recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Alderantzizko transkriptasaren egitura molekularra.
**Alderantzizko transkriptasa** edo **erretrotranskriptasa** RNA mendeko DNA polimerasa da, transkripzio genetikoaren alderantzizko prozesua burutzen duena. Hots, RNAtik abiatuta DNA sortzen du.

Transkripzio prozesua bizidun ia guztietan burutzen da, eta RNA polimerasa entzimaren bitartez RNA mezularia sortzen du:

DNA → mRNA
mRNA horrek itzulpen izeneko prozesuan proteinak sortuko ditu.

Alderantzizko transkriptasak, aldiz, mRNA-tik abiatuta DNA sortzen du, erretrotranskripzio izeneko prozesuan:

mRNA → DNA
Birus berezi batzuek (erretrobirusek) besterik ez dute entzima hori. Hori dela eta, erretrotranskripzioa aparteko fenomenoa da naturan.

Howard Temin, David Baltimore eta Renato Dulbecco ikerlariek entzima berezi hori aurkitu zuten 1970ean, eta Medikuntzako Nobel Saria lortu zuten 1975ean aurkikuntza horregatik.

Bioteknologian eta ingeniaritza genetikoan maiz erabiltzen da alderantzizko transkriptasa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28774
* Commonscat Multimedia: Reverse transcriptase

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph1022129
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Kimikako identifikadoreak**
* Número CAS: 9068-38-6
* **Biologiako identifikadoreak**
* MGI: 9068-38-6

 |

* Wd Datuak: Q28774
* Commonscat Multimedia: Reverse transcriptase
***Zer? Jeloskor zaude?*** (jatorrizko izenburua tahitiera arautuan: *No te aha 'oe fe'i'i?*; maiz *Aha Oe Feii?* gisa; frantsesez: *Eh quoi ! Tu es jalouse ?*) Paul Gauguin margolariaren lana da, 1892an margotua, Tahitira egin zuen lehenengo bidaian. Moskuko Puxkin Museoan gordetzen da. Wildenstein katalogoan 461 zenbakia darama. Egilea lanarekin oso pozik gelditu zen eta ondoren lana monotipoz erreproduzitu zuen. Jatorrizko margolana emazteari, Mette Gadi, bidali zion, Kopenhagera, baina oso garesti saldu nahi zuen, 800 liberatan gutxienez, eta, azkenik, ez zuen saldu. Parisen erakutsi ondoren Edgar Degasek erosi zuen. Gaur egun, Puxkin Museoan erakusten da, Moskun.

Izenburua
---------

Berez, izenburuaren itzulpena ez da egokia. Gauguinek Jaussen hiztegiaren oker bat jaso zuen eta 1893ko Durand-Ruel erakusketaren katalogoan *Eh quoi ! Tu es jalouse ?* bezala itzuli zuen. Baina benetako itzulpen literala *Zergatik ezinikusia?* izango litzateke.

Deskribapena
------------

Margolanak ez du izenburuarekin inongo zerikusirik. Eszenan bi neska tahitiar hondartzan daude, lasai-lasai. Bata etzanda dago, bestea eserita. Biak biluzik daude. Ondoan oihal bat eta itsasertza ikusten dira; oihalaren kolorea leuna den bitartean, urak kolore arbitrarioak erakusten ditu. Nesken artean ez da inongo tentsiorik ikusten, biak ala biak lasai baitaude, deskantsatzen. Gauguinek *Noa Noa* testuan eszena hitz hauekin deskribatu zuen: "Itsasertzean, nahiz eta sargori egin, bi ahizpa bainatu berriak dira, luzatzen ari dira deskantsatzen ari diren animaliatxoen jarrera atseginez, eta atzoko, biharko maitasunez hitz egiten dute. Borroka bat: oroimen bat".

Eserita dagoen neskaren jarrera argazki batean oinarrituta dago, Atenasko Dioniso antzokian dagoen friso baten argazkian, alegia. Horri esker eskultura itxura eta erliebea eman zion. Irudi bera beste margolanetan aurkituko dugu: *Nave nave moe* (1894), *Buda handia* (1899) eta *Eta haien gorputzetako urrea* (1901).

* Nave nave moe, 1894.*Nave nave moe*, 1894.
* Monotipo, 1894.Monotipo, 1894.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  .
2. ↑
3. ↑
4. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1627187

 |

* Wd Datuak: Q1627187
Euskal Irratiakeko esatariak 2011ko Durangoko Azokan.
**Euskal Irratiak** Ipar Euskal Herrian herri-mugimenduetatik sortu diren euskarazko irratiak biltzen dituen elkartea da. Elkarren artean programak konpartitzeko eta guztiei dagozkien arazoei hobeto aurre egiteko sortu zen.

Kontaktatzeko helbidetzat Irulegiko irratikoa erabiltzen du, hots Donibane Garazikoa.

Kideak
------

Hasierako kideak herrialde bakoitzean azken urte luzeetan abian dauden irratiak izan ziren:

* Lapurdin Gure Irratia.
* Nafarroa Beherean Irulegiko irratia.
* Zuberoan Xiberoko Botza.

Beranduago Txingudi aldean (Gipuzkoa eta Lapurdin) sortu zen Antxeta irratia ere bildu zen.

Helburuak
---------

Hauexek dira helburu nagusiak:

* euskara eta euskal kulturaren garapena bultzatzea, horretarako behar diren bitartekoak eskainiz.
* euskal irratien arteko ekoizpenaren antolaketa, koordinaketa eta hedapena ziurtatzea.
* irrati elkarteen ordezkaritza eta defentsa antolatzea administrazioen aurrean.
* egoera ekonomikoaz arduratu eta diru-baliabideak hobeto kudeatzen laguntzea.

Elkarlana
---------

Aipatu lau irratiak Euskal Herri osoko irratiak biltzen dituen Arrosa sareko kideak dira.

Ipar Euskal Herri mailan bilgune hau Euskal Konfederazioa eta EKE Euskal Kultur Erakundea elkarteen partaide da eta oro har eremu geografiko honetako euskalgintzarekin zerikusia duten dinamika guztietara lotzen da.

