recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Diamantezko diskoa** artista bati ematen zaion disko-sari bat da, *single*, *musika-bideo*, *estudioko disko* edo *estudioko disko single* batengatik, bere disko-karreran lortutako salmenta eta arrakasta handiengatik. Kasu gehienetan diamantezko disko ematen da, estudioko disko batek salmenta kopuru jakin bat gainditzean (herrialde bakoitzaren arabera). RIAA (Estatu Batuetan) da gehienez, 10 milioi salmentarekin. Besteak beste, Britney Spears, Queen, Elvis Presley, Madonna, Eminem edo Janis Joplin artistak aintzatetsi dituzte.

Saldutako ale kopurua Diamantezko disko bat lortzeko herrialdearen arabera
--------------------------------------------------------------------------

| Herrialdea | Saldutako aleak |
| --- | --- |
| Diamantezko diskoa |
| Argentina | 100.000 |
| Brasil | 300.000 |
| Kanada | 800.000 |
| Txile | 100.000 |
| Ameriketako Estatu Batuak | 10.000.000 |
| Mexiko | 300.000 |
| Kolonbia | 200.000 |
| Japonia | 1.000.000 |
| Turkia | 150.000 |
| Espainia | 1.000.000 |
| Frantzia | 500.000 |
| Italia | 500.000 |
| Polonia | 150.000 |
| Erresuma Batua | 3.000.000 |

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20737159

 |

* Wd Datuak: Q20737159
*Cephonodes hylas* intsektuaren hegalak gardenak dira. Hialinoak direla esaten da.
**Hialino** hitza erabiltzen da itxura beirakara duen substantzia edo material bat izendatzeko. Antzinako grezierazko ὑάλινος hitzetik dator, *hyálinos*, lit. 'garden' eta hau, era berean, ὕαλος, hýalos, 'kristal, beira'.​

Mineralogian erabil daiteke, material baten gardentasunari buruz hizketan. Histopatologian erabiltzen denean hematoxilina eta eosinarekin tindatu ostean arrosa edo beira itxurarekin agertzen den material proteiko bati egiten dio erreferentzia, adibidez kartilago hialinoa. Iktiologian eta entomologian kolorgea edo gardena den egitura bat izendatzen du, adibidez arrain batzuen hegatsak edo kolorerik gabeko intsektuen hegalak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «hyaline» *www.mushroomthejournal.com* (Noiz kontsultatua: 2021-02-10).
2. ↑   **(Ingelesez)** Paxton, Steve; Peckham, Michelle; Knibbs, Adele.  (2003). *The Leeds Histology Guide.*  (Noiz kontsultatua: 2021-02-10).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q908438
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D006818

 |

* Wd Datuak: Q908438
**Europako dialekto edo hizkuntzen continuum** ezagunenak. Hemen, koloreek —argiek zein ilunek— continuum bana irudikatzen dute. Geziei jarraikiz, alde txikiak nabarituko genituzke hurbileko dialektoen artean; distantzia geografiko handiagoarekin batera, baina, aldaketa handiagoak nabarituko genituzke

.

**Arabieraren dialektoak**. Arabiera garaikidean, elkarrekiko ulergarritasuna ez dago ziurtatuta elkarrengandik oso urruti dauden dialektoen artean. Hurbileko herri batetik bestera, ordea, askoz aldaketa txikiagoak aurkituko ditugu dialektoen artean, **dialektogune** bat eratuz.

**Dialektoen continuuma** edo **dialektogunea**, Leonard Bloomfield hizkuntzalariak deskribaturiko fenomenoa da. Hizkuntzalari hark defendatzen zuen dialekto multzoen azterketek aldaketa txikiak erakusten zituztela geografikoki hurbil bizi ziren hiztunen artean. Herri batetik bestera aldeak nabari dira, baina hurbileko herrien artean dialektoen arteko aldeak txikiak dira, batez ere kanpoko aztertzaileentzat. Hiztunen beren ikuspegitik diferentzia horiek nabarmenagoak izan litezke. Alboko herrietako hiztunekin, elkarrekiko ulergarritasuna ia beti ziurtaturik egoten da.

Mendeen joan-etorrian, continuum batzuk desagertu egiten dira. Hori gertatuko da aldaera dialektal batzuk galduz gero. Horrela gertatu omen zen, esate baterako, Arabako euskara galdu zenean: mendebaleko euskara eta Sakanako euskara batzen zituen dialektoen continuuma eten egin zen.

Hizkuntza estandar boteretsu batek ere aldaketa dialektalak leundu eta continuum bat desegin dezake.

Ikus, gainera
-------------

* Dialekto.
* Dialektologia.
* Euskalki.
* Europako hizkuntza gutxituak.
* Idiolekto.
* Soziolekto.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Bloomfield, Leonard (1935). *Language*, George Allen & Unwin: London, 51. orrialdea. Liburua Itziar Lakak euskaratu zuen (Agustin García Calvoren hitzaurrea eta guzti): *Hizkuntza*, Klasikoak. 1994.
2. ↑  Ikus Koldo Zuazo: *Sakanako euskara. Burundako hizkera*. Nafarroako Gobernua eta Euskaltzaindia, 2010.

Kanpo estekak
-------------

* Urtzi Reguero Ugarte, *Continuumak eta etenak euskararen dialektoetan*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q215844
* Commonscat Multimedia: Dialect continuum

---

 |

* Wd Datuak: Q215844
* Commonscat Multimedia: Dialect continuum
**Dietista** edo **nutrizionista** elikaduran, nutrizioan eta dietetikan aditua den osasun-profesionala da. Diagnostiko dietetiko orokorraz eta espezifikoaz arduratzen da batez ere, bai eta gaixotasunak tratatzeko -dietetikaz ere, hala nola diabetesa, malnutrizioa, giltzurrun-gutxiegitasuna, obesitatea, Crohn-en gaixotasuna, ospitaleetan nutrizio artifizial enterala eta parenterala duten tratamenduaz, edo etxeetan patologiak prebenitzeaz, elikaduraren, nutrizioaren eta dietetikaren bidez, paziente onkologikoaren tratamenduan lankidetzaz erabakitzeaz, eta abarrez ere, eta elikaduraz arduratzen da. Era berean, parte hartzen du elikagaien kalitatearen eta segurtasunaren kontrola kudeatzen, ospitaleetako, eskoletako jantokietako edo zaharren egoitzetako patologietara egokitutako menuak diseinatzen eta planifikatzen, edo osasun publikoarekin zerikusia duten jarduera eta politiken esku-hartzean, diseinuan eta garapenean. 

