recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Artikulu hau pilotariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Eugi (argipena)».*

| **Eugi** |
| --- |
|  |
| **Izen osoa:** | Patxi Eugi Cabodevilla |
| **Jaiotza data:** | 1971ko azaroaren 3a (51 urte) |
| **Jaioterria:** | Agoitz (Nafarroa Garaia) |
| Pilotaria |  |
| **Modalitatea:** | esku huskako pilota |
| **Egungo enpresa:** | erretiratua |
| **Postua:** | aurrelaria |
| **Altuera:** | 1,83 m |
| **Pisua:** | 84 kg |
| **Debutatze data:** | 1991ko uztailaren 5a |
| **Debutatze pilotalekua:** | Labrit (Iruñea) |
| **Erretiratze data:** | 2008ko abuztuaren 10a |
| **Erretiratze pilotalekua:** | Toki-Eder (Agoitz) |

**Patxi Eugi Cabodevilla**, pilota arloan **Eugi** deituraz ezaguna (Agoitz, Nafarroa Garaia, 1971ko azaroaren 3a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari aritzen zen, Aspe enpresarekin. Lehendabiziko partida 1991ko uztailaren 5ean jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan. Txapelketa nagusietan sei titulu irabazi zituen: buruz burukoan 1996koa, 1999koa eta 2000koa; eta lau eta erdikoan 1992koa, 1994koa eta 2000koa. Julian Retegi handiaren ondorengo urteetan, esku huskako pilotari nagusia izan zen, Ruben Belokirekin batera. Erretiratuz geroztik, beste hainbat pilotariren botilero dabil, Juan Martinez de Irujorekin esate baterako.

Kubako mundu txapelketan, 1990ean, urrezko domina jaso zuen Azkaraterekin batera, binakakoan. Profesional gisa 1991n hasi zenez, ezin izan zuen 1992ko Bartzelonako Olinpiar Jokoetan parte hartu, nahiz eta faboritoetakoa izan.

Lehenengo txapela berehala eskuratu zuen, 1991ko lau eta erdikoan. Patxi Eugiren sasoirik hoberena 1996 eta 2001 bitartean etorri zen, tarte horretako final guztietan (1997ko Arretxe eta Elkororen artekoan izan ezik) aritu baitzen, eta 1996koa, 1999koa eta 2000koa irabazi baitzituen.

2008ko abuztuaren 10ean azken partida jokatu zuen profesional gisa. Bere herriko frontoia, Agoitz, aukeratu zuen erretiroa hartzeko. Lasa III.a lagun zuela, Martinez de Irujo eta Nalda III.aren aurka jokatu zuen, eta 20-22 galdu.

2011n Garfe enpresarekin itzuli zen pilotalekuetara.

Kirol lorpenak
--------------

* Buruz buruko txapelduna: 1996, 1999 eta 2000.
	+ Buruz buruko txapeldunordea: 1998 eta 2001.
* Lau eta erdiko txapelduna: 1991
* Nafarroako lau eta erdiko txapelduna: 2000
	+ Nafarroako lau eta erdiko txapeldunordea: 2002

Banakako finalak

| Urteak | Txapelduna | Txapeldunordea | Emaitza | Pilotalekua |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1996 | **Eugi** | Arretxe | 22-19 | Atano III.a |
| 1998 | Beloki | **Eugi** | 22-13 | Atano III.a |
| 1999 | **Eugi** | Elkoro | 22-11 | Astelena |
| 2000 | **Eugi** | Beloki | 22-13 | Atano III.a |
| 2001 | Beloki | **Eugi** | 22-8 | Atano III.a |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Patxi Eugi pilotalekuetara itzuliko da Garfe enpresaren eskutik»[*Betiko hautsitako esteka*], *Berria*.

Kanpo loturak
-------------

Patxi Eugiren fitxa, Aspe enpresaren webgunean.
**Folies Bergère** Parisko kabaret ospetsu bat da, IX. barrutian kokatua.

Historia
--------

Dizdira gehien 1890 eta 1930 bitartean izan zuen. XX. mendearen amaieran, publikoa errebista ikuskizunez aspertuta zegoela eta, antzokia komedia musikaletarako, dantza taldeen ekitaldietarako etab erabiltzen hasi zen.

Parisko IX. barrutiko Richer kaleko 32. zenbakian kokatua, Plumeret arkitektoak operarako antzoki bezala eraiki zuen. Bere ateak 1869ko maiatzak 2an ireki zituen Folies Trévise izenarekin (handik gertu dagoen Trévise kaleagatik), bere ikuskizunen artean operetak, opera komikoak, musika herrikoia eta akrobaziak zeudelarik. Bere izena 1872an aldatu zuen Trévise dukearen kexuen ondorioz, honek ez baitzuen bere izena ikuskizunak eskaintzen ziren antzoki batekin lotuta ikusi nahi. Arazo hauek ekiditeko Bergère (artzaina) izena aukeratzen da, hau ere gertuko kale baten izena dena baina abizenekin lotuta ez dagoena.

Joséphine Baker  
 charlestona dantzatzen  
(1926).
Bere egungo fatxada 1930eko hamarkadakoa da, eta art déco estiloan egina dago.

Antzoki honek gustu herrikoi bat asetzen zuen, baina kutsu exotiko batekin, beste kultura batzuetako ohiturak erakutsiz, jantzi eta dekoratu oso konplexuekin eta, oso sarri begiamarruak. Lido eta Moulin Rougen lehiakidea izan zen, eta beste herrialde batzuetako enpresariak negozio honetan sartzeko inspiratu zituen. Horien artean Florenz Ziegfeld (Ziegfeld Follies) Estatu Batuetan, eta Kubako hiriburua den Habanako Tropicana bezalako kabaretentzako eredua izan zen.

Folies Bergèren lan egin zuten artistak
---------------------------------------

Honako hauek dira bertan lan egin zuten artistetako batzuk:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Norma Duval
* Maurice Chevalier
* Josephine Baker
* Mistinguett
* Rita Montaner
* Yves Montand
* Charles Trenet
* Jean Sablon
* Frank Sinatra
 | * Liane de Pougy
* Edith Piaf
* Cléo de Mérode
* Stan Laurel
* Grock
* Jean Marais
* Colette
* Damia
* Fernandel
 | * Claudine Longet
* Yvonne Printemps
* Otero Ederra
* Mata Hari
* Bellydance Superstars
* Charles Chaplin
* W. C. Fields
* Loïe Fuller
* Jean Gabin
 |

Bitxikeriak
-----------

Bertan ematen ziren ikuskizunen izenek beti zituzten hamairu hizki, antzokiaren izenak bezala. Zorte ona zekarrela zioten, ohiko sineskeriak kontrakoa dioe arren.

