recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Montenegroko itsas blokeoa** Nikolas I.ak agindutako Montenegroko Erresumaren aurka Potentzia Handiek ezarritako itsas blokeoa izan zen.

1913ko apirilean altxatu zuten Montenegroko errefortzuak eta hornikuntzak Albaniako kostaldera iristea eragozteko. Hasieran Montenegro-Albaniako kostaldean hedatu zen Antivaritik Drin bokalera arte, San Giovanni di Meduaren ondoan, eta apirilaren 23tik Durazzoraino. Blokeoak 1913ko maiatzaren 14ra arte iraun zuen.

Historia
--------

Balkanetako Lehen Gerran, Potentzia Handiek erabaki zuten eztabaidatutako eskualdea Albaniako erresuma independente berriari eman behar zitzaiola, nazioarteko administraziopean herrialde neutral gisa sortua, eta erabaki hori indartzeko blokeoa egitea erabaki zuten. Montenegrok Scutariren setioa jarraitu zuenez, Potentzia Handiek blokeoa ezartzea erabaki zuten, 1913ko apirilaren 10ean deklaratu zena. Helburua Serbiar hornidura eta errefortzuak Albaniako kostaldera iristea eragoztea zen. Blokeoak, "nazio anitzeko itsas eskuadra" batek osatutakoa, 1913ko apirilaren 10etik maiatzaren 14ra arte iraun zuen.

Blokeoan parte hartu zuten ontzien artean, SMS *Aspern*, SMS *Erzherzog Franz Ferdinand*, SMS *Radetzky*, SMS *Salamander*, SMS *Zenta* eta SMS *Zrínyi* austro-hungariarrak, Britainiar HMS *Africa*, HMS *Britannia*, HMS *Commonwealth*, HMS *Dominion*, HMS *Hibernia*, HMS *Hindustan*, HMS *King Edward VII* eta HMS *Zealandia* (3. Battle Squadron), HMS *Dublin* eta HMS *Darmouth*, *Edgar Quinet* eta *Ernest Renan* frantziarrak, SMS *Breslau* alemaniarrak eta *Ammiraglio di Saint Bon* eta *Francesco Ferruccio* italiarrak.

Blokea hasieran Montenegro-Albaniako kostaldean zehar hedatzen zen Bar-etik (gaur egun Montenegron) Drin ibaiaren irteeraraino, Shëngjin-en inguruan, egungo Albanian. Apirilaren 23an, Burney-k blokea Albaniako Durrës arte luzatu zuen.

Nazioarteko blokeoak presionatuta, Serbiak bere armada erretiratu zuen Scutaritik, eta gero aliatuen lurreko indar bateratu batek okupatu zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q116973707

 |

* Wd Datuak: Q116973707
**Serginho Gianni Dest** (Almere, Herbehereak, 2000ko azaroaren 3a) Herbehereetako Eredivisie ligako Amsterdamgo Ajaxen jokatzen duen atzelaria da. Estatubatuar jatorria du, nahiz eta Herbehereetan jaio. Gainera, Estatu Batuetako futbol selekzio nazionalean ere jokatzen du. Futbolean espezializatutako transfermarkt orrialdearen arabera, 20 milioi euroko balioa du.

Ibilbidea
---------

Bere gurasoak Herbehereetara joan ziren bizitzera Sergiño jaio baino lehenago. Bere hiriko Almere City FC taldean ibili zen behe-kategorietan. Txiki-txikitatik ikusten zen sekulako maila zuela, bere adineko jokalariengan oso berezia. 2012an, 11 urterik ez zituela, Ajaxek fitxatu zuen, eta talde jubenilarekin kontratua egin zion. Laster hasi zen kadetetan jokatzen, bera baino zaharragoekin. 16 urte betetzera zihoala 17 urtez azpiko taldera igo zen, eta urte bat beranduago, 19 urtez azpikora. 2019ko urtarrilaren 1ean, Ajaxen bigarren taldera igo zen Herbehereetako futbol txapelketako bigarren mailara. Ez zuen asko iraun bertan. Bere posizioa hegaleko jokalaritik eskuin atzelarira pasa zen, eta 2019ko udako denboraldiaurrean lehen taldearekin jokatzen hasi zen. 2019ko irailaren 12an, ofizialki, lehen taldera igo zuten, eta oso denbora gutxian postuaren jaun eta jabe egin zen, Noussair Mazraoui marokoarrari aurrea hartuz.

2020ko martxoaren 27an eguneratua.| Kluba | Urtea | Partida(k) | Gola (k) | Asistentzia (k) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Ajax B | 2019 | 18 | 1 | 2 |
| Ajax | 2019- | 35 | 2 | 6 |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q57456989
* Commonscat Multimedia: Sergiño Dest

---

 |

* Wd Datuak: Q57456989
* Commonscat Multimedia: Sergiño Dest
**Fagus-Alkiza** Hernio-Gazume Kontserbazio Bereziko Eremuaren interpretazio-zentroa da. Alkizan dago udaletxeko eraikinaren atzen solairuan.

Helburuak
---------

Fagus-Alkiza Interpretazio Zentroak hiru ardatz nagusiren arababera antolatzen da ditu: natura, bertan jarduten duen gizakia eta bi horien arteko harremanetatiksortzen den kultura.

Naturaren ardatzetik abiatuta, Fagus-Alkizaren helburua, biodibertsitatea kontserbatzea eta areagotzea da. Horretarako, interpretazio-zentroan Hernio-Gazume KBEko biodibertsitateari buruzko informazioa ematen da eta, gainera, mendigunean egin diren eta egiten ari diren kontserbaziorako lanen berri eskaintzen da. Hernio-Gazume KBEren habitat nagusien errepliken bidez azaltzen da biodibertsitatea.

Gizakiaren eraginez, lurra lantzen eta kudeatzen zuten baserritar, artzain, basomutil eta ikazkinen lanaren eraginez hain justu, osatuz joan da egun dagoen paisajea eta bere elementu nagusiak: belardiak, basoa eta larreak.

Landa-eremuan kultur jarduera eta espresio artistikoek tokia izan dezaten sustatzea da Fagus-Alkizaren helburuen hirugarren zutoina.

Jarduera nagusiak
-----------------

Fagus-Alkiza Interpretazio Zentroak Hernio-Gazume KBEren biodibertsitateari buruzko informazioa duen erakusketa iraunkorra du oinarrian. Erakusketak bost gune nagusi ditu: KBEren maketa, harkaiztia, basoa, intsektu saproxilikoen txokoa eta saguzarren koba. Horretaz gain proiekzio-gela bat du non aldibaterako erakusketak, hitzaldiak, mahainguruak eta enparauak antolatzen diren.

