recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shaak-Ti** edo **Shaak Ti** Star Warseko fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da. Klon Gerretan gogor borrokatu zuen Jedi Kontseiluko jedi maistra bat izan zen. Shaak-Ti Palpatine Kantziler Gorena salbatzen saiatu zen, baina Grievous jeneralak harrapatu zuen. Bere hutsegitea konpondu nahirik, Shaak-Ti Grievousen untzira itzuli zen Palpatine salbatzeko asmoz, baina, berriz ere, harrapatu egin zuten. Shaak-Tiren heriotza eztabaidagai da. Sitharren Mendekua filmeko ezabatutako eszenetan, Grievousek berak hiltzen du Obi-Wan Kenobi eta Anakin Skywalkerren aurrean. Alabaina, The Force Unleashed proiektuan, Shaak-Tik bere burua Sarlacc munstroaren putzuan bota zuen.

66 Agindua
----------

Shaak-Ti bizirik irten zen 66 Aginduaren aplikaziotik. Ia jedi guztiak suntsituak izan ziren gertaera haien ondoren, Shaak-Tik Felucia planetara ihes egin zuen. Indarraren Alde Ilunak Anakin Skywalker limurtu zuenean, 66 Agindutik bizirik irten ziren jediak ehizatzen hasi zen. Hau, Darth Vaderrek txikitan Kashyyyketik bahitua izan zen Starkiller izeneko padawan bat lortu zuen arte izan zen. Vaderrek Starkiller zenbait planetetara bidali zuen jediak hiltzera.

Starkillerrek Shaak-Ti eta Maris Brooden aurka borrokatu zuen Felucian. Shaak-Ti garaitua izan zen, eta, ondorioz, suizidatu egin zen. Jedi maistraren padawanak ihes egin zuen eta, beranduago, indarraren alde ilunak limurtua, honen botereak Starkillerren aurka erabili zituen garaitua izan zen hurrengo borroka batean, baina Starkillerrek bizirik uztea erabaki zuen.

Ikus, gainera
-------------

* Maris Brood

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1049155

 |

* Wd Datuak: Q1049155
***Landnámabók*** (islandieraz ˈlantnaumaˌpouk ahoskatua, Finkapenaren edo Ezarpenaren liburua), IX. eta X. mendeetan, Islandian eskandinaviarren finkapena oso xehe kontatzen duen antzinako eskuizkribu islandiar bat da. Bere lehen biltzailea, ziuraski, Ari Thorgilson historialari ospetsua izan zen XII. mendean.

XII. mendean idatzia, bost zatitan banatua dago. Lehenak, Islandiaren aurkikuntzari buruzko istorioak ditu, baita bertako lehen finkapenak ere (*landnám*).

Lanaren hasierak, Reykjavikeko Ingolfur Arnarsonen jatorrizko finkapena eta bere lur aldarrikapenak iparraldera, hegoaldera, ekialdera eta mendebaldera deskribatzen ditu. Ondoren, jatorrizko finkatuen ondorengoak deskribatzen ditu, eta gertakari garrantzitsuak eta familia historia kontatzen ditu XII. menderarte. 3.000 pertsona eta 1400 finkapen baino gehiago deskribatuak dira. Landnámabókek, 435 gizon deskribatzen ditu jatorrizko finkatu bezala, horietatik gehienak, uhartearen iparraldeko eta hegoaldeko zatietan finkatu zirelarik.

Islandiarrentzako historia zein genealogia iturri oso baliotsua izaten jarraitzen du, eta, horregatik, Islandiako historiaren lan monumentaltzat hartua da.

Gaur egun, Landnámabók eskuizkribuko bost Erdi Aroko bertsio kontserbatzen dira.

* Sturlubok, Sturla Þórðarsonena
* Hauksbok, Haukr Erlendssonena, Sturluboken eta Styrmir Karasonen galdutako bertsio batean oinarritua.
* Melabok, Snorri Makussonena (1272)
* Skarðsárbók, Birn Jonssonena
* Þórðarbók, Þórði Jónssonena

Kanpo estekak
-------------

* *Landnamabok* liburua irakurgai **(Islandieraz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217835
* Commonscat Multimedia: Landnámabók

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q217835
* Commonscat Multimedia: Landnámabók
**Santa Ana-Shandon Eliza** (ingelesez *St. Anne-Shandon church*) Cork hiriko eraikinik ezagunena da bere kanpaidorrearengatik. Shandon auzoan kokaturik dago.

Historia
--------

Shandon auzoan aurretik Andre Mariaren Eliza izan zen, "Mendiko Andre Maria" ezizenaz ezagutzen zena, baina 1690an Gilendar gerretan suntsitua izan zen. 1693an Andre Mariaren eliza berria eraiki zen.

Shandon auzoko populazioa nabarmen igotzen hasi zen eta bigarren eliza bat altxatzea erabaki zen. 1722an beraz Santa Ana eliza eraiki zen. 1772an parrokia bihurtu zen.

Eliza
-----

Bi harri mota ditu, hareharri gorria, aurrez bertan egon zen Shandon gazteluaren aztarnetatik harturikoa, eta kareharria, monasterio frantziskotarretik harturikoa.

Dorreak 36.5 metrotako altuera dauka eta gaineko haizeorratza izokin itxurakoa da, arraina baitzen lehenengo kristauen sinboloa. Dorrea diseinatu eta eraiki McOsterich familiak egin zuen eta gaur egun ere munduko edozein tokitan McOsterich familiako norbait ezkontzen bada kanpaiek jotzen dute.

Zortzi kanpai ditu eta Francis Sylvester Mahonyk bere "The bells of Shandon" abesti famatuan aipatzen ditu.

Kanpaidorrearen alde bakoitzean erlojua dago eta bakoitzak ordu desberdina ematen du, horregatik "Lau aurpegitako gezurteroa" ezizena jaso du.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Santa Ana-Shandon Eliza

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3314766
* Commonscat Multimedia: Church of St Anne (Shandon)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 169382705
* LCCN: n2011021379

 |

* Wd Datuak: Q3314766
* Commonscat Multimedia: Church of St Anne (Shandon)
**Seán Ó hEinirí**, jaiotzez eta antzinako irlanderazko idazketa araudian **Seán Ó hInnéirghe** (Cill Ghallagáin, Mayo konderria, 1915eko martxoaren 26a - Cill Ghallagáin, Mayo konderria, 1998ko uztailaren 26a), ingelesez **John Henry** bezala ezaguna. uste denez irlanderazko azken hiztun elebakarra izan zen. Lanbidez arrantzalea, zaletasunez usadiozko seanchaí (irlandar mitologiako ipuinen kontalaria) bat izan zen.

