**Eva Ortega** **Paíno** (Madril, 1972ko irailaren 6a) Espainiako kimikari eta ikertzaile onkologikoa da, Ikerketa Onkologikoen Zentro Nazionaleko (CNIO) biobankuaren zuzendaria.

Ibilbidea
---------

Ortega Paíno Madrilen jaio zen 1972an. Txikitatik argi zuen zientzialari izan nahi zuela. Institutua amaitzean, Arkitektura ikastea pentsatu zen, baina azkenean Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Kimika Fakultatean matrikulatu zen, Biokimikan eta Biologia Molekularrean sartzeko modua baitzen. Karrera eta Ramón y Cajal Ospitaleko administrazio-arloko lana bateratu zituen.

### Ikerketa-ibilbidea

Kimikan lizentziatu eta doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, biokimikan eta biologia molekularrean espezializatu. Ramón y Cajal ospitalean doktoretza-tesia egin zuen tumore-inhibitzaileei buruz, eta arratoietan kimikoki eragindako tumore "solidoen" zelula-ugalketan eta -hazkuntzan proteinek duten garrantzia aztertu zuen. 2002tik 2004ra doktoratu ondoko ikertzailea izan zen Lundeko Unibertsitateko Immunoteknologia Sailean. Onkologiako ikertzailea da, biobankuen kudeatzaile eta zuzendari zientifikoa.

Suedian bizi izan zen 17 urtez, eta onkologian eta immunologian, berrikuntza-programa estrategikoetan eta Suediako Bbmri.se biobankuen sare nazionalean lan egin zuen, gerora *Biobank Sverige* izenekoan. Suedian aitzindari izan zen ARNi eta esekiduran zeuden tumore-zelulen transferentzietan. Ikertzaile gisa aritu zen Lundeko Unibertsitatean.

Núria Malats ikertzailearekin batera, Ramón Areces Fundazioaren beka bat lortu zuen, garuneko metastasien inguruko biziaren eta materialen zientziak ikertzeko. 2019ko irailetik, Ikerketa Onkologikoen Zentro Nazionaleko (CNIO) Biobankuaren taldeko kide da, unitateko zuzendari zientifiko gisa.

### Elkarte-ibilbidea

Hainbat kargu izan ditu, hala nola Suediako Espainiako Zientzialarien Elkarteko lehendakariordetza (ACES), eta, horrez gain, Suediako kontseilaria izan da CGCEn (Espainiarren Kanpoko Herritartasunerako Kontseilu Nagusia) eta CREn (Espainiako Egoiliarren Kontseilua). 2019ko uztailean Raicex Kanpoko Ikertzaile eta Zientzialari Elkarteen Sareko idazkari nagusi izendatu zuten.

Bizitza pertsonala
------------------

Bi seme eta alaba baten ama da. Senarraren gaixotasuna inflexio-puntua izan zen bere ibilbidean, eta bere lan-egoera birplanteatu zuen. Lundeko Unibertsitateak Suediako Biobankuen Sare Nazionalean (BBMRIs) sartzea eskaini zion, eta han egon zen Espainiara itzuli arte, CNIOko Biobankuaren zuzendari zientifiko gisa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Rejas, Javier López.  (2021-07-28). *"La cronificación de algunos cánceres ya es real".* .
2. 1 2   «Raicex, el lobby científico más importante de la diáspora» *RTVE.es* 2021-09-07.
3. 1 2 3   «Eva Ortega-Paíno» *Sitio web del Ministerio de Inclusión, Seguridad Social y Migraciones. Portal Carta de España*.
4. 1 2 3    *Eva Ortega-Paino – ACES SFFS.* .
5. 1 2   Panamá, GESE-La Estrella de. «Una científica que vive por y para el cáncer» *La Estrella de Panamá*.
6. ↑   Paíno, Eva Ortega.  (2002). *Estudio de las propiedades antitumorales del lauril galato: mecanismos de inducción de apoptosis sobre células Wehi 231 en cultivo y efecto sobre el crecimiento y regresión de tumores inducidos químicamente en ratones.*  Universidad Complutense de Madrid.
7. 1 2   Mateo, Cristina Vázquez.  (2018-02-12). *Madres de muchos dragones.*  ISSN 1134-6582..
8. ↑   «Investigar en España tiene mérito» *Las Provincias* 2020-05-09.
9. ↑   «El CNIO potencia sus líneas estrella en metástasis y repa...» *Consalud*.
10. 1 2   Caballero, Félix.  (2020-01-28). «Eva Ortega: "El sistema español de ciencia tiene que retener el talento, no solo atraerlo"» *España Exterior*.
11. ↑   «Two CNIO researchers receive funding from the Ramón Areces Foundation to conduct research into bladder cancer and brain metastases - Biotech Spain» *biotech-spain.com*.
12. ↑   Mateo, Cristina Vázquez.  (2018-02-12). *Madres de muchos dragones.*  ISSN 1134-6582..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108613419
* **Identifikadoreak**
* ORCID: 0000-0003-0314-3288

 |

* Wd Datuak: Q108613419