*Artikulu hau artezketa elektrikoari buruzkoa da; artezketa mekanikoa gaitzat duena beste hau da: «artezketa»*
2N1849 diodo **artezgailua**
Elektronikan, **artezgailua** korronte alternoa —norantza bietan doan korronte elektrikoa— korronte zuzen —norantza bakarrean doana— bihurtzen duen osagai elektroniko edo zirkuitu elektrikoa da.

Sarreran hartzen duten korronte alterno motaren arabera, artezgailuak monofasikoak ala trifasikoak izan daitezke.

Artezketa egiteko eraren arabera, uhin erdikoak —korronte alternoko erdiziklo bakarra erabiltzen dutenak— edo uhin osokoak —ziklo osoa erabiltzen dutenak— izan daitezke. Artezgailu sinpleena uhin erdiko artezgailu monofasikoa da: elikadura eta kargaren hartean diodo bakarra ezarrita lortzen da.

Artezgailuek erabilpen asko dituzte. Erabilpen hedatuenetako bat elikatze iturrietan ematen da.

Zirkuitu artezgailuak
---------------------

Artezgailuak fase bakarrekoak edo fase anitzekoak —gehienetan trifasikoak— izan daitezke. Etxeko gailu elektronikoen elikatze iturrien artezgailuak monofasikoak izaten dira, baina hiru faseko artezketa oso garrantzitsua da industria erabilpenetan eta goi-tentsioko korronte zuzeneko energia elektrikoaren garraioan.

### Artezgailu monofasikoak

#### Uhin erdiko artezgailuak

Erdiziklo batean diodoak korrontea igarotzen uzten du ,eta beste erdizikloan blokeatu.
Uhin erdiko artezketan zikloerdi positibo ala negatiboa igoarotzen da eta beste zikloerdia blokeatu. Irteerara uhin-formaren erdia bakarrik heltzen denez, irteerako batazbesteko tentsioa txikiagoa da. Uhin erdiko artezgailu monofasikoa diodo bakarrarekin lortzen da. Artezagailuak korronte zuzena —norantza bakarrekoa— baina pultsuduna emango du irteeran.

Karga gabeko egoeran dagoen, eta sarreran tentsio sinusoidala duen uhin erdiko artezgailu ideal batek hurrengo irteera tentsioa dauka:

{\displaystyle {\begin{aligned}V\_{\mathrm {dc} }&={\frac {V\_{\mathrm {peak} }}{\pi }}\\V\_{\mathrm {rms} }&={\frac {V\_{\mathrm {peak} }}{2}}\end{aligned}}}

Non:

*V*peak, sarrerako tentsioaren balio maximoa den,
*V*dc, irteerako korronte zuzenaren batazbesteko balioa den,
*V*rms, irteerako tentsioaren balio efikaza den.
Uhin erdiko artezgailua.

#### Uhin osoko artezgailuak

Erdiziklo baten diodo pare batek uzten du korrontea igarotzen, beste erdizikloan beste diodo pareak.
Uhin osoko artezgailuak sarrerako uhin osoa polaritate konstantedun —positiboa ala negatiboa— uhin bihurtua ematen du irteeran. Sarrerako erdiziklo biak bihurtzerakoan, uhin erdiko artezgailuak baino batazbesteko irteera tentsio handiagoa ematen du. Uhin osoko artezgailua lau diodorekin lortzen da, edo bi diodo eta erdiko hartunedun transformadorearekin.

Diodo bakarrak, katodo edo anodo komundun diodo bikoitzak eta lau diodoko zubiak osagai bakar eran aurkitu daitezke merkatuan.

Graetz zubia: 4 diododun uhin osoko artezgailua.

Erdiziklo baten diodo batek uzten du korrontea igarotzen, beste erdizikloan beste diodoak.
Irteeran tentsio berdina lortzeko, erdiko hartunedun tranformagailua erabiltzen denean transformadorearen sekundarioan bira kopuru bikoitza behar da.

Karga gabeko egoeran dagoen, eta sarreran tentsio sinusoidala duen uhin osoko artezgailu ideal batek hurrengo irteera tentsioa dauka:

{\displaystyle {\begin{aligned}V\_{\mathrm {dc} }&={\frac {2V\_{\mathrm {peak} }}{\pi }}\\V\_{\mathrm {rms} }&={\frac {V\_{\mathrm {peak} }}{\sqrt {2}}}\end{aligned}}}

Uhin osoko artezgailua, 2 diodo eta erdiko hartunea duen transformadorez osatua.

### Artezgailu trifasikoak

3 faseko KA sarrera, uhin erdiko eta uhin osoko KZ irteeren uhin-forma
Etxebizitzetako tresnetan fase bakarreko artezgailuak dira ohikoenak. Industrian eta potentzia handiko erabilpenetan, ordea, hiru faseko artezgailuak erabiltzen dira. Fase bakarreko artezgailuekin gertatzen den bezala, hiru faseko artezgailuak uhin erdikoak, erdiko hartunedun transformadoredun uhin osokoak edo zubidun uhin osoko zirkuituak izan daitezke.

