recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sante Geronimo Caserio** (Motta Visconti , 1873ko irailaren 8a - Lyon, 1894ko abuztuaren 16a) okina lanbidez, anarkista italiarra izan zen. Oso ezaguna da Frantziako presidentea zen Marie François Sadi Carnot hiltzeagatik. 1894ko abuztuaren 16an Lyonen gillotinan burua moztu zioten.

Presidentearen hilketa
----------------------

1894ko ekainaren 24an, Lyonen Sante Geronimo Caserio anarkista italiarrak Frantziako presidente Marie François Sadi Carnot hil zuen, jendaurreko ekitaldi batean bularrean labana sartuta. Hiru militante anarkista exekutatu izana salatu nahi zuen. Hilketagatik bera ere exekutatu zuten.

Sadi Carnot presidentearen erailketa izan zen Sante Caseriok ekintza zuzen bortitzaren jarraitzaile ziren hiru anarkista ezagunen exekuzioari erantzun zion modua. Hauek ziren: Ravachol, 1892ko ekainaren 11n gillotinatua; Auguste Vaillant, 1894ko otsailaren 3an; eta Émile Henry, 1894ko maiatzaren 21ean.

Magnizidioa gertatu eta berehala, Sadi Carnot lehendakariaren alargunak Ravacholen argazki bat jaso zuen postaz bere etxean, honako idazki honekin: "Il est bien vengé".

Abestiak
--------

Geroago, Italiako herri-tradizioan, Caserioren inguruan, haren omenezko abesti batzuk sortu ziren. Horietako kopuru esanguratsu bat gaur egun ere abesten da. Hona hemen adibide batzuk:

* *Le ultime ore e la decapitazione di Caserio', Pietro Cinik idatzita.*
* *Partito da Milano senza un soldo*, egile ezezaguna.
* *Caserio passeggiava per la Francia*, egile ezezaguna.
* *Sante Caserio uccisore di Sadi Carnot*, egile ezezaguna.
* *La ballata di Sante Caserio*, Pietro Gorik idatzita.
* *Il processo di Sante Caserio*, egile ezezaguna.
* *Su fratelli pugnamo da forti*, egile ezezaguna.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:«24 juin 1894 : Caserio poignarde Sadi Carnot...»
* **(Ingelesez)**:«Caserio at the Guillotine», *The New York Times* (August 16, 1894)
**Gartzia** euskal jatorriko abizena da, gaztelerazko idazkerarekin (*García*) oso ohikoa Espainian ere, eta horrexegatik askok euskarazkotzat hartzen ez dutena. Euskaltzaindiak TZ-rekin idazteko gomendioa ontzat eman zuen 1994an, eta 1998an Euskal deituren izendegian sartu zuen.

Historikoki, euskarazko edo gaztelaniazko testuak agertu baino lehenagoko latinezko testuetan ere agertzen da deitura maiz, eta lehen aipuak Nafarroako Erresumakoak dira, 789. urtekoak eta Nafarroa Beherean, hain zuzen.

Deiturak badu ponte-izen gisako parekidea euskaraz: Gartzea.

Etimologia
----------

20. mendearen hasieran Ramón Menéndez Pidal eta Antonio Tovar hizkuntzalari espainiarrek deituraren etimologia euskaran aurkitu behar zela uste zuten; baina, iturria *hartz* animalia izenean zetzala pentsatu zuten, **(h)artz** 'hartza', Bertsio zahaztuan *(h)artzea* da; eta antzinako forma *kartzea* izanen zukeen.

Uste hori okerra dela uste dute geroagoako etimologia adituek, eta abizenaren forma zaharragoan, Garzea/Gartzea, *gaztea* hitza dagoela pentsatzen dute. Alfonso Irigoienek defenditu zuen bereziki ideia hau. Horretara, latinezko *Iuvenis*, frantsesezko *Lejeune*, italierazko *Giovane*, ingelesezko *Young* edota alemanezko *Jung* deituren parekoa da.

Badira Gartziaren kognate gaskoiak, Gassie eta Gassion bezalakoak (Biarn, Gassio XIV. mendea, [10] Edith Piafen benetako izena, Edith Gassion jaioa).

Bertze teoria batzuen arabera, García germaniar jatorrikoa da eta gerretatik gerlari gaztea edo garxa eta garcha hitz bisigotikoak (printze graziatsua) atera daitezke.

