**Olga Lepeshínskaya**, jaiotzaz **Olga Vasílievna Lepeshínskaya**, errusieraz **Ольга Васильевна Лепешинская** (Kiev, Errusiar Inperioa, 1916ko irailaren 28agreg./irailaren 15ajul. - Mosku, Errusia, 2008ko abenduaren 20a) sobietar balleteko dantzaria eta irakaslea izan zen, SESBeko Herriko Artista izendatua 1951n.

Biografia
---------

### Haurtzaroa

Lepeshínskaya poloniar familia noble zahar batean jaio zen Kieven, Errusiako Inperioan (gero Ukrainako hiriburua). Bere aitona, Vasili Pávlovich Lepeshinski, Naródnaya Volia erakunde iraultzaileko kide gisa atxilotu zuten. Haren aita, Vasili Vasílievich Lepeshinski, tren-ingeniaria zen, Txinako ekialdeko trenbidearen eraikitzaileetako bat.

Lehen urteetatik, Lepeshínskyak talentua erakutsi zuen dantzarako, eta 1925ean Moskuko Estatuko Koreografia Akademian onartu zuten. Lehen aldiz agertu zen Bolshói Antzokiko agertokian, hamar urterekin, *Elurretako Alaba* balleteko hegazti txiki gisa. 1932an, Azukre-maitagarriaren rola interpretatu zuen *Intxaur-hauskailua* balletean.

Lan ibilbidea
-------------

### Dantzari nagusia

Lepeshínskaya Moskuko Estatuko Koreografia Akademian graduatu zen eta Bolshói Antzokian hasi zen lanean. Lise gisa hasi zen Jean Daubervalen "*La Fille mal gardée*" balletean. 1935ean Yuri Olesharen eleberrian oinarritutako *Los tres gordinflones* lanean balleteko rol nagusia interpretatu zuen. Balleta oso ezaguna egin zen eta 18 urteko dantzaria ospetsu egin zen.

Lepeshínskaya kontzertu pribatuetan aritu zen Moskuko Kremlinen 17 urte zituenetik. Polina Zhemchúzkina Viacheslav Mólotoven emaztearen oso laguna zen. Shock handia izan zen harentzat, Zhemchuzkhina Gulag-en kartzelaratu zutenean. Lepeshínskaya Iósif Stalinen dantzari gustukoena zen, eta maitalea zela ere esaten zen. 1943an, Alderdi Komunistan afiliatu zen. 

Leonid Rayjman (Nikolái Kuznetsov-en aholkularia) MGBko adimen sobietarreko jeneral batekin ezkondu zen. 1951ko urriaren 19an atxilotu zuten, ustez, *MGBn* egindako *konplot sionistan*. Lepeshínskyak esan zuen Stalin-i egindako eskaerek senarraren bizia salbatu zutela. 1953ko martxoan, Stalin hil ondoren, Leonid Rayjman askatu, birgaitu eta Datuak Kontrolatzeko Batzordeko buru izendatu zuten. 1953ko abuztuan, berriro atxilotu zuten, kasu kriminalen aitorpenengatik, presoen torturengatik eta "Lege Sozialista" ren beste bortxaketa batzuengatik. 1956ko abuztuan bost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina 1956ko azaroan amnistiatu. Orduz geroztik, ikerketa-lana egin zuen astronomian.

Olga Lepeshínskaya Kitri rolean *Kixote* lanean, 1940 
1940ko otsailean, Leningradeko Kírov baletak lehen aldiz egin zuen *Kixote/Don Quijote* baleta Lepeshínskirekin Kitri rolean. Baleta oso arrakastatsua izan zen. 1941ean, Stalin Saria ezarri zenean, Olga Lepeshínskaya izan zen On Kixoteren emanaldiagatik saria jaso zuen lehen saridunetako bat. Guztira, lau Stalin sari jaso zituen.

Patria Gerra Handiaren hasieran, Lepeshínskaya Bolshói Antzokiko *aurreko brigadako* kide bihurtu zen. Brigada frontearen lerroetatik hurbil aritu zen, ospitaleetan, Moskun eta Sarátoven. Brigadako kide izan zen Bigarren Mundu Gerra amaitu arte. Gudu-zelaietatik hurbil egindako emanaldiak 1941eko Kontsert - Frontu (Kontzertua fronterako) dokumental sobietarrean filmatu ziren.

1942an Sobietar Gazteriaren Batzorde Antifaxista antolatu zen. Lepeshínskaya izan zen presidenteordea.

Olga Lepeshínskaya Vladimir\_Yurovsky's\_ballet\_Scarlet\_Sails, 1943
1943an, Assol izan zen Vladimir Yurovskiren *Las velas rojas* balletaren Bolshóiko estreinaldian. 1945eko maiatzaren 9an, Sobietar Batasunak nazien armadari irabazi zion egunean, Varsoviako Bolshóiko brigadarekin zegoen. Hurrengo egunean, *Errauskine*-ren Bolshói produkzioan parte hartzeko gonbita jaso zuen. Balleta, 1945eko azaroaren 21ean estreinatua, gerraosteko lehen ikuskizuna izan zen Bolshoin. Lepeshínskyak bigarren Stalin saria irabazi zuen emanaldi horrengatik. Hirugarren Stalin saria jaso zuen *Parisko sugarrak/ Las llamas de Paris* lanean egindako lanagatik, eta laugarren saria Tao-Hoa *La amapola roja* lanean egindako lanagatik. 1951n, SESBeko Artista del Pueblo izendatu zuten Galina Ulanovarekin batera.

