کند. به عکس تلاش معلوف همه صرف این می‌شود که ما را به بازبینیِ موقعیت‌های متفاوتِ هویتِ «خود» نزدیک سازد؛ درست به همان شکل که همه روزه، خود را در آنها، تجربه می‌کنیم. معلوف به جای آنکه خود را درگیرِ افسانه‌ ی «خودهای چند پاره» یا «خود یگانه» سازد، (و بدین ترتیب انرژی خود را به غلط صرف حمایت از یکی از آن دو کند،) بر وضعیتِ ترکیبی‌ای انگشت می‌گذارد که همه روزه در حال تجربه‌اش هستیم؛ و در آنها «زندگی می‌کنیم». آنهم با زوم کردنِ به موقع بر انواع متفاوتِ «تعلقات»ی که بهشان وابسته‌ایم؛ آنچه معلوف به بحث می‌گذارد در واقع یکی از مباحث بسیار مهم «شبکه‌های اجتماعی» در جهان حاضر است که با قلم و نگاه پختهٔ وی ثبتِ تاریخی می‌شود، به عنوان مثال می‌گوید:
«بسیاری چیزها مرا از هر مسیحی، چون از هر عرب و از هر مسلمان جدا می‌کند، اما از سوی دیگر با هر یک از آنها یک خویشاوندی انکار ناپذیر وجود دارد، در یک مورد دینی و فکری، در مورد دیگر زبانی و فرهنگی. [...] واقعیت دیگر این است که در عین حال عرب و مسیحی بودن یک وضعیت خیلی خاص است، وضعیتِ خیلی در اقلیت دوگانه، شخص را عمیقاً و پایدار تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ در مورد خود، انکار نمی‌کنم که این واقعیت در بسیاری از تصمیم‌هایی که مجبور بوده‌ام در زندگی بگیرم، از جمله نوشتن این کتاب، تعیین کننده بوده است. با ملاحظهٔ جداگانه‌ی این دو مؤلفه هویتّم، خواه از راه زبان خواه از راه دین، با نیمی از بشریت احساس نزدیکی می‌کنم؛ و با ملاحظه هم زمان این دو معیار با ویژگی‌ام رویاروی می‌شوم. می‌توانم همان ملاحظه را با سایر مؤلفه‌های هویتّم از سر بگیرم: در واقعیتِ فرانسوی بودن با شصت میلیون شخص، در واقعیتِ لبنانی بودن با هشت تا ده میلیون شخص، با احتساب لبنانی‌های پراکنده در دنیا، شریک هستم؛ اما در واقعیتِ همزمان فرانسوی و لبنانی با چند شخص شریکم، حداکثر چند هزار شخص ...» (صص ۲۴ ـ ۲۵).

منابع
-----

1. ↑  «سایت انسان شناسی و فرهنگ». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۱.

| * ن
* ب
* و
آثار امین معلوف |
| --- |
| رمان | 
* *Leo Africanus*
* *سمرقند*
* *The First Century after Beatrice*
* *The Rock of Tanios*
* *The Gardens of Light*
* *Ports of Call*
* *Balthasar's Odyssey*

 |
| غیرداستانی | 
* *جنگ‌های صلیبی از نگاه اعراب*
* *هویت‌های مرگبار*

 |
| لیبرتو | 
* *L'Amour de loin*
* *Adriana Mater*
* *La Passion de Simone*
* *Émilie*

 |
یک نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا پاناویا تورنادو که از در دره ماخ لوپ پرواز می‌کند.
**هواگرد بازدارنده** (به انگلیسی: interdictor) نوعی هواگرد تهاجمی یا بمب‌افکن تاکتیکی است که در پشت خطوط دشمن عمل می‌کند و وظیفه دارد تا اهداف نظامی دشمن را به‌ویژه آنهایی که شامل لجستیک هستند، بازدارد. بازدارندگی از رسیدن نیروها و تدارکات دشمن به جبهه جلوگیری می‌کند یا آن را به تأخیر می‌اندازد. این اصطلاح ممکن است دیگر استفاده نشود.[] جنگنده ضربتی مفهومی نزدیک به آن است،[] اما تأکید بیشتری بر قابلیت‌های رزم هوابه‌هوا شبیه یک جنگنده چند منظوره دارد. نسخه‌های بزرگتر یا سنگین‌تر با مأموریت مشابه هواگرد بازدارنده معمولاً به عنوان «نفوذگر» نامیده می‌شوند.[]

در دوران پس از جنگ، نیروی هوایی بریتانیا انواعی از بمب‌افکن‌های جت انگلیش الکتریک کانبرای خود را معرفی کرد، زیرا این هواپیماها از نقش بمباران راهبردی مستقل شدند و با بمب‌افکن‌های جدید «وی» جایگزین شدند. با افزایش تمایل به یک هواپیمای مدرن‌تر برای این نقش، توسعه BAC TSR-2 (از طرح «حمله تاکتیکی و شناسایی، ماخ ۲») آغاز شد، اما این برنامه بعداً لغو شد. آمریکا توسعه یک هواپیمای مشابه را در همان زمان آغاز کرد که به نام اف-۱۱۱ آردوارک ظاهر شد. شکست TSR-2 و تمایل سایر کشورهای اروپایی برای طراحی مشابه، منجر به برنامه هواگرد رزمی چند منظوره (MRCA) شد، اگرچه یک محصول اروگایی با برد کوتاهتر بود، اما به عنوان پاناویا تورنادو بازدارنده/ضربتی عملی شد. سوخو-۲۴ نیز شوروی در اوایل دهه ۱۹۷۰ ظهور کرد.

به منظور عبور ایمن از یک خط مقدم به‌شدت دفاعی، هواگردهای بازدارنده در ارتفاعات بسیار پایین پرواز می‌کنند (در برخی موارد مجبور هستند همسطح خطوط برق پرواز کنند) تا از پوشش زمین برای محافظت از خود در برابر سلاح‌های هدایت‌شونده راداری دشمن استفاده کنند. پرواز در ارتفاع پایین همچنین نیاز به مصرف سوخت بسیار بیشتری دارد و بنابراین هواپیماهای بازدارنده عموماً بزرگتر هستند.[]

لیست هواگردهای بازدارنده
------------------------

* نورث امریکن ای-۵ ویجلانت
* جنرال داینامیکس اف-۱۱۱ آردوارک
* BAC TSR-2 - متوقف شد
* پاناویا تورنادو
* سوخو-۲۴
* انگلیش الکتریک کانبرا

جستارهای وابسته
---------------

* بمب افکن
* هواپیمای رهگیر

منابع
-----


| * ن
* ب
* و
کاربری و انواع هواپیمای نظامی مدرن |
| --- |
| انواع | 
* بالن
* هواپیمای نظامی
* گلایدر
* هلیکوپتر
* پهپاد

 |
| کاربردها | 

|  |  |
| --- | --- |
| درگیر | 
* هواگرد تهاجمی
	+ گانشیپ
* بمب‌افکن
	+ بمب‌افکن راهبردی
	+ پوششی
* جنگ الکترونیک (EW)
* هواپیمای جنگنده
	+ جنگنده برتری هوایی
	+ هواپیمای رهگیر
* گشت دریایی
* جنگنده چندمنظوره
	+ رهگیر
	+ جنگنده-بمب‌افکن
	+ جنگنده تهاجمی

 |
| غیر-درگیر | 
* آواکس
* هواگرد آزمایشی
* هواگرد شناسایی
* هواپیمای تجسسی
* سوخت‌گیری هوایی
* هواپیمای آموزشی
* هواگرد ترابری نظامی
* چند منظوره

 |

 |