**María Castellano Arroyo** (Jaen, 1948ko urtarrilaren 6a) jaendar medikua da, legezko eta auzitegiko medikuntzan eta laneko medikuntzan espezializatua. Ezaguna da Espainiako medikuntza fakultate bateko lehen emakumezko katedraduna delako eta Auzitegiko Psikiatrian eta Osasun Zuzenbidean egindako ekarpenengatik. *Honoris* causa doktorea da Jaengo Unibertsitatean eta Extremadurako Unibertsitatean.

Biografia
---------

Jaenen jaio zen 1948an, familia apal batean. Medikuntza eta kirurgia ikasi zituen Granadako Unibertsitatean, eta 1972an lizentziatu zen. 1977an Medikuntzan doktoratu zen unibertsitate berean. 1978an, jaendarra legezko medikuntzako irakasle laguntzaile izendatu zuten, eta urte horretan bertan Belgikara joan zen, Armand André irakaslearekin batera Liegeko auzitegiko medikuntzaren institutuan ikasketak egiteko. Han, markatzaile gen-molekularren ikerketa egin zuen, aitatasunaren ikerketari eta aztarna biologikoen identifikazioari aplikatuta.

1980an, Espainiako medikuntza fakultate bateko (Zaragoza) lehen emakume katedraduna izan zen, legezko medikuntzaren alorrean. Urte horretan bertan, Zaragozako Lozano Blesa Unibertsitate Ospitale Klinikoko Lege Medikuntza eta Toxikologia Zerbitzuko buru izendatu zuten, eta 1996ra arte jardun zuen kargua.

Ehunka artikulu idatzi ditu eta berrogeita hamar kapitulu baino gehiago argitaratu ditu liburu espezializatuetan. Gainera, Espainiako eta nazioarteko hirurehun biltzar baino gehiagotan hartu du parte.

2012tik, Medikuntzako Errege Akademiako akademikoa da. Eta, 1996az geroztik, Alcalá de Henaresko Unibertsitateko medikuntza legaleko katedra du. Uneko ikerketa-ildoak hauexek dira: familiako indarkeria, auzitegiko psikiatria eta osasun-zuzenbidea.

Andaluziako Juntak, Lina Gálvezekin duen Ezagutzaren, Ikerketaren eta Unibertsitatearen Sailaren bidez, 2018ko ekainean jakinarazi zuen Maria Castellano izeneko kontratu doktore bat jarriko zuela abian, espezialitate hori amaitutako pertsonak prestatzen laguntzeko, 35 urte bete baino lehen doktore atxiki gisa egiazta daitezen. Doktore horren izena jaso du bere omenez. Aurkezpen-ekitaldian, Maria Castellanok emakumeen eta, zehazki, Andaluziako emakumeen rola aldarrikatu zuen, gizartearen aurrerapena lortzeko abangoardia gisa.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* Peñaforten San Raimundo Ordenako lehen mailako gurutzea, 1983an justizia-administrazioarekin izandako lankidetzari esker.
* Polizia-merituaren domina, bereizgarri zuriarekin, Espainiako polizia judizialaren prestakuntzan 1992an emandako laguntzarengatik.
* 2018an Honoris causa Doktore egin zuen Extremadurako Unibertsitateak .
* Andaluziako domina 2020an.
* 2021ean Honoris causa Doktore egin zuen Jaengo Unibertsitateak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Excma. Sra. Dª. María Castellano Arroyo - Real Academia Nacional de Medicina» *www.ranm.es*.
2. ↑   «La catedrática de Medicina Legal María Castellano se incorpora al claustro de doctores de la Universidad de Jaén | Diario Digital de la UJA | Compromiso con la sociedad» *diariodigital.ujaen.es* 2021-10-27.
3. ↑   El País.  (1 de mayo de 2012). *Entrevista María Castellano Arroyo.* .
4. ↑   Real Academia Nacional de Medicina.  (22 de mayo de 2012). *Académicos de Número.* .
5. ↑   «María Castellano Arroyo» *Dialnet*.
6. ↑   Legalyforense.  (18 de mayo de 2012). *Solemne toma de posesión de la profesora Dª María Castellano Arroyo como Académica electa de la Real Academia de Medicina Española.* .
7. ↑   «María Castellano, experta en medicina legal: ‘Vivimos un momento trascendental para la especialidad'» *portalcomunicacion.uah.es*.
8. ↑   «Junta de Andalucía - La Junta impulsará un nuevo mapa de titulaciones y un plan estratégico para mejorar la presencia de las mujeres en la ciencia» *www.juntadeandalucia.es*.
9. 1 2    *«Las mujeres hemos sido la punta de lanza del avance social en Andalucía».*  14 de septiembre de 2018.
10. ↑  Doctores "Honoris Causa" por la Universidad de Extremadura

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19508726
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 86669939
* ISNI: 0000000059806747
* BNE: XX1060672
* RANM: 1543
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 196171

 |

* Wd Datuak: Q19508726

[[Kategoria:1948} jaiotzak]]