recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Dance pop*a** 1980ko hamarkadako hasieran sortutako musika-azpigenero ezaguna da, musika elektronikopean. Orokorrean, *uptempo* musika da, gau-klubetan jotzekoa sortua, bai eta *Contemporary Hit Radio* edo CHR formatuan jotzekoa ere. *Dance* eta *pop* musikaren konbinazioaz sortua, *disco*, *post-disco* eta *pop sintetikotik* ere edaten du. ***Dance pop*** musikak hurrengo ezaugarriak ditu: aldi gogorrak dituen musika-azpigeneroa, abesti-estruktura sinpleak (*pop* musikaren ezaugarri dena) eta melodian zein doinu gogoraerrazetan indarra jartzen duena.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** «Dance-Pop Music Genre Overview» *AllMusic* (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
2. ↑    *Bubblegum music is the naked truth.*  Feral House 2001 ISBN 0-922915-69-5. PMC 47681775. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
3. ↑   Appell, Glenn.  (2006). *American popular music : a multicultural history.*  Thomson Wadsworth ISBN 0-15-506229-8. PMC 62790350. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q211756

 |

* Wd Datuak: Q211756
**Aresen Tenplua**, Atenasko agoraren iparraldean zegoen eraikin bat zen. Tenplua, Pausaniasek, santutegi hori bezala aipatutakoa bezala identifikatu zen, baina mantentzen diren hondakinek, historia konplexu bat adierazten dute.

Oinarriak, lehen erromatar eraikinarenak dira, baina, tenpluaren mendebaldeko muturrean aurkitutako super-egituraren txatalak, K. a. V. mendekoak izan daitezke. Hondar arkeologikoak, doriar tenplu periptero bateko edo Hefestioiaren oinplano eta data antzerakokoak direla ziurta daiteke. Gainontzeko harrien markek, jatorrian, beharbada, beste toki batean egon zela adieraz lezakete, eta desegina izan zela, eramana eta Augustoren garaian erromatar oinarri baten gainean berreraikia izan zela, Greziaren erromatar okupazioan oso ohikoa zen praktika. Ziur aski, jatorrian zegoen tokia, Akarnas izan daiteke, Atikako demoa, non, garai klasikotik, Ares eta Atenaren gurtzaren berri dagoen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2405583
* Commonscat Multimedia: Temple of Ares in Athens

---

* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 46858

 |

* Wd Datuak: Q2405583
* Commonscat Multimedia: Temple of Ares in Athens
Aztarnategiaren ikuspegi orokorra.
**Aquae Iasae** Kroaziako Varaždinske Toplice hiriko erromatarren asentamendu eta terma erromatarra izan zen. Gaur egun, bertan dagoen aztarnategiaren izena da.

Historia
--------

K.a. III. mendean, inguru honetan Jasi tribuko iliriar herria bizi zen, zeinaren izenari erreferentzia egin zioten gero erromatarrek leku honi Aquae Iasae, "Jasien urak" deituz. Jasi herria, bere ur-iturburuei esker, Goi Panoniako zentro mediko, zeremonial, kultural eta ekonomiko esanguratsu bihurtu zen.

Arrakasta handiena Erromatar Inperioan ezagutu zuen, I. mendetik IV. mendera. Erromatarren asentamenduaren zati publikoa Varaždin bainuetxeko muinoan zegoen, gaur egun parkea eta gune arkeologikoa dena. Aquae Iasaeren egoitza-zatia artisautza-ekitaldiko merkataritza eta erakusketen instalazioen muinoaren magalean jaisten diren terrazetan zeuden.

K.o III. mendearen amaieran Aquae Iasae godoen erasoetan suntsitua izan zen. Ondoren, IV. mendearen hasieran, Konstantino enperadoreak zaharberritu zituen termak. Estazioa erabat hondatuta eta hutsik geratu zen IV. mendean migrazio garaiko inbasioekin.

Aztarnategia
------------

Indusketa eta ikerketa arkeologiko trinkoak jarraitu dira 1953az geroztik, Zagrebeko Antzinako Arkeologia Museoaren Sailaren menpe, Marcel Gorenc irakasleak zuzenduta. Ondoren, bainuetxeko parkean, erromatar arkitekturaren multzoa aurkitu zuten, I. eta IV mende artekoa, 6000 m2 hedadurarekin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Marcel Gorenc. "Minerva iz Varaždinskih Toplica i njen majstor". Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3510699
* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 22875

 |

* Wd Datuak: Q3510699
Aqueduto das Águas Livres.
**Aqueduto das Águas Livres** (eusk. 'Ur askeen akueduktua') Lisboako akueduktu bat da, askok hiriko tokirik ederrentzat dutena eta Alcantarako haranean dagoena. Hirira ura eramateko akueduktu bat eraikitzeak Joan V.a Portugalgoa erregeari eraikuntza harranditsuengatik zuen irrika betetzeko aukera eman zion, ura zuen Lisboako eremu bakarra Alfama baitzen. Proiektua haragia, ardoa, olioa eta beste zenbait jakiren gaineko zerga baten bidez ordaindu zen.

XIX. mendean amaitu zen arren, 1748an jada hornitzen zuen hiria urez. Kanal nagusiak 19 kilometroko luzera duen arren, kanal sekundarioak gehituz gero, bere luzera 58 kilometrokoa da. Bere zatirik ezagunena haranaren gaineko 35 arkuak dira, horietako garaienak 65 metroko altuera duelarik.

Akueduktuaren gaineko bide publikoa 1853tik itxita egon zen, neurri baten Diogo Alves arduradun izan zuten hilketengatik, bere biktimak arkuen tontorretik jaurtitzen zituen hiltzaile bat. Gaur egun posible da gidatutako ibilaldi bat ematea arkuen gainetik. Posible da, baita ere, noiz behinka Uraren Museoaren erreserba bisitatzea.

Akueduktuaren beste ikuspegi bat.
Akueduktuaren mutur batean *Mae d'Agua das Amoreiras*, antzina erreserba bezala erabiltzen zen gaztelu moduko bat dena. Jatorrizko diseinua, 1745ekoa, Carlos Mardel hungariar arkitektoarena da. 1834an amaitua, erregeen eta euren maitaleentzako elkargune ezaguna bihurtu zen. Gaur egun, gunea arte erakusketetarako, moda desfileetarako eta beste zenbait ekitalditarako erabiltzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q623228
* Commonscat Multimedia: Aqueduto das Águas Livres

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 67150325561010090004
* **Ondare historikoa**
* IGESPAR: 70216
* SIPA: 6811

 |

* Wd Datuak: Q623228
* Commonscat Multimedia: Aqueduto das Águas Livres
**Analogia** bi sistema edo gehiagoren arteko korrelazioa da, oro har. Horrela ulerturik, analogia proportzioaren antzekoa da. Beste modu batera esanik, gauza desberdinei predikatu bera atxikitzea da, baina ez era unibokoan. Bi elementuren arteko antzekotasun ez ausazko gisa hautematen dena.

