recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shinji aintzira** (japonieraz: 宍道湖, *Shinji-ko*?)
 Japoniako aintzira gazikara bat da, Shimane prefeturan dagoena. Japoniako zazpigarren aintzira handiena da.

Geografia
---------

Prefeturako hiriburua den Matsue hiriaren ondoan dago. Matsue eta Izumo lautaden 7.652 hektareatako hezegunea Ramsarko eremu izendaturik dago.

Japoniako itsasoarekin lotzen da Nakaumi aintziraren bidez. Horregatik dauka ur gazikara Shinji aintzirak.

Ekonomia
--------

Garrantzi ekonomiko handia dauka inguruko herri eta hirientzat, izan ere bertan arrantza aukerak eta bainuetxeak ugari baitaude.

Gastronomiari dagokionez aipagarriena Shijimi bibalboa (Corbicula japonica) da, oso goxoa, baina munfduko eremu ugaritan espezie inbaditzailea dena. Aingira eta suzuki arraina ere ohikoak dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1151248
* Commonscat Multimedia: Lake Shinji

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 205145542716496641952
* NDL: 00636375

 |

* Wd Datuak: Q1151248
* Commonscat Multimedia: Lake Shinji

35°27′N 132°58′E﻿ / ﻿35.45°N 132.97°E﻿ / 35.45; 132.97
Sodankyläko armarriaSodankyläko armarria
**Soađegilliko** edo **Sodankyläko armarria** (finlandieraz, *Sodankylän vaakuna*; ipar samieraz, *Soađegili vearjogovva*) Finlandia iparraldean dagoen Sodankylä udalerriaren ikur nagusia da.

Armarria 1959. urtean sortu zuen Aarno Liuksiala artistak eta bere helburua, bertan agertzen diren irudiekin, udalerriko natura adieraztea izan zen. Urte bereko abenduaren 30ean, udalbatzak Sodankyläko ikur ofizialtzat hartu zuen (Barne Ministerioak hurrengo urteko martxoaren 24an onartu zuen). Zelai beltzaren aurrean, sei puntako zilarrezko izarra eta, aurrean suzko gar gorriztak dituen eta zilarrezkoa ere den banda horizontala daude. Sei puntako izarrak iparrizarra irudikatzen du, neguko gau ilun, hotz eta luzeetan zerua argiztatzen duen argi nagusia; honek, era berean, udalerriaren kokapena adierazten du, herrialdearen iparraldean eta Zirkulu Polar Artikoaren gainean. Bestalde, suzko garrak ipar argiak dira. Oso ohikoa da Finlandian fenomenoa gar bidez irudikatzea, ipar argien finlandierazko izena *revontulet* baita, euskaraz, "azeriaren sua". Azkenik, aipatzekoa da Sodankyläko armarriak ere atzealde iluna duela; izan ere, kolore hitsak (grisa, beltza) Lappiko udalerriko armarrien bereizgarri nabarmenenak dira, eskualdeko zerua negualdean irudikatzen dutenak .

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Suomen kunnallisvaakunat.*  Suomen Kunnallisliitto, 163 or. ISBN 951-773-085-3..

Ikus, gainera
-------------

* Sodankylä
* Lappiko armarriak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11893943

 |

* Wd Datuak: Q11893943


| * i
* e
* a
Lappiko armarriak |
| --- |
| Udalerriak | Enontekiö • Inari • **Kemi** • **Kemijärvi** • Keminmaa • Kittilä • Kolari • Muonio • Pelkosenniemi • Pello • Posio • Ranua • **Rovaniemi** • Salla • Savukoski • Simo • Sodankylä • Tervola • **Tornio** • Utsjoki • Ylitornio | Lappiko armarria |
| Aspaldikoak | Alatornio • Karunki • Kemijärvi (1960-1972) • Petsamo • Rovaniemi (1930-2005) |
| **Lappi** • **Laponia** • **Finlandia** |
Murtziako Eskualdea.
**Murtziako piperrautsa**, bola bezala ezagutzen diren ñora motako piper erabat gorriak txikituz lortzen den Jatorrizko Izendapendun produktua da. Amerikatik iritsi zen piper mota hau, garai hartan luzea eta mina zen, eta, espainiar hegoekialdeko inguru honen baldintza klimatikoen ondorioz (mediterranear klima azpitropikala, euri gutxirekin eta tenperatura altuekin, lurzoru gaziekin eta ur baliabide eskasekin) eta landatze tekniken ondorioz, bere forma biribilduz joan zen eta bere zaporeak bere izaera mina galdu zuen, gozoa izateko.

Bere ezaugarri organoleptikoen artean, erabat gozoa izatea nabarmentzen da, usai indartsu eta sarkor bereizgarriarekin, koloratze ahalmen handiarekin, gantztsua eta zaporetsua. Bere kolorea gorri dizdiratsua da. Kolore eta lurrin egonkortasun handia du.

Gune geografikoa
----------------

Jatorrizko Izendapenaren gune geografikoa Murtziako Eskualde osoari dagokio. Ekoizpen gunea honako udalerrien lurretan dago: Alhama de Murcia, Beniel, Cartagena, Fortuna, Fuente Álamo, Librilla, Lorca, Molina de Segura, Murtzia, Puerto Lumbreras, San Javier, Santomera, Torre Pacheco eta Totana. "Murtziako piperrautsa"ren elaborazio eta potoratze guneak Murtziako Eskualdeko udalerri guztiak hartzen ditu.

Lorpen metodoa
--------------

Nekazarien euren hazitokietan hazten da aurreko uztaren lehen hartzetik eta eguzkitan lehortutako fruituetatik eurek propio aukeratutako haziekin. Apiril hasieratik behin betiko lurrera birlandatzen da, lur honi koxkorrak kentzeko, leuntzeko, hanpatzeko eta ongarri mineralak eta simaurra gehitzeko prestakuntza lanak egin zaizkiolarik. Hiru modutan landatu daiteke: plastikozko bigungarriarekin, ildoetan edo tokiko ureztatze bidez. Edonola ere, ureztatzeak ez dira putzuak sortzeraino iritsi behar, landareen erroak horren ondorioz erraz ito baitaitezke. Izurri eta gaixotasunen aurkako tratamenduak nagusiki borroka integratu eta nekazaritza ekologikozko metodo bidez aplikatzen dira.

Fruitua, behin heldua, eskuz eta modu mailakatuan biltzen da eta eguzkitan zenbait egunez lehortzen uzten da, edo aire beroko lehortokietan. Azalaren hezetasun portzentaiak prozesu hori amaitu ondoren, gehienez ere %14koa izan behar du. Ondoren, txikitu egiten da fintasun egokia lortu arte, potoratu eta etiketatu egiten da.

