recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**San Martin Tourskoaren eliza** Urraulbeitiko Nardoze Andurra lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estilokoa.

Eraikina
--------

Erdi Aroko (XIII. mendea) eraikuntza da, erromaniko berantiarrekoa. Burualde erdizirkularra, nabe bakarra eta oinplano karratuko kanpandorrea ditu oinaldean. Kanpoaldean, jatorrizko harrizko hagaburutxoak daude, teilatu-hegalaren euskarri gisa, bai eta eraikinaren barne-egitura adierazten duten kontrahormak ere. Sakristia txiki bat dago burualdearen eskuinaldean atxikita. Epistolaren aldetik sartzen da barrura, arkupe modernoaz babestutako erdi-puntuko ate batetik. Burualdeko estalkia labe zorrotzeko ganga da, eta nabea kanoi-ganga zorrotzez estalita dago, hormari atxikitako mentsuletan bermatuta dauden fajoien gainean. Erretaula nagusiak, barroko berantiarreko estiloan (XVIII. mendearen erdialdea), bere garai bereko erdialdeko sagrarioko bankua, bi pisuko hiru kale eta tenpluaren titularra den San Martin, Birjina Haurrarekin, San Jose Haurrarekin, San Frantzisko Xabierkoa eta San Ramon Nonatuaren irudiak dituzten horma-hobiak ditu. Interes handia du bankuak, Errenazimentu goiztiarreko (XVI. mendearen lehen erdia) pinturak baititu taula gainean, aurreko lan batetik aprobetxatuta. Santen irudi erdiak irudikatzen dira, hala nola Santa Ana Birjina eta Haurrarekin, Santa Maria Magdalena eta Santa Barbara.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | NARDOXE ANDURRA.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Nardoze Andurra
* Urraulbeiti

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110278883

 |

* Wd Datuak: Q110278883
***Kolosoa*** (gaztelaniaz, *El Coloso*) El Prado museoan dagoen margolana da. Garai batean Francisco de Goyaren egiletza zuela uste zen, baina gaur egun ziur aski Asensio Juliá bere ikasleak margotu zuela uste da.

Erraldoiaren gorputzak, konposizioaren erditik, jarrera erasokorra hartzen du, besoaren posturaren eta ukabila itxiaren arabera. Koadroa 1808-1812 bitartean margotu zen, Iberiar Penintsulako gerran, eta horren isla izan liteke.

Erraldoiaren irudiaren kontrastean, ibarreko irudi txikiak ihesean dabiltza, noraezean.

Autoretza
---------

2008an, El Prado museoak adierazi zuen bazegoela pentsatzea Asensio Juliá, Goyaren ikastun bat, zela margolan honen egilea, AJ letrak ageri baitziren oihalaren ezkerreko behealdean.

Koadroa 20 urtetan aztertu ondoren, Manuela Menak ondorioztatu zuen *Kolosoa* ez zegoela egina Goyaren estiloan. 2009ko urtarrilean, museoak modu ofizialean adierazi zuen Asensio Juliá zela egilerik ziurrena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2413468
* Commonscat Multimedia: El Coloso (painting)

---

 |

* Wd Datuak: Q2413468
* Commonscat Multimedia: El Coloso (painting)
**Santa Justa igogailua** (portugesez: *Elevador de Santa Justa*) Lisboako Baixa Pombalina auzoan kokaturik dagoen igogailua da, Bairro Alto auzoarekin lotzen duena.

Historia
--------

Lisboako muinoak oso malkartsuak dira eta aintzina oinez zein animaliekin igotzea oso neketsua izaten zen. 1874 urtetik aurrera hainbat proiektu aurkeztu ziren arazo honi aurre egiteko.

1896an Raoul Mesnier du Ponsard (porton jaiotako injeniari frantziarrak) Santa Justako igogaliuaren diseinua aurkeztu zuen. 1899an *Empresa do Elevador do Carmo* eratu eta lanei ekin zitzaien. 1901ean Karlos I.ak metalezko zubia inauguratu zuen eta 1902an bukatu zen igogailuaren eraikuntza. Hasiera batean lurrin bidezko indarra erabiltzen zen baina 1907an argi-indarra sartu zen.

2006an berriztatze lanak burutu ziren.

Arkitektura
-----------

Baixako *Rua de Santa Justa* kalean du oinarria. 45 metrotako altueran 7 solairu ditu eta metalezko zubiaren bidez *Largo do Carmo* plazara iristen da. Alboan ditu Carmoko konbentuaren hondarrak.

Dorreak bio igogailu kabina ditu, bakoitzean 29 pertsona kabitzen dira, egurrez dekoratuak daude eta ispilu eta leihoak dituzte.

Azken solairura igotzeko eskilara helikoidal bat dago eta bertatik dauden ikuspegi itzelak toki turistikoa bihurtu du.

Iruditegia
----------

* Santa Justa igogailua.Santa Justa igogailua.
* Metalezko zubia.Metalezko zubia.
* Azken solairurako eskilara helikoidala.Azken solairurako eskilara helikoidala.
* Igogailuaren makinak.Igogailuaren makinak.
* Convento do Carmo-ren hondarrak eta igogailua.Convento do Carmo-ren hondarrak eta igogailua.
* Rossio plazaren ikuspegia.Rossio plazaren ikuspegia.
* San Jurgi gazteluaren ikuspegia.San Jurgi gazteluaren ikuspegia.
* Lisboako katedralaren ikuspegia.Lisboako katedralaren ikuspegia.
* XX mende hasierako argazkia, tximinia kea dariola.XX mende hasierako argazkia, tximinia kea dariola.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q168001
* Commonscat Multimedia: Elevador de Santa Justa

---

* **Ondare historikoa**
* IGESPAR: 70141
* SIPA: 3146

 |

* Wd Datuak: Q168001
* Commonscat Multimedia: Elevador de Santa Justa
Cornuren espirala
**Klotoidea** arkuko radioide edo **Cornuren espiral** gisa ezagutzen da Marie Alfred Cornuren ohorez. Kurba hau abzisa ardatzaren jatorriarekiko tangentea da, eta bere kurbaturako erradioa murrizten joaten da bere gainean egindako distantziarekiko alderantziz proportzionalki. Horren ondorio dugu kurbaren jatorrizko puntua erradioa infinitua izatea.

Adierazpen matematiko ohikoena hau da:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle {\rho }\cdot s=C^{2}}
> 
> 
> 

ρ: kurbaren erradioa

s: garapena edo arkua

C: konstantearen espirala

Parametrizazioa
---------------

Cornuren espirala edo klotoide deritzon kurbaren ekuazio parametrikoak S(t) eta C(t)-ren bidez azaltzen dira. Izan ere:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle C'(t)^{2}+S'(t)^{2}=\sin ^{2}(t^{2})+\cos ^{2}(t^{2})=1\,}
> 
> 
> 

Parametrizazio honetan, bektore tangenteak luzera-unitatea du eta t–k (0,0)-tik neurtutako arku luzera adierazte du (ikurra barneratuz). Ondorioz, kurbaren luzera infinitua dela jakin dezakegu.

