رنگدانه لاجوردی(اولترامارین) طبیعی به صورت پودر
رنگدانه لاجوردی (اولترامارین) مصنوعی که از لحاظ شیمیایی با نوع طبیعی آن مشابه است.
**رنگدانه** (به انگلیسی: Pigment)، ماده‌ای است که با استفاده از جذب طول موج انتخابی می‌تواند رنگ نوری انعکاسی یا انتقالی را تغییر دهد. این فرایند فیزیکی با فرآیندهایی دیگری همچون فلورسنس، فسفورسانس و دیگر اشکال لومینسانس (تابناکی) که در آن‌ها یک ماده از خود نور ساطع می‌کند، متفاوت است.

بسیاری از مواد انتخابی، طول موج‌های خاصی از نور را جذب خود می‌کنند. موادی همچون رنگدانه‌ها که بشر آن را جهت استفاده گزینش و گسترش داده است، معمولاً از ویژگی‌های خاصی برخوردار هستند که این ویژگی‌ها سبب شده که آن‌ها برای رنگ کردن سایر مواد بهترین گزینه انتخابی باشند. یک رنگدانه باید نسبت به موادی که قرار است به آن رنگ دهد، از خاصیت رنگ دهی بالایی برخوردار باشد. رنگدانه بایستی در دمای محیط به شکل جامد باقی بماند.

دوام و ثبات رنگ از جمله ویژگی‌های مطلوب یک رنگدانه در زمینه کاربردهای صنعتی و هنری به‌شمار می‌رود. رنگدانه‌های بی دوام «پیگمنت فرار» نامیده می‌شوند. رنگدانه‌های فرار در مرور زمان و یا با در معرض نور قرار گرفتن، محو می‌شوند تا جایی که نهایتاً رنگ آن‌ها رو به سیاهی می‌زند.

رنگدانه‌ها برای رنگی بخشیدن رنگ، جوهر، پلاستیک، پارچه، لوازم آرایشی، مواد غذایی و دیگر مواد بکار می‌روند. بیشتر رنگدانه‌هایی که در صنایع تولیدی و هنرهای تجسمی مورد استفاده قرار می‌گیرند کلرانت‌های رنگی (colorant[*پیوند مرده*]) هستند که معمولاً به شکل پودر ریز در می‌آیند. این پودر به ماده نسبتاً خنثی یا بی‌رنگ همچون رنگپایه (یا محمل) افزوده شده که رنگدانه را در خود به حالت تعلیق نگه داشته و چسبندگی خود را به رنگ می‌دهد.

بین یک رنگدانه که در محمل خود نامحلول است (در اثر یک تعلیق) و یک رزانه که خود به تنهایی مایع بوده یا در محمل خود محلول می‌باشد (در اثر حل شدن) معمولاً تفاوتی وجود دارد. یک کلرانت بسته به محملی که با آن درگیر است، می‌تواند به عنوان یک رنگدانه یا رزانه عمل نماید. در برخی موارد، رنگدانه می‌تواند از ته‌نشینی یک رزانه محلول با یک نمک فلزی حاصل شود. رنگدانه حاصل، «رنگدانه لاکی» نامیده می‌شود. عبارت رنگدانه بیولوژیکی برای تمامی رنگدانه‌هایی بکار می‌رود که مواد رنگی آن‌ها مستقل از قابلیت انحلال‌پذیری آنهاست.

در سال ۲۰۰۶، حدود ۷٫۴ میلیون تن رنگدانه آلی، معدنی و خاص روانه بازار جهانی شد. بیشترین نرخ آماری متعلق به قاره آسیا و پس از آن اروپا و آمریکای جنوبی بوده‌است. پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ درآمد حاصل از این رنگدانه‌ها از رقم تخمینی ۲/۳۴ بیلیون دلار آمریکا تجاوز نماید. تقاضای جهانی برای رنگدانه در سال ۲۰۰۹ با افزایش ۵/۱ الی ۲ درصدی نسبت به سال گذشته، به رقم ۵/۲۰ بیلیون دلار آمریکا رسیده بود. افزایش نرخ رشد پایدار در سال‌های آتی، از قبل پیش‌بینی شده بود. فروش این رنگدانه‌ها در سرتاسر جهان نشانگر افزایشی در حدود ۵/۲۴ بیلیون دلار آمریکا در سال ۲۰۱۵ بوده که تا سال ۲۰۱۸ این رقم به ۵/۲۷ بیلیون دلار آمریکا خواهد رسید.