Aldaketak
---------

Aldaketa edo bariazio nagusiak, alfabetikoki, hurrengo hauek:

* Gacía.
* Gacías.
* Gació.
* Gaciot.
* Garcea.
* Garcés.
* Garces.
* Gárcez.
* Garceller.
* Garci.
* Garcia.
* Garcías.
* Garcias.
* Garsea.
* Garseand.
* Garsés.
* Garses.
* Garsinde.
* Gartzea.
* Gartzes.
* Gartzia.
* Garzea.
* Garzia.
* Garzón (kasu jakin batzuetan).
* Gasía.
* Gassía.
* Gassías.
* Gaztea.

Abizenak zenbait izen konposatu ditu Arabar jatorria dutenak: García de Vicuña, García de Madinabeitia, García de Zúñiga, García Orobio o García de Guinea aunque también hay compuestos de origen castellano como García de Barbón, García de Burunda, García Zapien, García de Camargo, García de la Lama, García de Quesada, García de la Vega, García de León, García Yáñez, García de Vinuesa, García San Miguel, García Sañudo, García Salgado, García de Olmos o García Huidobro.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Gartzia - Deiturak - EODA» *www.euskaltzaindia.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-08-24).
2. 1 2 3   «Gartzia (Garzia, García) euskal deitura dela eta - JAGONET galde-erantzunak» *www.euskaltzaindia.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-08-24).

Ikus, gainera
-------------

* Gartzea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q980636
* Commonscat Multimedia: García (surname)

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 61130

 |

* Wd Datuak: Q980636
* Commonscat Multimedia: García (surname)
**María José Sáez Carrasco** (Madril, Madrilgo Erkidegoa, 1965eko martxoaren 18a) madrildar kazetaria da. Ezaguna egin zen 1988an Emiliano Revilla enpresaburua askatzeari buruzko lehen informazio nagusia emateagatik, ETAren eskuetan 249 eguneko bahiketaren ondoren, eta 1989an Ortega eta Gasset Kazetaritza Saria lortzeagatik zuelako.

Biografia
---------

Kazetaritzan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. EFE Agentzian eta Radio Españan lan egin zuen, harik eta Emiliano Revilla enpresaburu soriarra bere bahiketa askatzeko gauean aurkitu zuen arte, Prisa Taldeko Ortega y Gasset Kazetaritza Saria lortu zuen seigarren edizioan lortu zuen TVEtik Jesús Hermidarekin *A mi manera* saiotik igaro ondoren, 1990ean Telecincon hasi zen lanean. Ibilbide profesional luzea du bere hartzekoan: galak, magazinak, albistegiak... Bi urte jarraian Gabon Zaharreko Kanpaiak aurkeztu zituen.

2015az geroztik Telecinco albistegietan, gauez zein goizaldean. Programazioa eten duten edizio berezien editore eta aurkezle izan da,hala nola, atentatu gisa iristen diren berriak direla eta.

2016. urtean, *249. La noche en que una becaria encontró a Emiliano Revilla* izenburua duen Luis María Ferrandezen film dokumental batean parte hartu zuen.

Sariak eta aintzatespenak

* 1989an Ortega eta Gasset Kazetaritza Saria

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Txantiloi:Versalita, María José.  (30 de junio de 2015). *Perdone, ¿no será usted Emiliano Revilla?.* .
2. ↑   Txantiloi:Versalita, Carlos.  (23 de junio de 2015). *249 días sin Emiliano Revilla.* .

Kanpo estekak
-------------

Barkatu, ez zara Emiliano Revilla izango? María José Sáez Carrascoren izenean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28028597

 |

* Wd Datuak: Q28028597

[[Kategoria:1965} jaiotzak]]
**Marie Heurtin** (Vertou, Frantzia, 1885eko apirilaren 13 – Lamnay, Frantzia, 1921eko uztailaren 22) jaiotzez emakume gor-itsua izan zen. Marie ezaguna da Marie Germain mojaren egunerokoetan agertzen delako. Marie Germain bizitza osoa neska gorren hezitekan aritu zen.

