recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zakuzarrak** edo **Zaku Zaharrak** zaldunita arratsaldez (hau da, ihauterietako igandean arratsaldez) ateratzen dira Lesakan.

Prestaketa
----------

Zaku Zaharrak prestatzeak lan handia dakar. Hiru zaku erabiltzen dituzte, bat gorputz enborrerako eta beste bi zangoetarako. Forma eman ahal izateko, urrian egindako bigarren mozketan bildutako belar idorra erabiltzen da, meheagoa baita. Burua oihal zuri batez estaltzen dute, begiak eta ahoarentzako zuloak eginez. Azkenik lastozko txapela daramate. 

Frontoiko albo batean uzten diren lasto-boletatik lastoa hartuz zakuak betetzen ditu zaku-zar-gai bakoitzak, eta gero hiru zakuak elkarren artean josten dituzte.

Ibilbidea
---------

Kalez kale ibiltzen da zaku-zar taldea, denak batera eta lerroan martxan doazela. Makil luze bat izaten du eskuan lerro buruak eta beste makil luze bat azkenak. 

Musikariek *Lesakako ihauteriak* doinua jotzen hastearekin batera hasten da zaku-zarren martxa. Puxikak batera eta bestera indarrez astintzen dituzte zakuzarrek, eta erritmo biziz gurutzatzen dituzte Lesakako kaleak. Ibilaldian zehar elkar bultzatzen dute eta jendea izutzen dute. Aldian behin gelditu eta fandangoa dantzatzen dute zaku-zarrek, besoekin, oin astun horiek altxatu eta belaunak tolastuko dituenik ez baitago. Taberna guztiek ardoa eskaintzen diete. Ikusleak aztoratu ondoren Zaku Zahar guztiak herriko plazarantz abiatzen dira.

Gazte eta nagusiak arratsaldeko zazpietan ateratzen dira. Azken urteetan zakuzar txikiak ere ateratzen dira, arratsaldeko bostetan.

* Plazako etxe batPlazako etxe bat
* UdaletxeaUdaletxea
* Plazako etxe batPlazako etxe bat
* Lastoa eskura.Lastoa eskura.
* Zakuak prestatzen. Ateratzeko prest.Zakuak prestatzen. Ateratzeko prest.
* Zakuak josten.Zakuak josten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    dantzan.eus. «Zaku zaharrak» *dantzan.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-02-19).

Ikus, gainera
-------------

* Inauteriak Euskal Herrian
* Ziripot

Kanpo estekak
-------------

* Zaku zaharrak. Bideoa, mozorroen prestakuntza eta kalearteko martxa.
* *Lesakako Ihauteriak* doinua entzungai Xut fanfarrearen bertsioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q116843609

 |

* Wd Datuak: Q116843609


| * i
* e
* a
Inauteriak Euskal Herrian |
| --- |
| Gipuzkoa | Donostia  •  Oiartzun  •  Tolosa |
| Nafarroa | Agoitz  •  Altsasu  •  Bera  •  Goizueta  •  Ituren eta Zubieta  •  Lantz  •  Lesaka  •  Unanu  •  Urdiain •  Olazti |
| Lapurdi | Uztaritze |
| Zuberoa | Zuberoako maskarada |
| Bizkaia | Markina  •  Carrascoliendas  •  Mundaka |
| Araba | Zalduondo |
| Pertsonaiak | Artzainak eta inudeak  •  Joaldunak  •  Kaldereroak  •  Kaskarotak  •  Markitos  •  Miel Otxin  •  Momotxorro  •  Porretero  •  Trapujale  •  Zakuzarrak  •  Zaldiko  •  Zamalzain  •  Zanpantzar  •  Ziripot |
| Dantzak | Zahagi dantza  •  Sorgin-dantza |
| Beste errituak | Gizakunde, Emakunde eta Orakunde  •  Txitxi-burruntzi eguna  •  Eltze-itsu igandea |
**Borthwickeko gaztelua** (ingelesez: *Borthwick Castle*) Eskoziako Midlothian eskualdean kokatzen den gaztelua da, Borthwick herrian. Edinburgh hiriburutik 21 kilometro hegoaldera kokaturik dago. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

1430an eraiki zuen Sir William Borthwick-ek aurrez bazen beste eraikin baten gainean. Dorretxe sendoa da, "U-itxurako" oinarriduna eta harresiak inguratzen du.

Maria I.a Eskoziakoak bi aldiz bisitatu zuen, 1563 eta 1567an. Bietan setiaturik egon zen Brothwick Lordaren babesean eta ihes egitea lortu zuen. 1650an Oliver Cromwellen armadak erasotu zuen eta kanoien suaren aurrean errenditu beharra izan zuen. Orduko kanoikaden kaltean nabaritzen dira oraindik.

Hurrengo mendeetan bertan behera utzia izan zen baina 1914an berriztu egin zuten. Bigarren Mundu Gerra garaian Altxor Nazionalak bertan ezkutatu zituzten. 1973an Brothwick familiak saldu eta hotel bihurtu zen.

Deskribapena
------------

Muino baten gainean dago eta 23 metrotako garaiera duten bi dorrek osatzen dute gaztelua. Harresituriko patioa du aurrealdean. Areto handiak 12 metrotako luzera du eta altuera handia. Aretoaren dekorazioa gotikoa da eta 'De Temple of Honor' izenaz ezagutzen da.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17567402
* Commonscat Multimedia: Borthwick Castle

---

 |

* Wd Datuak: Q17567402
* Commonscat Multimedia: Borthwick Castle
**Bortusteko gotorlekua** Lapurdiko Urruña udalerrian dagoen gotorleku bat da. Biriatu eta Bordele arteko A-63 autopistaren alboan dago.

1992an monumentu historiko izendatu zuten.

