برای دیگر کاربردها، فرودگاه (ابهام‌زدایی) را ببینید.
مثالی از فرودگاه معمول، فرودگاه‌های بزرگتر دارای تعداد باند بیشتر و ترمینال‌های بیشتری می‌باشند.
نقشه توزیع موقعیت فرودگاه‌های جهان (۲۰۰۸)
قسمتی از ترمینال فرودگاه بین‌المللی امام خمینی
پایانه شماره یک فرودگاه فرانکفورت
**فُرودگاه**، مکانی است که برای نشست و برخاست هواپیماها ساخته شده‌است. فرودگاه‌ها به‌طور معمول دارای امکاناتی برای سوخت‌گیری و نگهداری و تعمیر هواپیما و نیز دارای برج کنترل و مراقبت پرواز می‌باشند. محل فرود از اجزای اصلی فرودگاه است که یک مکان قابل دسترسی هوایی با آسمان باز برای باند فرود می‌باشد تا هواپیما بتواند پرواز را آغاز کند یا هلی‌پد به‌علاوه تأسیسات مرتبطی همچون برج مراقبت، هنگرُ یا آشیانه و ترمینال می‌باشد. فرودگاه‌های بزرگ دارای مرکز کنترل ترافیک هوایی و تالار مسافران، آپرون، تاکسی‌وی و مرکز امداد اضطراری می‌باشند. در حالیکه فرودگاه‌های کوچک ممکن است از باندهای پروازی کوچک (یک تا دو کیلومتر) خاکی یا شنی ساخته شده باشند، فرودگاه‌های بزرگی که برای پروازهای بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرند معمولاً دارای باندهای آسفالتی و بلندی هستند که طول آن‌ها به چند کیلومتر می‌رسد. فرودگاه‌های کوچک و فرودگاه‌های بزرگ می‌توانند مجهز به برج کنترل ترافیک باشند یا در صورت لزوم فاقد آن باشند، این امر بستگی به حجم ترافیک منطقه و همچنین سرمایه‌گذاری انجام شده در آن فرودگاه دارد، هر چند در اکثر فرودگاه‌های بین‌المللی واحد مراقبت پرواز در محل فرودگاه مستقر است.

معمولاً فرودگاهی با هلی‌پد و بدون باند فرود هلی پورت نامیده می‌شوند. فرودگاه‌های مخصوص هواپیماهای دریانشین معمولاً پایگاه هواپیماهای دریایی نامیده می‌شوند که دارای مسیر آب آزاد کافی برای فرود و برخاست هواپیما و لنگرگاهی برای بستن هواپیما می‌باشند.

در فرودگاه‌های بین‌المللی تأسیسات کنترل گذرنامه و گمرک نیز تعبیه می‌شوند.

فرودگاه در گویش‌های دیگر
------------------------

فرودگاه به معنی جای نشستن و برخاستن هواپیماها یا هر هواگرد دیگری است. *میدان هوایی*، واژه رایج فارسی افغانستان برای فرودگاه است.

باند پرواز
----------

به محل نشستن و برخاستن هواپیما باند گویند که می‌تواند آسفالته یا بتنی باشد. باندها را به وسیله یک عدد دو رقمی در دو سر باند مشخص و نام‌گذاری می‌کنند که این عدد نشانگر زاویه باند با شمال مغناطیسی است. اعداد دوسر باند همیشه ۱۸۰ درجه باهم اختلاف دارند که این اعداد می‌تواند در ناوبری هواپیما به خلبان هواپیما کمک کند، برای مثال باند فرودگاه مهرآباد تهران را با اعداد ۲۹ و ۱۱ نامگذاری کرده‌اند که به معنای این است که زاویه یک سر آن ۲۹۰ درجه و سر دیگر باند ۱۱۰ درجه است.
باند از قسمت‌های مختلفی تشکیل شده‌است مثل آستانه، تاچ دان زون، شانه خاکی دو سر باند و …
باندها همچنین باید از نظر زیرسازی مقاوم شده باشد تا تحمل وزن هواپیما در هنگام نشست که با توجه به سرعت هواپیما ضربه چندین برابر وزن است را داشته باشد.

تاکسی‌وی
--------

به مسیرهای فرعی باند که به منظور تردد هواپیما و حرکت از رمپ به باند، از باند به رمپ و از باندی به باند دیگر تعبیه شده تاکسی‌وی گویند که با خطوط زرد رنگ و با دو عدد و حرف نامگذاری می‌شود.