Halaber, Fagus-Alkizaren kultur adierazpenaren osagai nagusia Somenaren Kabia izeneko sorkuntza-bekak dira zeinaren bidez urtero bi artistari aukera ematen zaien beren sorkuntza-lana Alkizan obratzea hiru asteko egonaldi baten bidez<.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Fagus Alkiza, natura, gizakia eta kulturaren interpretazio zentroa - Alkiza» *Tolosaldeko ataria* (Noiz kontsultatua: 2022-12-11).
2. ↑   Fagus-Alkiza. *.* .
3. ↑   Fagus-Alkiza. *.* .
4. ↑    «Fagus Alkiza interpretazio zentro berritua ezagutzeko bisita gidatuak egingo dituzte - Alkiza» *Tolosaldeko ataria* (Noiz kontsultatua: 2022-12-11).
5. ↑    «Hegazti sarraskijaleak ezagutzeko bisita gidatua - Alkiza» *Tolosaldeko ataria* (Noiz kontsultatua: 2022-12-11).
6. ↑   Fagus-Alkiza. *.* .
7. ↑    «Arte sorkuntza landa eremura ekarri nahi du Sormenaren Kabia bekak - Alkiza» *Tolosaldeko ataria* (Noiz kontsultatua: 2022-12-11).

Kanpo estekak
-------------

*
**Super Nintendo Entertainment System** edo **Super NES** (**SNES** edo **Super Nintendo** bezala ere ezaguna) 16 biteko bideo-joko kontsola da. Nintendok 1990 eta 1993 artean kaleratu zuen Ipar Amerika, Europa, Australasia (Ozeania) eta Hego Amerikan. Japonia eta Asia hegoekialdean **Super Family Computer**, **Super Famicom** edo laburtuta **SFC** izenarekin kaleratu zen. Hego Korean **Super Comboy** deitzen zioten eta Hyunday Electronicsek banatu zuen. Orokorrean bertsio guztiak berdinak diren arren, zonalde desberdinetako bideo-jokoak eta kontsolak ez dira bateragarriak.

Super Nintendo Entertainment System Nintendok ekoitzitako mahaigaineko bigarren kontsola izan zen, Nintendo Entertainment Systemen ondorengoa. Super Nintendoak hainbat berrikuntza ekarri zituen irudi eta soinu arloetan.

SNES arrakasta globala izan zen. Merkatuan erlatiboki berandu sartu arren eta Ipar Amerikan Segaren Genesis kontsolarekin konpetentzi handia izan zuen arren, 16 biteko kontsolen aroan kontsolarik salduena izan zen. 1990eko hamarkadaren hasieran Sega Mega Drive kontsolarekin sekulako lehia bizia izan zuen, bideo-jokozale eta historialariek "kontsolen gerra" izendapenaz deitua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q183259
* Commonscat Multimedia: Super Famicom and variants

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4304186-3

 |

* Wd Datuak: Q183259
* Commonscat Multimedia: Super Famicom and variants

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Nintendo Entertainment System** | **Super Nintendo**1991 - 2003 | Ondorengoa**Nintendo 64** |
*Galerina uncialis*

Sinonimoak: *Agaricus uncialis*, *Naucoria uncialis*

Deskribapena
------------

**Kapela:** 30 mm arteko diametrokoa, hasieran globo-itxurakoa edo hemisferikoa, gero ganbiletik laura, batzuetan titi antzeko batekin; ertza luzaroan inkurbatua, mehea; kapelaren azala glabroa, higrofanoa, leuna edo pixka bat zimurtsua diskoan, gutxi edo batere ildaskatu gabea gardentasunagatik, hori-okre kolorekoa, marroia edo arre-herdoil kolorekoa, okre-laranja kolorekoa, diskoan ilunagoa eta eguraldi lehorrean zurbilduz 

**Orriak:** Zabal, desberdinak, lamelulekin, oinaren ondoan sabeldunak, adnatuak; lehenengo hori-okre kolorekoak, arre-herdoil kolorekoak helduaroan, ertza krenulatu fin batekin eta zurbilagoa.

**Hanka;** 40 mm arteko garaierakoa eta 5 mm arteko diametrokoa, zilindrikoa, okre-marroi kolorekoa goialdean, arre-marroi-gorrixka oinarrirantz, fibrilosotik mintzezkora doan eraztun nabarmen batekin, okre zurbil kolorekoa, iraunkor samarra ale helduetan.

**Haragia:** Mehea, okre antzeko kolorekoa. Irin usain eta zapore arin batekin. Espora-jalkina marroi-gorrixka kolorekoa.

**Etimologia:** *Galerina* terminoa, galeraren txikigarria da, latinezko "galerus" delakoarena, *Galerina* hitzak, kupula gisa erabiltzen den larruzko burukoa esan nahi duen "estilo" hitzetik eta portua esan nahi duen "fero" hitzetik; hankan errezel hondarrak dituelako

Jangarritasuna
--------------

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Oso antzekoak diren espezie asko daude: *Galerina paludosa*, *Galerina marginata*, *Galerina badipes* eta abar.

Sasoia eta lekua
----------------

Udazkenean. Talde txikitan, briofitoz estalitako lurzoru hareatsuetan, batez ere kostaldeko duna finkatuetan. Ez da oso ohikoa.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 248 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)**  Guia de Setas y Hongos de Navarra.
**Game Boy Color**, 1998an Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako kontsola bat da. Modelo honen berzeitasunetako bat, koloredun pantaila izateaz gain, bere aurreko modeloaren bateragarria izatea eta Game Boy modelo zaharragoen bideo-jokoak ere jokatu ahal izatean datza. Mundu osoan 118,69 milioi unitate saldu ziren.

Grafikoei dagokionez, bere garai beretxukoak diren Neo Geo Pocket Color eedo Atari Lynx kontsolak baina zertxobait beheragoxeago zegoen, baina gaitasun teknikoei zegokionez Sega Game Gear kontsola baina hobexeagoa zen. Dena den, tamaina eta praktikotasunari zegokionez, Atari Lynx edo Sega Game Gear kontsolak baina hobeagoa zen.

2001ean Game Boy Advance modeloak ordezkatu zuen.

Ikus gainera
------------

* Game Boy saila

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Game Boy PocketJaponia Game Boy Light** | **Game Boy Color**1998 - 2003 | Ondorengoa**Game Boy Advance** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q203992
* Commonscat Multimedia: Game Boy Color

---

 |

* Wd Datuak: Q203992
* Commonscat Multimedia: Game Boy Color
**Anssumane Fati Vieira** (Bissau, Ginea Bissau, 2002ko urriaren 31) futbol arloan **Ansu Fati** gisa ezaguna, Ginear jatorriko espainiar futbol jokalaria da, Bartzelona Futbol Klubean ezker hegaleko gisa dihar duena. Espainiako selekzio nazionalarekin ere jokatzen du.

Ibilbidea
---------

Sevillaren harrobian egon zen, baina jubenilak baino lehenago Bartzelonak fitxatu zuen. Beheko kategorietan Takefusa Kuborekin jokatu zuen, Ansuk urte bat zaharragoekin jokatu ohi zuelako. 2019-2020 denboraldia, bere agerpenarena, jubeniletan hasi zuen, baina lehen taldean jazo ziren hainbat lesio tarteko, Ernesto Valverdek deitu zuen 2.jardunaldiko Betisen aurkako partidurako eta 12 minutu jokatu zituen. 31 dorsalarekin debutatu zuen, eta taldeak 5-2 irabazi zuen. 16 urterekin egindako debut horren ondoren, 3.jardunaldian Osasunaren aurka bere lehen gola gertatu zen. Bigarren zatian atera zen, eta buruz, lehen gola erdietsi zuen. Berak bi gol sartu zituen lehen aldia Levanteren aurka izan zen 2020ko otsailaren 2an izan zen. Bere beste marketako bat da Txapeldunen Ligan gol bat sartu duen jokalari gazteena dela, Milango Interri 2019ko abenduaren 10ean sartu zion golarekin. Partidu horretan 5 minutu faltan atera zen eta marka hori hautsi.

