recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nelson zutabea** (irlanderaz *Colún Nelson* eta ingelesez *Nelson Pillar*, *Nelson's Pillar* edota *The Pillar*) Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuko O'Connell Street etorbidean kokatzen zen monumentu edo oroitarri bat izan zen, oroitarri honen gainaldean Horatio Nelson ingeles ofizial ospetsuaren estatua bat altxatzen zelarik, hortik oroitarriaren izena.

Historia
--------

Oroitarri hau 1808an Horatio Nelson ingeles ofiziala eta Trafalgarko guduan lortutako garaipenaren omenez eraiki zen. Halere, 1966ean IRAk bonba baten bidez suntsitu zuen. Urte hartan bertan The Dubliners musika taldeak gertakari honi buruzko *Nelson's Farewell* abestia konposatu eta argitaratu zuen.

IRAren bonba batek suntsitu zuen zutabea 1966an.
Hortaz, gaur egun bertan ez da eraikin honen arrastorik gelditzen, aldiz, gaur egun leku honetan The Spire delako altzairu herdoilgaitzezko kono luze kokatzen da.

Oroitarria
----------

Monumentua doriar estiloko 36,9 metroko garaiera zuen zutabe batek osatzen zuen, bere gainaldean 4 metro zituen Horatio Nelsonen estatua bat altxatzen zelarik, estatua hau Cork hiriko Thomas Kirk eskulturgilearen lana zen. Denera monumentuak 40,9 metroko garaiera zuen (Londres hirian kokatzen den Trafalgar Square plazako Nelson zutabea baino 10,7 metro motzagoa delarik). Zutabearen diametroa behealdean 4 metrokoa zen, aldiz goialdean 3 metrokoa zelarik.

Ikusgai zeuden zutabearen zati guztiak Wicklow konderrian dagoen Kilbride udalerriko granitoz eginak zeuden. Barnealdea berriz kareharri beltzez osatuta zegoen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Maurice Craig (1969), *Dublin 1660-1860*, Allen Figgis, Dublin
2. ↑  Patrick Henchy (1949), *Nelson's Pillar*, Dublin Historical Record, Volume X, no. 2

Ikus, gainera
-------------

* *Nelson's Farewell*
* Nelson zutabea (Londres)
* Horatio Nelson
* Wellington monumentua (Dublin)
* O'Connell Street

Kanpo estekak
-------------

* RTÉ - Scannal - Nelson zutabea: Jo ta bertan txikitu zuten eguna **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2350741
* Commonscat Multimedia: Nelson's Pillar, Dublin

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2014002166

 |

* Wd Datuak: Q2350741
* Commonscat Multimedia: Nelson's Pillar, Dublin
West cross, mendebaldeko aurpegia
**West Cross** edo **Tall Cross**, Irlandako Loutheko konderrian dagoen Monasterboiceko barrutiaren barnean dagoen gurutze zelta handi bat da.

Hogeitamar metroko altuera duen dorre zirkularraren ondoan dagoen 6,5 metroko garaiera duen gurutze handi bat da.

Bere kontserbazio egoera, gertu duen Muiredacheko gurutzearena baino okerragoa da, eta eskenak dituzten hamabi panel baino ezin daitezke ikusi.

West cross, ekialdeko aurpegia

Ekialdeko aurpegia
------------------

Ekialdeko aurpegian, David erregea, lehoi bat eta hartz bat hiltzen, David Goliaten buruarekin, Isaaken sakrifizioa eta David, Samuelen aurrean harrapatua ikus daitezke.

Mendebaldeko aurpegia
---------------------

Mendebaldeko aurpegian, honako eskena hauek ikus daitezke: Jesusen berpiztea, Jesus arantzadun koroarekin koroatzea, gurutziltzatzea, Jesusen bataioa, Petri, soldadu bati, olibondoen ortuan belarria mozten eta Juda Iskarioteren traiziozko musua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9095786
* Commonscat Multimedia: Monasterboice

---

 |

* Wd Datuak: Q9095786
* Commonscat Multimedia: Monasterboice
**Susana Reyes** (Quito, Ekuador, 1958ko martxoaren 1a) dantzaria eta koreografoa da. Ekuadorreko Dantza Institutu Nazionalean ikasi zuen. Bere jarduera artistikoak balletean hasi ziren, dantza garaikidera igaroz, eta 1991tik aurrera *buto butoh* japoniar dantzan jarri zuen interesa, ondoren, Andeetako butoh dantza proposatu zuen, egileak *arte, oso duin, gizatiar eta benetakotzat* jotzen duen estiloa.

Ibilbidea
---------

Susana Reyes 1972an sartu zen dantza-munduan. Bere prestakuntza akademikoa Dantza Institutu Nazionalean, Kultur Etxeko Ballet Eskolan eta Ekuadorreko Dantza Konpainia Nazionalean egin zuen. Mexikon eta Estatu Batuetan espezializatu zen.1980ko hamarkadaren hasieran, Klever Varia, Carlos Cornejo, Hugo Larrea eta Wilson Picorekin osatu zuen ikasketa-taldea, mugimendu garaikiderako eredu bat lantzea helburu hartuz..

Gonbidapen bati erantzunez, New Yorkera joan zen, dantza garaikidearen metropolira, eta 1984an OFF Festivalen parte hartu zuen, Quebradanza obrekin.

Handik urte batzuetara, Ekuadorrera itzuli zen, Japoniako Butoh dantzaren eta Andeetako Kosmovisioaren kodeen bat-egitea agertarazteko.

Ekuadorreko Kultur Etxearen 74. urteurrenaren harira *Aleluyah en Butoh* zuzeneko musika duen dantza ikuskizuna aurkeztu zuen, eta bera izan zen protagonista Moti Derenekin batera.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4    *Susana Reyes.* .
2. ↑   Farfan, Verónica.  (19 de enero de 2015). «Historia de la Danza Ecuatoriana: SUSANA REYES. La temática de sus obras enfocada hacia la Cosmovisión Andina.» *Historia de la Danza Ecuatoriana*.
3. ↑   «Susana Reyes» *www.mandragorateatro.org*.
4. ↑   «Susana Reyes - Teleamazonas» *Teleamazonas*.

