**Burkina Fasoko geografia**|  |
| **Osoa** | 274.200 km² |
| **Lehorra** | 273.800 km² |
| **Ura** | 400 km² |
| **Latitudea** | 13°0' N |
| **Longitudea** | 2°0' W |
| **Mugak** |
| **Benin** | 386 km |
| **Boli Kosta** | 545 km |
| **Ghana** | 602 km |
| **Mali** | 1.325 km |
| **Niger** | 622 km |
| **Togo** | 131 km |
| **Muturreko garaierak** |
| **Puntu beherena** | 200 m (Mouhoun ibaia) |
| **Puntu gorena** | 749 m (Tenakourou mendia) |

Burkina Fasoko topografia
**Burkina Faso** (lehenago Volta Garaia) Sahelgo herrialde itsasgabea da. Saharako basamortuaren eta Gineako golkoaren artean hedatzen da, Niger ibaiaren bihurgune handiaren hegoaldean.

Mugak
-----

Mendebaldeko Afrikako estatu itsasgabea da, ipar latitudeko 9° eta 15° artean, eta 6°W eta 3°E longitudeen artean dagoena. Ipar-mendebaldean eta iparraldean Malirekin du muga, ekialdean Nigerrekin, hego-ekialdean Beninekin, hegoaldean Togo eta Ghanarekin, eta hego-mendebaldean Boli Kostarekin.

Eskualde naturalak
------------------

Batez besteko altuera 400 metrokoa da, eta punturik garaienetik baxuenera dagoen aldea ez da 600 metro baino handiagoa. Oso herrialde laua da, beraz. Bi paisaia mota daude:

* Herrialdearen zatirik handiena penezabaldi hedatu bat da, erliebe leun eta ondulatua eratzen duena, muino bakan batzuekin. Horiek kanbriaurreko mendigune baten azken arrastoak dira.
* Hego-mendebaldea hareharrizko mendigune bat da. Han dago Tenakourou mendia (749 metro), Burkinako gailurrik gorena. Mendigunea inguratuz amildegi handiak daude (garaienak 150 metro ingurukoak dira).

Hidrografia
-----------

Herrialde idorra izan arren, nahiko ibai-sare handia du, hegoaldean batez ere. Hiru arro nagusi daude:

* Volta ibaiarena da arrorik handiena, 178.000 kilometro koadro, herrialdearen erdialdean, hegoaldean eta mendebaldean. Izan ere, Voltaren hiru adar nagusiak Burkina Fason jaiotzen dira: Mouhoun (lehen *Volta Beltza*), Nakanbé (lehen *Volta Zuria*) eta Nazinon (lehen *Volta Gorria*); hortik dator herrialdearen lehengo izena: *Volta Garaia*. Hiruetatik Mouhoun da urte osoan zehar ura eramaten duen bakarra.
* Niger ibaiaren arroak herrialdearen % 27a hartzen du (72.000 kilometro koadro), ipar-ekialdean eta ekialdean. Ibaiadar nagusiak Beli, Gorouol, Goudebo eta Dargol dira, baino urtaroen araberako errekak dira, eta urtean 4-6 hilabetez baino ez dute urik eramaten. Hala ere uholde arriskua izaten da.
* Komoé ibaia, herrialdearen hego-mendebaldean. Urte osoan eramaten du ura.

Aipagarriak dira Tingrela, Bam, Dem aintzirak eta Oursi , Beli, Yomboli eta Markoye urmael handiak.

Klima
-----

Klimak Köppen sailkapenaren arabera.
Klima tropikala da, bi urtarorekin: urtaro euritsua (maiatz edo ekainetik irailera) eta urtaro lehorra. Zenbat eta hegoalderago, urtaro euritsua luzeagoa da: urteko prezipitazioa 600 mm baino txikiagoa da iparraldean, eta 900 mm ingurukoa hegoaldean. Urtaro lehorrean harmattana da haize nagusia. Köppen klima sailkapenaren arabera, sabanako klima (*Aw*) da hegoaldean, estepako klima beroa (*BSh*) erdialde-iparraldean, eta basamortuko klima beroa (*BWh*) iparralde muturreko Sahel eskualdean.

Datu orokorrak
--------------

**Kokapena:**
Mendebaldeko Afrika, Ghanaren iparraldean

**Koordenatu geografikoak:** **Coordinates: Missing latitude**  
Invalid arguments have been passed to the {{#coordinates:}} function

**Azalera:**

* *osoa:* 274.200 km²
* *lehorra:* 273.800 km²
* *ura:* 400 km²

**Herrialdearen mugak:**

*denetara:* 3.193 km

*Erresuma mugakideak:*

* Benin 306 km,
* Bolikosta 584 km,
* Ghana 549 km,
* Mali 1.000 km,
* Niger 628 km,
* Togo 126 km

**Itsasbazterra:** 0 km (itsasgabea)

**Lurraldea:**
gehiena zabaldi ondulatua, muinoak mendebaldean eta hego-ekialdean.

**Muturreko garaierak:**

* puntu beherena: Mouhoun (*Volta Beltza*) ibaia: 200 m
* puntu gorena: Tenakourou mendia: 749 m

**Baliabide naturalak:**
manganesoa, kareharria, marmola; urre, fosfato, apar harri eta gatz hobi txikiak.

**Lurren erabilera: (2005)**

* *lur landuak:* %17.66
* *uzta iraunkorrak:* %0.22
* *beste:* %82.12

**Lur ureztatua: (2003)**
250 km²

**Ur baliabide berriztagarriak: (2001)**
17.5 m³

**Ur kontsumoa (etxeko-ura/industria-ura/nekazal-ura): (2000)**

* *denetara:* 0.8 km³/urte (%13/%1/%86)
* *per capita:* 60 m³/urte

**Arrisku naturalak:**
Maiz lehorteak eta uholdeak.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4    *Burkina Faso.*  The World Factbook, cia.gov (Noiz kontsultatua: 2020-2-7).
2. ↑  eitb.eus: 2009ko uholdeen bideoa[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q39313
* Commonscat Multimedia: Geography of Burkina Faso

---

 |

* Wd Datuak: Q39313
* Commonscat Multimedia: Geography of Burkina Faso