Estadistikak
------------

| Kluba | Mail. | Denboraldia | Liga | Kopak (1) | Txapelketa internazionalak (2) | Guztira (3) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Neur. | Golak | Asist. | Neur. | Golak | Asist. | Neur. | Golak | Asist. | Neur. | Golak | Asist. |
| Bartzelona | 1ª | 2019-20 | 21 | 6 | 1 | 4 | 0 | 0 | 4 | 1 | 0 | 29 | 7 | 1 |
| Guztira klubean | 21 | 6 | 1 | 4 | 0 | 0 | 4 | 1 | 0 | 24 | 5 | 1 |
| Guztira bere ibilbidean | 21 | 6 | 1 | 4 | 0 | 0 | 4 | 1 | 0 | 29 | 7 | 1 |
|

Selekzio nazionala
------------------

Ansu Fatik 2020ko irailaren 3an, 17 urterekin, egin zuen debuta Espainiako selekzio nazionalarekin. Ordutik 4 partidu jokatu ditu, gol bakarra sartuz. Aurretik, Espainiako 21 urtez azpiko selekzioarekin bi partidu jokatu zituen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q66743376
* Commonscat Multimedia: Ansu Fati

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 2166060346680322657
* LCCN: no2023021167

 |

* Wd Datuak: Q66743376
* Commonscat Multimedia: Ansu Fati
**Andoni Elizondo Mendiola** (Donostia, 1932ko abuztuaren 5a - *ib.*, 1986ko otsailaren 23a) gipuzkoar futbol jokalari eta entrenatzailea izan zen.

Real Sociedadean defentsa gisa aritu zen 1952tik 1964ra.

Real Sociedad zuzendu zuen sei urtez, bi tartetan: lehenbizi 1966tik 1970era eta gero 1974tik 1976ra.

1967an lortu zuen taldea Lehen mailara igotzea, bigarren mailan 5 urtez egon ondoren. Errealak 40 urtez atxiki zion maila gorenari, Elizondok igo zuen urte hartatik 2007ra arte.

Errelak UEFAren txapelketan egin zituen lehen partidak ere Elizondok gidatuta jokatu zituen.

Halaber izan zen 1975 osteko Euskadiko lehen hautatzailea, Jose Angel Iribarrekin batera.

Jokalari gisa ere jardun zuen Errealean, anaia Joseba Elizondok entrenatuta, besteak beste.

Palmaresa
---------

* Zuzendutako partidak 234 (Irabazitakoak 97, berdindurikoak 51 eta galdurikoak 86).
* Aldeko golak 288 eta kontrakoak 268.

Ikus, gainera
-------------

* Errealaren entrenatzaileen zerrenda.

Kanpo estekak
-------------

* Informazioa Errealeko webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12253495

 |

* Wd Datuak: Q12253495
**Berenize** Kostobaro eta Salome I.aren alaba, Herodes I.a Handiaren iloba.

Aristobulo lehengusuarekin ezkondu zen, Herodes I. Handiaren eta Mariamne I.aren semea. Ezkontza hau beren bi familiak batzeko saiakera izan zen eta tentsioak arintzeko. Horrek ez zituen jaraunsleen arteko arazoak konpondu, eta, azkenean, Aristobulo bere aitak hil zuen K.a. 6. urtean, eta Berenizeri heriotzean konplize izatea leporatu zioten. Berenize Herodes Agripa I.a, Herodes Kaltziskoa, Herodias, Mariamne III.a eta Aristobulo Minorren ama izan zen Aristobulorekin.

Berenizek eliteko estatusari eutsi zion Judean, bere familiak familia inperial erromatarrarekin zituen lotura estuei esker. Lotura horri esker, Agripa semea Erroman hazi zen Antonia Minorren familiarekin.

Azkenik, berriro ezkondu zen Teudion izeneko gizon batekin (Herodesen lehen emazte Dorisen anaia, eta, beraz, Antipaterren osaba), familiaren lotura politikoak indartzeko. Herodes Handia hil ondoren, Berenizeri buruz ezer gutxi dakigu, baina pentsa daiteke haren ezkontza konponduak ez zuela osabaren heriotza arte iraun.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Flavio Josefo, *Antigoaltasun juduak*, 16, 2
2. ↑  Greenwalt, William. "Salome (c. 65 BCE–10 CE)." *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*, edited by Anne Commire, vol. 13, Yorkin Publications, 2002, 704–08 or.
3. ↑   «BERENICE - JewishEncyclopedia.com» *jewishencyclopedia.com* (Noiz kontsultatua: 2023-11-28).
4. ↑  Schalit, Abraham (2007). "Berenice". In Berenbaum, Michael; Skolnik, Fred (eds.). *Encyclopaedia Judaica*. Vol. 3 (2nd ed.). Detroit: Macmillan Reference. 410–11 or. ISBN 978-0-02-866097-4.
5. ↑  Greenwalt, William. "Berenice (c. 35 BCE–?)." *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*, edited by Anne Commire, vol. 2, Yorkin Publications, 2002, 444–48 or.
Carmen Boza - Palencia Sonora 2018
**Carmen Boza Tomillero** (La Línea de la Concepción, Cádiz, 1987ko uztailaren 24a) cadiztar abeslari eta konpositorea da.

Musikari ibilbidea
------------------

### Hasierak

Bere ibilbide musikala Youtube plataformara bideoak igoz hasi zuen. Hortik aurrera ospea irabazi zuen pixkanaka, Tuenti sare sozialera bideo bat igotzean, *"Gutunak zirkulu polarretik*" abestiarekin, 200.000 bisita baino gehiago izan baitzituen. 

Harrezkeroztik, bere musika kantautoreen lokal txikietan hasi zen entzuten, hala nola La botica aretoan, PayPay aretoan, Galileo Galilei aretoan, eta Fnac aretoetan kontzertuak ematen.

### Diskoak

2011n, "Lapislázuli" izeneko lehen diskoa argitaratu zuen, hamaika gaiz osatua, Román Méndezen laguntzarekin, Miss Cafeinaren bateriarekin.

Musikatik bizi zitekeela ikusita, Gibraltarreko lana utzi zuen Alcantarillara bizitzera joateko. 

2012an, bere etxean grabatutako album batean bildu zituen ordura arte Youtube @rollitosdeudaberriko kanalean igo zituen abesti guztiak, eta sarean doan argitaratu zituen. 

