*Mimosa pudica*
 *Mimosa pudica* 
**Minbera** (*Mimosa pudica*), Fabaceae familiako landare-espeziea.

Landare honen bereizgarria da ukituz gero hostoak uzkurtu egiten direla, itxi egingo balira bezala, eta zurtoin txikiak beherantz erortzen direla. Landare-mugimendu azkarra deritzo gaitasun horri: denbora gutxian, segundo batean normalean, landare-egiturak mugitzeko gaitasuna, alegia. Hori egiteko gauza dira, halaber, *Desmodium motorium* eta *Dionaea muscipula edo Venus eulijalea ere.*

Defentsa gisa, harrapariek jan ez dezaten erabiltzen du espezie honek taktika hori. Izan ere, bere baitan biltzen denean, landarea ihartua edo zimeldua dagoela dirudi. Horrez gain, bero-orduetan ur gehiegi ez galtzeko eta azalera txikituta bere burua haizeaz babesteko ere balio du. Hostoak uzkurtuta egoten dira gau osoan.

Latinezko *pudica* hitzak «lotsatia» esan nahi du, eta antzeko izenak ditu landareak hainbat hizkuntzatan. Gaztelaniazko *sensitiva* eta *dormidera*, frantsesezko *honteuse*, alemanezko *schamhaft*, ingelesezko *sensitive plant* edo *the touch-me-not* eta beste hitz asko azaltzen dira landarearen izen arruntetan, eta kasu guztietan esan nahi du sentikor edo lotsati. Euskarazko izena ere adierazgarria da: minbera.

Hosto konposatuak ditu, bipinatuak, bi pina-parez osatuak, zeinak lerro-formako 15-25 hostoxka-pare baitituzte. Loreak oso txikiak dira, arrosa-malba kolorekoak, eta 2 cm-ko diametrorainoko loreburu pedizelatutan antolatuta daude. Udan loratzen da mimosa-espezie hau. Sustrai handiak ditu. Metro bateko garaiera izan ohi du. Bizitza motza du, 5 urte, gutxi gorabehera.

Jatorriz, Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikakoa da, baina beste lurralde askotan sartu da. Zenbait herrialdetan, espezie inbaditzailetzat dute, hala nola Tanzanian, Asiaren hegoaldean eta hego-ekialdean eta Pazifikoko uharte askotan. AEBn, Floridan, Hawaiin, Virginian, Marylanden, Puerto Ricon, Texasen eta Virgin uharteetan bizi da.

*Mimosa pudica* belar txarra izan daiteke labore tropikalentzat, lursailak eskuz lantzen direnean, bereziki. Labore hauei egin ohi die kalte: artoa, kokoa, tomatea, kotoia, kafea, banana, soja, papaia eta azukre-kanabera. Bestalde, sustrai-noduluak era ditzake, zeinetan ezin baitira bizi nitrogenoa orekatzen duten bakterioak.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Zientzia.net-eko *Landarea da, minbera da* izeneko artikulua[*Betiko hautsitako esteka*]
* *Argia* aldizkariko *Komeriak eta plantak* izeneko artikulua


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q148532
* Commonscat Multimedia: Mimosa pudica
* Wikispecies Espezieak: Mimosa pudica

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00576971
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 129432
* BioLib: 62121
* Catalogue of Life: 203194
* Dyntaxa: 222589
* EOL: 417449
* Fl. China: 200012232
* GBIF: 2969284
* GRIN:
* IPNI: 313242-2
* ITIS: 26790
* UICN: 175208
* NCBI: 76306
* PlantList: ild-118
* W3TROPICOS: 13036675
* USDA Plants: MIPU8
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: Y5R8E55Y5T

 |

* Wd Datuak: Q148532
* Commonscat Multimedia: Mimosa pudica
* Wikispecies Espezieak: Mimosa pudica