Testuingurua
------------

Whitley Stokes hizkuntzalariaren arabera, 1800 aldera 800.000 irlandera hiztun elebakar omen zeuden. Irlandako Gosete Handiaren amaieraldera kopurua 320.000ra jaitsi zen eta 1911 jada 17.000 irlandera hiztun elebar baina gutxiago zeuden. 1950eko hamarkadan oraindik ere irlandera hiztun elebakarrak bazeuden, baina 1980ko hamarkada eta 1990eko hamarkadan gelditzen ziren bakanak hil egin ziren. Gaur egun uste denez, 1998an zendutako Séan Ó hEinirí azken irlandera hiztun elebakarra izan zen.

Kanpo estekak
-------------

* Seán Ó hEinirí irlanderaz hizketan entzungai eta ikusgai, "In Search of the Trojan War". BBC, 1985, Youtube.com **(Gaeleraz)** **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29616988

 |

* Wd Datuak: Q29616988
**José Julián Bakedano Sarrionaindia** (Durango, Bizkaia, 1948) bizkaitar idazlea eta zinemagilea da.

Biografia
---------

Zuzenbide eta arkitekturako ikasketak egin ondoren, kulturaren munduan sartu zen buru-belarri. Literatura-kritika egin zuen (*Ibaizabal*, *Xaguxarra*, *Pott*), arte-kritika (*Gaiak Hegalez*, *Catálogos*, *Nueva Forma*...), zinema-kritika (*Film Ideal*, *Garaia*, *Zeruko Argia*, *Anaitasuna*, *Egin*, *Mikeldi*...). Liburuak ere argitaratu ditu Mari Puri Herrero, D.W. Griffith, Norman McLaren eta abarren inguruan. Arte-erakusketak antolatu ditu, Bilboko Dokumental eta Film Laburren lehiaketako zuzendari izan da (1968-1972), eta ondoren, 1983az gero, Bilboko Arte Ederretako Ikus-entzutekoen Saileko zuzendaria.

Zinemari dagokionez, besteak beste, *Bi* (*A Man Ray for Marcel Duchamp*) (1972), *Bost* (1973), *Ikuska 9* film laburrak zuzendu ditu; azken horrek Euskal Dokumental Hoberenaren Saria eskuratu zuen Bilboko Jaialdian (1980). Bakedanoren lan aipagarri batzuk dira: *Uzelai* (1981), *Venezia* (1981), *Chillida, retrato en casa* (produkzioa, gidoia eta zuzendaritza), *Three Basque Sculptors* (1984), *Nagel* (1984), *Guiard* (1984), *Oberhüber* (1984), *Artea* (1984); 1986an *Oraingoz izen gabe* film ertaina zuzendu zuen, oso kritika onak izan zituena. Beste lan batzuk: *La Asociación de Artistas Vascos* (1986), dokumental laburra; *Platería antigua de Vizcaya* (1986), dokumental laburra; *Letrakit* (1990), bideo profesionala; *Durango* (1991), bideo profesionala.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   Euskadiko Filmategia. *Bakedano Sarrionaindia, José Julián.* .

Ikus, gainera
-------------

* Dokumentalak Euskal Herrian

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12260643
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75277
* ISNI: 0000 0000 9907 7710
* BNE: XX1723487
* LCCN: no2005058016
* Tabakalera ID: 67179
* SUDOC: 17469198X
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 5480
* Lur: 00723/eu\_b\_0319/b0319

 |

* Wd Datuak: Q12260643
**José Jiménez Jiménez** (Madril, Espainia, 1951 -) espainiar filosofoa da.

Biografia
---------

Filosofiaren barruan, estetikaren esparruan jardun du bereziki, eta estetikako katedra du Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. Eremu horretan, Walter Benjamin idazlea aztertu du, batik bat.

1990ean, Madrileko Estetikarako eta Artearen Teoriarako Institutua sortu zuen, eta hor argitaratzen da berak zuzentzen duen *Creación* aldizkaria. 1992an, Madrilen egin zen Estetikari buruzko Nazioarteko Kongresuko lehendakari izan zen. 1993an, Argentinako La Plata Unibertsitateko honoris causa doktore izendatu zuten.

Idazlanak
---------

Idazlan aipagarri hauek ditu: *El ángel caído. La imagen artística del ángel contemporáneo* (1982), *La estética como utopía antropológica. Bloch y Marcuse* (1982), *Filosofía y emancipación* (1984), *La vida como azar* (1989), *Cuerpo y tiempo. La imagen de la metamorfosis* (1993) eta *Memoria* (1996).

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** José Jiménezen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12260829
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 33653066
* ISNI: 0000 0000 7973 1236
* BNE: XX1098728
* BNF: 120370718 (data)
* LCCN: n83059271
* NKC: pna2016912600
* Tabakalera ID: 50439
* SUDOC: 028559053
* UB: a1297544
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 03264/eu\_j\_0727/j0727
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 265994

 |

* Wd Datuak: Q12260829
**Soiuz 4** 1969ko urtarrilak 14an, egun bateko atzerapenaren ondoren Baikonurreko kosmodromotik jaurti zen Soiuz 7K-OK espaziontzi baten misio tripulatu bat izan zen, Vladimir Shatalovek tripulatua. Misioaren amaieran, eta Soiuz 5arekin elkartu ondoren, Soiuz 4 lurrera hiru tripulatzailerekin itzuli zen. Lehen saiakeran, justu jaurtiketa baino lehen, ontzi barneko telebista kameraren pizketak irrati bidezko komunikazioa mozten zuela eta Soiuzen plataforma giroskopikoak ez zuela behar bezala funtzionatzen deskubritu zuen. Plataforma giroskipikoa konpontzea erabaki zen, horretan hiru ordu emanez, baina atzerapenak, Lurrean, sobietar lurraldean, gauez sartu behar izatea suposatzen zuen, oso segurtasun gutxikotzat jo zena, egun horretan jaurtiketa egitea bertan behera utziz. Hurrengo egunean, urtarrilak 14an, sistema guztiek behar bezala funtzionatu zuten, plataforma giroskopikoa eta telebista eta irrati sistema barne.