Historia
--------

Eraikuntzaren proiektua 1793 urtekoa da, dagoneko hasia zela Frantziako Iraultzako Konbetzioak eta Espainako Erresumak elkarri deklaratutako gerra. Halere, ospe handiago hartu zuen bere bigarren erabileran, hogei urte geroago, 1813an Napoleondar Gerretan. Frantziako armada Iberiar penintsulatik alde egiten ari zenean
Soult Mariskalak lerro-gotor bat eraikiarazi zuen Hendaiatik Orreagaraino eta honako hau Mendebaldeko zatiari zegokion, Lapurdiko eta Larrungo gainerakoekin batera. Bi gerretan forte hau Urruñako gune gotortuaren aurrealdean zegoen kokatuta, eta gerizpe motakoa zen, beraz, barrualdean kuartelik gabe.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. *Redoute de Bortuste.* .
2. ↑   Arrieta Valverde, Antton.-  *Euskal Herriko forteak : Berpizkundetik Karlismora*. Tafalla : Txalaparta, 2015. orr. 245-248

Ikus gainera
------------

* Lapurdiko monumentu historikoak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31187873
* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00084576

 |

* Wd Datuak: Q31187873


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Lapurdi** |
**Zikladeak** edo **Ziklade uharteak** (grezieraz: Κυκλάδες, *Kyklades*) Egeo itsasoko Greziako uhartedia da. 2.572 km2 ditu, eta 112.615 biztanle (2001). Hiriburua Ermoupoli da (Syros uhartea). Hogeita hamar bat uhartek osatua da; haietatik garrantzitsuenak hauek dira: Amorgos, Andros, Delos, Ios, Kea, Kimolos, Kithnos, Milos, Mikonos, Naxos (uhartea), Paros, Santorini (Thera), Serifos, Sifnos, Syros, Tinos, Sikinos, Anafi, Kimolos, Antiparos, Folegandros. Uharteak itsaspeko mendietako gailurrak dira. Izena Delos uharte sakratuaren inguruan moldatzen duten zirkulu-itxuratik datorkie (*kyklos*). Ekoizpen nagusiak hauek dira: ardoa, tabakoa, fruituak, mineralak, marmola. XX. mendean uhartedia bizkor husten ari zen, harik eta turismoa garatu zen arte.

Historia
--------

Antzinatean Brontze Aroko kultura-gunea izan zen, (K.a. 3000 urte). Zikladeetako kultura Kretakoa eta Mizenaskoa baino ehunka urte lehenago garatu zen; hilobien eta akropolien arkitektura, harrizko eskulturak eta eskultura horien forma geometrikoa dira haren ezaugarri nagusiak. Uhartediaren nagusitasuna itsasoan, bertako metal- eta harri-baliabideetan oinarritua, nabaria izan zen, harik eta kretarren aurrean makurtu behar izan zuten arte. K.a. 479an Atenasko Itsas Konfederazioan sartu ziren. Gero Bizantzioren mende egon ziren, eta 1204an Veneziako dukerri bihurtu ziren. 1566an turkiarrek beretu zuten.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   Euskaltzaindia. *Europako toponimia fisikoa.* .
2. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *154. arauaː Europako eskualde historiko-politiko nagusiak.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q171132
* Commonscat Multimedia: Cyclades

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154994470
* BNF: 11954321n (data)
* GND: 4073924-7
* LCCN: n2007079026
* NKC: ge206112
* SUDOC: 027520560
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q171132
* Commonscat Multimedia: Cyclades
Ziklo konbinatuko zentral baten eskema
**Ziklo konbinatua** Bi ziklo termodinamiko konbinatzen dituen sistema. Batetik, gas-turbina bat du; turbina horren ihes-gasen beroa lurruna sortzeko erabiltzen da, eta lurrun horrek lurrun-turbina bat ibilarazten du. Itsasontzien propultsioan sistema honi COGAS diote.

Ziklo konbinatuko zentrala zentral elektriko bat da, non erregaiaren energia termikoa elektrizitate bihurtzen den bi ziklo termodinamikoren bidez: gas-turbina bati dagokiona, normalean gas naturala, errekuntzaren bidez (Brayton zikloa) eta lurrun-turbina konbentzionala (Rankine zikloa).

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Energia Berriztagarriak Hiztegia] [2015]
2. ↑  unesa.es[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q900729
* Commonscat Multimedia: Combined cycle

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 146225915 (data)
* GND: 4231148-2
* LCCN: sh99003655

 |

* Wd Datuak: Q900729
* Commonscat Multimedia: Combined cycle
**Cassia konderria** (ingelesez: *Cassia County*) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Burley da. 2010eko zentsuaren arabera 22.952 biztanle zituen, Cassia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Cassia konderriak 6.682,9 kilometro koadro ditu. Horietatik 39,37 ura dira. Beste 6.643,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,43 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.952 pertsonetatik 22.466 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 5.724 dira. 38 beltzak edo afroamerikarrak. 106 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 104 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 18 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 205 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q483947
* Commonscat Multimedia: Cassia County, Idaho

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123169756
* **Lekuak**
* OSM: 1742083
* TGN: 2000467

 |

* Wd Datuak: Q483947
* Commonscat Multimedia: Cassia County, Idaho
**Cementos Portland Valderrivas** 1903. urtean, sorturiko zementu egile nafarra da. Zementua ekoizteko hainbat lantegi ditu Nafarroa eta Espainia guztian.

Historia
--------

Zementua ekoizteko lehen fabrika 1903. urtean eraiki zen Nafarroako Olazti herrian. Bien bitartean Cementos Valderrivas enpresa espainiarra 1923an eratu zen Madrilen, eta Madril hiriburuko Vicalvaroko auzoan lantegi bat eraiki zuen. 1949an Cementos Portland "Cementos Hontoria" enpresaren sorreran parte hartu zuen eta akzioen %50a eskuratu zituen, eta Palentzian zementua ekoizteko lantegi bat eraiki zuten.