Ikus, gainera
-------------

* Antxeta irratia
* Gure Irratia
* Irulegiko irratia
* Xiberoko Botza
* Euskarazko irrati kateak
* Gaztea
* Eitb
* Naroa Gorostiaga

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Arrosa irrati sareko webgunea

Kanpo estekak
-------------

* EKEren webgunea Euskal Irratiak bilguneaz.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12257559

 |

* Wd Datuak: Q12257559
**Ana Fidelia Quirot** (Palma Soriano, Santiago de Cuba, 1963ko martxoaren 23a) kubatar atleta ohia da. Kultura fisikoko ikasketak egin zituen. 1968an, Iberoamerikako II Atletismo Txapelketan, urrezko domina bana irabazi zuen 400 eta 800 metroko probetan. Handik aurrera, proba horietako lasterkari onenetako bat izan zen. 1987tik 1990era, 39 aldiz irabazi zuen 800 metroko proba, behin ere huts egin gabe, eta 15 aldiz, 400 metrokoa. Seuleko Olinpiar Jokoetan (1988), ezin izan zuen parte hartu, Kubaren boikotagatik. Nazioarteko probetan, ordea, jokoetako finaleko partaide guztiak menderatu zituen. 1992ko Olinpiar Jokoetan, Bartzelonan, hirugarrena izan zen 800 metroko proban. Bigarren eta hirugarren mailako erredurak izan zituen etxeko istripu larri batean, eta erietxean egon behar izan zuen denboraldi batez. 1993an, Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen 800 metroko proban. 1995ean, 800 metroko munduko txapelduna izan zen, eta 1996an zilarrezko domina lortu zuen Atlantako Olinpiar Jokoetan.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q240042
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 43587238
* LCCN: n97061708
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05060/eu\_q\_0076/q0076
* **Kirolariak**
* COI: ana-fidelia-quirot
* IAAF: 14263414

 |

* Wd Datuak: Q240042
**Alvaro Alsogaray** (Esperanza, 1913ko ekainaren 22a - Buenos Aires , 2005eko apirilaren 1a) argentinar politikaria eta enpresaria izan zen.

Argentinako neoliberalismoaren erakusle nagusia izan zen .

Biografia
---------

Akademia Militar Nazionalean parte hartu ondoren infanteriako bigarren teniente bihurtu zen. Gero Ingeniaritza militarra eta Ingeniaritza aeroespaziala ikasi zituen Kordobako Unibertsitatean. Armada utzi ondoren aire-garraioaren sektoreko ekintzaile bihurtu zen.

Jarduera politikoa
------------------

1956an ideal kontserbadoreen "Nuova Forza" alderdia sortu zuen, eta gizarte zibileko ordezkariek bat egin zuten nagusiki. 1958ko hauteskunde politikoetan formazio politiko honek nolabaiteko arrakasta lortu zuen.

1959an Arturo Frondizik deitu zuen Ogasun ministro kargua betetzeko. Haren izendapena nahi zutenak nagusiki lur-jabe handiak ziren, beren interes ekonomikoak babesteko gogoz, eta militarrak.

Ordainketa-balantza defizitari aurre egin zion Alsogarayk pesoa debaluizatuz eta gastu publikoa eusteko neurri zorrotzak ezarriz. Politika horien emaitza esportazioen igoera izan zen, baina 1959an soilik kontsumo prezioak bikoiztu eta soldata errealak %20 murriztea izan zen. Ekonomia, beraz, atzeraldi larrian erori zen. Bere ministroaren lanarekin pozik, Frondizik, bere kargutik kendu ez bazuen ere, Rogelio Julio Frigerio ekonomialaria izendatu zuen gobernuko aholkulari, eta eraginkortasunez ekonomia nazionala berriro martxan jartzea leporatu zion.

Alsogarayk dimisioa ematea beste aukerarik ez zuen izan orain oso ezaguna ez dena eta baztertua sentitzea. 1962an ekarri zuen gogora epe labur baterako José María Guido presidenteak .

1982an Zentro Demokratikoaren Batasuna sortu zuen eta 1983ko hauteskundeetan bi milioi boto (%10) lortu zituen. Kongresu Nazionalean diputatu izan zen 1983tik 1999ra.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------
**Munduko Arrozak** kultura arteko jaia da, herrikoia eta parte-hartzailea, eta Bilboko San Frantzisko auzoan ospatzen da.

Historia
--------

Munduko Arrozak Bilboko Bilbo Zaharreko, San Frantziskoko eta Zabalako taldeen koordinatzaileak antolatu du, beste gizarte-erakunde batzuen laguntzarekin. Helburua kulturartekotasuna eta gizartearen parte-hartzea sustatzea da, jatorri eta kultura desberdinetako pertsonak elkartuz.

Kulturartekotasunaren jai hau 2003an hasi zen. 2023an, hogeita hamargarren edizioan, hainbat herrialdetako 3.000 pertsonak baino gehiagok hartu zuten parte, 116 taldetan banatuta.

2023an, ekitaldiaren 20. urteurrena ospatzeko, San Frantzisko Zaharra eta Zabala Bilboko Koordinatzaileak «Recetas e historia» liburua argitaratu du, "DibujatolratoSinpar"-en laguntzarekin. Hainbat jatorritako jendearen errezetak biltzen dituen liburua da: Maroko, Senegal, Bilbo, Etiopia... Errezetekin batera, aniztasuna eta pertsona migratuak balioesten dituzten istorioak eta iruzkinak daude. Liburua euskaraz zein gaztelaniaz irakur daiteke.

Deskribapena
------------

Munduko Arrozak, 2023
Arroza kultura desberdinetako plater komun gisa hartuta, plater zaporetsuena prestatzen saiatzen dira. Hainbat nazionalitatetako 4 pertsonak osatzen dute epaimahaia, eta guztien artean munduko arrozik onenaren sarirako saria merezi duen platera zein den zehazteaz arduratzen da.