2015ean, "*Ispiluen Etxea*" izeneko bigarren albuma argitaratu zuen. Horretarako, abeslari berak crowfunding-kanpaina bati ekin zion, eta arrakasta handia izan zuen jarraitzaileen artean; izan ere, hasieran eskatzen zuen 10.000 euroak baino hiru aldiz gehiago lortu zuen.

2018an, *La Caja Negra* izeneko hirugarren diskoa argitaratu zuen. Bederatzi kanta konposatu, ekoitzi eta moldatu zituen, Román Méndez baterian eta Estefanía Gómez bajoan zituela. Formatu fisikoaren diseinua Anabel Perujo artistak egin zuen. Fisikoki eta digitalki argitaratu eta lehen astean, Espainian gehien saltzen zen bigarren diskoa izan zen, *Arctic Monkeys-*en atzetik.

Zirkuko funanbulisten taldeko kide izan zen.

Diskografia
-----------

* Albumak
	+ *Lapislázuli* (EP, 2011)
	+ *Rollitos de primavera (caseros y con cariño)* (2012)
	+ *La Mansión de los Espejos* (2015)
	+ *La Caja Negra* (2018)
* Sinpleak
	+ *Culpa y castigo* (2015)
	+ *Fin* (2016)
	+ *Gran hermano* (2018)
	+ *Esparto* (2019)
	+ *Un golpe de suerte* (2019)
	+ *La grieta* (2020)
	+ *Suave* (2021)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Magazine, B-side.  (27 de octubre de 2014). *Carmen Boza: su desnudo interior en Sala Galileo.* .
2. ↑    *Carmen Boza lanza su esperado EP: Lapizlazuli.*  22 de febrero de 2012.
3. ↑   20Minutos. *Carmen Boza: "La vanidad es un riesgo en el que no quería caer".* .
4. ↑    *Carmen Boza: «Me identifico con la sensibilidad de Nick Drake, escucho sus discos y me vuela la cabeza».* .
5. ↑   Press, Europa.  (30 de abril de 2018). *Carmen Boza lanza Gran hermano, primer single de su nuevo disco.* .
6. 1 2   Aguirre, Patricia Martín. «Carmen Boza, fuera de cobertura» *infoLibre.es*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Carmen Boza*** |

* Carmen Boza web ofiziala
* Boza Video YouTuben
* Carmen Boza MusicBrainz

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50376581
* Commonscat Multimedia: Carmen Boza

---

 |

* Wd Datuak: Q50376581
* Commonscat Multimedia: Carmen Boza
**PlayStation 3** (**PlayStation 3** (japonieraz: プレイステーション3, *Pureisutēshon Surī*?, ofizialki **PS3** bezala laburtuta)
 Sony Computer Entertainment konpainiaren PlayStation modeloko hirugarren bideokontsola da. Kontsola hau 7. belaunaldikoa da, eta Microsoften Xbox 360rekin eta Nintendoren Wiiarekin lehiatzen da.

Agertze datak
-------------

Lehen PS3a 2006ko azaroaren 11an atera zen, Japonian. Ameriketako Estatu Batuetan 2007ko azaroaren 17an plazaratu zen eta urte berean, martxoaren 23an Europar Batasunean eta Australian. Hasieran bi eredu atera ziren: 20Gb-ekoa eta 60Gb-koa; bigarren hau PS1 eta PS2ko bideojokoekin bateragarria zen, eta 2 USB portu zituen. 20Gbekoa Europan ezda Australian ez zen merkaturatu, bere ordez 40Gb-eko bat fabrikatu zuten, ondoren gehien zabaldu zena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Ikus, gainera
-------------

* PlayStation 4

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10683
* Commonscat Multimedia: PlayStation 3

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 7574523-9
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q10683
* Commonscat Multimedia: PlayStation 3

  

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**PlayStation 2** | **PlayStation 3**2006 - 2017 | Ondorengoa**PlayStation 4** |
***Mostellaria***, euskaraz ***Mamuarena***, Plauto idazle erromatarraren komedia bat da. K. a. 193. urtea baino beranduago antzeztu zela dirudi eta Filemonen izen bereko lanean (*Phasma*, egun galdua), oinarritutako lana omen da .

Haria
-----

Teopropides aita Atenastik kanpo dagoen bitartean Filolakes bere semea parrandan ibiltzen da. Filematio izena duen neska batekin bikotea osatu egin du. Filematio esklaboa izanik, bere askatasuna erosteko dirutza handia hartu du maileguan. Egun batean, bere lagunekin festa bat ospatzen ari dela aitaren etxean, Tranio bere esklaboa sartzen da extera bere aita iristear dagoela ohartaraziz. Tranioren aholkuz, denak etxera korrika eta presaka sartu eta etxeko atea itxi egiten du Traniok. Aita iristen denean, Tranio etxera sartzea arriskutsua dela ohartarazten dio, etxea sorginduta baitago. Baina, une horretan Filolakesi dirua utzi ziona agertzen da. Traniok dirua ondoko Simo zaharraren etxea erosteko dela esaten du, baina azkenean ondoko etxeko nagusia agertzen denean, eta Tranio bere trikimailuekin jarraitu arren, egia azaltzen da. Azkenean ordea, errudun guztiek aitaren barkamena lortzen dute semearen laguna den Kalidamatesen parte hartzeari esker.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Playing house: stage, space, and domesticity in Plautus*s Mostellaria.*.2009-10-02.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1235754
* Commonscat Multimedia: Mostellaria

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 220276165
* BNF: 137362728 (data)
* GND: 4295293-1
* LCCN: no2013094702
* SUDOC: 115827897

 |

* Wd Datuak: Q1235754
* Commonscat Multimedia: Mostellaria

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Ingelesez)** The Literacy Encyclopedia:Mostellaria.
2. ↑  **(Gaztelaniaz)** Mostellaria (Plauto): Argumento[*Betiko hautsitako esteka*], *www.teatroenitalica.com* webgunean. 2009-10-02.
**Pedro González López**, (Tegueste, Tenerife, Espainia, 2002ko azaroaren 25a) **Pedri** bezala ezagunagoa, espainiar futbolaria da. Espainiako lehen mailan jokatzen duen Bartzelona Futbol Klubean puntaerdi gisa jokatzen du. 2022. urte arteko kontratua du klubarekin, eta Bartzelonak nahi izanez gero, beste 2 urte luza dezake.

Estadistika ofizialen arabera 1,74m-ko altuera du, eta 60kg-ko pisua.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen futbolean Espainia ordezkatuz; Brasilgo taldearen (urrezko domina) atzetik, eta Mexikoko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Espainiako taldea.

Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Unai Simón, Óscar Mingueza, Marc Cucurella, Pau Torres, Jesús Vallejo, Martín Zubimendi, Marco Asensio, Mikel Merino, Rafa Mir, Dani Ceballos, Mikel Oyarzabal, Eric García, Álvaro Fernández, Carlos Soler Jon Moncayola, Pedri, Javi Puado, Óscar Gil, Dani Olmo, Juan Miranda, Bryan Gil eta Iván Villarrek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Futbola, gizonezkoa.
  |
|

Ibilbidea
---------

### UD Las Palmas (2018-2020)

Bere herriko harrobian, Juventud Laguna-n eta Las Palmaseko harrobian egon ondoren, azken honetako lehen taldean debuta egin zuen 2018-2019 denboraldiaren bukaeran, 16 urte bakarrik zituela. Las Palmasekin 4 urteko kontratua sinatu zuen, eta hurrengo denboraldian jada lehen taldearen dinamikan erabat sartu zen.

