recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Split Kobory/Metralleta***, Metralleta talde Zarauztarraren eta Kobory talde Oreretarraren arteko elkarbanaturiko diska da. Diska hau, LP formatuan kaleratu zuten 2008 urte amaieran.

Metralleta taldearen abestiak, Erdoiztako eskola zaharrean grabatu ziren 2007ko Otsailaren 9 eta 11ren bitartean grabatu ziren Iñigo Etxaberen laguntzaz. Abesti guztiak, Metralletarenak dira *Smell Of Shit* izan ezik, Rouse talde Kataluniarrarena da eta.

Koboryk berriz, 2008 urte bukaeran grabatu zuen bere entsegu lokalean. Abesti guztiak taldearenak dira, *Fuck On The Beach* izan ezik. Abesti hau, Fuck On The Beach talde Japoniarrarena da eta.

Abestien zerrenda
-----------------

***Metralleta***

1. Jaten duguna gara
2. Ireki begiak
3. Bidegurutzeak
4. La vida no es una tombola
5. Solamente jugar
6. Haz una banda
7. Matamachos
8. Buenos corazones, malos corazones
9. PNV maite haugu
10. Smell of Shit (Rouse)

***Kobory***

1. Hay que
2. Cuando las aves...
3. ...Destaparon la verdad
4. Naturaleza viva, humanidad muerta
5. No hacen nada
6. Futuro incierto
7. Fuck on the Beach (Fuck On The Beach)
8. Consentidos
9. Sobrevivir
10. Orereta es gris
11. Quien barre?

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267673

 |

* Wd Datuak: Q12267673
**KV42** Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da, eta Tutmosis III.a faraoiaren emaztea zen Hatshepsut Meritrarentzat eraikia izan zen, hilobi hau sekula amaitu ez zen arren, erregina KV35ean hilobiratua izan zelarik, bere seme Amenofis II.arekin batera. Beranduago, Senneferrek erabili zuen, Amenofis II.aren erregealdian Tebasko alkatea izan zena, baita bere familiako zenbait kidek ere. Beste hilobi asko bezala, antzinaroan arpilatua izan zen.

Deskribapena
------------

Uadi baten ohantzearen hegoaldeko ertzean dago, Erregeen Haranaren hegomendebaldean. Sarreraren ondoren maldan dagoen korridore bat dator, hortik eskailera batzuetara iritsiz. Eskailera hauek konpartimendu batetara daroate, konpartimendu honen ezkerraldetik hil ganberara daroan beste pasabide bat irtetzen delarik. Hil ganberak kartutxo forma du, Egiptoko XVIII. dinastiako beste batzuk bezala, zabala da eta bi zutabe eta bere eskuin hormaren hondoan konpartimendu bat ditu. Duen apaindura bakarra amaitu gabeko izar bat eta friso bat dira.

Bertan soilik osatu gabeko sarkofago bat, objektu erlijiosoak eta pitxerrak topatu dira.

Kontserbazioa
-------------

Uholdeen ondorioz kalteak jasan ditu: ganberaren hondoko zutabea kaltetua dago, eta aurrealdekoa pitzatua. Antigoalekotasunen Kontseilu Gorena ari da industen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1719155
* Commonscat Multimedia: KV42

---

 |

* Wd Datuak: Q1719155
* Commonscat Multimedia: KV42
**Partekatutako disko** baten azala. 1930eko hamarkadako hainbat Jazz musikarien lan batzuk elkartuta.
**(Ingelesez)** ***split album*** edo, euskaraz, **album partekatua** bi egile edo musika talde gehiago artean egindako diskoa da. Normalean, ekoiztetxe txikietan egiten dira eta musika ez oso komertziala izaten da. Ohikoa da talde berrien artean, horrela, haien lehenengo lanak era merke batez plazaratzeko.

Historia
--------

*Split*ak binilo-diskoekin hasi ziren. Euskarri horretan, alde bana artista edo talde baten eskuetan gelditzen zen. CDak sortu zirenean oinarrizko ideia mantendu zen nahiz eta beste euskarri horretan bi alde ez izan. XX. mendeko 80. hamarkadatik nagusiak ez diren estiloetan erabili izan dira *split* diskoak: punk rock, hardcore, grindcore, black metal, noise, indie rock...

*Split*ak normalean marginalitatean gelditu ohi dira. Dena dela, salbuespenak badira. Esaterako, 1977an, Paco Ibáñezek eta Cuarteto Cedrón talde argentinarrak Pablo Nerudaren poemekin *split* bat egin zuten, hau da, biniloa erdi eta erdi banatuta. Disko hori Ibañezen diskografiako garrantzitsuenetariko bat izan da.

Abantailak
----------

* Ekoizpenaren gastuak partekatu daitezke. Gauza bera promozio gastuekin gertatzen da. Etekinak ere, egotekotan, partekatu beharko.
* Artista baten jarraitzaileek bestea ezagutu dezakete. Normalean biltzen direnak, estilo aldetik, hurbilak izaten dira.
* Elkarrekiko sinergiak sortzen dituzte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q368281

 |

* Wd Datuak: Q368281
Lorenzen atraktoreen ibilbidearen diagrama r = 28, σ = 10, b = 8/3.
**Kaosaren teoria** matematikaren, fisikaren eta beste zientzia batzuen adarra da (biologia, meteorologia, ekonomia, besteak beste), eta sistema konplexu eta sistema dinamiko ez-lineal mota jakin batzuk tratatzen ditu, hasierako baldintzen aldaketekiko oso sentikorrak direnak. Hasierako baldintza horien aldaketa txikiek desberdintasun handiak ekar ditzakete etorkizuneko portaeran, eta ezinezkoa izan daiteke epe luzerako iragarpena egitea. Hori gertatzen da sistema horiek hertsiki deterministak diren arren, hau da, haien portaera erabat determinatua izan daiteke hasierako baldintzak ezagututa.

Herri kulturan
--------------

Teoriaren izendapena mendeetan zehar aipatua izan da, herri jakintzan ere islatu delarik:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | *Hiltze baten erruz, ferra bat galdu zen;Ferra baten erruz, zaldi bat galdu zen;Zaldi baten erruz, zaldun bat galdu zen;Zaldun baten erruz, gudu bat galdu zen;Gudu baten erruz, Erresuma bat galdu zen.* |  » |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q166314
* Commonscat Multimedia: Chaos theory

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119954481 (data)
* GND: 4009754-7
* LCCN: sh85022562
* NKC: ph921688
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q166314
* Commonscat Multimedia: Chaos theory
Rodgers eta Hart kantugintzako kideak 1936an abesti bat lantzen. 
**Kantugile** kantu baten hitzak eta melodia idazten duen pertsona da. Ez da letrista edo abesti-idazlearekin nahastu behar. Bigarren horrek bakarrik hitzak egiten ditu; kantugileak, aldiz, letra zein melodia, harmonia, erritmoa egiten du. Modu batez, kantugileak abestia bere osotasunean prestatzen du. Egile abeslari, bestetik, berak egindako abestiak (hitzak zein melodia) abesten duen artista da. Azkenik, musika bakarrik diren konposizioen sortzaileari musikagile deritzogu. Egile abeslariek askotan ere beste abeslarientzako kantuak egiten dituzte.