Kanpo estekak
-------------

* Susana Reyes Heroinas

* Andeetako butoh

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58818536

 |

* Wd Datuak: Q58818536
**Susana Mataix** **Hidalgo** (Pontevedra, 1950eko urtarrilaren 19a), Espainiako idazlea eta matematikaria da, Zientzian eta Matematikan espezializatua, bai eta literaturarekin eta artearekin duten harremanean ere. Haurtzarotik bizi izan zuen zientziaren mundua, Mariano Mataix Lorda zientzialariaren aitaren bidez.

Biografia
---------

Mataix Pontevedran jaio zen, bere aitaren lanpostua zela eta. 1972an Bartzelonara joan zen Bartzelonako Unibertsitatean Zientzia zehatzak ikastera, eta bertan lizentziatu zen. Ondoren, Madrilera joan zen bizitzera, eta Enpresen Administrazioan Masterra egin zuen Madrilgo Enpresa Institutuan, 1985ean. Hiri honetan bizi izan zen 2014 urtera arte, bere senar Eugenio Triana zientzialari eta politikariarekin batera Alacantera joan zenean.

Frantzian, Estatu Batuetan eta Espainian energia eta telekomunikazio sektoreetako enpresetan lan egin du.

Madrilgo Sofia Erregina Museoan lehen etapa inauguratu zuen *"Prozesuak: Kultura eta Teknologia Berriak* "Erakusketaren zuzendaria izan zen 1986an. Nazioarteko erakusketa horretan teknologiarekin lan egiten duten artisten lanak bildu ziren, Sonia Sheridan artistaren aitzindaria. José Val del Omar zinemagile aintzindaria, bideo artea, elektrografia, musika elektronikoa, ordenagailuz lagundutako marrazkia, etab.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q104178410
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 14110608
* ISNI: 0000 0000 5922 7171
* BNE: XX1090240
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 2446903

 |

* Wd Datuak: Q104178410
**Noble konderria** (ingelesez: *Noble County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Albion da. 2010eko zentsuaren arabera 47.536 biztanle zituen, Noble kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Noble konderriak 1.081,15 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,07 ura dira. Beste 1.064,08 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 43,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.536 pertsonetatik 46.671 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.567 dira. 170 beltzak edo afroamerikarrak. 90 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 174 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 27 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 399 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506525
* Commonscat Multimedia: Noble County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140740910
* LCCN: n82070505
* NARA: 10036478
* **Lekuak**
* OSM: 1797317
* TGN: 1002723

 |

* Wd Datuak: Q506525
* Commonscat Multimedia: Noble County, Indiana
**West Carroll parrokia** (ingelesez: *West Carroll Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Oak Grove, West Carroll Parish da. 2010eko zentsuaren arabera 11.604 biztanle zituen, West Carroll Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

West Carroll parrokiak 933,86 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,39 ura dira. Beste 931,48 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,43 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 11.604 pertsonetatik 9.636 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 299 dira. 1.810 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 26 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 88 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA West Carroll Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1139827
* Commonscat Multimedia: West Carroll Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150119811
* LCCN: n82091949
* NARA: 10039696
* **Lekuak**
* OSM: 1828967
* TGN: 2000915

 |

* Wd Datuak: Q1139827
* Commonscat Multimedia: West Carroll Parish, Louisiana
**Narses** (478-573), Persarmenian jaio zen. Esklabo eunukoa (persiar haremak zaintzeko zikiratua izan zen), Justiniano I.a enperadoreak erosi eta askatu zuen. Liberto honek, bere funtzio administratiboak eraginkortasun handiz bete zituen. Narses, noblea, ondratua, adimentsua, leiala eta maitatua zen (gorteko funtzionario guztiek estimatzen zuten). Narses (gerrako teorien ezagutzaile handia), Belisariorekin batera, Justiniano I.a bizantziar enperadorearen jeneral nagusienetako bat izan zen, Justinianoren gorteko Txanbelan Handia izateaz gain (inperioko bigarren zibilik boteretsuena).

Bere lehen aktuazio azpimarragarria, Nikako matxinada baretzeko bere laguntza izan zen, 532an, Konstantinoplan. Urdinen buruzagiak, hipodromoa uzteko konbentzitzeko gai izan zen, Berdeak, Belisario eta Mundoren tropen aurrean bakarrik utziz.

538an, Italiara joan zen, Belisariok hasitako konkista kanpaina sendotzeko. Hau, Konstantinoplara deitua izan zen, ostrogodoen matxinada baretzeko saiakeran huts egin ondoren, eta Narses bidalia izan zen, gerra luze batean garaitzea lortuko duena. Totilaren armada Taginako guduan edo Busa Gallorumekoan garaitua izan zen, Umbrian, 552an. 554an, ia 20 urte gerran eman ondoren, Justinianok, xedea betetzat jo zuen Italiako guneak berreskuratu ondoren, Ravena, Sizilia eta Erroma, alegia. Bere karguan aktibo mantendu zen ia hil zen arte, 95 urterekin.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q294781
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 291894843
* ISNI: 0000 0003 9690 1577
* GND: 118941976
* LCCN: n88259776
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q294781
**Zamora ibaia** Ekuadorreko hego-ekialdean dagoen ibaia da, Santiago ibaiaren iturrietako bat, aldi berean Marañón ibaiaren ibaiadarra eta, beraz, Amazonas ibaiaren goi arroaren zati bat. 183 km inguruko luzera du.

Espainiarrek **Yaya Mayu ibaia** bezala ezagutzen zuten, ibaiaren ondoan aurkitutako Shuar populazio batengatik.

Zamora ibaiaren iturburua Podocarpus Parke Nazionaletik dator, zehazki Cajanuma mendigunetik, 3.200 m baino gehiagotan dauden aintzira batzuetan, Loja probintziaren (Loja hiriburua hornitzen duena) eta Zamora Chinchipe probintziaren arteko mugan, horretan berehala bidean da. Bere emaria, eta eratutako harana, ipar-mendebaldeko norabidean kurba bat deskribatu ondoren, laster hartzen du ipar-ekialdeko norabide orokorra, bere ibilbide osoan zehar mantenduko duena. Laster Zamora hiritik igaroko da, itsas mailatik 970 metro ingurura (eta 10.355 biztanle ditu), probintziako hiriburua eta kantonamendu homonimoaren burua, non Bombuscaro eta Jamboé ibaiek bat egiten duten. Gero jarraitzen du Timbara, Cumbaratza, Suapaca, Nanguipa, Yantzaza (9.970 biztanle) eta Muchime-n zehar. Gero eskuinetik jaso eta hegoaldetik, Los Encuentros-en , Nangaritza ibaia. Jarraitzen du ipar-ekialdera Pincho, Quimi eta Gualaquizara iritsi arte.