Soiuz 4ren misioa Soiuz 5arekin elkartzea zen (hiru astronautak tripulatuta jaurti zena), baita Soiuz 5eko tripulazioa Soiuz 4ra pasatzea ere. Gainera, zenbait esperimentu biologiko eta teknologiko egin ziren.

Soiuz 4 Lurrean berriz 1969ko urtarrilak 17an sartu zen, eta arazorik gabe berreskuratua izan zen.

Tripulazioa
-----------

**Jaurtiketan**

* Vladimir Shatalov (Komandantea)

**Lurreratzean**

* Vladimir Shatalov (Komandantea)
* Aleksei Yeliseyev (hegaldi ingeniaria)
* Yevgeny Khrunov (espezialista zientifikoa)

Laguntza tripulazioa
--------------------

* Georgi Shonin

Erreserba tripulazioa
---------------------

* Georgiy Dobrovolskiy

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q619807
* Commonscat Multimedia: Soyuz 4

---

 |

* Wd Datuak: Q619807
* Commonscat Multimedia: Soyuz 4

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Soiuz 3** | **Soiuz programako hegaldi tripulatuak**1969ko urtarrilak 14 eta 17 artean | Ondorengoa**Soiuz 5** |
***La consagración de la primavera*** (euskaraz *Udaberriaren sagara*), 2022ko Fernando Franco García espainiarrak zuzendutako drama film bat da. Valeria Sorolla, Telmo Irureta eta Emma Suárez aktoreek antzeztu zuten.

2022ko Donostiako Zinemaldian lehiaketarako atal ofizialera aurkeztu zen.

Argumentua
----------

Espainia, Madril, Laura (Valeria Sorolla) hiriburura iritsi berria den, unibertsitatean Kimika ikasten duen eta bertako Ikasleentzako Ostatu batean bizi den neska gaztea da. Bakarrik eta diruz eskas, unibertsitate bizimodura egokitu eta bere ziurtasungabeziak gainditzen saiatzen ari da. Gau batez, ezustean, David (Telmo Irureta) ezagutuko du, burmuin-paralisia duen eta Isabel (Emma Suárez) amarekin batera bizi den mutil gaztea. Laura eta Davidek elkarren arteko konfidantzazko harreman bati ekingo diote, harreman honek Laurari bere konplexuak gainditu eta helduzaroaren etapa berriari aurre egiten lagunduko dio.

Aktoreak
--------

* Laura: Valeria Sorolla
* David: Telmo Irureta
* Isabel: Emma Suárez

Kanpo estekak
-------------

* IMDBko fitxa irakurgai

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113349511

 |

* Wd Datuak: Q113349511
***La estanquera de Vallecas*** (euskaraz *Vallescaseko tabako-saltzailea*) 1987ko Eloy de la Iglesia euskal herritar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. José Luis Alonso de Santos antzerkigilearen izen berdineko antzezlanean oinarritua dago. Bertan, Emma Penella, José Luis Gómez, José Luis Manzano, Maribel Verdú, Antonio Gamero, Antonio Iranzo eta Juana Ginzo aktoreek antzeztu zuten.

Filma honetako soinu bandako *Vallekas* (1987) abesti nagusia Patxo Andion euskaldun kantautoreak konposatu eta abestu zuen

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Leandro (José Luis Gómez), langabezian dagoen igeltseroa, eta Tocho (José Luis Manzano), haren laguna den mutil gaztea, Madril hiriko Vallecas auzoko tabako-denda batean lapurreta egiteko asmoz sartuko dira, baina estankoko Justa (Emma Penella) dendariaren ezusteko jarrerak euren asmoz zapuztuko du. Estankoaren kanpoaldean auzotarrek lapurrei oihu eta mehatxatu egingo diete, hortaz bi lapur kaskarrei dendako atea ixitea beste erremediorik ez zaie geldituko. Auzotarrek polizia ohartarazi eta haiek iristean kanpoaldeko plaza hustu eta gekari berrien zain kanpoaldean kokatuko dira. Estankoaren barnean, bi lapur lagun eta urduriak euren bi "bahituak" diren Justa dendaria eta Angeles (Maribel Verdú) ilobarekin liskarra izango dute, baina egoera baretzen doan heinean lauen arteko ezusteko adiskidetasuna sortuko da...

Aktoreak
--------

* Emma Penella,- "Doña Justa" (1930-2007).
* José Luis Gómez,- "Leandro" (1940).
* José Luis Manzano,- "Tocho" (1962-1992).
* Maribel Verdú,- "Ángeles" (1970).
* Fernando Guillén,- "Maldonado" (1932-2013).
* Jesús Puente,- "Komisarioa" (1930-2000).

Kanpo estekak
-------------

* *La Estaquera de Vallecas* filmaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
* *La Estaquera de Vallecas* filmaren trailer edo iragarlia ikusgai **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3208507

 |

* Wd Datuak: Q3208507
*Artikulu hau Bartzelonako auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Somorrostro».*
**Somorrostro** Kataluniako Bartzelona hiriko antzinako etxola edo txabola auzo bat da. XX. mendean zehar Sant Martí eta Ciutat Vella barrutietan zehar hedatu zen. Etxola hauek La Barceloneta eta infektatuen ospitalearen artean eratu ziren, bai eta gaur egun jada desagerturik dagoen Poblenou auzoko Lebon gas-fabrikan ere. Auzoa Bogatell errekaren ertzean zegoen.

Izena
-----

Auzo hau populatzen hasi zen data zehatzik ez dago. Aldiz, izena Bizkaiko Somorrostro haranaren izenetik eratorria ote denaren hipotesia dago, hau XIX. mendearen erdialdera eremu honetan bizitzen jarri ziren euskal arrantzaleei zor izango litzaieke.

Historia
--------

Somorrostro auzoa jada 1882an aipatua da, baina populatzea 1914. urtera arte ez zen osorik gertatu. 1950. urtean auzo honetan 18.000 pertsona bizi ziren, 1.400 etxoletan. 1966an Franco diktadoreak Bartzelonara eginiko bisita bat aprobetxatuz, auzotarrak gaur egungo *Obra Sindical del Hogar* eremura lekualdatu arazi zituzten, eta ondorioz jatorrizko auzoa desagertu egin zen.

Ijitoak
-------

Auzoa ijitoen eremu garrantzitsua zen, katalanez *Turó dels Gitanos* zeritzaion eta bertan Carmen Amaya dantzaria jaio zen. Auzoko bizi baldintzak latzak ziren, maiz etxolek eta auzoak eurek uholdeak jasan ohi zituzten, eta zabortegi gisara ere erabilia izan zen. Auzoa Francesc Rovira i Beleta zinema zuzendariaren *Los Tarantos* filma girotzeko lekutzat hartu zen, bertan beste ijito jende askoren artean Carmen Amayak antzeztu zuen.

