**Encarna Salazar**, jaiotzaz **Encarnación Salazar Salazar** (Badajoz, 1961eko urtarrilaren 10a) badajoztar ijito, flamenko eta pop abeslaria eta konpositorea da. Ezaguna da Azúcar Moreno bikote arrakastatsua osatzen duelako Toñi Salazar ahizpa gaztearekin batera. 1990. urtean Eurovision Abesti Txapelketan parte hartu zuen ahizparekin *Bandido* abestiarekin, lehiaketaren historian sonatuena izan zen akats teknikoa gertatu ondoren bosgarren postua lortuta.

Bizitza pertsonala
------------------

Encarna Salazar 1961eko urtarrilaren 10ean jaio zen Badajozen. Toñi Salazarren ahizpa da, eta harekin osatzen du Azúcar Moreno bikotea, Los Chunguitosen arreba da. Mauricio Trillo argentinarrarekin ezkondu zen eta alaba bat du, Carolina Trillo Salazar, 1992ko uztailaren 6an jaioa. Dibortziatu egin zen.

Bederatzi neba-ahizpetako bosgarrena da. Kantari bikote duen Toñi Salazar baino bi urte lehenago jaio zen. Bere gurasoak Gonzalo Salazar (1925-1987) eta Candelaria Salazar (1932-1985) izan ziren, eta 8 neba-ahizpa ditu (beltzez hildakoak):

* **Aurelia Salazar** (1952an jaio zen eta 1996ko uztailaren 31n hil zen, Madrilgo terraza batean zegoela 44 urte zituela hil zelako ba-batean)
* Juan Salazar, 1954ko abuztuaren 20an jaioa
* **Enrique Salazar** (1956ko irailaren 9an jaio eta 1982-06-24an hil zen 25 urterekin eztarriko minbizi baten ondorioz)
* José Salazar, 1958ko irailaren 12an jaioa
* Encarna Salazar, 1961ko urtarrilaren 10ean jaioa
* Antonia Salazar (1963ko martxoaren 14an jaioa)
* **Carlos Salazar** (1967an jaioa eta 2008ko uztailean hil zen, 41 urte zituela, minbizi larriagatik)
* **Manuel Salazar** (1969an jaio eta 1998an hil zen 29 urterekin bihotzekoak jota)
* Sara Salazar, 1971ko apirilaren 15ean jaioa

Ibilbidea
---------

### **Hasiera**

10 urte besterik ez zituela, bere nebei koroak egiten parte hartu zuen, 1982an diskoetxe batek haien aurrean amore eman eta ahizpa biei aukera bat eman zien arte. Orduantxe ekin zioten Azúcar Moreno musika-ibilbideari. 1984an merkaturatu zuten lehen diskoa. Besteak beste, José María Cano (Mecano), Sergio Makaroff eta Aríel Rot (Los Rodríguez) musikari handiek inguratu zituzten.

The Rolling Stones taldearen *Brown Sugar* kanta batengatik hartu zuten Azúcar Moreno izena.

Azúcar Morenok zeresan handia eman zuen hasieran bere musika eta janzkera zirela eta. Kontuan hartu behar da ez zela ohikoa bi ijito probokatzaile ikustea.

### 1984-2007: Azúcar Moreno eta arrakasta

Encarnak eta Toñik Azúcar Moreno izeneko bikotea osatu zuten. 1984an, lehen diskoa grabatu zuten: *Con la miel en los labios*, eta 1986an, *Estimúlame*. Pixkanaka abestiaren munduan sartu ondoren, 1988an *Carne de melocotón* argitaratu zuten. 1990ean, Espainia ordezkatu zuten Zagrebeko (Kroazia) Eurovisión jaialdian, *Bandido* abestiarekin, eta bosgarren postuan amaitu zuten. Eurovisionen egindako lana oso gogoratua da, lehiaketaren historian sonatuena izan zen akats teknikoa gertatu baitzen. Aurrez grabatutako soinu-pista, oinarrizko perkusio eta erritmoekin, orkestrarekin zuzenean sinkronizatu behar zena, berandu atera zen Jugoslaviako telebistako langile baten erruz, eta, ondorioz, bikotea eszenara atera zen soinua prest ez zegoenean, eta orkestra ezin izan zen sinkronizatu jada hasita zegoen zintarekin soinua entzuten hastean. Azúcar Morenok bastidoreetara itzulita lortu zuen estuasunetik irtetea. Segundo batzuen ondoren, musika prestatu, orkestra hasi eta eszenatokira itzuli ziren, arazorik gabe.

