***Clostridium botulinum*** botulismo gaitz larriaren eragilea den bakterio Gram positiboa da, bazilo itxura duena. *Clostridium* guztien antzera, endosporak sortzen ditu, erresistentzia handiko zelulak, aurkako ingurune baten baldintza gogorrei aurre egiteko gai direnak.

Mugikorra da (flageloak baititu) eta infektatzen ez duenean lurzoruan eta itsasoko hondoetan bizi ohi da, espora moduan egonik sarritan.

*Clostridium* guztiek hartzidurak burutzen dituzte konposatu organikoak degradatzeko. *Clostridium botulinum*-ek ez ditu gluzidoak hartzitzen, proteinak baizik. Horregatik esaten da proteolitikoa dela

Bakterio hau isolatua izan zen estreinakoz 1895ean; Emile van Ermengem belgikarrak urte horretan aurkitu zuen bakterioa botulismoa eragin zuen urdaiazpiko baten laginean 

Bakterio honek 8 toxina indartsu ekoizten ditu. Neurotoxinak dira, nerbio-sistemari kalte egiten diotenak. Bakterio horren A neurotoxina da naturan dagoen pozoi indartsuena eta hilgarriena: mikrogramo bakar batek gizaki bat hiltzen du (baita 100 nanogramoek ere)

Azken urteotan toxina botulinikoa arrakasta handiz erabili izan da -oso dosi txikitan- estetika munduan, botox izeneko produktuan. Zimurrak leuntzeko aplikatzen da botoxa .

Patogenia
---------

Botulismoaren kasu gehienak janari-intoxikazioak dira, *Clostridium botulinum* bakterioaz kutsatutako janariak kontsumitzerakoan gertatzen direnak.

Botulismo kasuekin lotuen dauden janariak barazkiak dira. Bakterio eragilea lurzoruan bizi denez, barazkiak errazago kutsatzen dira esporekin beste janariak baino. Oso arriskutsuak dira latetan gordetzen diren barazkiak, lata barnean oxigenorik gabeko atmosfera baitago, *Clostridium botulinum* bezalako anaerobio batek hazitzeko behar duen atmosfera, alegia. Janari-industrian lata guztiak esterilizatzen dira, baina etxean edo baserrian ontziratzen diren barazkiak ez dira esterilak, eta botulismoaren bakterioa hazi daiteke bertan .

Kontuan hartu behar da gainera bakterioaren esporek erresistentzia handia diete tenperatura altuei. Horrek esan nahi du latak behar den bezala esterilizatzeko 110 °C erabili behar dira gutxienez 35 minututan (edo 120 °C 5 minututan).

Gatz kontzentrazio handiek eta pH azidoek (<4,5) *Clostridium botulinum*en hazkuntza galarazten dute. Janari gazituek edo azidoek, beraz, nahiko ziurrak dira botulismoaren aurrean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   van Ermengem, E..  (1897). «Über einen neuen anaeroben Bacillus und seine Beziehungen Zum Botulismus» *Zentrabl. Hyg. Infektionskr.* (26): 1-8..
2. ↑   Albero, Josu: Mikrobioen mundu liluragarria, EHUak argitaratuta (2019) 177-178 orr. ISBN: 978-84-1319-082-2
3. ↑   Madigan M.T. Martinko J.M. Parker J. Brock *Mikroorganismoen biologia* (2007) E.H.U-ak euskaratua:985 orr.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131268
* Commonscat Multimedia: Clostridium botulinum
* Wikispecies Espezieak: Clostridium botulinum

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12417393p (data)
* GND: 4148089-2
* LCCN: sh85027143
* NDL: 00560909
* NKC: ph903836
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* Dyntaxa: 6035205
* EOL: 996628
* GBIF: 3226559
* GlobalSpecies: 120095
* ITIS: 960722
* NCBI: 1491
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D003014

 |

* Wd Datuak: Q131268
* Commonscat Multimedia: Clostridium botulinum
* Wikispecies Espezieak: Clostridium botulinum