**Mary Beale**, jaiotzez **Mary Cradock**, (Barrow, Suffolk, 1633ko martxoaren 26a - Pall Mall, Londres, 1699ko urriaren 8a) erretratu-pintore ingelesa izan zen, eta Ingalaterrako XVII. mendeko erretratugilerik garrantzitsuenetakoa. Ingalaterrako lehen emakume pintore profesionaltzat hartzen da.

Lehen urteak
------------

Beale Barrowen jaio zen, Suffolken, John Cradock errektore puritanoaren alaba. Bere ama, Dorothy, Bealek 10 urte zituela hil zen. 18 urte zituela, Charles Beale Londresko oihal-merkatariarekin ezkondu zen. Aita eta senarra margolari amateurrak izan ziren, eta aita Ingalaterrako Pintore Tindatarien Gremioko kide izan zen, eta Nathaniel Thach, Matthew Snelling, Robert Walker eta Peter Lely bezalako artista lokalak ezagutu zituen. Emakumea erretratugile ia profesional bihurtu zen 1650 eta 1660ko hamarkadetan, etxetik lan eginez, lehenik Covent Gardenen eta gero Fleet Streeten.

Mary Bealeren familia Allbrookeko (Hampshire) baserri batera joan zen bizitzera 1665ean, zailtasun ekonomikoak zirela-eta, Londresko Izurrite Handiaren ondorioz (bere senarrak patenteen funtzionario lana galdu zuen). Hurrengo bost urteetan bere familiarentzako etxebizitza gisa eta pintura estudio gisa egokitu zuen zerrategi batean bizi izan zen.

Lanbide ingurunea
-----------------

 Charles Beale, Mary Bealerena
Londresera itzuli zen 1670ean, eta Pall Mallen estudioa jarri zuen. Han, senarrak laguntzaile gisa lan egin zuen, pinturak nahasten eta kontuak eramaten. Enpresa arrakastatsua izan zen, eta senar-emazteek garaiko lagun garrantzitsuen taldea osatu zuten, besteak beste, Thomas Flatman, Samuel Woodford, Canterburyko John Tillotson artzapezpikua eta Edward Stillingfleet eta Gilbert Burnet gotzaina. Mary Beale Peter Lelyrekin elkartu zen berriro. Hura Justizia Auzitegiko kidea zen eta Ingalaterrako Karlos II.aren artista esklusiboa. Ondoren, Lelyk eragin handia izan zuen haren lanean; bereziki, haren erretratuak Lelyren lanen kopiak edo miniaturak izan ohi ziren.

Familia
-------

Bere semeetako bat, Bartolomé, gazte hil zen. Bere bigarren semea, hura ere Bartolomé deitu zutena, pinturan aritu zen mediku bihurtu aurretik. Hirugarren semea, Charles Beale, margolaria izan zen eta miniaturak sortzen espezializatu zen. Familiaren arazo ekonomikoak ez ziren konpondu, nahiz eta Mary erretratugile ezaguna izan, materialak eta artelanak erostean gastu handiak izan zituen, baita gonbidatuei eta babesleei jaramon egiten ere. Bere karrerako azken urteetan, euskarri merkeagoekin esperimentatu zuen margolariak, besteak beste tipula-poltsekin. Charlesek esperimentu horien eta euskarri eta inprimazio berriekin lortutako emaitzen erregistro zehatza egin zuen.

Azken urteak
------------

Korteko erretratu-estiloaren ospea galtzen hasi zen, eta Maryren bezeroak nabarmen murriztu ziren 1680 aldera, eta enkarguak urteko 39 batez bestekora murriztu ziren. Enkarguren batean lan egiten ez zuen bitartean, Maryk ikerketa txikiak egiten zituen. Hainbat teknika erabili zituen, olioa, akuarela eta pastelak barne. Hil zen urtera arte egin zuen lan, 1699era arte. Bere seme Bartholomek erretratuak margotu zituen medikuntzan jardun aurretik, eta Charles pinturan aritu zen, bereziki miniaturetan. Mary Beale St. Jamesen (Piccadilly) lurperatuta dago. Senarra 1705ean hil zen.

Iruditegia
----------

* Beale andrea gaztetan eta haren seme CharlesBeale andrea gaztetan eta haren seme Charles
* Bartholomew Bealen erretratua, 1660Bartholomew Bealen erretratua, 1660
* Mary Bealen autoerretratua senarrarekin eta semearekinMary Bealen autoerretratua senarrarekin eta semearekin
* Charles Bealek semearen erretratua egin zuen.Charles Bealek semearen erretratua egin zuen.
* Jane Twysden, 1675 Jane Twysden, 1675
* Thomas SydenhamThomas Sydenham
* Mary Bealek Mary Wither de Andwell erretratua egin zuen.Mary Bealek Mary Wither de Andwell erretratua egin zuen.
* Richard Gulstonen erretratua egin zuen.Richard Gulstonen erretratua egin zuen.
* Neska Gaztea, Mari Bealeren lana.Neska Gaztea, Mari Bealeren lana.
* Jane NeedhamJane Needham
* Magdalena penitentea, 1672Magdalena penitentea, 1672
* Louise de Kerouaille, Portsmoutheko duke andreaLouise de Kerouaille, Portsmoutheko duke andrea
* Moll Davisen erretratuaMoll Davisen erretratua
* Margaret Godolphinen erretratuaMargaret Godolphinen erretratua
* Kaputxa beltza duen emakume baten erretratuaKaputxa beltza duen emakume baten erretratua
* GazteaGaztea
* Nell Gwylen erretratuaNell Gwylen erretratua
* Emakume ezezagunaEmakume ezezaguna

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Katalanez)** «Creació de la pàgina «The Oxford Dictionary of Art» - Viquipèdia, l'enciclopèdia lliure» *ca.wikipedia.org* (Noiz kontsultatua: 2022-05-15).[*Betiko hautsitako esteka*]
2. ↑   **(Ingelesez)** «Beale, Mary, 1633–1699 | Art UK» *artuk.org* (Noiz kontsultatua: 2022-05-15).
3. ↑   **(Ingelesez)** Tate. «‘Portrait of a Young Girl’, Mary Beale, c.1681» *Tate* (Noiz kontsultatua: 2022-05-15).

Kanpo estekak
-------------

* Mary Beale, Allbrook Farmhouse eta bere lurzatiko Hampshire etxea salbatu, zaindu eta konpontzeko kanpaina
* The Geffrye Museum, Londres
* Mary Bealeren margoak National Portrait Galleryn.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2347846
* Commonscat Multimedia: Mary Beale

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 95844214
* ISNI: 0000 0003 5544 9975
* BNE: XX5431289
* BNF: 16275846h (data)
* GND: 122997158
* LCCN: nr95025772
* SUDOC: 150581637
* ULAN: 500026335
* Open Library: OL1820631A
* RKD: 5299

 |

* Wd Datuak: Q2347846
* Commonscat Multimedia: Mary Beale