Ikus, gainera
-------------

* La Verako piperrautsa
* Piperrauts
* Ñora

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2880604
* Commonscat Multimedia: Pimentón de Murcia

---

 |

* Wd Datuak: Q2880604
* Commonscat Multimedia: Pimentón de Murcia
**Violeta la Burra**, jaiotzaz **Pedro Moreno** **Moreno** (Herrera, Sevilla, 1936 - ib. 2020ko urtarrilaren 29a) andaluziar kopla eta flamenko abeslaria eta dantzaria izan zen. Transformismoaren ikonoa izan zen, baita LGTBI komunitatearen aitzindaria ere.

Biografia
---------

Sevillako Herrera herrian jaio zen. Pobreziak eraman zuen Bartzelonara. Ramblako tablao, garito eta kabaretetan ibili zen, non frankismoa moraletik at baitzegoen. Bartzelonan ez ezik, Parisko agertokietan ere aritu zen. Pedro Moreno abeslaria, LGTBI+ komunitatearen aitzindaria, Sevillan hil zen 2020an.

Lan ibilbidea
-------------

Bartzelonan aritu zen batez ere berrogei urtez baino gehiagoz. Bartzelonako Ramblako hainbat lokaletan hasi zen dantzatzen, eta Antonio Machín edo Estrellita Castrorekin kartela partekatu zuen, besteak beste, Salvador Dalí eta Lola Floresekin harremana izan zuen. 1970ean, Jean Marie Rivière enpresaburuak Parisko Parais Latinen lan egiteko kontratatu zuen, "Europako transformismoaren meka" delakoan, bi urtez kartel-burua izan zen bertan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «La ciutat de Violeta la Burra» *ARA*.
2. ↑   Llanos Martínez, Héctor.  (2020-01-31). «La vida de Violeta la Burra, de un pueblo sevillano a los escenarios de Barcelona y París» *Verne*.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Adiós a ‘Violeta La Burra’ artista, maricona y mejor persona» *La Vanguardia* 2020-01-30 (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
4. 1 2   «Adiós a ‘Violeta La Burra’ artista, maricona y mejor persona» *La Vanguardia*.
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** País, Ediciones El.  (2020-01-31). «La vida de Violeta la Burra, de un pueblo sevillano a los escenarios de Barcelona y París» *Verne* (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
6. ↑   «Muere Violeta la Burra, icono transformista durante el franquismo» *El Periódico*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q84056222

 |

* Wd Datuak: Q84056222
**Silvia Albert Sopale** (Donostia, Gipuzkoa, 1976) aktore, antzerki-zuzendari, sortzaile eta arrazakeriaren kontrako ekintzaile feminista da, Bartzelonan bizi da. Murtziako Arte Dramatikoko Goi Eskolako lizentziaduna da, eta *No es país para negras* idatzi eta irudikatu du. Lan horrek azaltzen du zer esan nahi duen emakume izateak eta afroondorengo izateak Espainian.

Biografia
---------

Silvia Bubi ekuatoginear baten eta igbo nigeriar baten alaba da. Gurasoak 1974an Espainiara joan ziren , "bizitza hobe bat" bilatzeko, lehenik Mallorcara eta handik Donostiara. Amak erizaintzako laguntzailea izateko ikasi zuen eta aitak zenbait lan egin zituen. Nekeak eta zailtasun ekonomikoen artean, lau seme-alaba izan zituzten; Silvia horietariko hirugarrena da. 

Aktorea Alacanten hazi zen, eta Murtziako Arte Dramatikoaren Goi Eskolan matrikulatu zen: garai horietan lekuz kanpo sentitu zen, berak bere nortasunari ezin ziolako eutsi. Hainbat eraso eta abusu jasan zituen; baita arrazakeria ere. Behin baino gehiagotan salatu du prostituta, etorkin, delitugile edo garbitzaile izateko aukeratua izan dela. Eta Espainian afrikar jatorriko emakumeak "aktore morenak" baino gehiago direla. 

Bartzelonan bizi zen artean, 30 urte zituenean, bere oreka aurkitu zuen. Gestalt terapiarekin hasi zen, eta bere buruarekin konektatzen ikasi zuen, eta antzerkiarekiko eta bizitzarekiko maitasuna errekuperatu zuen, munduaren bakearekiko eta bikote maitasuna ere berreskuratu zituen. Teatre Lliure-n hasi zen lanean erregidore bezala eta lehen alaba izan zuen. 

Aktore gisa, *Itsasoko katedrala - La catedral del mar* (2018) telesailean parte hartu zuen eta Parking Shakespeare konpaniaren *L'amansi(pa)ment de les fúries* (2019) antzezpenean, Carla Rovirak zuzenduta, William Shakespeare idazlearen *Basapiztia otzandua - La fierecilla domada* idazlanean oinarrituta.

Kanpo estekak
-------------

Silvia Albert Sopale aktorearen elkarrizketa: «Las afrodescendientes sufrimos una doble discriminación», *Mundu Beltza - Mundo Negro* aldizkarian, 2019. urteko martxoaren 21ean

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Navarro, Núria.  (8 de febrero de 2020). *Silvia Albert Sopale: «Les feministes blanques parlen de nosaltres sense nosaltres».* .
2. ↑    *No es país para negras - Teatro negro para todos.* .
3. ↑   «Silvia Albert Sopale» *CCCB* 7 de octubre de 2019.
4. ↑   Navarro, Núria.  (8 de febrero de 2020). *Silvia Albert Sopale: «Les feministes blanques parlen de nosaltres sense nosaltres».* .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q71149002
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 60160208780148622016
* LCCN: no2020114503

 |

* Wd Datuak: Q71149002
**Vauxhall zubia** (ingelesez: *Vauxhall Bridge*) Tamesis ibaia gurutzatzen duen zubia da eta Londresen kokaturik dagoena. Izena ematen dion Vauxhall (Lambeth) eta Pimlico (Westminster Hiria) auzoak lotzen ditu.

Historia
--------

1809an Parlamentuak zubia eraikitzeko baimena eman zuen eta John Rennie arkitektoak zazpi arkutako harrizko zubia diseinatu zuen. 1811an ezarri zuten lehen harria baina diru arazoak zirela eta, azkenean burdinezko zubi merkeagoa eraikitzea erabaki zen Rennieren diseinua alde batetara utziz. 1816an bukatu ziren lanak.

