recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vasubandhu** (sanskritoz: कुमारिलभट्ट, *Kumārila Bhaṭṭa*; fl. k.o. VIII mende amaieran) eragin handiko filosofo hindu eta jakintsua izan zen. Gutxi dakigu bere biografiari buruz, baina *Mimamsa-sloka-varttika* bezalako mimamsari buruzko oinarrizko doktrinengatik da ezaguna. Bhatta adierazpen vedikoen baliozkotasun gorenaren aldeko baldintzagabea zen, purva-mīmāṃsāren eskolako jarraitzaile sutsua eta erritualista berretsia. Jaimini jakintsuaren *Mimamsa-sutra* komentario gisa varttika bat idatzi zuen.

Kumarila mimansa doktrinaren bigarren maisu garrantzitsuentzat hartzen dute, Prabhakara bere ikaslearen ondoren.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Sharma, Peri Sarveswara.  (1980). *Anthology of Kumārilabhaṭṭa's Works.*  Delhi: Motilal Banarsidass, 5-6 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q774847
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 22362615
* ISNI: 0000 0001 0878 6149
* BNF: 14444717v (data)
* GND: 118568027
* LCCN: n81131926
* NKC: jx20080415010
* SUDOC: 077104374
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q774847
**San Patrizio eguna** (ingelesez: *Saint Patrick's Day* eta irlanderaz: *Lá 'le Pádraig* edo *Lá Fhéile Pádraig*) San Patrizioren (386-493) omenez urtero martxoaren 17an ospatu ohi den jaieguna da. San Patrizio Irlandako santu zaindaria da eta herrialde horretan egun hor jai edo festa nazionala da (Ipar Irlandan ere usadioz ospatu ohi da, nahiz eta legez jaieguna ez izan). Beste hainbat herrialdetan ere santu zaindaria denez, haren eguna ospatu ohi da: adibidez, Montserraten edota Kanadako Ternua eta Labrador probintzian. Irlandako ingelesezko herri hizkeran, *St. Paddy's Day* edo soilik *Paddy's Day* ere esaten zaio.

Nazioartean San Patrizio eguna irlandar jatorria duten guztiek ospatzen dute, eta jatorri hori ez dutenak ere batzen zaizkie sarritan. Ospakizunaren gai nagusia irlandarra eta berdea den guztia da. Kristau nahiz ez kristauek jaiegun hau berdez jantzita ospatzen dute, eta ohikoak dira irlandar jan-edariak eta kaleetako desfileak.

Irlanda, Erresuma Batua, Estatu Batuak, Kanada, Australia edota irlandar jatorriko biztanle kopuru handia duten herrialde guztietan badira berdez tindatutako garagardoa saltzen duten taberna edo saltokiak ere.

Eskualdekako ospakizunak
------------------------

### Irlandan

Antzinaroan ospakizun erlijioso bat zen, gaur egun ordez ospakizun publikoa da 1903an.San patrizio eguneko pasarelak irlandako estatu librean egin ziren Dublinen. 1990ean gobernuak ospakizun honi berrizkuntzak, sorkuntzak egiteaz gain, hasierako egoerara bueltatu zuen.Lehenengoa 1996. urtean. Beste herrialde batzuetan ere garrantzi handikoa izan da ospakizun hau:Mánchester, Birmingham, Londres, Cambridge, Montreal, Boston, Filadelfia, Chicago, Kansas, Savannah, Denver, Buenos Aires, París, Scranton y Toronto,

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q181817
* Commonscat Multimedia: Saint Patrick's Day

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4688508-0
* NARA: 10675013
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q181817
* Commonscat Multimedia: Saint Patrick's Day
**Kooltur ekintza** 2010ean Arrasaten (Gipuzkoa) sorturiko kolektibo kulturala da. Ostegunero, urritik maiatzera bitartean, kontzertua antolatzen du Arrasateko gaztetxean. Musika talde bakarra antolatzea eta kontzertua 22:00etan puntual hastea dira ekimenaren marka bereizgarriak.

Historia
--------

Arrasateko gaztetxeak kontzertuak eta bestelako emanaldiak egiteko primerako baldintzak betetzen zituen, bat ezik: soinu ekiporik ez zegoela. Hain zuzen ere, Gaztetxeak agertoki handia du, 500 lagun sartzen dira, akustika eta ikusmen-puntu ona du, aldagelak, dutxak, sukaldea, lo egiteko lekua…

Soinu ekipamenduaren arazoari erantzuna emateko, herri bertako soinu enpresa batekin jarri ziren harremanetan, eta hango arduradunek materiala zorpean eman zieten. 2010ean horrela abiatu zuten ekimena, barrako diruarekin soinu-ekipoa gutxinaka ordaintzeko hitzarmenarekin. Hiru urtetan ekipoa ordainduta zegoen, eta argietan inbertsioa egitea erabaki zuten.

Kooltur ostegunak
-----------------

Ekimenaren izarra urritik-maiatzera, ostegunero, gaueko 22:00etan antolatzen diren kontzertuak dira. 2010etik aurrera, urtero 40 bat talderen emanaldiak antolatu dituzte. Euskal Herriko taldeak dira ohikoenak, besteak beste bertan izan dira: Naiz Roxa, Zea Mays, Atom Rhumba, Lisabö, Gari, Esne Beltza, Anari, Willis Drummond, Anestesia, Kerobia, Belako, Berri Txarrak, -Gailu, Capsula, Mikel Urdangarin, Zetak, Vulk, Sua, Orbel, Odei…

Atzerrikoak ere gero eta gehiago izaten dira: Japoniako Who The Bitch, Eskandinabiako Krissy Matthews, AEBetako The Hangmen, Madrileko Bones of Minerva, Eddi Circa…

Musikaz gain, antzerkia, umorezko bakarrizketak eta bertsoak ere antolatu izan dituzte.

Ikus, gainera
-------------

* Arrasateko gaztetxea

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Ekinaren ekinez, kultur eskaintza iraunkorra Arrasaten» *Argia* (Noiz kontsultatua: 2023-02-25).
2. ↑     *KOOLTUR EKINTZA | Mondraberri Arrasateko Ataria.*  (Noiz kontsultatua: 2023-02-25).
3. ↑     *KOLAX senegal, kultura hil da, kit, kooltur | Txapa Irratia 97.20 FM.*  (Noiz kontsultatua: 2023-02-25).

Kanpo estekak
-------------

* Kooltur Ekintzak kolektiboaren Twitter kontua.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q116897468

 |

* Wd Datuak: Q116897468
**San Gilabad eliza** edo **San Gil Abad eliza** Esteribarko Agorreta lekuan Erdi Aroko kristiau eliza zaharra bat da. Gaur egun, horma itxurako aztarna batzuk geratzen dira.