اساس فیزیکی
-----------

تعداد زیادی از طول موج‌ها (رنگها) با یک رنگدانه برخورد می‌کنند. این رنگدانه نور قرمز و سبز را به خود جذب کرده ولی نور آبی را منعکس می‌کند و سبب ایجاد رنگ آبی می‌شود.
رنگدانه‌ها رنگی را ایجاد می‌کنند که خودشان نیز به همان رنگ هستند چرا که آن‌ها به صورت انتخابی طول موج‌های معینی از نور مرئی را جذب و منعکس می‌نمایند. ترکیب طیف کامل نور مرئی با طول موجی متغیر از ۳۷۵ یا ۴۰۰ نانومتر الی ۷۶۰ یا ۷۸۰ نانومتر، با نور سفید تقریباً برابری می‌کند. وقتی که این نور با یک رنگدانه برخورد می‌کند، قسمت‌هایی از طیف توسط پیوندهای شیمیایی سیستم‌های کونژوگه و دیگر اجزای رنگدانه جذب می‌شود. برخی دیگر از طول موج‌ها یا قسمت‌هایی از طیف، منعکس یا پخش می‌شود. بیشتر رنگدانه‌ها، کمپلکس انتقال بار محسوب می‌شوند. مثل کامپاندهای فلز واسطه با باند جذب وسیعی که بیشتر رنگ‌های نور سفید تابشی را کسر می‌کنند. طیف جدید منعکس شده ظاهر یک رنگ را به وجود می‌آورد. رنگدانه‌ها بر خلاف مواد فلورسنت یا فسفورسنت، می‌توانند فقط طول موج‌ها را از نور منبع کسر نموده و هرگز مورد دیگری به آن اضافه نکنند.

ظاهر رنگدانه‌ها نزدیک به رنگ نور منبع می‌باشد. نور خورشید از دمای رنگ بالا و یک طیف نسبتاً یکدستی برخوردار بوده و معیار استانداردی برای نور سفید محسوب می‌شود. منابع نور مصنوعی تمایل زیادی برای دستیابی به پیک عالی در برخی قسمت‌های طیف خود و همچنین شیاری عمیق دارند. با مشاهده این شرایط، رنگدانه‌ها در رنگ‌های متفاوتی ظاهر می‌گردند.

فضاهای رنگی که برای نمایش رنگ‌ها از حیث عدد مورد استفاده قرار می‌گیرد باید منبع نوری خود را تعیین نمایند. در سنجش مدل رنگ ال‌ای‌بی، فرض بر این است که اندازه‌گیری‌ها زیر منبع نوری D65 یا "روشنی روز ۶۵۰۰K" انجام شده‌است که تقریباً همان دمای رنگ نور خورشید می‌باشد، مگر آنکه خلاف آن قید شود.

نور خورشید با رنگدانه «آبی بنیادی» Rosco R80 برخورد می‌کند. محصول طیف منبع و طیف بازتاب رنگدانه، نهایتاً به طیف نهایی و ظاهر آبی منجر می‌شود.
دیگر ویژگی‌های یک رنگ همچون اشباع بودن یا سبکی آن، ممکن است توسط دیگر مواد همراه با رنگدانه، تخمین زده شود. رنگپایه و فیلرهایی که به مواد شیمیایی رنگدانه‌ها افزوده می‌شود نیز الگوهای بازتاب و جذب خاص خود را دارند که می‌توانند بر طیف نهایی تأثیرگذار باشند. به همین ترتیب، درمخلوطهای رنگدانه/رنگپایه، امکان برخورد مولکول‌های رنگدانه با اشعه‌های مجزای نوری وجود ندارد و ممکن است به همان صورت که وجود دارند، منعکس گردند. این اشعه‌های پراکنده نور منبع با یک رنگ کمتر اشباع شده، سهیم می‌شوند. رنگدانه خالص به نور سفید خیلی کوچک اجازه فرار را داده و بدین ترتیب یک رنگ بسیار اشباع شده تولید می‌کند. مقدار کمی از رنگدانه با مقدار زیادی از رنگپایه سفید مخلوط می‌شود، ولی به دلیل فرار مقدار زیادی نور سفید، نتیجه حاصله، اشباع نشده و رنگ پریده می‌گردد.

