**دانشکده ادبیات و علوم انسانی؛ دانشگاه فردوسی مشهد** 
**دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی** یکی از دانشکده های دانشگاه فردوسی مشهد می باشد که در سال ۱۳۳۵ توسط علی‌اکبر فیاض (مصحح تاریخ بیهقی) بنیان گذاشته شد. براساس درگاه اینترنتی دانشکده،انشکده ادبيات و علوم انسانی ۹ گروه آموزشی در دوره روزانه و ۸ رشته تحصيلی کارشناسی در دوره شبانه فعاليت دارند. اين دانشکده در حال حاضر تعداد ۱۰۳ عضو هيأت علمی (۱۱ استاد، ۳۵ دانشيار، ۵۰ استاديار و ۷ مربی)، ۵ کارشناس آموزشی، ۴۴ کادر اداری و ۱۲ نیروی خدماتی، ۱۴۵۰ دانشجوي كارشناسي، ۹۵۰ دانشجوي كارشناسي ارشد و ۲۸۵ دانشجوي دكتري دارد.

اعضای هيأت علمی اين دانشکده با برخی نهادها و سازمان های اجرايي در سطح کشور و استان همکاری دارند و در این دانشکده طرح های مشترک آموزشی-تحقيقاتی و مشاوره های در زمينه های مختلف به انجام رسيده است، همچنين اين دانشکده در برگزاری سمينارها و کنگره های علمی بسيار فعال بوده و تاكنون گردهمايی، هم انديشی و سخنرانی های علمی زيادی در دانشکده برگزار شده است. 

اكنون قطب علمي زبان و ادبيات فارسي با گرايش فردوسي شناسي و ادبيات خراسان، همچنين مركز پژوهشي مطالعات اجتماعي، مركز مطالعات آسياي ميانه، مركز پژوهش هاي شهري- منطقه اي شمال شرق كشور، هسته پژوهشی مطالعات جغرافيايي روستاهاي خراسان (شمالي، جنوبي و رضوي) و پژوهشکده زیارت و گردشگری در اين دانشكده مستقر شده و بصورت تخصصي امور علمي- پژوهشي اين حوزه ها را پيگيري مي كنند.

تاریخچه دانشکده
---------------

ساختمان پیشین دانشکده ادبیات مشهد (محل فعلی فرهنگسرای جهاد دانشگاهی مشهد)
این دانشکده با هدف تأمین نیروی انسانی متخصص و ماهر به عنوان دومین واحد آموزش عالی در سطح شهر مشهد با راه اندازی گروه زبان و ادبیات فارسی در سال ۱۳۳۵ خورشیدی توسط علی‌اکبر فیاض تأسیس گردید و کتابخانه این دانشکده در سال ۱۳۵۰ که علی‌اکبر فیاض درگذشت به نام او نامگذاری شد.

در سال بعد رشته‌های زبان و ادبیات انگلیسی و زبان و ادبیات فرانسه راه‌اندازی شد. پس از گذشت یک سال دیگر رشته‌های تاریخ و جغرافیا در این دانشکده آغاز به کار کرد. رشته زبان‌شناسی در سال ۱۳۴۲ فعالیت خود را آغاز کرد. در سال ۱۳۵۱ رشته زبان و ادبیات عرب از دانشکده الهیات و معارف اسلامی (معقول و منقول) به این دانشکده انتقال پیدا کرد. رشتهٔ علوم اجتماعی که به عنوان رشته‌ای فرعی از سال ۱۳۵۰ افتتاح شده بود از سال ۱۳۶۴ به عنوان رشته‌ای مستقل به پذیرش دانشجو اقدام نمود. رشته روان‌شناسی در سال ۱۳۴۹ تأسیس و در سال تحصیلی ۱۳۵۲ از این دانشکده جدا شد. 

ساختمان اصلی و فضاى آموزشى و ادارى دانشكده از آغاز تأسیس تا سال ۱۳۸۰ در مركز شهر مشهد واقع در ابندای خیابان اسدالله زاده فعلی (موسوم به سه راهی ادبیات) بوده که در تيرماه آن سال ساختمان جديد دانشكده ادبيات و علوم انساني در محل پرديس دانشگاه افتتاح گرديد و فعالیت آن به ساختمان فعلی منتقل شده است.