XIX mendearen bukaeran zubi berria eraikitzea erabaki zen. Sir Alexander Binnie eta Sir Maurice Fitzmaurice izan ziren granito eta altzairuzko zubia diseinatu zutenak. Aurrekoa kendu eta haren lekuan hasi zituzten lanak 1901 urtean eta bost urte beranduago 1906ko maiatzaren 26an ireki zen. Zutabeetan brontzezko eskulturak ezarri ziren Alfred Drury, George Frampton eta Frederick Pomeroy artistek egin zituztenak. Nekazaritza, injeniaritza, keramika eta abar sinbolizatzen dituzte eta Art Nouveau estiloan diseinatu ziren.

Zubia praktikoa eta funtzionala diseinatu zen, izan ere hiriko arteria nagusietako baten parte bihurtu baitzen. 1968an autobusentzako erraila ezarri zen, Londresko kaleetan aurrenetakoa izan zena.

1993an Tamesis ibaian korronte indartsuak izan ziren eta sedimentu ugari eraman zituzten. Vauxhall zubiaren inguruan K.a. 1550-300 urteko egurrezko zutabeak azaleratu ziren, aintznako kai baten aztarnak izan zitezkeenak.

Neurriak
--------

* Zubiaren luzera: 247 m.
* Zubibegiak: 5
* Zabalera: 24 m.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** Matthews, Peter.  (2008-01-01). *London's bridges.*  Shire ISBN 9780747806790. (Noiz kontsultatua: 2017-04-09).
2. 1 2   **(Ingelesez)** Cookson, Brian.  (2006-01-01). *Crossing the river: the history of London's Thames River bridges from Richmond to the Tower.*  Mainstream ISBN 1840189762. (Noiz kontsultatua: 2017-04-09).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Structurae webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1142134
* Commonscat Multimedia: Vauxhall Bridge

---

* **Ondare historikoa**
* NHLE: 1393011

 |

* Wd Datuak: Q1142134
* Commonscat Multimedia: Vauxhall Bridge
Wallacea gorriz. Weber Lerroa urdinez.
**Wallacea** Indonesia eta Ekialdeko Timor artean banatutako eskualde naturalaren izen biogeografikoa da, zenbait uharte taldek eta hauek inguratzen dituzten itsas hondoek osatua. Asia eta Ozeaniaren arteko gune bat da, horietatik, Wallace Lerroak eta Lydekker Lerroak markatzen dituzten bi itsas hobi sakonek banatzen dutelarik.

Sondako uharte txiki gehienak hartzen ditu (indonesieraz: *Nusa Tenggara*), hala nola Lombok, Sumbawa, Komodo, Flores eta Sumba; Timor; Celebes; ipar Molukak (*Maluku Utara*) Halmahera uhartearekin; eta Molukak (*Maluku*), Sahul plakakoak diren Aru uharteak izan ezik.

Wallaceako uharteak Sondako plakaren (Malaysiako penintsula, Sumatra, Borneo, Java eta Bali barnean hartzen dituena) mendebaldean eta Sahul plakaren (Australia, Ginea Berria eta Aru uharteak) artean hedatzen dira. Wallaceako uharteen lehorreko azalerak 338.494 km² hartzen du.

Wallacea munduko biodibertsitate handieneko eskualdeetako bat da, eta espezie endemiko zoologiko eta botaniko gehien dituenetako bat. Giza jardueraren mehatxu larria ere badu, eta, horregatik, Conservation International erakundeak munduan dauden 32 "biodibertsitate puntu beroetako" (*hotspot*) bat bezala identifikatu du.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1991326
* Commonscat Multimedia: Wallacea

---

* **Identifikadoreak**
* SUDOC: 261066943
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1991326
* Commonscat Multimedia: Wallacea
**Vigo konderria** (ingelesez: *Vigo County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Terre Haute da. 2010eko zentsuaren arabera 107.848 biztanle zituen, Vigo kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Vigo konderriak 1.063,06 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,49 ura dira. Beste 1.044,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 101,45 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 107.848 pertsonetatik 96.019 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.469 dira. 7.371 beltzak edo afroamerikarrak. 321 amerikar natiboak ziren eta 32 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.777 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 148 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.180 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q507414
* Commonscat Multimedia: Vigo County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155928878
* ISNI: 0000 0004 0644 7997
* LCCN: n79106736
* NARA: 10038978
* **Lekuak**
* OSM: 1804402
* TGN: 2000559

 |

* Wd Datuak: Q507414
* Commonscat Multimedia: Vigo County, Indiana
**Welcome to the Jungle** (euskaraz "Ongietorri Ohianera") 1987an Guns N' Roses estatubatuar rock musika taldeak *Appetite for Destruction* diskoaren barnean plazaratu zuen abesti bat da.

Hitzak
------

Abesti honen hitzak taldeko Axl Rose abeslariak idatzi zituen. Hitzak Los Angeles hiriko kaleetan barna oinez zihoala jazotako gertakari batetik otu zitzaizkion: kaleetan oinez zihoala beltz afroamerikar etxegabe bat oldartu eta lapurtu egin omen zion, ondoren honako esaldi hau oihu egin ziolarik: "You know where you are?, you're in the jungle baby, you gonna die!" ("Ba al dakik non haizen?, ohianean hago txikito, hiltzera hoa!"). Gertakari honek Axlengan eragin handia izan zuen, ondorioz abesti hau konposatu zuen.

Nahiz eta gertakaria Los Angeles hirian gertatu, Axlek hitzak Seattle hirian idatzi zituen. Abestiak Los Angeles hiria deskribatzen du, *ohian* hitzak hiri honi erreferentzia egiten diolarik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Welcome To The Jungle

Kanpo estekak
-------------

* Guns N' Roses musika taldearen *Welcome to the Jungle* abestia entzungai. **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q943552

 |

* Wd Datuak: Q943552
**Van Wert konderria** (ingelesez: *Van Wert County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Van Wert da. 2010eko zentsuaren arabera 28.744 biztanle zituen, Van Wert kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Van Wert konderriak 1.063 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,28 ura dira. Beste 1.059,72 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,04 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 28.744 pertsonetatik 28.091 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 740 dira. 237 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 65 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 13 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 300 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485628
* Commonscat Multimedia: Van Wert County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159474564
* ISNI: 0000 0004 4902 6519
* GND: 1025707184
* LCCN: n82153906
* **Lekuak**
* OSM: 911295
* TGN: 1002968

 |

* Wd Datuak: Q485628
* Commonscat Multimedia: Van Wert County, Ohio
**Vital eraikina** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen eraikin bat da. Vital Kutxaren egoitza ohia, egun European University Gasteiz unibertsitate pribatuaren kanpusa da. Hiriaren ipar-ekialdeko Salburua auzoan dago, Buesa Arena, Baskonia kirol hiria, Ataria eta Salburuko parkearen alboan dago.