### Bartzelona Futbol Kluba

#### 2020-2021

2020ko udan, Bartzelona akordio batera iritsi zen Las Palmasekin, eta 7,2 milioi euro ordainduz, Pedri katalunia aldera joan zen. Bertan eginiko hasiera ikusgarria izan zen, batez ere Lionel Messirekin zuen kimikak jendea liluratu baitzuen.

Estadistikak
------------

2021eko urtarrilaren 8an eguneratua.| Kluba | Urtea | Partida(k) | Gola (k) | Asistentzia (k) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Las Palmas | 2019-2020 | 37 | 4 | 7 |
| Bartzelona | 2020- | 22 | 3 | 2 |

Espainiako Selekzioa
--------------------

Espainiako selekzio nazional absolutuarekin 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio) esku hartu zuen, eta 21 urtez azpikoarekin ere jokatu ohi du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Pedro González López» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Pedro González López» *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q66606355
* Commonscat Multimedia: Pedri

---

 |

* Wd Datuak: Q66606355
* Commonscat Multimedia: Pedri
Toloño mendilerroa
**Los Husos I eta Los Husos II** harpeak Euskal Herriko Ebro hareneko historiaurre berria eta lehen garai historikoa ezagutzeko oinarrizko aztarnategiak dira. Toloño mendilerroan daude. Biak Peña del Leon gailurraren azpian daude, ia haranean eta Elvillar udalerriaren barrutian.

Los Huso I aztarnategi arkeologiko gisa aurkitu zuen Iñaki Amezuak 1964an. Bere ezaugarri geomorfologikoei esker, koba gela gisa eta azienda biltzeko erabili zuten giza talde batzuen kokalekua finkatu zen. Itsas mailatik gora 720 metrora.

Juan María Apellaniz irakasleak (Deustuko Unibertsitatea) 1965. eta 1970. urteen artean garrantzi handiko lehen esku-hartzea egin zuen, eta sekuentzia krono-kultural bat identifikatu zuen, Azken Neolitotik (IV. maila) Aro Berantiarrera (I. maila) artekoa.

Sekuentzia hori eta lekuaren erabilerak hobeto zehaztu ziren Javier Fernández Eraso irakasleak 1999 eta 2001 bitartean egindako indusketen ondoren.

Los Husos IIko aztarnategi arkeologikoa, aurrekoa bezala, Iñaki Amezuak aurkitu zuen. Hark prospekzio bat egin zuen, non ez baitugu ia informaziorik, eta material batzuk aurkitu zituen. Leize horretan sakoneko jarduera arkeologiko nagusia Javier Fernández Eraso irakaslearen taldeak egin zuen.

Aurkikuntzak
------------

Kanpai formako zeramika, Valladoliden aurkitua.
Bi kobazuloak funtsezkoak dira Euskal Herriko Historiaurrean, izan ere, bertan ikusten dira lehen aldiz etxe-abeltzaintza finkatua eta zereal-laborantzaren zantzuak. Iberiar Penintsularen iparraldeko Historiaurreko aztarnategi garrantzitsuenetako bat da. Aurkitutako aztarna zaharrenak K.a. VI. milurtekoaren erdialdekoak dira: batetik, behien, ardien eta ahuntzen hezurrak agertu ziren, eta animalia horiek jaten zituzten pertsonekin batera bizi zirela ikusi zen. Gainera, zerealak landatzen zituzteneko lehen zantzuak ageri dira. Milurteko horren amaieran, gizarte hartan abeltzaintza ondo errotuta zegoela ikusten da, Los Husos II delakoan aurkitu ziren egitura batzuek (ikuiluak) adierazten duten bezala. Euskal Autonomia Erkidegoan, Nafarroan eta Errioxan aurkitu diren aztarna zaharrenak dira.

Bi harpeen barruan Kalkolito garaian ehorzketak egin ziren, giza hondakinak harkaitzen azpian kokatuz. Brontze Arotik, kanpai formako zeramiken agerpena nabarmentzen da; Kantauriar eskualdeko harpeetan mota horretako zeramika ez da hiletekin lotzen, bizilekuarekin edo jarduera ekonomikoekin baizik.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    «45. Los Husos kobazuloa (GUARDIA)» *www.euskadi.eus* 2023-02-27 (Noiz kontsultatua: 2023-10-29).
2. ↑   Martín, Patricia; Tornero, Carlos.  (2023-06-30). «Sheepfold caves under study: A review of zooarchaeological approaches to old and new-fashioned research questions» *Quaternary International*  doi:10.1016/j.quaint.2023.06.011. ISSN 1040-6182. (Noiz kontsultatua: 2023-10-30).
3. ↑   Camero, Cristina. «Abrigo de los Husos I» *Arkeoikuska* 14.
4. ↑   «Instituto Alavés de Arqueología - IAA» *www.iaa-aai.org* (Noiz kontsultatua: 2023-10-29).

Kanpo estekak
-------------
**Pedro "Pello" Uralde Hernáez** (Gasteiz, Araba, 1958ko martxoaren 2a - ) euskal herritar futbolari ohia da.

Biografia
---------

Aurrelari moduan ibili zen, 339 partida jokatu Lehen Mailan eta bertan 112 gola sartuz. Real Sociedaden eduki zuen futbol ibilbiderik distiratsuena, bertan 7 urtez ibiliz eta lorpenik handienak eskuratuz. Espainiako selekzioarekin 3 aldiz jokatu zuen, golik ez lortuz. 1982ko Munduko Futbol Txapelketan talde horrekin parte hartu zuen.

Bere ibilbidea Gasteizko Aurrera eta Arizmendi futbol taldeetan hasi zuen. Aurrera Vitoria taldean zegoela Real Sociedad taldeak fitxatu zuen, futboleko lehen mailako bere lehen partidua 1980ko otsailaren 3an jolastu zuen Bilboko Athletic Klubaren aurka. Lehen denboraldian hiru partidu baino ez zituen jolastu. Dena den, 1981-1982 denboraldian, 29 partidu jolastu eta 7 gol sartu zituen. Horrez gain, Real Sociedad taldearekin Espainiako futbol liga txapelketako txapeldun izan zen.

1986an Real Sociedad taldea utzi eta Atletico de Madrid taldeagatik fitxatu zuen. Dena den, Uralde denbora laburrez egon zen talde hartan, eta ez zuen arrakasta handirik izan. Taldean egondako denboraldi bakarrean zortzi gol baino ez zituen sartu. 1987an Bilboko Athletic Klubak fitxatu zuen, eta bertan Uraldek Errealean egon zeneko jokoa berreskuratu zuen.