Eraikina
--------

Eliza harlangaitzez egindako eraikuntza txikia da, landa-izaera duena. Habearte bakarra du, burualdea burualde zuzenekoa eta sarrera epistolaren aldetik. Oinaldean dorrea dago, gorputz bakarrekoa eta kanpaientzako bao bikoitza duena. Barrualdea kanoi-gangaz estalita dago, arku fajoiekin. Erretaula nagusia egur polikromatuzko altzari xume bat da, herriz herri egina, eta kronologia desberdineko tailuz apainduta dago. Horien artean, atikoko Gurutziltzatuaren irudia nabarmentzen da (XVII. mendea), multzoko piezarik zaharrena eta zainduena.

Erreferentziak
--------------

* «Esteribar | Agorreta» *esteribar.org* (Noiz kontsultatua: 2021-09-11).

Ikus, gainera
-------------

* Agorreta

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108916422

 |

* Wd Datuak: Q108916422
**San Giles katedral** edo **Edinbugheko Eliza Nagusia** (ingelesez: *St. Giles Cathedral* edo *High Kirk of Edinburgh*) Eskoziako Edinburgh hiriburuaren erdigunean dagoen katedral bat da, hain zuzen ere Edinburgheko Hiri Zaharran kokatzen den Royal Mile kalean dago, Edinburgheko gaztelua eta Holyrood jauregiaren artean. **A mailako eraikina** izendaturik dago. Edinburgh hiriko San Giles santu zaindaria sagaratua dago.

Historia
--------

Eraikinaren zatirik zaharrena erdialdeko zutarriak dira, batzuek diotenez 1124an eraikiak, halere baieztapen hau egiaztatzeko daturik ez dago. 1385an katedralak sutea jasan zuen, ondorengo urteetan berreraiki eta kaperak gehitu zitzaizkion. 1466an eliza kolegiata izendatu zuten eta kategoria igotzearen ondorioz sabaia altxatu eta kanpandorrea eraiki zitzaion. XVI menderako 50 aldare inguru zituen, haietako batzuk merkatariek hiriko patroiari babesa eskatzeko ordainduak.

Eskoziako Erlijio Erreforma garaian John Knox bihurtu zen katedraleko agintari. 1572an hil zenean bertan hobiratu zuten. 1580rako eliza hainbat aretotan zatitu zuten presbiteriarrek ohi zuten bezala baina 1633an Karlos I.a erregeak hesiak bota arazi zituen Edinburgheko Apezpiku egoitza bertan ezartzerakoan. 1639an ordea berriz ezarri zituzten hesiak 1881 arte iraun zutenak.

XVII mendean kariloia gehitu zitzaion. 1872an William Chamberseko berriztatze plan bat egin eta finantziatu zuen Eskoziako Westminster Abadia bihrutu nahi zuela esanez.

St Giles katedralaren barnealdearen ikuspegi panoramikoa.

Iruditegia
----------

* Eskoziar santuez apainduriko beiratea: San Kolunba, San Andres eta San Cuthbert, behealdean Santa Margarita, San Giles eta San Dabid.Eskoziar santuez apainduriko beiratea: San Kolunba, San Andres eta San Cuthbert, behealdean Santa Margarita, San Giles eta San Dabid.
* Walter Montagu Douglas Scott, Buccleuch eta Queensberryko dukea.Walter Montagu Douglas Scott, Buccleuch eta Queensberryko dukea.
* Archibald Campbell, Argyllgo markesaren hilobia.Archibald Campbell, Argyllgo markesaren hilobia.
* James Graham, Montroseko markesaren hilobia.James Graham, Montroseko markesaren hilobia.

Kanpo estekak
-------------

* San Giles katedralaren webgunea **(Ingelesez)**
* San Giles katedrala, Undiscoveredscotland.co.uk **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1547466
* Commonscat Multimedia: St Giles' Cathedral

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 142245415
* GND: 4549623-7
* LCCN: no2004063526
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1547466
* Commonscat Multimedia: St Giles' Cathedral
**Paloma Miranda de Lage** (Donostia, Gipuzkoa, 1943ko ekainaren 25a – *ibidem*, 1999ko abuztuaren 1a) historiagilea eta ikerlaria izan zen.

Bizitza
-------

Paloma Miranda de Lage Donostian jaio zen, familia burges batean, 1943ko ekainaren 25ean. Hiri berean, frantziar mojek zuzenduriko Jesusen Bihotza Ikastetxean egin zituen lehen ikasketak, eta Peñaflorida Institutuan amaitu zuen bigarren mailako irakaskuntza. 18 urte zituela Bartzelonara joan zen, bere arte-ikasketei ekiteko Massana eskola ezagunean. Ikasketa horietan Bartzelonan bi urte eman ondoren, Donostiara itzuli zen, eta bertan ezkondu zen.

33 urte zituela, bere bi semeak dagoeneko hazita, Geografia eta Historia ikasten hasi zen Deustuko Unibertsitatean, Donostiako campusean, eta Karrera Amaierako Ohizkanpoko Saria lortu zuen. Unibertsitate bereko doktoretza-ikastaroekin jarraitu zuen, eta ikerketa-prozesu zabal bati emango zion hasiera bere espezialitate izango zen gaian: Inkisizioa Euskal Herrian, hura sorgintzaren errito eta jarduera historikoarekin erlazionatuz, eta baita ere erregimen zaharraren alderdiak Lurralde Historikoetan eta Frantziako Iraultzatik heredaturiko eredu liberalarekiko erresistentziak Euskal Herrian. CSICk beka eman zion Yucatango inkisizio-prozesuei buruz ikertzeko, eta Eusko Ikaskuntzak azterketa historiko-juridikoa egiteko Inkisizioaren Auzitegiak Euskal Herrian izan zituen ondorioei buruz. Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura Departamentuak Zumalakarregiren epistola-liburuaren eta objektu pertsonalen tasazioa agindu zion. Bere museo-arloko dokumentazio- eta ikerketa-lanaren ondorioz Zumalakarregi museoa sortu zuten, eta bertan lan egin zuen aholkulari historiko gisa. Artearen zale porrokatua zen haren adierazpide guztietan, komisario-lanetan parte hartu zuen hainbat erakusketatan, eta hizlari gisa ere aritu zen hainbat eta hainbat kultur programaziotan. Francisco de Ibero Institutuko kide izan zen, Gipuzkoako ondare historiko-artistikoa zaintzea helburu duena. Zutabegile-lanetan aritu zen *El Mundo del País Vasco*, *Egin* eta *Gara* egunkarietan. Adierazitako prentsa-artikuluez gain, hainbat argitalpenetan parte hartu zuen Baionako Ikasketa Juridikoen Instituturako, Eusko Ikaskuntzaren atal-koadernoetarako, *Auñamendi Eusko Entziklopediarako* eta *Emakunde* aldizkarirako. 1988ko otsailean Zarauzko batzarrean parte hartu zuen, zeinean oinarrituta Forum Feminista sortu baitzen, eta pertsona batek baztertuen historia aztertzeko ardura bere gain hartu zuen. Bederatzi urtez izandako gaixotasun baten ondorioz hil egin zen 1999ko abuztuaren 1ean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25473532
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5402155566440113380001
* BNE: XX1507606
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 154791

