**بِل اِی‌اِچ-۱ کبرا** (به انگلیسی: Bell AH-1 Cobra) نوعی هلیکوپتر تهاجمی ساخت شرکت بل است که در دهه ۱۹۶۰ بر اساس هلیکوپتر چندمنظوره پرطرفدار یواچ-۱ ایروکوای طراحی شد. این هلیکوپتر اولین پرواز خود را در سال ۱۹۶۵ انجام داده و از سال ۱۹۶۷ وارد ارتش آمریکا شد. این هلیکوپتر در دو نوع اصلی تک‌موتوره و نوع پرقدرت‌تر دوموتوره ساخته شد.
تمامی مدل‌های تک موتوره با نام «هیویی کبرا» (به انگلیسی: Huey Cobra) شناخته می‌شوند

هلیکوپتر AH-1T ' سی کبرا ' در حقیقت نمونه پیشرفته تر AH-1J 'سی کبرا ' محسوب می‌شد.
اولین نمونه‌های دو موتوره این هلیکوپتر با نام‌های **بِل اِی‌اِچ-۱جی** (به انگلیسی: AH-1J) و **بِل اِی‌اِچ-۱تی** (به انگلیسی: AH-1T) (نمونه بهبود یافته AH-1J) معروف به **سی کبرا** (کبرای دریایی) (به انگلیسی: Sea Cobra) مخصوص نیروی تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا ساخته شد. نمونه صادراتی ای اچ-۱جی به **سی کبرا بین‌المللی** (به انگلیسی: International Sea Cobra) معروف شد و خود دارای دو مدل با قابلیت شلیک و هدایت موشک‌های ضد تانک هدایت سیمی بی‌جی‌ام-۷۱ تاو معروف به تاو کبرا (به انگلیسی: TOW Cobra) مجهز به سیستم هدف‌گیری و هدایت تلسکوپی ام-۶۹ (به انگلیسی: M69)این موشک‌ها در پوزه هلیکوپتر و نمونه بدون قابلیت شلیک و هدایت این موشک‌های ضد تانک، معروف به نان تاو (به انگلیسی: Non TOW) بود.  
۱۶۰ فروند از مدل نان تاو و ۶۲ فروند از مدل تاو هلیکوپتر ای اچ-۱جی سی کبرا (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) از سال ۱۹۷۴ توسط هوانیروز ارتش ایران برای پشتیبانی نیروهای زمینی ایران و مقابله با تانک‌ها، زره پوش‌ها و نفربرهای زرهی دشمنان به خدمت گرفته شد که در طول جنگ ایران و عراق بسیار بکار گرفته شد.  
نمونه‌های بعدی دو موتوره به ترتیب **بِل اِی‌اِچ-۱دبلیو** (به انگلیسی: AH-1W) معروف به **سوپر کبرا** (به انگلیسی: Super Cobra) و آخرین و پیشرفته‌ترین نمونه کبرا یعنی **بِل اِی‌اِچ-۱زِد** (به انگلیسی: AH-1Z) معروف به **وایپر** (افعی) (به انگلیسی: Viper) هستند. لازم است ذکر شود نمونه **بِل اِی‌اِچ-۱زد** با نام زولو کبرا (به انگلیسی: Zulu Cobra) نیز شناخته می‌شود.

بالگرد AH-1W سپاه تفنگداران دریایی آمریکا مجهز به هشت موشک ضد تانک هدایت لیزری هلفایر
تمامی مدل‌های هلیکوپتر کبرا در نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا از دهه ۱۹۸۰ با هلیکوپتر ای‌اچ-۶۴ آپاچی جایگزین شد. البته تعدادی از آن‌ها همچون بسیاری از هلیکوپترهای جنگی دیگر آمریکا کاربرد غیرنظامی پیدا کرده و به عنوان هلیکوپتر آتش‌نشان برای اطفای حریق جنگل‌ها استفاده می‌شوند. اما مدل‌های ارتقایافته دوموتوره کبرا معروف به ای‌اچ-۱ دبلیو و ای‌اچ-۱ زد همچنان هلیکوپتر جنگنده اصلی تفنگداران دریایی ارتش ایالات متحده هستند.