Nazioarteko kantugileak
-----------------------

* Bob Dylan
* Bruce Springsteen
* Art Garfunkel
* Édith Piaf
* Ismael Serrano
* Mike Oldfield
* Neil Young
* Silvio Rodríguez
* Pablo Milanés

Euskal Herriko kantugile batzuk
-------------------------------

Gehienak egile abeslariak dira:

* Xabier Lete
* Fermin Muguruza
* Ruper Ordorika
* Benito Lertxundi
* Anari

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Egile abeslari
* Abesti-idazle
* Musikagile

Kanpo estekak
-------------

* **(Alemanez)**:Abestiak sortzeko laguntzailea.
* **(Alemanez)**:Abestiak sortzeko tailerra hiru sailetan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q753110
* Commonscat Multimedia: Songwriters

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4580700-0
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q753110
* Commonscat Multimedia: Songwriters
**Laureaga jauregia** Gipuzkoako Bergara udalerrian dagoen jauregi bat da. Deba ibaiaren ertzean, eta Zubieta zubia eta XV. mendearen amaierako Usondo etxearen alboan dago, lorategi batez inguratua.

XVI. mendean Izagirre familiak eraiki zuen. XVIII. mendean handitutako oinplano laukizuzenko eraikin sendoa da. Fatxada silarriz egina dago. Bi sarbideko bi medailoiak nabarmentzen dira, hauetan Izagirretar leinuaren sortzaileen irudikapen idealizatua agertzen da. Behealdeko lehiateriko burdin-sareetan heriotzari buruzko gaztelaniazko idazkia dago: *Ni la busques ni la temas* (*Ez ezazu bilatu, ez iozu beldurrik izan*).

XVII. mendeko armarria eta XVIII. mendeko burdin landuzko balkoiak eta zurgindegi apainketak ditu.

* Armarria.Armarria.
* Medailoia.Medailoia.
* Medailoia.Medailoia.

Ikus gainera
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gipuzkoa** |

* Gipuzkoako jauregi eta dorretxeen zerrenda

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20857203
* Commonscat Multimedia: Laureaga Jauregia

---

 |

* Wd Datuak: Q20857203
* Commonscat Multimedia: Laureaga Jauregia
**Lapatza**, Bizkaiko Elantxobe eta Ea udalerrien artean dauden harrizko hondartzek jasotzen duten izena da.

Elantxobeko lapatza
-------------------

Elantxobeko portuaren ondoan dago, bertara heltzeko porturako errepidearen ondoko bidea hartu behar da. 1990eko hamarkadaren amaieran, pasealekua eraiki zuten harrizko hondartzaren ondoan.

Ibinagako lapatza
-----------------

Ibarrangeluko auzoan dagoen harrizko hondartza da, Elantxobeko eta Natxituko lapatzen artean. Hondartzara heltzeko Ibinaga auzoan hasten den kilometro eta erdi inguru duen bidea hartu behar da. Hondartza herritarren artean, famatua den iturria dago.

Antzina harrien artean harea zegoen, baina korronteek hare ia guztia eraman dute.

Natxituko lapatza
-----------------

Izen bereko Eako Natxitua auzoan dagoen harrizko hondartza da. Bertara heltzeko Arboliz eta Natxitua bitarteko errepidearen albo batean dagoen hiru gurutzeen bidea hartu behar da itsasorako norabidean. Azkenaldian nudisten artean famatu egin da hondartza.

Abuztuko Natxituko jaietan "Lapatzako igoera" antolatzen da.

Ikus, gainera
-------------

* Bizkaiko hondartzen zerrenda

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11688324

 |

* Wd Datuak: Q11688324


| Bizkaiko hondartzak |
| --- |
| Antzoras • Areeta • Aritzatxu • Armintzakale • Arriboleta • Arrietara • Arrigorri • Arrigunaga • Astondo • Atxabiribil • Azkorri • Bakio • Barinatxe • Ea • Ereaga • Gorliz • Isuntza • Kanala • Kanalape • Karraspio • La Arena • Laga • Laida • Laidatxu • Lapatza • Meñakoz • Muriola • Ogella • Ondartzape • Plentzia • San Antonio • Toña |
Dantza mota hau modan dago.
**Lap dance** edo **Dantza magalean** dantza erotiko mota bat da non dantzaria mugimendu erotikoak egiteko ikuslearen gainean jartzen den. Publikoan egiten denean ikusleak ez du ezer egiten; pribatuan beste motatako ekintza sexualetara eraman dezake. Dantza mota hau Europako zein Ameriketako Estatu Batuetako klubetan oso modan jarri da. Euskal Herrian ez dago oso zabalduta.

Deskribapena
------------

Dantzaria musika baten erritmoaren arabera mugitu egiten da. Ikuslearen gainean jarrita haren mugimenduak oso sexualak eta probokatzaileak dira. Dantzariak gehien batean emakumeak dira. pribatuan egiten denean bezeroak luzeera aukera dezake eta sexu zuzenean bukatu daiteke; beraz, [[prostituzio] mota bat da.

Dantza mota hau Las Vegasen sortu zen. Hiri horretan egindako ikerketa baten arabera urtean 150.000 dantzari milioi ingurko ikusleen aurrean dantzatzen dute.

Lap dance, bestetik, stripteasearekin lotu daiteke. Ohikoa da dantzaria, dantzatzen duen bitartean, arropa kentzen joatea, azkenean biluzik gelditzeko. Pole dancerekin era konbinatu daiteke, hau da, dantzariak metalezko barra baten inguruan dantzatzen duenean.