گروه های آموزشی
---------------

دانشکده ادبیات نه گروه آموزشی دارد که به شرح زیر اند:

* زبان و ادبیات فارسی

این گروه که در سال ۱۳۳۴ تأسیس شده در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | زبان و ادبيات فارسی (محض) |
| کارشناسی ارشد | زبان و ادبيات فارسی (محض) |
| زبان و ادبیات فارسی- تطبیقی |
| دکتری | زبان و ادبيات فارسی (محض) |
| زبان و ادبیات فارسی- ادبیات عرفانی |
| زبان و ادبیات فارسی- ادبیات حماسی |

* زبان و ادبیات عربی

این گروه که در سال ۱۳۵۱ تأسیس شده در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد | دکتری |
| زبان و ادبيات عرب | زبان و ادبيات عرب | زبان و ادبيات عرب |
| مترجمی زبان عربی | ادبیات عربی (پژوهش محور) |
| ادبیات عربی | زبان و ادبیات عربی(پژوهش محور) |
| ادبیات عربی |

* زبان فرانسه

این گروه که در سال ۱۳۳۵ و یکسال پس از گروه ادبیات و زبان فارسی تأسیس شده در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه زبان فرانسه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد |
| زبان و ادبیات فرانسه | زبان و ادبیات فرانسه |
| مترجمی زبان فرانسه |
| مترجمی زبان فرانسه |

* زبان انگلیسی

این گروه در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه زبان انگلیسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد | دکتری |
| زبان و ادبیات انگلیسی | زبان و ادبیات انگلیسی | آموزش زبان انگلیسی |
| آموزش زبان انگلیسی | مطالعات ترجمه |
| مطالعات ترجمه |

* زبان روسی

این گروه که در سال ۱۳۸۳ تاسیس شده در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه زبان روسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | زبان و ادبیات روسی |
| مترجمي زبان روسي |

* زبانشناسی

گروه مذکور در مفطع تحصیلات تکمیلی در دو رشته زبان شناسی همگاني (کارشناسی ارشد و دکترا) و آموزش زبان فارسي به غير فارسي زبانان (کارشناسی ارشد) دانشجو می پذیرد.
  

* علوم اجتماعی

تاسیس رشته علوم اجتماعی به سال ۱۳۴۸ برمی گردد و هم اکنون به عنوان گروهی مستقل در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد | دکتری |
| علوم اجتماعی (پژوهشگری) | علوم اجتماعی (پژوهشگری) | علوم اجتماعی (جامعه شناسي اقتصادي و توسعه) |

* جغرافیا

آزمایشگاه ژئومورفولوژی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد واقع در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی
این گروه که هفتمین گروه آموزشی بزرگ دانشگاه فردوسی محسوب می شود در سال ۱۳۴۶ به صورت مستقل تأسیس گردید و در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه جغرافیا دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد | دکتری |
| جغرافیا (برنامه ریزی روستایی) | جغرافیا و برنامه ریزی روستایی | جغرافیا و برنامه ریزی روستایی |
| جغرافیا (برنامه ریزی شهری) | جغرافیا و برنامه ریزی شهری | جغرافیا و برنامه ریزی شهری |
| جغرافیا (آب و هواشناسی) | آب و هواشناسی | ژئومورفولوژی |
| ژئومورفولوژی | جغرافیای سیاسی |
| جغرافیای سیاسی |
| جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری |
| مدیریت امور شهری |

* تاریخ

گروه تاریخ در رشته های زیر دانشجو می پذیرد:

| رشته های گروه جغرافیا دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی |
| --- |
| کارشناسی | کارشناسی ارشد | دکتری |
| تاریخ | تاريخ (تاريخ ايران اسلامي) | تاریخ ایران بعد از اسلام |
| تاريخ (تاريخ ايران باستان) |
| تاريخ تشیّع |

  

نمایی از ورودی ساختمان فعلی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر شریعتی در پردیس مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد

منابع
-----

* وبگاه دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی
* ابوالفضل بیهقی، *تاریخ بیهقی*، به تصحیح علی‌اکبر فیاض، دانشگاه مشهد. ۱۳۵۰. (مقدمهٔ کتاب)