Hizkuntzalaritzaren arloan, funtzio berbera betetzen duten edo elkarren artean nolabaiteko parekotasuna duten hizkuntza-elementuen arteko antzekotasun formalari deritzo analogia. Adibidez, esan daiteke astronomia eta astrologia hitzen artean badagoela analogia bat, senidetasun etimologiko bat dagoelako bi izenen artean. Hala ere, analogia ez da identitatea; ez dira, beraz, nahastu behar.

Beste diziplina batzuetan ere baliatzen da analogia kontzeptua: logikan, zuzenbidean, antropologian, informatikan, biologian, fisikan.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

* Analogiak, Gizapedian.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q185816
* **Identifikadoreak**
* NKC: ph394379
* AAT: 300055898
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q185816
Eskualdeko mapa

*Artikulu hau greziar mitologian aipatutako hiriari buruzkoa da; Balkanetako eskualdea gaitzat duena beste hau da: «Dardania»*
Greziar mitologian, **Dardania**, Dardanok Ida mendian sortutako hiriaren izena da. Lurraldeak zein biztanleek Dardanorenetik hartu zuten izena.

Tros, Dardanoren bilobagandik, jendeak troiar izen gehigarria lortu zuen, eta lurraldeak, Troade. Ilok, Trosen semeak, Ilion izeneko hiri bat sortu zuen (latinez Ilium), lautadatik haratago, modu ohikoagoan, Troia deitua. Erresuma, Ilion eta Dardania artean banatua izan zen.

Harry Thurston Peckek *Harper's Dictionary of Classical Antiquity*an 1898an, antzera definitzen du Dardania "Troadeko barruti bat bezala, Helesponton zehar zabalduz, Abidosetik hegoekialdera eta Ilionen lurraldearen mugakide".

Euren herria, dardanoak, Troiako Gerran Eneasen agintepean agertzen dira, troiarrekin elkarkidetza itxian. Hauen izenak, sarri elkaraldatuak izaten dira, batik bat erromatar olerkarien aldetik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q950952
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316747547
* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 23580

 |

* Wd Datuak: Q950952
Antxon Elosegi Olatz Peon alkatearekin, Tolosako Udalak omendu zuenean. 
**Antxon Elosegi Vitoria** (Tolosa, 1932ko otsailaren 10a), kultur eta jai ekintzailea eta ekimen askoren sustatzailea, Bihotz Sakratuaren ikastetxean egin zituen peritu merkantil ikasketak eta eraikuntza eta saneamendu materialen salmentan egin du lan bizitza osoan zehar. Etxebizitza promotore gisa ere aritu da.

Antxon Elosegi CITen sortzaile eta lehendabiziko lehendakari, herri ekimen ugaritan parte hartu du, batez ere kultur arloan, eta CIT (Centro de Iniciativas de Tolosa-Tolosako Ekinbide Etxea) elkartean. 1967an CITen sorreran parte hartu zuen eta lehendabiziko lehendakaria izan zen 1974 arte. Erakunde horretan ekimen asko jarri zituen martxan, ezagunenak Abesbatza Lehiaketa, Mikologia Astea, Eskolarteko Olinpiar Jokoak, Titirijai Txotxongilo Jaialdia, Zumardi Natur Jardunaldiak eta Amalur Bidai Jardunaldiak. CITen 25. urtemugan Tolosako kaleetan lehen mailako euskal artisten (Oteiza, Txillida, Basterretxea, Ugarte, Anda) eskulturak jartzeko proiektuaren eta Eskulturastearen bultzatzaile nagusietakoa izan zen.

  

Inauteri jaien antolaketan ere parte hartu zuen, CIT, Kabila eta Casino elkarteen izenean, besteak beste, Zaldunita bezperako Danborradan.

Zezenetarako zaletasun handia dauka (aita Tolosako zezen-plazaren fundatzaileetakoa izan zen eta gaztetan zezenketa batzuetan parte hartu zuen) eta beste hainbat kiderekin batera zezenketak antolatzen aritu da Tolosan eta Haron, 1990etik 2010 arte 40-50 zezenketa antolatuz, Tolosako plaza betetzea lortuz 1992an eta 1999an, eta plazaren mendeurrena ospatuz 2003an.

ETAren garai gogorretan, zuzenean jaso zuen haren indarkeria: 1978an lehergailua jarri zuten Tolosako Bidebieta auzoan eraikitzen ari zen etxeetan eta 1997an bere lagun Patxi Arratibel eta bere iloba Francisco Javier Gomez Elosegi hil zituen. Gizon eskuzabala, elkartasunezko hainbat proiektutan lagundu du inguruko lagun asko inplikatuz: Behar Bidasoa GKErekin Kongon eta Ruandan, Iñaki Arriola eskolapioarekin Txilen maputxeen alde...

Bidaiazalea da, munduko hainbat herrialdetan ibili da eta erretiroa hartu ondoren Espainian zehar hainbat bidai egin ditu motoz.

  

Tolosako Udalak omenaldia zuen 2019an alderdi politiko guztien adostasunez.

2021ean Joxemari Iturralde idazle tolosarrak liburu bat argitaratu du berarekin egindako elkarrizketetan oinarrituta.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Salbador, Joseba.  (1993). *Erretratuak.*  Joseba Urretabizkaia ISBN 84-604-8478-5..
2. ↑    *.* .
3. ↑    *.* .
4. ↑    *Kabila 1940-1990 y….*  ISBN 84-605-7966-2..
5. ↑   Tuduri Esnal, Francisco.  (2003). *Tolosa 1903-2003. En el centenario de una plaza..*  ISBN 84-7171-430-3..
6. ↑   Saizar, Joxemi.  (2011). *Frankismoa eta trantsizioa Tolosaldean eta Leitzaldean.*  Tolosaldeko eta Leitzaldeko Hitza.
7. ↑    *.* .
8. ↑    *.* .
9. ↑    *.* .
10. ↑   Iturralde, Joxemari.  (2021). *Antxon Elosegui. Desgranando una vida.*  Kabila ISBN 978-84-09-31066-1..
11. ↑    *.* .
12. ↑    *.* .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107368434

 |

* Wd Datuak: Q107368434
**Dardanoseko Hitzarmena** (K.a. 85), Erromako Errepublika eta Pontoko Erresumaren arteko hitzarmen bat izan zen, Luzio Kornelio Silak eta Mitridates VI.ak sinatutakoa. Hitzarmen honen sinadurarekin, Lehen Gerra Mitridatikoa amaitu zen.