Trantsizio-kurba. Klotoidea zirkunferentzia eta zuzena lotzen duen kurba da

Aplikazioak
-----------

Cornuren espiralaren propietate gisa du jatorritik neurtutako kurban zeharreko distantziarekiko bere kurbatura edozein puntutan proportzional dela. Propietate honek autobide- edo trenbide-diseinuan trantsizio-kurba moduan erabilgarria izatea eragiten du, aipatutako kurbak abiadura konstantean doan ibilgailu orok azelerazio angeluar konstantea izango baitu. Horrela, esandako kurba akordu planimetrikoetarako erabiltzen da, errepideen eta, bereziki, trenbideen diseinuetan, ibilgailuen azelerazio zentripetuan etenaldiak sahiesteko asmoarekin. Trantsizio-kurbak erradio infinitua du diseinuaren zati zuzenarekiko tangentea den puntuan, eta R erradioa kurba zirkular uniformearekiko tangentea den puntuan. Horrela, errepideetan erabilitako kurba moten artean, ohikoena zuzen-klotoide-zirkular-klotoide-zuzena da.

Era berean, klotoide espiral honetako sekzioak errusiar mendietan erabiliak izaten dira komunki. Horregatik, bira oso batzuei loops "klotoide" bihurgune deritze.

Normalean, bideetako diseinu geometrikoan trazadura bertikaletan erabili ohi dira.

Historia
--------

Lehendabiziko trenbideetan bihurguneetan ez zenez oso abiadura handia hartzen eta erradioak handiak zirenez, ez zen kurben eta zuzenen arteko inolako transizioren beharrik. XIX mendetik aurrera, abiadura handitzeek kurbatura gradualki aldatzen duten kurben beharra ekarri zuten. 1862 urtean, Rankinek bazituen erabili zitezkeen zenbait kurba dagoeneko bere "Civil Engieneering" lanean, William Gravatten 1828 edo 1829ko "Sinu kurba" eta William Frouden 1842ko ahokatze-kurba, haien artean, azkeneko hau kurba elastiko baten tankerakoa. Rankinek emandako egungo ekuazioa kurba kubiko batena da, edo 3.mailako polinomiko batena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q755003
* Commonscat Multimedia: Euler spirals

---

 |

* Wd Datuak: Q755003
* Commonscat Multimedia: Euler spirals
| **Santa Korda kalea** |
| --- |
|  Donostia, Parte Zaharra |
| Kalearen sarreran dagoen Eduardo Chillida Belzunceren murala. |
| HerrialdeaLurraldea |  Euskal Herria Gipuzkoa |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Santa Korda kalea is located in Euskal HerriaSanta Korda kaleaSanta Korda kalea | Santa Korda kalea is located in GipuzkoaSanta Korda kaleaSanta Korda kalea |
| Santa Korda kalea is located in Donostiako Parte ZaharraSanta Korda kaleaSanta Korda kalea |

 |
| Koordenatuak: | **Coordinates: Missing latitude**Invalid arguments have been passed to the {{#coordinates:}} function
 |

**Santa Korda kalea** Donostiako estuena da, ziur aski gutxien ezagutzen den kalea. San Telmo museoaren eta Abuztuaren 31 kalearen artean doa, Zuloaga plazatik Trinitate plazaraino. Urtetan ia zabortegi bat izan zen. Gaur egun Eduardo Chillida Belzuncere *Beste aldean* muralarekin duindu da nahiz eta, berez, murala Zuloaga plazan egon. Muralak, 2004an margotuta, kalea itsasoraino luzatuez gero ikusiko genukeen paisaia irudikatzen du.

Hiriko kale zaharrenetariko bat da, 1516an San Telmo inguruan agertzen da kale bat izen horrekin. 1535ko urtarrilaren 17an Udalak Predikatzaileen Ordena edo domingotarrei emaitza egin zien. 1813ko sutean kale hau, Abuztuaren 31 kalearekin batera, erabateko hondamendiatik libratu zen. Gaur egungo kaleari Santa Korda izena 1962an eman zitzaion.

Iruditegia
----------

* Santa Korda kalea (1945)Santa Korda kalea (1945)
* Kalearen beste perspektiba eta Eduardo Chillida Belzuncek eginiko muralaren sinadura.Kalearen beste perspektiba eta Eduardo Chillida Belzuncek eginiko muralaren sinadura.
* Santa Kordaren irudia, egile anonimoarena, izen bereko kalean.Santa Kordaren irudia, egile anonimoarena, izen bereko kalean.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**: Kalearen ezaugarriak Donostiako Udalaren webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25474205

 |

* Wd Datuak: Q25474205
Kuia-hazien olio lantegia Prekmurje-n, Eslovenaian
Cucurbita pepo var. styriaca
*Cucurbita pepo* var. *styriaca-ko hazi lehortuak*
**Kuia-hazien olioa** (ingelesez: *Pumpkin seed oil*, alemanez: *Kernöl* edo *Kürbiskernöl*, eslovenieraz: *bučno olje*), erabat heldua dagoen kuia barietate espezifikoko (Cucurbita pepo) hazietatik lortzen den olio jangarria da. Europar Batasunean olioa jatorri deitura batek babesten du.

Gaur egun, olio hau esportazioko produktu garrantzitsua da Austriar eta Esloveniar Estiriako eskualdeetan. Cucurbita pepo var. styriaca (var. oleifera bezala ere ezaguna) barietatearen hazi txigortuak zapaltzen egiten da. Olio honen lehenengo idatzizko aipamena 1697. urtekoa da.

Kolore berde ilunetik argirako olio biskosoa da, dikromatismoa dauka.

Erabilerak
----------

Intxaur zapore bizia du eta gantz-azido poliinsaturatuetan aberatsa da. Entsaladarako saltsak eztiarekin eta oliba olioarekin eta beste batzuekin batera egiten dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Kreft S and Kreft M (2007) Physicochemical and physiological basis of dichromatic colour, Naturwissenschaften 94, 935-939. On-line PDF

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q770335
* Commonscat Multimedia: Pumpkin seed oil

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300386701
* **Kimikako identifikadoreak**
* Número CAS: 8016-49-7
* UNII: 6E5QR5USSP
* **Biologiako identifikadoreak**
* MGI: 8016-49-7

 |

* Wd Datuak: Q770335
* Commonscat Multimedia: Pumpkin seed oil
Dendako kuiatxoa.
**Kuiatxoa** (*Cucurbita pepo var. pepo* azpiespeziearen barietatea) kuien familiako udako landare bat da. Beste kuia mota batzuekin batera, *Cucurbita pepo* espezieko kidea da. Kuiatxoa horia, berdea edo berde argia izan daiteke, eta gehienetan luzoker tontorduna dirudi, nahiz eta zenbait aldaerek fruitu biribil edo botila formakoak ematen dituzten.

