Jake Feinler, c.2011. **Jaiotza** Elizabeth Jocelyn Feinler 1931ko martxoaren2a(92urte),Wheeling,Mendebaldeko Virginia EE.UU. **Nazionalitatea** Amerikarra. **Hezkuntza** West Liberty State ikastetxean eta Purdue unibertsitatean. **Ezaguna** \* ARPANET NIC jatorrizkoaren kudeaketa SRIn \* Karrera zientifikoa. **Eremuak** \* Informatika. **Erakundeak** SRI, NASA Ames, Konputazioaren Historiaren Museoa.
Elizabeth Jocelyn "Jake" Feinler (1931ko martxoaren 2an jaioa) AEBetako informazioaren zientzialaria da. 1972tik 1989ra Stanfordeko Ikerketa Institutuko (SRI International) Sareen Informazio Sistemen Zentroko zuzendaria izan zen. Elizabethen taldeak Sareko Informazio Zentroa (NIC) erabili zuen ARPANETerako, Defentsa Datuen Sarerantz (DDN) eta Interneterantz eboluzionatu ahala. [2]

Hasierako bizitza eta hezkuntza
-------------------------------

Feiner 1931ko martxoaren 2an jaio zen Wheeling-en, Mendebaldeko Virginian, bertan hazi zen ere bai. 1954an, Mendebaldeko Askatasunaren Estatuko Eskolako litzentzia bat jaso zuen, bere familiako lehena unibertsitatera joaten.

Karrera
-------

### Hasierako Karrera

Feinler Purdueko Unibertsitateko, biokimikako filosofiako doktoretza baterako lanean ari zen, tesia hasi baino urtebete edo bi urte lehenago diru pixka bat irabazi zuenean. Columbuseko (Ohio) Chemical Abstracts Service-n lan eginda, editore laguntzaile izan zen munduko konposatu kimikoak indexatzeko proiektu handi batean. Han, datu-bilduma handiak sortzeko erronkei aurre egin zien, eta ez zen inoiz biokimikara itzuli. Horren ordez, 1960an, Kaliforniara joan zen, eta Stanfordeko Ikerketa Institutuko (orain SRI International) Informazioaren Ikerketa Sailarekin bat egin zuen. Han, *Psikofarmakologiaren Eskuliburua* eta *Prozesu Kimikoen Ekonomiaren Eskuliburua* garatzeko lan egin zuen. 

### ARPANET eta NIC

Feinler SRIko liburutegiko Literaturaren Ikerketa ataleko buru zen, 1972an, Doug Engelbartek Hazkuntza Ikertzeko Zentrora (ARC) biltzeko hartu zuenean. Zentro hori Estatu Batuetako Defentsako Ikerketa Aurreratuko Proiektuen Agentziako (DARPA) Informazioa Prozesatzeko Tekniken Bulegoak babestu zuen. Lehenik eta behin, ARPANETen lehen erakustaldirako *Baliabideen Eskuliburua* idatzi zuen Komunikazio Informatikoaren Nazioarteko Konferentzian. 1974rako, ARPANETerako Sareko Informazio Zentro (NIC) berria planifikatzen eta administratzen laguntzeko ikertzaile nagusia izan zen.

**Itzultzeke**

XXI. mendearen hasieran, Feinler SRI Alumni Fama Aretoan induzitua izan zen. Erretiroan, Mountain View-ko (Kalifornia) Historia Informatikoaren Museoan (HIM) boluntarioa da beti. Feinlerrek HIMn duen zeregina deskribatzen du:

> "Urteetan zehar, Sareko Informazio Zentroa (NIC) Interneten zuzentzen ari nintzela, Interneten nabigatzen negoela 1.500 dokumentu inguru bildu nituen. Gaur egun boluntario gisa ari naiz lanean Mountain Viewko Historia Informatikoaren Museoan, artikulu hauek antolatzeko. Bilaketa-laguntza bat ere idazten ari naiz, bilduma erabili nahi duten akademikoei laguntzeko. Bildumaren edukia, esanahia eta antolamenduaren eskema deskribatuko ditu. Silicon Valley gehiengoa aurreratzen ari den bitartean, seguru esan dezaket atzera noala. :-) Museoan egon ez bazara, berrikusi. Artefaktu, erakusketa eta dokumentu ugari ditu. Maiatzean Babbageko makina irekitzen da. Nork egin diezaioke aurre 8.000 pieza mekaniko dituen ordenagailu bati!!!"
> 
>

Ezizena
-------

Feinlerrek bere ezizena, "Jake", nola lortu zuen azaltzen digu:

> Jaio nintzenean, izen bikoitzak ezagunak ziren. Nire benetako izena Elizabeth Jocelyn Feinler da, eta nire familiak Betty Jo deituko zidan, nire ahizpa Mary Louren izenarekin bat egin zezan. *Betty Jo*ren arrebaren bertsioa Baby Jake antzera entzuten zen. Beti diot, eskerrik asko "Baby" utzi zuten Jainkoari.
> 
>

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Feinler, Elizabeth oral history.*  Computer History Museum 2009-09-10 (Noiz kontsultatua: 2023-12-01).
2. ↑   «Wayback Machine» *web.archive.org* (Noiz kontsultatua: 2023-12-01).
3. ↑   «Alumni Hall of Fame 2000 | SRI International» *web.archive.org* 2022-02-10 (Noiz kontsultatua: 2023-12-01).
4. ↑   «Wayback Machine» *web.archive.org* (Noiz kontsultatua: 2023-12-01).

Kanpo-harremanak
----------------

* Elizabeth Feinler's bibliography from dblp: Computer Science Bibliography
* "Internet History 1969", web pages, Computer History Museum, Mountain View, CA, US
* "Elizabeth (Jake) Feinler photos", MouseSite Photo Gallery, Science and Technology in the Making (STIM) web site, Stanford University, Stanford, California, US
*. Video of interview.