1987-1988 denboraldian hamabost gol sartu zituen eta taldeak UEFA txapelketa jokatu zuen. Hurrengo denboraldian hamahiru gol sartu zituen. 1989-1990 denboraldian, taldean gutxiago jolasten zuela eta, Deportivo de La Coruña taldera joan zen, bertan bi denboraldiz egon zelarik. 34 urte zituela futbolean jolasteari utzi zion.

Kirol ibilbidea
---------------

* Real Sociedad: 1979-1986.
* Atletico de Madrid: 1986-1987.
* Athletic Club de Bilbao: 1987-1990.
* Deportivo de La Coruña: 1990-1992.

Palmaresa
---------

* Espainiako Liga: 1980-81 eta 1981-82, Errealarekin.
* Espainiako Superkopa: 1982an, talde txuri-urdinarekin.

Ikus, gainera
-------------

* Errealeko jokalarien zerrenda.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2554252
* Commonscat Multimedia: Pedro Uralde

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 138276

 |

* Wd Datuak: Q2554252
* Commonscat Multimedia: Pedro Uralde
**Rubén Iván Martínez Andrade** (Coristanco, Coruña, Galizia, 1984ko ekainaren 22a), **Rubén** soilik deitua askotan, Iruñeko Osasuna taldean atezain gisa jokatzen duen futbolari beterano galiziarra da. Transfermarkt.com orrialdearen arabera 800.000 euroko balioa du eta Osasunan 3,5 milioiko klausula. 2019rarteko kontratua du talde nafarrarekin.

Bere ibilbidea 10 urterekin hasi zuen Bergantiños herriko futbol taldean eta kategoria ezberdinak eskalatu zituen 2 urte geroago Orillamar talde potenteago batera joan zen arte. Han urte bat eman eta gero, 13 urterekin, Bartzelonak fitxatu zuen. 18 urte bete arte hango beheko kategoriak burutu zituen eta 2002an Bartzelona C-ra igo zen. Han egon zen bi urte eta gero (31 partidu), Bartzelona B-ra igo zen(Hemen Bartzelona C-n zegoen urteetan ere jokatu izan zuen) eta 2002tik 2007ra Bartzelona B-n 97 partidu jokatu zituen eta 2007an Bartzelonaren lehen taldera igo zen Victor Valdes eta Albert Jorqueraren erreserba izateko.Bi partidu jokatu zituen. Leku falta zuen Bartzelonan eta 2007-2008 denboraldirako Racing Ferrolera joan zen utzita. Ez zuen partidurik jokatu azken talde honetan eta 2008an, jada libre, Cartagenara iritsi zen. Bi urte eman zituen han, 2010 arte eta 76 partidu jokatuta joan zen, ia guztiak.2010 eta 2013 artean, Malagako taldearen parte izan zen. Lehen bi denboraldiak batuta 11 partidu jokatu zituen eta 2012-2013 denboraldian Rayora utzi zuten. Talde honetan 30 partidu jokatu zituen eta uda honetan bertan Rayok fitxatu zuen, denboraldi baterako.34 partidu jokatu zituen eta 2014-2015 denboraldian Almeriara iritsi zen. Almerian 23 partidu jokatu zituen eta aukera gehiagoren zain, Levantera joan zen denboraldi baterako. Hala ere, hare partidu gutxiago jokatu zituen hemen, 15, eta 2016ko udan, 32 urterekin, etxera iritsi zen, Coruñako Deportivora, hain zuzen. 2016tik 2018ra orokorrean Deportivoko atezain titularra izan zen, 2018 bukaeran eta 2017 hasieran izan ezik. 2017 hasierako kontuagatik, Anderlecht taldera utzia izan zen partidu bakarra jokatuz eta 2 gol jasoz. 2018ko Uztailaren 5ean, Osasunarekin sinatu zuen urte baterako.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q381809
* Commonscat Multimedia: Rubén Iván Martínez

---

 |

* Wd Datuak: Q381809
* Commonscat Multimedia: Rubén Iván Martínez
*Agrocybe erebia*

Sinonimoak: *Agaricus erebius*, *Agaricus lleveillianus*, *Agrocybe brunneola*, *Pholiota* *erebia*, *Inocybe annulata*

Deskribapena
------------

**Kapela:** 2,5 eta 7 cm bitarteko diametrokoa. Kanpai-itxurakoa, gero laua, ertza gorantz begira; titi pixka batekin, glabroa, higrofanoa; arre-marroi distiratsua eguraldi hezearekin, ia likatsua, eguraldi lehorrarekin opakua, arre-zurbil kolorekoa edo kanela kolorekoa, apur bat zimurtsua, erradiatua edo pitzatua.

**Orriak:** Marroi-sepia koloretik arre-zikinera doan kolorekoak, zabal, estuak, meheak, mozketa flokosoarekin, luze sakonduak edo kurbatu-dekurrenteak.

**Hanka:** 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 0,4 eta 1 cm bitarteko diametrokoa, betea, gero barnehutsa, flokosoa, ildaskatua eta zurbila eraztunetik gora, arre-sepia kolorekoa, haritsu-ildaskatua eta ezkatatsua eraztunaren azpitik, ukitzean belztu egiten da. Eraztun zuria mintzezkoa, zintzilik, ildaskatua goialdean, leuna behealdean.

**Haragia:** Zuri-arrexka kolorekoa kapelan, arre zikin kolorekoa oinean, usaingabea eta zapore gozokoa.

**Etimologia:** *Agrocybe* hitza, grekotik datorren hitz konposatua da, landa eta burua, zelai burua esan nahi du. *Erebia* epitetoa berriz latinetik dator, infernua, esan nahi duen "erebus" hitzetik. Bere kolore ilunengatik eta belztu egiten delako

Jangarritasuna
--------------

Jangarria, baina interes handirik gabe, bakantasuna kontuan hartzen badugu.

### Nahasketa arriskua

*Pholiota dura* delakoaren antza du kapelaren pitzadurengatik, baina oinaren beheko tarte beltzagatik bereizten da.

Sasoia eta lekua
----------------

Udaberriaren amaieratik eta udatik aurrera (abuztutik urrira). Batez ere pagadietako orbeletan.

### Banaketa eremua

Erreferentzxiak
---------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 262 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cetto, Bruno, 84-282-0540-X (T.2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..  (1987). *Guia de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 113 or. ISBN 84-282-0540-X (T.2). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
**Jose Luis Marti Soler** (Palma Mallorcakoa, 1975eko apirilaren 28a) futbol jokalari bat da. 2007-2008 denboraldiko neguko fitxaketa garaian heldu zen Errealera, Sevilla taldeak utzita. Erdilari antolatzaile gisa jokatzen du. Errealarekin, 22 partidu jokatu ditu eta bi gol sartu.

Futbol karrera
--------------

Bere futbol karrera, RCD Mallorcaren beheko mailetan hasi zuen. 1999. urtean heldu zen lehen taldera, eta bertan egon zen 1999-2000 denboraldian zehar. Azken urte honetan, CD Tenerife futbol taldeak fitxatu zuen, eta, bertan hiru urte eman zituen. 2003an, Sevilla FC taldeak fitxatu zuen, eta, talde honekin, bi UEFA txapelketa, Espainiako Superkopa, Europako Superkopa eta Espainiako Errege Koparen garailea izan da. 2008ko urtarrilean heldu zen Errealera, eta bertan eman ditu azkeneko bost hilabeteak. Denboraldi hau amaitu ondoren, berris Sevillarekin itzuli da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q705601

 |

* Wd Datuak: Q705601
**Alberto Irazu Ibañez** (Andoain, Gipuzkoa, 1970) Donostian bizi den euskal kazetaria da.