مدل‌های مختلف بالگرد کبرا
-------------------------

AH-1E: مدل اولیه تهاجمی

AH-1F: مدل مجهز به موشک ضد زره تاو

TAH-1F: مدل آموزشی اف

AH-1G: هیویی کبری مدل اولیه برای تحویل به نیروی زمینی

AH-1J: سی کبری، اولین مدل ۲موتوره برای خدمت در نیروی دریایی که ایران از همین مدلهارا داراست.

AH-1P: مدل ارتقا یافته و مجهز به موشکهای تاو

AH-1S: اصلاح شده مدل جی، با قابلیت شلیک موشک تاو

AH-1T: سی کبری اصلاح شده مدل جی با قابلیت پرواز بالاتر

TH-1G: مدل آموزشی با فرامین دوگانه

AH-1Q: هیویی کبری قابلیت رزم شبانه و قادر به حمل ۸ موشک تاو

AH-1S: هیویی کبری

TH-1S: مدل آموزشی برای رزم شبانه

AH-1W: سوپر کبری، قادر به انجام رزم شبانه

AH-1Z: کینگ کبری، مدل بهسازی شده AH-1W سوپرکبری

AH-1RO: دراکیولا شبیه مدل W، برای صدور به رومانی

  

   کاربران مدل تک‌موتوره  
  کاربران مدل دوموتوره  
  کاربران هر دو مدل  
   کاربران سابق

مدل‌های اِی اِچ-۱جِی سی کبرا
----------------------------

بل ۲۰۹
مدلهایی از بالگرد **بل ای‌اچ-۱جِی سی کبرا** (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) که توانایی حمل و شلیک موشک ضد زره بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را ندارند، **نان تاو** (و یا نان تو) (به انگلیسی: NON TOW)خوانده می‌شوند.

مدلهایی از بالگرد **بل ای‌اچ-۱جِی سی کبرا** (به انگلیسی: AH-1J Sea Cobra) که به واسطه نصب سیستم هدف‌گیری و هدایت اپتیکی ام-۶۹ در پوزه بالگرد، توانایی حمل و شلیک موشک ضد زره بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را دارند، **تاو کبرا** (به انگلیسی: Tow Cobra)خوانده می‌شوند.

تسلیحات
-------

AH-1F نیروی هوایی اسرائیل مجهز به موشک‌های ضد تانک ای جی ام -۷۱ "تاو"
تمامی مدل‌ها مجهز به توپ چرخان بیست میلی‌متری سه‌لول ام-۱۹۷ هستند و تمامی مدل‌های بالگرد کبرا می‌توانند به راکت‌های هدایت ناپذیر هایدرا ۷۰ در لانچرهای هفت تایی ام-۲۶۰ یا نونزده تایی ام-۲۶۱ مجهز بشوند.
  
تمامی این مدل‌ها توانایی حمل و شلیک چهار یا هشت موشک ضد تانک هدایت سیمی بی‌جی‌ام-۷۱ تاو را دارند.
البته لازم است ذکر شود اکثر مدل‌های ای اچ-۱جی (به انگلیسی: AH-1J) به سیستم هدف‌گیری و هدایت تلسکوپی ام-۶۹ برای هدف‌گیری و هدایت موشک‌های ضد تانک بی‌جی‌ام-۷۱ تاو در قسمت پوزه مجهز نیستند و قابلیت حمل و شلیک این موشک‌ها را ندارند و به اختصار آن‌ها را *نان تاو* (به انگلیسی: Non TOW) می‌خوانند.
  