Haren prestakuntzak ezagutza hauek biltzen ditu: kimika, biokimika, bromatologia, nutrizioa, elikadura-terapia, dietetika, dietoterapia, fisiologia, fisiopatologia, patologia, klinika, semiologia eta miaketa-teknikak, judizio kliniko nosologiko, funtzional eta topografikoa, toxikologia, elikagaien mikrobiologia, elikagaien kimika eta biokimika, elikagaien teknologia eta abar.

Herrialde bakoitzean izen eta ikasketa desberdinekin, eskuarki lau urteko edo gehiagoko unibertsitate titulazioa eskatzen du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q842811
* Commonscat Multimedia: Nutritionists

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 7627833-5
* LCCN: sh85037871
* NDL: 00561878
* NKC: ph871180
* NARA: 10637500
* AAT: 300136451

 |

* Wd Datuak: Q842811
* Commonscat Multimedia: Nutritionists
**Hyakken Uchida** (japonieraz: 内 田 百 間), (Okayama, Okayama prefektura, Japonia, 1889ko maiatzaren 29a - Tokyo, 1971ko apirilaren 20a) eleberrigile eta saiakeragile eta aleman irakaslea izan zen. Bere lana zinemarekin oso lotuta dago, izan ere, bere lan batzuk pantaila handira eraman zituzten eta bere bizitzako istorioa ere izan zen Akira Kurosawaren azken filmaren inspiratzailea.

Hasieran
--------

Uchida Okayama hiriko sake merkatarien familia batean jaio zen. Batxilergoan zegoela, bertako aldizkarietan idazten hasi zen. Hogeita bat urte zituela Japoniako hiriburura joan zen aleman hizkuntzako ikasketak egiteko Tokioko Unibertsitatean. Leku horretan ipuin idazle gisa nabarmentzen hasi zen, 1911an ezagutu zuen Sōseki Natsume eleberrigilearen arreta erakarriz, eta horregatik Sōseki-k ostegunero bere etxean antolatzen zituen literatura topaketetan maiz gonbidatu bihurtu zen. Talde horretan sortu ziren Japoniako beste idazle batzuk, hala nola Suzuki Miekichi (1882-1936) eta Morita Sōhei (1881-1949).

Bizitza profesionala
--------------------

Unibertsitatea amaitzean, Uchidak Aleman irakasle lan egin zuen Armada Inperialaren Akademian, eta geroago Hōseiko Unibertsitatean. Garai hartan, 1930 inguruan, bere lehen ipuin bilduma, *Meido (Haragoa)*, agertu zen, gerra aurreko Japoniako jatorrizko ahotsetako bat izaten hasita.

Lana
----

Uchidaren lana estilo eta genero askotarikoak izan ziren: fikzioa, *zuihitsuak* (saiakerak), gerra egunkariak, poesia, bidaia kronikak eta haurrentzako ipuinak.  *Hyakkien zuihitsu (Hyakkienen Saiakerak, 1933)* bildumaren arrakastak irakaskuntza utzi eta idazketara soilik dedikatzea eragin zion. Hyakkenen lana ere film bihurtu dute. Bere *"Sarasate no ban" ipuina ("Sarasateren albuma", 1948)* Suzuki Seijunek zeluloidera eraman zuen Zigeunerweisen izenburuarekin 1980an. Hyakkenen bizitza izan zen Akira Kurosawaren Madadayo izeneko azken filmaren inspirazioa 1993an.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3    *Uchida Hyakken.*  Kappa Bunko: Literatura japonesa.
2. ↑    *Hyakken Uchida (1889-1971).*  IMDb.
3. ↑    *Hyakken Uchida 内田百閒.*  JLit Books from Japan.
4. ↑    *Uchida Hyakken A Critique of Modernity and Militarism in Prewar Japan.*  Harvard University Press.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q437811
* Commonscat Multimedia: Hyakken Uchida

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 76469107
* ISNI: 0000 0001 1071 7038
* BNE: XX5023279
* BNF: 13493347b (data)
* GND: 118953141
* LCCN: n81039201
* NDL: 00089308
* NKC: xx0063052
* NLA: 35800718
* CiNii: DA0033013X
* SUDOC: 050296930
* BIBSYS: 4052482
* Open Library: OL1318935A

 |

* Wd Datuak: Q437811
* Commonscat Multimedia: Hyakken Uchida
**Dieter Forte** (Düsseldorf, 1935eko ekainaren 14a - Basilea, 2019ko apirilaren 22a) alemaniar idazlea izan zen. Zenbait lanbide izan zituen, harik eta 1959an buru-belarri idazten hasi zen arte.

Biografiak
----------

Narrazioak, bidaia-koadroak eta irratirako gidoiak idazten hasi zen -*Die Wand,* (1965, *Horma*), *Porträt eines Nachmittags* (1967, *Arratsalde baten erretratua*), *Bergstraße 8* (1967, *Berg kalea 8*)-, bere garaiko gizarte-gatazken lekukotasuna emanez, aurrerago telebistarako gidoietan egin zuen bezala -*Nachbarn* (1970, *Auzoak*), *Sonntag, Achsensprung, Gesundheit!* (1980, *Igandea, ardatz saltoa, topa!*)-. Arrakasta eta ospea, baina, antzerki-lan batek eman zion: *Martin Luther & Thomas Münzer oder Die Einführung der Buchhaltung* (1971, *Martin Luther eta Thomas Münzer edo Kontabilitatearen sarrera*). Obra horrek -kabareteko 82 agerralditan banatua- ikuspegi materialista batetik aztertzen zituen botere politikoaren mekanismoak, eta aro berri horretako politikaren eragile nagusia kapitala dela erakusten saiatzen da. Hurrengo urteetan, beste bi antzerki-lan idatzi zituen: *Jean Henri Dunant* (1978) eta *Das Labyrinth der Träume* (1983, *Ametsen labirintoa*). Hirurek aro mekanikoaren trilogia bat eratzen dute. Fortek XVI. mendean sortu zen munduaren ikuspegi arrazionalistan bilatzen zituen gure zibilizazio anker horren kausak eta zergatikoak. 1992an, Basilea Hiria literatura saria irabazi zuen *Das Muster* (1992, *Eredua*) eleberriarengatik. Eleberria frantses-italiar jatorriko familia baten kronika da, poloniar jatorriko beste batenaren parean egiten dena. Beste lan batzuk: *Weibe Teufel* (1972, *Deabru zuriak*), *Cenodoxus* (1972) eta *Kaspar Hausers Tod* (1979, *Kaspar Hauser-en heriotza*).