تأسیسات فرودگاه
---------------

فرودگاه‌های بین‌المللی عموماً دارای مجموعه‌ای از تأسیسات و ساختمان‌هایی هستند که مسافران در این اماکن به هواپیما سوار یا از آن پیاده می‌شوند و همچنین بار هواپیماها تخلیه یا بارگیری می‌شوند. تأسیساتی که مسافران از طریق آن‌ها با حمل و نقل زمینی، خرید بلیط، انتقال بار همراه، و چمدانهای خود و همچنین عبور از ورودی‌های امنیتی از آن‌ها استفاده می‌کنند ترمینال یا پایانه نامیده می‌شود و همچنین ساختمان‌هایی که مسافران برای سوار شدن به هواپیما در آنجا تجمع می‌نمایند سالن انتظار نامیده می‌شود. در هر صورت این دو اصطلاح به جای یکدیگر قابل استفاده هستند. معمولاً تسهیلات گمرکی موجود در فرودگاه‌های بین‌المللی و همچنین سطح بالای عوامل امنیتی که در این فرودگاه‌ها به چشم می‌خورد از عواملی هستند که آن‌ها را از فرودگاه‌های کوچک قابل تفکیک می‌نماید.

پایانه پنج فرودگاه جان اف کندی شهر نیویورک
برای خطوط مسافربری کوچک‌تر و هواپیماهای خصوصی، خدماتی از قبیل، تعمیر و نگهداری هواپیما، خدمات مورد نیاز خلبانان، خدمات مورد نیاز اجاره هواپیما، و همچنین اجاره آشیانه هواپیما توسط پایگاه‌های ثابت که اصطلاحاً (fixed base operator) نامیده می‌شوند، صورت می‌پذیرد.

کلیه فرودگاه‌ها منحصراً به‌وسیله کد فرودگاهی انجمن بین‌المللی ترابری هوائی (IATA) و کد فرودگاهی سازمان بین‌المللی هواپیمائی کشوری (ICAO) شناخته می‌شوند. در ایالات متحده آمریکا و همچنین برخی از کشورها، فرودگاه‌ها با نام شخصیت‌های نامدار آن کشور، به ویژه چهره‌های سیاسی، نامگذاری می‌شوند. در ایران نیز فرودگاه بین‌المللی امام خمینی به نام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران نامیده شد.

* امکانات مسافرتی فرودگاه

1. هتل
2. رستوران
3. جابه جایی مسافر
4. کمک‌های پزشکی (مثل: کمک‌های اولیه، آمبولانس، دکتر در فرودگاه و بیمارستان در شهر)
5. بانک و ادارهٔ پست
6. ادارهٔ توریستی برای توریست‌ها و…

* تجهیزات فرودگاه مهرآباد از نظر آتش‌نشانی و نجات جان انسان‌ها

۱) نوع آتش‌نشانی فرودگاه از نظر طبقه‌بندی از نوع ۹ (Category) می‌باشد.

1. مجهز به دستگاه یا کامیون فوم پاش به سطح باند می‌باشد.
2. توانایی جابه جایی (Tow یا push back) هواپیماها را دارد.

مشکلات فرودگاه‌ها
-----------------

حجم ترافیک هوائی و همچنین ترافیک هواپیماها روی زمین (حرکت هواپیما در باندهای پروازی و تاکسیروها) که در محدوده هر فرودگاه ایجاد می‌شود، از عوامل مؤثر در ایجاد آلودگی صوتی (صدای موتور هواپیما) و آلودگی هوا است، و حجم زیاد این آلودگی‌ها می‌تواند برای سلامتی جسمانی مضر بوده و همچنین در برنامه خواب افراد ایجاد اختلال نماید. غالباً ساکنین محلی، به نیت جلوگیری از تخریب ییلاقات حومه شهر، اماکن تاریخی، و زیست‌بوم محلی، در مقابل ساخت فرودگاه‌های جدید یا گسترش فرودگاه‌های موجود از خود مقاومت نشان می‌دهند.

کد فرودگاهی سازمان بین‌المللی هواپیمائی کشوری (ICAO)
----------------------------------------------------

کد فرودگاه‌های ایران

فرودگاه‌های ایران
-----------------

در ایران ۵۴ فرودگاه غیرنظامی و بیش از ۲۳۱ فروند هواپیما وجود دارد که سالانه ظرفیت جابه‌جایی ۸۵ میلیون مسافر را دارند.

پانویس
------

* درگاه هوانوردی

1. ↑  آخرین وضعیت ناوگان هوایی

منابع
-----

* دانشنامه رشد
* فرودگاه - اتحادیهٔ اروپا
* خطوط هوای - اتحادیهٔ اروپا

| داده‌های کتابخانه‌ای ویرایش در ویکی‌داده |
| --- |
| کتابخانه‌های ملی | 
* اسپانیا
* فرانسه (داده‌ها)
* اوکراین
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* لتونی
* ژاپن
* جمهوری چک

 |
| سایر | 
* بایگانی ملی (ایالات متحده)

 |

| * ن
* ب
* و
ترابری عمومی |
| --- |
| سرویس اتوبوس | 
* اتوبوس
	+ list
* سامانه اتوبوس تندرو
* Charabanc
* Express bus
* Guided bus
* Intercity bus
	+ driver
* Open top bus
* Public light bus
* Rail replacement bus
* Shuttle bus
* اتوبوس شهری
* اتوبوس برقی