Mitridatesek, Silaren esku Keronea eta Orkomenoko guduetan eta Tenedoseko itsas guduan jasotako porroten ondoren, eta Silak uharte greziarrei ezarritako mendekotasunaren ondoren, Gizarte Gerrak Erroman eragin zuen tentsio politikoak Silak, Mitridatesi, bakea lortzeko adostasun batzuk eskaintzea eragin zuen. Hitzarmena, suntsitutako Dardanos herrian adostu zen, Pontoren errendizioaren baldintzak ere bertan adostu zirelarik.

Hitzarmenaren baldintzek, Mitridates, Grezian eta bere uharteetan lortu berri zituen lurraldeak errenditzera behartu zuten, Bitinia, Frigia, Paflagonia eta Kapadozia utzi behar zituen era berean. Gainera, Mitridatesek, bere altxor pertsonaletik bi mila talentu ordaindu behar zituen. Silak, gainera, Mitridatesen mende jarri ziren probintziak, hogei mila talentuko zerga gehigarri bat ordaintzera behartu zituen (bi hamarkadetako esportazioengatik lortutakoaren baliokidea).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1266649
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1266649
**Antxon Gómez** (Donostia, 1952) euskal zinemagile eta zuzendari artistikoa da. 1974an Valladolideko Unibertsitatean kimika ikastera joan zen, baina komunismoarekiko begikotasuna erakutsi zuen eta ez zituen ikasketak amaitu. Bildumazaletasunari zion zaletasunaren bidez, publizitatearen eta zinemaren munduarekin harremanetan jarri zen. Zuzendari artistiko gisa egin zuen debuta *Huevos de oro* filmean (1993) eta ekoizpen diseinatzaile gisa *Carne trémula* filmean (1997). Pedro Almodóvarren *Todo sobre mi madre* (1999), *Hable con ella* (2002), *La mala educación* (2004), *Los abrazos rotos* (2009), *La piel que habito* (2011), *Los amantes pasajeros* (2013) eta *Dolor y gloria* (2019) filmetan zuzendari artistikoa izan zen. *Todo sobre mi madre* (1999), *La mala educación* (2004), *La piel que habito* (2009) eta *Dolor y gloria* (2019) filmengatik zuzendari artistiko onenaren Goya sarirako izendatua izan zen, eta *Che* (2008) filmagatik Goya saria irabazi zuen. Gainera, 2019an, *Dolor y gloria* filmean egindako lanagatik Europa Film Awards saria irabazi zuen..

*Salvador (Puig Antich)* (2006) filmean ere lan egin zuen, eta, *Chuecatown* (2007) *Bruc. La llegenda* (Gaudi sarietarako izendatua ere izan zen) eta *Las invasoras* (2016) Bartzelona Film Award irabazi zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Katalanez)** «Antxon Gomez» *workroombarcelona.com*.
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Gorostiza, Jorge; Revert, Jordi. «Entrevista con Antxón Gómez, director artístico: «El cine es el arte más mentiroso» *L'Atalante*.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Deberían dar una bolsa para el Goya porque pesa mucho» *El Diario Vasco* 2009-02-03.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q79898042

 |

* Wd Datuak: Q79898042
**Daviess konderria** (ingelesez: *Daviess County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Owensboro da. 2010eko zentsuaren arabera 96.656 biztanle zituen, Daviess kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Daviess konderriak 1.234,32 kilometro koadro ditu. Horietatik 47,21 ura dira. Beste 1.187,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 78,31 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 96.656 pertsonetatik 89.530 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.525 dira. 4.583 beltzak edo afroamerikarrak. 112 amerikar natiboak ziren eta 47 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 670 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 177 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.537 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q400757
* Commonscat Multimedia: Daviess County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123222261
* LCCN: n85173551
* NARA: 10038883
* **Lekuak**
* OSM: 1846516
* TGN: 2000786

 |

* Wd Datuak: Q400757
* Commonscat Multimedia: Daviess County, Kentucky
***David el Gnomo*** (euskaraz *Dabid Gnomoa*) espainiar marrazki bizidun telesail bat da. Berez, Wil Huygen herbehereak idazleak idatzi eta Rien Poortvliet herbehereak ilustratzaileak marraztutako *Gnomoen liburu sekretua* liburuan oianrritua dago.

Claudio Biern Boyd ekoizleak sortu eta BRB Internacional espainiar ekoiztxeak ekoiztu zuen, eta 1985eko urriaren 26tik 1986ko apirilaren 19ra TVE1ean aireratu zen.

1987an *La llamada de los gnomos* izeneko jarraipen telesaila izan zuen.

Argumentua
----------

David, basoaren bihotzean Lisa emaztearekin batera bizi den gnomoa da, bertako sendabelarretan aditua denez gainontzeko gnomoak gaixotuz gero bererangana laguntza eske joan ohi dira, gainera zauritutako animaliak ere sendatzen ditu. Horregatik, Davidi leku askotatik deitu eta medikuntza kasu zailak konpontzen ditu. Gnomo errege berberek ere bere aholkua eskatzen diote. Bere bidai ugarietan zehar, David eta bere lagunek oztopoei, mustruoei, suteei, uholdeei, lehorteei, hotzari, beroari eta batez ere gnomoen etsai porrokatuak diren troll izaki maltzurrei aurre egin beharko diete, bai eta gizakiei ere, baina gnomoen esaldi batek dioen bezala, "Inor ez da hobeagoa handiagoa izateagatik".

Pertsonaiak
-----------

* José María Cordero: David
* Matilde Conesa: Lisa
* Ramón Langa: Swift (azeria)
* Paco Hernández: Holley (trolla)
* Ángel Egido: Pat (trolla)
* Manuel Peiró: Pot (trolla)
* José Moratalla: Poopey (trolla)
* Franklin Rivera: Franklin

Kanpo estekak
-------------

* *David el Gnomo* marrazki bizidun telesailaren doinua eta sarrera entzungai eta ikusgai. Youtube.com **(Gaztelaniaz)**
* *David el Gnomo* marrazki bizidun telesailaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q933189
* Commonscat Multimedia: David el Gnomo

---

 |

* Wd Datuak: Q933189
* Commonscat Multimedia: David el Gnomo
Mongoliar eskribauak dibanak biltzen.
**Dibana** (persieraz: دیوان , *divân*, Arabieraz: ديوان, *dīwān*) islamadar kulturako poema bilduma da. Poema bilduma hauek hainbat sultanerritako gorteetan bildu ziren eta euren balio inspiragarriagatik ziren ezagun.