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q124723
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 46761058
* ISNI: 0000 0001 1471 9022
* BNF: 11903160q (data)
* GND: 118692275
* LCCN: n50025333
* NDL: 00439880
* NKC: mzk2011658295
* NLA: 35095131
* CiNii: DA07215570
* SUDOC: 026869853
* BIBSYS: 90407314
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02207/eu\_f\_0960/f0960
* TLS: Dieter\_Forte

 |

* Wd Datuak: Q124723
**Dean gaztelua** (ingelesez: *Dean Castle*) Eskoziako Kilmarnock herrian dagoen gaztelua da, Ekialdeko Ayrshire eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

Bannockburneko borrokan haren zerbitzan egoteagatik Roberto I.a Eskoziakoak 1316an lur eremu hau eman zion Sir Robert Boyd zaldunari eta honen semeak dorretxe bat altxatu zuen 1350an. 2-3 metrotako sendoerako hormak zituen eta leiho gutxi eta txikiak. 1460 aldera jauregia eraiki zuten dorrearen inguruan.

1735ean sua sortu zen sukaldean eta gazteluaren sabaia erori egin zen. Boyd familiak orduan alde egin zuen bertatik eta hurrengo mendeetan hondarrak bainoez ziren gelditu bertan. Esku askotatik pasa zen gaztelu hondatua XIX mendearen bukaeran Lord Howard de Walden-ek hartu zuen arte. Honek eraikina berrizteari ekin zion. 1908an dorrea konponduta gelditu zen eta 1946rako jauregi guztia. Atea bera osoki berreraiki zen 1935 eta 1936 artean, XVI mendeko planoak hertsiki jarraituz.

1975ean Eskoziako estatuak eskuratu zuen gaztelua eta inguruko lorategi eta parkeak.

Deskribapena
------------

Dorreak lau solairu dauzka.

* Beheko solairuan: sukaldea eta gartzela.
* Lehenengo solairuan: Areto handia. Jauntxoaren entretenimendurako eta oturuntzetarako erabiltzen zena. Epaiketak ere bertan egiten ziren.
* Bigarren solairuan: Jauntxoen logelak, sexu bakoitzarentzako sutondoak eta kapera txiki bat.
* Hirugarren solairuan: soldadu zaidarien gelak.

Dorreak babes helburu garbia zeukan bezala, jauregia eroso bizitzeko asmoz eraikia izan zen. Honek hiru solairu dauzka:

* Beheko solairuan: sukaldea.
* Lehenengo solairuan: oturuntza gela.
* Bigarren solairuan: familiaren logelak.

Iruditegia
----------

* Gaztelua.Gaztelua.
* Dorrea.Dorrea.
* Jauregia.Jauregia.
* Atea.Atea.
* Parkea.Parkea.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Ekialdeko Ayrshireko turismo bulegoaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5246061
* Commonscat Multimedia: Dean Castle

---

 |

* Wd Datuak: Q5246061
* Commonscat Multimedia: Dean Castle
***Himnusz*** (euskaraz *Ereserkia*) Hungariako ereserkia da 1844tik. ***Isten, áldd meg a magyart*** (euskaraz *Jainkoa, bedeinka itzazu hungariarrak*) izenaz ere ezaguna da.

Hungarian badago beste abesti bat *Himnusz* beste garrantzia duena: *Szózat*. Hala ere, *Himnusz* da Konstituzioak ereserkitzat hartzen duena.

Musika
------

Ferenc Erkelek moldatua zen.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 
[[:Fitxategi:|]]
[[Fitxategi:|220px|noicon|alt=]]

---

 |
| *Arazoak fitxategi hau entzuteko? Ikus multimedia laguntza.* |

Hitzak
------

Ferenc Kölcseyk idatzi zituen 1823an. 1989az geroztik urtarrilaren 22an Hungariar Kulturaren Eguna ospatzen da, 1823. urtean Kölcseyk *Himnusz* poemaren eskuizkribua burutu zuen eguna oroitzeko.

### Hungarieraz

*Himnusz* Hungariako ereserki nazionalaren eskuizkribua
Isten, áldd meg a magyart  

Jó kedvvel, bőséggel,  

Nyújts feléje védő kart,  

Ha küzd ellenséggel;  

Bal sors akit régen tép,  

Hozz rá víg esztendőt,  

Megbűnhődte már e nép  

A múltat s jövendőt!  

Őseinket felhozád  

Kárpát szent bércére,  

Általad nyert szép hazát  

Bendegúznak vére.  

S merre zúgnak habjai  

Tiszának, Dunának,  

Árpád hős magzatjai  

Felvirágozának.  

Értünk Kunság mezein  

Ért kalászt lengettél,  

Tokaj szőlővesszein  

Nektárt csepegtettél.  

Zászlónk gyakran plántálád  

Vad török sáncára,  

S nyögte Mátyás bús hadát  

Bécsnek büszke vára.  

Hajh, de bűneink miatt  

Gyúlt harag kebledben,  

S elsújtád villámidat  

Dörgő fellegedben,  

Most rabló mongol nyilát  

Zúgattad felettünk,  

Majd töröktől rabigát  

Vállainkra vettünk.  

Hányszor zengett ajkain  

Ozman vad népének  

Vert hadunk csonthalmain  

Győzedelmi ének!  

Hányszor támadt tenfiad  

Szép hazám, kebledre,  

S lettél magzatod miatt  

Magzatod hamvvedre!  

Bújt az üldözött, s felé  

Kard nyúlt barlangjában,  

Szerte nézett s nem lelé  

Honját e hazában,  

Bércre hág és völgybe száll,  

Bú s kétség mellette,  

Vérözön lábainál,  

S lángtenger fölette.  

Vár állott, most kőhalom,  

Kedv s öröm röpkedtek,  

Halálhörgés, siralom  

Zajlik már helyettek.  

S ah, szabadság nem virul  

A holtnak véréből,  

Kínzó rabság könnye hull  

Árvák hő szeméből!  