Javier Mozas eta Eduardo Agirre arkitektoek diseinatu eta 2007an eraiki zen.

Eraikina
--------

Arkitektoen abiapuntua eraikina izaki bizidun batekin identifikatzea izan zen, premisa honek erakunde honen egoitzaren oinplanoa nahiz fatxada diseinatzeko balio izan du. Oinplanoak H itxura du, kromosoma baten egituran oinarritua dago, bizitzaren tamaina txikienaren sinboloa dena. Gainera, eraikinaren lau besoetako bat lurzorutik 26 metro ingurura altxatzen da, 30 milioko eraikina hegan egiteko zorian dagoelako itxura emanez.

Denera 10.000 m2-ko azalera du. Berrehun pertsonentzako auditorioa, hogeitabost bilera areto, hamalau bulego eta erabilera anitzeko eremua ere badu. Lantokiak eremu argia izateko sortu dira, honela kanpoko argi naturala sartu, energia kontsumoa murriztu eta bilegoak leku atseginak bilakatu daitezen.

Fatxadak gutxi gorabehera hamabost metroko garaiera du eta hurbileko basoa imitatzen du. Izan ere, arkitektoek azpimarratu duten bezala kanpoaldea Gasteiz hiria Salburuako urmaeletatik banatzen duen makaldian oinarritua dago, hegaztiek abia jarri ohi duten eremu basatia. Altzairu herdoilgaitzez estalitako zutabe metaliko pareak kanpoalde osoan bata bestearekin errepikatu gabe konbinatzen dira eta egunaren argia naturan zuhaitzetako hostoen modura islatzen dute. Urtaro guztietan metalezko baso hau bere inguruko kolore gaman integratzen da. Euskal Herriko Osakidetzako Egoitzarekin gertatzen den bezala, bere itxura eguzkiaren kokalekuaren arabera bakarrik aldatzen da. Arkitektura organikoaren joeren aurran amore ematen ez duen lorpena da, eta bizitzaren iragatearen ideia neurri handietako banku konplexu batean islatzea lortzen du.

* 
* 
* 
* Salburuako urmaeletatik ikusia.Salburuako urmaeletatik ikusia.

Ikus gainera
------------

* Vital Kutxa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gasteiz** |

* Vital Kutxaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18559550
* Commonscat Multimedia: Sede de Caja Vital Kutxa en Salburua

---

 |

* Wd Datuak: Q18559550
* Commonscat Multimedia: Sede de Caja Vital Kutxa en Salburua
Errusiar jatorriko sinestun zaharrak AEBetan.
**Sinestun zaharra**, Errusiako Eliza Ortodoxoaren historiari dagokionez, XVII. mendearen erdialdean eliza horretatik bereizi zen izen bereko taldeko kidea da. Aurkariek *raskolniki* («zismatikoak») ere deitzen zieten sinestun zaharrei (*raskol* izenak, errusieraz, «zisma» esan nahi du), baina gaitzespeneko termino hori ez da hain erabilia gaur egun.

1654. urtean, Mosku patriarkak, Nikonek, Errusiako Elizaren liturgia berritu zuen; zenbaitentzat, berrikuntzak mendebaldearen eraginaren ondorioa ziren, eta tradizioaren aurkakoak; beraz, zisma gertatu zen. Zismaren ondoren, sinestun zaharrak bi taldetan banatu ziren: popovtsiak, Elizaren hierarkiaren aldekoak, eta bezpopovtsiak, Elizaren hierarkiaren aurkakoak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q223710
* Commonscat Multimedia: Old Believers

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00577673
* NKC: ph116267
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q223710
* Commonscat Multimedia: Old Believers
**Vágar eskualdea eta barrutia** (faroeeraz *Vága sýsla og valdømi*) Faroetako mendebaldeko uharteek osatzen dute, Vágar uharte handiak eta Mykines uharte txikiak. Eskualdeak 176 km²-ko azalera du eta 2.890 biztanle bizi dira bertan.

Geografia
---------

Vágar uharteak txakur baten buruaren itxura du. Uharte menditsua da, Árnafjall da 41 mendietan garaiena 722 metrorekin. Baditu fiordoak (Sørvágsfjørður), lakuak (Sørvágsvatn), urjauziak (Bøsdalafossur) eta irla eta haitz ugari ere kostalde guztian.

Mykines uhartea txikia da, 10 km² baino ez, eta 11 pertsona bizi dira urte osoan, XX mende hasieran 179 baziren ere. Vágar uhartearen mendebaldean dago.

Garraioa
--------

Bigarren Mundu Gerran britainiarrek aireportu bat eraiki zuten Vágar uhartean Faroeak kontrolatzeko eta gaur egun hauxe da Faroetako aireportu bakarra. Bestalde bost kilometroko tunela egin dute Stremoy eta Vágar uharteen artean (*Vágatunnilin*) uraren azpitik doana.

Udalerriak
----------

* Vágar (Vágar uhartearen ekialdean), 1.987 biztanle. Hiri handiena Miðvágur (1.025 bizt.) da.
* Sørvágur (Vágar uhartearen mendebaldea eta Mykines uhartea), 1.026 biztanle. Herri handiena Sørvágur (974 bizt.) da.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Mykines uhartea.
* Sørvágsvatn aintzira.
* Bøsdalafossur urjauzia.

Iruditegia
----------

* Miðvágur.Miðvágur.
* Sørvágsvatn aintzira.Sørvágsvatn aintzira.
* Mykines.Mykines.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q207675
* Commonscat Multimedia: Vágar

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315136711
* GND: 1071086197
* LCCN: sh96007938
* **Lekuak**
* OSM: 2154112

 |

* Wd Datuak: Q207675
* Commonscat Multimedia: Vágar
**NAS** (Network Attached Storage ingelesez) konputagailu-sarearen bitartez zerbitzari baten biltegiratze ahalmena bai PC-ekin zein beste zerbitzariekin konpartitzeko teknologia da. Honetarako erabiltzen den sistema eragilea fitxategiak saretik atzitzeko protokoloak onartu behar ditu, hala nola CIFS, NFS, FTP, TFTP.

Normalean NAS sistemetan biltegiratzeko gailu espezifikoak saretik atzitzen dira. Linux sistema eragileko zerbitzariak bere disko gogorrak konpartitzen dituenean NAS sistematzat har daiteke, baina terminoa berariazko sistemei egokitzen zaie.