1971ean Cementos Portland, Cementos Hontoria eta Cementos Lemona Cementos Alfa enpresaren akziodun bilakatu ziren. 1988ean Cementos Portlandek nazioarteko bere lehen erosketa egin zuen, Ameriketako Estatu Batuetako Maine estatuko zementuegile bat erosi eta gero. 1993ean Cementos Portland, Cementos Hontoria eta Cementos Valderrivas enpresekin batu zen. Eta bi urte beranduago, Cementos Alfaren akzioen gehiengoa eskuratu zituen.

1998ean Andaluzia eta Extremaduran zabaltzen hasi zen, Alcala de Guadairan fabrika bat erosi eta gero. 1998ean Cementos Valderrivasek 1923an eraikitako Vicalvaroko lantegia itxi eta produkzioa Madrilgo lantegi berrira eraman zen. 1999an Giant Cement Holding enpresa estatubatuarra erosi zuen, eta 2002an Cementos Atlantico.

### FCC Cementos Portlanden jabe berria

2002an Cementos Portland erosteko eskaintza aurkeztu zuen Fomento de Construcciones y Contratas enpresa espainiarrak. Akzioen gehiengoa eskuratu ostean, Cementos Portland, FCC taldearen eskumendeko enpresa bilakatu zen. 2003an Cementos Portlanden mendeurrenarekin batera enpresaren izena aldatu eta Cementos Portland Valderrivas bilakatu zen.

2006. urtean Cementos Portlandek Bizkaiko Cementos Lemona zementuegilea erosi zuen. Lehendik akzioen %30,72 zeukan Portlandek, baina erosketa eskaintzaren ostean akzioen %98a kontrolatzera igaro zen. 2006. urtean Uniland zementuegile kataluniarraren akzioen %51a erosi zituen.

Ikus, gainera
-------------

* Espainiako burtsako baloreen zerrenda

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Cementos Portland Valderrivasen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12255714
* Commonscat Multimedia: Cementos Portland Valderrivas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 309570629
* BNE: XX262932

 |

* Wd Datuak: Q12255714
* Commonscat Multimedia: Cementos Portland Valderrivas


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Euroaren ikurra | Burtsan kotizatzen duten Euskal Herriko enpresak | Euroaren ikurra |
| Arteche • Azkoyen • Banco Guipuzcoano • Baron de Ley • BBVA • Befesa • CAF • Cementos Portland • CIE Automotive • CVNE • FAES Farma • Gamesa • Iberdrola • Tavex • Tubacex • Tubos Reunidos • Urbar Ingenieros •Vidrala • Viscofan |
Cassiniren obaloak
Matematikan, **Cassiniren obaloa** plano batean dauden puntu multzoa da, obaloan dagoen p puntu bakoitzak, q1 eta q2 beste bi puntu finkorekin lotura jarraitua duelarik, 2a distantziara aurkitzen direnak, "obaloaren fokuak" deiturikoak. Konstante hau b²k emana dator.

Cassiniren obaloen ekuazio polarra, honako hau da:

{\displaystyle r^{4}+a^{4}-2a^{2}r^{2}cos2\Phi =b^{4}}
eta forma kartesiarra:

{\displaystyle (x^{2}+y^{2})^{2}-2a^{2}(x^{2}-y^{2})-a^{4}+b^{4}=0}
Obaloaren forma b/a proportzioaren araberakoa da. b/a 1 baino gehiago denean toki geometrikoa, lotutako buelta bakarra da. b/a 1 baino gutxiago denean tokiak, lotu gabeko bi buelta hartzen ditu. b/a 1 denean kurbari Lemniskata deritzo

Cassiniren obaloak, izen hau Giovanni Domenico Cassini astronomoagatik daramate.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q728699
* Commonscat Multimedia: Cassini oval

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q728699
* Commonscat Multimedia: Cassini oval
Xerografia bidezko kopiaketa prozesuaren eskema.
**Xerografia** agiri, testu, irudi eta abarren kopia egiteko prozedura da, 1938an asmatua. Xerografiaren bi oinarri nagusiak fotoeroamena eta zeinu desberdineko karga elektrikoa duten bi gorputzen erakarpena dira. Kamera ilun baten bidez irudia xafla berezi batean jasotzen da eta xafla horretako gune beltz edo grisetan hauts koloremailea finkatzen da; ondoren, lurrun berezien eta izpi infragorrien beroaren bidez gainalde trinkoetan (paperean, altzairuan, etab.) finkatzen da xaflako irudia.

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016-11-15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1753339
* Commonscat Multimedia: Photocopying process

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12362752v (data)
* GND: 4190383-3
* LCCN: sh85148809
* AAT: 300157797
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1753339
* Commonscat Multimedia: Photocopying process
**Zidno** Piramos eta Sarosekin batera, Ziliziako hiru ibai handienetako bat zen. Mediterraneoan itsasoratzean, aintzira bat osatzen zuen, Rhegma izenekoa. Aintzira, Tarsoko herriak, itsasportu bezala erabiltzen zuen. Hasiera batean, ibaia herriaren erditik igarotzen zen. Baina, uholde bat gertatu ondoren, Justiniano I.a enperadore bizantziarrak ibaiaren ibilgua aldatu zuen, herria inguratuz. Herriaren iparraldean, ibaiak urjauzi harrigarriak ditu.

Flavio Arrianok emandako berrien arabera, Alexandro Handia larriki gaixotu zen ibaiko ur hotzetan bainatu ondoren. Erdi Aroan, arabiarrek, *Nahr al-Baradan gen* izena eman zioten ibaiari. Gaur egun *Tarso Çay* izena du.

Ozeanida
--------

Antzinatean, ibaiko jainkoa ere, Zidno deitzen zen. Sarri agertzen zen bere irudia Tarsoko txanponen atzealdean. Bizantzioko Estebanek Tarsoko Atenodoro aipatzen du

"Ankialek, Japetoren alabak, Ankiale sortu zuen (Tarsotik gertu dagoen hiria): bere semea Zidno izan zen, Tarsoko ibaiari izena eman ziona: Zidnoren semea Partenio izan zen, eta, honengatik, hiria Partenia deitua izan zen: beranduago, izena Tarsogatik aldatu zen."

