Jakes Bortairu.
**Abertzaleen Batasuna** (**AB**) Ipar Euskal Herriko alderdi politiko abertzale eta ezkertiarra izan zen.

Taldearen sorrera
-----------------

Abertzaleen Batasunak (AB) euskal alderdi abertzaleen plataforma bat du sorburu. 1988an sortua, hasiera batean Euskal Batasunak, EMAk, EAk, bestelako erakunde zenbaitek eta independenteek osatu zuten hauteskunde-koalizio gisa, urte horretako hauteskunde legegileetan hautagaitza bateratua aurkezteko asmoz. 1995ean, plataforma horretan alderdi berri bat sartu zen, Herriaren Alde. Aldiz, EA desmarkatu egin zen Eusko Alderdi Jeltzalearekin (EAJ) hauteskunde-akordio bat egiteko.

1993an, ABk botoen %5,48a lortu zuen, aurkezten zen lurraldeetan. 1997ko hauteskundeetan hautagaitza abertzaleei emandako babesa nabarmen hazi zen, ABk botoen % 6,45 lortu baitzituen eta EA-EAJ koalizioak % 2,87. Hau da, botoen % 9,32 abertzaleak izan ziren.

1998tik aurrera, Lizarrako ituna sinatu ondoren, ABko hautetsiek Udalbiltzan parte hartzea erabaki zuen. 1998ko Pirinio Atlantikoetako kontseilurako kantonamendu hauteskundeetan, ABk Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako kantonamenduetan botoen % 9 lortu zuen.

Emaitza hauek hobetu egin ziren 2001eko kantonamenduetan, % 12 eta kontseilari kantonal bat (Jean-Michel Galant) lortu zituztenean Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Nagusian Baigorriko kantonamenduan, baita Lapurdiko Hiriburuko (Alain Iriart) edo Azkarateko alkatetzak ere

Alderdiaren antolaketa
----------------------

2001ean koalizioa izateari utzi eta alderdi bezala antolatu zen, Herri Batasunak (HB) bi alderdiak Batasunan batera zitezen egindako proposamena gehiengo handiz errefusatu ondoren. Era berean, ABren eta HBren arteko bereizketa politikoaren alde zegoen korronte nagusia Lizarrako Itunarekin irekitako prozesuari berrekitearen eta ETAren indarkeria gaitzesten zuten euskal indar abertzaleekin lankidetzan aritzearen aldekoa zela adierazi zuen, erakunde armatuari su-eten bat eskatuz. Akordio horiek militanteen bi herenek babestu zituzten, Batasunarekin bat egitearen alde zegoen gutxiengo korrontea (Xabi Larralde, besteak beste) bereizi eta izen bereko elkarte gisa eratu zelarik. Zatiketaren ondoren, 7656 boto lortu zituzten Frantziako hauteskunde legegileetan.

Pirinio Atlantikoko Kontseilu Orokorrean 2001etik 2008ra Jean-Michel Galant izan zen **ABren** ordezkaria.

Euskal Herria Bai
-----------------

2007ko hauteskunde legegileetan Euskal Herria Bai hautes koalizioan hartu zuen parte, Batasuna eta Eusko Alkartasunarekin batera. Berdin egin zuen 2008ko martxoaren 9ko kantonamendu hauteskundeetan ere. EH Baik ez zuen kantonamendu kontseilaririk lortu, baina Alain Iriart, ABko militantea eta Hiriburuko alkatea, lehen itzulian hautatu zuten kontseilari, etiketa politikorik gabeko hautagaia gisa. Iriartek alkatetza mantendu zuen kantonamenduekin batera egindako udal hauteskundeetan.

2009ko otsailaren 7an, Ustaritzen bildutako alderdiaren urteko batzar orokorrak bere ibilbide politikoarekin jarraitzeko eta Aralarrekiko harremanak estutu eta ofizialtasuna emateko erabakia hartu zuen.

