**Ifac** edo **Ifac Haitza,** edo gune babestu gisa duen izenarekin, **Ifac Haitzaren Natura Parkea**, katalanez **Penyal d'Ifac**, Marina Alta lurraldean, Alacanteko probintziaren Calpe herrian dagoen natura monumentu ezaguna eta enblematikoa da, kostalde honen benetako ikurra baita. 45 hektarea ditu bakarrik ditu, Valetziako natura parke txikiena izanik. Valentzia Erkidegoaren Gobernuak 1987ko urtarrilaren 19an natura parkearen izendapena eman zion. Gailurretik bista ederrak ikus daitezke, besteak beste, Formentera uhartea eta Santa Pola lurmuturra. Klima mediterraneoa da. Parkeak urtero 150.000 biztanle jasotzen ditu.

Gaztelaniaz Ifach deritzo, katalanez Ifac, bi hizkuntzetan [i'fak] ahoskatua.

Orografia
---------

Hegoaldeko eta iparraldeko aldeak lotzen dituen tunela.
Parkea bakartutako haitz batean dago. Haitza Mendikate Betikoen azken muturra da. 322 metroko garaiera du. Ia uhartea da baina kontinentearekin istmo detritiko baten bitartez lotuta dago. Arroka kareharrik dira. XIX. mendean haitza zeharkatzen duen tunela egin zen.

Historia
--------

Antza denez lehen Ifach uhartea zen baina dokumentazio historikoaren arabera, erromatarren garaian, ordurako, istmoa zen. Istmo hori handitzen jaon da eta gaur egun erabat urbanizatua dago. Dena dela, lehenengo aztarna historikoak erromatarren aurrekoak dira, K. a. IV. mendean bazegoen hemen iberoen herri bat. XIII. mendean XIII, Jakue I.a Aragoikoak, moriskoei irabazi ondoren, Ifachen herri gotortu bat sortu zuen, Pobla d’ Ifach, batez ere haitzatik ikusten ziren bistez baliatuz, inguruaren defentsa hobetzeko. Herriak gutxi iraun zuen: 50-60 urteetan Gaztelako ejertzitoak txikitu baitzuen. Oraindik-orain harresien aztarnak ikus daitezke.

XIX. mendean, ustiatzeko modurik ez zegoenez, estatuak uhartea saldu egin zuen. Esku pribatu desberdinetatik igaro zuen eta jabe haietako batek, dinamita erabiliz, gailurrera ailegatzeko bidea errazteko, haitza zeharkatzen duen tunela egin zuen. Jabe horiek haien etxeak haitzan kokatu zuten eta, ondorioz, zonalde batzuk urbanizatu ziren. XX. mendean, maldan, hotel bat eraiki zen; inoiz ez zen inauguratu eta, natura parkearen deklazioa jaso ondoren, bota egin zen. Valentzia Erkidegoko Gobernuak 1987ko urtarrilaren 19an natura parkearen izendapena eman zion. 2015ean bideak konpontzeko eta lan desberdinak egiteko parkea itxi egin zen; 2016ko abuztuan berriro ere irekin egin zen.

Fauna
-----

Parkea hegaztientzat babes inguru garrantzitsua da: 80 espezia inguru aipatu dira zonaldean. Bertan, beste askoren artean, espezie hauek ikus daitezke:

* Ubarroi mottoduna
* Kaio hankahoria
* Eleonor belatza
* Zanga arrunta
* Belatz handia
* Sorbeltz arrea

Beste aldetik, Marina Alta osoa moduan, lurreko aberastasun malakologiko handia dago (barraskiloak). Koleopteroen presentzia ere garrantzitsua da.

Flora
-----

Osyris lanceolata Ifachen.
Begateziao parkearen alde garrantzitsuena da. Landare bagusiak rupicolak dira, asko endemikoak: Ifacheko silene, Thymus, la arrokako eskabiosa, ferra valentziarra. Goipo aldean zuhaizkak ikusten dira, esaterako, palmitoak.

Arriskuak
---------

Zonalde honek pairatzen dituen arazo nagusiak urbanizazioaren eta gizakiaren gertutasunaren ondorioak dira; dagoeneko, kontinentetik isolatuta dago eta gizakiaren presioa handia da.

Galeria
-------

* Haitza gertutik ikusita.Haitza gertutik ikusita.
* Kostaldeko urbanizazioa haitzatik ikusita.Kostaldeko urbanizazioa haitzatik ikusita.
* Haitza zeharkatzen duen tunela.Haitza zeharkatzen duen tunela.
* Parkearen pinuak eta begatazioa.Parkearen pinuak eta begatazioa.
* Tunelaren irteera.Tunelaren irteera.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2
2. 1 2

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Haitzaren gaineko informazioa.
* **(Gaztelaniaz)**:Ifachen inguruko datu bitxiak.
* **(Gaztelaniaz)**:Liburuxka parkearen gaineko informazioarekin.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q657937
* Commonscat Multimedia: Penyal d'Ifac Natural Park

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240088675
* BNE: XX460802
* GND: 4566940-5
* **Lekuak**
* Natura 2000: ES5211009

 |

* Wd Datuak: Q657937
* Commonscat Multimedia: Penyal d'Ifac Natural Park