Zineman
-------

Zinema izan da dantza mota hau zabaltzeko bidea. Lap dance filme askotan agergu da:

* 1995: *Showgirls*, Zack Carey (Kyle MacLachlan). Hemen Nomi Maloneren (Elizabeth Berkley) lap dance azaltzen da.
* 1999: *Go*.
* 2001: *The Center of the World* Wayne Wang zuzendariaren filma.
* 2007: *Death Proof* Quentin Tarantinoren filma.
* 2010: *Welcome to the Rileys*.
* 2014: *Lap Dance*.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Lap dance parodia bat.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q59195
* Commonscat Multimedia: Lap dance

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2010013833

 |

* Wd Datuak: Q59195
* Commonscat Multimedia: Lap dance
**Lapazandegi** baserria Donostian dago, Ulia auzoan, Mirakruz gainetik igotzen den Ulia pasealekuan. Bertan dagoen iturburua 1850an hasi zen Gipuzkoako hiriburua urez hornitzen. Bidebietan auzoan dagoen Moneda baserriko urak ere urte berean hasi ziren erabiltzen. Lapazandegitik gertu dagoen Soroborda ur-biltegia 1869an eraiki zen Moneda baserriko ura bildu eta banatu ahal izateko.

Iturria izen bereko baserriaren lurren beheko aldean dago. Gorago parean dagoen bidezidorra aspaldiko bide bakarra zen orduan. Bidezidor horretan iturriaren parean baino altuago aspaldiko ur-biltegi txiki bat dago oraindik. Horraino ponpatzen zen ura motor txiki batekin.

Hiria uraz hornitzeko beharra beti egon da lotuta biztanleriaren hazkuntzarekin. Lapazandegiko urak bideratu zirenean 10.000 lagun bizi ziren Donostian. Hirira ura eramateko historian zehar egin diren urratsak eta une horietako bakoitzean zein zen biztanleria ikus daitezke taula honetan: 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Urtea** | **Uraren jatorri berria** | **Donostiako biztanle kopurua** | **Ur horiek Buskandora zetozen?** |
| 1566 | Olarain (ez zen lortu) | 6.000 | Ez |
| 1609 | Morlans | 8.000 | Ez |
| 1850 | Lapazandegi (Uliako hegoaldean) | 10.000 | Ez |
| 1850 | Moneda baserria (Uliako hegoaldean, Bidebieta) | 10.000 | Bai |
| 1864 | Errotazar (Uliako itsasaldean) | 14.600 | Bai |
| 1879 | Ingelesen iturria (Uliako itsasaldean) | 19.232 | Bai |
| 1884 | Txoritokieta | 20.823 | Bai |
| 1893 | Olarain (Antigua) | 32.609 | Ez |
| 1899 | Añarbe | 32.600 | Ez |
| 1902 | Artikutza | 37.703 | Ez |
| 1960 | Artikutza | 135.000 | Ez |
| 1976 | Añarbe | 172.000 | Ez |
|

Errotazarretik eta Monedatik ("Boneda" mapan) zetorren ubidearen planoko zati bat, non **Lapazandegi** eta bere urak agertzen diren, 1861ean eginda. Donostiako Udal Artxiboa.

Ikus, gainera
-------------

* Soroborda, Donostiako ur-biltegia
* Uliako Lore-Baratzak parkea

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Muñoz Echabeguren, Fermín.  (2003). *El Agua potable en la historia de San Sebastián = Edateko uda Donostiako historian / Fermín Muñoz Echabeguren.*  Aguas del Añarbe = Añarbeko Urak, ISBN 978-84-607-7900-1. (Noiz kontsultatua: 2023-01-15).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26967560

 |

* Wd Datuak: Q26967560
**Sophie Wilson** (Leeds, 1957) britainiar zientzialari informatikoa da. Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. 1978an Acorn System 1 diseinatu zuen, Acorn Computersek merkaturatu zuen lehen ordenagailu-lerroa.

1981ean, Wilsonek Acorn Atomek zerabilen BASIC programazio lengoaiaren bertsioa hedatu zuen, Acorn Proton mikroordenagailurako bertsio hobetu bat lortuz. Mikroordenagailu honi esker BBCrekin kontratu bat izenpetu zuen bere hezkuntza proiektuetarako; hori dela eta, mikroordenagailuari BBC Micro izena jarri zitzaion eta bere BASIC lengoaiaren bertsioari, berriz, BBC Basic. Ondoren, ARM etxeko RISC mikroprozesadore berrira eraman zuen Acorn Archimedes ordenagailuan erabil zedin.

1983an BBC BASIC erabiliz ARM mikroprozesadorearen instrukzio sorta diseinatu zuen, merkatuko lehen RISC mikroprozesadoreetako bat.

Wilsonek Acorn Replay diseinatu zuen, Acorn makinen bideo-arkitektura.

Gaur egun Broadcomen lan egiten du.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16489
* Commonscat Multimedia: Sophie Wilson

---

* **Identifikadoreak**
* Royal Society: url

 |

* Wd Datuak: Q16489
* Commonscat Multimedia: Sophie Wilson
Surasundari bat Khajurahoko tenplu batean
Indiako artean, **surasundari** bat ("zeruko edertasuna", hitzez hitz) dontzeila gazte bat da, emakumeen edertasuna eta sentsualitate dotorea bereizten dituena.

Santutegi budistek eta jainistek *yakshi* eta beste espiritu batzuen itxurako irudi sentsualak aurkeztu dituzte K.a. II. mendetik. Hala ere, surasundari motiboak protagonismo handiagoa hartu zuen Indiako tenpluaren arkitekturan IX. mendearen hasieran. *Shilpa-Prakasha*, XIX. mendeko arkitektura-tratatu tantrikoa surasundaririk gabeko tenplu edo monumentu bat behe-mailako eta alferrikako gisa deskribatzen zuen. XV. mendeko *Kshirarnava* testuak dio surasundariak beherantz begira (*adho-drishti*) irudikatu behar direla, norbaiti begiratu gabe.

Tenpluko eskulturetan, surasundariak jainko-jainkosen laguntzaile gisa irudikatzen dira maiz. Dantzariak ere badira. Salabhanjika bat edo zuhaitz-ninfa bat surasundari baten beste aldaera bat da.
 