Bazkaldu eta bazkaldu ondoren, 16:00etatik aurrera, kultura desberdinetako taldeek borondatez parte hartuz, musika- eta dantza-emanaldiak hasi ohi dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Bilbo San Franzisko - San Francisco Bilbao» *Munduko Arrozak*.
2. ↑   Viñas, Pablo.  (2023-06-10). «‘Arroces del mundo’ cumple 20 años en Bilbao» *Deia*.
3. ↑   «ARROCES DEL MUNDO: 20 AÑOS. RECETAS E HISTORIAS. RECETAS E HISTORIAS. 9788409515387 Liburudenda» *www.anti-web.com*.
4. ↑   «"Arroces del Mundo, recetas e historias"» *Radio Popular de Bilbao*.
5. ↑   «Más de 3000 personas se reúnen en Bilbao para celebrar la fiesta de los Arroces del Mundo» *EITB* 2022-06-11.
6. ↑   «San Francisco acoge el 20 de junio la 6ª edición de Arroces del Mundo en la que participarán más de 2.000 personas» *economiasolidaria.org*.
7. ↑   Otaola, Juan Carlos.  (2016-05-31). «San Francisco ya huele a arroz» *cadena SER*.

Kanpoko loturak
---------------

* "3.000 lagun baino gehiago bildu dira Bilbon, Munduko Arrozak jaia ospatzeko" EITB. 2022/06/11

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q124461348
* Commonscat Multimedia: Arroces del Mundo / Q124461348

---

 |

* Wd Datuak: Q124461348
* Commonscat Multimedia: Arroces del Mundo / Q124461348
**M1926 kaskoa**, **M26** kaskoa izenez ere ezaguna, edo **kasko hegalduna**, altzairuzko borroka-kaskoa zen, Espainiak erabiltzen zuena 1930etik 1942an M42 kaskoak ordeztu zuen arte. Besteak beste, Espainiako Gerra Zibileko bi bandoek erabili zuten kaskoa izan zen.

Diseinua
--------

M21 kaskoaren ("hegalik gabekoa") bertsio hobetua da kaskoa. Karkasak distira handiagoa zuen ertzean zehar (hortik ezizena), nahiz eta aurreko ereduko forrua eta kokospeko uhala mantentzen zituen. M26 Trubiako arma-fabrikak Espainiako armadarentzat sortutako bigarren kaskoa zen. Espainiako Gerra Zibilaren aurreko ereduek pintura grisa eta hutsuneak zituzten kokospeko uhalean. 1943an Espainiako kasko guztiak berrezarri eta berdez margotu ziren. Estaldura berri horrekin, kokospeko uhaleko errematxeen ordez errematxe erregularrak jarri ziren, eta euskarri bat jarri zitzaion aurrealdean, intsignia bereziak jartzeko. Kaskoa noizbehinka erabili zen Espainiako armadan 1950eko hamarkadara arte, M42 kaskoak erabat ordeztu zuen arte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Ellis, Brendon. *Spain M26.* .
2. ↑   Revuelta, Joseba. «Mº 26 "with wing"» .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85802470
* Commonscat Multimedia: Spanish M26 helmet / Q85802470

---

 |

* Wd Datuak: Q85802470
* Commonscat Multimedia: Spanish M26 helmet / Q85802470
**Vanesa Claudio**, jaiotzaz **Vanessa Zayda Claudio Rodríguez** (San Juan, Puerto Rico, 1983ko irailaren 2a) modeloa, aktorea, telebistako aurkezlea eta Puerto Ricoko edertasun-erregina izan zen. Mexikoko telebistan ari izaten da.

Biografia
---------

Komunikazio Zientzietako lizentziatura ikasketetan graduatu zen eta publizitatean eta harreman publikoetan espezializatu zen. Aztekar Aktoretza Prestakuntzako Ikasketa Zentroan (CEFAT) graduatu zen. 2016. urteko "*La Academia de Venga la alegría*" edizioa irabazi zuen.

Lan ibilbidea
-------------

### Edertasun-lehiaketak

Vanessak 2006. urteko Miss Intercontinental lehiaketan parte hartu zuen, 2006ko urriaren 15ean, Nassau-n (Bahamas), Puerto Ricoko ordezkari gisa. Lehiaketaren azken gauean, finalerdietan sartu ondoren, bost finalistetako bat izan zen. Azkenean, lehen finalista izan zen eta Miss Simpatía saria irabazi zuen.

### Arrakasta Mexikon

Edertasun-lehiaketetan izandako esperientziaren ostean, Claudio Mexikora joan zen *El Pantera* telesailean lan egitera. *Véngache pa'cá* eta *Venga la Alegría* elkarrizketa-saioetako erreportaria eta aurkezlea ere izan da. Modelo lanetan, *Max* eta *H* aldizkari ezagunen azalean agertu da. Era berean, Mexikorako eta Ameriketako Estatu Batuetako merkatu latinorako saioak gidatu ditu. Mexikoko Exatloiko erreportari ofiziala izan zen 2018ko bigarren edizioan. Gero, "*Este es mi estilo*" saioaren aurkezlea izan da. Saio hori, TV Aztecak transmititutako eta 2019an AcunMedya produkzio-etxe turkiarrarekin batera ekoiztutako moda nabarmentzen duen reality show bat da. Drag Queens La Más Draga-ren showaren aurkezle ere aritu zen, 2019ko apirilaren 30ean You tube bidez ikusteko aukeraz.

2022an, TV Azteca-ra itzuli zen, Mexikoko "*Al Límite*" saioa gidatzeko, Uriel Estradarekin batera, eta, irailaren hasieratik, Carlos Quirarterekin batera. Etapa berri bati ekin zion, eta aurreko denboraldietako beste kolaboratzaile batzuk kanpoan geratu ziren.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Nota con Vanessa Claudio TV Azteca. Consultado en marzo de 2018.
2. ↑  *Vanessa Claudio Ganadora de la Academia de VLA edicion 2016*
3. ↑    *del Cefat, consultado en pag. Azteca Cefat 2011*. .
4. ↑    *Profesional de Vanessa Claudio, cosultado por CMX*. .
5. ↑  Información de Vanessa Claudio Diario *La Unión Digital*. Consultado en marzo de 2018.
6. ↑  Vanessa Claudio en sesión de fotos para la revista *H* Publímetro. Consultado en marzo de 2018.
7. ↑    *Profesional de Vanessa Claudio, consultado por CMX*. .
8. ↑  *Reportera Oficial del Exatlon edicion 2018, Vanessa Claudio*
9. ↑  *Consultado por el Diario Heraldo de Mexico 2019*[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Vanessa Claudio» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7914624

 |

* Wd Datuak: Q7914624
**Åsa Beatha Grennvall** (Gränna, 1973ko urtarrilaren 1a), Suediako komikigilea da. 1999az geroztik zortzi liburu argitaratu ditu. Batez ere eguneroko errealismoaren eta genero autobiografikoaren gainean lan egiten du. *Sjunde våningen* (7. solairua) liburua finlandierara, italierara, grekora, ingelesera eta frantsesera itzuli zen.