Ibilbidea
---------

80. hamarkadan, Andoaingo Gaztetxe zaharrean ematen zen musika mugimenduan barneratuta, Albertok, zenbait musika taldeetan hartu zuen parte. *Karkaxa* hardcore taldearen partahide bezala (Elkar, 1990) *Txerokee bilduma* diskan abesti bat grabatu zuen eta maketa bat 1993an.

Ondoren, *Naun* taldea sortu zen, besteak beste, *Karkaxa* eta *Eskoria-tza* taldeetako partahidez osatua eta *Abiadura Haundiko Trenaren aurkako musika* (1996) diskan parte hartu eta gero beraien diska plazaratu zuten, *Eta legeaz landako gure mintzairan solastuko* (Zaunka records, 1998). Diskaren izenburua Joseba Sarrioanaindiaren poema batean oinarritua zegoen eta hamar abestietatik hiruen letrak Sarrionaindiaren poemen birmoldaketak ziren. Taldea desegitean taldekide batzuk Captain Nemon partehartu zuten. 

Captain Nemok bi diska argitaratu zituen Irazu gitarra jotzaile zuela, *Korrontearen kontra, urpekari bat* (Metak, 2004) eta *1280 Euskal hiria* (Gor, 2007).

Musikaz gain, Gizarte eta Komunikazio Zientzietan lizentziatua, kazetaritza lanetan aritu da hainbat komunikabidetan, hala nola, Argia, Irutxulo, Gaztezulo, Euskaldunon Egunkaria, Berria, Euskadi Irratia eta abar.

*Egian Euskaraz Bizi Nahi Dugulako* ekimenaren bultzatzaileetako bat izan zen, Irazuren euskararekiko konpromezuaren adierazgarri.

Andoaingo gaztetxeko esperientzi haietatik abiatuz, 2017an liburu bat plazaratu zuen Irazuk *Rocka puntua!* (Pamiela, 2017) bertsoa eta rockaren arteko harremanari buruzko hausnarketa bat.

Lanak
-----

* *Rocka puntua!* (Pamiela, 2017)

Erreferentziak
--------------

1. 1 2     *Alberto Irazu-(r)en liburuak. Biografia eta bibliografia.*  (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
2. ↑   Katea, Euskal Musika.  (2013-12-14). «EUSKAL MUSIKA KATEA: NAUN» *EUSKAL MUSIKA KATEA* (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
3. ↑    *Captain Nemo.*  (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
4. ↑    «Blogetan! Blog izarren bila - Blogak» *www.blogetan.eus* (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).
5. ↑    «Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Alberto Irazuren "Rocka puntua!" liburuaren aurkezpena» *uberan.eus* (Noiz kontsultatua: 2018-04-12).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q51798115

 |

* Wd Datuak: Q51798115
***Sega Rally Championship*** lasterketa-bideojokoa da. Segaren AM3 barne-estudioak garatu zuen 1994an, Sega Model 2ko arcade jolas-plakarako.

Historia eta bitxikeriak
------------------------

Geroago, AM3 estudioak Sega Saturnerako konbertsioa egin zuen.
Kotxeen kontrol errealistagatik nabarmentzen da, lasterketetako lur-motaren arabera (asfaltoa, hartxintxarra, lurra).

Sega Rally Championship programak hainbat bertsio izan zituen: Sega Model 2, Sega Saturn, PC, Game Boy Advance eta N-Gage.

Joko honen bitxikeria bat Game Over-en musika da, non ahots baikorra entzuten baita "Game Over, yeeeeaaah!" esanez. Game Over ospetsua da Internet bidez.

Bere soinu-banda Takenobu Mitsuyoshik konposatu zuen.

Autoak
------

* Toyota Celica GT-Four ST205
* Lancia Delta HF Integrale
* Lancia Stratos HF 4. taldea

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1754927

 |

* Wd Datuak: Q1754927
**Nammu** (sumerreraz: 𒀭𒇉 dNAMMA = dENGUR), jatorrizko ozeanoan, "uretako abismoa" identifikatzen duen jainkosa mesopotamiarra da. Nammu, lehen jainkosa eta guztiaren jatorria izan zen. Jaiotzaren jainkosa, bere gurtza gunea, Urren egon zen, nagusiki. Testu askotan, Anuren ezkontide eta Enkiren ama bezala identifikatzen da, eta ura sorrarazteko ahalmena du. Alternatiboki, Ki lurra eta Anu zeruaren sortzaile bezala agertzen da. Beste jainko batzuk ere sortu zituela aipatzen da, eta *sig-en-sig-du* izeneko izaki batzuk bildutako buztina moldeatu zuela, bizia eman ziola, eta horrela, Ninmah eta Enkirekin batera, gizakia sortu zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q520188
* Commonscat Multimedia: Nama

---

 |

* Wd Datuak: Q520188
* Commonscat Multimedia: Nama


| * i
* e
* a
Sumertar mitologia |
| --- |
| 
* Anu
* Apsû
* Asur
* Enki
* Enlil
* Isinu
* Nammu
* Antu
* Ninki
* Zu
* Ninhursag
* Erexkigal
* Husbisag
* Ixtar
* Kingu
* Nanna
* Nebo
* Nabu
* Namtar
* Nergal
* Nidaba
* Ningal
* Ninisinna
* Ninkasi
* Ninlil
* Sin
* Tiamat
* Utu
* Nusku
* Utukku
* Xamax
* Tammuz
* Gilgamex
* Gextinanna
* Gugalana
* Huwawa
* Enkidu
* Inanna

 |  |
**Ru’a Rimawi** (Beit Rima, Zisjordania, 1998) mediku eta ekintzaile palestinarra da, neurozientzian, pediatrian eta buru osasunean aditua.

Biografia
---------

Ramallahn hazi eta bizi izan da. Haurtzaro zoragarria izan zuen, onena. Baina, hazi ahala, beste herrialde batzuk bisitatu ditu, beste istorio eta esperientzia batzuen berri izan du, eta haurtzaroa eta esperientziak besteenekin alderatzen hasi zen. Orduan ohartu zen haurtzaroa ez zela uste bezain zoragarria izan.

2023an *Kolonialismoa eta zigorgabetasuna Palestinan* konferentzia eman zuen Bilbon, Mundubat erakundeak antolatutako topaketan. Ru’a-ren esanetan palestinar gehienek dute trauma osteko estresaren nahasmendua, eta oso ohikoak dira antsietateak eragindako izualdiak eta depresioa. Kontua da oso zaila dela traumari aurre egitea, pasarte traumatikoek ez baitute etenik Palestinan. Ezin dira inoiz zauri guztiak itxi. 