Informazio praktikoa
--------------------

* Helbidea: 32 Rue Richer, 75009
* Geltokia:  Cadet

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q330375
* Commonscat Multimedia: Folies Bergère

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 167894802
* ISNI: 0000 0001 2301 1966
* BNF: 124630065 (data)
* GND: 2049652-7
* LCCN: n83033681
* NLA: 54464335
* SUDOC: 028637917
* BIBSYS: 8051746
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00089006

 |

* Wd Datuak: Q330375
* Commonscat Multimedia: Folies Bergère
**Ozeano Bareko Mendilerroaren Ibilbidea**, ingelesez: *Pacific Crest Trail* eta ofizialki *Pacific Crest National Scenic Trail*, AEBetako mendebaldeko kostaldeko ibilbide luze bat da, Ur-jauzien mendikatea eta Sierra Nevada mendikatearen eremu garaienen 160-240 kilometroz paralelo doana. 

Denera 4.270 kilometro luze ditu, 25 baso parke eta 7 parke nazional igaroz.

Ibilbidearen hegoaldeko muturra AEB eta Mexiko arteko mugan dago, Campo udalerrian, handik Kalifornia, Oregon eta Washington estatuak igaro eta iparraldeko muturra AEB eta Kanadaren mugan amaitzen da. Batzutan ibilbide edo luzapen ez ofiziala ere gehitzen zaio, Joe Haizetsu Ibilbide (*Windy Joe Trail*), Kanadako Britainiar Columbia probintziako E. C. Manning Probintzia Parkean.

Zinema
------

*Wild* (2014) filma ibilbide honetan girotua dago.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2003736
* Commonscat Multimedia: Pacific Crest Trail

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 135044769
* GND: 4711160-4
* NKC: xx0122801
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1225378

 |

* Wd Datuak: Q2003736
* Commonscat Multimedia: Pacific Crest Trail
**Forges d'Abel** edo **les Forges d'Abel** Okzitaniako Bòrça eta Urdòs udalerrietako auzo bat da. Aspe bailaran kokatua, Somporteko burdinbide tunelako iparraldeko sarreran, Forges d'Abelgo nazioarteko geltokia hartzen zuen, Paue-Canfranc burdinbidearen lehen geltokia iparralderako tuneletik irten zenean. Gaur egun, Somporteko errepide tunelaren zerbitzu teknikoa eta Somporteko burdinbide tunela erabiltzen duten laguntza-zerbitzuak jasotzen ditu, baita Électricité de France enpresak kudeatutako zentral hidroelektriko bat ere.

Forges d'Abel lantegi siderurgiko txiki bat ziren, Frederiko Abelekoak (1780-1855) modernizatu eta ustiatu zuena, Alemaniako Stuttgarteko burdinola maisu bat, 1828 eta 1850eko hamarkadaren hasiera bitartean.

Errepide txiki bat *Estaens* lekura doa, mendebalderago dagoen legoa bat, non zentral hidroelektriko bat dagoen, hau ere txangoen abiapuntua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2379943
* Commonscat Multimedia: Forges d'Abel

---

 |

* Wd Datuak: Q2379943
* Commonscat Multimedia: Forges d'Abel
Ibercaja Aramon Club txartel gorria
Zerrenda magnetikodun forfait baten irudia
**Forfait** arruntki kirol abonuei erreferentzia egiten dien hitz frantses bat da, batez ere eskikoari, baina baita beste ikuskizun batzuetakoei ere, opera kasu, hitz honi **eski abonu** zentzua ematen zaion arren.

Forfait mota asko dago, orokorrean euren iraupen edo baliozkotasunagatik sailkatuak. Egunerokoak, jarraikako hiru egunekoak, aste osokoak, ez jarraikako hamar egunekoak, hogei egunekoak, hogeitabost egunekoak edo denboraldikoak, eski estazio bakoitzaren arabera.

Estazio bakoitzean erabilera ezberdina da. Estazioren batzuk, Aragoiko Aramon Formigal kasu, sakelean eramaten diren txartel batzuk erabiltzen dituzte, eta, tornu batetatik igarotzean, txartel irakurleak detektatu egiten ditu eta igarotzea baimentzen du. Candanchú bezalako beste batzuk zerrenda magnetikodun txartel batzuk erabiltzen dituzte eguneko abonuetarako, irakurle batean sartu behar direnak, honek tornu bat irekiko duelarik. Egun bat baino gehiagoko abonuetarako beste txartel batzuk erabiltzen dira, txip magnetikodunak, makinara hurbiltzerakoan igarotzea baimentzen duena.

Abonu hauek estazio bakar baterako edo zenbaitetarako izan daitezke, euren artean dauden akordioen arabera. Kasu horretan, abonu bakar batekin estazio batetik beste batera joan daiteke, fisikoki elkarlotuta egon ala ez. Hau da Candanchúko abonuaren kasua, gaur egun Sierra Nevadan ere erabil daitekeena, eta bi estazioen artean 900 kilometro baino geiago daude. Era berean, Aramon taldeko estazioentzako abonuak Aramon Formigal, Aramon Panticosa, Aramon Cerler, Aramon Javalambre eta Aramon Valdelinareseko estazioetan eskiatzea ahalbidetzen du.

RFID teknologiaren erabilerak forfaitentzat informazioa denbora errealean ematen duten informazio sistemekin lagunduta joan behar du.

Ikus, gainera
-------------

* Middleware RFID

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q552227
* Commonscat Multimedia: Ski passes

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4232749-0

 |

* Wd Datuak: Q552227
* Commonscat Multimedia: Ski passes
**Francisco Matías Lakabe Mezkiritz** (Urrotz, Nafarroa Garaia, 1815eko abenduaren 3a - Zangoza, Nafarroa Garaia, 1891eko irailaren 17a) nafar medikua eta idazlea izan zen.

Biografia
---------

Dirudienez, Iruñeko apaiztegian sartu zen, 1832an primaren ordenatu gisa agertzen baita. Hala ere, urtebete geroago Iruñeko Medikuntza, Kirurgia eta Farmazia Elkargoan matrikulatu zen. Lizentziatura lortuta, Zizur Zendean aritu zen medikuntzan, 1862ko urtarrilean Zangozara igaro zen arte. Hiri honen alde egindako lan arduratsuari esker, 1886an udalak ohorezko diplomarako proposatu zion diputazioari.

1858an idatzi zuen *Iruñerriko baserritarren defentsa* lana, Florencio Sanz Baezak urte berean idatzitako *Nafarroako estatistika* izeneko paragrafoaren erantzuna; *Antikristoa edo iraultza, Aita Santua edo kristokrazia* 1869an, eta *Israelgo iratzargailua* 1886an.

