***Erran.eus*** 2015ean sortutako hedabide digitala da, Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko (Bidasoa, Leitzaran eta Urumea ibaien arroak) eta Lapurdi hegoaldeko (Xareta) informazioak biltzen dituena. 44 herrik osatzen dute komunikabidearen jarduera eremua, non, euskaldunen kopurua %85 ingurukoa zen 2020. urtean.*Xorroxin Irratiak* eta *Ttipi-Ttapa* aldizkariak aurrera eramandako proiektua da, Ttipi-Ttapa Fundazioaren babesean. Euskararen aldeko apustua egin dute medioan, hizkuntza horretan soilik argitaratzen baitituzte informazioak, urteko 365 egunetan. Informazio horien %62a plataforma horretarako propio sortutakoa da. Gainerako %38a *Ttipi-Ttapa* aldizkariko artikuluak eta *Xorroxin Irratiko* edukiak dira.

Komunikabideak hiru helburu nagusi ditu: hurbileko informazioa sortu eta hedatzea, komunitatearen topaleku izatea eta euskara bultzatu eta indartzea. Bi norabidetako informazio truke horretarako ezinbertzekoa da komunitatearen presentzia, irakurleek ere berriemaile izateko aukera dutelarik.

Hedabidearen sorrera
--------------------

1980. urtean Beran (Bortziriak, Nafarroa) talde euskaltzale batek *Ttipi-Ttapa* aldizkaria sortu zuen. Lehenbiziko hamar urteetan hiruzpalau zenbaki argitaratzen zituen urte bakoitzean. 1990. urtetik aurrera, ordea, hamabostekari izaera hartu zuen, gaur egun ere maiztasun horrekin argitaratzen duelarik. Aldizkari fisikoa jasotzeko ezinbertzekoa zen hedabidera harpidetzea. Hasieran harpidetza doakoa zen, baina, 1998. urtetik aurrera ordainpeko bihurtu zen.

1996an Interneteko edizioa martxan jarri zen eta bi urte beranduago *Ttipi-Ttapa Telebista* (2009an itxi zen). Hedabidearen egitura juridikoak ere aldaketak jasan ditu: 1997an Kultur Elkartea izateari utzi eta fundazio bihurtu zen. Batetik, *Ttipi-Ttapa Telebistak* egitura sendoa behar zuelako eta, bestetik, taldeko egitasmo guztien egonkortasun ekonomiko eta juridikoa ziurtatzeko.

1997an finantzazio arrazoiak zirela medio Fundazioak Kulturkari S.L.U. sortu zuen, diseinu grafikoko eta publizitateko lanak egiten zituen enpresa. 2011an Fundazioen Legean aldaketa bat gertatu zen, ondorioz, subrogazio prozesu bat ere baiː Ttipi-Ttapa Fundazioak bere gain hartu zuen Kulturkari enpresaren jarduera.

2015. urtean aldizkariaren webgunean (ttipi.net) hobekuntza nabariak eginez, *erran.eus* plataforma martxan jarri zen. Garai batean *Xorroxin Irratiaren* webgunean (xorroxinirratia.com) argitaratzen ziren edukiak ere *erran.eus* hedabidean aurkitu daitezke.

Webgunearen egitura eta edukiak
-------------------------------

Plataformaren edukia bi bloke nagusitan banatzen da: informazioa (elkarrizketak, albisteak, iritziak…) eta zerbitzuak. Informazio desberdinak ikusi nahi izanez gero, irakurlearen beharretara egokitzen diren aukera desberdinak daude. Kontsumitzaileak albiste berrienak irakurri nahi baditu, adibidez, portadan topatuko ditu edukiok. Uneoro eguneratzen den atala da, editoreek webgunera informazio berriak sartzen dituzten bakoitzean orrialdearen goiko partean gehitzen direlarik. Irakurleak informazio jakin bat nahi badu, ordea, webguneko edukiak antolatzeko aukera ere badu. Bi aldagai dira informazioak sailkatzen dutenak: eskualdeak eta gaiak. Gainera, eduki horien izaera askotarikoa da. 2020. urtean, adibidez, 3.376 artikulu, 1.168 audio, 560 bideo, 527 argazki galeria eta 410 komunitateko eduki (hedabidearen jarduera esparruko elkarte eta gizarte erakundek ekoitzitakoak) argitaratu zituzten. Informazio horien ekoizpena ia bikoiztu da webguneak martxan daramatzan sei urteotan, honako hau izan delarik bilakaera:

|  |  |
| --- | --- |
| **Urtea** | **Eduki kopurua** |
| 2015 | 3.659 |
| 2016 | 4.007 |
| 2017 | 4.554 |
| 2018 | 4.162 |
| 2019 | 5.461 |
| 2020 | 6.083 |