Biografia
---------

*Det känns som hundra år* bere lehen liburua 1999an argitaratu zen. Ordutik, beste zazpi eleberri grafiko idatzi ditu, eguneroko bizitzako elementu errealistetan eta elementu autobiografikoetan inspiratuak. OptiPress, Ordfront eta Galagok argitaratu zituzten.

1997 eta 2002 bitartean, Åsa Grennvallek Arte Ederrak ikasi zituen Stockholmeko Konstfack University College-n.

2003an, Åsa Grennvallek Seriefrämjandet-Komikiaren Sustapenerako Elkarte Suediarraren Urhunden saria jaso zuen *Sjunde våningen* lanarengatik. *Sjunde våningen* itzuli zuten finlandierara (2003), frantsesera (*7ème étage*, L'Agrume argitaletxea, 2013) eta italierara (2014ko urtarrila). Finlandierazko izenburua *Seitsemäs kerros* da (Suomen Yrityslehdet-ek argitaratua). Italierazko izenburua *7º piano* da (Hop! argitaletxea).

Galago, Aftonbladet, Bang, Dagens Nyheter eta Röd Press argitaletxeek ere argitaratu izan dituzte.

Åsa Grennvallek eguneroko errealistaren eta autobiografikoaren (eta erdiautobiografikoan) gainean egiten du lan batez ere. Askotan, bere bizitzako elementuak berreskuratzen ditu, baina baita beste pertsona batzuen bizitzako istorioak ere.

Lanak
-----

* 1999 – *Det känns som hundra år*, Optimal Press
* 2000 – *Mie*, Optimal Press
* 2002 – *Sjunde våningen*, Optimal Press
	+ 2003 – *Seitsemäs kerros*, Suomen Yrityslehdet (finlandieraz)
	+ 2013 – *7e étage*, Paris, L'Agrume (frantsesez) ISBN 979-10-90743-07-6
	+ 2014 – *7° piano*, Hop! (italieraz)
* 2003 – *Det är inte värst sådär i början*, Optimal Press
* 2005 – *Ett familjealbum*, Optimal Press
* 2014 – *Album de famille*, Paris, L'Agrume (frantsesez) ISBN 979-10-90743-24-3
* 2006 – *Cynisk Romantiker*, Ordfront/Galago
* 2010 – *Svinet*, Ordfront/Galago
* 2011 – *Elfriede – en dystopi*, Optimal Press
* 2014- *Deras ryggar luktade så gott*

Sariak
------

* 2003: Suediako album onenaren Urhunden saria, *7. solairua* lanagatik
* 2017: Suediako album onenaren Urhunden saria *Jag håller* lanagatik

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Txantiloi:Sv-se «Ratsit.se» *www.ratsit.se* (Noiz kontsultatua: 2024-02-05).
2. ↑  "Seventh floor".
3. ↑  "Åsa Grennvall".
4. ↑  "Musta-Åsa mustelmilla".
5. ↑  "Hop!
6. ↑  Malm, Rasmus (2005-05): "Åsa utforskar familjen".

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4950918
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 270083942
* ISNI: 0000000383513591
* BNF: 166904391 (data)
* GND: 1209483033
* SUDOC: 171934865

 |

* Wd Datuak: Q4950918
**Eduardo González Salvador** (Bilbo, 1960ko maiatzaren 1a -) euskal txirrindulari ohia da, 1984 eta 1985 artean profesionala izan zena.

Biografia
---------

Santutxun jaio zen, baina oporrak Murgian pasatzen zituenez Arabako taldeetan ibili zen gaztetan, Vinos San Miguel taldean hain zuzen ere. Gero, afizionatuetan, Cafes La Brasileña-Manik taldean izan zen. Lehenengoz urtean, Lehendakari Txapelketako zenbait proba irabazi zituen. 1980ko denboraldia oso ondo hasi zuen lehenengo 3 lasterketatik bi irabazi zituen eta bestean bigarren postua eskuratu zuen eta. Profesionala bilakatu baino lehen eta talde honetan zenean Espainiako Txapelketa irabazi zuen. Profesionaletan ez zuen garaipenik lortu.

Juan Carlos anaia txikia txirrindulari profesionala ere bazen.

Palmaresa
---------

**1980**

* Loinaz Proba
* 4. Nafarroako Itzulian

**1981**

* Altsasuko Saria
* 5. Bizkaiko Biran

**1982**

* 2. Nafarroako Itzulian eta etapa 1
* 9. Bizkaiko Biran

**1983**

* 2. Toledoko Itzulian
* 4. Bizkaiko Biran

**1985**

* 9. Andaluziako Itzulian

Emaitzak lasterketa nagusietan
------------------------------

| Lasterketa | 1984 | 1985 |
| --- | --- | --- |
| Italiako Giroa | - | - |
| Frantziako Tourra | - | Err. |
| Espainiako Vuelta | - | - |
| Munduko errepideko txapelketa  | - | - |

-: Ez zuen parte hartu  

Err.: Erretiratu zen

Taldeak
-------

* Reynolds (1984-1985)

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Urtekaria

Kanpo estekak
-------------

* Eduardo González Salvador - *ProCyclingStats*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8772296

 |

* Wd Datuak: Q8772296
Drangiana, Ariatik ekialdera, Baktrianatik hegoaldera, Arakosiatik mendebaldera eta Gedrosiatik iparraldera zegoen.
**Drangiana** edo **Sarangia** (persieraz: *Zaranka*, "uraren lurraldea", pashtoeraz: *Dzaranda* edo *Dzaranga*) Asia erdialdeko eskualde baten antzinako izena da. Helmand ibaiaren ahoan dagoen Hamun-e Helmand aintziraren inguruan hedatzen zen. Gaur egun, antzinako herrialde hau, Afganistango hego-mendebaldearen eta Irango ekialdearen artean banaturik dago (Sistan).

