recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ISEI**, EAEko unibertsitateaz kanpoko **I**rakas-**S**istema **E**baluatu eta **I**kertzeko Erakundea da, gehienetan **ISEI-IVEI** bezala aipatua. (Zortzi letrako akronimoaren bigarren partea gaztelaniatik: *Instituto Vasco de Evaluación e Investigacion educativa no universitaria*).

2001 urtean sortu zuen garai hartako Eusko Jaurlaritzak, (Juan José Ibarretxe lehendakari eta Inaxio Oliveri Hezkuntza Sailburu zirelarik), eta Erakunde horri EAEko Jaurlaritzatik, Hezkuntza Sailetik, honako **egitekoak** ematen zitzaizkion: ebaluazio sistema eta erakusleak gauzatzea unibertsitateaz kanpoko irakaskuntza desberdin edota berariazko arloetarako, ikerketak eta azterlanak gauzatzea irakaskuntzaren kalitatea hobetzeko, hezkuntzari buruzko informazioa eta agiriak jaso, aztertu eta gaurkotzea eta Hezkuntza Administrazioari aurkeztea euskal hezkuntzaren sistemaren edo hura osatzen duten osagaien kalitatea bultzatzea sustatu dezaketen proposamen, iradokizun eta ekimenak.

Horrez gain, honako egitekoak ere ematen zitzaizkion Erakundeari: hezkuntza arloko argitalpenei buruzko informazioa ematea Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailari eta zerbitzuei, eta informazio, curriculum material eta eskola baliabide interesgarrienak eskuratzea.

Erakundeari esleitzen zitzaizkion egitekoak sorkuntza dekretuan hiru eremutan (Ebaluazioaren eremuan, Ikerketaren eremuan eta Dokumentazioaren eremuan) banatzen ziren eta zehatz zerrendatzen ziren erakundearen sorkuntza arautzen zuen 14/2001 Dekretuan, laugarren artikuluan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «ISEI-IVEI Unibertsitateaz kanpoko Irakas-Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea (ISEI)» *www.euskadi.eus* 2022-07-20 (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
2. ↑   «Adierazleak - ISEI - IVEI» *isei-ivei.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).
3. ↑    «ISEI-IVEI Unibertsitateaz kanpoko Irakas-Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea (ISEI)» *www.euskadi.eus* 2022-07-20 (Noiz kontsultatua: 2023-05-22).

Kanpo estekak
-------------

* ISEI-IVEI Erakundearen webgune ofiziala.
**ISO 216** nazioarteko estandar bat da, paperaren neurriak munduan zehar modu bateratuan emateko. Normalizaziorako Nazioarteko Erakundearen (*International Organization for Standardization*, ISO) arauak paperezko formatuak zehazten ditu, eta gaur egun munduko herrialde askotan erabiltzen da, baina ez guztietan. Esate baterako ez da AEBko eta Kanadako estandar nagusia.

Besteak beste, estandar honek **DIN A3** eta **DIN A4** paperaren tamaina ezagunak definitzen ditu.

ISO 216 araua **DIN 476**ren baliokidea da, edo DIN A. A serieko estandarra ere deitua.

Badaude antzekoak diren beste bi estandar: **ISO 217** eta **ISO 267**. Hau da, B eta C serieko estandarrak.

**ISO 216**, **ISO 217** eta **ISO 269** paper guztiek (gutun-azal batzuk izan ezik) itxura bereko proportzioa dute, **{\displaystyle {\sqrt {2}}}: 1**ekoa, milimetroetara biribiltzen dena. Proportzio honek ezaugarri bakarra du: erdi zabaleran moztu edo tolestean, erdiek ere itxura proportzio bera dute. ISO paperezko tamaina bakoitza, serie bereko hurrengo tamaina handieneko eremuaren erdia da, eta aurrekoaren bikoitza.

Dimentsioak A, B and C seriak
-----------------------------


ISO paper neurriak milimetroetan eta hazbeteetan| Size | **A serie**ko formatuak; **ISO 216** | **B serie**ko formatuak; **ISO 217** | **C serie**ko formatuak; **ISO 269** |
| --- | --- | --- | --- |
| mm | hazbete | mm | hazbete | mm | hazbete |
| 0 | 0841 × 1189 | 33.1 × 46.8 | 1000 × 1414 | 39.4 × 55.7 | 0917 × 1297 | 36.1 × 51.1 |
| 1 | 0594 × 0841 | 23.4 × 33.1 | 0707 × 1000 | 27.8 × 39.4 | 0648 × 0917 | 25.5 × 36.1 |
| 2 | 0420 × 0594 | 16.5 × 23.4 | 0500 × 0707 | 19.7 × 27.8 | 0458 × 0648 | 18.0 × 25.5 |
| **3**  | 0297 × 0420 | 11.7 × 16.5 | 0353 × 0500 | 13.9 × 19.7 | 0324 × 0458 | 12.8 × 18.0 |
| **4**  | 0210 × 0297 | 08.3 × 11.7 | 0250 × 0353 | 09.8 × 13.9 | 0229 × 0324 | 09.0 × 12.8 |
| 5 | 0148 × 0210 | 05.8 × 08.3 | 0176 × 0250 | 06.9 × 09.8 | 0162 × 0229 | 06.4 × 09.0 |
| 6 | 0105 × 0148 | 04.1 × 05.8 | 0125 × 0176 | 04.9 × 06.9 | 0114 × 0162 | 04.5 × 06.4 |
| 7 | 0074 × 0105 | 02.9 × 04.1 | 0088 × 0125 | 03.5 × 04.9 | 0081 × 0114 | 03.2 × 04.5 |
| 8 | 0052 × 0074 | 02.0 × 02.9 | 0062 × 0088 | 02.4 × 03.5 | 0057 × 0081 | 02.2 × 03.2 |
| 9 | 0037 × 0052 | 01.5 × 02.0 | 0044 × 0062 | 01.7 × 02.4 | 0040 × 0057 | 01.6 × 02.2 |
| 10 | 0026 × 0037 | 01.0 × 01.5 | 0031 × 0044 | 01.2 × 01.7 | 0028 × 0040 | 01.1 × 01.6 |
|  |  |  |  |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q839751
* Commonscat Multimedia: DIN EN ISO 216

---

 |

* Wd Datuak: Q839751
* Commonscat Multimedia: DIN EN ISO 216
**IRA RAP** Madrilgo (Espainia) rap musikako talde feminista bat da.