NAS-en aurkakoa DAS (Direct Attached Storage) sistema da. DAS-ek SCSI konexio zuzenetik eta fibre channel bidezko SAN konexioetatik ezartzen da. DAS sistemak dedikatuak izaten dira eskuarki.

NAS gailuak
-----------

* Buffalo network-attached storage series
* Celerra
* Network Appliance
* NSLU2
* Snap Server
* StoreVault
* Thecus

Ikus,Gainera
------------

* RAID

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q744980
* Commonscat Multimedia: Network-attached storage

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4667788-4
* NKC: ph932030

 |

* Wd Datuak: Q744980
* Commonscat Multimedia: Network-attached storage
**Sigurd** (antzinako eskandinavieraz: *Sigurðr*), **Siegfried** (goi aleman ertainez: *Sîvrit*) edo **Sigfrido** germaniar elezahar heroiko bateko heroi legendario bat da, dragoia hil ondoren erail zutena. Baliteke figura historiko batean oinarrituta egotea, adibidez frankoen merovingiar leinuko pertsonaia batean edo gehiagotan; askotan Sigeberto I.a aipatzen da oinarri gisa. Ikerlariek, lehen, Arminiorekin lotu ohi ziten, Teutoburgeko oihaneko guduan irabazlea. Baliteke ere guztiz mitologikoa izatea. Sigurden kondaira lehen aldiz agertzen da Suediako eta Britaniar Uharteetako alfabeto errunikoan egindako marketan.

Norvegiar zein germaniar tradizio kontinentalean, Sigurd bere emaztearen (Gudrun/Kriemhild) eta beste emakume baten, Brunhild, gatazka baten ondorioz hiltzen da; azken hau burgundiarren Gunther erregarekin ezkontarazteko trikimailu bat egin zuten. Bi tradizioetan ere ohikoa da esatea dragoi bat hil zuela eta Nibelungoen jabea zela. Beste xehetasunetan, hala ere, bi tradizioak ezberdinak dira. Sigurdi buruzko lanik garranzitsuenak *Nibelungoen kanta*, *Völsunga saga*, and the *Edda poetikoa* dira. Alemaniako eta Eskandinaviako beste hainbat pasartetan era agertzen da, tartean Erdi Aroko eta Aro Modernoko eskandinaviar baladatan.

Richard Wagnerrek Sigurd/Siegfrieden kondaira erabili zuen *Sigfrido* eta *Jainkoen Gainbehera* operatan. Wagnerrek, batez ere, norvegiar tradizioa jarraitu zuen bere Sigfrido sortzerakoan. Ondoren egindako beste hainbat pasartetan, Wagnerren bertsioak pisu handia izan zuen. XIX. eta XX. mendeetan Siegfried lotuta agertu zen alemaniar nazionalismoarekin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Lienert, Elisabeth.  (2015). *Mittelhochdeutsche Heldenepik eine Einführung.*  ISBN 978-3-503-15573-6. PMC 901519531. (Noiz kontsultatua: 2021-11-02).
2. ↑   Müller, Jan-Dirk.  (2009). *Das Nibelungenlied.*  (3. neu bearb. und erw. Aufl. argitaraldia) ISBN 978-3-503-09869-9. PMC 312698552. (Noiz kontsultatua: 2021-11-02).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q537554
* Commonscat Multimedia: Siegfried

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 25395403
* GND: 118614037
* LCCN: no2018124980

 |

* Wd Datuak: Q537554
* Commonscat Multimedia: Siegfried
Fiesoleko Villa Medici, Leon Battista Albertik koadroetan azaltzen duen terrazako hegalen paisaia tradizionalarekin
**Villa** landa-etxe mota bat da. Antzinako Erromako goi-klaseetako ohituretan du jatorria. Villa erromatarren jatorrizko eraketatik, haien kontzeptua eta funtzioa nabarmen aldatu dira denboran zehar. 

Erromatar Errepublika erori ondoren, villak nekazaritzako gune txiki bihurtu ziren, eta gero eta gehiago gotortu ziren antzinate berantiarrean.

Batzuetan, Elizara pasatu ziren monasterio gisa berrerabiltzeko.

Gero, Erdi Aroan pixkanaka eboluzionatu zuten, Errenazimentuan goi-mailako landa-etxe dotore bihurtu arte. 

Hizkera modernoan, "villa" terminoa zenbait etxebizitza motari buruzkoa izan daiteke, eskuarki bakartuak eta lursail propio batez inguratuak, oporraldian nagusiki erabiltzen diren aisialdi-finketatik landa-inguruneetako edo hiri-erdietako egoitza iraunkorretara. Euskaraz etxe eta txaleta ere erabili daitezke egungo eraikinetarako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Elhuyar Hiztegia» *www.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-07-12).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3950
* Commonscat Multimedia: Villas

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12472895s (data)
* GND: 4063532-6
* LCCN: sh85129567
* NKC: ph127102
* AAT: 300005517
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q3950
* Commonscat Multimedia: Villas
**Vecindario** Kanaria Handiko uhartearen hego-ekialdean dagoen hiria da, Santa Lucía de Tirajana udalerrian. Auzo hauek ditu: Vecindario, El Doctoral, San Pedro Mártir, La Paredilla, La Cerruda, Hoya Pavón, San Rafael, El Canario, Casa Pastores, La Unión, Cruce de Sardina, Sardina, La Vereda, Los Llanos eta Balos. Las Palmas Kanaria Handikoatik 35 kilometrora dago, Kanaria Handiko aireportutik 15 kilometrora eta Maspalomasetik (uharteko gune turistiko nagusia) beste 15 kilometrora.

Vecindario Kanaria Handiko hego-ekialdeko konurbazioaren erdigune neuralgikoa da, Santa Lucía de Tirajana, Agüimes eta Ingenio udalerrietako kostaldeko auzoek osatua. Konurbazio honetako beste herri batzuk, 120.000 biztanle inguru dituenak, Cruce de Arinaga, Playa de Arinaga (Agüimes) eta Carrizal (Ingenio) dira.

XX. mendearen azken laurdena arte nekazaritza Vecindarioko jarduera ekonomiko nagusia izan zen, esportaziorako tomatea eta bestelako barazkiak ekoizteagatik, zerbitzuen sektorea (batez ere, merkataritza) nagusi bihurtu zen arte.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9092770
* Commonscat Multimedia: Vecindario

---

 |

* Wd Datuak: Q9092770
* Commonscat Multimedia: Vecindario
**Vedak** (sanskritoz: वेदा, *véda*, «ezagutza») Indiako literaturaren lau testu zaharrenen izena da. Testu horiek egun desagertuta dagoen erlijio vedikoaren oinarria ziren; erlijio hura hinduismoaren aurrekoa izan zen. Beraz, testu vedikoak vedismoa edo kultura vedikoaren barnean garatu ziren, kastetan (varna edo kolorea) eta ashrametan (bizitzako etapak) oinarritzen dena.

