Joyce Chepkirui, kalenjin eta keniarra.
Kipchoge Keino, mutil izena.
**Kalenjin izenak** kalenjindarrek eta kalenjin hizkuntza-komunitateek erabiltzen dituzte batez ere Kenyan, baina baita Murle herriak Etiopian, Ugandako Sebei etniak eta Tanzaniako Datooga, Akie eta Aramanik herriek.

Bereziki ezagunak dira izen hauek atletismoaren esparruan, non Kip- eta Chep- aurrizkiez hasitako hainbat atleta izen nabarmendu diren 20. mendeko azken laurdenetik aurrera, distantzia ertain eta luzeko lasterketetan nagusitasun handia baitute kalenjindarrek.

Emandako izenetik deituretara
-----------------------------

Tradizionalki, jaiotzean pertsona bati izen pertsonala eman izan zaizkie izen hauek jaiotako egoeraren arabera zehazten da. Kalenjin hiztun komunitate gehienetan, izen maskulinoak **Kip-** edo **Ki-** rekin aurrizkiz hasi ohi dira. Aldiz, izen femeninoak **Chep-** edo **Che-** aurrizkiekin (**-Jep** ere bai) hasten dira. 

Pertsonaren izena, beraz, jaiotzearen inguruabarraren deskribapenari dagokion aurrizkia gehituz eratorriko litzateke. Adibidez egunsentia baino lehentxoago (*korir*) jaiotako haurrari Kipkorir edo Chepkorir deitu dakioke.

Dena dela salbuespenak daude bi kasuetan (mutilak Chep- izenarekin eta neskak Kip- hasierarekin), segun eta talde etnikoak edo hizkuntza-aldaerak (dialektoak). 

Emandako izen hauek deitura bilakatu dira kasu askotan gainera, izen-abizenen nazioarteko identifikazio moldeetara hurbildu direlarik Kalenjinen herrialdeetako burokraziak. Hortaz *Kipkorir* bat izan daiteke 21. mendean neska edo mutil bat, arbasoren baten izenetik jaso duena deitura.

### Izen ezagunak

Kalenjin izen ezagunen adibide batzuk eta haien esanahiak;

| Gizonezko izena | Emakumezko izena | Esanahia |
| --- | --- | --- |
| Kibitok | Chebitok | *itok/itogut*: ohea / Ohean jaioa |
| Kiprop | Cherop | *rop*: euria / euria ari zuenean jaioa |
| Kipchoge | - | *choge*: biltegia / biltegitik gertu jaiotakoa |
| Kipchumba | Chepchumba | *chumbek*: europar, mendebaldetar / atzerriko herrialde edo elementu mendebaldetar batean jaioa |
| Kipkoech | Chepkoech | *koech*; egunsentia / egunsentiarekin bat jaioa |
| Kiprotich | Cherotich | *ke-rot:* itzuli (aditza) / *tich*: ganadua / ganaduaren itzulera unean, arratsaldez edo, jaioa |

Beste izen batzuk
-----------------

Kalenjindarren izen guztiak ez dira Kip-/Chep- eta jaiotza uneak markatuak. Goitizenak edo beste zirskuntantzia batzuek markatutako izenak ere badaude. Esate baterako:

* Barsosio: landare aberats bat ekarri duena etxera.
* Barmasai: Masai bat harrapatu edo hil duen gerlaria.
* Tergat: burua alboratuta duela ibiltzen denari esaten zaio.
* Chepkowny: emakume espiritua duen mutila.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Hollis A.C, The Nandi – Their Language and Folklore. The Clarendon Press, Oxford, 1909, p. 277
2. 1 2   «Kenya's 'Special Ks' - Mombasa 2007 | NEWS | World Athletics» *worldathletics.org* (Noiz kontsultatua: 2021-08-04).
3. 1 2 3   Daniels, Robert S.. «Kipsigis Names» *www.danielsanthropology.com* (Noiz kontsultatua: 2021-08-04).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85773376

 |

* Wd Datuak: Q85773376