Orain Morona Santiago probintzian jarraitzen du, nahiko menditsua den zatian, Namangoza ibaiarekin bat egiten duenean amaitzen dena, iparraldetik ezkerretik hurbiltzen dena, eta horrela, Santiago ibaia sortzen da, Peruko lurraldean zehar jarraituko duena. Marañonera hustu arte.

Zamora Chinchipe probintzian, ibaiak arro hidrografiko nagusia osatzen du, luzeena eta zabalena, eta horrekin batera ur zikinak botatzen dituzten populazio nagusiak finkatu dira.

Ibaiadarrak
-----------

Zamora ibaiaren arroari dagozkion ibaiadar nagusiak hauek dira:

* Loja probintzian: Malacatos ibaia, Jipiro ibaia eta Zamora Huayco ibaia.
* Zamora Chinchipe probintzian: Tambo Blanco ibaia, San Francisco ibaia, Sabanilla ibaia, Bombuscaro ibaia, Jamboé ibaia, Nambija ibaia, Yacuambi ibaia, Chicaña ibaia, Nangaritza ibaia, Pachicutza ibaia eta Chuchumbletza ibaia.
* Morona Santiago probintzian: Bomboiza ibaia (66 km) eta Bobonaza ibaia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2604892
* **Lekuak**
* OSM: 4515409

 |

* Wd Datuak: Q2604892
Wildstyle Los Angelesen.
**Wildstyle** edo **estilo basatia** graffiti mota nahasi eta konplexua da. Hori dela eta, irakurtzeko edo ulertzeko zaila gerta daiteke, batez ere estiloa ezagutzen ez duen jendearentzat. Graffiti hauek izkiak eta forma desberdinak erabiltzen ditu: geziak, puntak eta beste elementu dekoratiboak. Graffiti egileen artean Wild Styleko graffiti propioak sortzea benetako erronkak da. Sarritan 3D elementuak erabiltzen dituzte lanei sakontasuna emateko. Wildstyleko lanak "Burners"(erregailuak) bezala ezagutzen dira, sua bezalako beroak. Estilo hau mezuak zabaltzeko ez da erabiltzen, artista baten trebetasuna erakusteko baizik.

Wildstyleko graffitia San Frantziskon.

Wildstyleren aintzindariak
--------------------------

Wildstyleren aintzindariak Tracy 168 eta Stay High 149 dira. "Wildstyle" terminoa Bronx-eko Tracy 168-k osatutako Wild Style grafitien taldeak ezagutzera eman zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** .

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Subway Art online
* **(Ingelesez)**:Graffiti glossary
* **(Ingelesez)**:FatCap, Worldwide graffiti blog
* **(Ingelesez)**:Art of graffiti - Wildstyle section
* **(Ingelesez)**:Mtn-world webgunea.
* **(Gaztelaniaz)**:Tutoriala wildstyleko graffitiak hobetzeko.

Ikus, gainera
-------------

* *Wild Style* (graffitiei buruzko filma)
* Graffiti
**Narses Armeniakoa** (pehlevieraz: 𐭭𐭥𐭮𐭧𐭩‎; persieraz: : نرسه‎; ? - 302), **Narseh** ere deitua, Armeniako erregea izan zen 272 eta 294 bitartean, eta Sasandar Inperioko xahanxah 293-302 urteetan. Ez da nahastu behar Narses bizantziar jeneralarekin.

Bizitza
-------

Xapur I.aren semea zen. 272 aldean, Armeniako errege izendatu zuten. 293an, bere iloba Bahram III.aren aurka matxinatu zen, eta laster Sasandar Inperioko errege bilakatu zen.

Erromatarrei eraso zien, eta Tiridates III.a Armeniako tronutik eraitsi zuen 294an. 296an, Galerio zesarra bentzutu zuen Kalinikotik gertu, Eufratesen ondoan. Baina, 297ko neguan, Galeriok Armenia inbaditu zuen, armada handi baten buru, eta erabat azpiratu zuen Narsesen gudarostea Satalako guduan.

Narsesk bake ituna sinatu behar izan zuen, Mesopotamia mendebaldea eta Tigrisen ibarraren mendebaldeko bost probintzia erromatarrei emanez. Armenia ere Erromaren mende gelditu zen. Bake horrek berrogei urte iraun zuen, 337 arte. Narses 302an hil zen; haren seme Hormizd II.a izan zen oinordekoa.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    *Narseh.*  iranicaonline.org (Noiz kontsultatua: 2017-3-15).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Narses Armeniakoa*** Aldatu lotura Wikidatan |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Bahram III.a** | **Sasandar erregea**293-302 | Ondorengoa**Hormizd II.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q264903
* Commonscat Multimedia: Narseh

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 107274015
* GND: 140595449
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q264903
* Commonscat Multimedia: Narseh
**Navarro Villoslada kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

Izena
-----

Izena Francisco Navarro Villoslada (1818-1895), vianar idazlaren omenez darama.

Kokapena
--------

Merindadeen plazan hasi, eta Gurutz plaza zeharkatuz, Zaragoza etorbidea, Uharte doktorea kalea eta Plazaola kalearen arteko elkargunean amaitzen da.

Honako kaleek zeharkatzen dute edota batzen zaizkio: Paulino Caballero kalea, Francisco Bergamín kalea, Zangoza kalea eta Aita Calatayud kalea.

Bestalde, Leire kalea eta San Fermin kalearekiko paraleloki doa.

Ondarea
-------

Kale honen inguruan honako eraikin edo leku nabarmenak daude:

* Merindadeen plaza
* Espainiako Gobernuaren Ordezkaritza Nafarroan
* Gurutz plaza
* San Migel eliza
* Gurutz Plaza BHI

  

* Merindadeen plaza.Merindadeen plaza.
* Espainiako Gobernuaren Ordezkaritza Nafarroan.Espainiako Gobernuaren Ordezkaritza Nafarroan.
* San Migel eliza.San Migel eliza.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479789

 |

* Wd Datuak: Q25479789
**Navarro konderria** (ingelesez: *Navarro County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Corsicana da. 2010eko zentsuaren arabera 47.735 biztanle zituen, Navarro kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Navarro konderriak 2.812,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 197,64 ura dira. Beste 2.614,92 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.735 pertsonetatik 39.932 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 11.345 dira. 6.490 beltzak edo afroamerikarrak. 155 amerikar natiboak ziren eta 380 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 239 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 40 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 499 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112603
* Commonscat Multimedia: Navarro County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148931300
* ISNI: 0000 0000 9408 4348
* LCCN: n81042294
* NARA: 10036461
* **Lekuak**
* OSM: 1837710
* TGN: 1002709

 |

* Wd Datuak: Q112603
* Commonscat Multimedia: Navarro County, Texas
**Sekhemra Uadykhau-Sobekemsaf** edo **Sobekemsaf I.a**, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, Egiptoko bigarren tarteko aroan, eta K.a. 1619tik K.a. 1603 arte gobernatu zuen.