Hainbat modutan interpretatzen da surasundarien presentzia santutegi erlijiosoetan. Interpretazio espiritual bat shakti (emakumeen energia kosmikoa) ordezkatzen dutela da, eta ausarta eta ahalduntzailea dela esan daiteke. Interpretazio sekular bat da tenplua enkargatu zuen erregearen oparotasuna irudikatzen dutela.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Harsha V Dehejia.  (9 January 2012). «Beautiful woman» *The Times of India*.
2. ↑   Roberta Smith, Ken Johnson and Karen Rosenberg.  (29 December 2011). «Some Favorite Things Not Hanging on a Wall» *The New York Times*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q14545311
* Commonscat Multimedia: Surasundari

---

 |

* Wd Datuak: Q14545311
* Commonscat Multimedia: Surasundari
**Labeongo Punte** Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da. Aritzagako labarraren buruan bertan dago. Etzaaleko tontorretik igarotzen den gailur batek, Labeongo Punte Arbelotik banatzen du, azken hau, Igaratzako lautaden inguruan. Ez dago beste mendi batzuengandik oso banandua baina talaia bikaina da

Irispideak
----------

Tontorraren iparraldean, Aritzagako labarraren hondoan, Aintziriko ordeka izeneko tokia dago, Pardelutseko txabolekin. Toki honetatik, tontorrera igo daiteke Amezketatik. Guardetxetik, Errenagako babeslekuetatik Igaratza Arratearaino egiten da. Toki honetatik magal erdialdera igotzen da Etzaalera irtenaz, edo mendatera, Labeon menditik banatzen duena

Berezitasunak
-------------

Mendi honen inguruan dago Pardelutseko iturria.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261768

 |

* Wd Datuak: Q12261768
**Kalliojärvi aintzira** Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen aintzira bat da, Kemijoki ibaitik eta Posio udalerritik hurbil. Kemijärvi aintziren bihotzetik ateratzen diren aintzira txikitxoetako bat dugu hau, bizilagun dituen aintzirekin batera. Arrainen oparotasunagatik eta ur gardenengatik da ezaguna; izan ere, arrantzaren paradisua da eta hala nola, izokin eta perka antzeko arrain-mota ugari aurkitu daiteke bertan.

Inguruko landaredia basoen Lappi lurraldean aurkitzen diren landare ohikoak da; hala nola, azaleak, azeri-mahatsak eta urki zilarkarak.

Faunari dagokionez, igarabak edo urtxakurrak dira nagusi bertako uretan eta lehen aipaturiko izokin eta perka antzeko arrainez elikatzen dira. Altzeak, elur-oreinak eta hartz arreak dira inguruetan agertu daitezkeen ugaztun handi eta esanguratsuenak. Hegaztiei dagokienez, eskinoso abeslariak eta zapelatzak dira nagusi .

Aintzirak ez du uharterik eta urak Kemijoki ibaitik iritsi eta Kemijoki ibaiaren bitartez Kemijärvi aintziraraino iristen dira. Juujärvi herrixkatik gertu dago.

Ikus, gainera
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Juujärvi herrixka
* Kemijärvi
 | * Kemijärvi aintzira
* Kemijoki ibaia
 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Pyhä-Luoston kansallispuisto

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261220

 |

* Wd Datuak: Q12261220


| Kemijärviko aintzira garrantzitsuenak |
| --- |
| Ala-Askanjärvi • **Enijärvi** • Irnijärvi • Javarusjärvi • JoutsijärviKalkiaisjärvi • Kalliojärvi • Katisko-Saarijärvi • **Kemijärvi**Kummunjärvi • **Kyröjärvi** • Lapalionjärvi • Misijärvi • OutijärviSaarijärvi • Saarijärvi • Siikajärvi • Suopankijärvi |
Onarrizko eta ausazko lagin baten aukeraketa adierazten duen irudia.
Estatistikan, populazio batetik aukeratutako elementu multzoa da **lagina**, populazioaren adierazgarri, berauen gainean datuak jaso eta aztertuz populazio osoari buruzko zenbait ezaugarri edo parametro zenbatetsi edo hurbiltzeko erabiltzen dena. Horrela, ohizkoa da, lagineko datuen gainean, zenbatesleak kalkulatzea, parametroak kuantifikatzeko. Adibidez, 5 ikaslek osatutako lagin batean, lortutako kalifikazioak *(5,4,3,2,1)* direlarik, batezbestekoa 3 da, ikastetxe osoko ikasleek osatzen duten populazioko batezbestekoaren zenbatesle gisa erabiltzen dena.

Sarrera
-------

Laginak populazio osoaren propietateak inferitzeko asmoz lortzen dira, eta, horretarako, populazioaren adierazgarriak izan behar dute (lagin adierazgarri bat teknikoki ausazko lagina deitzen da). Ezaugarri hori betetzeko, laginketa-teknika bat erabili behar da laginean subjektuak sartzeko. Kasu horietan, azterketa zehatz baten antzeko informazioa lor daiteke azkarrago eta merkeago.

Bestalde, batzuetan, laginketa biztanleria osoaren azterketa baino zehatzagoa izan daiteke, datu-kopuru txikiagoa maneiatzeak manipulazioan akats gutxiago ere eragiten dituelako. Nolanahi ere, lagineko banakoen multzoa benetan aztertutako subjektuak dira. 

Lagina osatzen duten subjektuen kopurua biztanleria osoa baino dezente txikiagoa izaten da, baina nahikoa da zehaztutako parametroen zenbatespenak konfiantza-maila egokia izateko. Laginaren tamaina egokia izan dadin, kalkulua egin behar da. Lagina, hitzaren ikuspegi orokorrenetik, kalitate bereko baina kantitate handiagoko zerbaiten eskala txikiko irudikapena da. Laginek lortu nahi dena ondo dagoela frogatzeko balio dute, produktu osoaren kalitatea egiaztatu beharrik gabe. Hitz honen aplikazioak frogapen-eskala garrantzitsua duten eremu asko hartzen ditu; hala ere, ohikoenak kimika, biologia, ekonomia eta merkataritza (marketina) dira. Kimikan, lagin bat organismo edo substantzia baten zati txiki bat da, eta azterketa edo analisi eta proba esperimentalak egingo zaizkio. Lagin kimikoak arreta handiz hartzen dira organismotik, aztertu nahi den espeziea ez kaltetzeko eta, ustez, ezaugarri berak dituen hori eskala txikian ezagutzeko. Lagin biologikoa, lagin kimikoa bezala, baldintza beretan egiten da, eta, funtsean, helburu bererako.

Lagin-tamaina eta errore estatistikoa
-------------------------------------

Lagina batetik populazio osorako ondorioak zabaltzean, errore bat sortzen da. Eskuarki, **lagin-tamaina** edo lagina osatzen duten elementuen kopurua zenbat eta handiagoa, errorea orduan eta txikiagoa izango da (eta alderantziz).

Errorea bi eratara kontrola daiteke: aurrez ezarritako errore-maila baterako hartu beharreko lagin-tamaina finkatuz edota lagin-tamaina finko bati dagokion errorea kalkulatuz. Inferentzia estatistikoari dagokio errore honen azterketa, neurketa eta kontrola.