مدل‌های AH-1W و AH-1Z توانایی حمل و شلیک چهار یا هشت موشک هدایت لیزری ضد تانک ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر (به انگلیسی: AGM-114 hellfire) و موشک‌های هوا به هوای ایم-۹ سایدوایندر را دارند

کاربران
-------

 اتریش
* یک فروند هلیکوپتر غیرنظامی در فرودگاه سالزبورگ

 بحرین
* ۱۰ ای‌اچ-۱ئی، ۶ ای‌اچ-۱پی و ۶ ای‌اچ-۱ پی آموزشی در سال ۲۰۱۰.

 اسرائیل
* ۵۴ فروند در سال ۲۰۱۰

 ژاپن
* ۸۹ فروند ای‌اچ-۱اس بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۰ در کارخانه صنایع سنگین فوجی تحت لیسانس شرکت بل ساخته شد.

 اردن
* ۲۲ ای‌اچ-۱اس و ۹ ای‌اچ-۱اف در سال ۲۰۱۰.

 پاکستان
 کره جنوبی
 تایوان
 تایلند
 ترکیه
 ایالات متحده آمریکا
ایرانایران ۲۰۲ فروند از این بالگرد از شرکت بل خرید که همکنون ۷۰ تا ۱۰۰ فروند فعال هستند .
* +

### کاربران سابق

 اسپانیا
* نیروی دریایی اسپانیا تا سال ۱۹۸۵

منابع
-----

1. 1 2 3
2. ↑  Recycling Helicopters: From Military Service to Public Service بایگانی‌شده در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine Rotor And Wing, 2008
3. 1 2
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "World Military Aircraft Inventory". *2010 Aerospace Source Book*. Aviation Week and Space Technology, January 2010.
7. ↑  "Apache wins Japan deal". Flight International, 4 September 2001.

* ویکی‌پدیای انگلیسی- ۲۷ نوامبر ۲۰۰۶

پیوند به بیرون
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ***بالگرد کبرا*** موجود است. |

* صفحهٔ معرفی بالگرد در وبگاه شرکت سازنده

| * ن
* ب
* و
بالگردها و هواگردهای بالگردان |
| --- |
| بالگردها و هواگردهای بالگردان | 

|  |  |
| --- | --- |
| مقاله‌ها | 
* دوزیست
* جنگنده
* خودگردی
* کوله‌ای
* بارگیری پروانه
* کنترلگرهای پرواز بالگرد
* بالگرد نظامی
* بالگرد چندمنظوره
* بالگرد آمیخته
* بادبادک پروانه‌دار
* پروانه اصلی بالگرد
* پروانه دم بالگرد
* دم فنسترون
* دم بی‌پروانه

 |
| فهرست‌ها | 
* فهرست بالگردهای بسیار سبک
* فهرست کشورها بر پایه تعداد بالگردگاه
* فهرست هواگردهای نظامی فعال روسیه
* فهرست بالگردسازان جهان

 |

 | An Agusta A109K2 rescue helicopter |
| خطرها | 
* واژگونی پویا
* کوبش به زمین
* واماندگی در پروانه پسرو
* حالت حلقه تاوه‌ای
* بی‌آتش
* سیم‌چین بالگرد
* برخورد هواگردهای پایدار به زمین
* شن‌خیزش
* تاوه نوک بال
* حالت کم‌گرانش
* کارکرد نادرست پروانه دم
* اثر هاله شن

 |
| مقاله‌های مرتبط | 
* هواچرخ
* سواش‌پلیت
* سایکلوگیرو
* نمودار ارتفاع-سرعت بالگرد
* آتش‌نشانی بالگردی
* بالگرد بشر-نیرو
* مهره دکل
* فن کانال‌دار
* بالگرد رادیوکنترل
* عملیات امداد و نجات
* اثر جریان عرضی
* پایین‌رانش
* بارگیری پروانه
* چندپروانه
* پروانه آرام‌شونده