Historia
--------

Kuiatxoaren arbasoa Ameriketakoa da. Hala ere, kuia mota gehienak Europara kolonizazioaren garaian iritsi baziren ere, kuiatxoa jatorriz europarra da. Berezko zenbait mutazioren ondorioz sortu zen, XIX. mendearen hondarretan, Italian. Milanen 1901ean argitaratu zen kuiatxoaren aurreneko deskribapena. Amerikako Estatu Batuetan 1920. hamarkadan azaldu zen, dirudienez italiar inmigranteek landatu zuten Kalifornian.

Nutrizio balioa
---------------

Energia balio txikia duen elikagaia da, 17 kcal 100 gramoko. Aipatzeko osagaiak dira azido folikoa, potasioa, A probitamina eta C bitamina.

Ekoizpena
---------

Txina eta India dira gaur egun kuiatxo ekoizle nagusiak.

2020ko kuiatxo ekoizpena| # | Herrialdea | Milioka tonak |
| --- | --- | --- |
| 1 |  Txina | 7.4 |
| 2 |  India | 5.1 |
| 3 |  Ukraina | 1.3 |
| 4 |  Errusia | 1.1 |
| 5 | Ameriketako Estatu Batuak Estatu Batuak | 1.1 |

Erabilera
---------

Sukaldaritzaren ikuspuntutik, kuiatxoa barazki gisa erabiltzen da, hau da, egosi edo frijitu egiten da. Hala ere, ikuspuntu botanikotik fruitu heldugabea da. Lorea ere jaten da.

Erreferentziak
--------------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7533
* Commonscat Multimedia: Cucurbita pepo zucchini group

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4194807-5
* LCCN: sh85150038
* NKC: ph239954
* AAT: 300343543
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: EQU1BON34S

 |

* Wd Datuak: Q7533
* Commonscat Multimedia: Cucurbita pepo zucchini group
**Kujo Yoritsune** (japonieraz: 九条 頼経, *Kujō Yoritsune*?, 1218ko otsailaren 12a-1256ko irailaren 1a)
 Japoniako Kamakura shogunerriko laugarren shoguna izan zen, 1226 eta 1244 bitartean gobernatuz. Bere aita, Kujo Michiie kanpakua izan zen, eta, bere amona, lehen shoguna izan zen Minamoto no Yoritomoren iloba zen.

Fujiwara no Yoritsune bezala ere ezagutua, Kujo familiakoa zen, Fujiwara klan gortetar boteretsuko adarretako bat.

Shogun, zazpi urte zituela bihurtu zen, baina, shogunerriko erregeorde ziren Hojo Yoshitoki eta Hojo Masako ziren shoguna kontrolatzen zutenak, gobernari txotxongilo bihurtzeko ahalegin batean.

Hojo klanaren presiopean, shogun kargua, bere seme Kujo Yoritsuguri eman behar izan zion, kontrolatua izateko nagusiegia baitzen. Ondoren, monje budista bihurtuko zen.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Minamoto no Sanetomo** | **Shoguna**1226-1244 | Ondorengoa**Kujo Yoritsugu** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q471780
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q471780
**Paulding konderria** (ingelesez: *Paulding County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Paulding da. 2010eko zentsuaren arabera 19.614 biztanle zituen, Paulding kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Paulding konderriak 1.084,81 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,24 ura dira. Beste 1.078,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 19.614 pertsonetatik 19.186 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 838 dira. 158 beltzak edo afroamerikarrak. 51 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 38 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 174 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q402945
* Commonscat Multimedia: Paulding County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130210638
* LCCN: n82115529
* **Lekuak**
* OSM: 911314
* TGN: 1002776

 |

* Wd Datuak: Q402945
* Commonscat Multimedia: Paulding County, Ohio
**Lais Hikarakoa** (antzinako grezieraz: Λαΐς edo Λαΐδα; Hikara, k.a. IV. mendea - Tesalia, k.a. 340) Antzinako Greziako hetera ospetsua izan zen.

Neska zela, Korinton saldu zuten. Dirudienez, korintoarrek asko miresten zuten haren edertasuna eta hiri horretan prostituzio sakratua zegoen Afroditaren tenpluan.

Frineren garaikide eta arerioa, bere bizitzaz ezer gutxi gehiago dakigu, pasadizo ezagun bat izan ezik: Demostenes hizlariak mila drakma ordainduko baitzizkion berarekin gau bat pasatzeagatik, baina, Laisek Demostenes ikusi zuenean, hamar milara igo zion tarifa, Diogenesekin debalde oheratu zen bitartean.

K. a. 340an Tesalian, non Hipostrato edo Hipokero izeneko batekin bizitzera joan zen, bertoko emakume jeloskor talde batek Afroditaren santutegian harrikatu zuten. Bere gorpua Peneo ibaira bota zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Pausanias. *Greziaren azalpena.*  II.
2. 1 2   Ateneo. *Deipnosophistai.*  13.
3. ↑   **(Italieraz)** Burkert, Walter.  (2003). Giampiera Arrigoni ed. *La religione greca di epoca arcaica e classica.*  (II. argitaraldia) Milan: Jaca book, 304 or. ISBN 88-16-40585-6..
4. ↑   Wallechinsky, David.  (1978). *The People's Almanac Presents the Book of Lists.*  New York: Bantam Doubleday Dell, 328–9 or. ISBN 0-553-11150-7..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q450520
* Commonscat Multimedia: Lais

---

 |

* Wd Datuak: Q450520
* Commonscat Multimedia: Lais
Goritasunezko bonbilla
**Lanpara elektrikoa**, **bonbilla** edo **fokua** energia elektrikotik argia sortzen duen gailu elektrikoa da. Bihurketa hori metodo ezberdinen bidez egin daiteke, hala nola, harizpi metaliko baten Joule efektuaren bidez berotuz, deskarga elektriko baten aurretik zenbait metalen fluoreszentziaz edo beste sistema batzuen bidez. Gaur egun, argia ekoizteko teknologia dago %10etik % 70era bitarteko eraginkortasunekin. 