Etimologia
----------

Hitza arabierazko *diwan* (دیوان)etik dator, eta honek persieran du jatorria, zeinetan zerrenda edo txostena esan nahi baitu. Hitza armenieraz, urdueraz eta turkieraz ere erabiltzen da. Hizkuntza hauetan, terminoak egile berberaren poema bilduma bat izendatzen du, antologiaren edo lan hautatuen antzera.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1991869
* Commonscat Multimedia: Divan (poetry)

---

 |

* Wd Datuak: Q1991869
* Commonscat Multimedia: Divan (poetry)


1. ↑  Alain Rey et al. *Dictionnaire historique de la langue française*, new ed.
2. ↑  *Dīvān* Encyclopaedia Iranica, 7.bolumena 4.faszikulua
Kimika eta biokimikan **diastereoisomero** esatean zaio molekula baten enantiomeroa ez den estereoisomeroari, hots, ispilu-irudi harremana ez dutenei. Halaber, karbono asimetriko asko dituzten konposatu organikoetan, konfigurazio esteriko desberdinek era dezaketen isomeroetako bakoitzari esaten zaio. Isomero optikoek ez bezala, diastereoisomeroek ezaugarri fisiko desberdinak dituzte eta ohiko analisi-teknikez bereiz daitezke.

Adibidez, azido tartarikoak [HOOCCH(OH)CH(OH)COOH] bi forma optikoki aktibo ditu, *destro* eta *lebo*, eta aktibitate optikorik ez duen *meso* forma bat (azido mesotartarikoa). Aktibitate optikoa duten bi formen fusio-puntua 187 °C-koa da eta meso formarena 143 °C-koa.

| Azido destro-tartarikoa | Azido lebo-tartarikoa | Azido mesotartarikoa |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «ZT Hiztegi Berria» *zthiztegia.elhuyar.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-04-30).
2. ↑   **(Ingelesez)** «diastereoisomer | Definition, Example, & Facts» *Encyclopedia Britannica* (Noiz kontsultatua: 2021-04-30).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q268477
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q268477
Arcachongo badiaren mapa.
Arcachongo badiaren aireko ikuspegia.
**Arcachongo badia** (gaskoieraz *Laca d'Arcaishon*, frantsesez *Bassin d'Arcachon*, bertakoek *le Bassin* deitu ohi dute) Frantziako hego-mendebaldean dagoen badia handi bat da, hain zuzen ere, Côte d'Argent izeneko kostaldean kokatzen da.

Migrazio-ibilbide bat (mokozabal holandarrarena)
------------------------------------------------

Mokozabal zuria
MapMokozabal zuria negua Doñanako erretserba naturalean ematen du, eta uda Herbeheretan. Amsterdametik Doñanara joateko egin behar dituen 2.100 kilometro egiteko (gutxi-gora behera) hamabi egun beharko ditu. Egunero sei bat orduz egiten du hegan, batez beste 50 km/h-ko abiaduran, guztira 300km egin ditzake egun bakar batean. Egun guzti horietan jan eta atseden hartu ahal izateko toki egokiak bilatu beharko ditu bidean. Kasu gehienetan Amsterdametik Doñanarainoko bidea egiteko, hauek izaten dira bidaiako 12 pausalekuak:

Amsterdam - Sommeko badia - Senaren badia - Morbihango golkoa - Olonneko padurak - Girondako estuarioa - Arcachongo badia - Txingudi (Urdaibai, Mendixur edo Salburua ere izan daitezke) - Santoñako badia - La Navako aintzira - Villafáfilako Gatzaga - Peña del Aguilako aintzira - Doñana

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Etxaniz, Aitor; Etxaniz, Mikel. *Plaiaundiko Parke Ekologikoa. DBH Unitate didaktikoa.*  Eusko Jaurlaritza ISBN 84-457-1640-9..
2. ↑   «Spoonbills. Mokozabalaren migrazioa egunean bertan zuzenean mapan jarraitzeko webgunea.» *maps.nioz.nl* (Noiz kontsultatua: 2023-04-12).

Ikus, gainera
-------------

* Arcachon

Kanpo estekak
-------------

* «Spoonbills. Mokozabalaren migrazioa egunean bertan zuzenean mapan jarraitzeko webgunea.» *maps.nioz.nl*
* Arcachongo badiaren turismo webgunea (eleanitza)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q810532
* Commonscat Multimedia: Bassin d'Arcachon

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 171699703
* BNF: 15299358c (data)
* GND: 4002824-0
* SUDOC: 027316165

 |

* Wd Datuak: Q810532
* Commonscat Multimedia: Bassin d'Arcachon

44°42′N 1°09′W﻿ / ﻿44.7°N 1.15°W﻿ / 44.7; -1.15
**Deborah Ellis** (Cochrane, Kanada, 1960ko abuztuaren 7a) kanadar idazlea eta aktibista da, eta gazte-gaztetatik egon da justizia ekonomiko, mugimendu bakezale eta emakumearen eskubideen aldeko borrokarekin konprometitua.

Gazteentzako bere lehenengo nobela, 1999an argitaratua, urteko liburu izendatu zuen *Kanadako Bibliotekarien Elkarteak*. Gaur egun, buruko osasunerako aholkulari lanetan diharduten du Toronton.

*Gerrateko ogia* idatzi aurretik, Deborah Ellisek hainbat hilabete eman zituen emakume eta neska afganiarrekin hizketan Pakistango eta Errusiako errefuxiatuen kanpamentuetan. Han egon zen bitartean, Kabulgo neska baten ama eta ahizpa ezagutu zituen. Bi hauen ahotik jakin zuen nola neskak mutil arropak jantzi eta ilea moztu zuen azokan gauzak saltzeko eta horrela, familia mantendu ahal izateko. Horrek pentsarazi zion nolako ahalmen handia duten neska-mutikoek ausartak izateko eta bizirauteko, heldu gehienek beraien etorkizuna itotzeko azpilana egiten duten momentuetan.