Eskualdea irandar tribuek populatua zegoen. Mediarrek menderatu zuten, Ziro II.a Handiaren erregealdian Persiar Inperioak behin betirako konkistatu eta erantsi zuen arte. Ordutik aurrera, Drangiana, Persepolisetik izendaturiko gobernariek gobernatutako satraperria bat izan zen, autonomia maila handia zuena, gertu zituen Baktriana, Arakosia, Gedrosia eta Sogdiana bezala. Bere hiriburua, Phrada edo Frada zen, gaur egungo Farah hiriarekin edo Zaboletik gertu dagoen Dahan-i Ghulaman aztarnategiarekin identifikatua, non akemenestar estiloko jauregi bat aurkitu zen.

Herrialdeak, Persiar Inperioko gainontzeko lurraldeen patu bera jasan zuen: Alexandro Handiaren eskuetan erori zen eta ekialdeko beste satraperria batzuen antzeko eboluzio historikoa jarraitu zuen gero.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1074810
* Commonscat Multimedia: Drangiana / Q1074810

---

 |

* Wd Datuak: Q1074810
* Commonscat Multimedia: Drangiana / Q1074810


| * i
* e
* a
Akemenestar Inperioko satraperriak(Behistungo, Persepolisko, Naqsh-e Rostamgo, Susako eta Daivako idazkunen arabera) |
| --- |
| Akaufaka • Arabia • Arakosia • Aria • Armenia • Asiria • Babilonia • Baktria • Dahae • Drangiana • I. egiptoar satraperria / II. egiptoar satraperria • Eber-Nari • Elam • Gandhara • Gedrosia • Hindush • Hirkania • Jonia • Kapadozia • Karia • Korasmia • Kuadia • Libia • Mazun • Media • Partia • Persia • Saka • Sardis • Satagidia • Skudra • Sogdiana • Yehud | Akemenestar Inperioaren hedapen handiena |
**Evander Holyfield** (Atmore, Alabama, 1962ko urriaren 19a -) estatubatuar pisu astuneko boxeolari profesionala da, hainbat alditan munduko pisu astunetako boxeo txapelduna izan dena. Pisu astunetan munduko txapeldun hiru aldiz izandako bigarren boxeolaria da; Muhammad Ali izan zen lehena.

Biografia
---------

Profesional gisa 1984an hasi zen. 1990ean, James Buster Douglas mendean hartuta, munduko txapeldun geratu zen. Titulua hiru aldiz defendatu ondoren, Riddick Bowek kendu zion, 1992an. Hurrengo urtean berreskuratu zuen atzera, kendu zionari berari irabazita. Berriro galdu zuen 1994an, Michael Moorerren aurkako borrokaldian.

Hogeita hamalau urterekin, berriro ekin zion pisu astunetako titulua lortzeko prestatze-lanari. Orduko txapelduna, zaletuen gogokoena, Mike Tyson zen. Denen harridurarako, Holyfieldek seigarren borrokaldian menderatu zuen Tyson. Holyfield eta Tyson berriro jarri ziren aurrez aurre 1997ko ekainean; borrokaldietako batean, baina, Tysonek hozka egin zion Holyfieldi belarrian (aurretik Holyfieldek Tysoni buruarekin hainbat alditan kolpatu zuen), eta, borroka galtzeaz gainera, boxeatzeko baimena kendu zioten Tysoni denboraldi baterako. Tysonek Holyfieldi barkamena eskatu zion eta azkenik handik urte batzuetara Holyfieldek Tysoni barkatzen ziola iragarri zuen.

Bere ibilbidean zehar maila bikaineko boxeolariekin lehiatu izan da, horien artean Lennox Lewis, Chris Byrd, Sultan Ibragimov, Nikolay Valuev, Francois Botha eta Mike Tyson.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Evander Holyfield*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Evander Holyfield boxeolariaren webgunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q313451
* Commonscat Multimedia: Evander Holyfield / Q313451

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75582728
* ISNI: 0000000032180414
* GND: 134217942
* LCCN: n96065957
* NDL: 00559334
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02868/eu\_h\_2563/h2563
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q313451
* Commonscat Multimedia: Evander Holyfield / Q313451
**Solmaz Daryani** (Iran, 1989) argazkilari dokumentalgile irandarra da.

Biografia
---------

Solmaz Daryanik informatika ikasi zuen Azad Unibertsitatean, eskolan software ingeniaritzako arte-batxilergoa atera eta gero. 2012an hasi zen argazkilaritzara hurbiltzen, Interneten bidez ikasi zuen argazkilaritza: autodidakta da.

Ibilbidea
---------

2014az geroztik Solmaz Daryanik Urmia aintzirako hondamendi ekologikoa dokumentatu zuen, izan ere eskualde hartakoa da jatorriz. Ekialde Hurbileko ingurumen-hondamendirik tamalgarrienetako bat izan zen, eta bere lehen liburuan argitaratu zuen, 2021ean: *The Eyes of Earth* (2021, FotoEvidence Foundation).

2019ko udazkenean, Alexandra Boulat Beka jaso zuen DMJX-n ikasketak egiteko, VII Photo Agentziaren kide eta sortzailekide zen argazkilari frantses sarituaren oroimenez emandako saria. 2017an, Magnum Fundazioaren Beka jaso zuen *On Religion* (Erlijioari buruz) izeneko deialdi baterako. Abian duen *The Eyes of Earth* proiektuarekin IdeasTap eta Magnum Photos, PhotogrVphy Grant eta FotoEvidence Book Award sariak irabazi ditu.