"Arte y terrorismo" (Autoekoiztua, 2016) IRAren aurkezpen-txartela izan zen, eta Elvirus, Sátira, Medea eta Raissa madrildarrek osatutako rap laukotearentzat, 2017ko udaberrian denen ahotan jarri ziren "Mantendu patriarcal" abestia eta bideokliparekin.

"Emakumezkoen rap" etiketari uko egin diote, eta askotan, bere azken singleetako batean, "Rap Save The Queen"en, dioten moduan: "Hau rap-a da, ez da emakumezkoen rapa, hau rap-a da, nahiz eta izorratu tentela!". Eta egiari zor, ez dago bere proposamena definitzeko modu hoberik, generoaren ezaugarririk bereizgarrienari helduz, diskurtso soziala herri-kultura bihurtzeko duten gaitasuna alegia.

Orain arte azpi-kulturaren sekreturik ezkutuena baziren ere, 2018. urteak mapan kokatu ditu. Juan Vicente Cordobak zuzendutako "Quinqui Stars" film dokumentalean parte hartu ondoren, eta "Rap Save The Queen" (Autoekoiztua, 2018) lan berriarekin zer nahi duten agerian uzten diguten zortzi abesti dakarzkigute, oso oinarri gogorrekin eta gaurkotasunez beteak, eta entzuten duenari "ahaldundu" egiten diotenak. Gaur egun, gizartea eraldatzen lagundu nahi duen mezua zabaltzen aurkitzen dira oholtzaz oholtza.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Ira: un grito feminista hecho rap» *Radiónica* 2018-08-07 (Noiz kontsultatua: 2019-03-13).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «IRA revoluciona el rap español: "A los machos de izquierdas les molesta el feminismo"» *El Confidencial* 2018-11-06 (Noiz kontsultatua: 2019-03-13).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Las IRA: "El machismo mata mucho más que ETA"» *El Español* 2017-06-17 (Noiz kontsultatua: 2019-03-13).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65216446

 |

* Wd Datuak: Q65216446
*Gela bat norberarena* edukitzea zein inportante den Virginia Woolfek ere bazekien.**ISEK**, **indize sozio-ekonomiko eta kultural**aren siglak dira. PISA txostena sortzeko prozesuan indize horri **(Ingelesez)** ESCS (*Economic, Social and Cultural Status*) deitzen diote. Ikasleek eta haien familiek testuinguru-galdetegietan emandako erantzun batzuk oinarri hartuta kalkulatzen da. Erantzun horiek subjektiboak dira, eta, beraz, informazioa biltzeko tresnaren ondoriozko errore-osagai bat agian handia dago. Beraz, ISEKek ikasleen gizarte- eta familia-testuinguruari buruzko informazioa laburbiltzen du, eta honako datu hauen arabera egiten da:

* Amaren eta aitaren ikasketa-maila (bietatik altuena hartzen da baliotzat).

* Amaren eta aitaren lanbidea (bien maila handieneko balioa esleitzen da).

* Etxeko baliabideen maila (adibidez, PIRLS-TIMSS aplikazioan, ea etxean ordenagailurik dagoen, ikaslearen norberaren erabilerarako mahaigaina edo mahaia, ikaslearen norberaren liburuak eta koadernoak, norberaren gela (eta ez partekatua), Interneterako konexioa, CD edo DVD irakurgailua, telefono adimendun...

* Ikasleak etxean eskura dituen liburuen kopurua.

Korrelazioa
-----------

Behin eta berriro ikusi ohi da, datu asko modu estatistikoetan jorratzen direnean, korrelazioa egoten dela, nolabaiteko lotura dagoela, ISEK altua eta hezkuntzako ebaluazio emaitza akademiko onak ateratzearen artean, ISEK baxua eta ebaluazio emaitza akademiko kaxkarrak ateratzearen artean. Nolabaiteko lotura antzeman izan da, behin eta berriro, ISEK eta emaitza akademikoen artean, estatistikan korrelazio deritzoten lotura.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «ISEC | Análisis de resultados: contexto social, económico y cultural; otros factores» *formacion.intef.es* (Noiz kontsultatua: 2022-03-05).
2. ↑  Adibidez hementxe:  «Txosten exekutiboa. LH 4. maila - ISEI - IVEI» *isei-ivei.hezkuntza.net* (Noiz kontsultatua: 2022-03-05).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111108936

 |

* Wd Datuak: Q111108936
**Igor Arroyo Leatxe** (Iruñea, 1978) euskal politikari eta sindikalista da. Hamabost urterekin hasi zen Ikasle Abertzaleak sindikatuan militatzen, Barañainen. Leioara (Bizkaia) joan zen Soziologia ikasketak egitera eta 1997. eta 2000. urteen artean ikasle sindikatu horren bozeramaile lanak egin zituen. Ikasketak bukatutakoan, Euskal Herriak Bere Eskola herri ekimenaren sorreran parte hartu zuen eta eragile horren koordinatzaile gisa aritu zen. 2000. urtetik 2003.era Euskal Herritarrok taldeko parlamentari izan zen Nafarroako Parlamentuan, besteak beste bertako Hezkuntza Batzordean parte hartuz. 2017ko IX. Biltzarretik LAB sindikatuko idazkari nagusiaren ondokoa izan zen eta 2022ko X. Biltzarretik, koordinatzaile orokor, Garbiñe Aranbururekin batera.

Liburuak
--------

Igor Arroyok *Ikasi eta irauli, euskal ikasle mugimenduaren historia* liburua idatzi du, Sabino Ormazabal Elola historialari eta Mikel Zabala Montoya kazetariarekin batera. Txalaparta argitaletxeak kaleratu zuen, 2005ean. Liburuan Euskal Herriko hezkuntzaren, ikasleriaren eta ikasle mugimenduaren historia azaltzen da.