Beraz, gai horretan oinarritu egin zen *Gerrateko ogia* liburua idazteko.

Idazle kanadarrak argitaratutako liburu gehienak, arazo ekonomiko edo eskubide gutxi dituzten herrialdeetan berak ikusitakoa edota arazo horien biktimekin hitz egindakoari buruzkoak dira.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q290374
* Commonscat Multimedia: Deborah Ellis

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 85388767
* ISNI: 0000 0001 2142 090X
* BNE: XX1608877
* BNF: 13762205s (data)
* GND: 122980352
* LCCN: n99833064
* NDL: 00000000
* NKC: xx0013786
* Tabakalera ID: 118472
* SNAC: w6th92q3
* SUDOC: 06686285X
* Open Library: OL450925A

 |

* Wd Datuak: Q290374
* Commonscat Multimedia: Deborah Ellis
**Daniela Ospina Ramírez** (Itagüí, 1992ko irailaren 22a) Kolonbiako modeloa, boleibol jokalari profesionala eta enpresaria da. VP Madrid taldean jokatu zuen.  Bizitza publikoan ezaguna da James Rodríguez kolonbiar futbolariarekin ezkondu izanagatik.

Biografia
---------

Daniela Ospina Ramírez 1992ko irailaren 22an jaio zen Kolonbiako Antioquiako Itagüí hirian. Jokalari gisa debutatu zuen Itagüí Boleibol Klubean. Geroago *Sabaneta Boleibol Klubean*, Portugalgo Club Leca taldean jokatu zuen eta gaur egun Madrilgo Hondartzako Boleibol taldean jokatzen du.  Antioquia eta Kolonbia Boleibol Taldeetako parte izan zen.

2016. urtean, BrandFit Colombia kirol-arroparen markarako eta Joy Staz Jeans Kolonbiako jeans markarako kanpainak egiten hasi zen modelajean. Aipatzekoa da Nácar Make-Up makillaje-markarako argazkiak egin zituela. Caracol TV kanal kolonbiarreko aurkezlearekin, Vanessa Peláezekin, irudia izan zen.

Urte horretan bertan, RCN Televisión kanal kolonbiarrak ekoitzitako Izarrekin dantzatzen telebista-programan parte hartu zuen. Hilabete iraun zuen, eta bosgarren kanporatua izan zen.
Daniela Enpresen Administrazioan graduatu da. Karrera hori hautatu zuen bere bizitzarako, eta 2016ko apirilaren 6az geroztik lortu du. Grancolombiako Unibertsitate Politeknikoa da bere arima.

2017an, Danielak *Danfive* izeneko kirol arropa linea propioa jarri zuen martxan. 

2019tik vbar caracol izeneko caracol irratiko kirol programa batean ere parte hartzen du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Daniela Ospina y el VP Madrid.* .
2. ↑    *La colombiana Daniela Ospina triunfa con el VP Madrid.* .
3. ↑    *Daniela Ospina explora el emprendimiento y presenta nueva línea de ropa deportiva.*  Revista Dinero 8 de noviembre de 2017.

Kanpo estekak
-------------

* Web Oficial de la Federación Colombiana de Voleibol
* Web Oficial de la Liga Antioqueña de Voleibol
* SuperLiga de Voleibol de España

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21665839
* Commonscat Multimedia: Daniela Ospina

---

 |

* Wd Datuak: Q21665839
* Commonscat Multimedia: Daniela Ospina
**Crawford konderria** (ingelesez: *Crawford County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Robinson da. 2010eko zentsuaren arabera 19.817 biztanle zituen, Crawford kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Crawford konderriak 1.154,66 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,67 ura dira. Beste 1.148,99 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 17,16 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 19.817 pertsonetatik 18.578 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 362 dira. 923 beltzak edo afroamerikarrak. 42 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 100 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 160 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110510
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157103372
* LCCN: n81101018
* NARA: 10039172
* **Lekuak**
* OSM: 1801521
* TGN: 2000501

 |

* Wd Datuak: Q110510
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Illinois
**Crawford konderria** (ingelesez: *Crawford County*) Arkansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Van Buren da. 2010eko zentsuaren arabera 61.948 biztanle zituen, Crawford kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Crawford konderriak 1.564,98 kilometro koadro ditu. Horietatik 28,87 ura dira. Beste 1.536,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,03 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 61.948 pertsonetatik 57.530 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.760 dira. 696 beltzak edo afroamerikarrak. 1.331 amerikar natiboak ziren eta 19 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 874 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 38 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.460 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61005
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Arkansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157105313
* LCCN: n80089568
* NARA: 10038488
* **Lekuak**
* OSM: 1818406
* TGN: 2000121

 |

* Wd Datuak: Q61005
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Arkansas
**Crawford konderria** (ingelesez: *Crawford County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Steelville da. 2010eko zentsuaren arabera 24.696 biztanle zituen, Crawford kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Crawford konderriak 1.926,31 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,2 ura dira. Beste 1.923,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,82 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 24.696 pertsonetatik 24.169 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 365 dira. 64 beltzak edo afroamerikarrak. 105 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 73 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 266 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484461
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131367250
* LCCN: n82028040
* **Lekuak**
* OSM: 1180505
* TGN: 2001190

 |

* Wd Datuak: Q484461
* Commonscat Multimedia: Crawford County, Missouri
Ardoaren gudua.
**Ardoaren gudua** (gaztelaniaz: *Batalla del vino*) Espainiako Errioxa autonomia erkidegoko Haro udalerrian urtero ospatzen de jaia edo ospakizuna da. Ekainaren 29an, San Pedro egunez ospatzen da, Riscos de Bilibio deritzon kokalekuan, Conchas de Haro izenez ezagutzen den tokiaren alboan, alegia, Ebro ibaia Errioxan barneratzen den lekuan, Arabako Buradon herri hustuaren alboan.

Jai hau ospatzen den lekuan, VI. mendean Felix Bilibiokoa santua bizi eta hil zen, Emiliano Cogollakoa santuaren maisu izan zena.

Historia
--------

Gutxienez XV. mendetik leku honetan San Pedro egunez usadiozko erromeria ospatzen zen, XIX. mendearen amaiera alderako meza ondorengo bazkarian bertaratutako jendea ardoa edanaren ondorioz abestu eta elkarren artean txantxa moduan zatoekin ardoa jaurtitzen hasi omen zen. Txantxa hauek ez ziren denon gogokoak eta ordurarte joaten ziren emakume asko joatetik uztea suposatu zuen, beren jaieguneko erropa dotore eta argiak ardoz zikintzen baitzituzten. 1949. urterako ardo jaurtitzea oso hedatua zegoenez "Ardoaren gudua" izendapena lehenbizikoz aipatu zen. Urteen poderioz ospea bereganatu eta gaur egun ezagutzen den jai edo ospakizunean bilakatu da, herriko jendeaz gain kanpotarrak erakarriz.