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1768771

 |

* Wd Datuak: Q1768771
Zamudion kokaturik dagoen Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkea.
**Zientzia Euskal Herrian**, Europako gainontzeko herrialdetan bezala, estuki loturik egon da bere garapen historiko eta ekonomikoarekin. 

Euskalerriaren Adiskideen Elkartea XVIII. mendean, Ilustrazio garaian sortu zen zientzia eta kultura erakundea izan zen, Xabier Munibe Peñafloridako kondeak eta *Azkoitiko zalduntxoek* eratu zutena. 1776. urtean Bergarako Errege Mintegia sortu zuten eta bertan ezarri ziren Euskal Herriko zientzia modernoaren oinarriak. Louis Proust kimikari frantsesa kontratatu zuten eta hark prestaturiko laborategi aurreratuan Elhuyar anaiek wolframioa aurkitu zuten 1783. urtean. XIX. mendean Anton Abadia esploratzaile, astronomo eta zientzilaria Frantziako Zientzia Akademiako lehendakaria izatera iritsi zen. Gaur egun ere badira zientzialari ezagunak Euskal Herrian, Pedro Miguel Etxenike, Jose Ramon Etxebarria edo Javier Armentia esate baterako.

Zientzia museoak ere ugari dira, Eureka! Zientzia Museoa, Abadia jauregia, Arabako Natura Zientzien museoa edota Iruñeko planetarioa adibidez. Zientzia ikerketak egiteko hainbat elkarte garrantzitsu ere badaude: Aranzadi Zientzia Elkartea, Elhuyar Fundazioa, DiPC, TECNALIA, Biodonostia eta NanoGUNE besteak beste.

Bizkaiko, Arabako, Gipuzkoako Teknologia Parkeak eta Garaia Berrikuntza Guneak osatzen dute *Euskadiko Parke Teknologikoen Sarea*.

Kanpo estekak
-------------
**Údarás na Gaeltachta** (euskaraz *Gaeltachteko Agintaritza*), sarritan **ÚnaG** laburtzen da, Irlandako Errepublikako Gaeltacht eremuetako (irlandera hiztunen eremuak) ekonomia, gizartea eta kulturaren garapenaren kudeatzaile eta arduraduna den estatu erakundea da.

Erakunde honen helburu nagusia Gaeltacht eremuetako komunitateak indartu eta bultzada ematea da, honela komunitate hauetako kideen bizi kalitatea hobetzea lortuz eta irlandera eremu hauetako hizkuntza nagusia izan dadin mantenduz. ÚnaG erakundea zuzendaritza baten agintaritzapean dago, hau 20 kidez osatua dago, hauetatik 17 kide aurretik zuzenean Gaeltacht eremuetan hautatuak izan dira. Hau Irlandako Errepublikako beste estatu erakunde batzuekin alderatuz gero salbuespen bat da, horietan agintaritzaren kideak gobernuan dagoen alderdiko ministroek hautatzen baitituzte, ondorioz hautatutako kideetako gehienak alderdi politiko jakin bateko kideak izan ohi direlarik.

Jatorriz erakunde hau 1979ko Údarás na Gaeltachta Aktaren ondorioz 1980an sortu zen, betiere bere aurrekaria izan zen Gaeltarra Éireann erakundearen begiradapean, azken hau Gaeltacht Industries Aktaren ondorioz 1957an sortutako erakundea zen.

Gaeltacht eremuetara enpresa eta industriak erakartzeko betebeharra du, eremu hauetako asko Irlandako mendebalde muturrean dauden gainbehera ekonomikoa jasaten duten leku isolatuak baitira. Askotan Europar Batasunak hasi berriak diren bertako enpresei ere diru laguntzak ematen dizkie. Komunitatea hauetako auzolana, elkarlana eta langintza programetan ere buru belarri jardun ohi du.

Gaur egungo Údarás na Gaeltachta erakundeko zuzendaria jaiotzez Glencolmcille udalerrikoa den Liam Ó Cuinneagáin da, era berean udalerri hartako Oideas Gael kulturgunea eta hizkuntza ikastetxearen zuzendaria ere badelarik.

Údarás erakundearen egoitza nagusia Connemara eskualdean dagoen Furbo udalerrian dago, Galwayko konderria. Gainontzeko beste Gaeltacht eskualdeetan ere bere ordezkaritzak badituelarik: Dingle udalerrian, Kerryko konderria; Ballymakeera, Corkeko konderria; Derrybeg, Donegalgo konderria; eta azkenik Belmullet udalerria, Mayoko konderria.

Ikus gainera
------------

* Gaeltacht
* Irlandera
* IDA Ireland

Kanpo estekak
-------------

* Údarás na Gaeltachta erakundearen webgune ofiziala **(Gaeleraz)****(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2166309
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131509297
* ISNI: 0000 0001 0687 4428
* LCCN: n95058429
* SUDOC: 146942205

 |

* Wd Datuak: Q2166309
**Zuloaga jauregia** Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Alde Zaharreko Kale Nagusian dagoen jauregia da. Jasokundeko eta Sagarrondoko Andre Maria eliza, Casadevante jauregia eta Hondarribiko udaletxearen alboan dago.

Eraikina
--------

Zuloaga familiak bazuen etxe bat 1507. urtean gaur egunean jauregia dagoen lekuan. Etxea historian zehar hainbat aldiz erre zen eta beste hainbeste berrairiki. Gaur egunekoa Pedro Ignacio Zuloaga Moiuak altzatu zuen. Konbentzio gerran kalte handiak jasan zituen eta horrela jarraitu zuen 1890. urte arte. Urte horretan barrukaldea berritu zen erabat. Azkenean, udalak erosi zuen 1980 hamarkadan.
Hiru solairu ditu. Hiru isurialdeko estalkia zuburu zizelkatuetako teilatu hegal batean amaitzen da. Teilatu hegal horren amaieran, alboetan, harri landuko mentsulak daude, eta, horietatik, Pampinot kalera begira dagoena nabarmentzen da; izan ere, honako idazkun hau du: *"Christu vincit Christus regnat Christus imperat"*.