Szánd meg Isten a magyart  

Kit vészek hányának,  

Nyújts feléje védő kart  

Tengerén kínjának.  

Bal sors akit régen tép,  

Hozz rá víg esztendőt,  

Megbűnhődte már e nép  

A múltat s jövendőt!

Kanpo estekak
-------------

* Hungariako ereserkia youtuben

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q45788
* Commonscat Multimedia: Himnusz

---

 |

* Wd Datuak: Q45788
* Commonscat Multimedia: Himnusz
**Howard konderria** (ingelesez: *Howard County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cresco da. 2010eko zentsuaren arabera 9.566 biztanle zituen, Howard kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Howard konderriak 1.226,63 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,93 ura dira. Beste 1.225,71 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,8 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 9.566 pertsonetatik 9.432 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 118 dira. 25 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 68 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156647
* Commonscat Multimedia: Howard County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 147753914
* LCCN: n81035033
* NARA: 10038921
* **Lekuak**
* OSM: 1792949
* TGN: 2000605

 |

* Wd Datuak: Q156647
* Commonscat Multimedia: Howard County, Iowa
***Die Welle*** («Olatua») 2008an egindako Alemaniako film bat da. Hamar astean, 2,3 milioi pertsonak ikusi zuten Alemanian, eta mundu osoan ere arrakasta handia izan zuen. Dennis Gansel izan zen zuzendaria eta antzezle nagusiak Jürgen Vogel, Frederick Lau, Jennifer Ulrich eta Max Riemelt dira. Ron Jones irakasle kaliforniarrak egindako giza esperimentu batean —«hirugarren olatua» izenekoan— oinarrituta dago.

Argumentua
----------

Irakaskuntza ertaineko institutu batean garatzen da istorioa, Alemaniako hiri batean. Rainer Wenger irakasle erdi anarkista batek autokrazia gobernu-formari buruzko jarduera bat lantzea proposatzen die ikasleei, gobernu totalitarioak zertan datzan azaltzeko.

Ikasleak nazkatuta daude nazismoari buruz eztabaidatzeaz, gai hori etengabe agertzen baita Alemaniako eskoletan eta, azkenean, haserre daude: "Tira ba, naziak kaka hutsa ziren. Mezua ulertu dugu". Irakasleak galdera hau egiten die: "Beraz, ez duzue uste Alemanian beste diktadura bat posiblea denik?", eta ikasleak eszeptiko agertzen dira eta ez dute uste nazionalsozialismoaren itzulera egiazko arriskua denik.

Irakasleak, orduan, ikasleen artean esperimentu bat egitea erabakitzen du, masak manipulatzea zer erraza den erakusteko.

Kalterik gabeko ideia batzuen inguruko kontuekin hasten da (diziplina, erkidego-sentimendua), baina egun gutxitan, hura guztia egiazko mugimendu bilakatzen da eta horri izen bat eman diote: Olatua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q157973

 |

* Wd Datuak: Q157973
**Howard konderria** (ingelesez: *Howard County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Big Spring da. 2010eko zentsuaren arabera 35.012 biztanle zituen, Howard kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Howard konderriak 2.341,88 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,84 ura dira. Beste 2.333,04 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,95 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 35.012 pertsonetatik 32.056 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 13.255 dira. 2.079 beltzak edo afroamerikarrak. 220 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 256 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 76 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 312 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111380
* Commonscat Multimedia: Howard County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148932365
* LCCN: n81058961
* NARA: 10047120
* **Lekuak**
* OSM: 1812349
* TGN: 2002004

 |

* Wd Datuak: Q111380
* Commonscat Multimedia: Howard County, Texas
**Hizkuntza errepertorioa** da hizkuntza komunitate bateko kideek pasiboki zein aktiboki eskura dituzten hizkuntz eta komunikazio baliabide guztiak (hizkuntza bateko edo gehiagoko aldaerak). Errepertorioaren aldaera horiek ez dira mugatzen euren jatorriengatik edo euren unitate estrukturalarengatik, baizik eta hizkuntz komunitate jakin batean duten erabilera edo eginkizunengatik. Soziolinguistikari ez zaizkio barruko mugak interesatzen, baizik eta hizkuntz desberdintasunek dakartzaten arazoak eta esanahi sozialak.

Hizkuntz errepertorioa deskribatzeko, honako elementuen arteko lotura erakutsi behar da: botere sozial eta politikoaren banaketa eta hitz egin eta idazteko modu zehatzen balioztatze eta ezarpena. Aipatutako bi faktoreak historikoki aldatzen dira. Kode edo aldaera bakoitzak azalduko du edo azaldu ahal izango du esanahi sozial jakin bat.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12259197

 |

* Wd Datuak: Q12259197
**Hizkuntza-adstratu** edo Parastratu kontzeptuak lurralde berean bi hizkuntza elkarrekin bizi izan ondoren, gertu dauden lurralde desberdinetan erabiltzen direnean, bien arteko eraginen fenomenoa izendatzen du. Elka-bizitze hori bolada baten ondoren hizkuntza horietako baten desagerpena gertatzen bada, orduan hizkuntza-substratu fenomenoa ematen da; adstratuarena emateko biek bizirik jarraitu behar dute.

Euskararen adibidea
-------------------

Euskarak, adibidez, latinaren eragina ondoan ezagutu zuen eta, ondorioz, adstratu fenomeno horren ondorioz, latinaren elementu asko jaso zituen, batez ere lexikoan baina baita ere morfologian eta sintaxian.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Barquín, Amelia.  (2000). [www.ueu.eus/download/artikulua/uztaro35\_3.pdf «Latinetik hizkuntza erromanikoetara: euskararen hurbileko erromantzeak»] *Uztaro* (35).

Ikus, gainera
-------------

* Hizkuntza-substratu
* Hizkuntza-superestratu

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q939483
* **Identifikadoreak**
* GND: 4212932-1

 |

* Wd Datuak: Q939483
1866ko Djurgården uhartearen mapa.
Djurgården lehen planoan, aurrerago Skeppsholmen eta atzean Gamla Stan alde zaharra.
**Djurgården** edo ofizialki *Kungliga Djurgården* Suediako Stockholm hiriburuaren erdigunean dagoen uhartea da, Gamla Stan alde zaharretik ekialdera. Vasa Museo ezaguna dago bertan.

Izena
-----

*Kungliga Djurgården* izenak "Errege Jolas Parkea" esan nahi du.

