**Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseilua**, **Sovnarkom** (**SNK**) izenez ere ezaguna (errusieraz: *Совет народных комиссаров СССР*, translit. *Soviet naródnyj kommissárov SSSR*), Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren gobernu erakundea izan zen 1923 eta 1946.

Historia
--------

Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluaren sorrera SESBren Sortze Itunak xedatu zuen, non Sovnarkom terminoa lehen aldiz erabili zen. Itunak SESBren organo betearazle gisa ezarri zuen, jatorriz presidenteak, presidenteordeak eta 10 herri komisariok osatua.

Batasun Osoko Herri Komisarioen Kontseilua sortzeko, Errusiako SESFko Sovnarkom-a erabili zen oinarri gisa, 1917ko urriaren 27an (azaroak 9), Errusia Guztietako Sobieten Kongresuaren dekretuz sortu zena, SESB sortu baino bost urte lehenago. Vladimir Lenin buru zuen organo hau, Errusia Sobietarren lehen kabinete gisa ezarri zen, eta Sobietar Batasuna sortu ondoren, errepublika osatzaileen jarduera koordinatzeaz arduratu zen.

1923ko uztailaren 17an, SESBeko Herri Komisarioen Kontseiluak Batzorde Exekutibo Zentralari esleitutako eginkizunen ezarpenaren hasieraren berri eman zion. 1924ko Konstituzioan, Herri Komisarioen Kontseilua Batzorde Exekutibo Zentralaren organo exekutibo eta administratibo gisa definitu zen. 1936ko Konstituzioa onartuta, izen alternatibo bat jaso zuen -Sobietar Batasuneko Gobernua- eta goreneko estatusa eskuratu zuen. Sobietar Batasun osoko organo betearazlea.

Gerra Patriotiko Handian, herri komisarioen jarduera Estatuko Defentsa Batzordearen menpe egon zen, Iosif Stalinen (Sovnarkom-eko presidentea) gidaritzapean zegoen larrialdiko gobernu-organo baten menpe egon zen, gerra garaian aldi baterako sortu zena eta erabatekoa izan zena. boterea.

1946ko martxoaren 15ean, Herri-Komisarioen Kontseilua Ministroen Kontseilua bihurtu zen. Estatuko organoaren eraldaketari buruzko legeak Herri-Komisarioak (Sovnarkom) izena ere esan nahi zuen errepublika osatzaileetako Ministroen Kontseiluak (Sovmin). Egun horretan bertan, Herri Komisarioen Kontseiluak desegitea iragarri zuen Sobiet Gorenaren aurrean, eta 4 egun geroago, Ministroen Kontseilua sortu zen. 1947ko otsailaren 25ean, Sobietar Batasuneko Konstituzioari dagozkion erreformak egin ziren.

Botereak
--------

Herri-Komisarioen Kontseiluak, bere Araudiaren eta bere eskubideen arabera, honako eskumen hauek zituen:

* SESBeko lurralde osoan lotesleak diren dekretuak eta ebazpenak ematea;
* Bere bileretan, bai SESBeko herri komisarioek bai Batasuneko errepubliketako Batzorde Exekutibo Zentralak eta haien presidiumek aurkeztutako dekretuak eta ebazpenak aztertzea;
* Herri komisarioei buruzko araudia garatzea, SESBko Batzorde Exekutibo Zentralak onartu ondoren indarrean sartu zena;
* *Kolegioetako* kideak izendatzea - ​​SESBko Herri Komisarioen menpeko aholku- eta administrazio-organoak;
* SESBeko pertsona indibidualen komisarioen aginduak bertan behera uztea;
* Sindikatu eta sindikatu errepublikano guztietako herri komisarioen lana bateratzea eta zuzentzea;
* Plan ekonomiko nazionala eta estatuko aurrekontua gauzatzeko neurriak hartzea;
* Diru-sistema indartzea;
* Ordena publikoa bermatzea;
* Atzerriko estatuekin atzerriko harremanen eremuan norabide orokorra ezartzea

Herri-Komisarioen Kontseiluak ez zuen herri-komisarioak edo horien ordezkoak izendatzeko eta kargutik kentzeko eskumenik, herri-komisario aliatuen elkargoetako kideak, ez eta Herri-Komisarioen Kontseiluaren menpeko zenbait organotako buruak ere. Eskubide hori Batzorde Exekutibo Zentralari eta, 1936az geroztik, Sobiet Goreneko Presidiumari zegokion, Sobietar Batasuneko Sobiet Gorenaren saioen artean eskubide hori erabiltzen baitzuen Sobiet Gorenaren onarpenaren ondoren. Hala ere, SESBeko Herri Komisarioen Kontseiluko presidenteari hautagaiak aukeratzeko eta aurkezteko eskubidea eman zitzaion.