Jaia
----

Ardoaren gudua.
Goizeko zazpiak baina zeozer lehenagotik jendea kamiseta eta praka zuriz eta zapi gorriz jantzita bertaratzen hasten da (festaren ondoren ardoaren ondorioz more kolorea izaten amaitzen dute), beren eskuetan ardo zatoak, baldekadak, botilak, ur-pistolak edota jaurtitzeko gailu oro eskuetan dituztela. Behin gudua hasita zortzi t'erdiak edo bederatzietan udalerriko jaietan agintari sindikoa hautatua izan den eta herriko agintaritza duen pertsonak zaldiz Felix Bilibiokoaren baselizara doan komitibaren buru jarri eta tenplurako bidea hartzen dute, baselizan herriko bandera jarri eta harkaitzetako punturik garaienean meza ospatzen da. Meza amaitzean, suziria jaurti eta ardoaren guduari hasiera ofiziala ematen zaio, txaranga jendea animatu eta baselizaren azpiko larreetan biltzen dira.

Hamar t'erdiak aldera, jaurtitzeko ardoa amaitzear dagoenean, festazaleek beren arropa bustiak lehortzeko inguruetara erretiratu eta usadiozko barraskilo hamaiketakoa jaten dute.

Hamaiketakoa jan ondoren erromerian Harorantz zuzentzen dira, Tirón ibaiaren zubiraino. Eguerdiko hamabietan udalerrian sartzen hasten dira, "birak" ("las vueltas") izenez ezagutzen den ekitaldia, Nafarro kalean gora txarangen doinupean joan eta Bakearen plazako musika tenpletea inguratu arte, ondoren zezen plaza joan eta sokamuturra egon ohi da.

2007an jaiegun honetan 20.000 litro ardo jaurti ziren, eta 2008an, jaia asteburuan zela, 30.000-40.000 litro artean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2890938
* Commonscat Multimedia: Haro Wine Festival

---

 |

* Wd Datuak: Q2890938
* Commonscat Multimedia: Haro Wine Festival
**Darcyren legea** material porotsuen artetik fluidoen dinamika deskribatzeko balio duen ekuazio enpirikoa da. 1856an argitaratu zuen Henri Darcyk urak harean duen mugimenduan eginiko esperimentuen ondorioz. Hidrogeologian erabiltzen den ekuaziorik garrantzitsuenetarikoa da.

Dardyren legea beste lege batzuen antzekoa da formulazioan (Fourierren legea, Ohmen legea eta Ficken legea adibidez jakintza eremu ezberdinetan). Ekuazioak deskarga eremu batean dagoen maria Gradiante hidraulikoarekin eta konduktibitate hidraulikoarekin (*k*) harremanetan jartzen ditu:

{\displaystyle Q=-kA{\frac {h\_{a}-h\_{b}}{L}}}
*Q* emaria (bolumen unitatean denborako) proportzionala da konduktibitate hidralikoarekiko, *k* sekzio bateko azaleran, *A*, eta Gradiante hidraulikoa (*a* eta *b* puntuen artean dagoen altuera ezberdintasuna zati euren arteko *L* distantzia). Ekuazioan negatiboa agertzen da urak goitik behera erortzen delako. Ekuazioaren bi aldeak azaleragatik zatitzen badugu:

{\displaystyle q=-k\nabla h}
ekuazioa aterako zaigu, non *q* fluxua den (m/s-tan emana) eta {\displaystyle \nabla h} Gradiante hidraulikoaren funtzio matematikoa adierazten duen. Nahiz eta abiadura unitatea izan ez da urak barnean daraman abiadura.

Abiadura kalkulatzeko (*v*) Darcyren fluxua (*q*) porositateagatik (*n*) zatitu behar dugu:

{\displaystyle v={\frac {q}{n}}}
Darcyren legean oinarrituta honako propietate hauek ondorioztatu ahal dizkiogu lur-azpiko urei:

* Gradiante hidraulikorik ez badago ez da fluxurik egongo.
* Gradiante hidraulikoa badago fluxua Gradiante handitik txikira gertatuko da.
* Gradiante hidraulikoa geroz eta handiagoa izan (akuifero berdinean), emaria handiagoa izango da.
* Emaria ezberdina izan daiteke Gradiante hidrauliko bera izanda fluxuaren norabidea edo akuiferoaren materialen arabera.

Darcyren legeak fluxu biskosoetarako baino ez du balio, baina lur-azpiko ur gehienek horrelako izaera dute. Orokorrean 1 baino Reynoldsen zenbaki txikiagoa duen edozein fluxu laminarra izango da eta beraz Darcyren legea aplikatu ahal izango zaio. Hala ere Reynoldsen zenbakia 10 izanda ere balio dezake ekuazioak.

### Darcyren legea adierazteko beste era batzuk

Denbora eskala laburretarako, denboraren deribatua den fluxua gehitu ahal diogu Darcyren legeari, eta denbora tarte txiki horretarako baliagarria izango den emaitza emango digu:

{\displaystyle \tau {\frac {\partial q}{\partial t}}+q=-k\nabla h},
Darcyren legea adierazteko beste modu bat, eta arruntki erabiltzen dena honakoa da:

{\displaystyle Q=K\times I\times A},
Non Q emaria den eta A sekzioaren azaleraren, Gradiante hidraulikoaren (I) eta Konduktibitearen (K) emaitza den. Ekuazio honetan emaria metro kubo egunetan eman ohi da.

Ikus, gainera
-------------

* Hidrogeologia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q392416
* Commonscat Multimedia: Darcy's Law

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q392416
* Commonscat Multimedia: Darcy's Law
**Davidson konderria** (ingelesez: *Davidson County*) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lexington da. 2010eko zentsuaren arabera 162.878 biztanle zituen, Davidson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Davidson konderriak 1.468,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,15 ura dira. Beste 1.431,42 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 110,91 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 162.878 pertsonetatik 143.894 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 10.408 dira. 14.269 beltzak edo afroamerikarrak. 634 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.957 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 220 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.878 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q511713
* Commonscat Multimedia: Davidson County, North Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130172837
* ISNI: 0000 0004 0424 7844
* GND: 4442897-2
* LCCN: n79058695
* NARA: 10039470
* **Lekuak**
* OSM: 2528693
* TGN: 2001489

 |

* Wd Datuak: Q511713
* Commonscat Multimedia: Davidson County, North Carolina
**Diaus Pitar** lehen erlijio vedikoan, Zeruetako Aita da, lurraren jainkosa den Prithiviren senarra, suaren jainkoa den Agniren aita eta zeruaren aita den Indraren aita dena.