Historia
--------

XVI menderarte *Valmundsö* izena izan zuen baina 1579an Joanes III.a Suediakoak orainak eta elur-oreinak sartu zituen ehiza egiteko eta izena aldatu zion uharteari.

XVIII mendean aisialdi eremua bihurtu zen eta 1801ean *Djurgårsdteatern* antzokia iraki zuten. XIX mendean zehar Gröna Lund jolas-parkea (1883) eta Skansen aire-libreko museoa (1891) eta zoologikoa eraiki zituzten. Ordurako eremu erresidentziala bihurtua zen eta 1891ean bertan sortu zen Djurgårdens IF futbol taldea. 1897an Stockholmgo Erakusketa Unibertsala ospatu zen bertan.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Museoak:
	+ Vasa Museoa
	+ Skansen aire-libreko museoa eta zoologikoa
	+ ABBA museoa
	+ Nordiska museet
	+ Museo biologikoa
	+ Thielska arte galeria
* Gröna Lund jolas-parkea
* Rosendal jauregia
* Isbladskärret aintzira

Iruditegia
----------

* Vasa Museoa.Vasa Museoa.
* 1897ko Erakusketa Unibertsala.1897ko Erakusketa Unibertsala.
* Skansen aire-libreko museoa.Skansen aire-libreko museoa.
* Nordiska museet.Nordiska museet.
* ABBA museoa.ABBA museoa.
* Museo biologikoa.Museo biologikoa.
* Gröna Lund.Gröna Lund.
* Rosendal jauregia.Rosendal jauregia.
* Isbladskärret aintzira.Isbladskärret aintzira.
* Uhartearen ikuspegia.Uhartearen ikuspegia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q831527
* Commonscat Multimedia: Djurgården

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 8099149296254280670008
* NKC: ge413046
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 6209197

 |

* Wd Datuak: Q831527
* Commonscat Multimedia: Djurgården


| Stockholmeko uharteak |
| --- |
| Beckholmen  •  Djurgården  •  Helgeandsholmen  •  Kastellholmen  •  Kungsholmen  •  Långholmen  •  Lilla Essingen  •  Reimersholme  •  Riddarholmen  •  Skeppsholmen  •  Södermalm  •  Stadsholmen  •  Stora Essingen  •  Strömsborg |
**Arcor** litxarrerian espezializatutako Argentinako janari enpresa da. Firma 1951ko uztailaren 5ean sortu zen, Córdobako Arroyito hirian. Elikagaien ekoizpenean, azukre eta txokolatezko gozokietan, gailetetan eta izozkietan espezializatzen da, Latinoamerika osoko 39 industria-instalaziotan. Gozoki gogorren munduko produktorerik onena da eta, hamargarren gozogile fabrikatzaile handiena. Argentinan prozesatutako elikagaien ekoizle handiena da Arcor, eta bere produktuak 120 herrialde baino gehiagora esportatzen dira.

2012an Arcor 1. postuan sailkatu zen. Argentinako 100 konpainia baliotsuenen artean dago, kontseilari delegatuen, finantza analisten eta ekonomian espezializatutako kazetarien iritziz.

Historia
--------

Arcor 1951ko uztailaren 5ean sortu zuen, ekintzaile-talde batek, italiar etorkinen semeek, lehenengo gozoki fabrika ireki zuten Arroyiton, Córdoba probintzian. *Arcor* deitzea erabaki zuten, "Arroyito" hitzaren lehen bi letren eta "Córdoba" hitzaren lehen hiru letren konbinaziotik sortutako izena.

1958an, Arcorrek 60.000 kg egunero gozogintza ekoizpena lortu zuen eta produktu lerro ezberdinak ekoizten hasi zen.

Arcorrek Hego Amerikan zehar hedatzen jarraitu zuen 1995ean Perun gozokiak fabrikatzeko lantegi handi bat irekiz.

1997an, Arcorrek LIA, Argentinako gaileta enpresa bat, eskuratu zuen eta Córdobako probintziako Arroyito-n inauguratu zuen Arcor museoa.

1998an, Arcor Taldeak *Dos en Uno*, Txileko azukrea eta txokolatezko gozogintzako enpresa garrantzitsuena eskuratu zuen, eskualdean presentzia handia zuena.

2001eko amaieran Argentinako enpresa agroindustrial handiek pairatu zituzten krisi politiko eta ekonomikoek gaizki jo zuten Arcor. Arcorrek bere zorra berregituratu zuen 2008ko abenduaren 1ean, 5 urteko finantziazioarekin.

Arcor Taldea Europan kokatu zen 2002an Bartzelonan, Katalunian, merkataritza bulegoak ireki zituenean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q380022
* Commonscat Multimedia: Grupo Arcor

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 235708156
* LCCN: no2002040546

 |

* Wd Datuak: Q380022
* Commonscat Multimedia: Grupo Arcor
Ordenagailu bidezko ikusmena eta harekin lotura duten beste arloen arteko harremana.
**Ikusmen artifiziala** edota **ordenagailu bidezko ikusmena**, mundu errealeko irudiak bereganatu, landu, aztertu eta ulertzeko metodoak erabiltzen dituen zientziaren jakintzagai bat da, irudi horiek ordenagailu bidez zenbaki edo zeinu informazioan ekoizteko asmoz. Gizakiok inguruko mundua ulertzeko geure begiak eta burmuinak erabiltzen ditugun antzera, ikusmen artifizialak ondorio berbera sortzen saiatzen da, honela ordenagailuek irudi edo irudi-sekuentzia bat ulertzen saiatu eta une zehatz aldiro modu batera edo bestera joka dezaten. Ulermen hau hainbat arloren bidez lortzen da, tartean geometria, estatistika, fisika eta beste hainbat. Datuen bereganatzea hainbat modutara lortzen da, tartean bideokamera bidezko hainbat ikuspegien edota mediku-eskaner baten datu dimentsioaniztunen bidez.

Ordenagailu bidezko ikusmena erabiltzen duten teknologia asko daude, adibidez, gauzakien antzematea, gertakarien hautematea, eszena edo kokalekuen berreraikitzea (mapping) irudien zaharberritzea.

Kanpo-estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q844240
* Commonscat Multimedia: Computer vision

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11976826n (data)
* LCCN: sh85029549
* NKC: ph344057
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q844240
* Commonscat Multimedia: Computer vision
***Arrantzalearen emaztearen ametsa*** (japonieraz: 蛸と海女, *tako to ama*?, *Olagarroak eta emakume urpekaria*)
 Katsushika Hokusai margolari japoniarrak egindako xilografia erotikoa da. 1814an egina, ukiyo-e genero artistikoa da.