Argazkiak
---------

Igor Arroyo, LABeko koordinatzaile orokor hautatu berria, sindikatuaren X. Biltzarreko agertoki nagusitik biltzarkideei hizketan, Miarritzen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Ikasi eta irauli - Sabino Ormazabal Elola, Mikel Zabala Montoya, Igor Arroyo Leatxe» *www.txalaparta.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-06-15).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112579274
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87539593
* BNE: XX1757129

 |

* Wd Datuak: Q112579274
**Hornblenda**, anfibolaren taldeko mineral silikatoen segida bati ematen zaion izena da. Bere formula orokorra honako hau da: Ca2(Mg,Fe,Al)5(Al,Si)8O22(OH)2. Hiru molekularen nahaste isomorfoa da: kaltzio-burdina-magnesio silikato bat, aluminio-burdina-magnesio silikato bat, eta burdina-magnesio silikato bat.

Izena, alemanieratik dator *Horn* (adarra) eta *blende* (blendenetik = dizdira egin) eta mineralaren dizdirari erreferentzia egiten dio.

Orokorrak
---------

Hornblenda, arroka askoren zati da, granitoa, gneissak. Anfiboliten osagai nagusia da.

Bere kristal sarean, burdina, magnesio eta aluminio ioiak, elkarren artean alda daitezke inongo arazorik gabe, eta, beraz, zaila da magnesio-hornblenda, ferro-hornblenda eta alumino-hornblenda deritzen mineral ezberdinak ezberdindu edo baita banatzea ere, duen elementu nagusiaren arabera. Arau orokorraren arabera, burdina kopuru handiagoa duten mineralek, kolore ilunagoa dute.

Hornblenda oso arrunta izan arren, ez da ohi bildumetan egoten, ez baititu kristal ikusgarriak eratzen.

Ezaugarriak
-----------

* Lotutako mineralak: kuartzoa, feldespatoa, augita, magnetita, mika, mineral metamorfikoak
* Aztarnategi garrantzitsuak: Bancroft (Ontario/Kanada), Norvegia, Bohemia, Vesubio (Italia), New York.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1057300
* Commonscat Multimedia: Hornblende

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4160663-2
* AAT: 300380298
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Kimikako identifikadoreak**
* Número CAS: 12178-42-6
* **Biologiako identifikadoreak**
* MGI: 12178-42-6

 |

* Wd Datuak: Q1057300
* Commonscat Multimedia: Hornblende
**Hormadi Elite** Angeluko (Lapurdi) izotz hockey taldea da. Taldearen izengoitia *Angeluko orkak* da.

Etxeko partiduak Barrako lerratokian jokatzen ditu.

Historia
--------

1969an sortu zen taldea, *Hondarretako hockeylariak* izenarekin, lerratokia inauguratu eta biharamunean. Lehen partida ofiziala abenduaren 25ean jokatu zuen. 1975 urtean izotz hockey eskola sortu zuen. 1996an gaur egungo izena hartu zuen, *Hormadi*.

1997an *Elite* mailara iritsi zen eta urte gutxitan finalak jokatu zituen, 2001ean Ligakoa eta 2003an Kopakoa, bietan ere galtzaile atera zelarik. 2007an diru arazoak zirela eta Frantziako federazioak hirugarren mailara jaitsiarazi zuen. Hormadik orduan Frantziak federazioa utzi eta Espainiako Superligan jokatzea erabaki zuen. Txapeldun-ordea izan zen eta Kopako finalerdiak jokatu zituen. 2009an Frantziako Federaziora itzuli zen.

Palmaresa
---------

* Frantziako Liga (0): txapeldun ordea 2001ean
* Frantziako Kopa (0): txapeldun ordea 2003an
* Espainiako Superliga (0): txapeldun ordea 2008an
* Espainiako Errege Kopa (0): final erdiak 2008an

Klubaren jokalari garrantzitsuenak
----------------------------------

* Serge Poudrier
* Michel Leblanc
* Patrick Foliot
* Serge Goïcoetchea
* Brian Propp
* Jason Melong
* Robert Ouellet

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)** Hormadi taldearen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q540645
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158318128
* BNF: 135101854 (data)
* SUDOC: 050324543

 |

* Wd Datuak: Q540645
**Idaho konderria** (ingelesez: *Idaho County*) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Grangeville da. 2010eko zentsuaren arabera 16.267 biztanle zituen, Idaho kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Idaho konderriak 22.023,58 kilometro koadro ditu. Horietatik 67,34 ura dira. Beste 21.956,24 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,74 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.267 pertsonetatik 15.449 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 421 dira. 38 beltzak edo afroamerikarrak. 446 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 65 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 254 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494480
* Commonscat Multimedia: Idaho County, Idaho

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159463148
* NARA: 10039099
* **Lekuak**
* OSM: 1742092
* TGN: 2000476

 |

* Wd Datuak: Q494480
* Commonscat Multimedia: Idaho County, Idaho
**1 Wall Street Court** (**Beaver Building** eta **Cocoa Exchang**e izenez ere ezaguna) New Yorkeko Manhattango Finantza Barrutiko bizitegi-eraikina da. 15 solairuko eraikina, Clinton eta Russellek neopizkundeko estiloan diseinatua, 1904an osatu zen Wall, Pearl eta Beaver Streeteko elkargunean.

Eraikinak lisaburdin baten antzeko forma du, Pearl eta Beaver kaleen arteko loturak eratzen duen angelu zorrotz batean kokatuta dagoelako. 1 Wall Street Court-en artikulazioak hiru sekzio horizontal ditu, zutabe baten osagaien antzekoak, hau da, oinarri, ardatz eta kapitel bat. Oinarria harriaren aurrean dago, ardatzak topezko txandakako zerrendak eta adreilu beltzarandua ditu, eta kapitelak kolore anitzeko terrakotazko apaindura du, forma geometrikoak adierazten dituena. Kastoreen eskulturak daude sarrera nagusiaren gainean, Pearl eta Beaver kaleen aurrean (Beaver kastore da ingelesez), eraikinaren jatorrizko izena adierazten dutenak. Gainegitura altzairuzko markoaren eraikuntzakoa da.

Beaver eraikina 1903 eta 1904 artean eraiki zen espekulaziozko garapen gisa. Eraikina Munson Steamship linearen egoitza izan zen 1904tik 1921era bitartean, eta enpresak 1 Wall Street Courten jabetza izan zuen 1919tik 1937ra. Eraikina 1937an itxi zuten, eta jabetza geroago beste entitate batzuetara pasatu zen, Bowery Savings Bank barne. New Yorkeko kakao-burtsa beste maizter ezagun bat izan zen, 1931 eta 1972 bitartean eraikina okupatuz. Lurzoruaren mailako merkataritza-guneak eta barne-bulegoak asko aldatu ziren jatorrizko diseinuan, eta asko berritu ziren 1937an eta 1980ko erdialdean. 1 Wall Street Court etxebizitzetarako eraikin bihurtu zen 2006an.