Ikus, gainera
-------------

* Laginketa (estatistika)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q49906
* **Identifikadoreak**
* GND: 4057502-0

 |

* Wd Datuak: Q49906
**Stark konderria** (ingelesez: *Stark County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Toulon da. 2010eko zentsuaren arabera 5.994 biztanle zituen, Stark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stark konderriak 746,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,71 ura dira. Beste 746,12 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,03 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 5.994 pertsonetatik 5.885 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 59 dira. 28 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 19 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 52 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Stark County, Illinois age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q500645
* Commonscat Multimedia: Stark County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157117767
* LCCN: n81096327
* NARA: 10039283
* **Lekuak**
* OSM: 1800729
* TGN: 2000531

 |

* Wd Datuak: Q500645
* Commonscat Multimedia: Stark County, Illinois
**Soniya Nityanand** (Lucknow, India, 1962ko irailaren 6a)  hematologian bereizitutako indiar immunologoa da. Bere lizentzia eta maisu-ikasketak biak izan ziren King George's Medical College-tik, Lucknow-etik. Beranduago, 1996an, PhD doktoregoa immulogian lortu zuen, Karolinska Estocolmo, Suedian.

Ikasketak
---------

Bere karreraren hasieretara, Nityanand-ek lan egin zuen KGMC-eko medikuntzako irakasle laguntzaile bezala, Lucknow 1993ko azarorako 1991ko urri gisa balio izan zuen tokian. Gero, 1993tik, SGPGIMS-eko fakultate gorputz-adarra, hasiera batean Immunologia-Departamentuan eta Hematologia-Departamentuan gero.

Artean 1991 1992ra, immunologiako gorputz-adar bisitaria eta Stockholmgo Karolinska Institute-ako hematologia izan zen.m

Sariak
------

* Saria Nazio-Bioteknologia Departamentua 2003-04 Biosciences de Carrera.

Erreferentzia
-------------

1. ↑   **(Ingelesez)**  *Soniya Nityanand.*  (Noiz kontsultatua: 2017-04-03).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28869394

 |

* Wd Datuak: Q28869394
**Sérgio Westphalen Etchegoyen** (Cruz Alta, 1952ko otsailaren 1a) Brasilgo Armadako jenerala da, Michel Temerren gobernuko Brasilgo Segurtasun Instituzionaleko Bulegoko ministro nagusia izan zena .

Alcides Etchegoyen jeneralaren biloba da, Getúlio Vargasen aurka Estado Novoan jardun zuen Clube Militarreko kidea .

karrera militarra
-----------------

Leo Guedes Etchegoy brigadier jeneralaren eta Lúcia Westphalen Etchegoyen-en semea, 1971ko martxoan sartu zen Armadan, Academia Militar das Agulhas Negras (AMAN) akademian, eta zalditeriarako ofizial hautagai izendatu zuten 1974ko abenduan.

El Salvadorren Nazio Batuen Egiaztapen Misioko langile ofiziala izan zen 1991 eta 1992 artean; Arma-Sargentuen Hobekuntza Eskolako komandantea, 1993ko otsailaren 1etik 1996ko urtarrilaren 30era bitartean;  Brasilgo Armadaren Batzordeko buru Washingtonen (AEB), 2001etik 2003ra eta Armadako Komandantearen Bulegoko ofiziala, 2003 eta 2004 artean.

Ofizial nagusi gisa, Zalditeria Mekanizatuko 4. Brigada, Armadaren Komando eta Estatu Nagusiaren Eskola  zuzendu zituen eta Defentsa Ministroaren Aholkulari Militar Berezia eta Defentsa Nazionaleko Estrategia Ezartzeko Nukleoaren burua izan zen, 2009tik 2011ra. Armadako 3. Dibisioa ere zuzendu zuen, Santa Maria-RSn, 2011ko otsaila eta 2013ko urtarrila bitartean. 

Zaldun mailan Meritu Militarreko Ordenan sartua, 2000. urtean Ofizialera, 2004an Komandante, 2009an Ofizial Handi eta 2012an Gurutze Handira igo zen. 

Armadako Jeneral gisa, Pertsonal Orokorreko Departamentuko burua izan zen 2012ko abenduaren 3tik 2015eko martxoaren 27ra bitartean.  Ondoren , Armadako Estatu Nagusiko burua izan zen, 2015eko martxoaren 12tik 2016ko maiatzaren 12ra bitartean. 

EMEren buruan, Lehorreko Indarren jarduerak aztertu, planifikatu, gidatu, koordinatu eta kontrolatzea zen bere ardura, Armadako komandantearen erabakien menpe.

Erakundeen Segurtasun Bulegoko sailburu nagusia
-----------------------------------------------

2016ko maiatzaren 12an, Michel Temerren behin-behineko gobernuan , Errepublikako Lehendakaritzako Segurtasun Instituzionaleko Bulegoko ministro nagusi kargurako izendatu zuten eta izendapena 2016ko maiatzaren 13ko Batasunaren Egunkari Ofizialaren edizioan argitaratu zen.  Brasilgo Inteligentzia Agentzia (Abin) ere zorroaren menpe zegoen. Txantiloi:Referências

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Cenário: Uma família ligada aos levantes nos quartéis há 90 anos - Política - Estadão» *Estadão*.
2. ↑    *Galeria de ex-Comandantes da EASA.* .
3. ↑    *Antigos Comandantes da ECEME.* .
4. ↑    *Galeria de Comandantes da 3ª DE.* .
5. ↑    *Galeria de antigos Chefes do DGP.* .
6. ↑    *Ex-Chefes do EME.* .
7. ↑  Diário Oficial da União. Ano LVII No - 91 Brasília - DF, sexta-feira, 13 de maio de 2016.Seção 2, página 1
8. ↑  Portal Globo, G1.com

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24691840
* Commonscat Multimedia: Sérgio Etchegoyen

---

 |

* Wd Datuak: Q24691840
* Commonscat Multimedia: Sérgio Etchegoyen
**São Francisco** Brasilgo ibaia da, Minas Gerais, Bahia, Pernambuco, Alagoas, eta Sergipe estatuak zeharkatzen dituena. 2.830 kilometro luze da, eta 641.000 kilometro koadroko arroa drainatzen du. *Aberri batasunaren ibaia* (portugesez: *rio da integração nacional*) ezizena ematen zaio, itsasalde eta barnealdeko eskualdeen arteko lotura izan delako.

Geografia
---------

Minas Geraisko-k Serra da Canastra mendilerroan du iturburua, 1.200 metroko altueran; Bahia estatua zeharkaturik, Bahia eta Pernambucoren arteko muga egiten du, eta Sergipe, eta Alagoas estatuen artekoa gero. Ozeano Atlantikora isurtzen da.