> *Oso zaila da traumari aurre egitea, pasarte traumatikoek ez baitute etenik Palestinan*
> 
> 

Mediku gisa, arazoa oso handia da. Nola hobetu euren buru osasuna, ezin bada eten trauma sortzen duen erasoa? Erronka zaila da, ia ezinezkoa. Eta oso etsigarria da hori. Mediku gisa, bene-benetan saiatzen da laguntzen, baina, aldi berean, ezin du egoera kontrolatu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    ««Oso zaila da traumari aurre egitea, pasarte traumatikoek ez dutelako etenik Palestinan»» *Berria* 2023-11-29 (Noiz kontsultatua: 2023-11-29).
2. ↑    *La justicia de la comunidad internacional.* .

Kanpo estekak
-------------
Horrelako helikoptero erabili zuten ihesaldian.
**Mountjoy espetxeko ihesa helikopteroz** burutu zuten 1973ko urriaren 31n izan zen IRAko hiru presok Dublingo Mountjoy espetxetik. Irlandako Errepublikako gobernua lotsagarri utzi zuen ihesaldiak.

Gertakariak
-----------

1973ko urriaren 31n, Helikoptero batean egin zuten ihes IRAko hiru presok, Seamus Twomey, J. B. O'Hagan eta Kevin Mallon, Dublingo Mountjoy espetxetik. Plana borobil atera zitzaion IRAri. Helikoptero bat alokatu zuten gidari eta guzti, argazkilariak zirela eta hiriari airetik argazkiak atera nahi zizkietela esanez, baina behin airean zirela, pilotua behartu zuten Mountjoyko patioan lur hartzera. Hasieran guardiek ez zuten zirkinik egin, defentsa ministroa zelakoan. Presoek guardiak inguratu zituztela ikustean, beranduegi zen. Muturren aurrean egin zieten ihesa ezin zen geratu. Irlandako Errepublikako gobernua lotsagarri utzi zuen ihesaldiak.

Iralandako Gobernuan Fine Gael alderdiko Liam Cosgrave zegoen eta, gertakarien ondorioz, kritika ugari jasan zituen.

Ihesaldia herri kulturan
------------------------

Ihesaldia errepublikarren herri kulturan sartu zen, eta besteak beste, The Wolfe Tones taldearen «The Helicopter Song» kantuan jasota geratu da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------
**Alberto Ormaetxea Ibarluzea** (Eibar, 1939ko apirilaren 7a − Donostia, 2005eko urriaren 28a) futbol jokalari eta entrenatzailea zen, Errealarekin batik bat.

Hain zuzen ere, Errealeko inoizko entrenatzailerik hoberena da, estatistika hoberenak lortu baitzituen, tartean taldeak dituen Espainiako futbol liga txapelketa biak irabaztea, Espainiako Superkopa. Halaber 1983an Europako Kopan final-erdietara iritsi zen, nazioarteko txapelketa batean taldeak daukan markarik onena izanda. Eskultura bat jarri zioten Anoetako estadiokoko kanpoaldean.

Jokalaria
---------

1958an hasi zen S.D. Eibar taldean. 1962an Real Sociedadera jo zuen. Talde donostiarrean jokatu zuen 1974. Urtera arte. 1967an bigarren mailatik lehenengora igo zen Reala bera jokalari zela.

Entrenatzailea
--------------

1974an hasi zen Rafael Iriondo, Andoni Elizondo eta Jose Antonio Irulegiren laguntzaile lanetan. 1978-1979 denboraldian hau zuen bere gain lehen taldeko entrenatzaile lanaren erantzukizuna, 1984-1985 denboraldia amaitu arte. Ondoren Alacanteko Hércules Club de Fútbol taldean aritu zen.

### Irabazitako txapelketak

* **Espainiako Lehen Maila (2) :**
	+ 1981, 1982
* **Espainiako Superkopa (1) :**
	+ 1982

### Entrenatzaile estatistikak Errealean

* Partida jokatuak 324
* Partida irabaziak 157
* Partida berdinduak 87
* Partida galduak 80
* Aldeko golak 451
* Kontrako golak 280

* 
* 
* 
*

Ikus, gainera
-------------

* Errealeko entrenatzaileen zerrenda.

Kanpo estekak
-------------

* Informazioa Errealeko webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q708768
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 111704

 |

* Wd Datuak: Q708768
**Basilicatako mintzaora galo-italikoak** (italieraz : *gallo-italico di Basilicata*) Basilicata eskualdean, Italia hegoaldeko Potenza probintzian eta Campaniako ondoko Salerno probintzian hitz egiten diren dialektoak dira, hizkuntza galo-italikoen taldeko, eta ez inguratzen dituzten Lukaniako dialekto italo-erromantzeen parte, nahiz eta haien eragin handia izan duten, oro har, napolinatera deitu daitekeen mintzairak eragin du haiengan.

Hizkuntza-komunitate bat Policastroko golkoko inguruko muinoetan dago ( Trecchina, Rivello, Nemoli, Salerno probintziako Tortorella eta Casaletto Spartano). Bigarrena uren banalerroan dago, Napoli - Salerno - Taranto ardatzean ( Picerno, Tito, Pignola, Vaglio eta Potenzan eta aztarnak daude Ruoti, Bella, Avigliano, Cancellara eta Trivigno aztarnak herrietan. Gerhard Rohlfs filologoa izan zen 1931n identifikatu zuena mintzaira hauen berezitasuna.

Galo-italiko dialekto hauek Piemonteko soldadu eta kolonoen etorrerarekin batera sartu ziren Basilicatara 11. mendean, batez ere Montferrat eskualdetik. Hego Italia normandiarren konkistak hartzean gertatu zen, Roger I.a Siziliakoaren aginte garaian: Normandiako Hauteville familiako mertzenarioekin etorritako komunitateen ondorengoak dira hiztunak.
Kimika ez-organikoan borano esaten zaie BnHm (m>n izanik) formula duten boroaren hidruroei eta beren deribatuei. Egitura molekular poliedrikoa izatea da beren ezaugarririk behinena. Boro-atomoak deltaedroen erpinetan kokatzen dira. Guzti guztiek elektroi-gabezia dute eta batzuk hidrogeno-zubiak eratzen dituzten boro-atomoen artean, B–H–B, nahiz eta bi elektroi bakarrik partekatu.

Karbonoa izan ezik, boroa elementu kimikoen artean hidruro-kopuru handiena eratzen duena. Boranoak gaseosoak, likidoak edo solidoak izan daitezke eta beren fusio- eta irakite-puntuak pisu molekularrarekin batera igoko dira. Etsenplurako diboranoaren (B2H6) irakite-puntua -92 C da eta dekaboranoarenan (B10H14) 213 C.

Boranoek sintesi kimikoan agente erreduktore gisa erabilera zabala dute. Energia handiko erregai gisa ere usatzen dira, diboranoa esaterako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Borano.*  .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q127611
* Commonscat Multimedia: Boranes

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00560866
* AAT: 300379983
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D001880
* **Kimikako identifikadoreak**
* ChEBI: 33589

 |

* Wd Datuak: Q127611
* Commonscat Multimedia: Boranes