New York hiriko Monumentu Historikoak Zaintzeko Batzordeak eraikina hiri-mugarri izendatu zuen 1995ean, eta Leku Historikoen Erregistro Nazionalari gehitu zitzaion 2005ean. Wall Streeteko Barruti Historikoari (2007an sortutako NRHP barrutia) ere laguntzen dion jabetza da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q284013
* Commonscat Multimedia: 1 Wall Street Court

---

* **Ondare historikoa**
* NRHP: 05000668

 |

* Wd Datuak: Q284013
* Commonscat Multimedia: 1 Wall Street Court
**Idoia Bilbao** (Bilbo, Bizkaia, 1970), gidoilari eta kazetaria da.

Ibilbidea
---------

Historia lizentziatura ikasten hasi zen. 1992 urtean, irratsaio bateko irabazle izan zen, eta ordutik komunikabideetan lanean hasi zen.

Telebistan, kameren aurrean eta atzean lan egin du, gidoilari bezala eta aurkezle bezala, batez ere prentsa arrosaren munduan.

ETBko *Pásalo, Lo qué faltaba* eta *Algo pasa con López* saioetan tertuliakide izan zen.

Ana Rosa Quintana eta Terelu Camposen gidoilari izan da. *Aquí hay tomate, Salsa Rosa, En Antena, Gran Hermano e*ta *Vuélveme loca* espainiar estatuko programa entzutetsuetan lan egin du.

Irratian ere lan egin du.

2015ean, Gaztela Mantxako telebista autonomikoaren programen zuzendari izendatu zuten.

*El club de las mujeres reales* izeneko bloga idazten du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Qué fue de Idoia Bilbao, la guionista de Ana Rosa y colaboradora de 'Salsa Rosa'» *El Español* 2018-12-29 (Noiz kontsultatua: 2020-04-04).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q89375956
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 31780396
* BNE: XX1683667

 |

* Wd Datuak: Q89375956
**Henderson konderria** (ingelesez: *Henderson County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Athens da. 2010eko zentsuaren arabera 78.532 biztanle zituen, Henderson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Henderson konderriak 2.456,17 kilometro koadro ditu. Horietatik 193,17 ura dira. Beste 2.263 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 78.532 pertsonetatik 71.984 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8.490 dira. 4.813 beltzak edo afroamerikarrak. 349 amerikar natiboak ziren eta 27 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 318 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 76 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 965 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112793
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130183158
* LCCN: n80070275
* NARA: 10036583
* **Lekuak**
* OSM: 1839045
* TGN: 1002464

 |

* Wd Datuak: Q112793
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Texas
**2. Sinfonia Si bemol maiorean Op.4**, Antonín Dvořák konposatzaile txekiarraren 9 sinfonietako bat da, 1865ean idatzi zuena. Honako lau mugimendu hauek osatzen dute:

1. Allegro con moto
2. Poco adagio
3. Scherzo: Allegro con brio
4. Finale: Allegro con fuoco

Dvořákek, bere bigarren sinfonia hau, lehenaren urte berean idatzi zuen, 1865ean, 24 urte zituenean. Hala ere, euren harreran, oso lan ezberdinak izan ziren: hasiera batean, bere lehenengo lau sinfoniei, batere baliorik eman ez zien arren, bereziki lehenari, eta horiek suntsitzeko ahaleginen bat ere egin zuen arren, azkenean, bigarrena, bere gogokoenetako bat izatera iritsi zen. Ziuraski, hau, Josefa Čermákovágatik erabat maiteminduta zegoen une batean idatzi zuelako izango zen, beranduago bere koinata izango zena, Josefaren ahizpa Annarekin ezkondu baitzen. Lan honen partiturari buruz, Dvořákek, diru faltagatik ez zuela koadernatu dioen pasadizoa dago; bere lagun Moric eskaini zen hori egiteko, baina, egileari itzuliz gero hautsia izateko arriskua zegoela jakinez, honek behar adina diru biltzerik lortu ez zuenaren aitzakiarekin, berarekin mantendu zuen. Berlingo Simrok editoreak onar zezan, konposatzaileak lehen berrikuspen bat egin zuen 1887an, eta bigarren bat urte bete beranduago Pragan estreinatzeko. Edonola ere, 2. sinfonia hau, konposatzailea hil ondoren argitaratu zen.

Lehen mugimenduan, modu urrunean, Ludwig van Beethovenen 6. Sinfonia Pastoralaren pasaia batzuk ezagu daitezke, bigarren mugimendua, Robert Schumann edo Felix Mendelssohnen eran idatzia dagoen bitartean, estilo alemaniarrago batean.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**1. Sinfonia** | **Dvořáken sinfoniak**1865 | Ondorengoa**3. Sinfonia** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q210504
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 292718306
* BNF: 13907880h (data)

 |

* Wd Datuak: Q210504
**Henderson konderria** (ingelesez: *Henderson County*) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lexington da. 2010eko zentsuaren arabera 27.769 biztanle zituen, Henderson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Henderson konderriak 1.362,03 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,05 ura dira. Beste 1.346,98 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 20,39 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 27.769 pertsonetatik 25.014 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 532 dira. 2.169 beltzak edo afroamerikarrak. 40 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 76 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 21 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 446 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Henderson County, Tennessee age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495031
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Tennessee

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133694118
* LCCN: n80153104
* **Lekuak**
* OSM: 1847627
* TGN: 2001875

 |

* Wd Datuak: Q495031
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Tennessee
**Hendaiako gurutzea** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen harri landuzko monumentu-gurutze bat da. Lapurdiko monumentu historikoa izendatua dago.

Kokalekua
---------

San Bixintxo elizaren gurutzaduraren hegoaldean dago.

Historia
--------

XVIII. mendearen amaieraldera hargin ezezagun batek landu eta jatorriz udalerriko hilerrian egon zen. 1842an gaur egungo kokalekura lekualdatua izan zen.