Bere jatorria, zeruko jainkoa den Dyeusetik abiatzen da (aitzinindoeuropar mitologiakoa), grezieraz Zeus pater bezala agertzen dena (akusatiboa eguna, genitiboa jainkoa), latinez Jupiter bezala (antzinako latineko Iovis Paterretik, Zeruko Jainkoa), eslabieraz Div bezala eta, germaniar eta eskandinaviar mitologian Tyr bezala (edo Ziu).

Rig Vedan, Diaus Pitar, deiketa sinpleetan agertzen da 1.89, 1.90, 1.164, 1.191 eta 4.1 ereserkietan.

Rig Vedako 1.89.4ban, Diaus Pitar, Mata Prithvi (Ama Lurra) bezala agertzen da.

Sanskritozko Purushka sukta testuak, Diaus, jatorrizko Purusha izakiaren burutik sortu zela dio.

Heriotza
--------

Mitoaren xehetasunak ez dira batere argiak, baina, dirudienez, Indrak, bere aita, oin batetatik hartuta tarrasean eramanez eta zerutik erorrarazizi hil zuen (Rig Vedako 4.18.12ren arabera).

Zentzu honetan, Diaus-Zeus, greziar mitologiako Kronos jainkoaren aurkaria izango litzateke (bere seme Zeusek hila).

Thomas Oberliesek, Diaus, vedismoaren aurreko erlijioko asura batekin identifikatzen du (biak Indra jainkoak hiltzen baititu).

Hinduismoaren agerpenarekin (purana erlijioa), Diaus Pitar, zuzenean, ez da agertzen.

Ikonografia
-----------

Arte erlijiosoan, Diaus Pitar, bi forma ezberdinekin agertzen da:

* ahotik tximistak botatzen dituen zezen gorri bat bezala
* izarren ikur diren perlekin apaindutako zaldi beltz bat bezala.

Ondorengo irudikapenetan, bera da perlekin apaindutako gaua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1133509
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1133509
***Dantza. Baso sakratuan*** (frantsesez: '**La Danse. Dans le bois sacré'**) Gabriel Deluc margolari lapurtarraren lan ospetsua da, 1910ean egina. Olioa mihise gaineko teknika erabili zuen. Gaur egun Léon Bonnat museoan erakusten da.

Historia
--------

Hau da, zalantzarik gabe, Delucen konposizio arrakastatsuenetako bat. 1910eko Parisko Saloian aurkeztua, bere bizitasuna, mugimendua eta kolorea ikusleei erakarri zien. Artistak zuzenean erreferentzia egiten du Pierre Puvis de Chavannesi (1824-1898) eta batez ere Henri Martin (1860-1943) inspirazio sinbolistaren lanetara. Loïe Fuller eta Isadora Duncanen koreografiak ere gogora ekartzen ditu.

Deskribapena
------------

Paisaia idiliko batean, emakume batek bere dantzan ikusten da, eskuineko lehen planoan eserita dagoen emakume musikari baten flautaren soinuarekin. Orokorrean, kutsu mitologikoa du, beste garaietako eszena batean. Konposizioaren askatasuna eta alaitasunak Rothschild baroiari erakarri zion. Mihisea erosi zuen, Baionako hiriari eman aurretik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:Margolanaren fitxa Léon Bonnat Museoan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q117475740

 |

* Wd Datuak: Q117475740
**Annie J. Easley** (Birmingham, Alabama, 1938ko apirilaren 23a - Cleveland, Ohio, 2011ko ekainaren 25a) estatubatuar informatikari teorikoa, matematikaria eta suziri-zientzialaria izan zen. NASAren Lewis Ikerketa Zentroan (gaur egungo Glenn Ikerketa Zentroan) egin zuen lan, baita honen aurretiko Aeronautikaren Aholku Batzorde Nazionalean (NACA) ere. Zentauro suziri-atalaren softwarea garatu zuen taldeko burua izan zen. Horrez gain, NASAn lan egin zuen lehendabiziko afro-amerikarretako bat izan zen. 2015ean Glenn Ikerketa Zentroaren Ospearen Aretoan sartu zuten, hilondoan. 2021eko otsailaren 1ean Nazioarteko Astronomia Elkarteak Easley izena eman zion Ilargiko krater bati bere omenez.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11586
* Commonscat Multimedia: Annie Easley

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 9046149068513365730003
* LCCN: no2017035081
* SNAC: w6zq4w92

 |

* Wd Datuak: Q11586
* Commonscat Multimedia: Annie Easley
**Dantza La Galette Errotan** (frantsesez *Bal au moulin de la Galette*), Pierre-Auguste Renoir margolari inpresionistaren margolanik ezagunenetako bat da, eta, gaur egun, Orsay Museoan dago, museo honetako margolanik enblematikoenetako bat delarik.

Jabeen historia
---------------

III. inpresionisten erakusketan, 1877an erakutsia izan zen. 1879tik 1894 arte, Gustave Caillebotten bilduman egon zen. Honek, Estatuari utzi zion, zeinek 1894an onartu zuen. Parisko Luxenburgoko Museoan egon zen 1896 eta 1929 bitartean, azken urte honetan, Louvre museoari eman zitzaiolarik. 1947tik 1986 arte: Louvre museoa, *Galerie nationale du Jeu de Paume*, Paris. Orsay Museora, 1986an pasa zen.

Jabetza pribatua duen beste bertsio bat dago.

Azterketa
---------

Renoir, eguneroko gertakari arruntak margotzen maisua zen. Inpresionismoko maisu lan honetan, Parisko bizitzaren une bat finkatzen du, uzte alaiko giro batean. Moulin de la Galettean udako egun eguzkitsu batean dibertitzen ari den jende xalo eta arrunta erakusten du. Toki hau, antzinako errota bat zen, kafetegi bihurtua, nora igandetan joaten zen, ospe handia zuen dantza bat ospatzen baitzen.