 |

* Wd Datuak: Q25473532
***La Farce de Maître Pathelin***, baita ere *La Farce de Maistre Pierre Pathelin*, *Farce Maître Pierre Pathelin* eta *Farce de Maître Patelin* (euskaraz: «Pathelin maisuaren fartsa»), antzerki lan frantziarra, fartsa motakoa, Erdi Aroaren amaiera aldera idatzia, 1457aren inguruan. Lana Frantziako literaturaren lehen lan komikoa gisa onartua izan da.

Egilea
------

Egile anonimoa bada ere, askotan Guillaume Alexis idazleari egotzi egin zaio. Inprimategietan egindako lehenengo edizioa 1464koa da. Batzutan ere François Villon aipatu da ahalezko egile gisa. Poeman zuzenbidearekin lotutako kontzeptu asko jasotzen dira eta, horren arabera, testuinguru horrekin lotutako idazlea izan zitekeen. Bruno Roy espezialista frantsesaren ustez, kasu horretan egilea René d’Anjouren bufoia zen Triboulet izan zitekeen.

Ezaugarriak
-----------

Bertso oktosilaboetan idatzita, 1650 lerro ditu. Hizkuntza Île-de-France dialektoa da. Ospe handia izan zuen eta, ondorioz, edizio ugari ezagutu zituen.

Pertsonaiak
-----------

* Maître Pierre Pathelin: Abokatua, behartsu bihurtua; mintzalari eder eta maltzurra.
* Guillemette, Pathelinen emaztea. Gillaumeri ziria sartzen zaio gaixorik dagoela esanez.
* Guillaume Joceaulme: Pathelini oihala saltzen dio; oso gaiztoa da.
* Thibault l'Agnelet, artzaina: Pathelini laguntza eskatzen dio.
* Epailea: oso gutxi agertzen da.

Argumentua
----------

Endredo-lana da. Pathelin maisuak, abokatu maltzurra, bere arropa-armairua birmoldatzea erabaki du, zentimo bat ordaindu gabe. Horretarako, Guillaume Joceaulme arroparia engainatu eta lapurtu dio. Guillaume-ren aurrean Pathelin-ek eta bere emazte Guillemette-k hiltzen ari den gizonaren eta emakumezko malkoen komedia antzezten dute eta Guillaume ihesi doa. Uste du deabrua bera etorri zitzaiola trikimailu bat jokatzera. Thibault artzaina, bestetik, Pathelinengana doa, Guillaume Joceaulme bere maisuaren aurkako auzian defendatzeko. Pathelinek artzaini trikimailu bat proposatzen dio Thibaulti: sinplea dela itxurakeria egitea eta epailaren aurrean, galdera guztiak, marraka erantzutera. Epailaren aurrean bi afera nahastu egingo dira.

Galeria
-------

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Richard T.
Holbrook, *Guillaume Alecis et Pathelin*, University of California press, 1926. *The Modern Language Journal*, 13.liburuki, 8.zk. (1929ko maiatza), 688-690 or.

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:Frantsesezko testu gaurkotua.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2606213
* Commonscat Multimedia: The Farce of Master Pierre Pathelin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 181034960
* BNF: 12008638q (data)
* GND: 4168644-5
* LCCN: n80017726
* SUDOC: 028203615

 |

* Wd Datuak: Q2606213
* Commonscat Multimedia: The Farce of Master Pierre Pathelin
**Patricia Guerrero**, jaiotzaz **Patricia Pérez Guerrero** (Albaicín, Granada, 1990eko otsailaren 27a) granadar dantzari eta koreografoa da, 2021eko Dantza Sari Nazionala.

Biografia
---------

Hiru urtetik aurrera hasi zen dantzan bere amak, María del Carmen Guerrero flamenko-dantzariak, zuzentzen zuen akademian.

Ibilbidea
---------

Hamabost urte zituela, Mario Mayak zuzentzen zuen Flandesko Ikasketa Zentroan sartu zen, eta Espainiako antzoki eta jaialdi garrantzitsuenak bisitatu zituen. 2007an, 17 urte besterik ez zituela, *Desplante* Saria irabazi zuen Cante de las Minas nazioarteko jaialdian (La Unión, Murtzia). 2010ean, Rubén Olmoren konpainian sartu zen, eta, hurrengo urtean, Andaluziako balet flamenkoaren dantzari nagusia izan zen. 2013. urtean *Latidos del agua* lana estreinatu zuen Granadako Alhambra antzokian, eta urtebete geroago Belén Mayaren konpainian sartu zen artista gonbidatu gisa. 2016. urtean *Pórtico* aurkeztu zuen (*Katedrala*ren aurrebista) Jerezko Jaialdiaren XX. Urteurrenean. Urte horretan bertan *Catedral* aurkeztu zuen Sevillako XIX. Biurtekoan. 2021ean *La Bella Otero* lanean protagonista izan zen, Espainiako Balet Nazionaleko artista gonbidatu gisa.

 

2021ean, Dantzaren Sari Nazionala jaso zuen, interpretazio-modalitatean. Epaimahaiak eman zion saria eta hauxe esan zuen: 

> "*Bere artearen izaera eta indarra, flamenko tradizionalenetik dantzan forma eta estetika berriak sartzen jakin zuelak*o". 
> 
> 

Horixe ageri da azken ikuskizunetan, bereziki *La Bella Otero* Espainiako Balet Nazionaleko artista gonbidatu gisa egindako interpretazioan.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 2021: Dantzaren Interpretazio Sari Nazionala jaso zuen.
* 2019: Max sariak. Emakumezkoen dantza-interprete onenaren, dantza-ikuskizun onenaren, koreografia onenaren, finalista.
* 2017: Compás del Cante Joven saria.
* 2017: Granada Coronada saria – Granadako Diputazioa.
* 2017: Max sariak. Emakumezkoen dantza-interpreterik onenaren izendapena.
* 2016: Giraldillo Ikuskizun Hoberenera Sevillako Biurtekoan.
* 2016: Venencia Flamenca saria (Mistelako Flamenko Jaialdia).