Sobekemsafen emazte eta erregina nagusia Nubemhet izan zen.

Sobekemsaf I.aren semea, hau ere Sobekemsaf deitua, Kairoko Egiptoar Museoko estatua batean irudikatua dago, CG 386an, Abidosetik iritsia; printze gaztea, bere aitaren hanken artean kokatua dago (Ryholt).

Turineko Errege Kanonak, 11.2 erregistroan, partzialki irakurgarria dena, bere balizko izena adierazten du (Sekhemra...) 16... 16 urteko erregealdia ematen diolarik.

Bere izena daramaten Uadi Hammamateko harkaitzetako idazkun batzuetan dokumentatua dago, ekialdeko basamortuan. Idazkun hauek, Sobekemsafen erregealdiko 7. urtean datatuak daude (Ryholt).

Medamudeko Montu jainkoaren omenezko tenpluko harresietako baxuerliebeetan, Sobekemsaf I.a faraoia irudikatua dago bere tronu izenarekin: **Sekhemra Uadykhau**.

* Akademikoren batzuk, Egiptoko XIII. dinastiaren amaierako faraoi bat izan zela uste dute.

Kanpo estekak
-------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Sobekemsaf I.a*** Aldatu lotura Wikidatan |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Rahotep** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko XVII. dinastia | Ondorengoa**Dyehuti** |
**St Andrewseko katedrala** edo **San Andres katedrala** (ingelesez: *St Andrews Cathedral*) Eskoziako St Andrews herriko katedral historikoa da, gaur egun hondarretan aurkitzen dena. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

San Regulusen eliza erromanikoa izan zena handitzea erabaki zen 1158 urtean eta San Adresen omenezko katedrala eraikitzeko lanak hasi zituzten. Ekaitz batek mendebaldeko zatia suntsitu zuen eta 1272 eta 1279 artean berreraiki egin zuten. 1309an, katedrala eraikitzen ia 150 urte eman eta bukatzear zegoela, Robert the Brucek bere lehen batzar orokorra (parlamentua) deitu zuen bertan, ideia berri batzuk azaltzeko; horiek Elizjendearen Adierazpenean laburbildu ziren. 1318ko uztailaren 5ean sagaratu zuten Robert the Bruce bertan zela. 1378an suak zati handi bat suntsitu zuen eta 1440an konponketa lanak bukatu zituzten.

San Andres apostoluaren hezurrak bertan zeudeneko kondairaren eraginez hurrengo mendeetan St Andrews katedrala Eskoziako erromesaldien erdigunea izan zen, Europako garrantzitsuenetakoa ere bai, eta herri oso kosmopolita bihurtu zen. 1559ko Eskoziako Erlijio Erreforma izan zen eta 1561 urterako bertan behera utzia izan zen katedrala. Denborarekin eraikinak erortzen hasi ziren eta bertako harriak inguruan beste eraikin batzuk egiteko erabili ziren, harik eta 1826an katedralaren hondarrak legez babestu ziren arte.

Hilerria
--------

Hilerrian Eskoziako pertsona garrantzitsuak hilobiratu ziren. Besteak beste:

* Robert Chambers (1802-1871), geologo eboluzionista.
* Adam Ferguson (1723-1816), filosofo eta historialaria.
* Tom Morris gaztea (1851-1875), golf jokalaria.
* Tom Morris zaharra (1821-1908), golf jokalaria.
* James Bell Pettigrew (1834-1908), naturalista.
* Lyon Playfair (1818-1898), zientzialaria eta politikari liberala.
* William Wright (1830-1889), orientalista.
* Lambert Playfair (1828-1899), soldadua, diplomatikoa eta naturalista.

Iruditegia
----------

* San Regulusen dorrea.San Regulusen dorrea.
* Airetiko ikuspegia.Airetiko ikuspegia.
* Atea.Atea.
* Ekialdeko horma.Ekialdeko horma.
* Hilerria.Hilerria.

Kanpo estekak
-------------

* Historic Scotland webgunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2361738
* Commonscat Multimedia: St Andrew's Cathedral, St Andrews

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2361738
* Commonscat Multimedia: St Andrew's Cathedral, St Andrews
**Nazioarteko Egiaztatze Batzordea**, Euskal Herriko bake prozesuaren barruan ETAren indarkeriaren behin betiko amaiera egiaztatzeko sortu zen 2011ko irailaren 28an. Harrezkero lanean aritu zen batzorde hau indarkeriaren amaiera ordenatua lortzeko, euskal erakundeekin eta gizarte zibilarekin batera.

2014ko urtarrilean izan zen ETAren armagabetzerako lehen pausoa. Batzordeak egiaztatu zuen ETAk arma, munizio eta lehergai kopuru zehatz bat erabileratik kanpo utzi zuela. Hiru urte geroago Nafarroako Parlamentuak eta Eusko Legebiltzarrak batzordearen jarduna bermatu zuten 2017ko martxoaren 27an eta apirilaren 6an. Egun batzuk geroago, ETAk bere indarkeria ekintzak amaitzeko konpromiso guztiak bete egin zituela egiaztatu zuen Baionan 2017ko apirilaren 8an.

Batzordearen kideak bost pertsona hauek izan ziren:

* Ronald Kasrils
* Chris Maccabe
* Ram Manikkalingam
* Satish Nambiar
* Aracelly Santana

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Nazioarteko Egiaztatze Batzordaren adierapena» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2017-04-21).
2. ↑   **(Ingelesez)** «Nazioarteko Egiaztatze Batzordearen adierazpena (ingelesez)» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2017-04-21).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Los verificadores que han intervenido en el proceso» *Bizkaia - El Correo.com* 2017-04-08 (Noiz kontsultatua: 2017-04-21).