Erreferentziak
--------------

* «Lakabe Mezkiritz, Francisco Matias - Auñamendi Eusko Entziklopedia» *aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-10-31).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109336393
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 84103
* GEN: 12527

 |

* Wd Datuak: Q109336393
**Filipo I.a Epifanes Filadelfo** (antzinako grezieraz: Φίλιππος Ἐπιφανής Φιλάδελφος), Seleukotar Inperiokoa, Siriako errege izan zen K.a. 95 eta K.a. 83 bitartean. Antioko VIII.a Griforen laugarren semea zen. Errege diadema, K.a. 95ean hartu zuen, bere anaia nagusi, edo ziur asko bikia zen Antioko XI.a Epifanesekin batera, seme guztietan nagusiena zen Seleuko VI.a Epifanes, bere lehengusu Antioko X.a Eusebiok hil ondoren. Antiokian finkatzea lortu zuen K.a. 92 ondorengo uneren batean, bere anaia Antioko X.a Eusebiori hartu ziona. Bere beste anaia Demetrio III.a Eukariosen erasoak jasan zituen, K.a. 83an, Tigranes II.a Handia Armeniakoak kanporatu zuen arte, Siria, urte horretan edo zertxobait lehenxeago konkistatu zuen erregea. Une horretan, Filipo I.a Filadelfo historiatik desagertzen da, baina ondorengo txanponek, bere irudia daramate, eta erromatar autoritateek egin zituzten.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Seleuko VI.a Epifanes** | **Seleukotar erregea Antioko X.a Eusebio, Demetrio III.a Eukarios eta Antioko XI.a Epifanesekin.**K.a. 95-K.a. 83 | Ondorengoa**Antioko XII.a Dioniso edo Tigranes II.a Handia Armeniakoa** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q263489
* Commonscat Multimedia: Philip I Philadelphus

---

 |

* Wd Datuak: Q263489
* Commonscat Multimedia: Philip I Philadelphus
**Francisco Javier Mariátegui Tellería** (Lima, Peru, 1793ko azaroaren 22a - Lima, Peru, 1884ko abenduaren 23a) Peruko abokatu, magistratu, politikari, idazle, diplomatiko, kazetari eta ideologo liberala izan zen. Peruko Independentziaren Prozerra. Peruko Errepublika sortu zuen belaunaldiko kide nabarmena. 1822ko lehen Kongresu Konstituziogilea osatu zuen, idazkaritza José Faustino Sánchez Carriónekin partekatuz, eta 1833ko Konbentzio Nazionala. Gobernuko eta Kanpo Harremanetarako ministroa izan zen (1827-28), ministro ahalguztiduna Ekuadorren (1832-33) eta Bolivian (1842); eta Ministroen Kontseiluko presidentea (1865) ere izan zen. Magistratu bezala, Trujilloren Justizia Gorte Gorenaren sortzailea izan zen, baita Justizia Gorte Goreneko kidea ere, hainbat alditan presidente izanda. Gainera, Peruko masoneriaren sortzaileetako bat izan zen, eta bere idatzi gehienak antiklerikalak dira, baina batzuk gai historikokoak dira, emantzipazio garaian ikusi zituen gertakarien kontakizunak nabarmenduz.

Jaiotza eta familia
-------------------

Euskal jatorriko gurasoak zituen. Ignacio de Mariátegui y Liernia eta María Jacoba Tellería y Vicuñaren (Manuel Tellería Vicuñaren arreba) semea izan zen. Bere anaietako bat Ignacio Mariátegui y Tellería izan zen, Peruko armadan itsasgizona izan zena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5866218
* Commonscat Multimedia: Francisco Javier Mariátegui y Tellería

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75265292
* LCCN: n84202764

 |

* Wd Datuak: Q5866218
* Commonscat Multimedia: Francisco Javier Mariátegui y Tellería
Pilâtre de Rozier eta d'Arlandes-en loturarik gabeko lehenengo bidaia, 1783ko azaroaren 21ean. XIX. mende amaierako ilustrazioa.
**François Laurent Vieux d'Arlandes** (1742ko irailaren 26a - 1809ko maiatzaren 1a) frantziar markesa, soldadua eta aire beroko baloien aeronauta aitzindaria izan zen. Berak eta Jean-François Pilâtre de Rozier-ek baloi askeen lehen hegaldi tripulatua egin zuten, 1783ko azaroaren 21ean, Montgolfierren baloian.

D'Arlandes Anneyron-en jaio zen Dofinerrian. Joseph Montgolfier ezagutu zuen Tournongo jesuiten ikastetxean. Frantziar errege guardiako infanteriako ofizial bihurtu zen.

Montgolfier anaien globoaren lehenengo erakusketa publikoa 1783ko ekainaren 17an ospatu zen, eta ondoren, ardi baten, oilar baten eta ahate baten loturarik gabeko hegaldi bat Versaillesko jauregiko aurreko patioan, irailaren 19an. Frantziako Luis XVI.a erregeak erabaki zuen lehenbiziko hegaldi tripulatuan kondenatutako bi gaizkile joango zirela, baina Rozierrek Polignac-eko dukesaren laguntza eskatu zuen lehengo aeronauta izateko ohorea goi-mailako pertsona bat izan behar zela. Erregeari konbentzitu zioten onartzeko Arlandes eta Rozier lehen pilotuak izaten.

D'Arlandesek Mantxako kanala zeharkatzeko hegaldi bat proposatu zuen 1784an, baina plana ezerezean geratu zen.

Armadatik baztertu egin zuten frantziar iraultzaren ondoren koldarkeriaz, eta bere Saleton-eko gazteluan hil zen Anneyron ondoan. Iturri batzuek iradokitzen dute bere buruaz beste egin zuela.

Kanpoko loturak
---------------

* www.ballooninghistory.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q440160
* Commonscat Multimedia: François Laurent d'Arlandes

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 70782825
* ISNI: 0000 0000 6121 6017
* BNF: 128058665 (data)
* GND: 1196241414
* LCCN: n2004063548
* Open Library: OL2319710A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q440160
* Commonscat Multimedia: François Laurent d'Arlandes
**Floren Aoiz Monreal** (Tafalla, Nafarroa Garaia, 1966ko apirilaren 2a) ezker abertzaleko politikaria, idazlea eta iruzkingilea da.

Politikan gazte sartuta, Nafarroako Foru Erkidegoko Parlamentuan Herri Batasunaren ordezkari izan zen 1987tik 1997ra bitartean. Herri Batasuneko mahaikidea eta Jon Idigorasekin batera bozeramailea 1992z geroztik. Nafarroa Garaian HBren antolakuntzaren arduraduna ere izan zen.

