**Lil Armstrong**, edo **Lillian Beatrice Hardin** (Memphis, Tennessee, AEB, 1898ko otsailaren 3a - Chicagon, Illinois, 1971ko abuztuaren 27a) estatubatuar pianista, konpositorea eta abeslari afroamerikarra izan zen.

Lil Armstrong en Israël, 1959Lil Armstrong Israelen, 1959

Biografia
---------

### Familia eta lehen urteak

Lil Armstrongen amona, Priscilla Thompson, esklabo jaio zen 1850ean Lafayette konderrian (Mississippi). Lillianen gurasoak banandu egin ziren oso gaztea zenean, eta bere amarekin bizi izan zen Memphisko Beale Streetetik hurbil, non bluesa eta jazza asmatzen hasiak ziren.

Lil sei urterekin hasi zen organo klaseak hartzen, eta bederatzirekin organoa jotzen zuen katiximan. Piano klasikoko prestakuntza jaso zuen. Hamasei urterekin, eskolak antolatutako lehiaketa bat irabazi zuen, eta musika karrerariekin zion buru belarri.

### Lan ibilbidea

Chicagoko musika-denda batean lan egin ondoren, han jotzen baitzituen abesti berriak, Chicagoko Dreamland-en hasi zuen karrera profesionala Freddie Keppardekin 1917an, eta, gero, Creole Jazz Banden King Oliverren zuzendaritzapean (1920), 1923an egin zituen lehen grabazioak. Louis Armstrong taldearekin bildu zen. Berak konbentzitzen zuen Oliver utzi eta Fletcher Hendersonen taldean sartzeko, eta horrek izugarri lagundu zion tronpeta-jolearen ibilbidean.

Louis Armstrong-ekin ezkondu zen 1924an, eta Hot Five eta Hot Seven piano-jotzaile bihurtu zen. Estudioetatik kanpo, berriz, 1925etik zuzendu zuen bere orkestra.Armstrongekin egindako grabazio-saioen muina zen: hitzorduak markatzen zituen eta atariko saiakuntzak girotzen zituen. Horrela grabatutako obra batzuk Lil Armstrongen konposizioak dira (*Struttin With Some Barbecue*, *Hotter Than That*, Don't *Don't Jive Me*, Two Deuces, Knee Drops) Keppardekin itzuli zen berriro 1928an. Harlem Opera House 1931n emakumezkoen orkestra bat zuzendu zuen.

Banandu ondoren (1931) eta 1938an Satchmorengandik dibortziatu ondoren, New Orleans musika-talde batzuetan laguntzaile gisa lan egiten zuen batez ere. 1930eko hamarkadaren bigarren erdian piano-jolea izan zen Deccaren etxean, eta 26 abesti grabatu zituen, batez ere abeslari gisa, hala nola *Just For a Thrill*.

1940tik aurrera agertu zen bakarlari, eta 1952an bira bat Europan zehar egin zuen. Chicago eta Parisen grabatutako "Chicago and all that Jazz" telebista-programan agertu zen. 1952 eta 1960 artean Stickneyko Red Arrow Club taldeko bakarlaria izan zen.

1959an Louis Armstrongez hitz egiten duen diskoa grabatu zuen.

1971ko abuztuaren 27an hil zen, Louis Armstrong baino hilabete geroago, tronpeta-jotzailearen omenezko telebista-ekoizpen batean pianoan eserita zegoela, St. Louis Blues. Lincoln hilerrian lurperatuta dago.

Estiloa
-------

Ragtime-tik gertu, Lil pianista ohoretsua da. Hastapenetan, bere zentzu erritmikoak orkestraren jokoa sendotzen laguntzen zuen.

Erreferentzia diskografikoak
----------------------------

Lil Armstrongek asko grabatu zuen Louis Armstrongen taldeetan. Decca-nen egon zen bitartean, 26 pieza grabatzen zituen. Bere ibilbideko gainerakoetan gutxi grabatu zuen: 12 diska 1945 eta 1947 artean, sei abesti 1953-1954an, bi selekzio 1959an eta album bat 1961ean.

* *Struttin' Some* Barbacoas eta *Hotter Than That* (Louis Armstrong H5ekin, 1927)
* *That's When I'll Come Back to You* (Louis Armstrong H7, 1927)
* Two Deuces (Louis Armstrong H5ekin, 1928)
* *Lil Armstrong* and her Swingband (1936-1940)
* *Big Butter* and Egg Man (Sidney Bechet, 1952)

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   James Nadal. *Lil Armstrong.* ..
2. ↑   **(Ingelesez)** Dickerson, James L..  (2002-01-22). *Just for a Thrill: Lil Hardin Armstrong, First Lady of Jazz.*  Cooper Square Press ISBN 978-1-4616-6110-8. (Noiz kontsultatua: 2022-10-04).
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10   Scott Yanow. *Biographie de Lil Armstrong.* ..
4. 1 2 3 4 5 6   «Lil Hardin Armstrong | Memphis Music Hall of Fame» *memphismusichalloffame.com* (Noiz kontsultatua: 2022-10-03).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Jazz** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q462562
* Commonscat Multimedia: Lil Hardin Armstrong

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 43872391
* ISNI: 0000 0000 6302 1483
* BNE: XX1033886
* BNF: 13890883j (data)
* GND: 13459004X
* LCCN: no93032305
* NLA: 35215007
* SNAC: w6xs69p3
* BIBSYS: 5036985
* ICCU: DDSV002954
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q462562
* Commonscat Multimedia: Lil Hardin Armstrong