Ikus, gainera
-------------

* Gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia
* Brian Currin
* Harremanetarako Nazioarteko Taldea
* Oroimenari eta Bizikidetzari buruzko biltzarra
* Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundea
* Lokarri (gizarte mugimendua)
* Bakearen artisauak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29569861

 |

* Wd Datuak: Q29569861
**Nazioarteko Estratigrafia Batzordea**, ***International Commission on Stratigraphy***, ***ICS*** ere deitua, Zientzia Geologikoen Batasun Internazionala erakundearen mende dagoen batzorde bat da. Besteak beste, estratigrafia, geologia eta geokronologiaz arduratzen da internazionalki.

Helburuak
---------

Helburu nagusietako bat 1974. urtean hasitako proiektu bat bukatzea da. Proiektu honek garai geologiko guztiak hartuko eta ordenatuko dituen eskala bat sortzean datza, etorkizunean ikerketa paleontologiko zein geologikoek eskala internazional bat eduki ahal izateko.

Argitarapenak
-------------

ICSk *Lethala, Episodes, Stratigraphy, Geoarabia, Newsletters on Stratigraphy*eta*Carnets de Géologie / Notebooks on Geology* aldizkari eta liburuak argitaratu ditu, denak ere geologiari loturik daude.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ingelesez: International Union of Geological Sciences

Ikus, gainera
-------------

* Estratigrafia
* Geologia
* Geologiaren historia
* Paleontologia

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** ICSren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q402104
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 122705191
* ISNI: 0000 0001 1954 7629
* BNF: 118678104 (data)
* GND: 1022833-0
* LCCN: n83035491
* NLA: 36384848
* SUDOC: 026428938
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q402104
Abenduaren 7an **Hegazkintza Zibilaren Nazioarteko Eguna** ospatzen da mundu osoan. 1997an Nazio Batuen Batzar Nagusiak ofizialki aldarrikatu zuen. Bere helburua da hegazkintza zibilak Estatuen garapen sozial eta ekonomikorako duen garrantziaz eta Nazioarteko Hegazkintza Zibilaren Erakundeak (HEZINE) segurtasuna, eraginkortasuna eta segurtasuna sustatzeko duen eginkizunaren inguruko kontzientzia sortzea eta indartzea. Egun horretan 1944an HEZINEren sorrera ere oroitzen da.

Bere ospakizuna jada 1992an aldarrikatu zuen HEZINEren Batzarrak.

2022ko Hegazkintza Zibilaren Nazioarteko Eguna
----------------------------------------------

1996ko abenduaren 6an, Nazio Batuen Batzar Orokorrak 51/33 Ebazpenean" 1944ko abenduaren 7an Chicagon egin zen Nazioarteko Hegazkintza Zibilari buruzko Hitzarmena sinatu zeneko urteurrena dela adierazi zuen. Abenduaren 7a **Hegazkintza Zibilaren Nazioarteko Eguna** aldarrikatzen du."

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Día de la Aviación Civil Internacional.*. Organización de las Naciones Unidas

Kanpo estekak
-------------

* Abiazio Zibilaren Nazioarteko Egunaren gune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q633178

 |

* Wd Datuak: Q633178
**Vitimiro** edo Withimer, Ermanarikoren familiako kide bat zen, eta, 375ean, ostrogodoen errege aukeratua izan zen (375-376), Ermanarikok bere buruaz beste egin eta gero.

Biografia
---------

Vitimiro, errege bezala aukeratua izan zen, ostrogodoak oso egoera larria bizitzen ari ziren garai batean, eta hunoen aurka zenbait porrot jasan behar izan zituen. 376an, ostrogodoek, berebiziko porrot bat jasan zuten, non Vitimiro bera hil zen. Vitimiroren seme zen Videriko oraindik ume bat baino ez zenez, esperientzia asko zuten bi jeneralek hartu zuten erregerodetza Viderikok 21 urte bete arte: Alateo eta Safrax izan ziren jeneral horiek. Hunoen aurka jasandako porrot honen ondoren, Alateok eta Safraxek zuzendutako ostrogodoak, bisigodoekin batera, Dniester ibairantz joan ziren, eta, aurrerago, Danubio ibairantz eta Erromatar Inperiorantz, beste talde garrantzitsu bat, hunoen mende geratu zen bitartean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Kulikowski, M. (2006). *Rome's Gothic Wars. From the Third Century to Alaric*. Cambridge University Press. ISBN 9781139167277.
2. ↑  Heather, P. (1996). *The Goths*. Wiley-Blackwell. ISBN 9780631165361.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Ermanariko** | **Ostrogodoen erregea**375-376 | Ondorengoa**Videriko** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2047960

 |

* Wd Datuak: Q2047960
*Ninfak eta Satiro*, William-Adolphe Bouguereauren margolana (1873)
**Ninfa**k (antzinako grezieraz: νύμφα) edo **andderusak** maila apaleko jainkosak ziren, iturri, ibai, baso edo mendietan bizi zena. Ninfek zelaien, basoen eta, oro har, izadiaren emankortasuna irudikatzen zuten.

Genealogia
----------

Homeroren poemen arabera Zeusen alabak ziren. Haitzuloetan bizi ziren eta hilkorrak izanik ere, guztiz bizialdi luzea zuten.

Ezaugarriak
-----------

Jainkosa nagusien laguntzaileak ziren (Artemisarenak bereziki), eta goragoko maila bateko beste ninfen zerbitzuan ere izaten ziren (Kalipsorenak edo Zirtzerenak esaterako). Oro har, ez ziren gizonen etsai. Bestalde, amodioarekin zerikusia duten mito askotan azaldu ohi dira Pan edo Priapo jainkoen edo satiroen maitale gisa, nahiz eta Zeus, Apolo, Hermes eta beste askorekin ere harremanak izan zituzten. Bizi-ingurunearen arabera, mota anitzetakoak ziren: *ozeanidak* itsas zabaleko ninfak ziren; *nereidak* edo itsaso bareko ninfak; *oreadak*, mendikoak eta haitzuloetakoak; *alseidak*, arboladietakoak, etab.