Deskribapena
------------

Katsukawa Shunshō, Katsukawa Shunchō edo Kitao Shigemasa bezalako artisten adibideei jarraituz, Hokusairen lanak Ama emakume urpekari gazte bat erakusten du, bi olagarrorekin sexualki elkarlotuta; olagorro horietako txikienak bere garroetako batekin biltzen ditu neskaren titiburua eta musua, eta handienak, berriz, cunnilingus bat egiten dio. Olagarro handiak Oyakata (Nagusia) du izena eta olagarro txikiaren maisua da.

Historia
--------

Hokusaik *Arrantzalearen emaztearen ametsa* sortu zuen Edo Aroan, sintoismoa berpizten ari zenean; horrek eragina izan zuen lanean ikusten den animismoan eta sexualitatearen aurreko jarrera pikaroan. Shungaren, hau da,Japoniako postalen genero artistiko erotikoaren adibide ospetsua da hau, eta artista japoniar ugarik antzeko gaiek berregin dute, hau da, gizakiak itsas animaliekin sexu-harremanak izaten erakusten. XVII. mendetik, bestetik, Japoniako netsukeetan agertu ziren, zentimetro gutxi batzuetako garaiera zuten eta askotan oso landuak dauden zizelkatutako estatua txikiak; horietan ere gaia jaso egin zen. 

XIX. mendearen amaieratik aurrera, japonismoaren garapenari esker, Auguste Rodin eta Pablo Picasso bezalako artista europarrek Hokusairen lan honen bertsio erotiko berriak egin zituzten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Hokusai: *Prints and Drawings*, Mathi Forrer, 1992, Prestel, ill. 124.
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2717022
* Commonscat Multimedia: The Dream of the Fisherman's Wife

---

 |

* Wd Datuak: Q2717022
* Commonscat Multimedia: The Dream of the Fisherman's Wife
**Arabiar Emirerri Batuetako 4 Formula Txapelketa** 2016an Nazioarteko Automobilismo Federazioak (FIA) eta Arabiar Emirerri Batuetako Automobil eta Turismo Klubak (ATCUAE) abian jarritako automobilismo lehiaketa bat da. 

Txapelketa bakoitzak bost txanda ditu Dubaiko eta Yas Island zirkuituetan lau lasterketarekin, inaugurazio denboraldiaz geroztik urtarrilean eta otsailean egiten direnak.  4 Formulako beste txapelketetan bezala, kategoriako sariak puntuak ematen ditu FIA Super Lizentziarako, txapeldunarentzat 12 puntu barne.

Eserleku bakarrekoa
-------------------

Ibilgailua Tatuus F4-T014 bat zen, Abarth-ek motorizatua, 2016-17tik 2021era arte erabilia.  2022. urterako, F4 T-421 modeloa aurkeztu zen, halo sistema barne hartu duena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «FORMULA 4 LAUNCHED IN UAE» *Fédération Internationale de l'Automobile* 8 de febrero de 2016.
2. ↑   «Calendar» ***Campeonato de EAU de Fórmula 4***.
3. ↑   «Appendix L to the International Sporting Code» *Fédération Internationale de l'Automobile*.
4. ↑   «FORMULA 4 UAE CAR» ***Campeonato de EAU de Fórmula 4***.
5. ↑   «F4UAE SET TO HOST GLOBAL DEBUT OF GEN-2 TATUUS RACER» ***Campeonato de EAU de Fórmula 4*** 14 de junio de 2021.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28219950
* Commonscat Multimedia: United Arab Emirates F4 Championship

---

 |

* Wd Datuak: Q28219950
* Commonscat Multimedia: United Arab Emirates F4 Championship
**Arabiar Errepublika Batua** (arabieraz: ﺍﻟﺠﻤﻬﻮﺭﻳﺔ ﺍﻟﻌﺮﺑﻴﺔ ﺍﻟﻤﺘﺤﺪﺓ, *Al-Ŷumḥūriyya Al-'Arabiyya Al-Muttaḥida*) Egiptok eta Siriak 1958. urtean bat egin zutenean sortu zen estatu arabiarra izan zen, eta indarrean egon zen 1961. urtera arte. Hiriburua Kairo izan zen. Beste hamar urtean, 1971. urtera arte, Egiptok izan zuen izen ofiziala izaten jarraitu zuen. Hizkuntza ofiziala arabiera zen.

Historia
--------

Siriak izan zuen Arabiar Errepublika Batua sortzeko ekimena, estatu arabiar guztiak batzekotan, eta panarabismo ideologia Siriak eta Egiptok zeukatenez, biek egin zuten bat 1958. urteko otsailaren 1ean. Otsailaren 5ean Gamal Abdel Nasser, ordura arte Egiptoko presidente zena, izendatu zuten Arabiar Errepublika Batuko presidente; martxoaren 5ean estatu berriko Konstituzioa onartu zuten. 1.186.630 km²-ko azalera zeukan estatu berriak.

Egiptoko presidente izandakoak oso prestigio ona lortuta zuen inguruko herrialdeetako panarabisten artean Suezko kanalaren krisian egindako lanagatik. Hala ere, Nasser presidente eta hiriburua Kairo izateak Sirian ez zuen harrera onik izan, Egiptok Siria bereganatu zuelakoan. Bestalde, Siriako agintarien bizilekua Kairotik urrun egoteak botere-egoitzak aldatu zituen.

### Iraupena

Arabiar Errepublika Batuak oso gutxi iraun zuen, besteak beste, legegintzan herrialde biek (Siriak eta Egiptok) zituzten aldeengatik, gizarteen antolaketa ezberdinengatik, politikoen ikuspegi anitzengatik, eta nazionalismoen presioengatik, orokorki, era askotako arazoak sortu zirelako.

### Amaiera

1961. urteko irailaren 28an Siriak kolpe militarra jo zuen, eta Arabiar Errepublika Batua bertan behera amaitu zen. Edozein modutan ere, Egiptok "Arabiar Errepublika Batua" izena 1971. urtera arte izan zuen.