 Ikasle bat Vedak ikasten.

Hitzaren etimologia
-------------------

Esan dugunez, *veda*k sanskritoz «ezagutza» esan nahi du. *Veda* izena ikusmenarekin (\*weid) lotutako indoeuropar hitz batetik dator. Hortik latinaren *vedere* («ikusi») eta *veritás* («egia») sortu ziren.

Sruti eta smriti
----------------

Orotara, lau Vedak, Upanishadak eta Vedanta sutrak shruti (entzundakoa) deitzen dira, iraganean Jainkoak jakintsu batzuei ahoz adierazitako komunikazioa.

Sruti hitza smritiren (oroitutakoa) kontraposizioz erabiltzen da, gainontzeko literatura vedikoa dena: Puranak, Itijasak (Mahabharata edo Ramaiana bezalako istorioak) eta abar, Viasak berak gizakiei, kriptikoak diren Vedak ulertzen laguntzeko idatzitako azalpentzat hartzen direnak.

Lehen hiru Vedak jatorrizko banaketa nagusia izan ziren, traí ere deitua (trayi: "hirukoitz(a)"), hau da:

* Rig-veda (errezitatze poetikoa)
* Iáyur-veda (sakrifizioaren erabilpena) eta
* Sama-veda (kantuak)

Hirukoiztasun hau bráhmana testuetan sartzen da ([[Shatapatha-bráhmana, Aitareia-bráhmana eta beste batzuk), baina Rig-veda da hiruretatik jatorrizko lan bakarra, beste biekin batera kontzeptua garatzen dutelarik.

Zenbait egile
-------------

Vedetako ereserki bakoitzak bere egilearen izena eramaten du (Anguiras, Kanua, Vásishtha, Vishuamitra eta abar). Ziur aski klanak dira, norbanako pertsonak baino gehiago.
Gaur egun, Indian Veda Viasa jakintsu mitikoak lau Vedak idatzi zituela onartuta dago. Veda Viasa izena beraren esanahiak hori bera adierazten du: berak bitan zatitu zituen Veda bakarra, hau da, Kristo aurreko II.milaurteko Rig-veda. "Vi"k bitan zatitu esan nahi du. Dena dela, Átharva-vedak beste tradiziotik jasotakoa ematen du.

Bibliografia
------------

* **(Gaztelaniaz)**: Vyasa, Bhagaván: *Los Vedas*. Juan Bautista Berguaren edizioa eta itzulpena. Madril: Ediciones Ibéricas, La Crítica Literaria, 1982. ISBN 978-84-7083-093-8.
* **(Gaztelaniaz)** Coomaraswamy, Ananda Kentish: *Los Vedas: ensayos de traducción y exégesis*. Madril: Sanz y Torres, 2007. ISBN 978-84-96808-74-4
* **(Ingelesez)** MacDonell, Arthur Anthony (2004), *A History of Sanskrit Literature*. Kessinger Publishing. ISBN 1-4179-0619-7

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** En.Wikipedia.org (Hinduismoaren eskolen zerrenda.
* **(Ingelesez)** Vedak ingelesez eta sanskritoz.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q39950
* Commonscat Multimedia: Vedas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 178615580
* BNF: 13319318c (data)
* LCCN: sh85142464
* NDL: 00560570
* NKC: ph116670
* SUDOC: 028293797
* AAT: 300386788
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q39950
* Commonscat Multimedia: Vedas
**Morwen** ("dontzeila iluna") Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da, bere Silmarillion eta Húrinen semeak lanetan agertzen dena. Adan bat da, Baragunden alaba, Húrinen emaztea eta Lalaith, Túrin eta Nienorren ama. Eledhwen ere deitua da, "elfotar dizdira" esan nahi duena.

Historia
--------

Dagor Bragollachean Dorthonion erori zenean, Morwenek lurralde hori utzi zuen, eta Dor-lóminera babestera joan zen gerlarien beste emakume eta seme-alaba batzuekin batera. Han, Húrinekin ezkondu ondoren "Dor-Lómineko Anderea" bihurtu zen.

Nirnaeth Arnoediad guduaren ondoren, Ekialdetarrek Hithlum hartu zutenean eta Túrinek zortzi urte zituenean, zorigaitzean erori zen, hauek pobrezian utzi baitzuten eta aztikeriak egiten zituen sorgin bat izateaz salatzen baitzuten, eta bere semea esklabu bihurtuko ote zuten beldur zen, eta, Nienorretaz haurdun zegoenean, Doriathera bidali zuen Thingolek zain zezan.

Eguzkiaren Lehen Aroko 495. urtean, azkenean ihes egin zuen Dor-Lóminetik bere alabarekin, eta Menegrothera joan zen babestera, non Thingolek eta Melianek ohore handiz hartu zuten. Bere semea Amon Obelen bizi zela jakin zuenean, desesperatuta bere bila joan zen, eta atzetik Mablung eta Nienor joan zitzaizkion, nor, Doriatheko erregeen aholkuei entzungor eginez, bere amaren bila joan zen. Glaurung mugimenduetaz adi zegoena, Narog ibaian sartu zen, konpainia txikia espioien muinoa zen Amon Ethirren banandu zuen laino trinko bat eratuz, eta Morwen galdu egin zen.

Túrin hil eta urte betera, Húrinek, Melkorrek askatu zuena, Túrinen hilarri bezala erabiltzen zen harriaren itzalpean topatu zuen, biziki zahartua, urte askoan aritu zen noraezean Brethil basoan zehar, baina elkar ikusi zuten egun horretan Morwen hil egin zen, eta bere senarrak bere semearenaren ondoan hilobi bat egin zuen, eta harrian honako hau grabatu zuen. "Hemen atseden hartzen du, baita ere, Morwen Eledhwenek". Esaten denez, hilobiak uren gainean jarraitzen du Tol Morwenen (Morwenen uhartea), Valarrek, haserretuta, Erdialdeko Lurraldearen zati hori suntsitu ondoren, Beleriandetik geratu zen gutxia osatzen zuten bi uharte txikietako bat zena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2339123

 |

* Wd Datuak: Q2339123
**Vincent Bal** (1971ko otsailaren 25a) belgikar zinemagile eta artista bisuala da, oso ezaguna den eguneroko objektuek emandako itzaletan oinarritutako bere artelanengatik. Idazle eta zuzendari gisa ezaguna da *Minoes* (2001), *Nono, het Zigzag Kind* (2012), *Brabançonne* (2014) eta *The Bloody Olive* (1997) lanengatik.