*Opus sectilen* IV. mendean egindako irudia: Ninfak Hylas bahitzen. Erromako Giunio Basso basilikan zoruan dauden mosaikotako bat da.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Ikus, gainera
-------------

* Ninfomania

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q373916
* Commonscat Multimedia: Nymphs

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4232375-7
* LCCN: sh99000113
* NKC: ph1001182
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q373916
* Commonscat Multimedia: Nymphs
Hegoburuko taldea Nimrod espedizioan. Ezkerretik eskuinera: Frank Wild, Eric Marshall eta Jameson Adams.
1907-09ko britainiar espedizio antartikoari **Nimrod espedizioa** ere deitzen zaio. Ernest Shackletonek zuzendutako Antartikako hiru espediziotako lehenengo izan zen. Bidaiaren heburua Hego polora iristea zen. Ez zuten Hego polora iritsi. Helmugatik 180,6 kilometrora (edo 112,2 milia) hurbildu ziren. Data horretarako bidaiarik urrunena izan zen. Taldea ere lehenengoa izan zen Erebus mendia igotzen.

Taldea itzuli zenean, munduko heroi bihurtu ziren ia. Shackletonek sari asko jaso zituen. Horien artean Eduardo VIII.a erregearen zaldun titulua zegoen. Hiru urte geroago, Edgeworth Davidek zuzendutako beste talde batek hautsi zuen taldearen errekorra.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Shackleton Centenary.* .
2. ↑   **(Ingelesez)** Horn, Joshua. «Ernest Shackleton – Nimrod Expedition» *Discerning History* (Noiz kontsultatua: 2020-03-28).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q975593
* Commonscat Multimedia: Nimrod Expedition

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129095018
* BNF: 123380177 (data)
* LCCN: n86848260
* NLA: 36055778
* SUDOC: 032329598
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q975593
* Commonscat Multimedia: Nimrod Expedition
**Newport konderria** (ingelesez: *Newport County*) Rhode Islandko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Newport da. 2010eko zentsuaren arabera 82.888 biztanle zituen, Newport kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Newport konderriak 812,2 kilometro koadro ditu. Horietatik 547,03 ura dira. Beste 265,18 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 102,05 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 82.888 pertsonetatik 76.348 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.512 dira. 2.645 beltzak edo afroamerikarrak. 260 amerikar natiboak ziren eta 45 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.263 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 274 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.053 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q54260
* Commonscat Multimedia: Newport County, Rhode Island

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158282031
* NARA: 10036475
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 404983
* TGN: 1002716

 |

* Wd Datuak: Q54260
* Commonscat Multimedia: Newport County, Rhode Island
**Xenotransplante** bat ( grezieratik dator, xenos:atzerritarra), espezie jakin batetik beste batera egindako zelulen ,ehungintzen edo organoen transplantea adierazten du (txerri batetatik gizakira egindakoa adibidez).

Bertan erabilitako materialak, "xenoinplante" edo "xenotransplante" izena daukate. Alotransplantea, berriz ,espezie berdineko animalia edo gizakien artean egindako transplanteari esango geniokeen.

Xenotransplanteak, eskaini ahal zuten tratandendu potentzial bat, azkeneko akats organikoetarako, mundu industrializatu honen arazo oso komuna eta gainera, larria.Honek , arazo medikoak, etikoak eta judizialak ere sortzen ditu.Sortzen den beste keska oso larria, espezie besberdinen organoak beste biziraupen desberdina dutela , baita ere, ohiko arazo bat, gaixotasunen transmisioa da, (xenozoonosia adibidez).

  

Arrakastatsu atera ziren xenotransplante bakarrak, gutxi izan dira. Bezeroei batez ere, txerrien organoak inplantatu dizkiete.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q55505
* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85148789
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D014183

 |

* Wd Datuak: Q55505
**Nemuro penintsula** (japonieraz: 根室半島, *Nemuro-hantō*?)
, Japoniako Hokkaido uhartearen ekialdeko muturrean dagoen penintsula ezaguna da, Nemuro hiriak hartzen du penintsula guztia.

Geografia
---------

30 kilometrotako luzera duen penintsularen muturrean Nossapu lurmuturra dago bere itsasargiarekin. Iparraldean Nemuroko Badia dago eta hegoaldean Ozeano Barea.

Ekialderago Kurilak daude, Errusiak gobernatzen dituenak baina Japoniak beretzat eskatzen dituenak.

Iruditegia
----------

* Chasiren aztarnak.Chasiren aztarnak.
* Nossapu lurmuturra.Nossapu lurmuturra.
* Nosappu lurmuturreko itsasargia.Nosappu lurmuturreko itsasargia.
* Hanasaki lurmuturra.Hanasaki lurmuturra.

Ikus, gainera
-------------

* Kuril uharteetako gatazka

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1061867
* Commonscat Multimedia: Nemuro Peninsula

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315126255
* LCCN: sh85090725

 |

* Wd Datuak: Q1061867
* Commonscat Multimedia: Nemuro Peninsula
| ***Sorginen laratza*** |
| --- |
| Formatua | *Late night show* |
| Aurkezlea(k) | Xabier Euzkitze |
| Iraupena | 60-75 minutu |
| Herrialdea |  Euskal Herria |
| Hizkuntza | Euskara |
| Ekoiztetxea(k) |  |
| TB Katea |  ETB1 |
| Ordutegia |  |
| Emisioa | 1999ko iraila –2005eko ekaina |
| Denboraldia(k) | 6 |
| Atal kopurua | 490 |
| Audientzia |  |

***Sorginen laratza*** 1999ko irailean hasi eta 2005ko ekainera bitarte Euskal Telebistak ekoiztutako telebista saioa izan zen.

Ordura arte euskarazko katean, ETB1n, jorratu gabeko *late night show* tankeraren aldeko apustu honek, astean biko maiztasuna izan zuen bere lehen denboraldian. 2000-2001 eta 2001-2002 denboraldietan, aldiz, astelehenetik ostegunerakoa izan zuen. Handik aitzina astean behin izatera pasa zen. Guztira 490 saio emititu ziren.

Elkarrizketak, erreportajeak, umore esketxak, musika eta fikzioa tartekatzen zituen eta ordubete, ordubete eta hamabost minutu bitarteko iraupena izaten zuen. Lantalde honi hainbatetan egokitu zitzaion urtezahar gaueko saio berezien aurkezpena.

Itziar Azpeitia eta Jon Lamarkaren zuzendaritzapean Xabier Euzkitzek bertsolari eta telebista esatari ezagunak aurkezten zuen. Haren ondoan Klaudio Landa kazetari eta irrati-esatariak, Estitxu Fernandez bertsolari eta aurkezleak, Anjel Alkain, Irene Etxeberria, Asier Hormaza, Nagore Aranburu, Gorka Otxoa eta Aitziber Garmendia aktoreek, Mikel Elizegik, Martxelo Sotesek, Jon Artano kazetariak, Miriam Mirandak eta hainbat aurpegi berrik hartzen zuten parte.