تاریخچه
-------

در دوران ماقبل تاریخ، از رنگدانه‌هایی که به صورت طبیعی به وجود می‌آیند مثل اخرایی و اکسید آهن، به عنوان مواد رنگدار (کلرانت) استفاده می‌نمودند. باستان شناسان حقایقی را آشکار نموده‌اند که نشان می‌دهد انسان‌های اولیه از رنگ برای اهداف زیبایی همچون نقاشی بدن استفاده می‌نمودند. وجود تجهیزات سایش رنگ و رنگدانه به ۳۵۰۰۰۰ الی ۴۰۰۰۰۰ سال قبل بازمی‌گردد که شواهد آن در غاری در Twin Rivers حوالی لوساکا، زامبیا گزارش شده‌است.

قبل از انقلاب صنعتی، محدوده رنگی موجود برای هنر و مصارف تزئینی، از لحاظ فنی محدود بود. بیشتر رنگدانه‌های مورد استفاده، رنگدانه‌های زمینی و معدنی یا رنگدانه‌هایی با اصالت بیولوژیکی بوده‌است. رنگدانه‌های حاصل از منابع غیرمعمول مثل مواد گیاهی، ضایعات حیوانی، حشرات و نرم‌تنان، در فواصل طولانی برداشت و تجارت می‌شد. هزینه استفاده بعضی از این رنگ‌ها گران بوده یا امکان مخلوط نمودن آن‌ها با طیفی از رنگدانه‌های موجود امکان‌پذیر نبوده‌است. رنگ آبی و بنفش بخاطر هزینه‌هایی که داشت، مخصوص خانواده سلطنتی شد.

معمولاً بدست آوردن رنگدانه‌های بیولوژیکی کاری دشوار بوده و جزئیات ساخت آن نزد سازندگانش محرمانه باقی می‌ماند. «ارغوانی صوری» رنگدانه‌ای است که از مخاط یکی از انواع گونه‌های «صدف فرفری نواری» بدست می‌آید. تولید ارغوانی صوری برای استفاده در رنگزنی پارچه از اوایل سال ۱۲۰۰ (BCE[*پیوند مرده*]) توسط فینیقی‌ها آغاز و پس از آن توسط یونانی‌ها و رومی‌ها تا سال ۱۴۵۳ (CE[*پیوند مرده*])، با سقوط قسطنطنیه ادامه یافت. تولید این رنگدانه پیچیده و گران بوده و استفاده از مواردی که با آن‌ها رنگ می‌شد نماد قدرت و ثروت بوده‌است. تاریخ‌شناس یونانی «تئوپمپ» که در قرن ۴ (BCE[*پیوند مرده*])می‌نگاشته، گزارش نموده است که «در شهر کولوفون (در آسیای میانه) رنگ بنفش برای رنگزنی، با نقره معامله می‌شد.»

رنگدانه‌های معدنی در مسافت‌های طولانی نیز داد و ستد می‌شد. تنها راه بدست آوردن رنگ آبی بسیار تیره و غنی از رنگ، استفاده از سنگ نیمه قیمتی لاجورد بود تا بتوان رنگدانه‌ای بنام سرمه‌ای بوجود آورد و بهترین منابع دستیابی به لاجورد دور از دسترس بود. "یان وان آیک" نقاش فلاندری قرن ۱۵، معمولاً در آثار خود از رنگ آبی استفاده نمی‌کرد. اگر تصویر شخصی را با سرمه‌ای نقاشی و رنگ آمیزی می‌نمود، نشان از تجملات زیاد آن شخص بود و اگر یک مشتری از وی می‌خواست تا از رنگ آبی در تصویر خود استفاده کند، وی موظف به پرداخت پول بیشتری می‌شد. زمانی که یان آیاک از لاجورد استفاده می‌نمود هیچگاه آن را با دیگر رنگ‌ها ترکیب نمی‌کرد. در عوض او لاجورد را به شکل خالص و تقریباً به عنوان لعاب تزئینی بکار می‌برد. قیمت گزاف لاجورد هنرمندان را مجبور به جستجوی رنگدانه جایگزین ارزانتر، هم معدنی (آزوریت، مینای لاجوردی) و هم بیولوژیکی (نیل پر طاووس) نمود.