Erabilera teknikoan, elektrizitatetik argia sortzen duen osagai ordezkagarria da. Argi artifizialaren forma ohikoena da eta gizarte modernoarentzat ezinbestekoa da, eraikinen barruko argiztapena eta kanpoko argia gaur egungo giza komunitateentzat.

Goritasuneko lehen lanpara elektrikoaren sorrera Heinrich Göbelek sortu zuen. 1880ko urtarrilaren 27an patentea eman zioten, 223.898 zenbakiarekin. Beste asmatzaile batzuek ere laborategian lan egiten zuten ereduak garatu zituzten, besteak beste, Joseph Swan, Henry Woodward, Mathew Evans, James Bowman Lindsay, William Sawyer eta Humphry Davy. Gogoratu behar da Heinrich Göbel alemaniarrak 1855ean jada erregistratu zuela bere bonbilla goria, Thomas A. Edison baino askoz lehenago. Denbora pixka bat geroago, baina beti Edison baino lehen, 1879ko uztailaren 11n, Aleksandr Lodygin errusiar ingeniariari 1619 zk.ko patentea eman zioten bonbilla gori baterako. Errusiako asmatzaileak karbonozko harizpi bat erabili zuen.

Argi elektrikoen hiru kategoria nagusiak goritasun-lanparak dira, korronte elektrikoarekin berotutako harizpi baten bidez argia sortzen dutenak; gas baten bidez arku elektriko baten bidez argia sortzen duten gasezko deskarga-lanparak; eta azkenik, erdieroale bateko banda debekatuan zehar elektroien fluxu baten bidez argia sortzen duten LED lanparak .

Lanpara elektrikoa gizakiak gehien erabiltzen duen asmakizunetako bat da sortu zenetik gaur arte. Life aldizkariaren sailkapen baten arabera XIX. mendeko bigarren asmakizun erabilgarriena da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Lamp» *Dictionary.com*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1318740
* Commonscat Multimedia: Electric lamps

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1318740
* Commonscat Multimedia: Electric lamps
Lanpara fluoreszenteak.
**Lanpara fluoreszente** edo **hodi fluoreszentea** behe-presioko merkurio-lurruna erabiltzen duen deskarga-lanpara mota bat da, eta etxeko edo industriako argiztapenerako erabiltzen da normalean. Beste lanpara mota batzuekiko (bonbilla, adibidez) duen abantaila energia-eraginkortasuna da.

Lanpara beira fineko hodi bat da, barnean fosforo izeneko substantzia kimiko konposatua duena, normalean fosfororik ez duten arren, eta honekin nahastu behar ez diren arren. Konposatu kimiko horiek argi ikusgarria igortzen dute erradiazio ultramorea jasotzen dutenean. Gainera, hodiak merkurio lurrun kantitate txiki bat eta gas geldo bat ditu, normalean argona edo neoia, presio atmosferikoa baino presio baxuagoan. Hodiaren mutur bakoitzean wolframioz egindako filamentu bat dago, gorriz berotuz gero, gasen ionizazioan laguntzen duena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Euskalterm - Euskararen corpusa - Euskadi.eus» *www.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q182925
* Commonscat Multimedia: Fluorescent lamps

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4167476-5
* LCCN: sh85049415
* NDL: 00565358
* AAT: 300133735
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q182925
* Commonscat Multimedia: Fluorescent lamps
**Santa Fe eliza** Aragoiko Erriberako Caparroso edo Kaparrotsu udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko-pizkundar estiloa ditu.

Historia
--------

Parrokia tenplu gotiko-pizkundar da, XVI. mendearen bigarren erdian eraikia, 1564, Joan Legutio eta 1589, Itsasoko harginaren, Domingo Eztalaren, lanak amaitu ziren urtea, trazak eman zituen urtea. Oinplanoan gurutze latindar bat osatzen du, burualde zuzena du, eta haren atalak ganga izartuz estalita daude. Ganga horiek sekzio lerronahasiko nerbioak eta giltzarri apainduak dituzte. XVII. mendean oinaldeko korua eraiki zen, eta XVIII. mendean Arrosarioko Andre Mariaren kapera eraiki zen, eskema zentralizatu batekin, igeltsuz apaindutako kupularekin.

Kanpoaldeak adreiluzko hormak ditu, harlanduzko basamentuarekin eta kontrahorma diagonalekin. Portada XVIII. mendearen bigarren erdialdekoa da, eta dorreak Joan Larreak eta Juan Antonio Ximenezek 1718an eraikitako kanpai-gorputz barrokoa du.

Barrualdean, XVII. eta XVIII. mendeko obra barrokoen multzo ederra nabarmentzen da. Erretaula nagusiak burualdeko horma erabat betetzen du, eta barroko garaiko Tuterako fokuko obrarik onenetakoa da. XVII. mendearen amaieran egin zuten, eta polikromia 1754an kontratatu zuten Juan Angel eta Lukas Olletarekin, Tuterako urreztatzaileekin eta Andres Mata Karkarrekoarekin, Jose Reiren baldintzapean. Pieza honen oinplanoak mugimendu bereziak eskaintzen ditu erdiko kalean, perspektiba efektu bereziak lortuz; bere egitura eta dekorazioagatik Nafarroako txurrigeresko garaiko obrarik interesgarrienetako bat da. Era berean, nabarmentzekoa da tenplete irekiaren forma duen sagrario erakusketaria. Erretaulak duen ikonografia kronologia eta estilo ezberdinekoa da: bankuko Igokundearen eta Mendekostearen erliebeak eta sagrarioko San Esteban eta San Lorentzorenak, baita San Pedro eta San Pauloren irudiak ere, XVII. mendearen lehen erdian Joan Bazkardo eskultoreak, landu zuen aurreko erretaula batekoak dira. Titularraren eskulturak, aingeruak eta Kalbarioa, beste erretaula guztiak bezala, XVII. mende bukaerakoak dira.