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3    *Premio Nacional de Danza.* .
2. ↑   «Patricia Guerrero — Danza.es» *www.danza.es*.
3. ↑   «La coreógrafa Sol León gana el Nacional de Danza tras una vida en el Nederlands Dance Theater» *La Vanguardia* 2021-10-06.
4. ↑   País, El.  (2021-10-06). «Los premios Nacionales de Danza 2021 galardonan a las bailarinas Sol León y Patricia Guerrero» *El País*.
5. ↑    *Distopía Finalista del premio a Mejor espectáculo de danza de la XXII edición 2019.* .
6. ↑    *Patricia Guerrero Finalista del premio a Mejor intérprete femenina de danza de la XX edición 2017.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109408105

 |

* Wd Datuak: Q109408105
**Pamir** Erdialdeko Asiako mendikatea da, ipar-ekialdean Tian Shan, hego-ekialdean Karakorum, ekialdean Kunlun eta hego-mendebaldean Hindu Kush mendikateekin biltzen delarik. Munduko mendi altuenetako batzuk dituzte, Himalaiakoak eta gero. Txinan *Kongling* (txinera tradizionalez: 葱嶺) edo "Tipula mendiak" izenaz ezagunak dira,

Pamir eskualdeko erdigunea Tajikistango Gorno-Badakhshan oblastean dago, baina iparraldean Kirgizistanera, mendebaldean Afganistanera, ekialdean Txinara eta hegoaldean Pakistanera ere hedatzen dira.

Bere kokapena estrategikoak auzi asko sortu ditu historian zehar, antzinean iparraldeko Zetaren bidea hortik pasatzen zenetik XX. mendeko Txina eta SESBen arteko mugen liskarretara.

Mendikateak glaziar asko ere baditu, tartean 72 km duen Fedtxenko glaziarra, handiena eskualde polarretik kanpo.

Tontorrak
---------

Mendikatearen hiru mendi nagusiak honako hauek dira:

* Ismoil Somoni mendi-gaina (1932-1962 Stalin mendi-gaina eta 1962-1998 Komunismoa mendi-gaina zena, (7.495 m)
* Abu Ali Ibn Sino mendi-gaina (Lehenago Lenin haitza deiturik, 7.134 m)
* Pik Korzhenevskoi (7.105 m).

Independentzia mendigunea (6.940 m) 7 milako mugatik behera gelditzen da.

Aditu batzuen ustez, Kongur Tagh (7.649 m) mendigune honetako tontorrik altuena da, ekialdean dagoena, Xinjiang eskualdean (Txina). Gauza bera gertatzen da Muztagh Ata (7.509 m), batzuen ustez mendikate honetako punta dena, Kunlun mendietakoa.

Parke Nazionala
---------------

Pamir Parke Nazioanala sortu zuten 1992an. Bertan bizi dira animalia espezie ugari, besteak beste: Hartz arreak, elur-lehoinabarrak, otsoak, markhorrak, Marco Polo argaliak, Asiako erdialdeko kaioak eta indiar antzarak.

2013an izendatu zuten Gizateriaren ondaretzat.

Ikus, gainera
-------------

* Asiako geografia

Argazki galeria
---------------

* Ikuspegi orokorra 2008ko argazki batean.Ikuspegi orokorra 2008ko argazki batean.
* Mendigunea eta inguruen mapa.Mendigunea eta inguruen mapa.
* Txina aldeko magalak eta Muztagh Ata.Txina aldeko magalak eta Muztagh Ata.
* Pamir udaberrian.Pamir udaberrian.
* Komunismo mendia 1989an, SESBen garaian.Komunismo mendia 1989an, SESBen garaian.
* 1982ko espedizioa Tartu Ülikool mendira, ordurarte igo gabekoa.1982ko espedizioa Tartu Ülikool mendira, ordurarte igo gabekoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia.  (2012-06-29). *171. araua: Asiako toponimia.*  (Noiz kontsultatua: 2013-02-11).
2. ↑  "Pamir alpine desert and tundra" (WWF).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**"Stranded on the Roof of the World" (National Geographic).
* **(Ingelesez)**"The Botanist" dokumentala (2016).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q161750
* Commonscat Multimedia: Pamir Mountains

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 242535951
* GND: 4044435-1
* NDL: 00629008
* NKC: ge130363
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q161750
* Commonscat Multimedia: Pamir Mountains
***La Bougie du Sapeur*** (*Zulatzailearen Kandela* 1980tik Frantzian kaleratzen den umorezko egunkaria da. Haren ezaugarri nagusia otsailaren 29an plazaratzen dela da, hau da, lau urtetatik bat, urte bisurtetan alegia. Horren arabera 400 urtetan 97 aldiz atera beharko luke.

Izena
-----

Egunkariaren izena Christophe komikilariak sortutako "Camembert zulatzailea" pertsonaiari oroimenez aukeratu zen. Pertsonaia otsailaren 29an jaio zen eta, ondorioz, urtebetetzea lau urtetan behin ospatzen du.

Historia
--------

2004an *La Bougie du Sapeur - Dimanche* argitaratu zen, egunkariaren zazpigarren zenbakiaren gehigarri moduan. Proposamena otsailaren 29a igandea denean berriro ere ateratzea, gutxi gorabehera 28 urtetan behin. Hurrengo zenbakia 2032ko otsailaren 29an atera beharko dute. 2008an, bestetik, *La Bougie du sapeur - Madame* gehigarriaren lehenengo zenbakia argitaratu zen; 2012an *La Bougie du Sapeur - Coquine* gehigarriak ordezkatu zuen.

Egunkariaren datuak
-------------------

2008ko egunkariak 200.000 ale kaleratu zituen. Sortzaileak Jacques Debuisson eta Christian Bailly izan ziren. Erredakzio-burua Jean d´Indy da. 2008an bildutako dirua nerabe autistei laguntzeko elkarte batera joan ziren.  Egunkariak lehenengo zenbakitik harpidetza egiteko aukera eskaintzen du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *"La Bougie du Sapeur", le quotidien qui ne sort que les 29 février*, 2008/02/29.
2. ↑  «L'Intégrale»

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**: La Galcante (Prentsaren museoko denda online)
* **(Frantsesez)**: La Bougie du Sapeur (egunkariari eskainitako gunea)
* **(Frantsesez)**: « *La Bougie du sapeur*, le journal qui tombe avant l’heure », *l'Humanité*n argitaratutako artikulua, 1996/02/29
* **(Frantsesez)**:  *La Bougie* Facebooken.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3083378
* **Identifikadoreak**
* ISSN: 0761-6147
* BNF: 34392026g (data)
* SUDOC: 039714233

 |

* Wd Datuak: Q3083378
**Kosterhavet Parke Nazionala** (suedieraz: *Kosterhavet nationalpark*), Suediako parke nazional bat da, Strömstad hiritik gertu dagoena.