Hasierako bizitza eta hezkuntza
-------------------------------

Bal 1971ko otsailaren 25ean jaio zen Ganten, Belgikan. Zinema-zuzendaritzako ikasketak egin zituen Hogeschool Sint-Lukas Brussel-en.

Karrera
-------

### Zinema

Zinema graduko hirugarren urtean, Balek Aan Zee film laburra zuzendu zuen (1993), hainbat jaialditarako hautatua izan zena. 1994an graduatu zen *Tour de France* film laburrarekin (1994) eta hainbat sari irabazi zituen, besteak beste, Clermont-Ferrandeko film laburreko nazioarteko zinemaldian Canal+ Saria eta Dresdengo Zinemaldiko Film Labur Onena. Graduatu ostean, *The Bloody Olive* (1997) zuzendu zuen, Lewis Trondheim-en komiki liburu batean oinarritutako zinema beltzaren parodia. 1999an, Man Van Staal zuzendu zuen, 2000ko Berlingo Kinderfilmfest-en Nazioarteko Epaimahaiaren Saria irabazi zuena.  2012an *Nono, het Zigzag Kind* zuzendu zuen, Thomas Simon (izenburuko pertsonaia gisa) eta Isabella Rossellini protagonista dituen familiako abenturazko filma. Filma David Grossmanen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

#### Filmografia

* *Sea Shadow* (2020): laburra, zuzendaria/idazlea
* *Stranger* (2017): dokumentala, zuzendarikidea
* *Brabançonne* (2014): luzea, zuzendaria/idazlekidea
* *Nono, het Zigzag Kind* (2012): luzea, zuzendaria/gidoilarikidea
* *Kika & Bob* (2007–2008, 2014): animaziozko telesaila, sortzailea/idazlea/zuzendaria
* *Minoes* (2001): luzea, zuzendaria/gidoilaria
* Man van staal (1999): luzea, zuzendaria/idazlea
* Joli môme *(1997): s* hort, zuzendaria/idazlekidea
* *The Bloody Olive* (1996): laburra, zuzendaria/gidoilaria
* *Tour de France* (1994): laburra, zuzendaria/idazlea
* Aan zee (1993): laburra, zuzendaria/idazlea

### Ilustrazioa

Bal ezaguna da itzalen artearen ilustrazioengatik, eguneroko objektuetatik sortutako itzalak eskuz marraztutako zirriborroak konbinatuz egindakoak. 2016an hasi zuen bere etengabeko "Shadowology" seriea egunero itzal zirriborro bat egiteko erronka jarri zion bere buruari.

Bal egun bere itzal-marrazkiak biltzen dituen Shadowology zuzeneko akzioko pelikulan ari da lanean  eta izen bereko bere ilustrazioen liburu bat ere argitaratu du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Nederlanderaz)** «Vincent Bal Turns Shadows To Illustrations» *Art People*.
2. ↑   «Vincent Bal - BIO» *www.vincentbal.com*.
3. ↑   **(Ingelesez)** «Artist Turns Shadows from Everyday Objects into a Cast of Playful Characters» *My Modern Met* 2019-04-15.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2482702
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5744149108414868780009
* ISNI: 0000 0000 7841 161X
* BNF: 140764957 (data)
* GND: 137752822
* LCCN: no2008135665
* SUDOC: 076313417

 |

* Wd Datuak: Q2482702
**Mos Eisleyko taberna** Star Wars film sagan (Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria atalean), aisialdigune bat zen, legez kanpo zegoen jendea biltzen zena. Tatooine planetako Mos Eisley portuan kokatua zegoen. Taberna hau Chalmun izeneko wookiee baten jabetzakoa zen.

Luke Skywalker eta Obi-Wan Kenobi tabernara Alderaanera eramango zituen pilotu baten bila sartu zirenean, bezero dibertsitate handia zegoen. Horien artean Momaw Nadon, Takeel, Kabe, Muftak, Kitik Keed'kak, Melas, Ketwol, Myoo, Feltipern Trevagg, Labria, Nabrum Leids, Bo-Shek, Djas Puhr, Dr. Evazan, Ponda Baba, Han Solo eta Chewbacca zeuden.

Taberna Fingrin D'an taldearen zuzeneko musikak girotzen zuen (benetan John Williamsek idatzitako musika zen, gainontzeko soinu banda bezala, baina oso erregistro ezberdinean, jazzaren eragin handiagoaz musika sinfonikoarenaz baino). Barran, Wuherrek trago exotikoak zerbitzatzen zituen, segundo bakar batean espezie bat hil zezaketenak edo beste bat estasira eraman zezaketenak.

Obi-Wan Kenobi eta Luke Skywalkerrekin eginiko negoziaketen ondoren, Han Solo taberna barnean harrapatu zuen Greedok, Jabba Huttaren zerbitzura zegoen ordainsari bilatzaile bat. Eztabaida baten ondoren, Han Solok Greedo hil zuen bere laserrezko pistolarekin.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q730864

 |

* Wd Datuak: Q730864
**Upanishad**ak (sanskritoz: उपनिषद्, upəniʂəd ahoskatua) hinduismoaren oinarri teorikoa osatzen duten testu-filosofikoen bildumak dira. Vedanta ere izena dute, Vedaren amaiera esan nahi duena.

VII. eta XX. mendeen bitartean idatzitako testu filosofiko-erlijioso hauek sanskritoz idatziak daude, bertsoz eta prosaz moldatuak. Berrehundik gora dira, aski laburrak. Upanishadetan jasotako kontzeptu filosofikoak hinduismoaren *vedanta* izeneko doktrina ortodoxoaren oinarri dira (sei doktrina ortodoxo daude guztira). Maisu espiritualen irakaspenak biltzen dituzte elkarrizketa moduan; gizakien jatorria eta helburua eta izaki gorenarekiko harremanak dira gai nagusiak.

Indiako pentsamendu guztian erabateko eragina izan dute.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6113985
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 175788152
* BNE: XX3572577
* BNF: 12008286g (data)
* GND: 4062067-0
* LCCN: n80020526
* NDL: 00574036
* NKC: ph116540
* SUDOC: 027413047
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q6113985
**Sebennitos** (grezieraz Σεβέννυτος), Niloren deltaren erdialdeko besoan edo sebenitikoan zegoen antzinako hiri egiptoar bat zen. Behe Egiptoko XII. nomoaren hiriburua ere bazen. Faraoien Egiptoren azken hiriburua izan zen.