Women Photograph eta DiversifyPhoto-ko kidea da. Bere lanaren bitartez, pertsonen eta haien ingurunearen arteko lotura aztertzen du narrazio pertsonalekin, kokapenak, pertsonaiak eta eszenak identifikatuz. Solmaz Daryanik epe luzeko proiektuetan lan egiten du normalean. Bere karrera hasi zenetik, istorioak kontatzen lan egin du epe luzeagoko serieak sortuz, denborak jendeari eta ingurumenari nola eragiten dion ulertzeko. Bere iraupen luzeko argazki proiektuen artean, *The Eyes of Earth* (2014tik) eta *In Deserts of Wetland* (2018tik). 2017an, *Focus Iran* film dokumental frantsesean aurkeztu zuen bost argazkilari iraniarri buruz, arauei aurre egiten dion sorkuntza baten bizitasunaren lekuko.

Daryanik nazioartean lan egin du, uraren krisiaaren, klima-aldaketaren eta Iran, Afganistan, Turkia eta Erresuma Batuko dokumental sozialen istorioen berri emanez. Bere lana nazioarteko aldizkari eta egunkarietan argitaratu da, hala nola *The New York Times*, *Der Spiegel*, *National Geographic*, *Atlas Obscura*, *Foreign Policy Magazine*, *L'OBS Magazine*, *Le Monde hors serie*, *Polka Magazine*, *The American Scholar Magazine* eta beste argitalpen batzuk.

Nathalie Masduraudek eta Valérie Urreak bere erretratua egin zuten *Focus Iran, l'audace au premier plan* dokumentalean, 2017an. Urte hartan bertan, aurkeztu zen Daryaniren lana Frantzian, Arlesen, hain zuzen.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
*

Sariak eta aipamenak
--------------------

* IdeasTap Photographic Award, *The Eyes of Earth* lanarengatik, 2015

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Photographie iranienne : Solmaz Daryani.*  2018-01-25.
2. ↑    *The Desolate, Apocalyptic Landscape That is Lake Urmia, Iran.*  2016-02-09.
3. ↑   Amaury da Cunha.  (2017-07-08). «Focus Iran, l’audace au premier plan» *Le Monde TV*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61667861
* Commonscat Multimedia: Solmaz Daryani / Q61667861

---

 |

* Wd Datuak: Q61667861
* Commonscat Multimedia: Solmaz Daryani / Q61667861
**Aleksandar Ratkov**, alfabeto zirilikoz Александар Ратков, (Belgrad, Serbia, 1992ko martxoaren 11a), 3x3 modalitateko saskibaloi jokalari serbiarra da. FIBA 3x3 World Tour-eko Liman 3x3 taldean jokatzen du, eta Serbiako selekzioa ordezkatzen du nazioartean.

3x3. Ibilbidea
--------------

2015ean sortu zenetik, Novi Sad-eko Liman 3x3 taldeko kide da Ratkov. Stefan Stojačićekin batera sortu zuen taldea Novi Sadeko Unibertsitateko Zientzia Teknikoen Fakultatean. 2017an, taldeak bere lehen denboraldi profesionala egingo du.

3x3 selekzioko ibilbidea
------------------------

Ratkov Serbiako 3x3 selekzio nazionala ordezkatzen du nazioartean. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zuen debuta

Olinpiar Jokoak
---------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Serbiako taldearekin Letoniakoaren (urrezkoa) eta ROC taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Serbiako taldea: Dušan Domović Bulut, Dejan Majstorović, Aleksandar Ratkov eta Mihailo Vasić-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
---------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 03 !3. postua, brontzezko domina | Saskibaloia3x3 gizonezkoa.
  |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «We are LIMAN 3x3» *liman3x3.com*.
2. ↑   «Team Roster Serbia» *olympics.com*.
3. ↑   «RATKOV Aleksandar» *olympics.com*.
4. ↑   «Aleksandar Ratkov: Ko god da bude igrao – cilj je medalja!» *basket3x3.rs*.
5. ↑  «Aleksandar Ratkov» *olympedia.org* 2021-12-28an begiratua**(Ingelesez)**
6. ↑  «Aleksandar Ratkov» Olympics.com 2021-12-28an begiratua **(Gaztelaniaz)**
7. ↑  "Saskibaloia, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

* Aleksandar Ratkov liman3x3.com webgunean
* Eurobasket profila
* FIBA 3x3 profila

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107638993

 |

* Wd Datuak: Q107638993
**Scott Edward Kazmir**, (Houston, Texas, 1984ko urtarrilaren 24a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Scott Kazmir *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1356611
* Commonscat Multimedia: Scott Kazmir / Q1356611

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1356611
* Commonscat Multimedia: Scott Kazmir / Q1356611
*Russula cavipes*

Ez da jangarria

Deskribapena
------------

**Kapela:** 4 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, gehienetan uhindua, titi antzeko batekin, azal bereizgarriarekin, leuna, distiratsua, ardo kolore moreekin eta tonalitate purpura-grisekin. Batzuetan kolore berdexkako islak izaten ditu. Hauskorra. Ertzean ildaskak ditu.

**Orriak:** Zabal, oso garbiak eta erregularrak, nahiko zabalak, ertz biribilduarekin, zitrino zurbil kolorekoa, ondoren krema kolorekoa.

**Hanka:** 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,2 cm bitarteko lodierakoa, luzanga samarra eta kurbatua, oinarrian puztua, laster barnehutsa, zuria, horiz zikintzeko joerarekin.

**Haragia:** Usain melekarekin eta zapore akrearekin, zuria. Amoniakoarekin arrosa kolorea hartuz erreakzionatzen du.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

Jangarritasuna
--------------

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

*Russula sardonia* delakoaren hurbil dago, baina erraz ezagutzen da amoniakoak orriak arrosaz koloreztatzen dituelako.