### Irakasle

Alekséi Antónov jeneral sobietarrarekin ezkondu zen 1956an. 1962an, senarra hil zen. Nerbio-shocka hain gogorra izan zen, ezen aldi baterako itsu gelditu zen. Urtebete eman ondoren, Bolshói Antzokian edo Bolshói Eskolan lanik gabe sentitu zen. Zorionez, leku bat aurkitu zuen Berlingo Opera Komikoan, eta hantxe aritu zen lanean balleteko maistra hamar urtez.

Horren ondoren, mundu osoko hainbat konpainiatan aritu zen trebatzaile-lanetan. Hogeita hamar urtez aritu zen Moskuko Balet Lehiaketetako buru. Elkarte Koreografiko Errusiarreko lehendakaria izan zen 1992tik, eta Errusiako Antzerki Artearen Institutuan koreografian sartzeko azterketen burua (azken berrogeita hamar urteetan).

### Heriotza

Iliá Glazunov margolariari lagundu zion karreraren hasieran (lehen erakusketa antolatzeagatik haserrea jaso zuen), eta, beraz, Lepeshínskaya amabitxitzat jo zuen artean.

Lepeshínskaya bihotzekoak jota hil zen 2008ko abenduaren 20an Moskun, 92 urte zituela.

Olga Lepeshínskaya, A. Radunsky, eta I. Vasilieva Leo Delibesen"Coppelia" balleteanOlga Lepeshínskaya Vladimir Putinek emandako saria jasotzen 2006.10.06

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* Aberriaren aldeko merituaren ordena:
	+ 2. mota (2006ko irailaren 28a): koreografia nazionalaren garapenerako ekarpen nabarmenak eta urte askotako lan emankorrarengatk.
	+ 3. klasea (1996ko irailaren 12a): kultura nazionalaren garapenari egindako ekarpen nabarmenarengatik
* Leninen ordena (1971)
* Urriko Iraultzaren Ordena (1986)
* Lanaren Bandera Gorriaren ordena, bi aldiz (1951, 1966)
* Ohorezko Intsigniaren Ordena (1937)
* Moskuko defentsaren domina
* Patria Gerra Handiko lan ausartagatik domina jaso zuen 1941-1945
* SESBeko artista (arte eszenikoak) (1951)
* SESBeko artista (arte eszenikoak) (1947)
* RSFSR ohorezko artista (1942)
* Stalin sariak:
	+ 1. klasea (1941) - balletaren arloan lorpen nabarmenengatik
	+ 1. klasea (1946) - Serguéi Prokófiev-en "*Errauskine*" balletean tituluaren eginkizunak betetzeagatik
	+ 1. klasea (1947) - Borís Asáfiev-en "*Las llamas de París*" balletean Joan gisa egindako lanagatik
	+ 2. klasea (1950) - Reinhold Moritzevitx Glière-ren "*La amapola roja*" balletean Tao Hoa gisa egindako lanagatik
* Errusiako lehendakariaren esker ona (2005)
* Langile beteranoaren domina
* Gazteen eta Ikasleen Munduko Jaialdiaren Saria Pragan (1947)
* "Soul Dance" saria, "Ballet" aldizkaria, "Maestro de Danza" delakoan (2000).
* Leninen Natalizioaren mendeurrena ospatzeko domina, "Lan ausartagatik"
* Banderaren ordena, diamanteekin (Hungaria)

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Lepeshínskaya, Olga Vasíliyevna article in Krugosvet encyclopedia **(Errusieraz)**
2. ↑    *Obituary (in Russian).*  Echo of Moscow 20 de diciembre de 2008.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Lepeshínskaya, Olga Vasílievna artículo en la enciclopedia de Peoples.ru. Obtenido el 19 de septiembre de 2008
4. ↑    *Балерина-дворянка - Известная артистка и педагог Ольга Лепешинская поделилась своими воспоминаниями с "РГ".*  29 de septiembre de 2006.
5. ↑  Женщины Сталина by Olga Kuchkina. Retrieved September 13, 2008 **(Errusieraz)**
6. ↑    *Сталин изживал в себе грузина с помощью статных русских любовниц.*  12 de abril de 2006.
7. ↑  Райхман Леонид Федорович Biographic materials on hrono.ru **(Errusieraz)**
8. ↑  Kontsert - Frontu en IMDb
9. ↑    *Russian dancer Lepeshinskaya dies.*  BBC News 20 de diciembre de 2008.

Kanpo estekak
-------------

* Olga Vasiliyevna Lepeshínskaya Internet Movie Databasen.
* Lepeshinskyren orria Bolshoi Antzokiaren web orrian (**(Errusieraz)**)
* Olgaren dantzaren errepasoa Glory of Bolshoi DVDn (gaztelaniaz)
* Olga Lepeshinskaya, Moszkowskiren Valsen, YouTuben

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q242097
* Commonscat Multimedia: Olga Lepeshinskaya

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 55537067
* ISNI: 0000 0000 7996 9412
* BNF: 141985916 (data)
* GND: 1021088536
* LCCN: n83239967
* NKC: xx0248269
* SUDOC: 089904788
* BIBSYS: 3000186
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q242097
* Commonscat Multimedia: Olga Lepeshinskaya