Biografia
---------

Marie Heurtin bere familiak ia abandonatuta hazi zen, baina hala ere, aitak uko egin zion neska Nantesko eroetxe batean sartzeari nahiz eta hori egitea urte haietan oso ohikoa izan. 1895ean, Heurtin Larnayko institutu erlijioso batean onartu zuten; Insituzioa Poitierstik gertu zegoen eta Filles de la sagesse kongregazioak eramaten zuen. Moja hauek gazte gorrak jasotzen zituzten laguntzeko asmoz. Laranyn sartu zen une horretatik Marieren bizitza aldatu zen, batez ere Marie Germain mojari esker: moja horrek, hamar urtez, oinarrrietatik hasita, zeinu hizkuntzaren bidez erlazionatzen irakatsi zion, horretarako gor itsuentzako prestatutako hizkuntzaren moldaketa erabiliz.

Heurtinek 25 urte zituenean, 1910ean, gero santua izendatuko zuten Marie Germain, bere irakaslea eta laguna, hil zen. Gertaera horrek gaztea gogor astindu zuen baina, hala ere, ikasten jarraitu zuen. Urteetan, Anne-Marie Poyet mojaren laguntzaz, Braille sistemaren bidez irakurtzen ikasi zuen, orduan. 1910ean, bere ahizpa, Marthe Heurtin, instituzio berean sartu zen, arazo berdintsuekin. 36 urte zituela, 1921eko uztailaren 22an, Marie Heurtin hil zen, biriketako odol metatze baten ondorioz.

Louis Arnould-ek, Poitierseko Unibertsitatearen irakasle, *Une âme en prison* liburua idatzi zuen Marieren historia azalduz.

Zineman
-------

Jean-Pierre Améris, 2014an, *Marie Heurtin* film pedagogikoa idatzi eta egin zuen, haren biografian oinarrituta. Locarnoko zinemaldian Variety Piazza Grande Saria eskuratu zuen urte berean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑  *Une âme en prison*, Paris 1900, H. Oudin.
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:*Marie Heurtin* film pedagogikoaren txostena.
* **(Frantsesez)**:"Marie Heurtin et les autres" webgunea.
* **(Gaztelaniaz)** Marie Heurtin biografia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3292571
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316737873
* ISNI: 0000000450984650
* BNF: 166252215 (data)

 |

* Wd Datuak: Q3292571
**Done Joanes Bataiatzailearen eliza** Larraineko (Basabürüa, Zuberoa) parrokia da, monumentu historiko izendaturik dagoena. 1193. urtean du jatorria, ospitale bateko kapera moduan. Ospitale hau, Sauveladeko abadiako menekoa zen priore-etxea zen. Habearte txiki angeluzuzena, XVI. mendearen erdialdean luzatu zen mendebalderantz eta kanpandorrea gehitu zitzaion, ekialdean laukian sarturiko bi albo-kaperarekin batera. Erlijio gerretan pairaturiko kalteen ondorioz 1655ean konponketa lanak hasi ziren. Frantziar Iraultzaren garaian, eliza abere-bazka biltegi modura erabili izan zen, parrokia bihurtu baino lehen.

Barnean dituen ondasun higigarrien artean, XVI. mendeko prozesio-gurutzea eta XVI. mendeko Ama Birjina eta umearen zurezko estatua dira nabarmenenak, horiek ere babesturik daudelarik.

2003ko abenduaren 16an, monumentu historiko izendatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. *Eglise Saint-Jean-Baptiste.* .

Kanpo estekak
-------------


| Zuberoako monumentu historikoak |
| --- |
| Elizabea jauregia · Etxeberriko karbia · Ezpeizeko eliza · Gotaineko eliza · Hauzeko eliza · Larraineko eliza · Mauleko gaztelua · Ospitalepeko eliza · Santa Graziko eliza |
**Afrika Fanlo** (Bartzelona, Katalunia, 1972) ilustratzaile katalana da. Arte Ederretan lizentziatua, Bartzelonako Unibertsitatean, pinturan eta grabatuan espezializatua. Bere sorkuntza-kezkak argitalpenen mundura eramaten ditu, eta ibilbide luzea du haurrentzako liburuen ilustratzaile gisa, hogeita hamar izenburu baino gehiagorekin.

Ibilbidea
---------

Cavall Fort eta Tretzevents-ekin aritzen da lanean, eta album ilustratuak argitaratu ditu La Galera, Cruïlla, Edebé, Barcanova, Publicacions de l´Abadía de Montserrat, Alba Editorial, Intermón Oxfam, Fragmenta Editorial, besteak beste, eta liburuak atzerrira Oskar Éditeur i International Baccalaureatekin. 2004an, APICek emandako Junceda saria jaso zuen, Bartzelonako Auditorioak argitaratutako *Els colors del metall* liburuagatik. BAU eta Massana Eskolako irakasleak hainbat workshopetan parte hartu du, hala nola Big Draw 2012, Bartzelonako Picasso Museoak sustatua, Difumina 2012 edo Portbouko Grafismoaren Jaia 2009-2010.