*Bandido* abestiarekin Eurovision Jaialdian bosgarren postua lortzeak ahizpak Espainiako eta nazioarteko salmenta-zerrendarik gorenera eraman zituen. 1990. urtean zehar, eta handik aurrera ere, hainbat lan argitaratzen jarraitu dute. Lan horiekin arrakasta handia lortu zuten, besteak beste, *Sólo se vive una vez*, *Amén*, *Mambo*, *Moliendo café*, *Hazme el amor*, *Bésame*, *Divina de la muerte*, *Torero*, *El amor* (Hollywoodeko *El espezialista* filmeko soinu-banda ). *Olé*. 2001ean, *Tequila* gai klasikoaren bertsio berria grabatu zuten *Unicas* diskoan. 2007ko azaroaren 27an, bikoteak musika aldi baterako utziko zuela iragarri zuen, eta Encarna Salazarrek, kimioterapia-tratamendu bat egin zuen, minbizia zela eta.

Bakarkako bideak
----------------

### 2009-2010: *Desencuentro* lana eta Eurovisión jaialdia

Minbizia gainditu ondoren eta denboraldi luze arrakastatsu baten ondoren, Encarnak telebista-saio batean jakinarazi zuen bikotea aldi baterako bananduko zela, ez bakarrik arrazoi profesionalengatik, eta Antonia bakarrik hasiko zela, bera erabat sendatzen zen bitartean. 2009ko irailean, publikoki bateratu ziren Antena 3, DECen telebista-saioan. Disko berriak *Desencuentro* izena izan zuen eta luxuzko kolaborazioak izan zituen, hala nola Taino lehengusua, Jose Mercé lehengusu tomatitoak eta Celia Cruzen ahotsa. Lankidetzak *Pa los pesares*, *La vida es un carnaval* eta *La canción de los gitanos* abestietan islatu ziren. Lan horretan, egia jarri zuela esan zuen Encarnak, eta harritzea espero zuela. 

2010eko urtarrilean, Toñi Salazarrek bere hautagaitza aurkeztu zuen Espainia ordezkatzeko Eurovisión Jaialdian *La caña de España* abestiarekin. Bere bakarkako lan diskografikoaren aurrerapena izan zen, eta urte bereko maiatzaren 25ean argitaratu zen, Alejandro Ruizek ekoitzitako *Zero Azúcar* izenarekin. 2011ko udan, Toñi Salazarrek bakarka House bertsio batean kantatutako *Sólo se vive una vez* (2011) bigarren ofizial singlea aurkeztu zuen. Urte horretan bertan Alexis Valdésen programara joan zen Miamira, eta *Una Balada*, *Qué será de ti*, aurkeztu zuen. Bestalde, 2012. urtean, Toñi Salazar Miamira joan zen hainbat programatan parte hartzeko, eta bitan kantatu zuen hirian. Arajkasta handia Amerikan Azúcar Moreno oso maitea da. Toñi Salazarrek *Qué tarde se nos hizo* balada erromantikoa kantatu zuen Marco Dettonirekin.

2012ko maiatzaren 15ean, Toñi Salazarrek Madrilgo San Isidro festan parte hartu zuen, Plaza Nagusian, txotis batzuk kantatuz. Encarna Salazar, gaixotasunetik oso indarberrituta eta Toñi ahizparekin posturak hurbiltzeagatik zoriontsu agertu zen. "*Oraingoz ezin dut berretsi Azúcar Morenoren itzulera, ez dago ez proposiziorik, ez ezer*" esan zuen kantariak, eta honela zioen: "*Nire ahizparen eta nire arteko harremana ez dago gaizki.* *Bakoitzak bere bizitza du eta ez dugu asko ikusten elkar, baina lehen baino harreman hobea da*".

### Telebista-programak

Luar, DEC, Mi casa es la tuya, La noria, Levántate All Stars, Que tiempo tan feliz, Tu cara me suena, Los Viernes al Show, Ankawa, Bamboleo, Supervivientes, etab...

### Bakarrean

2007an, Encarnak bakarrik egin zuen lan, eta Azúcar Moreno gisa jarraitu zuen, "*El Club de Fl*o" programarako, Sextan.

2008an, bularreko minbizia sendatu ondoren, telebistara bakarka joaten zenbeti (*Donde estás corazón, La Noria, Territorio Comanche*, etab.), minbizia izan zuen garai tragikoaz hitz egiteko.

2009ko maiatzean, bakarrik itzuli zen agertokietara, "*Desencuentro*" diskoarekin, oso pertsonala eta emozio askokoa. Tangoa, flamenkoa, kopla eta beste musika genero batzuk bat eginda, ikusleak harritzea lortu zuen.

#### Desencuentro diskoa

* 01 Desencuentro
* 02 Tengo miedo
* 03 Pa' los pesares (Tomatitok lagunduta) - Single Éxito Radiolé
* 04 Como dos extraños
* 05 Tu sangre es mi sangre
* 06 Canción de los gitanos (José Mercék lagunduta)
* 07 Imagina (Imagine)
* 08 Color esperanza
* 09 La vida es un carnaval (Celia Cruzen ahotsarekin)
* 10 Pa' mi Encarna (Gipsy Session) (Bonus Track)

### Adiskidetzea

2009ko irailean, "Donde estás corazón" programan aipatu zuten bi ahizpen adiskidetzea.