Zinema
------

1977an auzune honetan *Perros callejeros* filmaren hainbat eszena filmatu ziren.

Ikus gainera
------------

Euskal Herria Somorrostro Harana, Bizkaia, Euskal Herria

Erreferentziak
--------------

1. ↑  DE DÉU PRATS, Joan, 2009, "Llegendes històriques de Barcelona", Abadia de Montserrat argitaletxea. ISBN 978-84-9883-064-4

Kanpo estekak
-------------

* Somorrostro auzoari buruzko dokumentala ikusgai **(Katalanez)** **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3753065
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316429239

 |

* Wd Datuak: Q3753065
**Soiuz 21** 1976ko uztailak 6an Baikonurreko kosmodromotik jaurtitako eraldatutako Soiuz 7K-T (Soiuz 7K-T/A9) ontzi baten misio tripulatu bat izan zen. Bi kosmonautak osatzen zuten tripulazioa, eta, Almaz programaren barnean Saliut 5 espazio estazio militarrarekin elkartzea zen bere betebehar nagusia.

Soiuz 21en misioa estazioan esperimentu militar, zientifiko eta teknikoak egitea izan zen.

Jaurtiketaren ondoren ontzia estaziora hurbildu zen eta honekin elkartzea lortu zuen Igla sistema automatikoak huts egin bazuen ere.

Tripulazioa zenbait esperimentu eta proba egiten hasi zen espaziotik giza errekonozimendu militarrak egitearen erabilgarritasuna ezartzeko. Esperimentu zientifikoak ere egin zituzten, kristal hazkuntzena mikrograbitate egoeran, esaterako.

Misioan zehar, tripulatzaileetako baten osasun fisiko eta mentala (hegaldi ingeniaria zen Zholobov zehazki), kaltetzen hasi zen, espazio zorabioarekin lotutako etengabeko arazoak jasanez eta ontzia uste zena baino lehenago itzultzera behartu zuen arazo psikologikoak jasanez. Ontzia 1976ko abuztuak 24an itzuli zen, Koktxetavetik 200 kilometro hego-mendebaldera.

Zholobovek izan zituen arazoak (askoz neurri txikiagoan bere kidea zen Boris Volinovek jasan zituena) azaltzeko kontutan hartzen den hipotesi bat espazio estazioko erregai tankeetatik azido nitriko kopuru txikiak ihes egin izana da, beste iturri batzuk, tripulatzaileek ariketa fisikoen programa ez zutela jarraitu eta lo arazoak izan zituztela dioten arren.

Tripulazioa
-----------

Soiuz 21 misioaren sobietar zigilu oroigarria.
* Boris Volinov (komandantea)
* Vitali Zholobov (hegaldi ingeniaria)

Laguntza tripulazioa
--------------------

* Viatxeslav Zudov (komandantea)
* Valeri Rozhdestvenski (hegaldi ingeniaria)

Erreserbako tripulazioa
-----------------------

* Viktor Gorbatko (Komandantea)
* Juri Glazkov (hegaldi ingeniaria)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q426781

 |

* Wd Datuak: Q426781
**Somorrostro Haraneko Hiru Kontzejuak** Enkarterrin zegoen antzinako herria izan zen.

Geografia
---------

Antzinako hiru kontzejuen erdigunea Zugaztietatik ikusita.
Hiru Kontzejuek Somorrostro Harana osatzen zuten Lau Kontzejuekin batera. Hona hemen hiru kontzejuak eta egun bilakatutako udalerriak:


| Kontzejua | Egungo udalerria |
| --- | --- |
| Santurtziko San Jorge | Santurtzi eta Ortuella |
| Sestaoko Andra Mari | Sestao |
| Trapagarango San Salbadore | Trapagaran |

Mugakideak mendebaldean Barakaldoko elizatea, ekialdean Somorrostro Haraneko Lau Kontzejuak, hegoaldean Galdamesko Kontzejua eta iparraldean Nerbioi ibaia zituzten. Kontzejuek Portugaleteko hiribildua inguratzen zuten.

Historia
--------

Hiru kontzejuen sorrera guztiz ezezaguna da, litekeena da Goi Erdi Aroan, XV. mendean, Somorrostro Haraneko zazpi kontzejuek bitan zatitzea, bakoitzak bere alkatea izanik. Harana gobernatzeko Uriosteko San Bernabe Ermitan biltzarrak egiten zituzten. 1799 urtean, Somorrostro Haraneko zazpi kontzejuak, Hiru Kontzejuak barne, Gernikako Batzarretara joan ziren, Bizkaiko antolamenduan parte hartuz.

1805. urtean Hiru Kontzejuak banatu eta bakoitzak bere kontzeju osatu zuen. 1841ean, "Ley de Ayuntamientos del Reino" (euskaraz: Erresumako Udalen Legea) izeneko legea atera eta Hiru Kontzejuak kontzejuaren ordez udalerri bihurtu ziren. 1870ean egindako txosten baten bitartez ofizialki banatu ziren behin betiko. Hori ez zen banaketa bakarra izan, 1901ra arte *"Santurce-Ortuella"* izandako udalerria bitan zatitu baitzen, Santurtzi eta Ortuella udalerriak osatuz. Aipatu urtean Santurtziko udalerria Ortuellatik banandu zen. Banaketa gertatu zenean Ortuellak Santurtzik baino 3 bider biztanle gehiago zituen arren, Santurtzik gaur egun 45.000 biztanle inguru dauzka, Ortuellak baino ia lau bider gehiago. Ondorioz, Ortuellak ofizialki segida ematen dio aurreko udalerriari.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Enkarterrietako Museoa: *Abellanedako Batzar Nagusien jatorria eta bilakaerea*
2. ↑  Goio Bañales: *Alcaldes de los Tres Concejos de Somorrostro*
3. ↑  enkarterri.info: *Relaciones entre el Señorío y Las Encartaciones*
4. ↑  Muskizko Udalaren webgunea

Ikus, gainera
-------------

* Somorrostro Harana

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267515

 |

* Wd Datuak: Q12267515
Soissonseko katedralaren ikuspegia
**Soissons** Frantziako hiri bat da. Aisne departamentuan dago, Frantzia Garaia eskualdean, eta Aisne ibaia bertatik igarotzen da.