Albokoak San Joseri eta Xabierko San Frantziskori eskainita daude, 1700 inguruko lana da, eta hau, berriz, garaienaren tailer berekoa, XVII. mende bukaerakoa. Kronologia horri dagozkio San Frantzisko Xabierkoaren mihiseak ere, fedegabeak eta Igokundea bataiatuz, 1695eko Vicente Berdusanen lanak. Arrosarioko kaperan beste erretaula barroko txiki bat dago, XVIII. mendeko lehen herenekoa. Tenpluko hormetatik XVII. mendeko bigarren erdiko mihise barroko batzuk zintzilik daude. Sakristian rococo estiloko bi kaliza daude, XVIII. mendearen bigarren erdikoak, jatorri mexikarrekoak, baita XIX. mendeko zilargintzako beste pieza batzuk ere.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | KAPARROTSU.*  (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

Ikus, gainera
-------------

* Caparroso/Kaparrotsu
* Aragoiko Erribera
* Erdialdea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112144700

 |

* Wd Datuak: Q112144700
**Kontradantza** erritmo bizia eta konpas bitarra duen dantza bat da. Errepikatzen diren zortzi konpasetako hainbat sekziotaz osaturik dago. Bere jatorria, Britainia Handiko *country dance*tan du. Herrialde honetatik Europa osora zabaldu zen. Bere ospe gorena, XVIII. mendearen amaieran lortu zuen. Garai hontan, antzezlan musikaletako beste genero batzuetan erabili zen, operan eta balletean bezala. Erritmo honetan oinarrituriko musikalanak idatzi zituzten musika klasikoko konposatzaileen artean Wolfgang Amadeus Mozart eta Ludwig van Beethoven daude. Azken honek, 1803an, hamabi dantzekin osaturiko bilduma bat argitaratu zuen. Hauen artean, zazpigarrena eta hamaikagarrena nabarmendu behar dira. Hamaikagarrena, Las Criaturas de Prometeo izeneko musikalanean erabiltzen du. Historiografia musikalak, oso baztertuta izan duen arren, garrantzi berezia izan zuten kontradantzek Hispanoamerikan, XIX. mendean zehar, Manuel Saumell eta honen lanaren jarraitzaile izan zen Ignacio Cervantes bezalako egileekin, Habana genero honen zabalkuntzaren zentru garrantzitsuenetako bat izaki.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q747339
* Commonscat Multimedia: Contra dance

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX537982
* BNF: 12123471c (data)
* GND: 4148300-5
* LCCN: sh85033454
* NKC: ph224321
* SUDOC: 02965615X
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q747339
* Commonscat Multimedia: Contra dance
**San Pedro Lamuza eliza** Arabako Laudio udalerrian dagoen eliza bat da. Done Petriri sagaratua dago.

Kokalekua
---------

Herrigunean dago, Herriko plazan, eta Laudioko udaletxearen parean.

Historia
--------

1565ean hasi bazen ere, XVIII. mendean bukatu zen eraikitzen, .

Eraikina
--------

Aurrez zegoen eliza erromaniko zaharraren gainean eraikiko zela uste da, haren berri XI. mendetik dago. Era berean, goitik esekita eta 1894an jarrita, azarotik aurrera plaza gauez argitzen zuen antzinako bonbillatzarra nabarmentzen da, hilabete horretan ematen baitzen haraneko argiteria publikorako baimena. Bste berezitasun bat elizatea da, burdinez egina baitago.

* Ikuspegi orokorra.Ikuspegi orokorra.
* Elizatea.Elizatea.
* Barnealdea.Barnealdea.
* Aldarea eta erretaula.Aldarea eta erretaula.
* Korua.Korua.
* Korua.Korua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24035791
* Commonscat Multimedia: Church of San Pedro de Lamuza, Llodio

---

 |

* Wd Datuak: Q24035791
* Commonscat Multimedia: Church of San Pedro de Lamuza, Llodio
Kantabriako mapa. Bertan La Montaña (orlegi eta marroiz) eta La Marina (horiz) eremuak argi ikus daitezkelarik. Batan, haran eta mendi nahas-mahasa ikus daiteke, bestean berriz kostaldeko ordokia.
**La Montaña** (euskaraz *Mendialdea*) Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko eremu bat da. Horretaz gain, Iberiar penintsulan historikoki Kantabria osoari deitzeko erabili izan den usadiozko izena ere bada. Aldiz, La Marina eremuak kostaldean zehar hedatzen delarik.

La Montaña eremuak Kantabria autonomia erkidegoko azaleraren bi heren bere barnean hartzen ditu, gainontzeko herena La Marina eremuaren barnean gelditzen delarik. La Montaña eremuaren orografia haran ugariz osatua dago eta oso menditsua da.

XVI. mendera arte Espainian La Montaña izenez Kantauriar mendikatearen bi aldeetara hedatzen zen Kantabriako erdialdea eta Palentziako probintzia eta Burgosko probintziaren iparralde menditsuei deitu ohi izan zitzaien. Gerora, izendapen hori Santanderreko probintzia sortu berriaren parekidea izan zen.

Gaur egun, maiz La Montaña izenaz Kantabria osoa izendatu ohi da, kantabriarrei *montañeses* ("menditarrak") izenez deituaz, baina izendapen hau ez da erabat zehazta, lehen aipatu bezala La Montaña eremua autonomia erkidego horretako barnealdean kokatzen baita.

Iruditegia
----------

* La Montaña gaitajoleen musika taldea Comillas udalerrian.*La Montaña* gaitajoleen musika taldea Comillas udalerrian.
* Tresvisoko igoera. Kantabria osoko igoera aldapatsuenetako bat.Tresvisoko igoera. Kantabria osoko igoera aldapatsuenetako bat.

Ikus gainera
------------

* La Marina

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9018746

 |

* Wd Datuak: Q9018746
**La Monjíako monasterioa** (gaztelaniaz "Monasterio de La Monjía"), Espainiako Soriako probintziako Fuentetoba herrian, Golmayoko udaletxean, dagoen monasterio gotortua da. Soria hiriburutik hamar kilometrotara dago. Inguruko natura interesgarria da: bertan Golmayo ibaia jaiotzen da eta monasterio Pico Frentes mendiaren maldan dago. Multzo arkitektonikoaren estilo nagusia erromanikoa da baina badaude ere elementu gotikoak. 1882an Monumentu Nazionala deklaratua izan zen.

Historia
--------

Monasterioaren jatorria Valvanera komentutik joandako Beneditarren estutasun bolada batean dago zeren eta abereentzat larreak eta janaria behar baitzuten. 1593an Miguel Martelek monasterioari buruz idatzi zuen.

1861an, Eduardo Saavedrak, Historiaren Errege Akademiaren akademikoak, «Descripción de la Vía Romana de Uxama a Augustóbriga» liburuan, monasterioaren kaperaren garrantzia azaldu zuen, Soriako monumentu zaharrena bezala aipatuz alegia. Haren hitzetan, kapera Erdi Arokoa zen, XI. mendekoa, eta monasterioa XVI. mendean gotortu egin zen. Monasterioa idatziz 1507ko urriaren 12an beneditarren eskuetara pasa zen baina, ondoren, Solier leinura eta, azkenik, Castejoneko kondeen eskuetara; azken hauek gotortu zuen haren eskuetara igaro zenean, XVI. mendean zehar.

Monasteriotik ikuspegia

Deskribapena
------------

Eliza XI. mendekoa da, erromaniko estilokoa. Fatxadak hiru erdi puntuko arku kontzentrikoak erakusten ditu. Arkibolten molduretan eta kapitel konikoetan ez daude apaingarriak. Absideko arku zorrotzean estilo bera errepikatzen da. Kaperan Fuentetobako patroia den Valvanerako Andra Mariaren irudia gurtzen da.