### Errepubliken Herri Komisarioen Kontseiluekin harremanak

Errepublika eratzaile eta errepublika autonomo bakoitzak bere gobernuak zituen -eskualdeko herri komisarioen kontseiluak-, zegokion errepublika edo errepublika autonomoko Batzorde Exekutibo Zentralak (1938az geroztik, Sobiet Gorenak) eratzen zituenak. Toki-gobernuak ez zeuden legez SESBeko Herri-Komisarioen Kontseiluaren menpe zuzen-zuzenean, baina bere jarduerak aurrera eramateko bere dekretu eta ebazpenen arabera gidatu behar zituzten. Aldi berean, errepubliketako Herri-Komisarioen Kontseiluen barnean tokiko Herri-Komisarioek menpekotasun bikoitza zuten: aldi berean, bai Batasun Errepublikako Herri-Komisarioen Kontseiluaren menpe zeuden, zeinaren baitan sortu baitziren, bai dagokion Batasunaren menpe, zeinaren aginduak eta argibideak bere jardueran gidatu behar zituen. Batasuneko herri komisarioak ez bezala, errepublikako herri komisarioak beren errepublikako herri komisarioen kontseiluaren menpe zeuden soilik.

Herri Komisarioen Lehen Kontseilua
----------------------------------

### Leninen lehen eta bigarren gobernua

1923ko uztailaren 6an Sobietar Batasuneko Sobieten Bigarren Kongresuak hautatutako Herri-Komisarioen lehen Kontseilua honako hauek osatu zuten:

| Herri komisaria | Kargu |
| --- | --- |
| Presidentea | Vladimir Lenin |
| Lehendakariordeak | Lev Kamenev |
| Aleksei Rikov |
| Alexander Tsiurupa |
| Vlas Chubar |
| Sergo Ordzonikidze |
| Mamia Orajelashvili |
| Kanpo Arazoak | Georgi Txitxerin |
| Militar eta Itsas Gaiak | Leon Trotski |
| Kanpo merkataritza | Leonid Krasin |
| Trenbideak | Feliks Dzerzhinski |
| Posta eta Telegrafoa | Ivan Smirnov |
| Ekonomia Nazionaleko Kontseilu Gorena | Aleksei Rikov |
| Elikagaiak | Nikolay Briujanov |
| Lanpostua | Vasili Schmidt |
| Finantza | Grigori Sokolnikov |
| Langile eta Nekazarien Ikuskapena | Valerian Kuibyshev |

Herri Komisarioen Kontseiluko presidenteak
------------------------------------------

| Ez. | Erretratua | Izena
(jaiotza-heriotza) | Epea | Hauteskundeak | Kabineteak | SESBeko liderra |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kargua hartu zuen | Kargua utzi | Iraupena |
| 1 |  | **Vladimir Lenin**
(1870-1924) | 1923ko uztailaren 6a | 1924ko urtarrilaren 21a † | 228 egun | – | Lenin I - II | Vladimir Lenin |
| 2 |  | **Aleksei Rikov**
(1881–1938) | 1924ko otsailaren 2a | 1930eko abenduaren 19a | 6 urte, 320 egun | 1924 1925 1927 1929 | Rikov I – II – III – IV – V | Iosif Stalin |
| 3 |  | **Viatxeslav Molotov**
(1890–1986) | 1930eko abenduaren 19a | 1941eko maiatzaren 6a | 10 urte, 138 egun | 1931 1935 1936 1937 | Molotov I – II – III – IV |
| 4 |  | **Iosif Stalin**
(1878-1953) | 1941eko maiatzaren 6a | 1946ko martxoaren 15a | 4 urte, 314 egun | – | Stalin I |