Sasoia eta lekua
----------------

Udazkenean. Koniferoen (*Picea excelsa*) azpiko goroldiotan.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 72 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cetto, Bruno.  (1987). *Guia de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 355 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
**Alexander Lvovitx Zuev**, errusieraz Александр Львович Зуев (Berezniki, Errusia, 1996ko urriaren 4a) Errusiako 3x3 selekzioko saskibaloi jokalari errusiarra da-

1996an jaio zen Bereznikin. Batxilergoko ikasketetan hasi zen saskibaloi atalean. Hamabi urte zituela, Perm-era joan zen, non "Olimpiets" klubean jokatu zuen, eta, haiekin, bi aldiz irabazi zuen Errusiako txapelketako zilarrezko domina.

2012an, "Khimki" klubeko gazte taldera gonbidatu zuten; taldearekin egindako lehen denboraldian, txapelketa nazionala irabazi zuen, eta, Europako Gazteen Saskibaloi Ligan, bigarren postua lortu zuen. Zuevek denboraldi hobea egingo zuen Khimkirekin: Youth Basketball Leagueko (Gazteen liga) eta Europako Youth Basketball Leagueko (U20) urrezko sariak jasoko zituen.

Saskibaloia eta 3x3 saskibaloia uztartu zituen, eta, bere ibilbideko une batean, azken honen aldeko apustua egin zuen. Gero, "Gagarin" klubera joan zen, eta Errusiako Kopako bi aldiz irabazle, eta 2020ko Errusiako txapelduna izan zen. Handik lasterrera, 3x3 saskibaloi selekzio nazionaleko zerrenda nagusian tokia irabazi zuen.

Errusiako Olinpiar Batzordea (ROC) ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Kontuan izan NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

Olinpiar Jokoak
---------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du ROC taldearekin, Letoniakoaren atzetik (urrezkoa) eta Serbiakoaren aurretik]] (brontzezkoa) sailkatuko dira. Hauek osatuko dute ROC taldea: Ilia Karpenkov, Kirill Pisklov, Stanislav Xarov eta Alexander Zuev-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
---------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Saskibaloia3x3 gizonezkoa.
  |

Ulyana Mueller hockey jokalariarekin ezkonduta dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «FIBA profile» *play.fiba3x3.com*.
2. ↑   «Team Roster Russia» *olympics.com*.
3. ↑  "ZUEV Alexander". olympics.com. 2021-07-25ean begiratua
4. ↑  «Alexander Zuev» *olympedia.org* 2021-12-28an begiratua**(Ingelesez)**
5. ↑  «Alexander Zuev» Olympics.com 2021-12-28an begiratua **(Gaztelaniaz)**
6. ↑  "Saskibaloia, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107699728

 |

* Wd Datuak: Q107699728
**Nicholas Andres Martinez**, (Miami, Florida, (1990eko abuztuaren 5a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Nick Martinez *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16233377
* Commonscat Multimedia: Nick Martinez / Q16233377

---

 |

* Wd Datuak: Q16233377
* Commonscat Multimedia: Nick Martinez / Q16233377
**Galaikoportugesa** edo **galiziera-portugesa** (portugesez: *galego-português* edo *galaico-português*; galizieraz: *galego-portugués* edo *galaico-portugués*) Iberiar penintsulako ipar-mendebaldean sortutako hizkuntza erromantzea da, gaur egungo galiziera, portugesa eta falaren arbaso komuna dena eta Erdi Aroan hizkuntza bizia izan zena. Halaber, hiru hizkera horiek barne hartzen dituen hizkuntza azpi-taldearen izena ere bada. Ondoko izanak ere hartzen ditu: **proto-galego-portugesa**, **portuges zaharra**, **portuges arkaikoa**, **galiziera zaharra** nahiz **galiziera arkaikoa**.

Bestela, gaur egun mugimendu erreintegrazionistak galiziera eta portugesa hizkuntza bakartzat hartzen du, lehenengoa bigarrenaren aldaeratzat joz eta *galego-português* izena erabiliz. Euren arabera, beraz, galaikoportugesa bizirik dago.

Literatura
----------

*Cantigas de Santa María* izenekoak adibide ezagunak dira literatura galaikoportugesarenak, XIII. mendean egindakoak eta Alfontso X.a erregeak koordinatutakoak.

Beste lan-bilduma aipagarri batzuk *Cancioneiro de Ajuda*, *Cancioneiro da Vaticana Cancioneiro Colocci-Brancutti*,*Cancioneiro dun Grande de Espanha*, *Pergaminho Vindel*, *Pergaminho Sharrer*, *Os 5 lais de Bretanha* eta *Tenzón entre Afonso Sánchez e Vasco Martíns de Resende* ditugu, eta olerkarien artean Martín Codax nabarmentzekoa da, besteak beste.

Kanpo estekak
-------------

* **(Portugesez)****(Ingelesez)**"Patrimonio Inmaterial Galego-português"
* **(Portugesez)****(Galizieraz)**"Portal Galego da Língua"

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1072111
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX558142
* BNF: 119709343 (data)
* GND: 4134920-9
* LCCN: sh85105345
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1072111
**Ilia Alekseievitx Karpenkov**, errusieraz Илья Алексеевич Карпенков (Mineralnye Vody, Errusia, 1997ko otsailaren 17a), Errusiako 3x3 selekzioko saskibaloi jokalari errusiarra da.

Errusiako Olinpiar Batzordea (ROC) ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Kontuan izan NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

Olinpiar Jokoak
---------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du ROC taldearekin, Letoniakoaren atzetik (urrezkoa) eta Serbiakoaren aurretik]] (brontzezkoa) sailkatuko dira. Hauek osatuko dute ROC taldea: Ilia Karpenkov, Kirill Pisklov, Stanislav Xarov eta Alexander Zuev-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
---------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Saskibaloia3x3 gizonezkoa.
  |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «FIBA profile» *play.fiba3x3.com*.
2. ↑   «Team Roster Russia» *olympics.com*.
3. ↑  «Ilia Karpenkov» *olympedia.org* 2021-12-28an begiratua**(Ingelesez)**
4. ↑  «Ilia Karpenkov» Olympics.com 2021-12-28an begiratua **(Gaztelaniaz)**
5. ↑  "Saskibaloia, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107638985

 |

* Wd Datuak: Q107638985
**Anthony Scott Carter**, (Decatur konderria (Georgia), 1986ko apirilaren 4a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Anthony Carter *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17129195

 |

* Wd Datuak: Q17129195
**Kristína Peláková** (Svidník, Txekoslovakia; 1987ko abuztuaren 20a), **Kristina** izenez ezagunagoa, Eslovakiako abeslaria da, eta bere herrialdea ordezkatu zuen 2010eko Eurovision Abesti Lehiaketan, «Horehronie» abestiarekin.