Goian aipatu denez, XVI. mendean monasterioa gotortua izan zen. Harresian patio batera ematen duen atea dago eta bertan animalientzako abeltegiak zeuden. Monasterioan, bestetik, haziak gordetzeko beheko solairua zegoen eta, bigarren solairu bat, hau monjeen alojamendurako.

Erreferentziak
--------------

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Monasterioari buruzko informazioa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***La Monjíako monasterio eta baseliza*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5836486
* Commonscat Multimedia: Monastery of La Monjía

---

* **Ondare historikoa**
* Patrimonio Web JCyL: 13124
* Hispania Nostraren zerrenda gorria: url

 |

* Wd Datuak: Q5836486
* Commonscat Multimedia: Monastery of La Monjía
**San Martin eliza** Gipuzkoako Arama udalerrian dagoen eliza bat da.

Kokalekua
---------

Herrigunean dago, Aramako plazan, eta Aramako pilotalekuaren parean.

Historia
--------

Egungo San Martin eliza antzinako baseliza baten gainean eraiki zuten. Harrezkero maiz berregin eta handitu dute. XIX. mendera arte, inguruko agintariak bertan batzartu ohi ziren.

Eraikina
--------

Kanpotik horiz margotua dago eta *Arama* izena eta armarria dauzkan plaka bat du. Oinplano laukizuzena dauka eta eraikinaren nabe bakarra puntu-erdiko kanoi ganga batek estaltzen du. Portada nagusia beheratutako arku baten azpian dago, eta kanpandorre bat dauka. Barruan, hasierako baselizatik geratzen den elementu bakarra dago: Ama Birjinaren irudi bat, alegia.

Kanpo estekak
-------------

* San Martin eliza. Euskadiko Turismo Bulegoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479981
* Commonscat Multimedia: Church of San Martín, Arama

---

 |

* Wd Datuak: Q25479981
* Commonscat Multimedia: Church of San Martín, Arama
**Kontingentzia koefizientea** edo **Pearsonen C** kontingentzia taula bateko bi aldagai kualitatiboren arteko asoziazio neurri bat da. Karl Pearson estatistikariak erabili zuen lehen aldiz 1904. urtean. Honela kalkulatzen da, khi-karratu estatistikoan oinarrituz, *N* lagin-tamaina izanik:

{\displaystyle C={\sqrt {\frac {\mathrm {X} ^{2}}{\mathrm {X} ^{2}+N}}}}
0-1 bitarteko balioak hartzen ditu. Hala ere, errenkada eta zutabe askotako tauletan bakarrik hurbildu daiteke 1 baliora. Hori dela eta, komeni da koefizientea *normalizatzea*, bereziki taula txikietan, hau da, har dezakeen balio maximoarekin zatitu, zatiketaren balioa maximoa 1 izan dadin, emaitzaren interpretazio egokia egite aldera:

* taula karratua bada, koefizientearen balio maximoa hau da, *r* errenkada-kopurua (edo zutabe-kopurua, berdina denez) izanik:

{\displaystyle C\_{max}={\sqrt {\frac {r-1}{r}}}}
* taula karratua ez bada, hau da balio maximoa, *r* eta *c* errenkada eta zutabe kopuruak izanik hurrenez hurren:

{\displaystyle C\_{max}={\Bigg (}{\frac {r-1}{r}}\times {\frac {c-1}{c}}{\Bigg )}^{\frac {1}{4}}}

### Interpretazioa

{\displaystyle C/C\_{max}} balioa honela interpretatzen da:

* 0 bada, asoziaziorik ez dago;
* 0-0.1 bitartean, asoziazioa baztergarria da;
* 0.1-0.3 bitartean, asoziazioa ahula da;
* 0.3-0.6 bitartean, asoaziazioa ertaina da;
* 0.6-0.75 bitartean, asoziazioa sendoa da;
* 0.75-0.99 bitartean, asoziazioa oso sendoa da;
* 1 denean, asoziazioa erabatekoa da.

Sakoda koefizientea
-------------------

Kontigentzia koefizientea bere balio maximoarekin zuzenean zatituz sortzen da Sakodaren koefizientea, {\displaystyle q\,} izanik taulako errenkada- eta zutabe-kopuruetan txikiena izanik :

{\displaystyle S={\sqrt {\frac {q\mathrm {X} ^{2}}{(q-1)(\mathrm {X} ^{2}+N)}}}}

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1650755

 |

* Wd Datuak: Q1650755

1. 1 2  **(Ingelesez)**  Blaikie, Norman.  (2003). *Analyzing Quantitative Data: From Description to Explanation.* , 100 or..
2. ↑   **(Ingelesez)**  Abbasi, Narges.  (2008). «On Maximum Value of Correlation Coefficient» *International Mathematical Forum* (34).
**San Martin baseliza** Ispasterko Soloaran auzoan dagoen ermita gotikoa da.

Kokapena
--------

Gain alde batean kokatua dago, Etxaburu izeneko parajean, Aixeder haize errotatik hurre.

Historia
--------

XV. mende bukaeran eraiki zen.

Altzari guztiak, santuaren irudia barne, 1984an jazotako sute baten ondorioz erre ziren. 

2019 urtean, San Martin baselizaren inguruko jabetza ez zen publikoa.

Ezaugarriak
-----------

Ikuspegi orokorra
Baseliza xumea da, oin angeluzuzenarekin, bi isurkiz estalirik eta etxe bati atxikita. Harlangaitzez eraikita dago, harlanduekin izkinatan. Puntadun sarrera bat dauka eta bere atezangoetan gurutze batzuk ageri dira grabatuta. Gainera bi leiho eta bentana dintelatu bat dauzka. Gerora gehitutako zementuzko kanpandorre bat du, kanpai batekin.

Bestelako jakingarriak
----------------------

Uztailaren 4an San Martin jaiak ospatzen dira, zenbait ekitaldi bertan ere egiten direlarik. Urtero, bestalde, azaroaren 11n auzoan erromeria egiten da baselizaren inguruan, meza emanaldiekin eta gaztaina erre janaldiarekin.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3
2. ↑   «Herri arkitekturaren lekuko» *Argia* (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).
3. ↑    EAJ-PNV. «Garbiñe Saenz De Buruaga - ISPASTERko Alkatetzarako Hautagia - EAJ - PNV» *Euzkadi Buru Batzarra* (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).
4. ↑    «San Martin jaietako ospakizunak gaur amaituko dira, Amoroton» *Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza* 2014-07-07 (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).
5. ↑    «ARGAZKI GALERIA: Ispasterko San Martin jaiak» *Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza* 2017-07-04 (Noiz kontsultatua: 2022-04-03).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111472429
* Commonscat Multimedia: San Martin baseliza (Ispaster)

---

 |

* Wd Datuak: Q111472429
* Commonscat Multimedia: San Martin baseliza (Ispaster)
**San Zoilo baseliza** Kaseda udalerrian XIV. mendeko kristiau baseliza bat da, gotiko estiloan.