Konposaketa, eskema kurbilineo baten arabera garatzen da, lehen planotik atzealdera, margolanaren diagonalak jarraituz. Pintzelkada zirriborrotsua da. Kolore eta argi efektu bikainak lortzen ditu, argia, hostoen bidez iragazia bailitzan.

Lehen planoan, Georges Rivière agertzen da, Renoirren laguna. Inpresionistak defendatzen zituen kritikari eta idazle bat zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q683274
* Commonscat Multimedia: Bal du moulin de la Galette by Renoir

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 186909051
* BNF: 145311252 (data)
* GND: 4476592-7
* LCCN: n2005026048
* SUDOC: 083344241
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q683274
* Commonscat Multimedia: Bal du moulin de la Galette by Renoir
**Annika Sörenstam** (Upplands-Bro, Suedia, 1970eko urriaren 9a) suediar golflaria da. 2006ko otsailaren 21a eta 2007ko apirilaren 22a bitartean Emakumezkoen Munduko Golf Sailkapeneko lehen postuan sailkatuta egon zen. Historiako golflari onenetakotzat jotzen da Sörenstam, eta guztira 72 sari irabazi zituen LPGA zirkuituan, eta zortzi sari Urteko Jokalariarentzat.

Biografia
---------

### Golf jokalaria

Sörenstam 12 urterekin hasi zen golfean jokatzen, eta Suediako selekzio nazionaleko kide izan zen 1987tik 1992ra. Arizonako Unibertsitatean parte hartu zuen, non National College Athletic Association titulua lortu zuen 1991n eta All-America ohoreak irabazi zituen 1991 eta 1992an. Sörenstamek 1992an afizionatu mailako munduko txapelketa irabazi zuen, AEBetako emakumezkoen afizionatu mailako txapelketan bigarren amaitu zuen, eta afizionatuen artean bigarren puntuaziorik baxuena lortu zuen AEBetako Emakumezkoen Irekian. 1995ean LPGA birako bere lehen garaipena argitaratu zuen AEBetako Emakumeen Irekian eta Urteko Jokalariaren ohoreak lortzen jarraitu zuen, hurrengo 10 urteetan zazpi aldiz errepikatuko zuen balentria. 1998an Sörenstam LPGAren birako lehen jokalaria izan zen denboraldia 70 (69,99) baino puntuazio txikiagoko batez bestekoarekin amaitzen.

### Erretiroa

2008an erretiroa hartuta amaitutzat aritu zen ibilbide profesionalean. Grand Slameko hamar titulu irabazi ostean, 51 urte zituela, 2022ko ekainean lehiatu zen berriro emakumezkoen Estatu Batuetako Irekian. 2020an Nazioarteko Golf Federazioko (IGF) presidente hautatu zuten.

Golfean jokatzeari utzi geroztik enpresaburua izan da. Golf zelaiak diseinatzen ditu, Floridan akademia bat du, bere arropa lerro propioa du, perfume bat eta bere ardo lerro propioa.

Irudi galeria
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «ANNIKA SÖRENSTAM» *www.golfsitges.com* (Noiz kontsultatua: 2022-08-03).
2. 1 2   **(Ingelesez)** «Annika Sorenstam | Biography, Titles, & Facts | Britannica» *www.britannica.com* (Noiz kontsultatua: 2022-08-30).
3. ↑    *La golfista Annika Sörenstam disputará su primer Abierto de EEUU en 14 años.*  France24.
4. ↑   «Annika Sörenstam, nueva presidenta de la Federación Internacional de Golf» *www.equipamientosdeportivos.es* (Noiz kontsultatua: 2022-08-03).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «annika sörenstam» *¿Qué fue de?* (Noiz kontsultatua: 2022-08-03).

Kanpo estekak
-------------

* [Bideoa] Annika Sorenstam first competitive round in Sweden for 13 years | 2021 Scandinavian Mixed Highlights
* [Bideoa] Annika Sorenstam Through The Years

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q232711
* Commonscat Multimedia: Annika Sörenstam

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 53544673
* ISNI: 0000 0000 7840 7266
* BNF: 14036084n (data)
* GND: 1232394971
* LCCN: n2004089172
* SNAC: w6059vxd
* SUDOC: 114005141
* BIBSYS: 1101522
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q232711
* Commonscat Multimedia: Annika Sörenstam
Aqua Vergine akueduktuaren zerbitzu sarrera, "Nazaretarraren bidean".
**Aqua Virgo**, Erromako antzinako hiria urez hornitzen zuen 11 akueduktuetako bat zen. Akueduktua, erabiltzen utzi zen Erromatar Inperioa gainbehera zihoanean, baina ia erabat berriztu zen ia mila urte beranduago, Pizkunde garaian, bere egungo forma **Aqua Vergine** bezala hartuz.

Marko Agripak, akueduktu hau eraikitzen amaitu zuen K. a. 19ko ekainak 9an, Augustoren erregealdian. Bere iturria, Via Collatinaren zortzigarren mugarriaren ondoan dago, Via Praenestinatik 3 kilometro ingurura. Sexto Julio Frontinok igorritako elezahar baten arabera, egarritutako soldadu batzuk, ura eskatu zioten neska gazte bati, nork, ondoren akueduktua hornitu zuen iturbururanzko bidea adierazi zien. Aqua Virgok, bere izena, neska gazte honengatik jaso zuen.

Bere 20 kilometro baino gehiagoko luzeran, akueduktuak, soilik 4 metroko beheragune bat zuen Erromara heltzeko Marteren Zelaiaren erdian. Bere oparoaldi garaian, akueduktuak, egunero, 100000 metro kubiko ur baino gehiago horni zitzakeen. Akueduktua, ia osorik, lurpetik zihoan. Prokopiok, 537an, Erroma setiatzen ari zirenean, godoak, lurrazpiko kanal hau, Erroma inbaditzeko pasabide sekretu bezala erabiltzen saiatu zirela dio.

Erromatar Inperioa erori ondoren jasan zuen kaltearen ondoren, akueduktua, Adrian I.a aita santuak konpondu zuen VIII. mendean. Erabat zaharberritua izan ondoren eta bere sorreratik, irteeraraino Pinzio eta Kirinal muinoetan eta Marteren Zelaiaren barnean egindako birmoldatze lan sakonen ondoren, Nikolas V.a aita santuak, Aqua Vergine bezala sagaratu zuen 1453an.

2007ko ekainak 13an, eraikuntza lan baten ondorioz kaltetu zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q600139
* Commonscat Multimedia: Aqua Virgo (Rome)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240127945
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q600139
* Commonscat Multimedia: Aqua Virgo (Rome)