**«Plater bakarraren eguna»** (gaztelaniaz: *Día del plato único*) Espainia frankistan 1936tik 1942ra bitartean burutzen zen propaganda-ekintza izan zen.

Historia
--------

Sevillan 1936ko urriaren 30ean iragarri, Gonzalo Queipo de Llanok proposatuta, eta azaroaren 15ean jarri zen martxan. 1936ko azaroaren 3ko dekretuaren arabera, ekintza hilabetean bitan egin behar zen epe mugagabean.

1937ko uztailaren 16ko dekretuaren arabera, urte bereko abuztutik aurrera, asteroko ekintza bihurtu zen. Horrez gain, 1937ko uztailean kanpaina zabaldu eta astelehenetan izaten zen «Postrerik gabeko eguna» ezarri zen. Hasieran, asteroko «Plater bakarraren eguna» ostiraletan egiten zen, 1938ko urtarrilaren 13tik ostegunetan eta 1940ko apirilaren 18tik astelehenetan. Espainiaz gain, Portugalen egiten zen, Lisboako eta Portoko Espainar Etxeetan. 

«Plater bakarraren eguna»ren iturria «Eintopfsonntag» Alemania nazian egindako ekintza izan zen. Honek arazo bat sortu zuen Francoren alde egiten zuten katolikoentzat, ekintza honen jatorri nazia baztertu zutenak. Propagandak tradizio katolikoa zela aldarrikatu zuen.

Hil bakoitzaren 1ean eta 15ean, etxe guztietan, jatetxeetan eta beste ostalaritza-establezimenduetan, baita hoteletan ere, bazkarirako edo afarirako janari mota bakarra zerbitzatzen zen, eta denek plater batetik jaten zuten. Jatetxeetako bezeroek bazkari osoa ordaindu behar izan zuten eta horrela aurreztutako dirua ongintzarako zen. Erakunde onuradunek «Plater bakarraren egun» eta «Postrerik gabeko egun»-etan aurreztutako dirua biltzen zuten hil bakoitzaren 2an eta 16an, eta 25ean Espainiako Bankuari ordaintzen zioten.

Ekintzan parte hartzea derrigorrezkoa zen; saihestu zutenek isuna ordaindu behar izan zuten, eta haien izenak aldizkarietan argitaratzen ziren «zerrenda beltzetan» sartu zituzten. Haur txikiak, pertsona gaixoak edo adinekoak bakarrik zeuden parte-hartzetik salbuetsita. Familia bakoitzak 8 pezeta ordaindu behar zituen astero. Hoteletan, jendeari bi plater eskaintzea onartzen zen: barazkiak eta haragia edo arraina, denek bat aukera zezaten. Jatetxeen jabeek eguneko diru-sarreren% 25 gutxienez ongintzarako eman eta bezeroen zerrenda mantendu behar izan zuten.

Irratian eta prentsan iragarri zuten ekintza, eta eku publikoetan kartelak jarri zituzten.

Bilketak ongintzako jantokien, haurreskolen eta umezurztegien jarduerak laguntzea izan zuen helburu, baina baita armadaren eta Auxilio Social kanpainaren finantzaketa ere.

1940an jatetxe eta hoteletara mugatu zen zerbitzua. «Plater bakarraren eguna» 1942ra arte egin zen. Urte horretan, anoa-txartelak agertu ziren Espainian.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5    Artetxe, Oihana.  (2017). «Plater konbinatuaren aurrekaria» *Baleike. Zumaiako Udal Artxiboa*.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8   **(Gaztelaniaz)** López, Alfred.  (2018). «El capricho más extraño de Franco: cuando castigó a España entera sin postre» *El Español*.
3. 1 2 3   **(Gaztelaniaz)** «Orden. — Creando en todo el territorio sometido los días «Del Plato Unico»» *Boletín Oficial del Estado* 20: 93-94..
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Prado Herrera, María Luz de.  (2012). *La contribución popular a la financiación de la Guerra Civil: Salamanca, 1936-1939.*  Salamanca: Ediciones Universidad de Salamanca, 484 or. ISBN 9788490121429..
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** López, Alfred.  (2018). «El capricho más extraño de Franco: cuando castigó a España entera sin postre» *El Español*.
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** Marín Marín, José.  (2021). *Orígenes de la Magistratura del Trabajo en España: Especial referencia a su implantación en Murcia.*  Boletín Oficial del Estado, 588 or..
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** Pena Rodríguez, Alberto.  (2017). *Salazar y el fascismo español: propaganda franquista y salazarista en la colonia española en Portugal (1933-1939).*  Coimbra: Imprensa da Universidade de Coimbra, 163 or. ISBN 9789892613444..
8. 1 2   **(Alemanez)** Höffer-Mehlmer, Markus.  (2009). *Modernisierung und Sozialarbeit in Spanien.*  Europäischer Hochshulverglag, 61 or. ISBN 9783941482203..
9. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** Seidman, Michael.  (2011). *The Victorious Counterrevolution: The Nationalist Effort in the Spanish Civil War.*  University of Wisconsin Press, 131-132 or. ISBN 9780299249632..
10. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Arasa, Daniel.  (2008). *Historias curiosas del franquismo.*  Robinbook, 74 or. ISBN 9788479279790..
11. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Díaz-Plaja, Fernando.  (1975). *La España política del siglo XX en fotografías y documentos.*  Plaza & Janés, 20 or..
12. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Alcalá, César.  (2021). «Día sin postre: los impuestos indirectos de la dictadura» *La Razón*.
13. ↑   **(Gaztelaniaz)** Vega Sombría, Santiago.  (2005). *De la esperanza a la persecución: la represión franquista en la provincia de Segovia.*  Barcelona: Crítica, 177 or. ISBN 9788484326120..
14. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bray, Arturo.  (1943). *La España del brazo en alto.*  Editorial Ayacucho, 40 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5815892

 |

* Wd Datuak: Q5815892