Biztanleria
-----------

Denera, 81.121 milioi biztanle inguru izan zituen Arabiar Errepublika Batuak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Egypt 1960–1979 - nationalanthems.info

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q170468
* Commonscat Multimedia: United Arab Republic

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 128459794
* ISNI: 0000 0001 0824 0269
* BNE: XX456430
* GND: 4078789-8
* LCCN: n80061794
* NDL: 00560306
* CiNii: DA05446233
* SUDOC: 027911861
* BIBSYS: 2104457
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q170468
* Commonscat Multimedia: United Arab Republic
*Artikulu hau Arabiar Penintsulako basamortuari buruzkoa da; Egiptokoa gaitzat duena beste hau da: «Arabiar basamortua»*
**Arabiako basamortua** (arabieraz: ٱلصَّحْرَاء ٱلْعَرَبِيَّة‎) Mendebaldeko Asiako eremu lehor zabala da, Yemendik Persiar golkoraino eta Omandik Jordania eta Irakeraino hedatua, Arabiar penintsula ia osorik hartzen duena. 2.300.000 kilometro koadroko eremua dauka. Gehiena Saudi Arabian izan arren, baditu zati batzuk Jordania, Irak, Qatar, Kuwait, Oman, Yemen eta Arabiar Emirerri Batuetan. Hegoaldean Rub al-Khali dago, munduko erg edo hondar eremurik zabalena.

Klima zeharo lehorra da, basamortuko klima beroa (*BWh*) Köppen sailkapenaren arabera. Udako tenperatura beroenak 40-50 °C artekoak izaten dira eta neguko hotzenak 5-15 °C artekoak. Batez besteko prezipitazioa 100 mm ingurukoa da (50 mm baino gutxiago tokirik idorrenetan).

Herri, hizkuntza eta kultura ezberdinetako jendeak bizi dira basamortuan. Arabiarra da talde etnikorik handiena, eta arabiera mintzairarik erabiliena. Erlijio nagusia Islam sunita da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. *Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako toponimia.* .
2. ↑    *Arabian Desert.*  global.britannica.com (Noiz kontsultatua: 2017-01-08).
3. ↑   Vincent, Peter. *Saudi Arabia: an environmental overview.*  Taylor & Francis, books.google.es (Noiz kontsultatua: 2017-01-08).
4. ↑    *People Cluster: Arab, Arabian.*  joshuaproject.net (Noiz kontsultatua: 2017-01-08).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q208299
* Commonscat Multimedia: Arabian Desert

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1859150869795622190000

 |

* Wd Datuak: Q208299
* Commonscat Multimedia: Arabian Desert
**Dolores konderria** (ingelesez: *Dolores County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dove Creek da. 2010eko zentsuaren arabera 2.064 biztanle zituen, Dolores kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Dolores konderriak 2.766,37 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,72 ura dira. Beste 2.763,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,34 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.064 pertsonetatik 1.959 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 82 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 55 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 43 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312449
* Commonscat Multimedia: Dolores County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140766350
* ISNI: 0000 0004 0449 8117
* LCCN: n84046685
* **Lekuak**
* OSM: 416521
* TGN: 2000208

 |

* Wd Datuak: Q312449
* Commonscat Multimedia: Dolores County, Colorado
**Das Virtudes iturria** (portugesez: *Chafariz das Virtudes*) (euskaraz: «Birtuteen iturria») , baita ere **Frio ibaiaren iturria**, Portugalgo Porto hiriaren Miragaia freguesian, erdigune historikoan dagoen monumentua da. 1619an eraiki zen, Pantaleón de Seabra e Sousaren planoak jarraituz. Barroko estilokoa da. Unescoren Gizateriaren Ondarea da 1996tik.

Historia
--------

1619an eraikia, hiriaren hedapenean eta urbanizazioan, Seabra e Sousak, Portugalgo Errege Etxeko zaldunak, egin zuen diseinua. Iturri barrokoa da, hiru paneletan egina. Apaindutako erdialdeko eremua bi pilastrek mugatzen dute, marmolaren erdialdean inskripzioak eraikuntzaren urtea adierazten du. Goian, hiriko armak irudikatzen dituzten bi gaztelu, espazio huts bat besarkatzen dutenak; espazio hori Birtuten Andre Mariaren estatua gordetzeko diseinatuta zegoela uste da. Iturria erditik moztutako frontoi batek koroatzen du, estilo neoklasikoko Portugalgo erregearen armarriarekin. Behealdean, izaki mitologikoen buruez apainduta, ura isurtzen duten hodiak daude.

1910ean Portugalgo Monumentu Nazional izendatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Portugesez)**:Iturriaren gaineko informazioa SIPA webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1058768
* Commonscat Multimedia: Chafariz das Virtudes

---

* **Ondare historikoa**
* IGESPAR: 70202
* SIPA: 5546

 |

* Wd Datuak: Q1058768
* Commonscat Multimedia: Chafariz das Virtudes
**Hermontis**, Luxorretik gertu dagoen hiri bat da, Egipto hegoaldean, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoena.

Izena, *Iunu-Montu*tik dator, egiptoeraz, **Per-Montu**, *Monturen egoitza*, koptoeraz **Ermont**era pasa zena, eta grezieraz, **Hermontis**era

Goi Egiptoko IV. nomoaren hiriburua izan zen XVIII. dinastiaraino, baita Montu gerra jainkoa gurtzen zen toki garrantzitsua ere.

Monturen tenplua
----------------

Hermontisen, bazegoen Montu jainkoari eskeinitako tenplu bat, XI. dinastiaren hasieran datatua, Mentuhotep II.ak eraikia (Nebhepetra Mentuhotep). Egiptoko Inperio Berriko XII. dinastian, hedakuntza handiak egin ziren, oraindik, Tutmosis III.aren garaiko pilono baten hondarrak geratzen direlarik.

Nektanebo II.aren erregealdian, tenplu berri bat egiten hasi zen, lanak, ptolomeotarrek jarraitu zituzten, ekarpenik garrantzitsuena, Egiptoko azken faraoia izan zen Kleopatra VII.arena eta bere seme Zesarionena den arren, mammisi edo jaiotzaren etxe bat eta laku bat eraikitzea agindu zutenak.

Nekropolia
----------

Hermontisen inguruan, garai guztietako hilerri handiak mantentzen dira.