1997ko abenduan, Espainiako Auzitegi Gorenak 7 urteko espetxealdia ezarri zion, HBren beste mahaikideekin batera, ETArekin kooperatzea leporatuta. Izan ere, HBk ETAren bideo bat jarri zuen hauteskunde-propagandan. Aoiz eta gainerako mahaikideak kartzelan izan zituzten 1999ko uztaileraino, hau da, Espainiako Konstituzio Auzitegiak alderdiak jarritako helegiteak onartu zuen arte. Aske utzi ondoren, HBra itzuli zen, baina oraingo honetan hain kargu nabarmenetan aritu gabe.

Baltasar Garzonek, talde armatuko kidea izatea egotzi zion 2002an, beste 21 mahaikide ohi edo une horretako mahaikiderekin batera.

2007an, Nafarroako Foru Erkidegoko Parlamenturako hauteskundeetan, Pernando Barrena buru zuen Abertzale Sozialisten zerrendan agertu zen, nahiz eta atzera samarreko postu batean (29.ean). Edonola ere, azkenean Auzitegi Gorenak deuseztatu zuen zerrenda hori.

Hainbat liburu idatzi ditu, Nafarroako historiari eta Euskal Herriko gatazkari buruz. *Garan* zutabegilea da, eta Euskadi Irratian iruzkingilea. Egun Iratzar Fundazioko zuzendaria da.

Liburuak
--------

* *La vieja herida. De la conquista española al Amejoramiento Foral* (Txalaparta, 2002).
* *El jarrón roto: la transición en Navarra: una cuestión de Estado* (Txalaparta, 2005).
* *Más allá de 1512: memoria, política y hegemonía* (Txalaparta, 2012).

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Aoiz* abizena horrela idaztea euskal herritar horren aukera pertsonala da. Izan ere, Euskaltzaindiak, euskara baturako, *Aoitz* onartu du deitura horren grafiatzat. Ikus Euskal Onomastikaren Datutegia.

Kanpo estekak
-------------

* Aoizen bloga

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4891211
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 71627896
* ISNI: 0000 0000 4483 3611
* BNE: XX1621747
* BNF: 14522012g (data)
* GND: 1084637294
* LCCN: nb2003046230
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00374/eu\_a\_3741/a3741

 |

* Wd Datuak: Q4891211
**Floyd konderria** (ingelesez: *Floyd County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Floydada da. 2010eko zentsuaren arabera 6.446 biztanle zituen, Floyd kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Floyd konderriak 2.570,62 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,98 ura dira. Beste 2.569,64 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,51 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.446 pertsonetatik 6.187 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.410 dira. 211 beltzak edo afroamerikarrak. 16 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 11 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 19 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110528
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131336172
* LCCN: n79065203
* NARA: 10047076
* **Lekuak**
* OSM: 1810793
* TGN: 2001985

 |

* Wd Datuak: Q110528
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Texas
Rat-trap motako pedala, krokadurekin. 
**Bizikletaren pedala** esfortzua aplikatzen zaion euskarri-osagai bat da, katearen bidez gurpiletara transmititzen dena. Pedalak bielari lotutako ardatz baten gainean biratzen dira. Pedalak, funtsean, bi zatiz osatuta daude: euskarri-zatia, non oinak bermatzen diren, eta ardatza, bielarekin bat datorrena.-zatia, non oinak bermatzen diren, eta ardatza, bielan sartzen dena.

Antzina, pedalak zurez eta burdinaz eginak zeuden, baina pixkanaka eboluzionatuz joan dira, plastiko, burdina, aluminio eta karbono zuntzezkoak izatera iritsi arte.

Bilakaera
---------

 Gomazko zoladun pedala 
Oinarrizko pedalak plastikozko edo metalezko plataformak dira, eta biratu egin daitezke oinaren posiziora egokitzeko. Bilakaera bat *rastralak* edo *ointokiak izan ziren*. Oina lotu daiteke pedalaren igoeran esfortzua aplikatzeko. Plastikozko pieza zurruna izan daiteke, edo larruzko edo bestelako materialez egindako zerrendei eusteko modukoa.

Gaur egun, pedal automatikoen mesedetan zokoratuak izan ohi dira, txirrindularitzarako zapatila bereziekin lotzen direnak. Lotura hori ez da askatzen oina altxatzean, eta alboko mugimendu batekin askatzeko diseinatuta dago. Hainbat estandar daude.

Pedalari lotzeaz gain, zapatilak zurrunak dira, esfortzua transmititu ahal izateko. Mendiko bizikletetan konpromisozko irtenbide bat hartzen da, haiekin erosotasun handiagoarekin edo txikiagoarekin ibili ahal izateko. Zenbat eta zurruntasun handiagoa, orduan eta pedalei eragiteko eraginkortasun handiagoa, baina erosotasun txikiagoa.

Ikus, gainera
-------------

* Platerak eta bielak
* Shimano Pedaling Dynamics
* Itopuntua

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q305026
* Commonscat Multimedia: Bicycle pedals

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q305026
* Commonscat Multimedia: Bicycle pedals
**Filipinetako Mankomunitatea**   edo **Filipinetako** ***Commonwealth***,  Filipinetako izendapena izan zen 1935etik 1946ra, herrialdeak Estatu Batuekin mankomunitatea osatu zuenean. 1935 baino lehen, Filipinak uharte-eremu mankomunatu gabekoa zen eta lehenago AEBetako lurraldea zen.

Mankomunitatea edo Estatu libre elkartuaren sorrera, Filipinetako Independentzia Legearen araberakoa izan zen, herrian Tydings-McDuffie Legea (*Tydings-McDuffie Act*) izenez ezagutzen dena, behin-behineko araudia 10 urteko epean, eta horren ostean independentzia osoa eta subiranotasuna emango zitzaizkion.

Aro kolonialaren amaiera eta herrialdearen izenaren aldaketa markatu zuen, garai kolonialeko "Filipinar uharteak" termino tradizionaletik, batasunaren, subiranotasunaren eta nazio identitatearen sinbolo den "Filipinak" berezira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Tricontinental, Números 127-130
2. ↑  Cuadernos hispanoamericanos, Volumen 27,Números 76-79
3. ↑    *Official Ballot.* .