Irteerako tentsioa kontrolatzen duten zirkuituak lortzeko diodoen ordez tiristoreak erabiltzen dira. Korronte zuzena ematen duten gailu asko, izatez, hiru faseko sorgailu elektrikoak dira, artezgailuarekin. Adibidez, autoetako alternadoreak sei diodo ditu, uhin osoko artezgailu lana egiten dutenak, bateria kargatzeko.

Ikus, gainera
-------------

* Elikatze-iturriak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q171486
* Commonscat Multimedia: Rectifiers

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11966722s (data)
* GND: 4021239-7
* LCCN: sh85041638
* NDL: 00570368
* NKC: ph136801
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q171486
* Commonscat Multimedia: Rectifiers

  


| * i
* e
* a
Zirkuitu elektrikoak(Elektrizitatea • Elektronika (Elektronika analogikoa • Elektronika digitala • Mikroelektronika • Nanoelektronika • Optoelektronika • Potentzia-elektronika) |
| --- |
| Neurri elektrikoak(unitatea) | Potentzial diferentzia edo tentsioa (V) • Indar elektroeragilea (V) • Intentsitatea edo korrontea (A) • Eroankortasuna (S/m) • Erresistibitatea (Ω•m) • Erresistentzia (Ω) • Erreaktantzia (Ω) • Inpedantzia (Ω) • Konduktantzia (S) • Suszeptantzia (S) • Admitantzia (S) • Karga elektrikoa (C) • Kapazitantzia edo kapazitatea (F) • Induktantzia (H) • Potentzia elektrikoa (W) • Maiztasuna (Hz) • Irabazia (dB) • Balio efikaza |
| Neurgailuak | Galvanometroa • Anperemetroa • Pintza anperemetrikoa • Voltmetroa • Ohmmetroa • Multimetroa • Wattordugailua • Osziloskopioa |
| Legeak | Ohmen legea • Jouleren legea • Kirchhoffen zirkuituen legeak • Nortonen teorema • Théveninen teorema • Gainjartzearen teorema • Sareen korronteen analisia |
| Elektrizitate iturriak | Pila • Bateria • Tentsio iturria • Korronte iturria • Elikatze iturria • Hornidura elektrikoa • Sorgailu elektrikoa • Dinamoa • Alternadorea • Panel fotovoltaikoa • Haize-sorgailua |
| Korronteak | Korronte zuzena • Korronte alternoa • Sistema monofasikoa • Sistema polifasikoa • Sistema trifasikoa • Neutroa • Lurra • Artezgailua |
| Eroale eta konexioak | Eroale elektrikoa • Isolatzaile elektrikoa • Kablea • Elektrodoa • Anodoa • Katodoa |
| Konexio konfigurazioak | Serieko konexioa • Paraleloko konexioa • Triangelu eta izar erako konexioak |
| Seinaleak | Seinale analogikoa • Seinale digitala • Audio seinalea • Telebista seinalea • Iragazki elektroniko • Banda zabalera • Modulazioa • Irrati-uhinak • Lurreko mikrouhinak • Satelite bidezko mikrouhinak |
| Osagai elektronikoak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Pasiboak | Erresistentzia • Kondentsadorea • Harila • Memristorea • Solenoidea • Transformadorea • Fusiblea • Bozgorailua • Mikrofonoa |
| Aktiboak | Huts hodia • Diodoa • LEDa • Transistorea • Tiristorea |
| Elektromekanikoak | Etengailua • Sakagailua • Kommutadorea • Errelea • Kontaktorea |

 |
| Motor elektrikoak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Korronte zuzenekoak | Serie motorra • Compound motorra • Shunt motorra • Eskuilarik gabeko motorra • Pausoz-pausoko motorra • Serbomotorra • Nukleorik gabeko motorra |
| Korronte alternokoak | Motor asinkrono monofasikoa • Motor asinkrono trifasikoa • Motor unibertsala |

 |
| Zirkuitu integratuak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Analogikoak | Osziladorea • Anplifikadore operazionala • 555 tenporizadorea |
| Digitalak | Ate logikoa • Memoria • Mikrokontrolagailua • PUZa • GPUa |
| Mistoak |  Bihurgailu analogiko/digital‎a • Bihurgailu digital/analogikoa • Potentziometro digitala |

 |
| Zirkuituen diseinua | Zirkuitu-diagrama • Ikur elektronikoa • Prototipo plaka • Zirkuitu inprimatua • Diseinu elektroniko automatizatua |
| Arriskuen prebentzioa | Zirkuitu-laburra • Deskarga elektroestatikoa • Disjuntore • Etengailu magnetotermikoa • Etengailu diferentziala • Lurra • Behe Tentsioko Erregelamendu Elektroteknikoa • Segurtasun errelea • Larrialdi-geldialdia |


| * i
* e
* a
Ingeniaritza elektriko |
| --- |
| Potentzia-transformazio | 
* AC-AC konbertsore
* Artezgailu
* DC-DC konbertsore
* HVDC konbertsio estazio
* Tentsio konbertsio
* Potentziaren konbertsio

 |
| Azpiegiturak | 
* Eskariari erantzuna
* Interkonektore
* Sare elektriko
* Potentzia sistema elektriko
* Zentral elektriko

 |
| Osagaiak | 
* Barra hodi
* Bus hodi
* Energiaren metaketa
* Errele babesgarri
* Grid-Tie inbertsore
* RMU
* Sistemaren itxiera automatiko

 |