* Jauregiaren ikuspegia.Jauregiaren ikuspegia.
* Zuloaga jauregia.Zuloaga jauregia.

Fatxada nagusia Kale Nagusira begira dago, eta, horretan, deigarria da baoen antolamenduaren konposizioaren erregulartasuna. Aipatzekoa da dekorazio elementu eredu klasikoa dutela oinarrian; izan ere, leihoak dekoratzeko frontoi hautsiak kurbatuak ere bada, eta kiribilean bukatzen dena. Bigarren solairuaren erdian, Zuloaga eta Moyua familiaren armarria dago.

Udalak du eraikin horren jabetza, eta, bertan, udal artxibo historikoa eta liburutegia daude. Eraikin hori monumentu deklaratuta dago (265/1964 Agindua, urtarrilaren 17koa, BOE 52 zk. 1984ko otsailaren 29koa).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gipuzkoa** |

* Zuloaga jauregia Hondarribiko Udal webgunean
* Zuloaga jauregia Hiru.com webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12269481
* Commonscat Multimedia: Palacio Zuloaga

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0001504

 |

* Wd Datuak: Q12269481
* Commonscat Multimedia: Palacio Zuloaga
Eskuzko zukugailu klasikoa.
Zukugailu elektrikoa.
**Zukugailua** garrazki, laranja eta limoiei zukua ateratzeko asmatua eta diseinatua dagoen gailua da.

Historia
--------

Kütahyan-en (Turkian) aurkitu zen alerik zaharrena XVIII. mendean. Sorbeteak egiteko buztinezko tresna zen. XVII – XVIII. mendeetan, Turkian limoiondorik ez bazegoen ere kantitate handitan ekartzen ziren Konstantinoplara.

XIX. mendean, Estatu Batuetan hainbat eredu patentatu ziren (200 ale baino gehiago). Hauen artean zaharrena burdin urtuz eginda zegoen, Lewis Chichesterrek 1860an sortua. Honen helburua etxean erabili ahal izatea zen.

XX. mendean, aurrerapenak eman ziren, hala nola, tamaina txikiagoak, ekipo mekaniko konplexuak, presio txikiagoa eskatzen zutenak, eta abar.

Ekoizleak
---------

Gaur egun, etxe-tresnak ekoizten dituzten fabrikatzaile nagusiek ere zukugailuak egiten dituzte. Esate baterako: Cecotec, Philips, Braun, Moulinex, Princess, Taurus, Ufesa,…

Motak
-----

* **Eskuzkoa:** Erdialde esferikoa duen ontziaren gainean fruta erdibitua jarri eta eskua biratuz edo palankari eraginez erabiltzen den gailua da.
* **Elektrikoa:** Indar elektrikoaz baliatuz funtzionatzen duen makina da. Motorra du frutak erraz birrintzeko. Potentziaren arabera etxerako, profesionala edo industriala izan daiteke.

Ezaugarriak
-----------

Ezaugarri hauek bereizten dituzte zukugailu elektrikoak, gaur egun.

* **Potentzia.** Zenbat eta potentzia handiagoa, orduan eta azkartasun handiagoa eta fruta-piezen aprobetxamendu hobea.
* **Zuku-tanga.** Zenbait modelok pitxer garden eta graduatu bat dute, zuku-maila ikusteko.
* **Biraketa.** Noranzko bakarreko edo bikoa.
* **Palak.** Frutaren mamia banatzeko.
* **Egitura desmuntagarria.** Garbiketa erosoagoa eta errazagoa egiteko.

Bitxikeriak
-----------

Diseinuari dagokionez, dekoraziorako helburuarekin Philippe Starck-ek  sortu zuen gailua oso hedatuta dago. Bestalde, Lemon press gailua ere badago, erabilpen berdina du baina intxaurrak puskatzeko mekanismoa dauka.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *IVème congrès international d'art turc : Aix-en-Provence, 10-15 septembre 1971..*  Éditions de l'Université de Provence 1976 ISBN 2-85399-015-X. PMC 3913977. (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).
2. ↑   **(Ingelesez)** «Philippe Starck. Juicy Salif Lemon Squeezer. 1988 | MoMA» *The Museum of Modern Art* (Noiz kontsultatua: 2022-02-07).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q14902
* Commonscat Multimedia: Lemon squeezers

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4694928-8
* AAT: 300207688

 |

* Wd Datuak: Q14902
* Commonscat Multimedia: Lemon squeezers
**Brown konderria** (ingelesez: *Brown County*) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ainsworth da. 2010eko zentsuaren arabera 3.145 biztanle zituen, Brown kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Brown konderriak 3.173,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,81 ura dira. Beste 3.163,24 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,99 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 3.145 pertsonetatik 3.101 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 29 dira. 2 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 26 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485239
* Commonscat Multimedia: Brown County, Nebraska

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146690001
* LCCN: n88187042
* **Lekuak**
* OSM: 1425437
* TGN: 2001324

 |

* Wd Datuak: Q485239
* Commonscat Multimedia: Brown County, Nebraska
Chantico, Rios Kodexa
**Chantico** mexika mitologian (nahuatlez Chantico-Cuauhxolotl, "etxean bizi dena", Chiantli, "etxea", "bizilekua", ti, lotura eufonikoa eta co -an) suaren jainkoa zen Xiuhtecutliren ezkontidea zen. Bihotzeko, etxeko eta sumendietako suen jainkosa eta artaburuen heltzearen arduraduna zen. Kolore beltz eta gorriko aurpegiz irudikatzen da eta bere ikurrak suge gorri bat eta kaktus arantzak dira.

Cihuacoatl-Tonan bezala, beroarekin eta argi distiratsuarekin lotua zegoen. Irudikapenetan bizkarrean izpi eskukada bat zuela agertzen zen. Tepeyacen tontorrean gurtzen zen laugarren hamahirukoaren lehen egunean (lore 1), zehazki martxoak 23an.