* Gurutzeko irudi landuak.Gurutzeko irudi landuak.
* Oinarria.Oinarria.
* Gurutzea.Gurutzea.
* Gurutzearen marrazkia.Gurutzearen marrazkia.

Gurutzearen misterioa
---------------------

Hendaiako Gurutzea Fulcanelli egileak bere *Le Mystere des Cathedrales* (Paris, 1929) liburu ospetsuan kapitulu bat eskaini zion. Fulcanellik, alkimista garaikidea haren hitzen arabera, bertan ikus daitekeen idazkuna interpretatu zuen. Horren ondorioz, gurutz hori Fulcanelliren jarraitzailentzat toki magikoa da hori. Haien uztez bertan munduaren akaberaren data dago jasota. Gurutzearen goiko partean latinez idatzitako testu hau dago: OCRUXAVES PESUNICA, latinez: "O crux ave spes unica"; logika okultista erabiliz horrela itzuli zuen Fulcanellik: "Il es écrit que la vie se réfugie en un seul espace", hau da, "Bizia espazio bakar batean babesten dela idatzita dago". Fulcanellik hori horrela interpretatu egin zuen: "hondamendi bikoitza heltzen denean lurralde bat egongo da heriotza bertara helduko ez dela".

Kanpo estekak
-------------

* Hendaiako gurutzeari buruzko artikulua. Tu lankide, Mondragon korporazioaren aktualitatea **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q22704024
* Commonscat Multimedia: Great Cross of Hendaye

---

* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00084396

 |

* Wd Datuak: Q22704024
* Commonscat Multimedia: Great Cross of Hendaye
**Hopkins konderria** (ingelesez: *Hopkins County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Madisonville da. 2010eko zentsuaren arabera 46.920 biztanle zituen, Hopkins kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Hopkins konderriak 1.435,93 kilometro koadro ditu. Horietatik 32,17 ura dira. Beste 1.403,76 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,68 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 46.920 pertsonetatik 42.674 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 734 dira. 3.069 beltzak edo afroamerikarrak. 56 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 257 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 826 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501092
* Commonscat Multimedia: Hopkins County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 139551150
* LCCN: n80053316
* NARA: 10038930
* **Lekuak**
* OSM: 1846535
* TGN: 2000801

 |

* Wd Datuak: Q501092
* Commonscat Multimedia: Hopkins County, Kentucky
**Henderson konderria** (ingelesez: *Henderson County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Henderson da. 2010eko zentsuaren arabera 46.250 biztanle zituen, Henderson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Henderson konderriak 1.207,66 kilometro koadro ditu. Horietatik 76,69 ura dira. Beste 1.130,97 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 38,3 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 46.250 pertsonetatik 41.631 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 858 dira. 3.568 beltzak edo afroamerikarrak. 79 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 193 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 59 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 711 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491894
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136044741
* LCCN: n80144348
* NARA: 10038928
* **Lekuak**
* OSM: 1846532
* TGN: 2000799

 |

* Wd Datuak: Q491894
* Commonscat Multimedia: Henderson County, Kentucky
**Idris I.a** edo **Idrīs ben Abd-Allah Ben al-Hassan** (arabieraz: إِدرِيس بن عَبد اللَّه بن لحَسَن ‎) 789 eta 791 arteko Idristarren dinastiaren sortzailea, "Marokoren fundatzailetzat" hartzen da .
|
Mahoma profetaren zuzeneko ondorengoa, profetaren suhia zen Aliren birbiloba izanik, 786an Al-Hijazen Harun al-Rashid abbastarren dinastiako kalifaren aurka gertatu zen altxamenduan parte hartu zuen. Altxamendua, Fatkeko guduan, Mekatik gertu, matxinatuen porrotarekin amaitu zenez, Idrisek kalifak bere familiaren aurka ezarritako sarraskiari ihes egin zion, eta egungo Marokon babestu zen, Volubilis hirian, non Awrabatarren berber tribuak hartu zuen, eta bere burua emir bezala onartarazi zuen, kalifa izateko bere nahiak azalduz, Profetaren ondorengo zuzen bezala.

Volubilisetik, inguruko lurraldeak konkistatzera abiatzen da, berbereen tribu gehienen batasuna lortuz eta hauek islamera bihurtuz.

789an, Fez hiria sortu zuen, non pozoituta hil zen, bi urte beranduago, Harun al-Rashiden aginduz. Hil zenean, bere oinordekoa izango zen semea oraindik ez zen jaio, eta, beraz, Idris II.a jaio arte, Rasid erregeorde izendatua izan zen, bere morroi eta laguna, Idrisi ihesaldian lagundu ziona eta ordutik bere ondoan egon zena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *A History of the Maghrib in the Islamic Period*, Jamil M. Abun-Nasr, 1987, p. 52

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q438601
* Commonscat Multimedia: Idris I

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 36019331
* LCCN: n88242548
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q438601
* Commonscat Multimedia: Idris I
**Ad Deir** (*Monasterioa*; arabieraz: الدير) edo **Deir,** Jordaniako nabateoen Petra hiri historikoan dagoen eraikin ezagunenatiko bat da (ezagunena zalantzarik gabe Khazneh da).

Ezaugarriak
-----------

Eraikin monumental hau harrian induskatuta dago eta harriz osatuta dago ere bai. 45 metro garaiera du eta 50 zabalerakoa. Arkitekturaren ikuspuntutik nabateo klasikoko estilokoa da.

Historia
--------

I. mendean eraikitako hilobia da, Obodas I.a erregearen omenez (K.a. 96 - K.a. 85). Errege honek bere herrirako garaipen handiak lortu zituen baina, azkenean, Seleukotarrek hil zuten; hala ere, nabateoek gerra irabazi zuten. Bere herrirako Obodas jainko bat izan zen. Haren gorpua Negeven lurperatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Petra
* Nabateo

Kanpo loturak
-------------

* Tenplua Youtubeko bideo batean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Ad Deir*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q345467
* Commonscat Multimedia: El Deir

---

 |

* Wd Datuak: Q345467
* Commonscat Multimedia: El Deir
**Idotzingo Armagintzako Kaporalgo jauregia** Ibargoiti ibarreko Idotzin kontzejuan Erdi Aroko jauregi bat izan zen.