### Ibaiadarrak

São Franciscoren ibaiadar nagusiak honako hauek dira:

* Paraopeba
* Abaeté
* Velhas
* Jequitaí
* Paracatu
* Urucuia
* Verde Grande
* Carinhanha
* Corrente
* Grande

Historia
--------

1501ean, Ameriko Vespuziok São Franciscoren bokalea esploratu zuenean, bertako amerindiar tribuek *Opará* (euskaraz «Ibai-itsaso») deitzen zioten. Hala ere, Vespuciok gaur egungo izena jarri zion, Frantzisko Asiskoaren omenez. 1503an, Gonçalo Coelhok berriro esploratu zuen bokalea.

XVI. mendean, portugaldarrek eskualdea kolonizatu zuten, bokalean kokaturik zeuden frantsesak kanporatuz. Hurrengo mendean, kolonizazioa bukatu eta bertako indigenak sarraskitu zituzten. Eskualde honetan sortu zituzten ihes egindako afrikar esklaboek *quilombo* izeneko errepublika askeak, Portugalgo koroak denbora luzean ezin izan zituenak menderatu. Portugaldarrek herbeheretarrekin ere izan zituzten arazoak bokalean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia.  (2012-05-25). *170. araua: Amerikako toponimia.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q142148
* Commonscat Multimedia: Rio São Francisco

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 236812717
* BNF: 154144433 (data)
* LCCN: sh85117431
* NKC: ge602587
* SUDOC: 027452972
* **Lekuak**
* OSM: 2737852

 |

* Wd Datuak: Q142148
* Commonscat Multimedia: Rio São Francisco
**Stefan Zweig Etxea** 2006an Brasilgo Petrópolisen (Rio de Janeiroko estatua)n sortutako elkarte pribatua eta museoa da. Stefan Zweig idazlea (1881-1942) bere azken urteak bertan bizi izan zen.

Historia
--------

Etxea Stefan Zweig Etxea Elkarteak erosi zuen. Helburua idazleari eskainitako museoa irekitzea bazen, ez zuten beste artisten eta intelektualen oroimenak eta lanak biltzeari ixten. Bigarren Mundu Gerrarekin bat asko izan ziren, nazismotik ihesiz, Brasilera ihes egin zuten artistak eta zientzialariak eta horiek ere elkartearen helburua dira.

Elkartearen presidentea Alberto Dines kazetari brasildarra da. Dines Zweig biografia landu du. Haren lana Austriaren eskertza jaso du eta 2006an Austrian Holocaust Memorial Award (AHMA) saria eman zioten. Halaber, 2008tik Austriak boluntarioak bidaltzen ditu museoaren lanetan laguntzeko.

Egitura
-------

Lehen unetik kultur-gunea sortu nahi izan zuten. Horretarako jabegoan beste bi bungalow eraiki zituzten. Bungalow horietan mota askotako aktibitateak burutzen dira: irakurketak, erakusketak, aurkezpenak, guztia Stefan Zweig eta nazismotik ihes egin zuten intelektualen inguruan. Museoarekin batera, bestetik, bideoteka, fototeka eta hitzaldi aretoa daude.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Portugesez)**:Museoaren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1046467
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3823150264375005860001

 |

* Wd Datuak: Q1046467
**Lara Lor-Van**, oro har **Lara** deitua, DC Comicsen fikziozko pertsonaia bat da. Lara, Kripton planetako antzinako astronauta bat eta Supermanen ama biologikoa da. Lara, Jor-El zientzialariaren emaztea da.

Supermanen lehen, bigarren eta laugarren filmetan, Lararen papera Susannah Yorkek egiten du.

Larari, ohi, bere izenagatik bakarrik erreferentzia egiten zaio. Kriptondarren deskribapen gehienak euren kulturan, emakumeek, euren aitaren izen osoa, ezkondu aurretik abizen bezala erabiltzen dituztela adierazten du, eta ohi, bere lehen izenak, soilik ezkondu ondoren erabiltzen ditu. Honela, "Lara Lor-Van" oraindik ezkongabe zegoenean Larak zuen abizen osoa da, Lor-Van, bere aitaren izena den bitartean.

Bere *Bakardadearen Gotorlekua* eraiki ondoren, Supermanek, bere hildako guraso biologikoak ondratu zituen euren jaiotzako planeta zen Kripton eusten ari diren Jor-El eta Lararen estatua batekin.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2526061

 |

* Wd Datuak: Q2526061
**Lasesarre estadioa** Barakaldoko futbol zelaia da, izen bereko auzoan kokatuta dagoena. Gaur egun batez ere Barakaldo CF-ek erabiltzen du partidak jokatzeko.

Historia
--------

1922ko jatorrizko futbol zelaia ordezkatzen duen zelaia 2003ko irailaren 30ean inauguratu zuten. Horretarako, Barakaldo CF eta Athletic Clubek lagunarteko partida jokatu zuten, bilbotarrek 2-3 irabaziz. Athletic Clubek ez ezik, Racing de Santanderrek, Sporting de Gijónek edo Valencia CF-ek ere bertan jokatu dute.

Eduardo Arroyo arkitektoak diseinatu zuen, bere 9.260 metro karratuko azalera Galindo ibaia eta Renfeko trenbidearen artean dago. Lanak Bilbao Ria 2000 erakundeak egin zituen. Klubak 2003-2004 denboralditik aurrera erabiltzen du estadioa.

Iruditegia
----------

* Lasesarre estadioaren kanpoaldea.Lasesarre estadioaren kanpoaldea.
* Estadioaren sarrera bat.Estadioaren sarrera bat.
* Estadioaren kanpoaldea.Estadioaren kanpoaldea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2697083
* Commonscat Multimedia: Campo de fútbol de Lasesarre

---

 |

* Wd Datuak: Q2697083
* Commonscat Multimedia: Campo de fútbol de Lasesarre


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |
**Stolzenfels gaztelua** (alemanez *Schloss Stolzenfels*) Renania-Palatinatua estatuko hiria den Koblentza hiriko gaztelua da, Ehrenbreitstein gotorlekuarekin batera mendeetan zehar hiriaren babes sistema (*Festung Koblenz*) eratu duena.

 Stolzenfels gaztelua 1900 urtean

Kokapena
--------

Rhin ibaian gora Koblentza hiritik 5 kilometrotara kokaturik dago.

Historia
--------

Stolzenfels gaztelua 1259an eraiki zen Rhin ibaian zegoen aduana babesteko, izan ere merkatal itsasontzi ugarik erabiltzen baitzuten ibaia garraiorako.