Ikus, gainera
-------------

* Sorgin
* Laratz

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267529

 |

* Wd Datuak: Q12267529
**Srebrenica** (alfabeto zirilikoan, serbieraz: *Сребреница*), Bosnia-Herzegovinako ekialdeko hiria, Srpska Errepublikan, Vlasenica eskualdean. Hiri txikia da, menditsua, eta Bosniako gerratera arte diru-sarrera nagusiak gatz-meatzeetatik eta bainuetxe famatu batetik zetozen.

Gerra aurretik (1992-1995), 1991. urteko erroldan 37.213 biztanle zeuden: 27.118 bosniar (% 72,9), 9.381 serbiar (% 25,2), 372 jugoslaviar (% 1), 40 kroaziar.

Historia
--------

Hiriaren izena eslaviar jatorriko *srebro*-tik dator ("zilarra"). Erromatarrek ezagutzen zituzten Srebrenican ("Zilarraren Hirian") zeuden zilar-hobiak, eta haien garaian hiriaren izena "Argentaria" izan zen, zilarraren latinezko izena erabilita.

Hiriaren ekialdean Crni Guber iturria dago, sendatzeko ura isurtzen duena, eta Josip Broz Titok sustatutako bainuetxe bat oso ezaguna zegoen bertan, gerratean suntsitu zuten arte. 1992 aurretik hirian galdategi bat zegoen, baita litio-, zink- eta urre-meatzeak ere inguruetan.

Bosniako Gerra
--------------

Bosniako Gerran (1992-1995), bosniarren gune izan zen; serbobosniarrek inguratuta zeukaten, eta Nazio Batuen Erakundeak (NBEk) leku segurutzat zeukan, nederlandarren armadako Dutchbat unitateak zainduta.

1995eko uztailean, nolanahi ere, Srpska Errepublikako Armadak (serbiarrak, boluntario paramilitar grekoek lagunduta) hiria hartu zuen, eta 20.000 lagunetik gora erbesteratu zituzten; hiriaren inguruetan, 8.000 gizonezko bosniar inguru hil zituzten, Srebrenicako sarraskian. 2003an Bill Clintonek inauguratu zuen han hildakoentzat egindako hilerria.

Hiria suntsitu ostean, diru-sarrera iturri nagusia nekazaritza da, eta eskualdea garatzeko laguntzak jasotzen ditu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156053
* Commonscat Multimedia: Srebrenica

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148202777
* BNF: 125598430 (data)
* GND: 4441202-2
* LCCN: nr96032484
* NKC: ge131075
* SUDOC: 034894225
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q156053
* Commonscat Multimedia: Srebrenica
Greziar mitologian **Zekrope II.a** Atenaseko zazpigarren erregearen izena zen, Erekteo I.a eta Praxitearen semea, eta, beraz, hiriko lehen erregea izan zen Zekrope I.aren ezberdina, izen bera zuena eta norekin egileren batzuk nahasten duten.

Erekteo hil zenean, bere lau semeek (Zekrope, Pandoro, Metion eta Orneo) oinordekotza lehiatu zuten. Helenen seme zen Juto epaile izendatua, honek Zekroperen alde egin zuen, garai hartan bere koinatua zena (Kreusarekin ezkondua zegoen, errege berriaren arreba). Seme nagusia aukeratu zuen arren, erabaki hau oso eztabaidatua izan zen eta Jutok Egialia hirira erbesteratu behar izan zuen.

Berrogei urteko erregealdi baten ondoren, Metionek eta Orneok eginiko presioaren ondorioz, beti Zekrope hil nahian aritu zirenak, Zekropek ihes egin behar izan zuen, lehenik Megarara eta ondoren Eubeara. Han bere beste anaia zen Pandoro batu zitzaion eta elkarrekin kolonia bat sortu zuten.

Zekrope Metiadusarekin ezkondu zen, Eupalamoren alaba eta Dedaloren arreba zena, honekin Pandion II.a izan zuelarik, Zekroperen oinordeko bihurtu zena honek ihes egin ondoren.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Erekteo I.a** | **Atenaseko errege mitikoa** | Ondorengoa**Pandion II.a** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q974346
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316441036
* BNF: 14603805d (data)
* SUDOC: 083683615

 |

* Wd Datuak: Q974346
VI. mendeko Spangenhelm bat (Kunsthistorisches Museum, Viena).
**Spangenhelm** termino germanikoa da, Goi Erdi Aroan oso ezaguna eta zabaldua den borroka-kasko mota bati buruz aritzeko. Kaskoaren egitura moldatzen duten metalezko zerrendak dira *Spangen*. Zerrendek altzairuzko edo brontzezko hiruzpalau plaka lotzen dituzte. Markoak diseinu konikoa hartzen du, buruaren formarekin kurbatzen dena. Kaskoaren aurrealdeak sudur-babes bat izan lezake. Spangenhelms zaharrenek masailak babesteko hegalak dituzte, metalez edo larruz eginak. Spangenhelmek ere uhala izan dezakete lepoa babesteko. Eredu batzuek begiaren babesa dute, monokulu modernoen markoen antzeko forman. Beste batzuek aurpegi osoa dute, begietarako hutsuneekin.

Spangenhelm-a Erdialdeko Asian sortu zen, sarmaziar motakoa. Gaur egun Hegoaldeko Errusia eta Ukraina denaren bidez iritsi zen Europara. VI. mendea baino lehen, Europako kaskorik arruntenen diseinua zen, baita Ekialde Ertaineko kaskorik erabiliena. IX. mendera arte behintzat erabili zen. Hunoen eta ostrogodoen elementu komuna izan zen.