Kanpo esteka
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q146328
* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85100799

 |

* Wd Datuak: Q146328
**Filis** (Phyllis), greziar mitologiako emakumezko pertsonaia bat da. Traziako errege Likurgoren alaba zen, eta Teseoren seme Demofonterekin ezkondu zen, hau Traziatik igarotzen ari zenean Troiako Gerraren ondoren etxera itzultzen ari zela. Demofonte, beharraren ondorioz Greziara deitua, etxera itzuli zen bere aitari laguntzeko, Filis utziz. Orduan, honek, bere senarrari, Reari sagaraturiko zerraldo bat bidali zion, berak, itzultzeko itxaropena ematen dionean irekitzeko eskatuz. Hemendik aurrera, istorioa aldatu egiten da.

Bertsio batean, Filisek bere buruaz beste egiten du zuhaitz batean urkatuz. Filis lurperatzen duten tokian, almendrondo bat hazten da, Demofonte itzultzean loratzen dena. Istorioaren bigarren bertsio batean, Demofontek zerraldoa irekitzen du, eta, istripuz, bere ezpataren gainean erortzen da. Istorio hau, nabarmenki posible agertzen da Ovidioren Heroides epopeia epistolarreko II. Liburuan, baita Kalimakoren lanetan ere.

*Bederatzi Bideak*, Filisen istoriotik datoz, esaten denez, bederatzi aldiz itzuliko dena ertzetara Demofonteren itzuleraren zain dagoela.

Filis, artzain eleberrian ere, oso ohiko pertsonaia da: neskatxa artzai xaloa, atsegina eta maitemindua. Urrezko Mendeko Lope de Vega idazle espainiarrak, Filisi buruzko ziklo bat idatzi zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1334087
* Commonscat Multimedia: Phyllis (mythology)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 30613938
* GND: 12934169X

 |

* Wd Datuak: Q1334087
* Commonscat Multimedia: Phyllis (mythology)
**Peder Kongshaug** (Londres, Erresuma Batua, 2001eko abuztuaren 13a) Erresuma Batuan sortutako patinatzaile norvegiarra da. 2022ko txapeldun olinpikoa da talde jazarpenean.

Biografia
---------

Peer Albert Kongshaug-en semea da Peder; Norvegia ordezkatu zuen nabigazioan, eta 1988ko Flying Dutchman Munduko Txapelketan zortzigarren sailkatu zen Medembliken, Herbehereetan.

2020ko otsailean, 2020ko Junior Abiadura-patinajeko Munduko Txapelketan, Kongshaugek urrezko domina irabazi zuen 1.000 metroko proban. 2021eko Europako Abiadura-patinajeko Txapelketan parte hartu zuen Heerenveenen, eta seigarren postua lortu zuen 500 metroko proban, eta 10. eta 19. postuetan amaitu zuen 1.000 metroko eta 5.000 metroko probetan, hurrenez hurren. 2021eko Abiadura-patinajeko Banakako Distantziako Munduko Txapelketan, 14. postuan geratu zen 1.000 metrotan, 18. postuan 5.000 metrotan, eta ez zen taldekako jazarpenerako hautatua izan.

2022ko Abiadura patinajeko Europako Txapelketan, Kongshaugek 7. postua lortu zuen 1.500 metrotan, eta, 17. postua irteera masiboan. 2022ko otsailean jokatu ziren 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetarako sailkapenetan, zeinetan, 1.500 metroko proban, Kjeld Nuis Holandako txapeldunaren 1,18 segundo atzetik amaitu baitzuen, Thomas Krol zilarrezko dominaren aurka hamargarren lasterketan parte hartu zuen. Kongshaug, Hallgeir Engebråten eta Sverre Lunde Pedersen taldekideekin, norvegiar erreleboak sailkapen denbora onena lortu zuen; gero, finalaurrekoa irabazi zuen holandarren aurka, eta, ondoren, errusiarren aurka finala; dena den, errusiarrek errekor olinpiko berria ezarri zuten amerikarrekin edukitako norgehiagokan.

Errekor pertsonalak
-------------------

| Errekor pertsonalak |
| --- |
| Abiadura-patinajea |
| Gertakaria | Emaitza | Data | Lekua | Oharrak |
| 500 m | 36,24 | 2021-03-06 | Hamar |
| 1.000 m | 1.10,32 | 2021-02-13 | Heerenveen |
| 1.500 m | 1.42,88 | 2021-12-04 | Salt Lake City |
| 3.000 m | 3.44,22 | 2021-08-14 | Hamar |
| 5.000 m | 6.17,50 | 2021-12-03 | Utah Olympic Oval, Salt Lake City |
| 10.000 m | 13.30,26 | 2021-10-31 | Hamar |

Gaur egun 48. postuan dago adelskalenderren 148,796 punturekin

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «ISU WORLD JUNIOR SPEED SKATING CHAMPIONSHIPS 2020» *media.isuresults.eu*.
2. ↑   «la Norvège sacrée championne olympique de poursuite par équipes hommes à Beijing 2022» *olympics.com*.
3. ↑   «SpeedskatingResults.com - Peder KONGSHAUG» *www.speedskatingresults.com* (Noiz kontsultatua: 2022-04-22).
4. ↑   «Adel» *evertstenlund.se* (Noiz kontsultatua: 2022-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Peder Kongshaug Norway Football Association-en (norvegieraz)
* Peder Kongshaug SpeedSkatingBase.eu-n
* Peder Kongshaug SpeedSkatingNews.info-n
* Peder Kongshaug SpeedSkatingStats.com-en
* Peder Kongshaug Olympedia-n

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q105279115

 |

* Wd Datuak: Q105279115
**Frankfurteko maisua** (1460 – c. 1533) Flandriako Pizkundeko margolari bat izan zen, Anberesen aritu zena 1480tik 1520ra bitarte. Nahiz eta seguru asko inoiz ez zen Frankfurt am Mainen egon, izen hori eman zaio hiri horretarako eskatutako bi margolanengatik: *Jesusen Familia* (c. 1503), egun Frankfurteko Museo Historikoan dagoena, eta *Gurutziltzaketa*, egun Städel museoan dagoena. 

Artista hau, beste artista anonimoak bezala, margotzeko estiloagatik identifikatzen ahal da, ez izenagatik. Hala ere, Frankfurteko maisua Hendrik van Wueluwe artistarekin lotu izan da; izan ere, van Wueluve artista fmatua izan zen Anberesen garai horretan, baina ez da haren pinturarik ezagutzen. Frankfurteko maisuaren autoerretratu bat datatuta dago (*Artistaren eta emaztearen erretratua*) eta jatorrizko markoa dauka. Han azaltzen da artistak 36 urte zituela orduan, eta San Lukaseko gremioko kidea zela (Van Wueluwe sei aldiz izan zen gremio horretako deana).

