**Hexosa** sei karbono atomodun monosakarido bat da, {\displaystyle {\ce {C6H12O6}}} formula duena. Hexosak beren talde funtzionalaren arabera sailkatzen dira: aldohexosek karbonodun katearen 1. posizioan aldehido talde bat dute eta zetohexosek aldiz 2. posizioan zetona talde bat.

Aldohexosak
-----------

Aldohexosek lau zentru kiral dituztenez, 16 estereoisomero posible dituzte (24). D edo L konfigurazioa 5. posizioko hidroxilo taldearen orientazioaren araberakoa da, eta ez bere aktibitate optikoaren norantzaren araberakoa. Honakoak dira zortzi D-aldohexosak:

```
  CH=O           CH=O          CH=O            CH=O
   |              |             |               |
  HC-OH        HO-CH           HC-OH         HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH       HO-CH           HO-CH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
  HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH
   |              |             |               |
   CH2OH          CH2OH         CH2OH           CH2OH 
 D-Alosa       D-Altrosa     D-Glukosa       D-Manosa
```

```
   CH=O         CH=O            CH=O            CH=O
   |            |               |               |
  HC-OH      HO-CH             HC-OH         HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH         HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
HO-CH        HO-CH           HO-CH           HO-CH
   |            |               |               |
  HC-OH        HC-OH           HC-OH           HC-OH
   |            |               |               |
   CH2OH        CH2OH           CH2OH           CH2OH 
 D-Gulosa     D-Idosa         D-Galaktosa     D-Talosa
```

  

D isomero guzti hauetatik denak agertzen dira naturan, altrosa ezik. L-altrosa berriz *Butyrivibrio fibrisolvens* bakterioan aurkitu ahal izan da.

1926tik jakina da sei karbonodun aldosek hemiazetal ziklikoak osatzen dituztela.

Zetohexosak
-----------

*Fruktosaren egitura*Zetohexosek hiru zentru kiral dituztenez, zortzi estereoisomero posible dituzte (23). Hauetatik oraingoz lau D isomeroak bakarrik aurkitu dira naturan:

```
CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH 
  |            |             |            |
  C=O          C=O           C=O          C=O
  |            |             |            |
 HC-OH      HO-CH           HC-OH      HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH       HO-CH        HO-CH
  |            |             |            |
 HC-OH        HC-OH         HC-OH        HC-OH
  |            |             |            |
  CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH 
D-psikosa    D-fruktosa    D-sorbosa    D-tagatosa
```

Legamiek, naturalki sortutako hexosak bakarrik probestu ditzakete hartziduraz.

Ikus, gainera
-------------

* Monosakaridoak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q339725
* Commonscat Multimedia: Hexoses

---

* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D006601
* **Kimikako identifikadoreak**
* ChEBI: 18133

 |

* Wd Datuak: Q339725
* Commonscat Multimedia: Hexoses


| Karbono hidratoak |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Monosakaridoak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Diosak | **Aldosak:** Glikolaldehidoa |
| Triosak | **Aldosak:** Glizeraldehidoa**Zetosak:** Dihidroxiazetona |
| Tetrosak | **Aldosak:** Eritrosa • Treosa**Zetosak:** Eritrulosa |
| Pentosak | **Aldosak:** Arabinosa • Erribosa • Lixosa • Xilosa**Zetosak:** Erribulosa • Xilulosa |
| Hexosak | **Aldosak:** Alosa • Altrosa • Galaktosa • Glukosa • Gulosa • Idosa • Manosa • Talosa**Zetosak:** Fruktosa • Psikosa • Sorbosa • Tagatosa |
| Heptosak | **Zetosak:** Manoheptulosa • Sedoheptulosa |
| Deribatuak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Desoxiazukreak | Desoxirribosa • Ramnosa |
| Aminoazukreak | Galaktosamina • Glukosamina • N-Azetilgalaktosamina • N-Azetilglukosamina |
| Azukre azidoak | Azido galakturonikoa • Azido glukonikoa • Azido glukuronikoa |
| Azukre alkoholikoak | Arabitola • Glizerola • Inositola • Manitola • Sorbitola |

 |

 |
| Oligosakaridoak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Disakaridoak | Isomaltosa • Kitobiosa • Laktosa • Laktulosa • Maltosa • Sakarosa • Trehalosa • Turanosa • Zelobiosa |
| Trisakaridoak | Errafinosa • Maltotriosa • Melezitosa |
| Gainerakoak | Destrina (+ Maltodestrina+ Ziklodestrina) • Estakiosa • Fruktooligosakaridoak |

 |
| Polisakaridoak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Homopolisakaridoak | Almidoia (Amilosa + Amilopektina) • Glukogenoa • Kitina • Kitosanoa • Zelulosa • Inulina |
| Heteropolisakaridoak | Agar-agarra • Azido hialuronikoa • Glikosaminglukanoa • Hemizelulosa • Heparina • Kondroitina • PektinaGlukolipidoak • Lipopolisakaridoak • Glikoproteinak • Peptidoglikanoak |

 |

 |