Irakurleen eskura dauden zenbait zerbitzu ere baditu webguneak: agenda, gida komertziala, telefono gida, eguraldia, eduki berezien kanala, iragarki sailkatuak, zorion agurrak eta eskelak. Bi atal nagusi horietaz gain, bai *Xorroxin Irratiko* saioetara eta baita *Ttipi-Ttapa* aldizkariko aleetara bideratzen duten estekak daude.

Ildo editoriala
---------------

Komunikabidearen ildo editoriala garbi erakusten duen iritzi edo editorialik ez dago, ez behintzat medioak bere izenean argitaratutakorik. Hedabidearen komunitatearen parte diren erakunde, aditu eta herritarrek, ordea, hamaika gaien inguruko iritziak argitaratzen dituzte bertan (politika, hezkuntza, ekonomia…).

Plataformaren jatorrian dagoen aldizkaria talde euskaltzale batek sortu zuen. Ideia horiek webgunean ere atzeman daitezke, euskararentzat propio sortutako atala dutelarik. Gainera, hedabidearen jarduera eremuan pil-pilean dauden gai batzuekiko jarrerak bere ildoaren nondik-norakoak ulertzen ahalbidetzen du. Lekarozko Aroztegia eta Erdizko Harrobiaren proiektuen inguruko estaldura informatiboa egin du hedabideak, adibidez. Lan horretan herritarrei eman diete hitza, baita "Erdiz Bizirik", "Aroztak" eta "Aroztegia eta gero zer?" plataforma eta elkarteei ere.

Hizkuntzarekiko eta herri ekimen desberdinekiko konpromiso horrek hedabidearen ildo ezkertiar eta euskaltzalea agerian uzten ditu.

Hedabidearen egitura eta antolaketa
-----------------------------------

### Enpresa egitura

Webgunea Ttipi-Ttapa Fundazioaren baitan dago, beraz, hau da *erran.eus* hedabidearen jabea. Pello Apezetxea da erakunde horren zuzendaria. Fundazioa interes sozialeko eta dirua irabazteko asmorik gabeko entitatea da, oinarrian ondarea duena. Hau da, elkarteak sortzeko pertsona kopuru bat elkartu behar da, bazkideak behar dira. Fundazioaren kasuan, ordea, ondare jakin batekin nahikoa da -normalean dirua izan ohi da-.

Ttipi-Ttapa Fundazioaren organo nagusia patronatua da, sei pertsonek osatzen dutena. Urtean behin egiten dute batzar nagusia, gai puntual batengatik lehenago bildu ez badira behintzat. Patronatuaren eta lan-taldearen arteko harremanak kudeatzaileak (Joxemanuel Irigoien) koordinatzen ditu.

### Barne antolaketa

2020ko datuen arabera, 10 pertsonek lan egiten dute hedabidean eta hiru arlo nagusitan banatuta daude: lau kazetarik paperezko eta webguneko edizioan lan egiten dute (Gurutze Pikabea, Nerea Bazterrika, Ruben Oskariz eta Eneritz Iraola), hiru langile diseinu taldean daude (Amaia Odriozola, Arantza Agirre eta Usoa Vicente) eta bi pertsona salmenta eta sustapen arloan. Arlo horietako bakoitzak bere barne komunikazioa kudeatzen du, baita bere ataleko pertsonen hautaketa, harrera eta garapena ere. Hala ere, zuzendaritzaren lana da enpresaren lidergoa kudeatzea, Aitor Arotzena delarik hedabideko zuzendaria. Komunikabideko kolaboratzaile sareak informazioak webgunean argitaratzen ditu, herritarrek ere berriemaile eta zutabegile lanak egiten baitituzte .

Aliantzak baditu *erran.eus* hedabideak, bere helburu estrategikoak betetzen laguntzeko aliatu dira Tokikom, CodeSyntax, Gertu eta *Xorroxin Irratia*. Berrikuntzak egiteko, erraterako, Tokikomen laguntza izan du medioak: produktu eta azpiegitura teknikoak eguneratzeko, arlo komertzialerako edota ume eta gazteen sektorera iristeko. Azken sektore horrekin lotuta *Plazan Bazan* atala argitaratzen hasi ziren 2017an. Hornitzaileak ere garrantzitsuak dira medioarentzat, eskaintzen dituzten zerbitzuak garatu ahal izateko.