Geografia
---------

Skagerrak itsasoaren ertzean dagoena. Västra Götalandeko konderrian kokaturik dago, Norvegiarekiko mugan. Mugaren bestaldean dagoen Ytre Hvaler Parke Nazionalarekin jarraipena du. Koster uhartediaren inguruko itsasaldea eta kostaldea hartzen ditu, ez ordea uharteen barnealdea.

Ezaugarriak
-----------

Koster uhartedia dagoen izen bereko fiordoak 200 metrotako sakonera dauka, tenperaturak baxuak dira (5 - 7 °C artekoak) eta gazitasuna nahiko handia da (%35 ingurukoa).

Fauna
-----

6.000 espezie itsastar aurkitu dira. Gehienak arrainak, platuxa, bakailaoa eta amuarrainak besteak beste. Honetaz gain hegaztiak (ipar-txenadak eta marikoiak) eta fokak ere ohikoak dira.

Arrantza
--------

Arrantza onarturiko jarduera da, beti ere arautegi espezifikoa jarraitzen bada. Kosterhavet Parke Nazionala *Caridea* izkira eta zigala harrapatzeagatik da bereziki ezaguna.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)****(Suedieraz)** Parkearen webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1438951
* Commonscat Multimedia: Kosterhavet

---

 |

* Wd Datuak: Q1438951
* Commonscat Multimedia: Kosterhavet


| Suediako parke nazionalak |
| --- |
| Abisko  •  Ängsö  •  Björnlandet  •  Blå Jungfrun  •  Dalby Söderskog  •  Djurö  •  Färnebofjärden  •  Fulufjället  •  Garphyttan  •  Gotska Sandön  •  Hamra  •  Harapanda  •  Kosterhavet  •  Muddus  •  Norra Kvill  •  Padjelanta  •  Pieljekaise  •  Sånfjället  •  Sarek  •  Skuleskogen  •  Söderåsen  •  Stenshuvud  •  Stora Sjöfallet  •  Store Mosse  •  Tiveden  •  Töfsingdalen  •  Tresticklan  •  Tyresta  •  Vadvetjåkka |

58°49′36″N 11°00′29″E﻿ / ﻿58.8268°N 11.008°E﻿ / 58.8268; 11.008
2014ko San Diegoko nazioarteko komikialdia.
**San Diegoko nazioarteko komikialdia** (ingelesez *San Diego Comic-Con International*, *Comic-Con International: San Diego*, *Comic-Con*, *San Diego Comic-Con* eta *SDCC*) AEBetako Kaliforniako San Diego hirian urtero burutzen den komiki jaialdi bat da.

1970ean **Urrezko Estatuko Komiki Liburuaren Biltzarra** (*Golden State Comic Book Convention*) izenez sortua izan zen, eta Shel Dorf, Richard Alf, Ken Krueger eta Mike Towry k sortu zuten. Gerora gaur egungo izendapena jaso zuen.

Jaialdiak lau egun irauten ditu, ostegunetik igandera, udan eta San Diego Convention Center pabilioian egiten da, 2003. urtetik uztailean. Aurreko asteazkenetan irekiera ofizial ekitaldia ospatzen da, aurrez izen emandako profesional, erakusle, argitaratzaile eta gonbidatuak *Estreinaldi Gauera* joaten dira, honetan datozen egunetan bertaratuko diren bisitari eta komiki zaletuak etorri aurretik erakusketa eta pabilioi osoa ikusi eta bisitatzeko aukera ematen zaie.

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q279385
* Commonscat Multimedia: Comic-Con International

---

 |

* Wd Datuak: Q279385
* Commonscat Multimedia: Comic-Con International
**Santa Eulalia eliza** Erromantzatuko Biotzari kontzejuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

Eraikina
--------

XII. mendeko eraikuntza erromanikoa da, eta geroago kapera bana gehitu zitzaizkion gurutzaduraren atalaren eta arkupe baten parean. Estalkiak oso zaharberrituta daude, habeartearen bi ataletan kanoi erdiko gangak, ilargixkak dituztenak, iraultzen dira, eta kaperetan eta burualdean kanoi erdiko gangak. Berezitasun bat dute: burualdearen eremuak tenpluaren gainerako zatiak baino altuera txikiagoa du. Kanpoaldean, portada babesten du. Arku zorrotza eta bi arkibolta ditu, XVIII. mendeko arkupe barrokoa. Barrualdean, XVIII. mendeko lehen erdiko erretaula barrokoa dago, garai hartako iruditeria herrikoiarekin; festoiez apaindutako salomondar zutabeak ditu, eta teilatupea, estipitez estalitako hegalen artean.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | BIOTZARI.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

Ikus, gainera
-------------

* Biotzari
* Erromantzatua

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110329621

 |

* Wd Datuak: Q110329621
**Santa Fe eliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko izen bereko kontzejuan kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

Historia
--------

Gaur egungo parrokia 1500 inguruan marraztu bide zen, hiribilduaren birpopulaketarekin batera, nahiz eta gero XVIII. mendean eraldaketa eta handitze garrantzitsuak jasan zituen; hormetako material ezberdinek obren fase ezberdinak islatzen dituzte. XVI. mendeko fabrikak gurutze latindar formako oinplanoa zuen, nabe bakarra, besodun gurutzadura eta burualde zuzena, baita sakristia ere. Estalitako jatorrizko arkuen ordez, XVIII. mendean, fajoi-arku beheratuak eta lunetodun kanoi-gangak erabili ziren. 1776an Manuel Larrondok, Gotzaindegiko obra maisuak, hurrengo urtean Domingo Indarte Urzaizko hargin maisuak egin zuen dorre berrirako trazak eman zituen, Erdi Aroko materialak aprobetxatuz. Garai hartan, gurutzaduraren besoak tenpluaren oinalderaino luzatu ziren, hiru nabeko eliza bat eratuz, eta, beraz, XVI. mendeko portada zaharra Epistolako horma berrian dagoen tokira eraman behar izan zen.

XVII. mendekoa da, halaber, koruko harlandua, manierista estilokoa, bigungarri barrokoa eta Ecce Homoren irudi bat. Geroago, 1700. urtearen inguruan, Jose Urtega eskultoreak Santa Feri eskainitako erretaula nagusia egin zuen. Erretaula horren mazoneriak Juan Angel Nagusiaren estilotik hurbil dagoen estilo bat islatzen du; egungo irudiak modernoak dira.