Ilustrazioak Kataluniako Telebista saioetan agertu dira, hala nola *Una mà de contes* i *El Club Super 3*, Agustí Vilaren *La mosquitera* (2010) filmean, Dr. Oceanon (Mexiko) argitalpen-taldeko wonderrak eta Londjik sortutako jostailuen diseinuak. Gaur egun, beste diziplina batzuk lantzen ditu, hala nola bideoa, animazioa, dantza eta musika, arte-zuzendari eta ikus-entzunezko produkzio-etxe bateko zuzendari gisa.

2024an Basauriko Marienea Emakumeen Etxeak antolatutako "Heriotza duina eta ilustratua" erakusketan *Agurra* pieza jarri zuen ikusgai, beste hainbat ilustratzaileren lanekin batera.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Tria33 -»  *Canal 33* 23-03-2016.
2. ↑   «Àfrica Fanlo» *web* (Kosmopolis 2015 (CCCB via OTRS)).

Kanpo estekak
-------------

La Mort Digne Ilustrazioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21402483
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87234182
* ISNI: 0000000120300711
* BNE: XX1507260
* GND: 134129644
* LCCN: no2009052088
* NKC: mzk2017963187
* SUDOC: 160631750
* UB: a1322368

 |

* Wd Datuak: Q21402483
*Rashοmon* filmaren kartela
**Rashomon efektua** subjektibotasunak eta pertzepzio pertsonalak historia edo egoera bera kontatzean sortzen den efektua da; historia edo egoera hori kontatzen duten gizabanakoek modu desberdinean kontatzen dute, edozein bertsio benetakoa izatea posible da, bertsio horietako bakar bat ere faltsua izan gabe; besterik gabe, norberak ikusitakoaren aldakortasunak eta pertzepzioak eragiten dute.

Izen horrek *Rashοmon* filma hartzen du erreferentzia gisa, Akira Kurosawak 1950ean zuzendutako filma, Ryūnosuke Akutagawaren bi ipuinetan oinarritua. Samurai baten heriotza eta haren emaztearen bortxaketa kontatzen du XII. mendeko Japonian, eta tartean direnen kontakizunak elkarren ondoan jartzen ditu analepsiaren bidez. Kontakizun horietako bakoitza «historiaren barruko historia» gisa aurkezten da, eta horrek areagotu egiten du bere itxurazko errealismoa, azkenean horietako bakar bat ere egiazkotzat aurkeztu gabe. Aitzitik, Rashοmonek erakusten du guztiak, angelu jakin batetik, egiazkoak direla, baina egia hori kontingentea da eta gizabanako bakoitzaren testuinguruaren, aurrekarien eta baldintzen arabera azaltzen da.
**Nahia Sillero** (Bilbo, Bizkaia, 2000ko irailaren 25a) euskal aktore eta idazlea da.

Biografia
---------

ETB1k sorturiko *Irabazi Arte* telasaiean Noraren papera jarduten du. Hiru denboralditan ibili da telesail honetan, baina hala ere Sua Enparantzarekin batera, Irabazi Arte-ko podcasta osatzen du.

Euskadiko Arte Dramatiko eta Dantza Goi Mailako Eskolan ikasi zuen (Dantzerti) eta bukaerako lana (GRAL) Goi Mailako eskolan eginiko onena eginez*.* 2022, María Goricelaya antzerkigile eta dramaturgilearekin batera lan egin zuen *Animales Salvajes* antzezlanean. 

2021ean *Irabazi Arte* telesaia Donostiako Zinemaldia aurkeztu zuen bere kideekin batera Victoria Eugenia Antzokian, geroztik Zinemaldiaren Gazte Epaimahikide izan da, Tabakalerarentzako lan egiten besteak beste. 

2022an Cima Saria eskuratu zuen Sua Enparantza, Ane Garmendia, Ainhoa Azpitarte eta Ane Iturraterekin batera FesTValeko Galan.