*تابلوی معجزه برده* اثر تینتورتو (۱۵۴۸). پسر یک استاد رنگرز، تینتورتو برای رسیدن به اثربخشی رنگ دراماتیک از رنگدانه دریاچه قرمز کارمین، مشتق از حشره قرمزدانه مکزیکی استفاده نموده‌است.
با فتح یک امپراطوری جدید توسط اسپانیا در قرن ۱۶، رنگدانه‌ها و رنگ‌های جدیدی به مردم هر دو طرف اقیانوس اطلس معرفی شد. کارمین، یک رنگدانه و رزانه‌ای است که از یک حشره انگلی در آمریکای مرکزی و جنوبی به وجود می‌آید که در اروپا از ارزش و موقعیت ویژه‌ای برخوردار شد. کارمین، از برداشت، خشک نمودن و خردکردن حشره قرمزدانه مکزیکی بدست می‌آید. بدین سبب کارمین در رنگزنی پارچه، رنگ مواد غذایی، رنگ بدن، یا به فرم رنگدانه دریاچه‌ای، تقریباً در هر نوع از رنگ یا لوازم آرایشی، استفاده می‌شد و هنوز هم می‌شود.

بومیان پرو رزانه‌های حشره قرمزدانه را برای استفاده در منسوجات دستکم در سال ۷۰۰ (CE)، تولید می‌نمودند. اما اروپایی‌ها تا قبل از آن چنین رنگی را ندیده بودند. زمانی که اسپانیا به امپراطوری آزتک در سرزمینی که امروزه مکزیک نامیده می‌شود، یورش بردند، به بهره‌برداری ازفرصت‌های تجاری این رنگ سرعت عمل بخشیدند. بعد از نقره، کارمین تبدیل به دومین صادرات با ارزش منطقه شد. رنگدانه‌های تولید شده از حشره قرمزدانه مکزیکی برای کاردینال‌های کاتولیک رداهای چشم‌نواز و برای انگلیسی‌ها «کت قرمز» یونیفورم‌های ممتاز را به ارمغان آورد. این مسئله که منبع حقیقی رنگدانه یک حشره است، تا زمانی‌که بیولوژیست‌ها در قرن ۱۸ منبع آن را کشف کنند، به صورت راز باقی‌مانده بود.

*دختری با گوشواره مروارید* اثر یوهانس فرمیر (۱۶۶۵)
درحالیکه کارمین در اروپا محبوب بود، رنگ آبی هنوز هم به عنوان یک رنگ منحصر بفرد و نشان قدرت و ثروت باقی ماند. استاد هلندی «یوهانس فرمیر» اغلب در نقاشی‌های چشمگیر خود از سنگ لاجورد به همراه کارمین و زرد هندی به وفور استفاده می‌نمود.

منابع
-----

* Ball, Philip (2002). *Bright Earth: Art and the Invention of Color*. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 0-374-11679-2.
* Doerner, Max (1984). *The Materials of the Artist and Their Use in Painting: With Notes on the Techniques of the Old Masters, Revised Edition*. Harcourt. ISBN 0-15-657716-X.
* Finlay, Victoria (2003). *Color: A Natural History of the Palette*. Random House. ISBN 0-8129-7142-6.
* Gage, John (1999). *Color and Culture: Practice and Meaning from Antiquity to Abstraction*. University of California Press. ISBN 0-520-22225-3.
* Meyer, Ralph (1991). *The Artist's Handbook of Materials and Techniques, Fifth Edition*. Viking. ISBN 0-670-83701-6.