Hilerriko kaperako fabrika protogotikotik, gaur egun aurri-egoeran daudenak, kanpoko hormak eta absidearen eremua geratzen dira, labe-gangaz estalia; XVI. mendekoak dira kontrahormak eta oinaldeko horma modernoa da.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | MURELU KONDE.*  (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

Ikus, gainera
-------------

* Murillo el Cuende/Murelu Konde (kontzeju)
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112130010

 |

* Wd Datuak: Q112130010
**Konstantinos Gkiouvetsis**, grezieraz Κωνσταντινος Γκιουβετσης (Kanea, Grezia, 1999ko azaroaren 19a) Greziako waterpolo jokalari greziarra da. Hegaleko bezala jokazen du, eta Greziako ordezkaria izan zen Tokio 2020koko Udako Olinpiar Jokoetan; munduko junior txapelduna ere bada.

Nazioarteko lehiaketak
----------------------

2016az geroztik, nazioarteko lehiaketetan Grezia ordezkatzen ari da. Ordezkapen horietan, honako emaitza hauek lortu ditu:

Udako Olinpiar Jokoak
---------------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek

| Urtea | Tapelketa | Lekua | Domina |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 | 2017ko Juniorren Munduko Waterpolo Txapelketa | Bulgaria Belgrado | 01 !1. postua, urrezko domina |
| 2019 | 2019ko Munduko Junior Waterpolo Txapelketa | Kuwait Kuwait | 01 !1. postua, urrezko domina |
| 2021 | 2020ko Udako Olinpiar Jokoak | Japonia Tokio | 02 !2. lekua, zilarrezko domina |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Konstantinos Gkiouvetsis» *olympedia.org* 2022-01-10ean begiratua**(Ingelesez)**
2. ↑  «Konstantinos Gkiouvetsis» Olympics.com 2022-01-10ean begiratua **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107743695

 |

* Wd Datuak: Q107743695
**Konstanza I.a Siziliakoa**, Hauteville leinukoa, 1154ko azaroak 2an jaioa, Roger II.a Siziliakoa normandiar erregearen hil ondorengo alaba izan zen. 1198ko otsailean hil zen.

Bere iloba Gilen II.a Siziliakoak, Henrike Hohenstaufen Germaniako Erromatar Inperio Santuko printzea eta Frederiko I.a Bizargorri enperadorearen semeari eskaintzen dio ezkontzeko, 1186an. Bere iloba, 1189an, behar baino goizago eta seme-alabarik izan gabe hil izanak, Siziliako erresuma, oinordekotza arazo larrietan uzten du, Germaniako Erromatar Inperio Santuak erresumaren oinordekotza aldarrikatzen baitu, Konstanzaren ezkontzaren ondorioz, hau, Tankredo Leccekoa normandiar hautagaiak preso hartzen duelarik, Palermon errege koroatua izan zena 1190 hasieran. Salernon harrapatua, Palermora eramaten dute, eta, ondoren, Napolira, bere senar Henrikek askatu aurretik, Tankredo garaitu zuena eta 1194ko abenduak 25ean koroatua izan zena. Konstanza, orduan, Siziliako erregina bihurtu zen. Ezin izan zuen uharteko aberastasunen arpilaketa eragotzi germaniar tropen aldetik, ezta bere senarrak normandiar nobleziaganako egin zuen errepresio gogorra ere, Henrike 1197an hil ondoren, erresuman ezarritako zenbait jauntxo germaniar kanporatzen dituen arren. Beranduago Siziliako errege izango den Frederiko II.a Hohenstaufenen ama, *stupor mundi*a, bere senarra hil eta gutxira hil zen, 1198ko azaroak 27an.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Konstanza I.a Siziliakoa*** Aldatu lotura Wikidatan |
**Konstantinos "Kostas" Mourikis**, grezieraz Κωνσταντίνος Μουρίκης (Atenas, Grezia, 1988ko uztailaren 11) Greziako nazioarteko waterpoloa jokalari profesionala da, eta atzelari gisa jokatzen du Olympiakos Piraeusen.

Ibilbidea
---------

Konstantinos Mourikisek Tritonen eman zituen lehen urratsak Waterpoloaren alorrean, eta, geroago, Panionios-era pasatu zen. Nea Smyrni taldean egon zen 2011ra arte, aurretik etxeko titulurik irabaztea lortu gabe. Taldearekin bi aldiz LEN Trofeoko finalera iristea lortu bazuen ere (2009 eta 2011), Mourikisek ezin izan zuen garaikurra ospatu, lehenean Szegendi hungariarrak irabaziko zuen, eta bigarrenean Savona italiarrak.

2011ko udan, Konstantinos Mourikis Olympiakos Pireora transferitu zen, eta bertan jarraitzen du gaur egun.

Nazioarteko parte-hartzeak
--------------------------

Konstantinos Mourikis nazioarteko jokalaria da Greziako waterpoloko selekzio nazionalean, eta 60 parte-hartzetik gora egin ditu.

Udako Olinpiar Jokoak
---------------------

2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 9. postuan amaitu zuten.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 6. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako dominak
--------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Waterpoloagizonezkoa.
  |

Tituluak
--------

* 9 Greziako Txapelketa: 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021
* 8 Greziako Kopa: 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021
* 1 Europako Txapelketa:

Iturriak
--------

* Konstantinos Mourikis portura hurbiltzen ari da
* Konstantinos Mourikis-en profila gavros.gr-en
* Kolon berritua - Mourikis[*Betiko hautsitako esteka*] [ esteka hila ]
* Konstantinos Mourikisen nazioarteko parte-hartzeak Greziako selekzioarekin

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Konstantinos Mourikis» *olympedia.org* 2022-01-10ean begiratua**(Ingelesez)**
2. ↑  «Konstantinos Mourikis» Olympics.com 2022-01-10ean begiratua **(Gaztelaniaz)**
3. ↑  "Waterpoloa, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6430173
* Commonscat Multimedia: Konstantinos Mourikis

---

* **Kirolariak**
* COI: konstantinos-mourikis

 |

* Wd Datuak: Q6430173
* Commonscat Multimedia: Konstantinos Mourikis
**Pedro Manuel Ugartemendia** (Andoain, Gipuzkoa, 1770 inguruan - Baiona, Lapurdi, 1835) gipuzkoar arkitektoa izan zen.

Biografia
---------

Madrilen egin zituen arkitektura-ikasketak. Espainiako Independentziako Gerra baino lehen, Aieteko eta Ibaetako elizak egin zituen, eta 1803. urtean Gipuzkoako errepideetako zuzendari izendatu zuten. 1808an Erdoiztako San Isidro baseliza egin zuen.