 |
| ترابری ریلی | 
* ماشین کابلی
* راه‌آهن حومه
* قطار کابلی
* Heavy rail
* Heritage railway
* Heritage streetcar
* قطار تندرو
* Horsecar
* Inter-city rail
* Interurban
* قطار سبک شهری
* Medium-capacity rail transport system
* مونوریل
* قطارشهری
* Regional rail
* Rubber-tyred metro
* Street running
* قطاربرقی
* Tram-train

 |
| وسیلهٔ نقلیه اجاره‌ای | 
* موتور سه‌پاچه
* Boda-boda
* ریکشای رکابی
* گوندولا
* Hackney carriage
* لیموزین
* Motorcycle taxi
* Paratransit
* Personal rapid transit
* Pulled rickshaw
* تاکسی شراکتی
* تاکسی

 |
| هم‌سفری | 
* Car jockey
* Flexible carpooling
* Real-time ridesharing
* Slugging
* Vanpool

 |
| ترابری دریایی | 
* Cable ferry
* فرابر
* هواناو
* قایق باله‌دار
* کشتی اقیانوس‌پیما
* تاکسی دریایی

 |
| دیگر موارد ترابری | 
* Aerial tramway
* شرکت هواپیمایی
* هواپیمای مسافربری
* سامانه دوچرخه اشتراکی
* Carsharing
* آسانسور
* پله برقی
* تله‌کابین
* Horse-drawn vehicle
* قطار مغناطیسی
* پیاده‌بر
* People mover
* Trackless train

 |
| مکان‌ها | 
* فرودگاه
* Bus bulb
* Bus garage (bus depot)
* Bus lane
* Bus stand
* پایانه اتوبوس رانی
* ایستگاه اتوبوس
* پایانه مسافربری
* Bus turnout (bus bay)
* Circle route
* Cross-city route
* حوض شناور
* آشیانه (هواگردها)
* بندرگاه
* ایستگاه تبادل
* Kassel kerb
* Layover
* ایستگاه مترو
* پارک سوار
* بندر
* Queue jump
* Radial route
* Taxicab stand
* ایستگاه قطار
* Tram stop
* Transit mall
* مرکز تبادل سفر
* آنالیز شبکه‌ی حمل و نقل

 |
| بلیت و کرایه | 
* دریافت خودکار کرایه
* Bus advertising
* Contract of carriage
* مسافت مرده
* Exit fare
* Fare avoidance
* فرار از پرداخت بلیت
* Farebox recovery ratio
* Free public transport
* Free travel pass
* Integrated ticketing
* کرایه نقدی
* Money train
* Paid area
* Proof-of-payment
* Reduced fare program
* Smart cards
* دستگاه فروش خودکار بلیط
* Transfer
* Transit pass

 |
| امکانات | 
* Checked baggage
* First class
* Sleeper
* مسافر ایستاده
* Travel class

 |
| زمان‌بندی | 
* Bus bunching
* Clock-face scheduling
* Headway
* On-time performance
* Public transport timetable
* Short turn

 |
| مباحث دیگر | 
* Airport security
* Boarding
* Destination sign
* Hail and ride
* Network length
* Non-revenue track
* Prohibited activities
* Request stop
* Security
* Transit district
* نقشه ترانزیت
* Transit police
* توسعه ترانزیت-محور
* Transportation authority

 |

| * ن
* ب
* و
توسعه املاک و مستغلات |
| --- |
| تجاری | 
* فرودگاه
* پارک کسب و کار
* Commercial area
* توسعه با استفاده ترکیبی
* اداره
* بندر
	+ بندر داخلی
* Retail park
* Riverfront
* مرکز خرید
* Shopping streets and districts

 |
| صنعتی | 
* خوشه صنعتی
* Industrial district
* شهرک صنعتی
* Technology centers

 |
| مسکونی | 
* آپارتمان
* Bungalow court
* بلوک شهری
* شهر شرکت
* Gated community
* Housing estate
* کمون
* توسعه با استفاده ترکیبی
* Model dwellings for the poor
* سکونتگاه چند خانوادگی
* Private community
* مسکن عمومی
* منطقه مسکونی
* Retirement community
* Revenue house
* Single room occupancy
* Subdivision
* Tract housing

 |
| علمی و آموزشی | 
* پردیس دانشگاهی
* Research park
	+ list
* Satellite campus
* پارک علم و فناوری

 |
| طراحی و توسعه شهری | 
* Arcology
* طرح باغ‌شهر
* Model village
* Planned cities
* شهر جدید
* فضای سبز شهری
* پارک شهری

 |
| ساختمان‌ها | 
* آپارتمان
* خانه
	+ انواع
* آسمان‌خراش
* مجتمع مسکونی
* ویلا

 |
| دیگر موارد | 
* Brownfield land
* گورستان
* Cluster development
* ساخت‌وساز
* نظریه پروتوتایپ
* تملک اجباری
* Greenfield land
* Greyfield land
* Land-use planning
* پارک
* پارکینگ
* زمین بازی
* Redevelopment
* برنامه‌ریزی منطقه‌ای
* طراحی شهری
* برنامه‌ریزی شهری
* منطقه‌بندی

 |