Eraikina
--------

Toki honetako jauregia, 1930 arte zutik egon zena, armagintzako kaporal gisa agertzen da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. Joan Atondo, Idotzingo jauna eta Kontuen Ganberaren entzulea, agramondarra izan zen Nafarroako Gerra zibiletan. Atondoko Gilerma alaba Arnal Peritz Jasokoarekin ezkondu zen, Xabierko anderea eta Santuaren amarekin. Ondoren, Cortesko markesengana eta Villahermosako duke-etxera joan zen. 1735ean mariskalak, Xabierko kondeak eta Cortesko markesak, memoriala jaso zuen, jauregia armagintzako lurmutur gisa ohar zedin Erresumako liburuetan. Arbaso noblea erakusten zuen, zeina ez baita soilik Armagintzako Kaporalgoa, baizik eta leku horretako eta inguruko bezinetatik ere petxa bihurtzen baitzaio, beste zenbait ebidentziarekin.

Erreferentziak
--------------

* *Gran Enciclopedia de Navarra | IDOTZIN.*  (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

Ikus, gainera
-------------

* Idotzin

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110640066

 |

* Wd Datuak: Q110640066
**Ikerkundeko Andre Mariaren eliza** Untzitibarreko Zenborain kontzejuan XV. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

Eraikina
--------

XV. mendeko eraikin gotiko interesgarria da. Habearte bakarra eta kapera nagusia ditu, burualde zuzen batez errematatua; alboetako bi kapera, gurutzadurako beso gisa, eta koru bat oinaldean. Koru horren gainean dorrea dago, ez oso handia. Habeartearen atal bakarraren estalkia tertzeletedun gangaz egina da, eta sasi-gurutzadurari eta kapera nagusiari dagokien eremua izar-gangaz estalita dago. Deigarria da eliza honetan nabearen garapen eskasa, zati bakar bat, prebisterioari eta sasi-gurutzadurari dagokienez. Horrek pentsarazten du, berez, habearte luzeago bat planeatu zela, hainbat zatikoa, baina, proiektuaren inguruabarrak direla-eta, ezin izan zela gauzatu eta bakarra egin zela.

Gaur egungo erretaulak, neogotikoak, baliorik ez badu ere, artxiboko datuek aurretik beste erretaula bat egon zela erakusten dute, nahiz eta egilea ezezaguna izan, 1608rako amaitua zegoela; izan ere, data horretan Sebastian Zarate pintoreari, Juan Ibañez ilobari, enkargatu zitzaion haren pintura, urreztatua eta estofatua. Galdua ere, baina aipatzeko modukoa dena, sagrarioa zen, Pedro de Moreto zizelkatzaileak egina eta, ziur aski, 1600 baino lehentxeago amaitua, tasazioaren urtea; bere pintura, urreztatua eta estofatua Zarateri erretaularekin batera enkargatuko zaio.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | ZENBORAIN.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Zenborain
* Untzitibar

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110606262

 |

* Wd Datuak: Q110606262
Hagako Lehen Konferentzia (1899): biltzarra Huis ten Bosch jauregiaren areto laranjan.
Hagako Bigarren Konferentzia (1907): biltzarra Ridderzaalen.
**Hagako Konferentziak eta Konbentzioak**, 1899an eta 1907an Hagako hirian egon ziren bi konferentzia izan ziren.

Lehenak, (1899ko maiatza-uztaila) Nikolas II.a tsarrak deiturik, 26 estatu bildu zituen (Europakoak eta Amerika eta Asiako batzuk). Han hartutako erabakiak gai hauei zegozkien: lehorreko gerraren legeak finkatzea, itsas gerrari Genevako Konbentzioa ezartzea, eta nazioarteko gatazkei Arbitrajerako Auzitegi Iraunkor baten bidez bakezko irtenbidea ematea. Bestalde, airetiko bonbardatzeak, gas itogarriak eta bala-leherkariak galaraztea erabaki zen.

Bigarrenean (1907ko ekaina-urria) 44 estatu bildu ziren 1899ko konbentzioak berriro aztertzeko, eta borrokari ekin aurretik gerra-aldarrikapena egitea nahitaezkotzat jotzea erabaki zen.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q388037
* Commonscat Multimedia: Hague Convention of 1899

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 74925-4
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q388037
* Commonscat Multimedia: Hague Convention of 1899
Hagaburu apaindu bat, Greenwich Hospital kapera barnean, Londres
**Hagaburuak** edo **zurburuak** hormatik kanpo ateratzen diren hagei egiten zaizkien apaingarri eskultorikoei esaten zaie. Gehienetan, haien gainean teilatuko erlaitza jartzen da. Hitzaren erabilaren ondorioz haren esanahia beste kontzeptuetara zabaldu da, esaterako, eraikuntzaren estalkia edo ateburua heltzen dioten piezak. Denborarekin hagaburuek haien euskarri funtzioa galdu zuten, elementu apaingarriak besterik gabe izateko.. Batzuetan ere **zurburu** esaten zaie, batez ere zurezkok badira.

Harrizkoak badira eta erlaitza edo teilatuko hegalari eusteko erabiltzen badira **harburu** esaten zaie. Askotan apainduak izaten dira eta oso ohikoa ziren arte erromanikoan.

Iruditegia
----------

* Sukubo baten irudia Ingalaterrako taberna batean.Sukubo baten irudia Ingalaterrako taberna batean.
* Baró de Quadras jauregiaren haburu bat, Bartzelonan.Baró de Quadras jauregiaren haburu bat, Bartzelonan.
* Abamiako Santa Eulalia, Asturiasen.Abamiako Santa Eulalia, Asturiasen.
* Limako apezpikuaren jauregia.Limako apezpikuaren jauregia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Harburu

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2465790
* Commonscat Multimedia: Brackets (architecture)

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300078193

 |

* Wd Datuak: Q2465790
* Commonscat Multimedia: Brackets (architecture)
**Adair konderria** (ingelesez: *Adair County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kirksville da. 2010eko zentsuaren arabera 25.607 biztanle zituen, Adair kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Adair konderriak 1.474,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,47 ura dira. Beste 1.469,36 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 17,36 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 25.607 pertsonetatik 24.274 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 523 dira. 392 beltzak edo afroamerikarrak. 72 amerikar natiboak ziren eta 12 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 453 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 390 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q346925
* Commonscat Multimedia: Adair County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144270463
* LCCN: n82104425
* **Lekuak**
* OSM: 1180531
* TGN: 1002133

 |

* Wd Datuak: Q346925
* Commonscat Multimedia: Adair County, Missouri
John Isner.
Nicolas Mahut.
2010eko Wimbledongo txapelketan, ekainaren 22a eta 24a artean, John Isner estatubatuar tenislariak eta Nicolas Mahut frantziar tenislariak elkarren artean tenisaren historiako partidarik luzeena jokatu zuten, bai denboraz (11 ordu eta 5 minutu) zein jokatutako joko kopuruaz ere (183). Azkenik, Isner 6–4, 3–6, 6–7(7), 7–6(3), 70–68 markagailuaz nagusitu zen.