Dena dela, Ugartemendiaren lan handiena Wellingtonen gudarosteek 1813an suntsiturik utzi zuten Donostia berriro eraikitzea izan zen. Eztabaida sutsuak piztu ziren, ordea, bizilagunen artean, batzuk jatorrizko egitura gordetzearen aldeko agertu baitziren, eta besteak hiria erabat berriztatzearen aldekoak baitziren. Ugartemendiaren jatorrizko proiektuan hainbat aldaketa egin ondoren, 1816. urtean onartu zuen Udalak, eta egun ezagutzen den Donostiaren egitura gauzatzen hasi zen. Konstituzio plaza egin zen Ugartemendiaren diseinuari jarraituz (1817), eta Ugartemendiak berak zuzendu zituen udaletxearen eraikitze-lanak. Berak eraikia zen, halaber, Embeltran kaleko Alhondiga eraikuntza, gaur egun desagertua. San Martin hilerria, Santa Katalina zubia, Santa Klara uharteko lazaretoa, erietxe militarra eta Irun-Andoain errepidea proiektatu zituen, besteak beste, azkena Mariano Jose Laskurain arkitektoarekin batera.

Galeria
-------

* Santa Katalina zubia. DonostiaSanta Katalina zubia. Donostia
* Donostiako Plaza BerriaDonostiako Plaza Berria
* Donostiako Plaza BerriaDonostiako Plaza Berria
* San Isidro baseliza ErdoiztanSan Isidro baseliza Erdoiztan
* San Isidro baseliza ErdoiztanSan Isidro baseliza Erdoiztan

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑    Aldiri.  (2010-04-12). *Erdoizta – Aldiri.*  UEU (Noiz kontsultatua: 2020-04-04).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16617717
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 133964
* Lur: 05834/eu\_u\_0156/u0156
* GEN: 19853

 |

* Wd Datuak: Q16617717
**Konstituzio parkea** Nafarroako Barañain udalerrian dagoen parke bat da.

Parkea
------

Konstituzio Parkea Barañain udalerriko gune berde zabala da, aisialdirako tokia, batik bat eguraldi ona etortzen denean. Barañaindarrek primeran pasatzen dute bertan.

Parkeko lorategiek eta oinezkoentzako ibilbideek osagarri bikaina daukate, primerako erakargarria, parke bukaerako lakua hain zuzen ere. Lakuak erdialdean irla bat dauka, eta baita begiratoki zabala ere.
Ingurune hau sarritan erabili ohi da herriko festetako ikuskizunen eta abuztuko "Musika gauak" zikloaren barneko kontzertuen eszenatoki bezala, aire librean edozein jarduera egiteko anfiteatro natural aproposa eskaintzen baitu.

* Parkea.Parkea.
* Aintzira.Aintzira.
* % 0,7aren monumentua, herrialdeen arteko elkartasuna.% 0,7aren monumentua, herrialdeen arteko elkartasuna.
* Kuboa.Kuboa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q22667681
* Commonscat Multimedia: Parque de la Constitución, Barañain

---

 |

* Wd Datuak: Q22667681
* Commonscat Multimedia: Parque de la Constitución, Barañain
*Artikulu hau Mexiko Hiriko plazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Konstituzio plaza (argipena)».*

**Konstituzio plaza** (gaztelaniaz: *Plaza de la Constitución*) Mexikoko Mexiko Hirian dagoen enparantza bat da. Hiri honetako enparantza nagusia da, herri hizkeran **Zokaloa** (*El Zócalo*) izenez deitua delarik.

Aldameneko kale eta etorbideekin batera 46.800 m²-ko azalera du (195 m x 240 m). Izena aldiz, 1812ko Espainiako Konstituziotik datorkio. Mexiko Hiriko Hirigune Historikoaren bihotz-bihotzean dago, Cuauhtémoc barrutiaren barnean.

Enparantza honetan hainbat eraikin nabarmen daude, esate baterako: Mexikoko Jauregi Nazionala edota Mexiko Hiriko katedrala.

XVI. mendearen hasieran Alonso García Bravo espainiar konkistatzaileak Tenochtitlan uhartea zetzan eremuan lehenbiziko aldiz eraiki zuen. Ondorengo mendeetan zehar hainbat zaharberritze eta eraldakuntza jasan izan dituelarik.

Iruditegia
----------

* Ekialdeko ikuspegia eta Mexikoko Jauregi Nazionala.Ekialdeko ikuspegia eta Mexikoko Jauregi Nazionala.
* Ikuspegi panoramikoa.Ikuspegi panoramikoa.
* Mexiko Hiriko katedrala.Mexiko Hiriko katedrala.
* Mexikar banderaren igoera.Mexikar banderaren igoera.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1348507
* Commonscat Multimedia: Plaza de la Constitución (Mexico City)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315530715
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1348507
* Commonscat Multimedia: Plaza de la Constitución (Mexico City)
*Artikulu hau Tanzaniako uharteari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pemba».*
Pembako kokapena
Pemba.
**Pemba** (arabieraz ere *Al Jazeera Al Khadra* edo "Uharte berdea" ezizenaz ezagutua) Zanzibar uhartediko uhartea da, Indiako ozeanoan. Pemba Zanzibarretik 50 kilometrotara iparralderantz eta Tanganikako kostaldetik 50 kilometrotara ekialderantz dago.

Zanzibarreko hegoaldean dagoen Mafia uhartearekin batera Espezien uharteak osatzen zuten. Pembak 980 km² azalera eta 265.000 biztanle ditu, 1988an.

Uhartean arabiar komunitatea oso inportantea da, batez ere Omanetik etorritakoak. Biztanleria arabiar eta bertoko Waswahilien nahastura da.

Pembako hiri nagusiak Chake-Chake hiriburua, Mkoani eta Wete dira.

Portugaldarrek XVII. mendean tauromakia ekarri zuten Pembara. Ohitura oraindik dirau baina islamdartua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q208664
* Commonscat Multimedia: Pemba Island

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315528890
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 3019029

 |

* Wd Datuak: Q208664
* Commonscat Multimedia: Pemba Island

5°13′00″S 39°44′00″E﻿ / ﻿5.2166666666667°S 39.733333333333°E﻿ / -5.2166666666667; 39.733333333333
**Kuradoretza** edo **kuratela** pertsona fisiko baten babeserako figura juridikoa da, adibidez babesa behar duen adingabe bati edo bere buruaren guztiz jabe ez den pertsona nagusi bati aplikatzen ziaona. Babesten den pertsona **kuradoretzapekoa** da.