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ رنگدانه موجود است. |

* Pigments through the ages
* Earliest evidence of art found
* Sarah Lowengard,The Creation of Color in Eighteenth-century Europe, Columbia University Press, 2006
* Phillip Ball, (audio) On Chemistry and Colour in Art
* An Overview On A Pigment Phthalo Green Organic Pigments
* *Alchemy's Rainbow: Pigment Science and the Art of Conservation* در یوتیوب, Chemical Heritage Foundation

| * ن
* ب
* و
فناوری پیشاتاریخ |
| --- |
| 
* پیشاتاریخ
	+ گاه‌شمار
	+ دید کلی
	+ عصر سنگ
	+ تقسیم‌بندی سه‌گانه اعصار
	+ دوران نوسنگی
* فناوری
	+ تاریخ فناوری
* واژه‌نامه

 |
| 

| ابزارها |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| کشاورزی | 
* انقلاب نوسنگی
	+ Founder crops
	+ New World crops
* Ard / plough
* Celt
* Digging stick
* اهلی کردن
* سک
* آبیاری
* Secondary products
* داس
* کرت‌بندی

 |
| فرآوری غذا | 
* چیرگی انسان نخستین بر آتش
* سبد
* آشپزی
	+ تنور زمینی
* انبار غله
* Grinding slab
* Ground stone
* Hearth
	+ Aşıklı Höyük
	+ Qesem cave
* دانه‌کوبs
* کابیله
* هاون
* سفالگری
* دستاس
* Storage pits

 |
| شکار | 

|  |
| --- |
| 
* تیر
* بومرنگ
	+ throwing stick
* تیر و کمان
	+ history
* Nets
* نیزه
	+ نیزه‌انداز
	+ baton
	+ آکج
	+ woomera
	+ Schöningen spears

 |
| سر پرتابه‌ها | 
* نوک پیکان
* Bare Island
* Cascade
* Clovis
* Cresswell
* Cumberland
* Eden
* Folsom
* Lamoka
* Manis Mastodon
* Plano
* Transverse arrowhead

 |
| سامانه‌ها | 
* شکار جرگه
	+ Buffalo jump

 |

 |
| ابزارسازی | 
* Earliest toolmaking
	+ الدوایی
	+ آشولی
	+ موستری
* اوریگنیشن
* Clovis culture
* Cupstone
* Fire hardening
* Gravettian culture
* Hafting
* تیشه مشتی
	+ Grooves
* Langdale axe industry
* Levallois technique
* Lithic core
* Lithic reduction
	+ analysis
	+ debitage
	+ تراشه سنگی
* Lithic technology
* Magdalenian culture
* متالورژی آهنی
* Microblade technology
* Mining
* Prepared-core technique
* Solutrean industry
* Striking platform
* Tool stone
* Uniface
* Yubetsu technique

 |
| دیگر ابزارها | 
* تیشه نجاری
* درفش
	+ bone
* تبر
* Bannerstone
* Blade
	+ prismatic
* ابزار استخوانی
* مته کمانی
* Burin
* بلم
	+ پارو
	+ Pesse canoe
* Chopper
	+ tool
* Cleaver
* Denticulate tool
* Fire plough
* Fire-saw
* Hammerstone
* چاقو
* Microlith
* دستاس
* Racloir
* طناب
* Scraper
	+ side
* ابزار سنگی
* چوب‌خط
* Weapons
* چرخ
	+ illustration

 |

 |

 |
| 

| معماری |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| مراسم و تشریفات | 
* Kiva
* هرم
* سنگ‌افراشت
	+ خرسنگ
	+ سنگ‌ردیف
	+ استون‌هنج

 |
| سکونتگاه‌ها | 
* معماری دوران نوسنگی
	+ خانه کشیده دوران نوسنگی
* British megalith architecture
* Nordic megalith architecture
* Burdei
* غار
* Cliff dwelling
* Dugout
* کومه
	+ Quiggly hole
* Jacal
* Longhouse
* خشت خام
	+ مهرگره
* خان‌چال
* Pueblitos
* پوئبلو
* پناهگاه سنگی
	+ Blombos Cave
	+ Abri de la Madeleine
	+ Sibudu Cave
* کلبه‌های جنگلی
* آبسرا
	+ آبسراهای پیش از تاریخ پیرامون آلپ
* Stone roof
* Wattle and daub