Bi jokalariek jokatutako partida honetan teniseko errekor ugari hautsi zituzten.

Partidaren xehetasunak
----------------------

Partida All England Lawn Tennis and Croquet Club kirol-elkarteko 18. pistan jokatu zen. Bosgarren setak 8 ordu eta 11 minutu iraun ditu, garai guztietako luzeena izan delarik. Izatez, set hau ordura arte jokatutako *partida* luzeena baino luzeagoa izan da.

Partida 2010eko ekainaren 22an hasi zen. Lau set igaro ondoren argi falta zela eta, hurrengo eguna arte atzeratu beharra izan zen. Behin Ekainaren 23an hasi eta gero, historia guztiko partidarik luzeena bilakatu zen. Egun horretan 14 *linespeople* delakoez osatutako bi talde eta 28 pilota-jasotzaileez osatutako lau talde partidan laguntzeko asmoz pistan atera eta sartuz jo eta ke ibili ziren.

Ekainaren 23ko 20:13etan partida bosgarren setean 59-59 markagailurekin zioan unean bigarrengo aldiz atzeratu zen. Partida hurrengo egunean berriz hasi zen, azkenean markagailua 70-68 gelditu zelarik.

| Set | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Frantzia Nicolas Mahut (Q) | 4 | **6** | **79** | 63 | 68 |
| Ameriketako Estatu Batuak John Isner (23) | **6** | 3 | 67 | **77** | **70** |
| Iraupena | 32 min | 29 min | 49 min | 64 min | 491 min |
|

Partidaren estatistikak
-----------------------

*Wimbledongo webgune ofizialetik*

| Isner | Estatistika | Mahut |
| --- | --- | --- |
| 478 | Puntuak guztira | 502 |
| 92 | Irabazitako jokoak | 91 |
| 246 | Irabaziak | 244 |
| 62 | Nahigabeko akatsak | 60 |
| 112 | *Ace*-ak | 103 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Nekatu dira azkenenean. John Isnerrek eta Nicolas Mahutek tenisaren historiako partidarik luzeena jokatu dute 11 ordu eta bortz minutu hiru egunetan banatuta..*  Berria egunkaria.[*Betiko hautsitako esteka*]
2. ↑    *Partida luze zihoan, hiru ordu inguru, eta iluntzen hasi zuenez, norgehiagoka hurrengo egunera arte gibeleratu zuten..*  Berria egunkaria.[*Betiko hautsitako esteka*]
3. ↑  Wimbledon Official Website Match Statistics

Kanpo estekak
-------------

* 2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partidari buruzko orrialdea eta datuak. Berria egunkaria[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q30801
* Commonscat Multimedia: Isner–Mahut match at the 2010 Wimbledon Championships

---

 |

* Wd Datuak: Q30801
* Commonscat Multimedia: Isner–Mahut match at the 2010 Wimbledon Championships
**Absolon Stumme** gotiko berantiarreko margolari alemaniar bat izan zen, 1510ean hil zena.

Biografia
---------

Stumme ziur asko daniar jatorrikoa zen, eta nagusiki Hanburgon lan egin zuen. 1499an bere lantegian Hamburgoko Katedraleko erretaulako San Lukasen aldarea egin zuen, amaitua ikusi ez zuena, eta, beraz, bera hiltzean, lana Wilm Dedekek amaitu zuen.

Erretaula hau 1809an erretiratu eta gorde zuen Philipp Otto Runge margolari erromantikoak, eta beranduago Polonian berraurkitua izan zen. 1834an zatitan zerratua aurkitu zen, eta, beraz, gaur egun zaharberritzen ari dira. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Varsoviatik Alemaniara itzuli zen.

Lanak
-----

Stummeri eman zaio *Jeseren Zuhaitza*, *Aieneak* eta *Eliasen Igokundea* lanen egiletza, azken bi hauek St. Annen-Museumean daudenak.

Ikus, gainera
-------------

* Alemaniako margolaritza
* Margolaritza gotikoa

Bibliografia
------------

* *Goldgrund und Himmelslicht. Mittelalter in Hamburg.* Hamburger Kunsthalleko katalogoa, Hamburg 1999.
* Helmut R. Leppien: Das Leben und die Aufgaben der Hamburger Maler, in: Die Kunst des Mittelalters in Hamburg. Aufsätze zur Kulturgeschichte. Stiftung Denkmalpflege. Hamburg. ISBN 3-933374-49-9

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q332331
* Commonscat Multimedia: Absolon Stumme

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 55060667
* GND: 123651999
* RKD: 75939

 |

* Wd Datuak: Q332331
* Commonscat Multimedia: Absolon Stumme
Boeing 737 bidaiarien hegazkina hego finkoko aireontziaren adibidea da 
**Hego finkoko aireontzia** makina hegalari bat da, hegazkin bat bezala, hegaz egiteko gai dena, hegazkinaren aurreko aireko abiadurak eta hegoen formak eragindako igoera sortzen duten hegoak erabiliz. Hego finkoko aireontziak ez dira hego birakariko aireontziak (non hegoak ardatz birakari edo "masta" batean muntatutako errotorea osatzen duten) eta ornitopteroak (non hegoak txori baten antzera astintzen diren) bezalakoak. Hego finkoko aireontzi baten hegoak ez dira nahitaez zurrunak; kometak, delta hegalak, geometria aldagarriko hegoko aireontziak eta biplanoak hego finkoko aireontzien adibideak dira.