Antzerkia
---------

* 2022, *Animales Salvajes*, zuzendaritza: María Goricelaya
* 2022, *El amor es una mesa de tres patas*, zuzendaritza: Nahia Sillero

Liburua
-------

* *Lo que hablamos del amor*: Autofikziozko bere lehen liburua.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** rsbagency.com, RSB Agency-. «Nahia Sillero» *Guía TV de Expansión* (Noiz kontsultatua: 2023-11-07).
2. ↑    «Nahia Sillero eta Itziar Urretabizkaia, ikerlari paperean» *EITB* 2023-05-04 (Noiz kontsultatua: 2023-11-07).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Nahia Sillero» *FilmAffinity* (Noiz kontsultatua: 2023-11-07).
4. ↑   «Nahia Sillero | Tabakalera» *www.tabakalera.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-11-07).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q122835053

 |

* Wd Datuak: Q122835053
Hertzsprung-Russell diagrama
Izar-mota
Nano marroiak
Nano zuriak
Nano gorriak
Azpinanoak
Sekuentzia nagusia  
("nanoak")
Azpierraldoiak
Izar erraldoiak
Erraldoi argitsuak
Supererraldoiak
Hipererraldoiak
Magnitude  
abso-  
lutua  
(MV)

**Nano beltzak** nano zuri baten energia termiko guztia agortu ondoren sortuko litzatekeen balizko astro bat da. Gorputz hotz bat izango litzateke, eta ikusezina espazioan. Uste denez, unibertsoak ez du halako gorputz bat izateko haina adin, ber adina 13700 milioi urtekoa baita. Mota honetako izar bat aurkitzea oso zaila da, ez baitu argirik igortzen, eta bere energia igorpena detektaezina da. Modu bat, bere grabitate eremua detektatzea izango litzateke.

Nano zuri bat masa txiki edo ertaineko izar baten hondakina da, behin bere hidrogeno guztia agortua edo kanporatua izan denean. Hondakin hau materia endekatuzko gorputz dentso bat da, oso poliki hozten eta kristalizatzen dena bero erradiazio igorpenaren bidez, azkenik nano beltz bihurtuko litzatekeena.

Nano zurien eboluzioa kontu fisikoen araberakoa denez, materia ilunaren izaera eta protoi lurrunketaaren aukera bezala, sekula behatu ez dena eta fenomeno honen izaera ulertzen ez delarik, ez dago xehetasunez zehazterik nano zuri batek nano beltz bihurtzeko beharko lukeen denbora. Barrow eta Tiplerrek nano zuri batek 5 Kelvineko tenperaturaraino hozteko 1000 bilioi urte beharko lituzkeela estimatzen dute; alabaina, elkarreragin ahuleko partikula masiboak (WIMP bezala ezagutzen direnak) existituko balira, litekeena da elkarreragin horiek nano zuriak beroago mantentzea ahalbidetzea, gutxi gorabehera 10 koatrilioi urtetan zehar. Protoia egonkorra ez bada, nano zuriak bero askoz denbora gehiagoan mantenduko lirateke protoien lurrunketak sortutako energiagatik, ustez 10 sextilioi urtetan zehar. Adams eta Laughlinek protoi lurrunketak nano zuriaren azaleko tenperatura 0,06 kelvinetan gehituko zuela kalkulatu zuten. Hotza den arren, hondoko mikrouhin erradiazioak denbora hori barru izango duen tenperatura baino beroagoa da.

Nano beltz izena hidrogenoaren fusio nuklearra mantentzeko behar den adina masa (gutxi gorabehera 0,08 eguzki masa) ez duten izar-azpiko objektuei ere eman zaie. Objektu hauek nano marroi deituak dira, 1970ean sartutako izen bat. Nano beltzak ez dira zulo beltzekin edo neutroi-izarrekin nahastu behar.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5976
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q5976
***Unicorn Wars*** Alberto Vázquez zinegileak zuzendu eta idatzitako animazioko film antibelizista da, Galiziako eta Frantziako produktorek elkarlanean eginda. 2022ko urriaren 13an egin zen galegozko aurrestreinaldia Cantones Cines da Coruñan; eta urriaren 21ean estreinatzen da zinema aretoetan, galizierara bikoiztuta baita. Bilbon ere, Uniko ikusentzunezko ekoiztetxearen hirian, 2022ko urriaren 19an estreinatu da.

Sinopsia
--------

Baso baten jabetza norena den argitzeko, gerra zahar baten oihartzunekin, peluxeko hartz erlijiozaleak eta adarbakar ekologistak aurrez aurre borrokatzen dute. Baina istorioaren muinean, amaren maitasunaeskuratzeko bi anaia hartzek duten lehia agertzen da.