Frankfurteko maisua ezaguna da, halaber, Herbehereetako aurreko margolari batzuen (Rogier van der Weyden eta Hugo van der Goes, esaterako) kopia ugari egiteagatik, eta Quentin Metsys garaikidearekin estilo artistiko berria garatzeagatik Anberesen 1500 inguruan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q204874
* Commonscat Multimedia: Master of Frankfurt

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 89086881
* ISNI: 0000 0000 8876 8356
* GND: 12031472X
* LCCN: n86045976
* SNAC: w62z1z59
* ULAN: 500027699
* BPN: 45760360
* RKD: 53274
* **Bilduma digitalak**
* Museo del Prado: aad99d40-c5a7-4c2b-95fe-cc1db1aeb841

 |

* Wd Datuak: Q204874
* Commonscat Multimedia: Master of Frankfurt
**Frankfurteko Automobil Erakusketa**, alemanez ***Internationale Automobil-Ausstellung*** (***IAA*** – Nazioarteko Automobil Erakusketa) izenez ezagutzen dena, irailean edo urrian Frankfurt am Main-en (Alemania) egiten den automobil erakusketa da. Europako erakusketa garrantzitsuenetako bat da, Paris eta Genevakoekin batera.

Erakusketa Alemaniako Automobil Fabrikatzaileen Elkarteak antolatzen du (alemanez: *Verband der Automobilindustrie*). Ohikoa da Audi, BMW, Mercedes-Benz eta Volkswagen alemaniar markek, baita erdi tokiko Ford, Opel eta Volkswagen Taldearen filialek (Seat eta Škoda) nobedade garrantzitsuak aurkeztea erakusketa honetan.

1951n egin zen Frankfurteko Automobil Erakusketaren lehen edizioa (**IAAren** aurreko edizioek beste leku batzuk izan zituzten). Urte bakoitietan bakarrik ospatzen da, Parisko Erakusketarekin txandakatuz. 67. edizioa 2017ko irailaren 14tik 24ra egin zen eta 810.400 parte hartzaile erregistratu ziren.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Statistics Visitors and Exhibitors IAA Cars 2017.*  IAA 2017ko irailaren 25a.

Kanpo estekak
-------------

* Imágenes de IAA 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q57583
* Commonscat Multimedia: IAA

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148947048
* GND: 2001441-7
* LCCN: n82102474

 |

* Wd Datuak: Q57583
* Commonscat Multimedia: IAA
Linux banaketen grafikoa, enbor eta adarren eskema. **Fork** edo **adarkatze** esaten zaio sortzen den "adar" berriari.
Softwarea garapenean, **fork**, **adarkatze**, edo (programa) **eratorri**a deitzen zaio beste programa batean oinarritutako programa informatiko berriari. Aurreko programatik deribatutako programa berriari (baina ez aurreko programaren bertsioari).

Fork batek, programa eratorri batek, aurreko proiektu batetik hartzen du Iturburu kodearen zati handi bat, baina norabidea, nolabait, aldatzeko. Software garatzaileen arteko desadostasunak konpontzeko bidea izan daiteke garatzaile batek edo garatzaile talde batek bere proiektu propioa sortzea. Zein den proiektu "guraso" edo "enbor" eta zein den proiektu eratorria, adarra edo forka, ebazteko, batzuetan, auzitegietaraino iritsi izan dira. Izan ere, proiektu deribatu berri bat sortzen denean, proiektu batetik bi proiektu bereizten direnean, ebatzi behar da nork gordeko duen lehenago zegoen proiektuaren izena eta horrekin batera, agian inportanteagoa izango dena, nork gordeko dituen proiektuarekin ohituta dauden erabiltzaileak, bezeroak. Erabaki behar da, halaber, nortzuk egingo dituzten proiektu nagusiaren bertsio berriak, betiko izenari lotuta, eta nork egingo duen beste izen bat hartu beharko duen proiektu berria, fork berria.

Bi proiektuen adarkatzea gertatzen denean, inportantea izaten da bi proiektuen arteko komunikazioari eustea. Bi adarrei interesatzen zaie, esate baterako, adar batean detektatzen diren software-erroreak, informatikan "bug" deitzen diren akatsak, beste adarrean ere ezagutzea. Akatsen informazioa partekatuz gero, konponbideen informazioa ere parteka daiteke.

Etimologia
----------

Ingeles hizkuntzak latinezko *furca* hitzetik, (sardea, sardexka), hartu zuen. Fork hitza ingelesetik zuzenean inportatu dute munduko hainbat hizkuntzek; nazioarteko hitza bihurtu da informatika munduan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ikus Microsoft Language Portal (en > eu)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q332903

 |

* Wd Datuak: Q332903
*Artikulu hau 1871ko hitzarmenari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Frankfurteko hitzarmena».*
**Frankfurteko hitzarmena** Bismarck eta Thiersek Versaillesen 1871ko otsailaren 26am egindako lehen hitzarmenari jarraipena emateko 1871ko maiatzaren 10ean sinatutako hitzarmenaren izena da. Hitzarmen horren bidez 1870-71 bitarteko Frantzia-Prusia arteko gerraren amaiera hitz hartu zen.

Frantzia garaituak Alsazia (Belfort izan ezik) eta Lorrenako ipar-ekialdea (Thionville eta Metz barne, Brieyko ibarra izan ezik) eta berrogeita hamar milioi franko-urre eman behar izan zion Alemaniari, eta ordainketa egingo zela ziurtatzeko, Alemaniako gudarosteak hogeita bat departamendu frantses hartu zituen. Thiers-en laguntzari esker, 1873ko irailerako zorra kitatu eta lurraldea askatu ahal izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q158021
* Commonscat Multimedia: Treaty of Frankfurt (1871)

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 16204690r (data)
* GND: 1256604046
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q158021
* Commonscat Multimedia: Treaty of Frankfurt (1871)
**Ford konderria** (ingelesez: *Ford County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dodge City da. 2010eko zentsuaren arabera 33.848 biztanle zituen, Ford kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Ford konderriak 2.846,61 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,1 ura dira. Beste 2.844,51 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,89 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 33.848 pertsonetatik 32.218 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 17.321 dira. 605 beltzak edo afroamerikarrak. 127 amerikar natiboak ziren eta 37 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 470 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 36 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 355 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q374422
* Commonscat Multimedia: Ford County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157123704
* LCCN: n82018403
* NARA: 10038955
* **Lekuak**
* OSM: 1070382
* TGN: 2000688

 |

* Wd Datuak: Q374422
* Commonscat Multimedia: Ford County, Kansas
**Erradioekologia** substantzia erradioaktiboen eragina naturan aztertzen duen ekologiaren adarra da. Beste gaien artean, substantzien migrazioan mekanismo desberdinek duten garrantzia eta kate trofikoek zein ekosistemek nola xurgatzen dituzten aztertzen du.