Mitologiaren arabera Chanticok sakrifizio bat eskaini zuen baraualdia errespetatu gabe, piper eta arrain errea jan baitzituen, Tonacatecuhtli haserretu egin zen eta Chantico madarikatu zuen zakur bihurtuz, oso izaera jatuneko animalia. Chanticori Bederatzi-Zakur bezala erreferentzia egiten zaio. Esaten zenez haizeko lehen zeinuan jaiotakoa (1-Ehecatl) jaiotzaz osasuntsua izango zen minez edo minbiziz gaixo hazi ezean, kasu horretan bere gaixotasuna sendaezina izango zelarik. Uste zutenez, bederatzigarren zeinuan jaiotakoa oso zoritxarrekoa izango zen, zeinu hau nahuatlentzat baitzen, zenbait animaliatan eraldatzen ziren azti eta nekromante.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2052073
* Commonscat Multimedia: Chantico

---

 |

* Wd Datuak: Q2052073
* Commonscat Multimedia: Chantico
**Zuzenbide militarra**, Indar Armatuen antolamendua, funtzionamendua eta mantenimendua erregulatzen duten arau juridiko multzo bat da.

**Lege militarrak**, erakunde armatuen antolamendua, funtzionamendua eta mantenimendua erregulatzen duten lege arau multzoa da.

Edukia
------

Zuzenbide militarra militarren arau hausteak zigortzen dituzten legeekin identifikatzen den arren (eta zigor zuzenbide militarra eta zigor erregimenaz osatua izanik), beste hainbat arlo ere erregulatzen ditu, esate baterako: soldaduaren jokaera, kide militarren arteko harremanak, armadako kideen betebeharrak, horien eta Estatua eta gizartearen arteko harremanak, eta azkenik, erakunde armatuen antolamendua eta funtzionamendua.

Zuzenbide militarrak berezko erakunde juridikoa du, hortaz, berezko zuzenbide prozesala ere badu (zuzenbide prozesal militarra).

Sailkapena
----------

Zuzenbide militarra zuzenbide publikoaren barnean sailkatzen da. Estatua eta arlo militarraren arteko harremanak erregulatzen ditu.

Ikus gainera
------------

* Justizia militarra
* Justizia militar kodea
* Gerra-legea
* Gorputz Juridiko Militarra

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28737
* Commonscat Multimedia: Military justice

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85085227
* NDL: 00562603

 |

* Wd Datuak: Q28737
* Commonscat Multimedia: Military justice
***Brownie*** (ingelesetik mailegatutako hitza da, euskaraz: "marroitxoa"), txokolatezko *brownie* ere deitzen dena, Ameriketako Estatu Batuetako gastronomiaren produktu tipiko bat da, txokolatezko pastel laukizuzen zapala da. Bere kolore ilun edo marroiarengatik, datorkio izena, ingelesezko *brown* hitzetik alegia. XIX. mendean asmatu zen gozo hau eta XX. mende hasieran ezagun egin zen bai Estatu Batuetan bai Kanadan. Testurari dagokionez tarta eta galletaren bitartekoa da.  Browniea era askotakoa izan daiteke: *fudge* geruza bat jartzen zaio gainean, baita esne-gain gisako geruza bat ere, eta ur, intxaur, txokolate, *butterscotch* (*toffee* kurruskari mota bat), kakahuete-gurin zatitxoak eta beste osagai batzuk eduki ditzake barnean. Bestalde txokolate gabe egiten den aldaera bat ere badago, azukre beltzarekin egiten dena eta *brownie* horixka deitzen dena (*blondie*).

*Brownie*a normalean eskuarekin jaten dute, maiz esne edo kafearekin. Epel ere zerbitzatzen dute, alboan izozkia duela (*à la mode* erara), edo gainean azukrearekin.

Historia
--------

Chicagoko sukaldari batek sortu zuen Palmer House hotelean Bertha Palmer-ek erakustaldira zihoazen emakumeentzako postre bat eskatu ostean; emakumearen eskaeraren arabera, pastel zati bat baino txikixeagoa izan behar zuen, baina pastelaren ezaugarriak mantendu behar zituen eta errez jan ahal izateko modukoak izan behar zuten. Lehenengo *brownie* hauek intxaurrak zituzten barnean eta albertxiko geruza bat zuten gainean, eta oraindik ere errezeta originalaren arabera egiten jarraitzen dute hotelean.

Ikus gainera
------------

* *Muffin*.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Webster's New World College Dictionary*, 4th Edition, 2008.
2. ↑    *Extra Info on 190 North's April 8, 2007 Show.*  in: *190 North*. 2007-04-08.
3. ↑  Uncle Phaedrus

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q503129
* Commonscat Multimedia: Brownies

---

 |

* Wd Datuak: Q503129
* Commonscat Multimedia: Brownies
Saturno planetaren irudia, Cassini-Huygens zundak hartua, non Cassini banaketa bereizten den A eta B eraztunen artean.
**Cassini banaketa** Saturno planetaren kanpoaldekoa den A eraztuna eta B eraztunaren artean dagoen banaketa da. Giovanni Cassinik aurkitu zuen 1675ean. Banaketa hau Saturnoren erdigunetik 122.340 kilometrora dago eta 4.800 kilometroko zabalera du.

Cassinik, eraztunetatik igarotzean hartutako erresoluzio handiko irudia.
Itxura batean banaketa honetan materialik ez dagoela dirudien arren, berriki egineko azterketa batzuek material dentsitate txikiagoko gune bat baino ez dela adierazten dute. Cassini banaketan dagoen material urritasunaren arrazoia Mimas satelitearekin duen eragin grabitatorioa da. Cassini banaketa aipaturiko ilargiaren orbitarekin erresonantzia grabitatorioan dago, eta, beraz, materiala Mimasen igaroeren ondorioz kanporatua da.