Hego finkoko aireontzi gehienak, pilotu batek gidatzen ditu ontzian, baina batzuk urrutitik edo modu autonomoan (aireontziaren barruan konputagailuak erabiliz) tripulatuak eta kontrolatuak izateko bereziki diseinatuak daude.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2875704
* Commonscat Multimedia: Fixed-wing aircraft

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85002782
* AAT: 300220417
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2875704
* Commonscat Multimedia: Fixed-wing aircraft
**Adair konderria** (ingelesez: *Adair County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Greenfield da. 2010eko zentsuaren arabera 7.682 biztanle zituen, Adair kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Adair konderriak 1.477 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,6 ura dira. Beste 1.474,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,2 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.682 pertsonetatik 7.608 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 101 dira. 11 beltzak edo afroamerikarrak. 4 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 34 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115316
* Commonscat Multimedia: Adair County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137229917
* LCCN: n82096167
* NARA: 10038992
* **Lekuak**
* OSM: 1789526
* TGN: 2000561

 |

* Wd Datuak: Q115316
* Commonscat Multimedia: Adair County, Iowa
***Ilunabar Aldea*** (ingelesez: *The Twilight Zone*) AEBtako zientzia-fikzio, fantasia eta suspensezko telesail bat da. 1959ko urriaren 2tik 1964ko ekainaren 19ra CBS katean aireratu zen. Denera 156 atal izan zituen eta 5 denboraldiz aireratu zen.

Telesaila estreinatu zen garaian berehalako eta sekulako arrakasta izan zuen eta ikusle andana bildu ohi zuen telebistaren inguruan. Arrakasta honi esker jatorrizko zuri-beltzeko telesaila klasiko honetaz gain, gerora telesailaren bertsio modernizatu berriak aireratu izan dira, bakoitza aireratua izan zen garaiko gizarteari egokitua, *Ilunabar Aldea (1985eko telesaila)* eta *Ilunabar Aldea (2002eko telesaila)*, bai eta zinemarako *Twilight Zone: The Movie* (1983) filma eta telebistarako *Twilight Zone: Rod Serling's Lost Classics* (1994) telefilma ere.

Sarrerako eta amaierako musikaren doinu edo gitarra riffa telesailaren ikur bilakatu zen, hura entzutearekin bakarrik jendeak telesail honekin lotzen baitu, ondorioz telesaila honetan nahiz hurrengo bertsioetan erabilia izan da.

Euskal Herrian bai ETB1ean euskaraz nahiz ETB2an gaztelaniaz aireratu izan da.

Telesaila
---------

  

*Ilunabar Aldea* telesailak zientzia-fikziozko literatura generoko idazle prestigiotsu askoren gidoiak izan zituen, tartean Charles Beaumont, Richard Matheson, Jerry Sohl, George Clayton Johnson, Earl Hamner Jr. Reginald Rose eta Ray Bradbury. Atal asko Ambrose Bierce, Lewis Padgett, Jerome Bixby eta Damon Knight idazleen idazlanen egokitzapena izan ziren.

Telesail honetako atalak zuzendu zituzten zinemagileen artean honakoak daude: Abner Biberman, Richard Donner, Robert Florey, Mitchell Leisen, Robert Parrish, Ted Post, Stuart Rosenberg, Richard C. Sarafian eta Don Siegel.

Atal asko Hollywoodeko aktore ospetsuek antzeztu zituzten, adibidez: Dana Andrews, Martin Balsam, Charles Bronson, John Dehner, Andy Devine, Dan Duryea, Robert Duvall, Peter Falk, Anne Francis, Dennis Hopper, Buster Keaton, Jack Klugman, Martin Landau, Ida Lupino, Lee Marvin, Kevin McCarthy, Burgess Meredith, Vera Miles, Elizabeth Montgomery, Agnes Moorehead, Leonard Nimoy, Warren Oates, Donald Pleasence, Robert Redford, Burt Reynolds, Cliff Robertson, Mickey Rooney, Telly Savalas, William Shatner, Inger Stevens, Rod Taylor, Lee Van Cleef, Jack Warden, James Whitmore, Dick York eta Gig Young.

Rod Serling bera atal guztien sarrerako narratzailea izateaz gain, saioaren hasieran ere agertzen zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ilunabar Aldea. 1985/89 (promoa bakarrik). Euskal-encodings.com

Kanpo estekak
-------------

* *Ilunabar Aldea* telesailaren sarrera ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**
* *Ilunabar Aldea* telesailaren IMDBko fitxa irakugai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q742103
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q742103
Abstentzioa sinbolizatzen duen ikurretako bat.
**Abstentzioa** hauteskunde edo erreferendum batean botorik ez ematea da. Herrialdeen arabera, abstentzioa eskubidea edo delitua (bozkatzea derrigorrezkoa den estatuetan) izan daiteke.

Bozkatzea derrigorrezkoa ez den herrialdeetan, abstentzio portzentaje bat beti ematen da, abstentzio pasiboari egotzi ohi zaiona. Abstentzio pasiboaren eta aktiboaren artean bereizketa argia egitea zaila bada ere, lehenak ez bozkatzeko erabaki soila islatzen duen bitartean, abstentzio aktiboa erabaki politiko baten isla da. Historikoki, mugimendu anarkistek abstentzio aktiboaren aldeko hautua egin dute, sistema politiko ordezkatzailearen aurkako ekintza politiko gisa. Halaber, abstentzio aktiboa hauteskunde edo erreferendum baten aurkako protesta bitartekoa izan ohi da.

Ikus, gainera
-------------

* Baliogabeko botoa
* Boto zuria

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q345321
* Commonscat Multimedia: Abstention

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 157

 |

* Wd Datuak: Q345321
* Commonscat Multimedia: Abstention
**Henry konderria** (ingelesez: *Henry County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clinton da. 2010eko zentsuaren arabera 22.272 biztanle zituen, Henry kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Henry konderriak 1.896,72 kilometro koadro ditu. Horietatik 91,64 ura dira. Beste 1.805,09 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,74 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.272 pertsonetatik 21.599 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 369 dira. 219 beltzak edo afroamerikarrak. 101 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 52 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 280 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490378
* Commonscat Multimedia: Henry County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146569247
* LCCN: n79081421
* **Lekuak**
* OSM: 1180453
* TGN: 2001202

 |

* Wd Datuak: Q490378
* Commonscat Multimedia: Henry County, Missouri