Hedadura eta biztanleria
------------------------

12,32 kilometro karratuko hedadura du, eta, 1.999ko erroldaren arabera, bere biztanleria, 29.453 biztanlekoa da.

Historia
--------

Julio Zesarrek, Galietako Guda izeneko bere liburuan, *Suessions* izeneko herrixka bat aipatzen du. Ondoren, Augusto Erromatar Inperioko lehen enperadorea zelarik, *Suessionum* izeneko herria sortu zuten toki hortan bertan. Mendebaldeko Erromatar Inperioaren gainbeheraren azken aldera, Soissonseko erreinua sortu zen, Egidio erreinuko lehen erregea izan zelarik. 7 urte eman zituen erreinuko tronuan, 457tik, 464 arte. Bere ondorengoa, eta erreinuko azken gobernaria, bere seme Siagrio izan zen. 464. urtetik 486. urtea arte gobernatu zuen erreinua. Azken urte honetan bertan, Soissonsen bertan, Klovis I.a errege frankoen aurka borrokatu behar izan zuen Siagriok. Guda, frankoek irabazi zuten, eta Soissonseko erreinua frankoen mende geratu zen.

Karlomagnoren garaian ere, garrantzi handia izan zuen Soissonsek, bere inperioko Neustria erreinuaren hiriburu izan baitzen.

1918an, Lehen Mundu Gerraren barruan, bertan guda garrantzitsu bat egon zen alde batetik frantziar eta bere aliatuen eta bestetik alemaniarren artean.

Ekonomia
--------

Azken aldian, geroz eta gehiago, herriko ekonomia, nekazaritzara bideratzen ari da, azukre erremolatxaren landaketara batik bat.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Saint-Jean-des-Vignes abatetxea
* San Gervasio eta San Protasioren Katedrala
* Herriko etxea

Erreferentziak
--------------

Ikus, gainera
-------------

* Soissonseko erreinua

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q167152
* Commonscat Multimedia: Soissons

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150707604
* BNF: 119370098 (data)
* GND: 4104814-3
* LCCN: n81068006
* NKC: ge837142
* NARA: 10045592
* SUDOC: 027297446
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 74004
* Atlas Digital del Imperio Romano: 49
* INSEE: 02722

 |

* Wd Datuak: Q167152
* Commonscat Multimedia: Soissons
**"Smells Like Teen Spirit"** AEBetako Nirvana alternative rock musika taldearen kanta da, 1991ko Nevermind diskoaren lehenengoa. Taldeko hiru kideek (Kurt Cobainek, Krist Novoselicek, eta Dave Grohlek) sortua eta Butch Vigek ekoiztua, ezusteko arrakasta izan zen, eta taldea mundu mailako izar bihurtu zuen.

Hainbat adituren arabera, kanta honen plazaratzearekin alternative rockak entzulego zabalera iristea lortu zuen azkenean. Kaleratu eta hurrengo hilabeteetan, abestia mundu osoko arrakasta zerrendeetan lehendabiziko postuetan kokatu zen. Kritikariek ere txalotu zuten, eta nerabe apatikoen hereserkia deitu zioten. Gaur egun ere, *Smells like teen spirit* historiako rock kantarik onenetarikotzat jotzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485907
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q485907


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Smells Like Teen Spirit*** |
"Funky Claude", Claude Nobs, Directeur du Montreux Jazz Festival
**Smoke on the Water** (euskaraz "Kea uretan") hard rock generoko Deep Purple britainiar taldearen abestia da, eragin handiko Machine Head bildumaren barnean kaleratu zuten, 5:40 minutuko iraupena du. Abestiak 1972ko abenduaren 4ean Frank Zappa musikariaren emanaldi batean zehar Suitzako Montreux udalerriko Kasinoan jazotako suteari buruzko gaia du. Ritchie Blackmore gitarrajoleak bere Gibson ES-335 gitarrarekin (gerora Fender Stratocaster bat) abestiaren erdialdean jotzen duen riffa munduko rockaren historiako *riff* ospetsuenetakoa da. 1972ko *Made in Japan* bildumako zuzeneko bertsioa ere oso ospetsua da.

Hitzak
------

Euskaraz  
  

**Smoke on the Water**  

"Kea uretan"  
  

Montreauxeruntz atera ginen  

Geneva lakuko kostaldean  

Unitate mugikor batekin grabatzeko  

Denbora askorik ez genuen  

Frank Zappa and The Mothers taldeak  

inguruetako tokirik onena lortu zuten  

Baina ergelen batek su pistolaz  

lekua zimentuetaraino erre zuen  
  

Kea uretan, sua zeruan  

Kea uretan  
  

Apostuetxea kiskaldu zuten  

Soinu higuingarri batez zendu zen  

Funky Claudek barrura eta kanpora korrika eginez  

Haurrak atera zituen  

Dena amaitu zenean  

Beste leku bat aurkitu behar izan genuen  

Baina suitzar denbora agortzen ari zen  

Lasterketa galdu behar genuela zirudien  
  

Kea uretan, sua zeruan  
  

Grand Hotelean bukatu genuen  

Hutsa, hotza eta ezer gabe zegoen  

Baina kanpoan zegoen Rolling Stonesen kamioiarekin  

Bertan gure musika egin genuen  

Argi gorri eta ohe zahar gutxi batzurekin  

Izerdia ateratzeko leku bat izan genuen  

Honetatik zer atera genuen ez dio axolik  

Inoiz ez dugula ahaztuko badakit  
  

Kea uretan, sua zeruan

Kanpo estekak
-------------

* Smoke on the Water abestia entzungai. Jatorrizko estudioko grabazioa.
* Smoke on the Water abestia zuzenean. Deep Purple taldeak 1973an New Yorken eskainitako emanaldia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q636399

 |

* Wd Datuak: Q636399
***Solteroen dantzalekuak*** liburua 2022.urtean Joxean Agirrek plazaratutako eleberria da. Umorezko eleberria da non militante epel baten garapena ezagutzen dugu, Erakundean aritu izanatik larriz idatzitako politikan sartu arte. Narrazioan elementu historiko ugari uztartzen dira, beti ironiaz eta kritikaz josita.