*Bukheum* delakoa, antzinako egiptoerako *bej* hitzetik datorrena, Hermontisetik iparraldera dagoena eta Bukhis zezen sakratuak lurperatzeko erabilitakoa, Nektanebo II.aren erregealdian datatua dago, eta 650 urtez erabili zen, Diokleziano erromatar enperadorearen erregealdirarte.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q679056
* Commonscat Multimedia: Armant

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3144648131801483440
* BNF: 12455395q (data)
* GND: 4355192-0
* SUDOC: 068949952
* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 21105

 |

* Wd Datuak: Q679056
* Commonscat Multimedia: Armant
**Des Moines konderria** (ingelesez: *Des Moines County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Burlington da. 2010eko zentsuaren arabera 40.325 biztanle zituen, Des Moines kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Des Moines konderriak 1.113,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 35,29 ura dira. Beste 1.077,75 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 36,23 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 40.325 pertsonetatik 37.101 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.042 dira. 2.005 beltzak edo afroamerikarrak. 88 amerikar natiboak ziren eta 18 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 285 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 803 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115386
* Commonscat Multimedia: Des Moines County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157563691
* ISNI: 0000 0004 0403 5884
* LCCN: n81056729
* NARA: 10038862
* **Lekuak**
* OSM: 1790024
* TGN: 2000589

 |

* Wd Datuak: Q115386
* Commonscat Multimedia: Des Moines County, Iowa
Madriguerako (Segovia) arkitektura gorriaren adibidea.
**Arkitektura gorria** izenarekin herri arkitektura mota bat da. Erabiltzen diren materialen ondorioz eraikinek kolore gorri berezi bat dute.

Banaketa geografikoa
--------------------

Arkitektura mota hau Ayllóngo mendilerroaren iparralde aldean ematen da, Segoviako probintziaren hegoaldean (Espainian). Ezagunenak Madriguera eta Villacorta dira. Bi herri horietan eraikin berrietan betiko materialak erabili izan dute. Segoviatik kanpo ere, zenbait herrietan, antzeko arkitektura ikus daiteke, esaterako Teruelgo probintzian: Pozondón eta Ródenas.

Materialak
----------

Eraikuntzan material gorriak erabiltzen dituzte: burdin-harria eta buztina. Batzutan, kontraste moduan, arbelaren grisa eta kuartzoaren zuria erabiltzen dira. Inguru horietan material horiek ugariak dira.

Iruditegia
----------

* Madriguera.Madriguera.
* Madriguerako etxe tipikoa.Madriguerako etxe tipikoa.
* Serracín herriaren eliza gorria.Serracín herriaren eliza gorria.
* Villacortako plaza.Villacortako plaza.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Arkitektura gorriaren herriak.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5705274

 |

* Wd Datuak: Q5705274
**Delaware konderria** (ingelesez: *Delaware County*) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Delhi da. 2010eko zentsuaren arabera 47.980 biztanle zituen, Delaware kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Delaware konderriak 3.800,67 kilometro koadro ditu. Horietatik 64,77 ura dira. Beste 3.735,9 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,62 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.980 pertsonetatik 46.266 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.560 dira. 691 beltzak edo afroamerikarrak. 102 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 363 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 31 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 521 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115289
* Commonscat Multimedia: Delaware County, New York

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123157714
* LCCN: n80133222
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1838017
* TGN: 1002328

 |

* Wd Datuak: Q115289
* Commonscat Multimedia: Delaware County, New York
***Difficult Women*** ('Emakume Zailak') Australiako Melbournen 1992an Lin Van Hek eta Joe Dolce-k sortutako literatura-folk musika kabaret feminista bat da.

Historia
--------

*Difficult Women*, Salem-en sorginen epaiketetatik hartutako izena da. 1992aren hasieran Lin Van Hek eta Joe Dolce bikotekideak ezarri zuten musika folkloriko literarioaren proiektu gisa. Hek-ek 'bizia' ematen zien "emakume zailei", Dolceren musika-konposizioen paperak interpretatuz. Batzuentzat, emakume zailak ziren, eta beste batzuentzat, ausartak. Taldeak antzerki-binetak, musika originala, abestiak, kantu harmonikoa eta otoitza konbinatuz lan egin zuen, gizarteak haiengandik espero zena desafiatzeko zuen jarreragatik "zailtzat" jo zituen emakumeen istorioak kontatzeko. Garai batean ameslariak zirela pentsatu beharrean, 'zailak' zirela pentsatu zuten feminista aitzindariei buruzkoa zen ikuskizuna.

Ikuskizun tipiko batek lau ordu baino gehiagoko materiala zuen emakumeei buruz: Virginia Woolf, Sylvia Plath, Frida Kahlo, Memphis Minnie, Sonya Tolstoi, Gertrude Stein, Alice B. Toklas, Camille Claudel, Katherine Mansfield eta Louisa Lawson. Lehen emanaldia 1992ko ekainaren erdialdean izan zen, *La Mamas Theatre*, Carlton (Victoria).

Erretratuak leunak baina argiak ziren, desberdintasunak markatzen zituzten aldageletan aldaketa azkar eta txikiak eginez.

1995eko otsailean, *Difficult Women* Carltoneko Budinski's Theatre of Exile izenekoan aurkeztu zen. Orduz geroztik, jarduera ugari egin dituzte.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   Leedham, Nicole.  (1994-03-10). *Characters More Different than Difficult.* , 3 or.. Note: Hek's first name is shown as "Linn".
2. 1 2   Fickling, David.  (2002-11-29). *Is there life after 'Shaddap You Face'?.* .
3. ↑    *Difficult Women (17 June 1992 – 21 June 1992) [Event Description].*  1992.
4. ↑    *Event:* Difficult Woman*.*  AusStage.
5. ↑    *Deserved a Full Tilleys.*  1994-03-18, 14 or..
6. ↑    *Difficult Women (14 July 1994 – 17 July 1994) [Event Description].*  1994.
7. ↑  >  *Event:* Difficult Women*.*  AusStage.
8. ↑    *Difficult Women (8 February 1995 – 25 February 1995) [Event Description].*  1995.
9. ↑    *Event:* Difficult Women*.*  AusStage.
10. ↑    *Difficult Women (4 April 2007 – 4 April 2007) [Event Description].*  2007.
11. ↑    *Event:* Difficult Women*.*  AusStage.

Bibliografia
------------

* Van Hek, Linn; Dolce, Joe.  (1998). *Difficult Women.*  L. Van Hek & J. Dolce.

Kanpo estekak
-------------

* Difficult Women

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5275391

 |

* Wd Datuak: Q5275391