Ekoizpena
---------

Alberto Vázquez zuzendari galizarrak hiru inspirazio nagusi zituela adierazi zuen film hau idaztean: Apocalipsis Now, Bambi eta Biblia. 

Annecy Animazioko Nazioarteko 45. Zinemaldiko "Work in Progress" panelean aurkeztu zen proiektua. Film hau Abano Produóns SL, Uniko Estudio Creativo S.L. Unicorn Wars AIE, Autour de Minuit, Productions SARL eta Schmuby Productions SAS koprodukzio espainiarra eta frantsesa da. Eurimages-ek finantzatu zuen filma.

Grabazio originalaren gaztelaniazko ahotsak Jon Goiri, Jaione Insausti, Ramón Barea, Manu Heras, Gaizka Soria, Itxaso Quintana, Maribel Legarreta eta Kepa Cuetok eman zituzten, besteak beste.

Irteera
-------

2022ko ekainaren 16an, Annecy 46.an Nazioarteko Animazio Zinemaldian aurkeztu zen filma, jaialdiko lehiaketa ofizialaren zati gisa. Estatu Batuetan estreinatuko du Fantstic Fest-en. Barton Filmsek banatzen du filma, eta Espainiako zinemetan estreinatuko da 2022ko urriaren 21ean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Unicorn Wars con dobraxe en galego.* .
2. ↑   SL, TAI GABE DIGITALA.  (2022-10-19). «Zinebi preestrena en Bilbo ‘Unicorn Wars’, la última película de animación de Uniko» *naiz:*.
3. ↑   Hopewell, John.  (2 de maio 2022). «Annecy Gets ‘Spider-Verse,’ ‘Puss in Boots’ Footage and ‘Lightyear,’ and Unveils Festival Lineup» *Variety*.
4. ↑   «‘Unicorn Wars’ de Alberto Vázquez competirá en la sección oficial del Festival de Annecy 2022» *Audiovisual451* 3 de maio de 2022.
5. ↑   Lang, Jamie.  (16 de xuño de 2021). «‘Unicorn Wars’ Dazzles With In-Person Work in Progress Panel From Annecy» *Variety*.
6. ↑   AV451, Redacción.  (2022-05-03). «'Unicorn Wars' de Alberto Vázquez competirá en la sección oficial del Festival de Annecy 2022» *Audiovisual451*.
7. ↑   «‘Unicorn Wars’, obra de Alberto Vázquez, en Annecy» *www.elcorreogallego.es*.
8. ↑   Kasule2022-05-03T09:30:00+01:00, Melissa. «Annecy animation festival unveils 2022 feature competitions» *Screen*.
9. ↑   Zilko, Christian.  (2022-08-16). «Fantastic Fest Headlined by ‘Bones and All,’ ‘Triangle of Sadness,’ and a Park Chan-wook Tribute» *IndieWire*.

Kanpo estekak
-------------

Trailer ofiziala ingelerazko azpiidatziekin: 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112061696

 |

* Wd Datuak: Q112061696
**Ibarruri** (azentua bigarren silaban) Muxikako auzoa da. 1966. urtera arte udalerria eta elizatea izan zen eta urte horretan Muxikara batu egin zen. Bertakoek *Iburri* ahoskatzen dute herriaren izena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 29 biztanle ditu.

Geografia
---------

Ibarruri Autzagane mendatearen eta Oiz mendiaren magalean dago, Zornotza, Garai, Munitibar eta Mendatarekin muga eginez. 

Muxikako eta Urdaibaiko hegoaldeko muturra hartzen du Ibarrurik, baina Maguma auzoa Biosfera Erreserbatik kanpo geratzen da, beste isurialde batean (ez Oka ibaiarenean).

Bi errekak egiten dute Oka ibairako bi haran Ibarruritik, bat Aiuria eta Irazabaldik doa Zugastietaruntz. Bestea Ibarruri-Elexaldetik doa, eta Zugastieta baino hegoalderako egiten du bat BI-635 errepidearekin Laubide deritzon gurutzebidean: egun hiru bide abiatzen dira hortik, Durangaldera, Ibarruri-Elexaldera, eta Zugastietatik harantza itsasora; baina laugarren bide bat bazen, egun basoak estalia, Esturo auzo gaur egunean hustura zihoana.