Hainbat alditan zabaldua izan zen baina Hogeita Hamar Urteko Gerran suediarrek eta Bederatzi Urteko Gerran frantziarren okupatu ondoren gazteluaren hondarrak baino ez ziren gelditu. 1815ean Koblentza hiriak Frederiko Gilen IV.a Prusiakoari oparitan eman zion, honek berreraiki eta bere udarako jauregi bihurtu zuen 1847an. Karl Friedrich Schinkel arkitektuak neogotiko estiloan egin zuen berreraikuntza, garai hortan Rhin inguruan nagusi zen erromantizismo kutsua eman nahian. Erdi Aroko antza eman nahi izan zion eta torneoak jokatzeko eremua ere eraiki zuten barnean.

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Rhin Garaiko haranaren barnean sartu zuen 2002an.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q833779
* Commonscat Multimedia: Schloss Stolzenfels

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 266672630
* GND: 4057731-4
* LCCN: no2011016179

 |

* Wd Datuak: Q833779
* Commonscat Multimedia: Schloss Stolzenfels
**Lake konderria** (ingelesez: *Lake County*) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lakeport da. 2010eko zentsuaren arabera 64.665 biztanle zituen, Lake kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Lake konderriak 3.443,19 kilometro koadro ditu. Horietatik 188,96 ura dira. Beste 3.254,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,05 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 64.665 pertsonetatik 59.026 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 11.088 dira. 1.186 beltzak edo afroamerikarrak. 1.530 amerikar natiboak ziren eta 97 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 695 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 107 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.024 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156361
* Commonscat Multimedia: Lake County, California

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133687625
* ISNI: 0000 0004 0637 5858
* LCCN: n80056715
* NARA: 10036368
* **Lekuak**
* OSM: 396502
* TGN: 1002566

 |

* Wd Datuak: Q156361
* Commonscat Multimedia: Lake County, California
**Santos Iriarte**, ezizenez **Errekartetxo** (Azpeitia, 1913 - ????) gipuzkoar harrijasotzaile bat izan zen.

Kirol ibilbidea
---------------

1936ko Lasturko jaietan Damasa Agirregabiriarekin batera harriak altxatzen aritu zen eta Indalezio Ojangurenek argazkia atera zien. 1940ko hamarkadan harri-jasotzaile ospetsuenetarikoa izan zen. Santosek, 14, 15 eta 16 arrobatako harri kubikoarekin jardun zuen nagusiki. 1947ko azaroaren 30ean Albitzuri Haundi harria altxatu zuen Amezketan. Harri baldar hau jasotzen lehen harri-jasotzailea izan zen. 1951 urtean bost altxaldi eman zizkion 10 minututan.

Entrenatzeko erabiltzen zuen harri baldarrari Errekartetxo harria izena eman zitzaion. Bera baino ez zen gai harri hori altxatzeko.

Ikus gainera
------------

* Errekartetxo harria
* Albitzuri Haundi

Erreferentziak
--------------

1. ↑  XX. mendean, 11 harri-jasotzaile. Harri-jasotzaileak: harria baino gogorragoak. Irazu, Ainhoa. Euskonews.com
2. ↑    Izeta, Jon Artano.  (2007-03-04). «Emakumeak plazara salto egin zuenekoa» *Argia* (Noiz kontsultatua: 2019-11-14).
3. ↑    «Albitzuri Haundia eta Antziko Harri, Aimar Irigoienen hurrengo erronkak» *uztarria.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-11-14).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q30150019
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 69722

 |

* Wd Datuak: Q30150019
**Lan produktiboa** deritzo zerbitzuen eskaintzan edota ondasunen erabiltze-balioa aldatzeko gaitasuna daukana, hala, gizartea mantentzen duen aberastasun material eta ez-materiala sortuaz. Sistema sozioekonomiko kapitalistan, gainera, kapitalistek aberastasunaren zati hortaz apropiatzeko gaitasuna dute, gainbalio bezala ezaguna dena.

Aitzitik, **lan inproduktiboa** (edo ez emankorra) bat da orientatuta mantentze-lanak, klase sozialetan oinarrituriko gizarte-ordenaren mantentzera bideraturikoa da, zeinak ez duen berez aberastasunik sortzen (gobernua, indar armatuak, jabego pribatuaren mantentzeak edota eragiketa finantziarioek besteak beste).

Bai lan produktiboak, eta baita, lan inproduktiboak ere soldatapekoak izan daitezke, lan produktibotik sorturiko aberastasuna langile produktibo zein inproduktiboen eta baita klase kapitalistaren mantentzearen erantzule delarik.

Ekonomia politika klasikoko kontzeptu zentralak dira, zeintzuen zehaztapen maila aldatuz joan den denboran zehar. Aurrenez, eskola fisiokratikoak mahaigaineratu zituen, geroago Adam Smithen aldetik ekarpen garrantzitsuak izateko, eta azkenik, kritikatuak izateko Karl Marxen aldetik eta teoria marxistaren ondorengo garapenaren aldetik.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7247853

 |

* Wd Datuak: Q7247853



1. 1 2 3 4  (Gaztelaniaz). La categoría marxista del trabajo productivo. Marxismo crítico, 2012.
2. 1 2 3  (Gaztelaniaz). La teoría del trabajo productivo e improductivo en Marx. Investigación Económica, 1991.
3. 1 2 3  (Gaztelaniaz). Trabajo productivo y trabajo improductivo. Realidad Económica y Social, 1989.
Kaskoa sudurrekoarekin.
**Sudurrekoa** kasko baten biseraren goiko aldea da, sudurra babesteagatik honela deitzen dena. Normalki, bistari loturik egoten zen.

Sudurrekoa kasko normandiarretan (XI. eta XII. mendeak) sudurraren gainean zetorren zatiaren luzapen bat zen. XIV. mendean bi forma zituen, bisera mugikorreko kasketetan aurpegiaren goiko aldea estaltzen baitzuen. Bisera osoak hiru pieza bereizi zituen: bisera bera, sudurrekoa eta bentaila. Kasketa batzuetan, sudurrekoak eta biserak pieza bakarra osatzen dute. Beste batzuetan, sudurrekoa beste bietako bati lotuta egoten da, eta, batzuetan, haren ordez, burdinazko barratxo finkoen sareta bat jartzen da kaskoan.