Gertakizunak
------------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Gaztetan, Deustuko Unibertsitateko ikaslea zela, ikerketa bat egiten ibili zen protagonista, baserritarrak joan ohi diren diskoteketan ze ohitura zeuden eta horrek maiorazkoak mutilzahar geratzearekin zerikusirik ba ote zuen. Aldi berean, frankismoari kontra egiteko, Erakundean ere sartu zen, harik eta, atxiloaldi batean jasotako pasadaren ondoren, borroka-gogoak joan eta Iparraldera ihes egin zuen arte. Urteak pasata, jubilaziotik gertu dagoen Soziologiako irakasle dibortziatua dela, Alderdiaren gonbidapena jasoko du Lehendakarigai izateko, baina, politikariek falta ohi duten xarma moduko bat aitortzen dioten arren, bere iragana nola edo hala apaindu beharra ere gogorarazten diote.

Ideiak
------

Agirrek azaldu duenez, nobela horren abiapuntuak lotura zuzena du Regine Robin idazlearekin. Hark *La mémoire saturée* liburua idatzi zuen duela urte batzuk, eta, besteak beste, iraganaz eta memoriaz hitz egiten du bertan, baita Berlingo Harresia eraitsi zutenean lanik gabe gelditu ziren langileez ere; identitate berri bat eman zieten haiei, Alemaniako beste lekuetara eramateko. Ildo horretatik, *Solteroen dantzalekuak* eleberriak Robinen "muina" duela dio Agirrek: "Gure bizitzaren kontakizuna egiten hasten garenean joera dugu pasarte ilunak estaltzeko, borratzeko edo ederragotzeko. Hori ia-ia fenomeno soziologiko bihurtzen da, batez ere diktadurak erortzen direnean; mundu guztia hasten da bere biografiak aldatzen eta egokitzen".

Agirrek, bestalde, nobelan bere haurtzaroari buruzko bi gertaera daudela dio: "Alde batetik, aitonak egin zuen baserri aldaketa bat agertzen da, exodo bat Aizarnako baserri batetik Azpeitira. Eta, bestetik, umetako eskolako pedagogia sistemari buruzko zati bat". Era berean, nobela "solterotasunaren aldeko diskurtsoa" dela ere nabarmendu du egileak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Amalur Artolaren komentarioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111853794

 |

* Wd Datuak: Q111853794
**Stafford konderria** (ingelesez: *Stafford County*) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stafford da. 2010eko zentsuaren arabera 128.961 biztanle zituen, Stafford kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stafford konderriak 725,01 kilometro koadro ditu. Horietatik 28,42 ura dira. Beste 696,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 177,87 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 128.961 pertsonetatik 99.309 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 11.875 dira. 21.259 beltzak edo afroamerikarrak. 454 amerikar natiboak ziren eta 149 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.545 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 293 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.952 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q341755
* Commonscat Multimedia: Stafford County, Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159442961
* GND: 1187381101
* LCCN: n80044565
* NARA: 10037126
* **Lekuak**
* OSM: 1149987
* TGN: 1002913

 |

* Wd Datuak: Q341755
* Commonscat Multimedia: Stafford County, Virginia
**Leidy Johanna Amaya Varela** (Cali, Valle del Cauca, 1981eko abuztuaren 4a) kolonbiar kazetaria, komunikatzailea eta aurkezlea da. Egungo aurkezlea eta Noticias RCNren emisio nagusiaren arduraduna da.

Biografia
---------

Gizarte komunikazioa eta kazetaritza ikasi zituen Universidad Autónoma de Occidente-n eta Caliko *Telekomunikazioen INSTEL Institutu Nazionalean* ere ikasi zuen. Telepacíficoko Noticiero 90 Minutos-eko kazetari gisa hasi zuen bere ibilbidea, 2002an. 2004an Bogotara joan zen *Seguridad al día* izeneko Polizia Nazionaleko programa aurkeztera, Canal Unok emititzen zuena. 2006an, RCN Televisión-en sartu zen, asteburuko emankizunetan aurkezle gisa, Yalena Jácomerekin batera, egun eguerdiko emisioa aurkezten du Felipe Arias eta Jéssica de la Peñarekin batera, RCN Noticiasen emisio nagusiko burua ere bada.

Kanpo estekak
-------------

* Fitxategia Colarten
* Johanna Amayari elkarrizketa
* Johanna Amayaren istorioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18644264

 |

* Wd Datuak: Q18644264
**Laneko Segurtasun eta Osasunerako Euskal Erakundea (OSALAN)** 1993an sortu zen, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politika Sailari atxikitako organismo administratibo autonomo gisa. Nafarroan ere bada antzeko erakundea.

Helburuak
---------

Osalanen helburua laneko segurtasunaren, higienearen, ingurumenaren eta osasunaren esparruan, EAEren eskumenekoak diren ekintza guztiak organo tekniko bakarrean koordinatzea eta zentralizatzea da. Azken buruko xedea populazio langileari aitortutako eskubideak eduki efektiboz hornitzea du. Horretarako, bere gain hartzen ditu langileen osasuna eta segurtasuna sustatzeko eta prebenitzeko lanak.

Esparruak
---------

Haren jarduera langile enplegatuak dituzten jarduera ekonomikoaren adar guztietara hedatzen da, kooperatibak eta administrazio publikoak barne. Era berean, laneko arriskuen prebentzioa sustatzeko jarduerak burutzen ditu langile autonomo edo beren konturakoei dagokienez.

Funtzioak
---------

Funtzio hauek betetzen ditu: laneko istripuen eta gaixotasun profesionalen zergatiak ikertzea; segurtasunaren gaineko kontrolak programatzea eta garatzea enpresetan; eta informazioko eta prestakuntzako jarduerak antolatzea eta garatzea laneko segurtasunari eta osasunari dagokienez.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  CC-BY-SA  *Argia*, 2004-12-26

Ikus, gainera
-------------

* NOPLOI

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492892
* Commonscat Multimedia: Osalan

---

 |

* Wd Datuak: Q20492892
* Commonscat Multimedia: Osalan
*Artikulu hau nerbioei buruzkoa da; negozio-eredua gaitzat duena beste hau da: «Salmenta piramidal»*

**Sistema piramidala** edo **traktu kortikoespinala** garun kortexetik bizkarmuineko aurreko adarretara hedatzen den axoi motoreen multzoa da. Garun kortexean (kortex eragile primarioan, sekundarioan, asoziazio kortexean eta somatosentikorrean) motoneurona gorenen somak daude, eta bizkarmuineko aurreko adarretan motoneurona somatikoen somak, gihar ildaskatuetan eragiteko.

