**Jondoni Joanes Batista (edo Batixta) eliza** edo **San Joan Bataiatzailearen eliza** Donibane Lohizunen dagoen eliza da. Oinezkoentzako Gambetta kale tentagarriaren erdial­dean dago San Joan Bataiatzailearen eliza. Antzinako eliza gotikoa zegoen tokian eraiki zuten.

Elizaren liturgiaren zati handi bat euskaraz egiten dute.

Historia
--------

XII. mendean eliza erromaniko txikia eraiki zuten bertako itsasgizonentzat. Ehun Urteko Gerran eta Espainiako inbasioek askotan erre zuten bai herri eta baita eliza ere, tartean 1419, 1523, 1542 eta 1558an. Horrela gotiko bilakatu zen. 1630ean udalak zabalduta ezkontza egiteko eraikina zaharberritu zuten. 1660ko ekainaren 9an, Luis XIV.a Frantziakoa eta Maria Teresaren arteko ezkontza kanoniko arranditsua ospatu zutenean eliza bukatu gabe zegoen. Esate baterako, errege‑gorteak erabili zuen atea hormatua dago eta gaur egungoa, gotikoa inspirazio‑iturri duena,
askoz ere beranduago egin zuten. XVII. mendean zaharberritzeari ekin zioten 1761 arte.

Frantziako Iraultzak hasieran alondegia eta gero gerra-ospitale bilakatu zituen. 1884an berriro zaharberritu eta neogotiko bilakatu zuten.

Eraikina
--------

Arte munduan bere XVII. mendeko erretaula dela eta eta historian bertan 1660ko ekainaren 9an Luis XIV.a Frantziakoa eta Maria Teresa Austriakoa ezkondu zirelako ezaguna da. 1931ko martxoaren 7an Frantziako monumentu historiko bilakatu zen.

Barrual­dea Lapurdiko elizen prototipoa da. Hiru galeria bikain ditu, absiderantz; karelak eta balaustreak zur landuaz
eta torneatuaz eginak. Hiru solairuko koru aparta berriz eraiki zuten 1856an, Napoleon III.aren aginduz. Jasotako presbiterioan dago Lapurdi guztiko erretaularik bikainena. Martin de Bidacheren artelana da, edota, zehatzago esateko, haren tailerrean egindakoa. Horma‑hutsarteetan irudi hunkigarriak daude, gubia desberdinez eginak. San Leon, elizbarrutiaren zaindaria, eta San Roke, erromesen babeslea, betikotuta daude. Presbiterioaren azpian sakristia dago, errege‑opari baliotsuen
gordeleku. Alboko erretaula batean ikustekoa da Errege magoen adorazioa, Restou margolariaren artelana, 1727an egina.

Jaiokundea ere olioz ederki egindako lana da, eta zurezko argi‑armiarma urreztatuak, brontzezkoen itxurakoak. Halaber, ederki
zizel­katua dago munstroek eutsitako pulpitua.

Nabe zabal bakarrean dohaintza bat zintzilik dago eta *El Águila* itsasontzi inperialari dagokio. Eugenia de Montijo
ontzi horretan ibil­tzen zen eta galerna batean ia‑ia bizia gal­du zuen. Organoa, Gérard de Rodezek egina, errege‑ezteietako
berbera da.

Korura sartzeko kanpoko harrizko eskailera erabil daiteke; burdinazko karel artistikoa du, Pierre Etcheverryk forjatua, Akotzeko errementariak. Oktogono‑formako kanpandorrearen oinarria atari modukoa da, eta bi kaletara ematen du.

Iruditegia
----------

* Barnealdea.Barnealdea.
* Kanpoaldea.Kanpoaldea.
* Jean de Luz elizako organoa.Jean de Luz elizako organoa.
* Elizaren barneko ikuspegiaElizaren barneko ikuspegia

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Euskal Herri Enblematikoa* entziklopediako *Itsasoko Historia. Euskal Kostaldeko Gida.* liburutik txertatu zen 2014-12-18 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, liburu hori eta entziklopedia horretako beste zenbait Creative Commons Aitortu 3.0 Espainia lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑  Halaxe ageri da *Herria* aldizkariaren hainbat zenbakitan, besteak beste.
2. ↑  Mérimée datu-basea

Bibliografia
------------

* Châtelier et SLC, François-Xavier.  (2008). *Le Guide de l’Église Saint-Jean-Baptiste - Saint-Jean-de-Luz.* .
* Ospital, Jacques.  (2008). *Donibaneko Eliza. L’Église de Saint-Jean-de-Luz. Histoires d’une église du Pays basque.* .
* Elissalt, Marie-Claire.  (2006). *L’Église de Saint-Jean-de-Luz – Donibane Lohitzuneko Eliza.* .
* Ochoa de Alda, Charles Martin.  (1992). *Saint-Jean-de-Luz- Église Saint-Jean-Baptiste.*  Donibane Lohizune: Imprimerie Alinea.
* Dop, Pierre.  (1932). *L’Église de Saint-Jean-de-Luz.*  Baiona: Imprimerie du Courrier de Bayonne.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Lapurdi** |

Kanpo estekak
-------------


| Lapurdiko monumentu historikoak |
| --- |
| Abbadia jauregia · Ahetzeko eliza · Amotzeko zubia · Arnaga etxea · Azkaineko erromatar zubia · Baionako judu hilerria · Baionako katedrala · Baionako sinagoga · Biarritzeko itsasargia · Biarritzeko sinagoga · Bonnat museoa · Agorreta etxea · Donibane Lohizuneko eliza · Getariako talaia · Gixuneko gaztelua · Hôtel du Palais · Ibarruneko zubia · Ilbarritz jauregia · Marracqeko jauregia · Uztaritzeko eliza · Ziburuko eliza · Zokoako gotorlekuaeta beste hainbat |