 |

| * ن
* ب
* و
هوانوردی بل و بل هلیکوپتر |
| --- |
| طراحیسازنده | 
* ۱
* ۲
* ۳
* ۴
* ۵
* ۶
* ۷
* ۸
* ۹
* ۱۰
* ۱۱
* ۱۲
* ۱۳
* ۱۴
* ۱۵
* ۱۶
* ۱۷
* ۱۸
* ۱۹
* ۲۰
* ۲۱
* ۲۲
* ۲۳
* ۲۴
* ۲۵
* ۲۶
* ۲۷
* ۲۸
* ۲۹
* ۳۰
* ۳۲
* ۳۳
* ۳۴
* ۳۵
* ۳۶
* ۳۸
* ۳۹
* ۴۰
* ۴۱
* ۴۲
* ۴۳
* بل ایکس-۱
* ۴۵
* ۴۷
* ۴۸
* ۴۹
* ۵۰
* بل ایکس-۲
* ۵۴
* بل ایکس-۱
* بل ایکس-۹ شرایک
* بل ایکس-۵
* ۶۱
* ۶۵
* ۶۶
* ۶۷
* بل ایکس-۱۴
* ۲۰۰
* ۲۰۱
* ۲۰۴
* ۲۰۵
* بل ۲۰۶
* ۲۰۷
* ۲۰۸
* ۲۱۰
* یواچ-۱ ایروکوای
* بل ای‌اچ-۱ کبرا
* بل ۲۱۲
* بل ۲۱۴/214ST
* ۲۲۲
* ۲۳۰
* بل ای‌اچ-۱ کبرا
* ۳۰۱
* ۳۰۹
* ۴۰۰
* بل ۴۰۷
* ۴۰۹
* ۴۱۲
* بل ۴۰۷
* ۴۲۷
* ۴۲۹
* ۴۳۰
* ۴۴۰
* ۴۴۵
* ۴۴۹
* ۵۰۵
* ۵۲۵
* ۵۳۳
* D-۱۸۸
* D-255
* D-292

 |
| هواگردهای جنگنده | 
* YFM-۱
* پی-۳۹ ایرکبرا
* XFL
* P-۵۹
* پی-۶۳ کینگ‌کبرا
* بل ایکس‌پی-۷۷
* XP-83

 |
| بالگردهای تهاجمی | 
* ۲۰۷
* بل ای‌اچ-۱ کبرا
* بل ای‌اچ-۱ سوپرکبرا
* ۳۰۹
* YAH-63
* بل ۳۶۰ اینویکتس

 |
| بالگردهای نظارتی و کمکی | 
* H-۱۳
* یواچ-۱ ایروکوای
* UH-1N
* UH-1Y
* بل ۲۰۶
* بل اواچ-۵۸ کیووا
* بل ۲۰۶
* ARH-70

 |
| بالگردهای تجاری | 
* ۴۷
* ۲۰۴
* ۲۰۵
* بل ۲۰۶
* ۲۱۰
* بل ۲۱۲
* بل ۲۱۴
* 214ST
* ۲۲۲
* ۲۳۰
* بل ۴۰۷
* ۴۱۲
* ۴۲۷
* ۴۲۹
* ۴۳۰
* ۵۰۵
* ۵۲۵

 |
| تیلت‌روتورها | 
* بل بوئینگ وی-۲۲ آسپری
* BA609
* TR918
* QTR

 |
| هواگردهای خارج از ردهٔ تولید | 
* ۴۰۰
* بل ۴۰۷
* ۴۴۰

 |
| هواگردهای آزمایشی | 
* ATV
* ۲۰۱
* ۵۳۳
* D-۱۸۸
* D-255
* D-292
* L-39
* LLRV/LLTV
* بل ایکس-۱
* بل ایکس-۲
* بل ایکس-۵
* بل ایکس-۱۴
* X-22
* XF-۱۰۹
* XP-52
* XV-3
* XV-15

 |

|  |  |
| --- | --- |
| داده‌های کتابخانه‌ای: کتابخانه‌های ملی ویرایش در ویکی‌داده | 
* آلمان
* اسرائیل
* ایالات متحده آمریکا

 |