Funtzioa
--------

Traktu honen funtzio nagusia borondatezko mugimenduak egitea, muskulu tolestatzaileak aktibatzea eta hedatzaileak inhibitzea izango da.

Ibilbidea
---------

Aipatutako axoiak kortexetik irten eta dientzefaloan dagoen barneko kapsulatik igaroko dira. Bertatik mesentzefalora abiatu eta garun pedunkuluaren erditik igaroko dira. Ondoren, zubiko zeharkako zuntzen artean hedatuz erraboilera iritsiko dira. Bertan piramideak osatuko dituzte. Erraboilaren alde kaudalean, traktu honetako zuntzen %80 alde kontralateralera joango dira, piramidearen gurutzaketa osatuz. Beraz, alde bateko garun hemisferioak kontrako aldeko muskuluak kontrolatuko ditu. Alde kontralateralera joango diren zuntz hauek alboko kortex birzkarmuin traktua/alboko traktu kortikoespinala eratuko dute. Aldiz, zuntzen %20ak alde ipsilateraletik jarraituko dute aurreko traktu kortikoespinala eratuz. Hala ere, azken hauek, bizkarmuineko gai grisera joatean alde kontralateraletik joango dira.

Aurreko zein alboko traktu kortikoespinaleko zuntzek bizkarmuineko gai grisaren V,VI,VII,VIII. Rexed laminetako interneuronetan eragingo dute eta horien bitartez, IX. laminetako motoneuronetan, aurretik aipatutako funtzioak betetzeko.

Hala ere, traktu piramidal hau osatzen duten zenbait zuntz ez dira bizkarmuinera iritsiko eta entzefalo enborrean dauden gara nerbioetan eragingo dute. Eragin hori zuzena (gara nerbioetan sinaptatuz) edo ez zuzena (erretikulu formazioan sinaptatu eta horren bidez gara nerbioetan eragin) izan daiteke. Bizkarmuinera iristen ez diren zuntz hauek kortex nukleo zuntz deritze eta idun eta buruen mugimenduetan parte hartuko dute.

Irudi galeria
-------------

Irudiak: 

* traktu piramidalaren dortsaldeko ikuspegiatraktu piramidalaren dortsaldeko ikuspegia
* Traktu piramidalaren ikuspegi bentralaTraktu piramidalaren ikuspegi bentrala
* Kortex-bm traktua (horiz), kortex motorra (marroia), kortex somatosentikorra (berdez). Ikuspegi sagitalaKortex-bm traktua (horiz), kortex motorra (marroia), kortex somatosentikorra (berdez). Ikuspegi sagitala
* kortex bizkarmuin traktuakortex bizkarmuin traktua
* traktu piramidalaren ikuspegi sagitaltraktu piramidalaren ikuspegi sagital

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q968731
* Commonscat Multimedia: Pyramidal tracts

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4385324-9
* LCCN: sh85109299
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D011712
* TA: A14.1.04.102
* FMA: 72634

 |

* Wd Datuak: Q968731
* Commonscat Multimedia: Pyramidal tracts
Kyudoan ari diren arku-jaurtitzaileak.
**Kyūdōa** Japoniako tradizioko arku-jaurtiketa da.

Japoniarrak arkuaren ordez suzko armak erabiltzen hasi zirenean, galdu egin zuen indarra kyūdōak, baina Zen fraideei esker gorde da, kontzentrazio-ariketa gisa. Kyūdōan 2,3 m inguruko arku asimetriko bat erabiltzen da, banbuz, masustondo-zurez eta kalamuz egina.

Zortzi pauso edo mugimendu nagusi dira kyūdōan, arkulariak guztiak jarraian, mugimendu bakarra egingo balu bezala, egin behar dituenak. Gaur egun kyūdō-eskola ugari da Japonian.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q273125
* Commonscat Multimedia: Kyūdō

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4120570-4
* LCCN: sh2009115333
* NDL: 00567321
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q273125
* Commonscat Multimedia: Kyūdō
**Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia** (ingelesez: *LSOEA*) EBeko estatu kideei eta interesa dutenei lan segurtasun eta osasunari dagokion informazio oro bildu, koordinatu eta banatzeko ardura duen Europar Batasuneko erakundea da.

Kokalekua
---------

Miribilla eraikinean dago, izen berdineko auzoko Santiago de Compostela kalearen 12. zenbakian.

Erakundea
---------

Europar Agentzia hau gizarte politikari dagokionez EBeko organu garrantzitsuenetako bat da. Baita erronka handieneei aurre egin beehar diena ere: bost segunduro EBeko langile batek lan istripu bat izan ohi baidu, eta bi orduoro langile bat arrazoi berdinerengatik hil ohi da.

EU-OSHAko egoitza Bilboko Miribilla auzoko Santiago de Compostela kale 12. zenbakian dago eta Lan Segurtasun Sistema, komunikazio eta administrazio adituez osatua dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Europako Tratatuen Hiztegia] [2014]

Kanpo estekak
-------------

* Europako Segurtasun eta Lan Osasun Agentziaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q571118
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 264407272
* ISNI: 0000 0001 2184 8885
* BNE: XX185686
* BNF: 13196542c (data)
* GND: 5271373-8
* LCCN: no98078202
* NKC: kn20040504004
* NLA: 35645986
* SUDOC: 035560908

 |

* Wd Datuak: Q571118
**Lapeer konderria** (ingelesez: *Lapeer County*) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lapeer da. 2010eko zentsuaren arabera 88.319 biztanle zituen, Lapeer kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Lapeer konderriak 1.716,76 kilometro koadro ditu. Horietatik 51,36 ura dira. Beste 1.665,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 51,45 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 88.319 pertsonetatik 85.769 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.622 dira. 896 beltzak edo afroamerikarrak. 348 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 308 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 20 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 969 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115463
* Commonscat Multimedia: Lapeer County, Michigan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 241891171
* ISNI: 0000 0004 0558 2652
* GND: 10073846-1
* LCCN: n78085435
* NARA: 10036371
* **Lekuak**
* OSM: 359763
* TGN: 1002576

 |

* Wd Datuak: Q115463
* Commonscat Multimedia: Lapeer County, Michigan
**Johann Schöll** (Mörbisch am See, Austria, 1957ko urriaren 23a), futbol jokalari-ohi eta entrenatzaile austriarra da. Erdilari postuan jokatzen zuen.

Ibilbidea
---------

Kirol ibilbidea herriko taldean hasi zuen eta 1974an Siegendorf taldera joan zen. 1978an Austriako Bundesligako Admira Wacker taldeak fitxatu zuen eta bi denboraldi egin zituen bertan. 31 partida jokatu zituen eta gol bat ere sartu zuen. 