Negozio eredua
--------------

Webguneko eduki guztiak doakoak dira, ez dago ordainpeko eduki berezirik. Hala ere, hedabidearen "laguna" izateko aukera badago. Harpidetza honen bidez irakurleak bai *erran.eus* plataformaren eta baita *Ttipi-Ttapa* aldizkariaren etorkizuna ziurtatzen laguntzen du. Gainera, harpidetuz gero, eskualdeko dendetan deskontuak izanen ditu erabiltzaileak (Ttipi txartelaren bidez) eta hamabostean behin egiten diren zozketetan parte hartzen ahalko du. Honako hauek dira 2021ko harpidetza sariak:

|  |  |
| --- | --- |
| **Eskualdea** | **Prezioa** |
| Baztan, Urdazubi eta Malerreka | 40€ |
| Leitza | 30€ |
| Hego Euskal Herria | 48€ |
| Ipar Euskal Herria, Europa | 94€ |
| Amerika eta Australia | 140€ |

Publizitatearen bidez ere dirua irabazten du *erran.eus* hedabideak. Hiru aukera desberdin eskaintzen dituː 

* Iragarkia ordenagailuko formatuan agertzeko sei euro ordaindu beharko ditu iragarleak. Bost tamaina izanik aukeran: 980 x 90px, 728 x 90 px, 300 x 250 px, 300 x 600 px eta 220 x 90 px.
* Iragarkia mugikorreko formatuan agertzeko ere, sei euro ordaindu behar dira. Bi tamainaren artean aukeratu daiteke: 300 x 250 px eta 320 x 50 px.
* Baner bat GIF formatuan ekoizteak 50€-ko prezioa du.

Aparteko finantzazio bideak ere baditu, hala nola, zerbitzuen atala. Herritarrek iragarkiak edo mezuak zintzilikatzeko espazioa erosteko aukera dute. Eskelak jartzeko edo oroigarriak egiteko, adibidez, 90€ -harpidedun izanez gero %10 gutxiago- ordaindu behar dira paperezko zein webguneko bertsioan mezua argitaratzeko.

Kanpotik etorritako diru-sarrerak ere izan ditu hedabideak. 2018an, adibidez, 133.736€-ko dirulaguntza bat jaso zuen Ttipi-Ttapa Fundazioak, Nafarroako Gobernuak 629.997€ banatu baitzituen euskaraz aritzen ziren zenbait komunikabideren artean. Fundazioak duen hizkuntzaren erabilera aktiboa izan zen laguntza hori jasotzearen arrazoia .

Hedapena
--------

Zabalkunde datuak positiboak dira, %30,7ko gorakada izan baitzuen *erran.eus* hedabideak 2020an. Hilabeteko, bataz beste, 30.657 erabiltzaile eta 129.744 bisita izan zituen eta 280.947 orrialde ikusi zituzten kontsumitzaileek. 2014-2021 bitartean honako eboluzioa izan du hedabideak:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Erabiltzaileak** | **Sesioak** | **Orriak** |
| 2014 | 43.302 | 114.872 | 277.582 |
| 2015 | 66.609 | 160.183 | 384.651 |
| 2016 | 98.377 | 253.873 | 562.064 |
| 2017 | 96.682 | 274.316 | 579.825 |
| 2018 | 105.823 | 355.579 | 743.116 |
| 2019 | 251.010 | 661.999 | 1.420.839 |
| 2020 | 385.579 | 1.255.433 | 2.572.898 |

Webgunean sartzeko gero eta gehiago erabiltzen da mugikorra. 2020an, erraterako, 1.023.101 sesio egin ziren mugikorretik, sesio guztien %82,27a. Ordenagailutik %16,19a sartu ziren eta gainerakoak (%1,55) tabletetik .

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Mendialdeko albisteak - Erran.eus» *erran.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
2. 1 2   «Geure buruaz - Erran.eus» *erran.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
3. 1 2   «Publizitate tarifak - Erran.eus» *erran.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-05-03).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** 20minutos.  (2018-08-20). «El Gobierno de Navarra destina 630.000 euros para la utilización del euskera en prensa, radios y medios on-line» *www.20minutos.es - Últimas Noticias* (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).
5. ↑   **(Ingelesez)** «erran.eus - Infogram» *infogram.com* (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58780765

 |

* Wd Datuak: Q58780765