Auzuneak
--------

Honako gune eta auzoek osatzen zuten elizatera, egun Muxikaren auzo izendatuko genituzkeenak:

* Aiuria
* Berroia
* Burdaria
* Elexalde edo Ibarruri-Elexalde, herrigunea, elizatearen berezko kokapena.
* Irazabal edo Izebale.
* Maguma
* Muniketa
* Ormaetxe
* Unda eta haren parte den Undabeitia.
* Urrutxua

Demografia eta biztanleria
--------------------------

Ibarruriko biztanleria| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 | 29 | 34 | 34 | 33 | 33 | 32 | 29 |

Iruditegia
----------

20. mendean bi bisita egin zituen Ibarrurira Indalezio Ojanguren argazkilariak, lehena 1918-1919 tartean, eta orduan udalerri zenaren irudiak atera zituen:

  

* Elizatearen jatorria Elexalden, 1928an erre zen eliza.Elizatearen jatorria Elexalden, 1928an erre zen eliza.
* Ibarruriko udaletxe zaharra.Ibarruriko udaletxe zaharra.
* Burdaria auzoko baserriak.Burdaria auzoko baserriak.
* Magumako San Lorentzo baseliza.Magumako San Lorentzo baseliza.
* Muniketa baserria, Muniketan.Muniketa baserria, Muniketan.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Ibarruri 1842tik aurrerako erroldetan udalerrietako datuak jasotzen dituen webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12259373
* Commonscat Multimedia: Ibarruri

---

 |

* Wd Datuak: Q12259373
* Commonscat Multimedia: Ibarruri


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |


1. 1 2    Enbeita, Onintza; Fernandez, Luistxo. «Hiru elizate Muxikakoak» *Eibar.ORG | Eibarko peoria* (Noiz kontsultatua: 2021-12-09).
2. ↑   «Alokatutako autoan bertso-saiora - Ahotsak.eus» *ahotsak.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-12-09).
**2000ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskunde presidentzialak** lau urtean behin ospatzen diren Ameriketako Estatu Batuetako presidentea hautatzeko 54. hauteskundeak izan ziren, 2000ko azaroaren 7an, asteartean. George W. Bush hautagai errepublikanoak, Texasko gobernadoreak eta 41. presidente seme George H. W. Bushen seme nagusiak, hauteskundeak irabazi zituen, Al Gore lehendakariordea garaituz. Estatu Batuetako bost lehendakaritza-hauteskundeetatik laugarrena izan zen, eta lehena 1888tik, non hautagai irabazleak herri-botoa galdu baitzuen, eta Estatu Batuetako lehendakaritza-hauteskunde gogorrenetakotzat jotzen da, emaitzari buruzko eztabaida luze batekin. Gorek abenduaren 13an onartu zuen emaitza, Floridan izandako polemika luze baten ondoren.

Jarduneko presidente Bill Clinton ezin zen hirugarren agintaldira aurkeztu, presidentearen agintaldiaren mugak zirela eta, eta Gore, lehendakaritzako hauteskundeetara aurkeztu zen azken lehendakariordea, nahiko erraz ziurtatu zen hautagaitza demokrata, eta primarioetan Bill Bradley senatari ohia garaitu zuen. Bush zen errepublikanoen izendapenerako faborito nagusia, eta, primarioetan John McCain senatariarekin eta beste batzuekin liskarra izan ondoren, superasteartean izendatu zuten. Bushek Dick Cheney Defentsa Idazkari ohia hautatu zuen formulako kide gisa; Gorek, berriz, Joe Lieberman senatari estatubatuarra hautatu zuen.

Kanpo estekak
-------------
**Aliatuek okupatutako Austria** Bigarren Mundu Gerraren ondoren, 1945etik 1955 arte iraun zuen egitura politiko-administratiboa izan zen, Erresuma Batuak, Frantziak, Estatu Batuek eta Sobietar Batasunak Austria kontrolpean izan zuten garaikoa.

Banaketa horren epea mugagabea zen, baina Erresuma Batuak, Frantziak eta Estatu Batuek haien eremuak elkartu zituzten, Sobietar eragina gutxitzeko asmoz.

Historia
--------

### Aurrekariak

Austria Hirugarren Reichean integraturik zegoen 1938ko Anschluss delakotik, non Austriarrek sufragio bidez Alemaniarekin bat egitea hautatu baitzuten.