2009ko Europako hauteskundeetan, Abertzaleen Batasunak, Eskualde eta Herri Solidarioen Federazioko kide behatzaile gisa, bere babesa eman zion erakunde horrek babestutako hautagaitza ekologistari, Europe Écologie, zeinaren hego-mendebaldeko barrutiko zerrendaburua Jose Bové globalizazioaren aurkako ekintzailea den. Europe Écologiek bi eserleku lortu zituen barrutian, 6 beraz, ABko militantea zen Menane Oxandabaratz, barruti horretan hautagaitzaren zortzigarren postuan zegoena, ez zen hautetsi atera.

Europe Écologiek (Eusko Alkartasunak ere babestu zuen) 30.419 boto (%14,57) jaso zituen Pirinio Atlantikoetako departamenduan, Europako hauteskundeetara joan ziren beste euskal indar abertzaleak gaindituz. Euskadi Europan, EAJk sustatutako hautagaitzak, 4.138 boto jaso zituen (%1,98) eta Euskal Herriaren Alde, Batasunak babestutako hautagaitzak, 5.639 boto (% 2,70).

2011ko abenduaren 3an ABren batzar orokorrak bere etorkizun politikoari buruzko bi txosten eztabaidatu zituen. Horietako batek ezker abertzalea "ikuspegi historikoak zabaltzen dituen testuinguru politiko berri batean" birsortzearen alde egiten zuen, hamar urteko zatiketa gainditzeko, Euskal Herria Bai batasun horretarako lehen urratsa dela adieraziz; eta beste lantaldeak Bildurekin eta Amaiurrekin lan eginez "ezker abertzalearen konfederazioa" sortzea proposatzen zuen, baina Euskal Herriko lurralde bakoitzean hauteskunde estrategia bereizi bat aukeratuz.

Azkenik, ABko militanteek lehenengoa onartu zuten eta, beraz, Batasuna eta Eusko Alkartasuna gonbidatu zituzten, lehenik eta behin Euskal Herria Bairen aldeko apustu bateratua sendotzeko 2012ko hauteskundeei begira (presidentzialak eta legegileak) eta, ondoren, birfundazioari buruzko eztabaidari ekiteko. Ildo horretan, estrategia horren oinarrizko puntutzat jo zituzten presoen egoera, lan instituzionala eta Udalbiltzaren berrantolatzeko asmoa. Era berean, ABko batzarrak 15 kidez osatutako idazkaritza berria aukeratu zuen, horien artean Filipe Bidart Iparretarrak erakundeko kide historikoa dagoelarik.

Taldearen desegitea
-------------------

2022an bere ibilbidea bukatutzat eman zuen Abertzaleen Batasunak. Azken urteetan isilik egon bazen ere, egiturak bere horretan zirauen, eta idazkaritzak bilkurak egiten zituen tarteka; Jakes Bortairu bera, ABko ordezkari gisa zegoen EH Baiko zuzendaritzan. ABren eta Batasunaren arteko koalizio gisa abiatu zen ezkerreko abertzaleen mugimendua 2007an, eta bakoitzak ordezkaritza bat izan du ordutik. 2022ko azaroaren 26an egin zuten kongresuaren harira, barne instantzien berregituraketa bat onartu beharra zuen EH Baik, eta, horretan, ordura arte alderdiek zuten ordezkaritza desagertu zen. Momentu hori hautatu zuen Abertzaleen Batasunak bere burua desegiteko. Bortairuren hitzetan «Aitzineko fasean ziren zatiketa lerroak desagertu dira; gaur egun ABk ez du funtzio espezifikorik betetzen». «Gaur egun, Ipar Euskal Herrian, EH Bai da ezkerreko abertzaleentzat tresna egokia. Inolako damurik gabe erabaki dugu desegitea».

Erreferentziak
--------------

1. ↑  ABren webgunea.
2. ↑  *Los abertzales logran con EH Bai una espectacular subida de votos*, Gara, 2008ko martxoaren 10a.
3. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herria Bai
* Ezker abertzalea
* Peio Etxeberri-Aintxart

Kanpo estekak
-------------

* Ekhi Erremundegi Beloki: "ABk desegitea erabaki du", *Berria*, 2022ko azaroaren 9an.
* **(Frantsesez)**: Abertzaleen Batasunaren webgunea
* Eneko Bidegain: "Abertzaleen Batasuna" *Euskomedia.org*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2746868
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137296819
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00023/eu\_a\_0239/a0239

 |

* Wd Datuak: Q2746868