 |
| مدیریت آب | 
* بند اصلاحی
* سیسترن
* سیفون توالت
* مخزن سد
* چاه آب

 |
| دیگر معماری‌ها | 
* پدیدارها
* سنگ‌دژ
* Burnt mound
	+ fulacht fiadh
* گودچنبر
	+ Tor enclosure
* Circular enclosure
	+ Goseck
* کورسوس
* Henge
	+ Thornborough
* Megalithic architectural elements
* تل زباله
* Oldest surviving buildings
* Timber circle
* Timber trackway
	+ سویت ترک

 |

 |

 |
| 

| هنر و فرهنگ |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| دست‌ساخته‌ها | 
* سبدبافی
* منجوق‌دوزی
* تختخواب
* مس‌سنگی
* Clothing/textiles
	+ timeline
* Cosmetics
* Glue
* Hides
	+ کفش
	+ اوتسی مرد یخی
* جواهر
	+ کهربا
* آینه
* سفالگری
	+ Cardium
	+ Cord-marked
	+ Grooved ware
	+ فرهنگ لینربندکرامیک
	+ Jōmon
	+ Unstan ware
* سوزن
* نساجی
* Wine
	+ شراب‌خانه آرنی-۱
	+ wine press

 |
| هنر پیشاتاریخ | 
* Art of the Upper Paleolithic
* Art of the Middle Paleolithic
	+ Blombos Cave
* List of Stone Age art
* Bird stone
* سنگ‌چین
* Carved stone balls
* غارنگارهs
* Cup and ring mark
* تپه‌نگاره
* کلاه زرینs
* Guardian stones
* Gwion Gwion rock paintings
	+ تاریخ نقاشی
	+ رنگدانه
* Megalithic art
* Petroform
* سنگ‌نگاره
* Petrosomatoglyph
* تصویرنگاشت
* هنر سنگ‌نگاری
	+ Rock cupule
	+ سنگ‌تراشی
* مجسمه‌سازی
* Statue menhir
* گرداسنگ
	+ فهرست دایره‌های سنگی
	+ دایره سنگی
* تندیسک‌های ونوس

 |
| خاکسپاری | 
* گورپشته
	+ Bowl barrow
	+ Round barrow
* پشته‌سازان
	+ U.S. sites
* آرامگاه حجره‌ای
	+ Cotswold-Severn
* گور صندوقی
	+ Dartmoor kistvaens
* سنگ‌چین کلاوا
* Court tomb
* خاکستر کردن
* میزسنگ
	+ Great dolmen
* Funeral pyre
* گور دالانی
	+ گور دالانی
	+ گور دالانی
* اثاث قبر
* گورخمره
* گورپشته کشیده
	+ unchambered
	+ Grønsalen
* خرسنگ
* مومیایی
* گور معبری
* Rectangular dolmen
* Ring cairn
* Simple dolmen
* Stone box grave
* Tor cairn
* Unchambered long cairn

 |
| موضوعات فرهنگی دیگر | 
* باستان‌اخترشناسی
	+ sites
	+ گاه‌شماری قمری
* مدرنیته رفتاری
* موسیقی‌شناسی فرگشتی
	+ music archaeology
* منشأ فرگشتی ادیان
	+ Paleolithic religion
	+ دین‌های پیشاتاریخ
	+ Spiritual drug use
* خاستگاه زبان
* Prehistoric counting
* پزشکی پیشاتاریخ
	+ مته‌کاری
* Prehistoric music
	+ Alligator drum
	+ flutes
	+ فلوت دیویج بیب
	+ gudi
* Prehistoric warfare
* Symbols
	+ symbolism

 |

 |

 |

| * ن
* ب
* و
زیست‌شناسی مولکولی |
| --- |
| 
* زیست‌شناسی محاسباتی
* زیست‌شناسی فرگشتی
* زیست‌شناسی کاربردی/ پزشکی