Spangenhelm egiteko zailtasun handirik ez zuen defentsa bat zen. Diseinuaren ahultasuna buruaren babes partziala eta eraikuntza artikulatua zen. Kasko honen ondorengoa kasket handia izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Viking Hersir 793-1066 d.C. Mark Harrison-Gerry Embleton (1993) ISBN 1-85532-318-4 p. 61.
2. ↑  Michael Frassetto, *Encyclopedia of Barbarian Europe: Society in Transformation*, ABC-CLIO, 2003, ISBN 1576072630 p.367.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1301485
* Commonscat Multimedia: Spangenhelm

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4589880-7

 |

* Wd Datuak: Q1301485
* Commonscat Multimedia: Spangenhelm
**Nelson konderria** (ingelesez: *Nelson County*) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lovingston da. 2010eko zentsuaren arabera 15.020 biztanle zituen, Nelson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Nelson konderriak 1.228,44 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,93 ura dira. Beste 1.219,51 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,23 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 15.020 pertsonetatik 12.742 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 459 dira. 1.941 beltzak edo afroamerikarrak. 43 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 66 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 201 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q515150
* Commonscat Multimedia: Nelson County, Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158276453
* LCCN: n80102271
* NARA: 10040214
* **Lekuak**
* OSM: 2534193
* TGN: 2002175

 |

* Wd Datuak: Q515150
* Commonscat Multimedia: Nelson County, Virginia
Nassauko etxearen armarria (XIII. mendetik).
**Nassauko etxea** alemaniar aitoren semeen familia da, Laurenburgeko dukeen ondorengoa. Erdi Aroan hasi zen dinastia, Walram Nassauko lehenengo kondearekin. Familia honetakoak dira, besteak beste, Gilen I.a Orange-Nassaukoa (Goibela, 1533-1584), Maurizio Nassaukoa (1567-1625) eta Gilen III.a Ingalaterrakoa (1650-1702). Gaur egungo Luxenburgoko eta Herbehereetako erregeak familia honen ondorengoak dira.

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016/05/19 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q646085
* Commonscat Multimedia: House of Nassau

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q646085
* Commonscat Multimedia: House of Nassau
Yokohama Chinatowneko ekialdeko atea.
**Yokohama Chinatown** (japonieraz: 横浜中華街, *yokohama chūkagai*?)
 Yokohaman dagoen txinatarren auzoa da. Japoniako eta Asiako Chinatown handiena da.

Geografia
---------

Yokohamaren erdigunean kokaturik dago, Naka-ku auzoan, eta Minato Mirai 21 barruti futuristatik oso gertu. 250 txinatar denda eta jatetxe inguru ditu, gehienak 300m²-tako eremu txikian. 3.000 eta 4.000 biztanle artean dauka baina dagoeneko gutxi dira txinatarrak.

Historia
--------

1859an Yokohamako kaia atzerritarrei ireki zitzaienean txinatarrek Japonian hainbat asentamendu ezarri zituzten, garrantzitsuena Yokohaman bertan. Bizitzeko eremu mugatuak ezarri zizkieten eta horrela beren herriak (Chinatown) sortu zituzten. Yokohaman ezarri ziren gehienak Guangzhou (Kanton) hiritik zetozen.

1923ko lurrikara handiak etxe asko suntsitu zituen eta txinatar askok etxera itzultzea erabaki zuten. 1937an Japoniak Txina inbaditu eta herrialde bien arteko gerra sortu zen. Honen ondorioz Chinatownek handitzeari utzi zion 1955ean ate berria eraiki eta berriz ere hazten hasi zen arte.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)****(Ingelesez)** Yokohama Chinatownen webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1141498
* Commonscat Multimedia: Chinatown, Yokohama

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132699707
* GND: 7845913-8
* LCCN: n97043873

 |

* Wd Datuak: Q1141498
* Commonscat Multimedia: Chinatown, Yokohama
**Yokkaichi** (japonieraz: 四日市市, *Yokkaichi-shi*?)
 Mie prefekturako hiri handiena da. 2012ko erroldaren arabera 307.382 biztanle ditu. Prefeturako hiriburua ordea Tsu da. Nagoia hiriarekiko duen gertutasunarengatik ia 9 milioi biztanle dituen Chūkyōko metropoli eremuaren barnean dago.

Geografia
---------

Mie prefeturaren iparraldean kokaturik dago, Iseko Badiaren ertzean.

Historia
--------

Aintzinarotik populatua izan da Yokkaichi dagoen lurraldea baina Heian Aroaren bukaera arte biztanleria oso sakanabatua zegoen eta badiaren ertzean kai txiki baten inguruan herrixka bat baino ez zegoen. Kamakura Aroan kaiaren inguruan merkatua sortu zen, hile bakoitzaren 4an, 14an eta 24an, eta hortik datorkio izena, izan ere *Yokkaichi*-k laugarren eguneko merkatua esan nahi baitu.

Tokugawa shogunerriaren barnean shogunaren kontrol zuzenarenpean egon zen, eta Edo Aroan Tōkaidō errepideko 43. geltokia bihurtu zen eta *Yokkaichi-juku* izena hartu zuen.

Meiji berrezarkuntza 1868an hasi zenean Mie prefeturako hiriburu izendatu zuten baina 1871ean Tsu bihurtu zen hiriburu. Hala ere 1872 eta 1884 artean kaia modernizatu zuten eta 1899an Nazioarteko kaia bihurtu zen eta Estatu Batuak eta Erresuma Batuarekin komertziatu ahal izan zuen. 1897an bihurtu zen hiri.

1939an Industria kimikoaren zentru garrantzitsua bihurtu zen eta Japoniako itsas-armada inperialaren kai ere bai. Hori dela eta oso bonbakatua izan zen 1942 eta 1945 artean.

1960 eta 1972 artean hiritarren sufre oxidoen kutsadura jasan zuten hiriko enpresa petrokimikoen erruz. *Yokkaichi zensoku* (Yokkaichiko asma) izenaz ezagutzen da eta kutsadurak sorturiko Japoniako lau gaixotasun handienen artean dago.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Senfuku-ji tenplua

Iruditegia
----------

* Senfuku-ji tenplua.Senfuku-ji tenplua.
* Suehiro zubia.Suehiro zubia.

Hiri senidetuak
---------------

* Long Beach (AEB) (1963)
* Tianjin (Txina) (1980)

Kai senidetuak
--------------

* Sydney (Australia) (1968)

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)** Yokkaichiko webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26410
* Commonscat Multimedia: Yokkaichi, Mie

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150092608
* ISNI: 0000 0004 0404 9100
* BNF: 125092915 (data)
* GND: 4760636-8
* NDL: 00272828
* CiNii: DA01848880
* NARA: 10038586
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 4538624
* TGN: 1140652

 |

* Wd Datuak: Q26410
* Commonscat Multimedia: Yokkaichi, Mie