Biografia
---------

Txikitatik, Kristinak abestu, dantzatu eta pianoa jotzen zuen Svidníken (Eslovakia), bere jaioterrian. Urte batzuk geroago, Košiceko Kontserbatorioan kantu-eskolak eman zituen. Bere ikasketetan zehar, Kristina hiriko hainbat jazz elkartetan ibili zen; bertan ezagutu zuen bere musika ekoizle izango zen Martin Kavuliere, H.O.M.E Production diskoetxearekin kontratu bat lortzen lagundu ziona.

2007an, bere lehen singlea argitaratu zuen Opak raperoarekin batera, «Som tvoja» izenekoa. 2008an lortu zuen lehen arrakasta Eslovakian, "*Vráť mi tie hviezdy*" singlearekin, bere estreinako albumean parte hartu zuena: ".... ešte váham".

2010ean, Kristinak parte hartu zuen 2010eko Eurovisión Kanta Jaialdirako Eslovakiako aurre-hautapen nazionalean, eta «Horehronie» gaiarekin atera zen garaile, Eslovakiako herrialde homonimoaren aurkako bateanKantak lehen postua lortu zuen bere herrialdeko musika-zerrendetan. Hala ere, ez zuen lortu amaierako emanaldirik.

Geroago, 2011n, Izotz Hockeyko Munduko Kopako abesti ofiziala ekoitzi zuen, "Life is a game" izenekoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Kristina» *web.archive.org* 2009-07-15 (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).
2. ↑   «Eurovision Song Contest Oslo 2010 | News - Slovakia sends Kristina to the Eurovision Song Contest» *web.archive.org* 2010-03-02 (Noiz kontsultatua: 2024-02-13).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q430744
* Commonscat Multimedia: Kristína Peláková / Q430744

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 168622693
* ISNI: 0000000115467971
* NKC: xx0132883
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: kristina

 |

* Wd Datuak: Q430744
* Commonscat Multimedia: Kristína Peláková / Q430744
**Scott Thomas McGough**, (Pittsburg, Pennsylvania, (1989ko urriaren 31) beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Scott McGough *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20858101
* Commonscat Multimedia: Scott McGough / Q20858101

---

 |

* Wd Datuak: Q20858101
* Commonscat Multimedia: Scott McGough / Q20858101
**Joseph Philip Ryan**, (San Anselmo (Kalifornia), 1996ko ekainaren 5a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Joe Ryan *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106478481

 |

* Wd Datuak: Q106478481
**Máximo Etchecopar** (1912ko otsailaren 19a – 2002ko martxoaren 20a) Argentinako diplomazialaria, idazlea eta herrialdeko elite politiko eta intelektualaren presio abertzalearen hasierako jarraitzailea izan zen.

  

**Máximo Etchecopar** (19 February 1912 – 20 March 2002) was an Argentine diplomat, writer and early adherent of the nationalist strain in the country's political and intellectual elite.

Ibilbide politikoa
------------------

Tucumanen jaioa, Etchecopar Buenos Aireseko Unibertsitatean ikasi zuen eta Zuzenbidean lizentziatu zen.  Kultura mugimendu katoliko batean sartu zen Leopoldo Marechal eta Francisco Luis Bernárdez bezalakoekin batera.  José Ortega y Gasset-en dizipulu eta laguna izan zen, etaRodolfo Irazusta eta Carlos Ibargurenen aliatu estua.  *Sol y Luna* eta *Nueva Politica* bezalako aldizkarietan idatzi zuen oligarkiaren defentsan eta Juan Manuel de Rosas goraipatzeko.  Bere lanak *Balcón-*en ere agertu ziren, Julio Meinvielle kontserbadore antisemitaren aldizkarian.  1942an Buenos Airesko *Errekuperazio Nazionaleko Kongresuko* ordezkari nagusia izan zen, herrialdeko pentsamendu abertzalearen hainbat ildo batzeko saiakera porrot bat.

Diplomazialaria
---------------

Ekimen horren porrotaren ondoren Etchecopar Mario Amadeoren aliatu estua izan zen eta bere eraginez Arturo Frondiziren aldekoa bihurtu zen, nazionalismotik aldenduz.  Etchecopar laster iritsi zen bere postu diplomatikoetan sakonago kontzentratu zen, buruzagi kargu batzuk betez. 1947tik 1948ra Kairon Kontsula Nagusia izan zen Londresera joan eta 1949ra arte egon zen  Vatikano Hirian enbaxadore izan zen 1950etik 1955era eta Pio IX.aren Ordena eta Maltako Orden Militar Subiranoaren Grazia Magistrala eman zioten bere zerbitzuagatik.  Ondoren, Argentinaren enbaxadore gisa aritu zen Suedian, Perun, Mexikon, Kolonbian eta Suitzan, eta diplomazialarientzako prestakuntza zentro nagusiaren zuzendari ere izan zen, Instituto del Servicio Exterior de la Nación, 1966tik 1969ra

Idazlea
-------

Etchecopar idazle gisa ere nabarmendu zen, bere liburu nagusiekin *Breve y varia lección*, *Unos papeles de Lofredo Paz*, *Con mi generación*, *Historia de una afición a leer*, *Esquema de la Argentina* eta *El fin del Nuevo Mundo*.  Azken horrek, 1984an argitaratua, bereziki harrera ona izan zuen Amerika gaztelaniadunen garapen modernoen ikerketa nagusi gisa.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5  A los 90 años murió Máximo Etchecopar
2. 1 2 3 4 5 6  Philip Rees, *Biographical Dictionary of the Extreme Right Since 1890*, 1990, p. 118
3. ↑  Julián Marías, *Understanding Spain*, 1990, p. 302