Erradioekologia ikerketak
-------------------------

Erradioekologia ikerketek, besteak beste:

* Lurreko lagin hautaketa egiten dute
* Laborategiko esperimentuak egiten dituzte
* Egoerak aurreikusteko simulazioak, aurreikusteko modeloak prestatzen dituzte

Lan interdisziplinarioa
-----------------------

Erradioekologian mota askotako teknikak eta jakintzak erabiltzen dira, zientzia klasikoetakoak (fisika, kimika, matematika, biologia eta ekologia), babespen erradiologikoaren kontzeptu aplikatuekin batera. Ikerketa erradioekologikoek erradiazio dosien estimazioak egiteko eta kutsadura erradioaktiboaren ondorioak gizakiengan eta ingurumenean ebaluatzeko oinarriak ematen dituzte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   IFE - Radioecology

Ikus, baita ere
---------------

* Polesiako Estatu Erreserba Erradioekologikoa
* Bioelektromagnetismo
* Erradiazio

Bibliografia
------------

* Eric Hall (2006), *Radiobiology for the Radiobiologist*, Lippincott.
* Whicker and Schultz (1982), *Radioecology*.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:STrategy for Allied Radioecology-aren webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q748473
* **Identifikadoreak**
* NKC: ph378920

 |

* Wd Datuak: Q748473
**Ernesto José Gasco Gonzalo** (Donostia, 1963ko uztailaren 24a) Euskal Herriko politikaria da, PSE-EE alderdikoa. Geografia eta Historian lizentziatua, 1995 urtetik Donostiako zinegotzi da; 1995-1999 bitartean, Gazteria eta Lankidetza eta 1999tik Udaltzaingo eta Mugikortasuneko ordezkaritzetako ardurak hartu zituen. 2008ko Espainiako hauteskunde orokorretan diputatu izendatu zuten. 2009ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondorioz osaturiko PSE-EEko gobernuan, garraioetarako kontseilariorde izendatu zuten. Bere homosexualitatea aldarrikatu eta gayen eskubideak defendatzeagatik ezaguna da. Iñigo Alonsorekin ezkonduta dago eta harekin Euskal Erkidego Autonomoko lehenengo izatezko bikotea osatu zuen, Odón Elorza alkateak egina. Nepotismoaren ondorioz, bere ezkontidea Eusko Jaurlaritzako goi-karguetarako eta bere lagun bat Trenbidearen Euskal Museoko zuzendari jartzea leporatu zaizkio.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)** Acusan a Gasco de colocar a una amiga al frente del Museo Vasco del Ferrocarril[*Betiko hautsitako esteka*], *2011-09-24*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8777371

 |

* Wd Datuak: Q8777371
**Fraticelli** XIV. mende hasierako sekta kristaua izan zen, behartsuen moduan bizitzea ezaugarri zuena. Angelo da Clarenoren gidaritzapean, Frantzisko Asiskoaren erregela «hitzez hitz eta argibiderik gabe» betetzea eskatzen zuten, Elizako hierarkiaren iritziaren kontra. Zenbait dotrina heretiko onartzen zituzten, Joakim Fiorekoak eskatologiari buruz irakatsi zituenak batez ere. Joan XXII.ak gaitzetsirik 1317an, fraticelli taldeak Inkisizioak esetsi zituen Italian, Sizilian eta Proventzan. XV. mendeko azken aldean, Joan Capistranokoa frantziskotarren nagusi zela, frantziskotarrekin bat egin zuten fraticelli taldeak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016/6/23 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Ikus, gainera
-------------

Durangoko heresia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q420576
* **Identifikadoreak**
* BNF: 120049168 (data)
* LCCN: sh85051616
* NKC: ph889334

 |

* Wd Datuak: Q420576
Pattonvilleko ikuspegi orokorra
**Pattonville** Baden-Württemberg Estatu alemaniarreko etxebizitza-auzo berri bat da (Aro Garaikidekoa), Stuttgart Hiriburuko iparraldean kokatua, bertatik 10 km-tara.

Sorrera
-------

Auzo honen sorrera ez zen suertatu erdi-aroko errege baten eraginaz, edo merkatal hazkundearen premiaz, historian zehar hainbatean gertatu izan den bezala. Ezta aleman jatorriz ere, izenak berak adierazten duenez; izan ere, sorkundearen funtsak Alemaniak II. Mundu Gerratea galtzearekin du zerikusia. Alegia, Alemaniak gerratea galdu ondoren, garaileek Alemania okupatu eta haien artean banatu egin zuten lurralde osoa, ezagun den arabera. Estatu Batuarrek harrezkero eta urte luzez Alemaniako Errepublika Federala izeneko parte handi bat beregain hartu zuten, eta okupazioa sustatzeko hainbat kaserna eraiki zuten, haien artean hegoaldeko garrantzitsuenetariko bat, Pattonville izenekoa; G. S. Patton Jr, Patton General famatuaren semearen ohorez, hain zuzen.

Instalakuntza militarra 1954. urtean eraiki zen, 50 milioi markotan (orduko alemaniar moneta) lursaila erosiz eta 3.752 militarrentzako etxebizitzak eraikiz. 40 urte geroago militar erabilera alde batera utzi zen eta 94,7 milioietan berreskuratu zuen Alemaniak eremua.

Desmilitarizatzea eta berregituratzea
-------------------------------------

1994. urtean, Baden-Württembergeko lurraldea egituratu beharrean, Pattonville bi udalerri desberdinei egokitu zitzaion, mendebaldekoa Kornwestheim-i eta ekialdekoa Remseck-i, hain zuzen. Momentu hartan, okupazio ikur hau ezabatzeari ekin beharrean, eraberritze lanak hasi ziren; antzinako militar eremua izandakoa, 7.000 biztanlerako auzo "berde" bat bihurtzeko prozesua aurreikusi zen. Auzoa ahalbidetzeko "higiezinen sozietate" bat sortu zen, tokiko administrazio publikoak bultzatuta. Hau da, lursailaren planeamendua eta finantza-iturriak bideratu zituen, gero ekimen pribatuak etxebizitzak egin zitzan. Horrela, militar ohientzako 900 etxebizitza eraberritu zituen eta beste 2.100 berri-berriak eraiki zituen bertako gobernu erakundeak. Egun, 5.000 biztanle inguru dauka auzoak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Pattonville – Stadt im Grünen: Ziele und Vorstellungen der Umnutzung Pattonvilleren webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q882222
* Commonscat Multimedia: Pattonville