2010ean, Encarna Salazarren urtebetetze-egunean, elkartu egin ziren, baina denbora gutxirako.

Azkenean Salazar ahizpak adiskidetu egin ziren, eta jendaurrean jarri ziren "*Tu Cara Me Suena*" programan, 2013an. Han, Los Chunguitos nebak ikusi zituzten, Azúcar Moreno gisa imitatuz.

### Azúcar Moreno bikotearen itzulera

2013an Azúcar Moreno bikotearen itzulera publikoki egin zuten *Tu cara me suena* saioan, Los Chunguitos nebek Azúcar Moreno gisa imitatzen zituztela ikusteko. Zaleentzako opari gisa eta musika-industriara bikote gisa itzultzeko sinbolo gisa, nahiz eta aurrez harreman pertsonalak berriro hasiak ziren. Elkarrizketak egiten hasi ziren hainbat telebista-saiotan, adiskidetzearen berri emanez, eta, 2014. urtean, berriro ekin zioten Espainian barrena "*30 aniversario Tour*" birarekin, "*Punto de Partida*" izeneko birarekin. Hurrengo urteetan, birarekin jarraitu zuten, eta Latinoamerikako zenbait tokitara ere zabaldu zuten, eta hainbat single argitaratzen jarraitu zuten: *Pegaíto*, *Agarraíta a la Vida, Bajo del Oliv*o (2016 bertsioa) eta *No me des Guerra*.

2019an, bi ahizpek *Supervivientes* 2019an parte hartu zuten, Isabel Pantojarekin edo Carlos Lozanorekin batera. 17 egunetara lehiaketa borondatez utzi zuten.

2019an ere, TVEk bere *Lazos de sangre* saioko kapitulu bat eskaini zion Salazar familiari.

### Telebista programetako lehiakidea

| Urtea | Egitaraua | Sailkapena | Katea |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | ¡Mira quien baila! | 1.Baztertua | EET |
| 2011 | Tu cara me suena | 5.Sailkatua | Antena 3 |
| 2013 | Splash! Famosos al agua | 1.Baztertua | Antena 3 |
| 2016 | Levántate All Stars | 3.Baztertua | Telecinco |
| 2018 | Ven a cenar conmigo | Eliminatua | Lau |
| 2019 | Supervivientes | Borondatez utzi zuen | Telecinco |
| 2021 | Los miedos de ... | Lehiakidea | Telecinco |
| 2022 | ¡Viva la fiesta! | Gonbidatua | Telecinco |
|

Diskografia
-----------

### Estudio-albumak

* ***1984***: *Con la Miel en los Labios*
* ***1986***: *Estimúlame*
* ***1988***: *Carne de Melocotón*
* ***1990*:** *Bandido*
* ***1991***: *Mambo*
* ***1992***: *Ojos Negros*
* ***1994***: *El Amor*
* ***1996***: *Esclava de tu Piel*
* ***1998***: *Olé*
* ***2000***: *Amén*
* ***2001***: *Únicas*
* **2003**: *Desde el Principio*
* ***2006***: *Bailando con Lola*

### Bilduma-albumak

* 1997: *Mucho Azúcar (Grandes éxitos*)
* Álbumes serie estelar
* 2000: *Ven devórame otra vez*
* 2000: *Sólo azúcar*
* 2000: *Hazme el amor*

### Bakarka

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Hermana de Toñi Salazar.* .
2. 1 2    *Representando Eurovisión.* .
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Encarna Salazar» *www.bekia.es* (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
4. ↑    *Historia en el periódico,El País.* .
5. ↑    *Discografía.* .
6. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Encarna Salazar (Azúcar Moreno), sincera sobre su cáncer: "Nunca me tumbó"» *Lecturas* 2021-02-18 (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** Campos, Guadalupe.  (2020-10-14). «El día que Encarna Salazar se sinceró sobre cáncer de mama: "Hoy valoro lo importante"» *amomama.es* (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
8. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Lazos de Sangre: La familia Salazar cuenta sus éxitos y fracasos» *La Vanguardia* 2019-08-01 (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16301897
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 107007571
* BNE: XX4909274

 |

* Wd Datuak: Q16301897


  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa:**Nina*"Nacida para amar" abestiarekin*** | 1990an **Espainia ordezkatu zuen Eurovision Abesti Lehiaketan**Azúcar Moreno bikotea *Bandido* abestiarekin | Hurrengoa:**Sergio Dalma** *"Bailar pegados"* abestarekin |