**José Fernández Zabala**, baita **Pepe Zabala** ere, (Madril, 1884ko otsailaren 7a – New York (AEB), 1923ko abuztuaren 6a) alpinista, idazle, argitaratzaile eta liburu saltzailea izan zen. 1927tik Madrilgo Peñalara mendian Zabala aterpeak bere izena darama. Ama bizkaitarra zuen.

Biografia
---------

Madrilen jaio zen. Ama bizkaitarra zuen eta aita, Primitivo Fernández, Murtziakoa. Pepe Zabala gisa ezaguna, XX. mendearen hasieran atletismoan aritu zen; halaber, aitarekin argitaratzaile lanean hasi zen. Familiak Madrilen 1902an inprimategi bat ireki zuen, Valverde kalean. Kirolzalea, laster mendizaletasuna eta eskia ezagutu zituen; bi kirol horietan Madrilen benetako aintzindaria izan zen. Bere aitaren kolaboratuz, garaiko kirol kazetariaren sortzailetariko bat izan zen; bere lanak *La Tribuna* egunkarian eta *Gran Vida* zein *Por Esos Mundos* aldizkarietan agertu ziren. 1910ean *El Alpinismo en España* liburua plazaratu zuen, benetako eskuliburua. 1913an Peñalara Los Doce Amigos taldearen sorreran parte hartu zuen; taldea geroago Peñalara Alpinismoaren Espainiako Errege Elkartea bihurtu zen.

1912 eta 1916 artean Zabalak Gredosko mendilerroan eta Guadarramako mendilerroan eskalada ugari egin zuen, besteak beste, Gredosko Primer Hermanito haitza (1912) eta Manzanares el Real herrian dagoen La Pedriza ospetsuaren Risco del Pájaro izeneko haitza. Halaber kirola hauek Espaianiak zabaltzeko lan handia egin zuen. 

Argitaratzaile gisa Antonio Guijosarekin elkartu zen, Stampa izeneko lantegia sortuz. Zigilu horrekin liburuak eta aldizkariak plazaratu zituzten, besteak beste, *Peñalara* eta *Heraldo Deportivo*. 1916an beka bat eskuratu zuen Parisen arte grafikoak ikasteko. Parisen Clotilde Maurín ezagutu zuen eta 1919an ezkondu ziren. 

Berriro ere Espainian, egiten zituen gizerte kritikak eta, etsai dezente topatu zuen. Orduan, 1919an, Zabala eta bere emaztea Estatu Batuetara joan ziren, han aukera berriak bilatzeko asmoz. Han liburudenda eta liburu-banatzaile bat sortu zuten. Proiektua ondo zihoan baina 1923ean, bihotzeko arazo batek jota, hil egin zen. Alargunak, gestio ugari egin ondoren, Zabalaren gorputza espainiaratu zuen, Madrilgo Almudena hilerrian lurperatzeko. 1927an lagunek diru-bilketa bat egin zuten Peñalara mendian, Madrilen, bere izena daraman aterpe bat egiteko.

Liburuak
--------

* *El alpinismo en España*, Madril, Primitivo Fernández inprimategia, 1910.
* *Excursiones al Guadarrama*, Madril, Primitivo Fernández inprimategia, 1910-1911, 2 liburuki.
* *De la Sierra Brava*, Madril, José F. Zabala inprimategia, 1914.
* *Deportes de Nieve*, Madril, José F. Zabala inprimategia, 1914.
* *Los Picos de Europa*, Madril, Imprenta Clásica Española, 1919.
* *Guía de los sitios naturales de interés nacional. Sierra de Guadarrama*, Madril, 1931.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Biografia Espainiako Historiaren Errege Akademiaren webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107673207
* Commonscat Multimedia: José Fernández Zabala

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 11694711
* ISNI: 0000000059523317
* BNE: XX943618
* LCCN: n2004024084
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* BDCYL: 1663

 |

* Wd Datuak: Q107673207
* Commonscat Multimedia: José Fernández Zabala