Babes-erakunde juridiko horrek berezitasun bat du besteekin alderatuz: mugatua da, ez baitu kuradoretzapekoa ordezkatzen, adibidez tutoretzan gertatzen den bezala; kuradoreari kuradoretzapeak proposatutako ondare mailako negozioak ikuskatzea besterik ez dagokio. Hortaz, kuradoreak ez du kuradoretzapekoa zaintzen, ez eta bere ondarea kudeatzen, baizik eta zenbait negozio garrantzitsuetan laguntza ematera mugatzen da.

Kode Zibilaren 286 eta 287 artikuluen arabera **kuradoretzapean egon daitezkeenak** honako hauek dira:
- Emantzipatutakoak, bere gurasoak falta direnean.
- Adin-habilitatua
- Ezgaitua, epaile batek horrela agintzen duenean
- Zarrastela
Kode Zibilak (KZ) ez du esaten nor izan daitekeen kuradorea, horren ordez, tutore izendatzeko betekizunei eta ezintasunei kasu egiteko agintzen du 291. artikuluan. Zehazten duen kasu bakarra da, aurretik tutore kargua izan duenak beteko duela kuradore kargua ere (KZeko 292.art.).

Kuradoretza karguaren zeregina aldakorra da:
1- Zenbaitetan emantzipatuaren eta adin-habilitatuen gaitasuna osatzen du, haiei bere kabuz egiterik ez duten laguntza emanaz (KZeko 323. art.).
2- Beste batzuetan, ezgaitze epaieak zehzten dituen negozioetarako laguntza eskaintzen du.
3- Azkenik, zarrastel deklarazioa egiten duen epaiak zehazten dituen negozioetan parte hartu behar du.

Kuradorearen laguntzarik gabe egindako negozio horiek deuseztagarriak izango dira Kode Zibilaren 1301 artikuluari jarraiki.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q687613
* **Identifikadoreak**
* GND: 4018801-2

 |

* Wd Datuak: Q687613
**Kurding Club**, baita ere **El Escritorio** izenaz ezaguna, 1894an sortutako Bilboko elkarte kulturala izan zen. *Txoritoki* izeneko gazte klub bat ordezkatu zuen eta iraun zuen 14 urtetan 43 bazkide izan zituen. Lehendabiziko egoitza Zazpikaleetako Santa Marian eta bigarrena Arenal pasealekuan izan zuen.

Hasiera hasieratik liberalen alde egin zuen, zenbait bilbotarren atsekaberako. Izena gaztelaniazko *curda* (aitzurra) hitzaren anglizismo baldarra izan zen.

Bazkideak
---------

Bazkide askok Bilboko bizitza kulturalean eragin handia izan zuten:

* Ignacio Zuloaga
* Manuel Losada
* Anselmo Ginea
* Jose Orueta
* Juan Basterra
* Francisco Igartua
* Juan Carlos Gortazar
* Ricardo Gaminde
* Eta abar

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Orueta, Jose.  (1929). *Memorias de un bilbaíno. 1870 a 1900.*  Bilbo.
2. ↑   González de Durana, Javier. *Ebrios de arte y vida: el Kurding Club de Bilbao.*  ISSN 0214-7955..
3. ↑   Auñamendi Eusko Entziklopedia. *Kurding Club.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5809880

 |

* Wd Datuak: Q5809880
**San Martin eliza** Nafarroa Garaiko Peña udalerri-ohian XIII. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

Eraikina
--------

Eliza Peñako defentsa-barrutiaren parte zen, eta horrek azaltzen du kanpoaldeko gotorleku-airea, matakanez ere hornitua. Lurraren konfigurazio zailera egokitzeko beharrak azaltzen du haren orientazioa iparralde-hegoalde ardatzari jarraitu izana, eta, horrela, hautsi egiten da eraikin erlijiosoen burua ekialdean kokatzen duen ohiko araua (ekialde-mendebalde). Atentzioa ematen du eraikinaren azpian zegoen pasabide batek, Aragoiko bidetik gazteluaren barrura sartzeko balio zuenak; oso gogoan du Sauseko San Esteban elizaren antzeko pasabidea.

Barruan, erretaula errenazentista bat dago, San Martini eskainia. Zutabe balaustradunen erabilera eta gruteskoen ugaritasuna kontuan hartuta, XVI. mendearen lehen zatian kokatu behar da. Interesgarriagoa da, nahiz eta berriz margotuta egon, gurutziltzatuaren tailu bat da, non ezaugarri erromanikoak -errege koroaren erabilera- gotikoekin -hiru iltzeen Kristoa eta hildakoa- elkartzen diren, eta, beraz, XIII. mendeko gotikoaren lehen uneetako obratzat hartzen da.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | PEÑA.*  (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

Ikus gainera
------------

* Peña
* Xabier

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111550124

 |

* Wd Datuak: Q111550124
**San Martin baseliza** Izarbeibarrako Añorbe udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristau baseliza bat da. Barroko estiloa ditu.

San Martin mendiak, 715 metroko garaierarekin, kokapen estrategikoagatik, herrixka gotortu bat izan zuen Burdin Aroan, K.a. VI. mende inguruan, eta gaztelu bat Erdi Aroan.

Bigarren karlistaldian ermita karlisten gotorleku bihurtu zen, eta handik Iruñerako, Gareserako eta Tafallarako bideak menderatzen ziren. Horretarako, bi solairu egokitu ziren. Behealdean, troparen eta ofizialen zati bat, munizioen eta janarien biltegiak eta uraska bat jarri zituzten. Goiko solairuan ostatu gehiago jarri ziren militarrentzat, sukaldea eta aginte-postua. Eulogio Después y Dusay landa-mariskalaren agindupean zeuden liberalek hartu zuten 1875eko martxoaren 2an.

San Martin baseliza XVI. mendetik dago, nahiz eta gaur egungo eraikina barrokoa izan. Oinplano angeluzuzena du eta bost ataleko gangaz estalita dago. Eraikuntza-elementuak pobreak dira, harlanduxkaz eta harlangaitzez eginak. Ez dago apaindura-motiborik. Ate dinteldua hegoaldeko horman irekitzen da. Ekialdeko horman, ermitaren burualdean, kanpai-horma handi bat dago, Jesusen Bihotz Sakratuaren eskulturaz errematatua. 1947an eraiki zuten, Victor Eusaren proiektuaren arabera, eta herriko pertsona batek ordaindu zuen.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | AÑORBE.*  (Noiz kontsultatua: 2022-12-28).

Ikus gainera
------------

* Añorbe
* Izarbeibar
* Izarbeibar-Novenera

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115912910

 |

* Wd Datuak: Q115912910