---

 |

* Wd Datuak: Q882222
* Commonscat Multimedia: Pattonville
**Floyd konderria** (ingelesez: *Floyd County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rome da. 2010eko zentsuaren arabera 96.317 biztanle zituen, Floyd kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Floyd konderriak 1.342,82 kilometro koadro ditu. Horietatik 22,16 ura dira. Beste 1.320,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 96.317 pertsonetatik 79.946 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8.987 dira. 13.494 beltzak edo afroamerikarrak. 194 amerikar natiboak ziren eta 56 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.225 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 108 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.294 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486389
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159455147
* LCCN: n81048267
* NARA: 10039150
* **Lekuak**
* OSM: 1073786
* TGN: 2000348

 |

* Wd Datuak: Q486389
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Georgia
**Pello Mariñelarena Imatz** (Etxarri Aranatz, Nafarroa Garaia, 1963ko azaroaren 19a - Paris, Frantzia, 1993ko maiatzaren 15a) ETA erakunde armatuko kidea izan zen. Espetxean zeukatela, 1993ko maiatzaren 15ean hil zen Parisko Antoine Beclere ospitalean Fresnes espetxeko ospitaletik bertara eraman ondoren. Amnistiaren Aldeko Batzordeek salatu zuten mediku arretaren faltagatik hil zela.

Bizitza
-------

Telesforo eta Benita gurasoen seme gazteena zen. Aita, lanbidez gidari, Pellok 12 urte zituela hil zen. Bestelako baliabide ekonomikorik gabe, amak Udaletxean garbitze lanak eginez atera zuen familia aurrera.

Lehen eskolak jaioterriko monjetan egin zituen. Gero Lakuntzako lanbide heziketa eskolan jardun zuen, eta Zumarragan mekanikari ikasketak egin zituen.

16 urterekin ekin zion lanari, familiako egoeraz kezkatuta. Dirua lortzeko denetatik egiten zituen: mendian perretxikoak bildu, igerilekuan lanean... Kisuskile hasi zen eraikuntza enpresa batean, eta behin ofizioa ikasita, 20 urterekin, bere kabuz hasi zen bere enpresa sortuta. Garai horretan ETAn ere hasi zen lanean.

Drogak harrapatu zuen eta horren mendekotasuna gainditzeko, Mondoñedoko (Lugo) El Patriarca desintoxikazio zentrora joan zen familiaren laguntzaz.

Zentroan lau hilabete zeramatzala, Mariñelarenarekin batera ETAko komandoan ziharduten lagunak atxilotu zituzten, eta guardia zibilak bila joan zitzaizkion, baina horretaz ohartu eta handik ihes egitea lortu zuen. Menditik ihes egin zuen, eta handik bi hilabetetara pasatu zen Iparraldera.

### Espetxealdia eta heriotza

1990eko azaroaren 30ean Bretainian atxilotu zuten. Parisko La Santé espetxean sartu zuten. Kartzelan bi urte eta erdi zeramatzala, gaizki sentitzen hasi zen. HIES diagnostikatu zioten. Arreta mediko egokirik gabe eta kartzelako osasun baldintza penagarrietan, hilabete batera hil zen 1993ko maiatzaren 15ean hil zen Parisko Antoine Beclere Ospitalean Fresnesko Ospitaletik bertara eraman ondoren.

Idatziak eta margolanak
-----------------------

Ihesean, klandestinitatean bizitzera behartuta, pinturan eta poesian zaletu zen. Gero espetxean jarraitu zuen idazten eta margotzen. Ehun koadro baino gehiago egingo zituen. Amnistiaren Aldeko Batzordeek idatzi eta margo lan horietako hainbat bildu eta liburu baten argitaratu zituen 1993an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Pello Mariñelarena», *LiteraturaKoadernoak.org*.

Kanpo loturak
-------------

∗ Jose Maria Arakama Imatz eta Felix Alzelai Iriarte: «Pello Mariñelarena, demokraziak eraila», *Guaixe*, 2008-05-16.
∗ «Pello Mariñelarena gogoan izan zuten», *Guaixe*, 2008-05-20.
∗ «Pello Mariñelarena, 1993», *literaturakoadernoak.org*.

Bibliografia
------------

* *Euskadi eta Askatasuna*. Txalaparta. 9. liburukia. Andoain, 2005. ISBN 84-95261-61-8
* **(Gaztelaniaz)** Ricardo Zabalza kolektiboa: *Voluntarios. Semillas de libertad*. Txalaparta. Tafalla, 2000. ISBN 84-8136-165-8

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17453632
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 86660870
* BNE: XX1057067

 |

* Wd Datuak: Q17453632
**Filippo Arrezifea** Ozeano Barean omen dagoen arrezife bat da, Starbuck uhartetik 450 kilometro ekialdera, Lerroko uharteetan. *Filippo* itsasontzi italiarreko maisuak arrezifeari buruzko txostena egin zuen 1886ko ekainaren 28an. 1926ko olatuei buruzko txosten baten arabera, uraren sakonera 0,6 eta 0,9 metro bitartekoa (2 eta 3 oin artekoa) zela eta 1,6 kilometro ingurukoa (1,0 ml) zela ematen zuen, ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, eta zabaleraz txikiagoa.

Aipatutako ikustaldi bakarrak 1926ko data erakusten du. Ozeanoen Mapa Batimetriko Orokorrak (GEBCO) emandako datu topografikoek, ordea, 3,3 miliako (5,3 ) sakonera erakusten dute itsasoan puntu horretan. Beraz, litekeena da 1926ko txosten hori akats bat izatea, eta Filippo Arrezifea uharte mamu bat izatea, eta, beraz, hori erakusten duen edozein mapa 1926ko txostenean oinarritzea, eta hori ere oker egotea.

Hala ere, *Munduko Atlas Geografiko Nazionalaren* 2015eko edizioan irudikatuta dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  General Bathymetric Chart of the Oceans (GEBCO)
2. ↑   «Filippo Reef» *WolframAlpha.com*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1413799

 |

* Wd Datuak: Q1413799
**Floyd konderria** (ingelesez: *Floyd County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua New Albany da. 2010eko zentsuaren arabera 74.578 biztanle zituen, Floyd kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Floyd konderriak 385,8 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,65 ura dira. Beste 383,15 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 193,31 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 74.578 pertsonetatik 68.477 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.972 dira. 3.822 beltzak edo afroamerikarrak. 146 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 694 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 102 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.321 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q164603
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158293274
* LCCN: n82017728
* NARA: 10036792
* **Lekuak**
* OSM: 1804284
* TGN: 1002376

 |

* Wd Datuak: Q164603
* Commonscat Multimedia: Floyd County, Indiana