 |
| نمای کلی | 

|  |  |
| --- | --- |
| قاعده اصلی | 
* تاریخ زیست‌شناسی مولکولی
* تکثیر (DNA)
* رونویسی (RNA)
* ترجمه (پروتئین)

 |
| عنصر | 
* + ژنتیک
	+ وراثت

* پروموتر
	+ جعبه پریبنو
	+ جعبه TATA
* اپرون
	+ اپرون gal
	+ اپرون lac
	+ اپرون trp
* اینترون
* اگزون
* نابودکننده
* تقویت‌کننده
* سرکوب‌کننده
	+ سرکوب‌کننده lac
	+ سرکوب‌کننده trp
* خاموش‌کننده
* متیلاسیون هیستون

 |
| حیات ارتباطی | 
* زیست‌شناسی سلولی
* زیست‌شیمی
* زیست‌شناسی محاسباتی
* ژنتیک

 |

 |
| مهندسی | 

|  |  |
| --- | --- |
| مفاهیم | 
* میتوز
* علامت‌دهی سلولی
* اصلاح پسارونویسی
* اصلاح پساترجمه
* آزمایشگاه خشک / آزمایشگاه مرطوب

 |
| تکنیک‌ها | 
* کشت سلول
* جاندار مدل (از جمله موش C57BL/6)
* روش‌ها
	+ اسید نوکلئیک
	+ پروتئین
* فلورسانس, رنگدانه و رادیواکتیویته

تکنیک‌های توان بالا ("-omics")
ریزآرایه دی‌ان‌ای
طیف‌سنجی جرمی
آزمایشگاه روی تراشه
 |
| تنظیم ژن | 
* فراژنتیک
* ژنتیک
* تنظیم پسارونویسی
* تنظیم پساترجمه

 |

 |
| 
* واژه‌نامه
* **زیست‌شناسی مولکولی**
* **زیست‌شناسی مولکولی و سلولی**
* **ویکی‌پروژه**

 |

| * ن
* ب
* و
آسیب‌شناسی |
| --- |
| اصول آسیب‌شناسی | **بیماری** (**عفونت**، **نئوپلاسم**، **سبب‌شناسی**، **بیماری‌زایی**) •  **همودینامیک** (**ایسکمی**) •  **التهاب** •  **آسیب سلول** •  **بهبود زخم**
**سازگاری سلولی**: آتروفی •  هیپرتروفی •  هیپرپلازی •  دیسپلازی •  متاپلازی (سنگفرشی، غده‌ای)
**مرگ یاخته**: بافت‌مردگی (نکروز انعقادی، نکروز آبکی، قانقاریا، نکروز پنیری، نکروز چربی، نکروز فیبرینی، میوسیتولیز) •  مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول (آپوپتوز) •  پیکنوز •  کاریورکسی •  کاریولیز
*انباشت‌ها:* *رنگدانه* (هموسیدرن، لیپوکروم/لیپوفوشین، ملانین) •  تغییر چرب |
| آسیب‌شناسی تشریحی | **آسیب‌شناسی جراحی** •  **آسیب‌شناسی سلولی** •  **کالبدگشایی** •  **آسیب‌شناسی مولکولی** •  **آسیب‌شناسی قانونی** •  **آسیب‌شناسی دهان و فک و صورت**بررسی ظاهری •  آسیب‌شناسی بافتی •  ایمونوهیستوشیمی •  میکروسکوپ الکترونی •  ایمونوفلورسنس •  هیبریداسیون درجای فلورسنس |
| آسیب‌شناسی بالینی | **شیمی بالینی** •  **آسیب‌شناسی خون** •  **پزشکی انتقال خون** •  **میکروبیولوژی پزشکی** •  **ایمنی‌شناسی تشخیصی** •  **آسیب‌شناسی ایمنی**سنجش آنزیمی •  طیف‌سنجی جرمی •  کروماتوگرافی •  فلو سایتومتری •  بانک خون •  کشت میکروبی •  سرم‌شناسی |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* فرانسه (داده‌ها)
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا
* ژاپن
* جمهوری چک
	+ 2

 |