* Izen egiptoarra: **Tyebtnecher**. Izen greziarra: **Sebennitos**. Izen koptoa: **Dyebenute** edo Dyemnuti. Izen arabiarra: **Samannud**.

Sebennitos, antzinatean, nolabaiteko garrantzia zuen hiri bat izan zen, eta penintsula batean duen kokapena, gaur egun *Burlos* deitutako laku bat eta Nilo ibaiaren artean, Menfis eta Behe Egipto osoarekin merkataritza eta harremanetarako oso toki mesedegarria izan zen. Baina, kanalak bertan behera uzteak eta lurraren igoerak ekarpen alubialen ondorioz, ia tokia suntsitu du (Champollion)

Sebennitosen izan zuen bere jatorria Egiptoko XXX. dinastiak. Ptolomeotar garaiko Maneton historialari eta kronista ere han jaio zen, K. a. III. mendean. Tokia, *Familia Sakratua*ren ibilbidearen zati bezala ere ezagutzen da, Egipton egon zen garaian.

Hondar arkeologikoak
--------------------

* Tokiko jainkoa zen Onuris-Shuren omenezko tenplu bat egon zen, gaur egun, tenplu horretaz, hondakinak baino geratzen ez diren arren.
* Nektanebo II.a, Alexandro IV.a Mazedoniakoa, Filipo III.a Mazedoniakoa eta Ptolomeo II.a Filadelfoaren izenak grabatuak dituen harrizko blokeak.
* Ez dira XXX. dinastia baino lehenagoko garaiko hondakinik aurkitu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1243772
* Commonscat Multimedia: Sebennytos

---

* **Identifikadoreak**
* SUDOC: 261570285
* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 21701

 |

* Wd Datuak: Q1243772
* Commonscat Multimedia: Sebennytos
**Security Administrator Tool for Analyzing Networks (SATAN)** sareko supererabiltzaileei, sistemaren babes-kudeaketan laguntzeko asmatutako software xedea duen arren, hackerrek, sareetako babes mekanismoak desgaitzeko, gehien erabili duten tresna da. Dan Farmer-ek eta Wietse Venema-k programatu zuten.

Sarrera
-------

SATAN izena, beraz, ongi aukeratua izan da; eta hori dela eta, autoreek kritika asko jasan dituzte. SATANek interfaze grafiko erraz bat erabiliz, edonor baimentzen du, urrutitik, sare osoaren segurtasuna azter dezan. Makinak azpisareka aztertzeko gai da, beraz, azpisare horretan konektatutako makina guztiak ikus ditzake. Bakoitzean, babes akatsak bilatuz, eta segurtasun akats guztien berri emanaz.

SATAN lehena izan zen HTTP protokoloa erabiltzen, web nabigatzaile baten bitartez maneiatzen baita. Erabiltzailearen makinan, egiaztatutako makina guztien datu-base bat sortzen du. SATANen nabigatzaileak, dinamikoki estekak sortzen ditu aztertutako makinen artean; horrela, makina baten segurtasun akats jakin bat aurkitzen badu, eta beranduago, honekin harremanak dituen makina bat aztertzen badu, bigarren hau ere ez seguru bezala markatuko du.

SATANek azterketak egiteko segurtasun maila desberdinak dauzka, eta lanean ari den bitartean, HTML formatuan txosten bat sortzen du. Akatsen bat aurkituz gero, azalpen txiki bat ipintzen du eta CERT-en akats horri buruz dokumentu bat baldin badago, bertara joateko esteka bat aurkezten du. Gainera, segurtasun akatsa, softwarea zaharkitua gelditu delako bada, esteka baten bitartez, software horren bertsio eguneratu bat instalatzeko aukera ematen du (jakina, aukera hauek guztiak, SATAN eguneratua ez badaukagu ez dira agertuko).

SATANek aztertzen dituen zerbitzu batzuk hauek dira: Finger, NFS, FTP, DNS, sistema eragile mota, sendmail-en bertsioa etab.

SATAN konpilatu eta egikaritzeko Perl lengoaiako itzultzaile bat eta Interneteko nabigatzaile bat behar dira.

Antzerako funtzioak egiten dituzten beste produktu batzuk: nmap, Fremont, Strobe, edo Iss (Internet Security Scanner) ezaguna.

Ikus, gainera
-------------

* Password Crack
* Troiako zaldi
* Hijacking
* Sniffing
* Spoofing
* Birus
* SSL

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Kriptopolis Webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2096763

 |

* Wd Datuak: Q2096763
**Wayne konderria** (ingelesez: *Wayne County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waynesboro da. 2010eko zentsuaren arabera 20.747 biztanle zituen, Wayne kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Wayne konderriak 2.107 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,17 ura dira. Beste 2.099,83 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,85 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.747 pertsonetatik 12.489 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 246 dira. 8.035 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 34 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 146 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q266493
* Commonscat Multimedia: Wayne County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123163262
* ISNI: 0000 0004 0637 6615
* LCCN: n81042769
* NARA: 10039335
* **Lekuak**
* OSM: 1832993
* TGN: 2001162

 |

* Wd Datuak: Q266493
* Commonscat Multimedia: Wayne County, Mississippi
**Waller konderria** (ingelesez: *Waller County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hempstead da. 2010eko zentsuaren arabera 43.205 biztanle zituen, Waller kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Waller konderriak 1.341,14 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,37 ura dira. Beste 1.329,78 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,22 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 43.205 pertsonetatik 31.796 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 12.536 dira. 10.537 beltzak edo afroamerikarrak. 141 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 213 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 54 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 455 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26701
* Commonscat Multimedia: Waller County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145426604
* LCCN: n81078292
* **Lekuak**
* OSM: 1561035
* TGN: 1002981

 |

* Wd Datuak: Q26701
* Commonscat Multimedia: Waller County, Texas
**Wayne konderria** (ingelesez: *Wayne County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Potosi da. 2010eko zentsuaren arabera 13.521 biztanle zituen, Wayne kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Wayne konderriak 2.004,82 kilometro koadro ditu. Horietatik 38,56 ura dira. Beste 1.966,26 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,74 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 13.521 pertsonetatik 13.193 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 140 dira. 33 beltzak edo afroamerikarrak. 55 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 32 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 201 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491406
* Commonscat Multimedia: Wayne County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150083362
* LCCN: n79056670
* NARA: 10039423
* **Lekuak**
* OSM: 1180460
* TGN: 2001255

 |

* Wd Datuak: Q491406
* Commonscat Multimedia: Wayne County, Missouri