Eraikina
--------

Estilo gotikokoa, XIV. mendearen erdialdekoa da, Arnaldo Barbazangoa Iruñeko gotzainaren ekimenez.

Elizaren tipologia XIV. mendeko Nafarroako arkitektura gotikoaren ohiko tipologia da, Erriberriko Andre Mariakoaren edo Untzeko San Martingoaren antzekoa, bere originaltasuna habeartearen estalki uhinduan estribatuz, gangak harrizko lauzaz estaliz.

Pirinioetako ibarren eta Erriberako lurren arteko komunikazio-gunea zen ermita, Zaraitzu eta Erronkariko errege-abelbideetatik larre bardeatar iristen ziren bidaiari eta artzainentzat; izan ere, ermitauarentzako gela zuen, eta salmenta oso erosoa zuen itsatsita.

Oso garrantzitsua izan zen erromesaldi leku gisa. Leireko eta Olibako monasterioen artean dago. Era berean, Donejakue Bidearen inguruan dago, Jakatik ondoko Zangozara Gareserako bidean.

Ermita Zoilo Kordobakoari eskainia dago. IV. mendeko martiria izan zen Dioklezianoren atzetik, eta horren berri Kordobako kalifa-herri arabiarretik ihes egin zuten kristauek eman zuten Nafarroara, Wilesindo Iruñeko zazpigarren apezpikuak babestuta.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | KASEDA.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Kaseda

Kanpo estekak
-------------

* Baseliza berrituaren bideoa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q36354195
* Commonscat Multimedia: Ermita de San Zoilo, Cáseda

---

* **Bilduma digitalak**
* BDCYL: 7765
* **Ondare historikoa**
* BIC: ARI-55-0010551-00000

 |

* Wd Datuak: Q36354195
* Commonscat Multimedia: Ermita de San Zoilo, Cáseda
**San Martin eliza** Gipuzkoako Errezil udalerrian dagoen eliza bat da.

Kokalekua
---------

Herrigunean dago, Errezilgo plazan, eta Errezilgo udaletxearen parean.

* Sarrera.Sarrera.
* Estalpea.Estalpea.
* Arkupea.Arkupea.

Historia
--------

XVI. mendean egindako berrikuntza-lanetan, dirudienez, eraiki ziren gangen euskarri diren horma-bular handiak, eta 1545ean, Martin Mendiolak dorrea eraiki zuen.

  

XVIII. mendean aurrera jarraitu zuten eliza zabaltzeko lanekin, tenplua abside aldetik handituz. Portada berria ere urte hauetan egin zen, harburuetako batean 1713ko data baitauka.

Eraikina
--------

Arkupea eta oinaldean dorrea duen eraikuntza ikusgarria da. Arku zorrotzeko hiru kapera dituen arkupeak osatzen du elizarako sarrera. Saloi oinplanoa eta nabe bakarra ditu.

Barnealdean Pizkunde garaiko erretaula eder bat du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25480006
* Commonscat Multimedia: Saint Martin church of Errezil

---

 |

* Wd Datuak: Q25480006
* Commonscat Multimedia: Saint Martin church of Errezil
Kontabilitatean, **LIFO**, ingelesez *Last In First Out* esaldiaren siglak, inbentarioa egiterakoan izakinak baloratzeko metodo bat da. Izakinak prezio ezberdinetan erosita, azken izakinak (*last*, ingelesez) saltzen dira lehenbizi. Horrela, inflazio egoera batean kontabilizatzen den irabazia txikiagoa izango da, FIFO eta beste metodoekin alderatuta, eta geratzen diren izakinak hasierako prezioetan, prezio txikiagoetan alegia, baloratuko dira inbentarioan.

Adibide bat
-----------

Enpresa batek ekitaldiaren hasieran, urtarrilaren 1ean, dituen izakinen kopurua 100 unitatekoa da, 10 euro unitateko prezioan. Ondorengo egunetan, eragiketa hauek burutzen ditu:

* urtarrilaren 3an, 50 unitate erosten ditu 12 euro unitateko prezioan;
* urtarrilaren 5ean 100 unitate saltzen ditu 20 euro unitateko prezioan;
* urtarrilaren 7an 200 unitate erosten ditu 15 euro unitateko prezioan;
* urtarrilaren 9an 100 unitate saltzen ditu 20 euro unitateko prezioan.

Izakinen kontrol-orria| Zenbakia | Data | Erosketak | Salmentak | Inbentarioa |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Unitateak | Prezioa | Guztira | Unitateak | Prezioa | Guztira | Unitateak | Prezioa | Guztira |
|  | 01/01 |  |  |  |  |  |  | 100 | 10 | 1000 |
| 1 | 01/03 | 50 | 12 | 600 |  |  |  | 100 | 10 | ↓ |
|  |  |  |  |  |  |  |  | 50 | 12 | 1600 |
| 2 | 01/05 |  |  |  | 100 | 20 | 2000 | 50 | 10 | 500 |
| 3 | 01/07 | 200 | 15 | 3000 |  |  |  | 50 | 10 | ↓ |
|  |  |  |  |  |  |  |  | 200 | 15 | 3500 |
| 4 | 01/09 |  |  |  | 100 | 20 | 2000 | 50 | 10 | ↓ |
|  |  |  |  |  |  |  |  | 100 | 15 | 2000 |

LIFO metodoak salmenta bakoitzak duen irabazian ere badu eragina. Adibidez, urtarrilaren 9ko salmentak dakarren irabazia 2000-100×15=500 eurokoa da; FIFO (*First In First Out*) metodoa erabiliko balitz, salmentak dakarren irabazia 2000-50×12-50\*15=650 eurokoa litzateke.

Ikus, gainera
-------------

* FIFO

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1265942
* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh94002416

 |

* Wd Datuak: Q1265942
**San Martin baseliza** edo **Askizuko San Martin baseliza** Gipuzkoako Getaria udalerriko Askizu auzoan dagoen baseliza bat da. Mahastiz inguratua dago, Urola ibaiaren bokalea ikusgai dagoen mendi kasko batean, Zumaia eta Getaria artean. Bertatik Kostaldeko Done Jakue bidea igarotzen da.

* San Martin elizaren ekialdeko ataria.San Martin elizaren ekialdeko ataria.
* Baselizaren atzealdea, hegoaldea.Baselizaren atzealdea, hegoaldea.