Beste forma bat, XVI. mendekoa, burdinazko barra mehe bat zen, estali gabeko zelatei lotua, sudurarekiko perpendikularki jaitsarazten zuen torloju baten bidez.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q244570
* Commonscat Multimedia: Pince-nez

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300236788

 |

* Wd Datuak: Q244570
* Commonscat Multimedia: Pince-nez
Etxearen armarria.
**Kapet etxea** (frantsesez: *Les Capétiens, la Maison capétienne*), baita **Frantzia etxea** ere deitua (*la maison de France*), edo laburtuz **the Capets** Frantziako hirugarren dinastiako erregeak izan ziren.

Izenaren jatorria
-----------------

Frantziako hirugarren errege dinastiaren sortzaile izan zen Hugo I.ari, abade titulua zuela eta, eman zioten izena. Gero hala deitu zieten dinastia honetako erregeei. Frantziako Iraultzaren garaian, honela deitu zieten Luis XVI.ari eta haren ahaide guztiei.

Historia
--------

Karolingioen ondokoak ziren (Hugo Kapet, lehen kapetarra, 987), eta 1328ra arte egon ziren agintean (Karlos IV.a Frantziakoa, azken kapetarra). 987an Paris inguruko lurralde txiki batean agintari zirelarik, arian-arian bereganatu zituzten eremu feudal nagusiak, ezkontzaz edo bestelako hitzarmenen bidez (Artois, Vermandois, Valois, Xanpaina, Lyon), herentziaz (Tolosako konderria), konkisten bidez (Normandia, Maine, Anjou, Touraine, Poitou, Auvernia eta Languedoc) edo erosita (Mâcongo konderria). 1328. urtean Flandes, Bretainia, Akitania eta Burgundia ez zeuden oraindik Frantziako koroaren mendean.

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016-09-15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2937731
* Commonscat Multimedia: House of Capet

---

 |

* Wd Datuak: Q2937731
* Commonscat Multimedia: House of Capet
Ebatzi gabeko sudoku bat
**Sudoku** (japonieraz, 数独, *sūdoku*) Estatu Batuetan asmatu, Japonian 1986an ezagun egin zen eta mundu mailan 2005ean zabaldu zen buruhausgarria da. Bakarka egiten den jokoa da, eta helburua 9x9 gelaxkako eremu bat (81 gelaxka) osatzea da 1etik 9rako zenbakiak idatziz. Eremu hau 9 gelaxkako 9 koadrotan banatuta dago, eta arazoa ebazteko ezin da zenbakirik errepikatu zutabe, lerro edo koadro berean.

Sudokuen historia 19. mendean hasi zen. Parisko *Le Siècle* egunkarian sudokuen aitzindaritzat jotzen den lehen denbora-pasa publikatu zen, baina logika erabili beharrean, sudoku hura ebazteko aritmetika behar zen. Hiru urteren buruan *La France* egunkariak aldaketaren batzuk egin eta gaur egun ezagutzen dugun sudokuaren antzeko denbora-pasa aurkeztu zuen.

Gaur egun ezagutzen dugun sudokua 1979. urtean Howard Garns Indianako 74 urteko arkitektoak diseinatu zuela uste da, eta *Dell Magazines* aldizkarian argitaratu zen. Ondoren, 1984ean, jokoa Japoneko Nikoli puzzleen argitaletxearen eskutik egin zen famatu, eta azkenik, 1986. urtean pare bat aldaketa jasan ondoren, gaur ezagutzen dugun sudokuaren bertsioa sortu zen.

Jokoak matematikarekin lotura estuak dauzka, eta haren inguruan ikerketak egin dituzte; badirudi soluzio bakarra izan dezan, eta asmatua izateko moduan, gutxienik 17 zenbaki ezarriak behar dituela aldez aurretik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Sudokuak ebazteko gai den Python programa bat (Igor Leturia, Eibar.org)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q44914
* Commonscat Multimedia: Sudoku

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2005003630
* NKC: ph314806
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q44914
* Commonscat Multimedia: Sudoku
**Kanawha konderria** (ingelesez: *Kanawha County*) Mendebaldeko Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Charleston da. 2010eko zentsuaren arabera 193.063 biztanle zituen, Kanawha kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Kanawha konderriak 2.359,27 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,17 ura dira. Beste 2.335,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 81,83 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 193.063 pertsonetatik 172.781 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.812 dira. 13.950 beltzak edo afroamerikarrak. 388 amerikar natiboak ziren eta 37 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.982 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 207 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.718 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501800
* Commonscat Multimedia: Kanawha County, West Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157112632
* GND: 4262960-3
* LCCN: n81023231
* NARA: 10039965
* **Lekuak**
* OSM: 1913187
* TGN: 2002270

 |

* Wd Datuak: Q501800
* Commonscat Multimedia: Kanawha County, West Virginia
Barroseko kantabriar hilarria. Hareharrizkoa eta oinarrian morrua duena. Bere neurriak, 1,70 metroko diametroa eta 32 zentimetroko sendoera dira.
**Kantabriar hilarriak** bi metro inguruko diametroa duten harrizko diska monolitikoak dira, oro har, Kantabriaren erromanizazioaren aurreko mendeetan zizelkatuak. Bere ohiko apainduran, esbastikak, triskelak, gurutzeak, kiribilak, aspak, gerlariak edo erromatarren aurreko hil irudikapenak agertzen dira. Ospetsuena, *Barroseko hilarria* da, Kantabriako Los Corrales de Buelnako Barros herriko *Hilarrien Parkea*n ikus daitekeena. Hilarri hau, egungo Kantabriako armarriaren zati da, eta tetraskel edo esbastikaren esanahia, eguzkiaren gurtzarekin lotua dago. *Hilarrien Parkea*n, aipaturiko Barroseko hilarriaz gain, tamaina handiagoko bat ere ikus daiteke.

Aurkitutako gainontzeko hilarriak, Santanderren dagoen Kantabriako Historiaurre eta Arkeologiaren Museoan erakutsita daude. Lomberan aurkitutako bi estela eta Zuritan aurkitutako beste bat dira, eta apaindura ikonografikoa daramate: Euren aurpegietako batean, putre bat eroritako gerlari batengana nola doan ikus daiteke.

Aldi berean, beste kantabriar hilarri batzuen txatalak aurkitu dira, Lomberako hirugarrena eta San Vicente de Toranzokoarena bezala, azken honen aurpegietako batean, zaldian doan kantabriar gerlari bat agertzen delarik.

Kantabriar hilarriak, erromatarren aurreko herri kantabriarren testigutzarik garrantzitsuena eta egugno Kantabriako ikurrik bereizgarrienetako bat dira.

Hilarri hauen interpretazio moderno baten ondorioz, Labaroa sortu zen, ofiziala ez den baina Kantabrian asko erabiltzen den bandera bat.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3752810

 |

* Wd Datuak: Q3752810