1980an SC Eisenstadt taldeak fitxatu zuen eta beste sei denboraldi egin zituen lehen mailan. Talde honekin lortu zuen titulu bakarra, 1984ko Mitropa Kopa hain zuzen ere. Ligaxka eran jokatu zen eta Eisenstadt txapeldun izan zen FC Prishtina talde kosovarraren, FK Teplice txekiarraren eta Vasas Budapest hungariarraren aurretik. 

1987an Eisenstadtek maila galdu zuen eta bigarren mailan denboraldi bat egin ondoren Schöll bere herriko taldera itzuli zen, Mörbischera.

Ondoren hainbat talde entrenatu zituen:

* SC Eisenstadt (1991-92)
* Baumgarten (1993-94)
* Mattersburg II (2003-04)
* FC Winden (2010-22)
* Baumgarten (2012-13)
* Oberpetersdorf (2014-15)

Estatistikak
------------

Hauek dira Johann Schöll-ek Austriako Bundesligan izandako estatistikak:

| Kluba | Urtea | Partidak | Golak |
| --- | --- | --- | --- |
| Austria Admira Wacker | 1978-1980 | 31 | 1 |
| Austria SC Eisenstadt | 1980-1987 | 132 | 5 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Johann Schöll - Player profile» *www.transfermarkt.com* (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).
2. ↑    *Der letzte Cup · ballesterer.*  (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Johann Schöll - Manager profile» *www.transfermarkt.com* (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).
4. ↑   **(Ingelesez)** «Johann Schöll - Detailed stats» *www.transfermarkt.com* (Noiz kontsultatua: 2022-03-04).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111095293

 |

* Wd Datuak: Q111095293
**San Roman baseliza** Agoitz udalerrian Erdi Aroko kristiau baseliza bat da.

Historia
--------

Ermita mendigain batean dago eta landatutako zelaien erdian estanpa eder bat sortzen du. Artistikoki ez da nabarmentzekoa. Baina dagoen tokia toki historikoa da Nafarroarentzat, eta oso garrantzitsua Agoitzentzat, hemen baitu jatorria Nafarroako herri horretako armarriak.

Leku asko gogoratzen dira gudu eta liskarren eszenatoki izan direlako. Are gutxiago bakea sinatu zutenek. Hori da San Roman baselizaren kasua. Hemen, 1479an, agaramondarrek eta beaumondarrek bakea adostu zuten garai hartan erregeordea zen Maddalen andrearen aurrean, Frantzisko Febo nafar errege zelarik. Agaramondarrak eta beaumondarrak bi noblezia-talde ziren, eta hainbat hamarkada zeramatzaten elkarren aurka. Borroka horiek Nafarroako Erresumaren gainbehera ekarri zuten XV. mendearen bigarren erdian. San Roman baselizan, azkenean, zuhurtasuna nagusitu zen eta Nafarroako herri eta biztanleei eragiten zien odolustea eten zen. Atzean geratu zen Joan II.a erregearen eta haren seme Bianako Printzearen arteko liskarraren historia tragikoa, biak hilda baitzeuden. Joan II.ak erregina Zuria hil ondoren tronua semeari utzi ez izana zen bi aldeei hamarkadetan zehar aurre egin zien gerra zibil latzaren jatorria. Beaumondarrek printzearen alde egin zuten. Agaramondarrek Joan erregeari.

Aurrez aurre zeuden taldeetako bi buruzagi militarrek, Pedro Nafarrak agramondarrek eta Luis Beaumontekoak beaumontarrek, beren ezpatak ermitaren aurreko lurrean sartu zituzten, bakearen seinale gisa. Keinu hori ezin ezabatuzko moduan gogoratu zen Agoizko armarrian, non punta beherantz duten bi ezpatak agertzen baitira, eta erdian koroa bat, bakea lortzeko benetako bitartekaritzaren sinbolo gisa.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | AGOITZ.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Agoitz

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110189126

 |

* Wd Datuak: Q110189126
***Laugarren Estatua*** (italieraz *Il Quarto Stato*) 1901eko Giuseppe Pellizza da Volpedo italiar margolariaren margolan bat da.

Gaur egun Milan hiriko Novecento museoan ikusgai dago.

Gaia
----

Jatorriz *Langileak lantokira doaz* (*Il cammino dei lavoratori*) eta proletariatua gaitzat du. Margolana Italiaren bateratze garaian girotua dagoen arren, garai hartan Industria Iraultza puri-purian zen eta nekazal eta baserri giroko langileen hiri eta industria guneetarako mugimendua Europako herrialde garatu gehienetan jazo zen gertakaria da.

Zinema
------

1976an Bernardo Bertolucci italiar zinema zuzendariak bere *Novecento* filmaren hasierako kredituetan ondo gisa erabili zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1199809
* Commonscat Multimedia: The Fourth Estate

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 179549708
* GND: 4548702-9
* LCCN: n98095601
* SUDOC: 094125783

 |

* Wd Datuak: Q1199809
* Commonscat Multimedia: The Fourth Estate
**José Ignacio Larraín y Landa** (Santiago, 1813 - Santiago, 1892) Txileko abokatu eta politikaria izan zen. Estatu ministro eta diputatu gisa aritu zen, eta Alderdi Nazionala edo monttvaristaren fundatzailea izan zen.

Familia
-------

José Joaquín de Larraín y Aguirre jaunaren semea -Martín José de Larraín y Salasen semea zena-, Montepioko markeserriaren oinordekoa, eta Mercedes de Landa y de los Ríos andrearen semea. Hezkuntza pribilegiatua izan zuen, 1836an San Felipeko Unibertsitateko abokatu bezala graduatuz. Carolina Zañartu y Larraín andrearekin ezkondu zen, eta hamabi seme-alaba izan zituzten.

 Carolina Zañartu Larraín, 1865
Montepioko markeserriaren jabe zibila, Agirre maiorazgoarekin lotutako ondasunen gozamena izan zituen, hau da, "Lo Aguirre" ren jabegoarena, "Manquehue" txakrarena edo "Lo Gallo" fundoarena, eta Larraín Zañartu Jauregiarena.

Kanpo estekak
-------------

* José Ignacio Larraín Landaren biografia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5940541
* **Identifikadoreak**
* Biografías BCN: url

 |

* Wd Datuak: Q5940541