**Elizabeth Magie "Lizzie" J. Phillips** (Macomb, Illinois,1866ko maiatzaren 9a - 1948ko martxoaren 2a) joko diseinatzailea estatubatuarra izan zen. Ipuin eta poesia idazle, kazetari, komiko, aktore, eta feminista ere izan zen.

*The Landlord's Game* (Jabearen jokoa), Monopoly- ren aitzindaria, asmatu zuen, Henry George ekonomialariaren aro aurrerakoiaren irakaspenak ilustratzeko.

Bizitza eta lanak
-----------------

Elizabeth J. Magie Macomben (Illinois) 1866an jaio zen; bere aita, James Magie, egunkarietako editorea eta abolizionista izan zen Lincolnekin batera. 1850eko hamarkadan Illinoisetik zehar bidaiatu zuen Stephen A. Douglas- ekin politika eztabaidatzen. James Magie-k Henry George idazle ekonomialaria aurkeztu zion Lizzieri, zehazki *Progress and Poverty* *"Aurrerapena eta pobrezia"* liburua, *eta* ondoren Magie garai hartan Zerga Sistema Bakarra deitzen zenaren aldeko bihurtu zen. 1880ko hamarkadan estenografo gisa lan egin zuen. Ipuin eta poesia idazle, komiko, aktore eszeniko, feminista eta ingeniaria ere izan zen. 1906an kazetari lanetan aritu zen egunkari batean. 1910ean Albert Phillipsekin ezkondu zen 44 urte zituela.

Magiek *Jabearen jokoa* "The Landlord's Game" izenarekin ezagutzera eman zuen lehenengo aldiz, bere lagunen eta ezagunen artean Brentwood-en ( Maryland) bizi zenean, bertan bere lehen patentea eskatu zuen. 1903ko martxoaren 23an Magiek bere mahai jokoaren patentea aplikatu zuen Estatu Batuetako Patenteen eta Marken Bulegoan, lur monopolioaren eta ondasun higiezinen gaineko zergaren erabilera ekonomikoa erremedio gisa erabiltzearen ondorio ekonomikoak erakusteko diseinatuta zegoen jokoa. 748.626 zenbakidun AEBetako patentea eman zitzaion 1904ko urtarrilaren 5ean.

1906an, Chicagora joan zen bizitzera. Urte hartan, bera eta bere kide Georgistek Economic Co Game sortu zuten *Jabearen Jokoa* *"The Landlord's Game"* jatorrizko edizioa doan argitaratzeko *.* Parker Brothers- ek "Trial Parody" "Mock Trial" bere karta-joko umoretsua argitaratu zuen. 1912an, *The Owner's Game* Eskozian Newbie Game Co-k egokitu zuen "Bre'r Fox and Bre'r Rabbit" izenarekin. Instrukzioek britainiar patente baten bidez babestuta zegoela esaten bazen ere, ez dago egiaztaturik.

Magie eta bere senarra AEBetako ekialdeko kostaldera itzuli ziren eta jokoaren bertsio berritua patentatu zuen 1924an; AEBetako patentea jaso zuen. 1.509.312 AEB. Bere jatorrizko patentea 1921ean iraungi baitzen, Magie bere jokoaren kontrola berreskuratzen saiatzen ari zen, garai hartan zenbait unibertsitatetan jokatzen zen, non ikasleek beren kopiak egiten zituzten. 1932an, *Jabearen jokoaren* bigarren edizioa Washington, DC- ko Adgame konpainiak argitaratu zuen, ziurrenik autoedizioko beste ahalegin bat. Bertsio hau bi joko batean zen, Oparotasuna ["Prosperity"] izeneko jokoaren arau alternatiboak zituela uste baitzen.

Washington DC egunkarian 1936ko urtarrilean elkarrizketa egin ondoren, Parker Brothers-ekin ("Parker Brothers") kritiko samar agertzen zela eta, beraien jokoetako beste bi argitaratzea adostu zuten.

Mahai jokoekin lotutako azken asmakizunak "Bargain Day and King's Men" saldu zituzten 1937an, eta The Landlord's Game-en hirugarren bertsioa 1939an. "Bargain Day" egunean erosleek elkarren artean lehiatzen dute saltoki handietan, "King's Men" estrategia joko abstraktua da. Jakina da "The Landlord's Game" filmaren Parker Brothers bertsioaren kopia bakan batzuk daudela, baina "Bargain Day" eta "King's Men" dira ohikoenak.

Heriotza
--------

Magie Arlingtonen, Virginian, hil zen 1948an, 82 urte zituela.

Magieren papera, Monopolyren taularen asmatzaile bezala, epaiketa baten ikerketan aurkitu zen. Ralph Anspach ekonomia irakaslea izan zen, 1973an Parker Brothersen aurkako borroka legal luze bat hasi zuena bere anti-monopolio jokoari buruz. Kasua ikertzen ari zela, bere patenteak aurkitu zituen eta bere ikerketa epailearen espedientearen zati bihurtu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Herrero, Maria Sol Antolin.  (). *Elizabeth Magie, inventora.*  (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
2. 1 2   «Elizabeth Magie Phillips (1866-1948) | Ciencia y más» *Mujeres con ciencia* 2017-04-14 (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
3. ↑   «Elizabeth Magie, la mujer que inventó el Monopoly para denunciar el capitalismo» *www.elsaltodiario.com* (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Galán, Por Rafael.  (2020-11-05). «La verdadera inventora del Monopoly» *Esquire* (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
5. ↑   «Elizabeth Magie, la mujer que está detrás del Monopoly» *Ponles Cara* 2020-01-18 (Noiz kontsultatua: 2020-11-26).
6. ↑   .

Bibliografia
------------

* Walsh, Tim (2004). The Playmakers: Amazing Origins of Timeless Toys. Keys Publishing. 2004. ISBN 0-9646973-4-3.  The Playmakers: Amazing Origins of Timeless Toys. Keys Publishing. 2004. ISBN 0-9646973-4-3.
* Sadowski, David, cuando "Clarence B. Darwin" (2006). Passing Go: Early Monopoly, 1933-37. Folkopoly Press. 2006.

Kanpo estekak
-------------

* Lizzie Magie-k The Owners 'Game-i buruzko iruzkina egin zuen 1902ko udazkeneko "The Single Tax Review" filmean agertzen zenean.
* Lizzie Magie eta Parker Anaien istorioa
* Zuzenean dopatzea: jatorri antikapitalistak monopolioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q273459
* Commonscat Multimedia: Elizabeth Magie

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 526144783049097672126
* GND: 1235820793
* LCCN: no2018162690

 |

* Wd Datuak: Q273459
* Commonscat Multimedia: Elizabeth Magie