Saturnoren eraztunek beste banaketa aipagarri batzuk ere baditu, Encke banaketa edo Keeler banaketa kasu, baina Cassini banaketa da biziena eta zaletu baten teleskopio baten bidez argi ikus daitekeen bakarra da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q508315
* Commonscat Multimedia: Saturn (Rings)

---

 |

* Wd Datuak: Q508315
* Commonscat Multimedia: Saturn (Rings)


| Saturno |
| --- |
| **Saturnoren sateliteak**Pan · Dafne · Atlas · Prometeo · Pandora · Epimeteo · Jano · Mimas · Methone · Pallene · Entzelado · Telesto · Tetis · Kalipso · Helena · Dione · Polideuzes · Rea · Titan · Hiperion · Japeto · Kiviuq · Ijiraq · Febe · Paaliaq · Skathi · Albiorix · Erriapo · Siarnaq · Tarvos · Mundilfari · Narvi · Suttungr · 

**Saturnoren eraztunak**A · B · C · D · F · G · Encke banaketa · Cassini banaketa |
**Zenfira Ramazanovna Magomedalieva**, errusieraz Земфира Рамазановна Магомедалиева, (Ibragimotar, Errusia, 1988ko otsailaren 8a), *Ertaina* kategorian aritzen den boxeolari errusiarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen (Nouchka Fontijn herbeheretarrarekin partekatua) *Ertaina* kategorian, ROCen izenean; Tokion, Lauren Price britainiarraren (urrezko domina) eta Li Qian txinatarraren (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen. 
Kontuan izan Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Emakumezkoa, *Ertaina* kategoria.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Zenfira Magomedalieva» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .
3. ↑  "Zenfira Magomedalieva" *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21104599
* Commonscat Multimedia: Zemfira Magomedalieva

---

 |

* Wd Datuak: Q21104599
* Commonscat Multimedia: Zemfira Magomedalieva
NBEk gizarteari ekintza hezitzaileak egiteko deialdia zabaldu dio.
**Zoriontasunaren Nazioarteko Eguna** Nazio Batuen Erakundeak 2012ko ekainaren 28an, A/RES/66/281 erresoluzioaren bidez, sortu zuen. Egun hori ospatzeko urtero martxoaren 20a onartu zen. Eguna lehenego aldiz 2013an ospatu zen.

Justifikazioa
-------------

Aipatutako erresoluzioan NBEk zera azpimarratu zuen: zoriontasunaren bilaketa gizakion oinarrizko helburua da, garai eta kontinente guztietan. Horrekin lotuta garapen inklusiboago eta orekatsuago erreibindikatzen zuen, horrela, pobretasuna ezabatuz, zoriontasuna eta ongizatea herri guztien artean zabaltzeko. Erakundeei zein partikularrei aktibitate publikoen bidez zein hezkuntzaren bidez eguna behar den ospatzeko deialdia publiko egin zuen nazioarteko erakundeak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Batzar Orokorraren erresoluzioa
* **(Ingelesez)** Egunaren web ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5305947

 |

* Wd Datuak: Q5305947
**Washington konderria** (ingelesez: *Washington County*) Maineko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Machias da. 2010eko zentsuaren arabera 32.856 biztanle zituen, Washington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington konderriak 8.437,28 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.800,02 ura dira. Beste 6.637,26 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,89 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 32.856 pertsonetatik 30.450 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 452 dira. 132 beltzak edo afroamerikarrak. 1.586 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 148 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 22 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 513 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q507256
* Commonscat Multimedia: Washington County, Maine

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 143005077
* LCCN: n79122088
* NARA: 10045918
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 2535191
* TGN: 7014589

 |

* Wd Datuak: Q507256
* Commonscat Multimedia: Washington County, Maine
**Washington konderria** (ingelesez: *Washington County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Washington da. 2010eko zentsuaren arabera 21.704 biztanle zituen, Washington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington konderriak 1.478,68 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,4 ura dira. Beste 1.473,28 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,68 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 21.704 pertsonetatik 21.252 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.138 dira. 140 beltzak edo afroamerikarrak. 40 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 72 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 185 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q386189
* Commonscat Multimedia: Washington County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145397824
* LCCN: n78086437
* NARA: 10038879
* **Lekuak**
* OSM: 1790346
* TGN: 2000652

 |

* Wd Datuak: Q386189
* Commonscat Multimedia: Washington County, Iowa
**Washington konderria** (ingelesez: *Washington County*) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Jonesborough da. 2010eko zentsuaren arabera 122.979 biztanle zituen, Washington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington konderriak 854,17 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,63 ura dira. Beste 845,54 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 143,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 122.979 pertsonetatik 114.535 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.633 dira. 4.727 beltzak edo afroamerikarrak. 323 amerikar natiboak ziren eta 25 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.461 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 116 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.792 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Washington County, Tennessee age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495037
* Commonscat Multimedia: Washington County, Tennessee

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129084286
* LCCN: n85389258
* NARA: 10040161
* **Lekuak**
* OSM: 1848223
* TGN: 2001926

 |

* Wd Datuak: Q495037
* Commonscat Multimedia: Washington County, Tennessee
**Washington konderria** (ingelesez: *Washington County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Salem da. 2010eko zentsuaren arabera 28.262 biztanle zituen, Washington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington konderriak 1.337,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,44 ura dira. Beste 1.330,54 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,12 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 28.262 pertsonetatik 27.843 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 304 dira. 63 beltzak edo afroamerikarrak. 45 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 86 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 198 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Washington County, Indiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q304671
* Commonscat Multimedia: Washington County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123170301
* LCCN: n81142313
* NARA: 10037090
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1482467
* TGN: 1002992

 |

* Wd Datuak: Q304671
* Commonscat Multimedia: Washington County, Indiana
**Washington konderria** (ingelesez: *Washington County*) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Blair da. 2010eko zentsuaren arabera 20.234 biztanle zituen, Washington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington konderriak 1.018,37 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,39 ura dira. Beste 1.009,99 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,87 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.234 pertsonetatik 19.824 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 419 dira. 120 beltzak edo afroamerikarrak. 40 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 54 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 27 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 162 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495979
* Commonscat Multimedia: Washington County, Nebraska