Gipuzkoako baserri edo landa giroko eraikin gotiko garrantzitsuenetakoa da, lurralde guztian estilo honetan eraiki zen lehenbiziko eraikina izan zelarik.

Tenpluaren hormaburuan jatorrizko elizaren absidearen aztarnak oraindik ikusgai daud, bertan antzinako gotiko estiloko lehiate geminatuak daude.

Gaur egungo eraikina XV. mendearen amaiera eta XVI. mendearen hasierakoa da, gotiko berantiar estiloan egina, baina eraikinean burututako lan arkeologikoek antzinako absidearen aztarnak XIII. mendekoak direla frogatu dute.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25478595
* Commonscat Multimedia: San Martin baseliza, Askizu

---

 |

* Wd Datuak: Q25478595
* Commonscat Multimedia: San Martin baseliza, Askizu
**San Martin eliza** Artzibarko Gorraitz lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

Eraikina
--------

1970eko hamarkadan zaharberritu zuten. Oinplano angeluzuzena du eta lau atal ditu kanoi-erdiko gangaren gainean. Dorrea bi altuerako kanpai-horma da; lehenengoan bi irekidura ditu, erdi-puntuko leihoen tankerakoak, eta horietako batean kanpaia dago; bigarrenean, berriz, irekigune bakarra, barruan burdinazko gurutze bat duela. Birjinaren eta haurraren irudi barrokoa dute. Hilerria, bailarako hainbat elizatan bezala, elizaren sarreran dago. Eliza egoera txarrean dago, eta hobekuntza garrantzitsuak egin behar dira datozen urteetan ondarea gehiago gal ez dadin.

Eliza alde bakarretik inmatrikulatu zuen Eliza Katolikoak 2003ko martxoaren 3an.

Erreferentziak
--------------

* «Gorraitz» *Artzibarko Udala* (Noiz kontsultatua: 2021-11-27).

Ikus, gainera
-------------

* Gorraitz
* Artzibar

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109768689

 |

* Wd Datuak: Q109768689
Papamoscas eta erlojua.
**Papamoscas** Burgosko katedralean dagoen automata bat da. Erloju batekin koordinatuta dago eta orduak ematen direnean kanpaia jotzeko eskuineko besoa mugitzen du. Gaur egungo automata XVIII. mendekoa da; aurrekoa XVI. mendekoa zen. Erlojua, bestetik, Erdi Arotik dago dokumentuta.

Izena
-----

Dirudienez, irudi honek bere izena txori batetik hartu du. Txoria euli-txori arrunta da (Ficedula hypoleuca), gaztelaniaz "papamoscas cerrojillo". Txori honek euliak harrapatzeko ahora irekita izaten du intsektuak barrura sartu arte.

Deskribapena
------------

Papamoscas habearte nagusiaren goi aldean dago jarrita, triforio gaineko leihoan, 15 metrotan, basilikaren lehen tramuaren oinetan.

Irudiaren gorputz erdia bakarrik ikusten da, erlojuaren esferaren gainean. Kortesano moduan jantzita dago: kasaka gorria eta gerrikoa, lepoa, maukak eta besaburuko berdeekin. Aurpegia Mefistoles antzekoarena da, hau da, gaizkile batena. Eskuineko eskuarekin partitura bat eta kanpaiaren kanpai-mihian lotuta dagoen katea heltzen ditu. Orduero mekanismoa martxan jartzen da: automatak besoa mugituz kanpaiaren mihia mugitzen du eta, danga bakoitzarekin, ahora ireki eta ixten du. Esaten da lehen soinuak sortzen zituela ere bai baina apaizek garrasiak errespeturik gabekoak zirela eta, soinua kendu zuten.

Martinillo
----------

Baina Papamoscas ez da automata bakarra. Ezkerrean, balkoi txiki batean, **Martinillo** edo **Martinillos** dago. Honek laurdenak markatzen ditu; horretarako bi besoak mugitzen ditu eta horrekin alboetan dauden bi kanpai astintzen ditu. Laurden bakoitza bi danbadek markatzen dute, Papamoskarenak baino ozenagoak diren kanpaikadak.

Papamoscas literaturan
----------------------

Idazle askok aipatu dute automata hau haien liburuetan, besteak beste, Edmundo de Amicis eta Benito Pérez Galdós. Herri-literaturan ere bere arrastroa utzi du Papamoscasek.

Bibliografia
------------

* ORTEGA, Fernando: *Burgos. Paseos literarios*. CELYA: Salamanca, 2002.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* Papamoscas eta Martinillo bideo batean.
* **(Gaztelaniaz)**:Papamoscasen kondaira.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9055172
* Commonscat Multimedia: El Papamoscas

---

 |

* Wd Datuak: Q9055172
* Commonscat Multimedia: El Papamoscas
**LaGrange konderria** (ingelesez: *LaGrange County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua LaGrange da. 2010eko zentsuaren arabera 37.128 biztanle zituen, LaGrange kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

LaGrange konderriak 1.001,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,33 ura dira. Beste 983,22 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,07 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 37.128 pertsonetatik 36.607 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.317 dira. 109 beltzak edo afroamerikarrak. 65 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 118 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 220 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24464
* Commonscat Multimedia: LaGrange County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125487143
* ISNI: 0000 0004 0504 1629
* LCCN: n80067565
* NARA: 10036588
* **Lekuak**
* OSM: 1802083
* TGN: 1002565

 |

* Wd Datuak: Q24464
* Commonscat Multimedia: LaGrange County, Indiana
**San Úrbez zubia** Sobrarben dagoen zubi erromanikoa da. Bellós ibaiaren gainean eraikia dago, Añiscloko arroilatik gertu. Ordesa eta Perdidoko Parke Nazionala eta Añiscloko oso inguru ezaguna da eta horregatik bigarren zubi bat eraiki behar izan zuten. Behatoki oso ona da bai Bellós ibaia baita ere Cambrasko arroila ikusteko.

Kondaira
--------

San Urbezen kondairak Aragoian zera dio: Vió haraneko artzain batzuek santuari abereak ibaiaren beste aldera igarotzeko nola egin zezaketen galdetu zioten. Arroila tartean zegoen. Orduan santuak arroilan palanka bat bota zuen eta hura ibaiaren toki estuenean bi arroketan helduta gelditu zen. Horrekin zubia non egin behar zen azaldu zien.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**: San Úrbez zubia.
* **(Gaztelaniaz)**: San Úrbez zubiko bidea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q13049936
* Commonscat Multimedia: Puente de San Urbez

---

 |

* Wd Datuak: Q13049936
* Commonscat Multimedia: Puente de San Urbez