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124340953
* LCCN: n81018565
* **Lekuak**
* OSM: 1425455
* TGN: 2001404

 |

* Wd Datuak: Q495979
* Commonscat Multimedia: Washington County, Nebraska
Katu bat belarra jaten.
**Zoofarmakonosia** gizakiak ez diren animalia batzuen automedikazio-jokabidea da. Egoera jakin batzuetan molekula natural sendagarriak edo psikotropikoak bilatzeko, aurkitzeko eta hautatzeko gaitasuna da. Animalia batzuek landare, lurzoru edo intsektuak aukeratu eta jaten dituzte sendatzeko gaitasuna baldin badute, batez ere patogeno, toxinak edo beste animalia batzuen eragina murrizteko. 

Zoofarmakonosiaren adibide bat txakurrek oka eragiteko belarra jaten dutenean gertatzen da. Hala ere, portaera anitzagoa da. Animaliek elikagaiak ez diren produktuak irensten edo aplikatzen dituzte, hala nola buztina, landare-ikatza eta landare eta ornogabe toxikoak, itxuraz parasito-infestazioak edo pozoitzeak prebenitzeko.

Animaliak benetan automedikatzen diren ala ez eztabaidagarria da oraindik ere, lehen probak zirkunstantzialak edo anekdotikoak baitira; hala ere, azterketa berrienek ikuspegi esperimentala hartu dute, hipotesietan oinarritua.

Animaliak automedikatzeko metodoak aldatu egiten dira, baina funtzioaren arabera sailkatu daitezke: profilaktikoak (prebentziozkoak, infekzioaren edo pozoitzearen aurretik) edo terapeutikoak (infekzioaren ondoren, patogenoari edo pozoitzeari aurre egiteko). Jokabide horrek egokitze-esanahi zabala duela uste da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Kapadia, Minesh; Zhao, Hui; Ma, Donglai; Hatkar, Rupal; Marchese, Monica; Sakic, Boris.  (2014 eka. 23). «Zoopharmacognosy in Diseased Laboratory Mice: Conflicting Evidence» *PLOS ONE* 9 (6): e100684. doi:10.1371/journal.pone.0100684. ISSN 1932-6203. PMID 24956477. PMC PMC4067353. (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
2. ↑   Attardo, C.; Sartori, F..  (2003). «Pharmacologically active plant metabolites as survival strategy products» *Bollettino Chimico Farmaceutico* 142 (2): 54–65. ISSN 0006-6648. PMID 12705091. (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
3. ↑   «Really Wild Remedies-Medicinal Plant Use by Animals - National Zoo| FONZ» *web.archive.org* 2004-06-30 (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
4. ↑   **(Ingelesez)** Lozano, George A..  (1998-01-01). Møller, Anders Pape ed. «Parasitic Stress and Self-Medication in Wild Animals» *Advances in the Study of Behavior* (Academic Press) 27: 291–317. doi:10.1016/s0065-3454(08)60367-8. (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
5. ↑   **(Ingelesez)** Raman, Rajasekar; Kandula, Sripathi.  (2008-03-01). «Zoopharmacognosy» *Resonance* 13 (3): 245–253. doi:10.1007/s12045-008-0038-5. ISSN 0973-712X. (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q220315
* Commonscat Multimedia: Zoopharmacognosy

---

 |

* Wd Datuak: Q220315
* Commonscat Multimedia: Zoopharmacognosy
**Zezina** (latinez *Aulus Caecina Alienus*) jeneral erromatarra izan zen. 68an Hispania Baetica probintziako kuestor karguan zegoen.

Neron hil zenean, Galbak Germaniako legio baten buruan kokatu zuen. Fabio Valenterekin batera, Vitelio euren jeneralaren, Oton enperadorearen aurkako matxinada eragin zuen.

Zezinaren armadak Cremonan porrota jaso zuen. Hala ere, Fabio Valentek Otonen armada garaitu zuen Bedriacum bataila erabakigarrian.

Vitelio enperadore berriaren gaitasun ezak Vespasianoren matxinada eragin zuen. Zezinak Vespasianoren aurka egiteko agindua jaso bazuen ere, matxinatuekin bat egiten saiatu zen. Soldaduek, halere, preso atzeman zuten.

Vespasiano enperadore bihurtzerakoan, aske utzi zuten Zezina. 79an Vespasianoren kontrako konspirazio batean parte hartzea leporatu zioten, eta Tito hiltzera zigortu zuen.

Tazito historialariaren arabera, Zezina gizon ederra baina mugarik gabeko handinahia zen. Hizlari trebea, soldaduek miresten zuten.

Tazito, *Historiae*, i. 53, 61, 67-70, ii. 20-25, 41-44, iii. 13; Dion Kasio Ixv. 10-14, Ixvi. 16; Plutarko, *Oton*, 7; Suetonio, *Tito*, 6; Zonaras xi. 17.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q432569
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url
* HDS: 010336
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q432569
**Ángel Luis Sánchez**, (Salcedo, Dominikar Errepublika, 1989ko azaroaren 28a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Angel Sanchez» *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q37965926

 |

* Wd Datuak: Q37965926
**Williams konderria** (ingelesez: *Williams County*) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Williston da. 2010eko zentsuaren arabera 22.398 biztanle zituen, Williams kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Williams konderriak 5.562,97 kilometro koadro ditu. Horietatik 182,52 ura dira. Beste 5.380,44 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,03 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.398 pertsonetatik 20.800 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 436 dira. 57 beltzak edo afroamerikarrak. 878 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 78 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 577 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28496
* Commonscat Multimedia: Williams County, North Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123179339
* LCCN: n82105225
* **Lekuak**
* OSM: 1740321
* TGN: 2001609

 |

* Wd Datuak: Q28496
* Commonscat Multimedia: Williams County, North Dakota