1945eko apirilaren 13an, gerran zehar, sobietarrek Viena okupatu zuten. Hirugarren Reicha bukatzear zegon Europan eta Karl Rennerek behin-behineko gobernua osatu zuen Vienan, Sozial Demokraten, Sozial Kristauen eta komunisten parte hartzearekin eta Sobietar Batasunaren adostasunarekin. Gobernu horren bidez, Austriak 1938ko lege nazionalsozialistei uko egin eta Alemaniako estatutik kanpoko mugetan berriro eratu zen, Yaltako konferentziaren edukiekin bat eginik.

### Sorrera

Aliatuek 1945eko maiatzaren 9an okupatu zuten herrialdea guztiz eta uztailean lau okupazio eremutan banatu zuten, Sobiet Batasuna, AEB, Frantzia eta Britainia Handiak administraturik. Viena ere, Berlin bezala, lau zatitan banandu zuten. 1945eko azaroko hauteskundeetan Karl Renner Austriar bigarren errepublikako presidente aukeratu zuten.

Gerraren ondoren ekonomia lur jota zegoen, baina 1948tik aurrera Marshall Planak suspertzen lagundu zuen.

### Bukaera

1955eko maiatzaren 15ean Austriak lau indar okupatzaileekin sinatu zuen itunaren ondorioz, independentzia osoa berreskuratu zuen. Urte bereko urriaren 26an parlamentuak Austriaren "betirako neutraltasuna" onartu zuen. Neutraltasun horrek gaurdaino jarraitzen du.

Kulturan
--------

"The Third Man" filmak Aliatuen okupazio giro hori islatzen du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q596239
* Commonscat Multimedia: Allied occupation of Austria

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85009717
* NKC: ge1030431

 |

* Wd Datuak: Q596239
* Commonscat Multimedia: Allied occupation of Austria
**Grey glaziarra** Txileko glaziarra da, Torres del Paine Parke Nazionalaren mendebaldean, Hegoaldeko izotz-zelaien barruan dagoena. 6 kilometroko zabalera eta 30 metro baino gehiagoko altuera duen izotz masa da, bi frontetan banatuta. 1996an 270 km² azalera zuen guztira eta 28 kilometroko luzera.

Glaziarrak kolore urdinxka du, izotzak argi gorriaren uhin-luzera xurgatzearen ondorioz, eta argi urdinaren uhin-luzera barreiatzearen ondorioz. Glaziar zati batzuek kolore grisa dute, izotzak sortzen duen urraduragatik eta glaziarraren azpian dagoen arroka-ohean irristatzen diren arroka zatien kargagatik, azken hori leunduz, eragiten duen arroka-irin kopuru handia sortuz. glaziarreko ur urtuari adierazitako tonu grisa emanez. 

Gaur egun glaziarra atzera egiten ari da. Gainbeheran dagoela kalkulatzen da eskualdeko tenperaturak gora egin duelako eta prezipitazio kantitatearen aldaketen ondorioz. Era berean, glaziarrak inguruko lekuetan normalean beha daitezkeen izotz zatiak askatzen ditu. 

* Retiro reciente.Azken erretiroa.
* Detalle de un iceberg.Izozmendi bat.
* Icebergs con el glaciar al fondo.Atzealdean glaziarra duten izozmendiak.
* Icebergs en el glaciar.Izozmendiak glaziarrean.
* Vista del glaciar.Glaziarraren ikuspegia.
* Extensión del glaciar Grey y lagos colindantes Grey glaziarra eta ondoko aintziren hedapena.

 Bista mendebaldetik
 Glaziarretik eratorritako Grey izozmendiak

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Administración Nacional de Aeronáutica y del Espacio de los Estados Unidos (NASA). *Grey Glacier - Chile.*  Earth Observatory.
**Angela Maria DiFranco**, **Ani DiFranco** bezala ezagunagoa (Buffalo, New York, 1970eko irailaren 23a) egile abeslari estatubatuarra da. 20 disko baino gehiago argitaratu ditu eta Grammy sari baten irabazlea da. DiFrancoren musika folk rock eta rock alternatibo gisa sailkatu bada ere, punk, funk, hip hop eta jazzaren eraginak ere baditu. Disko guztiak Righteous Babe Records izeneko diskoetxe propioarekin argitaratu ditu eta horrek sormen-askatasun nabarmena eman dio.

DiFrancok mugimendu sozial eta politiko asko babestu ditu. Righteous Babe Fundazioaren bitartez, abortatzeko eskubidea eta LGBT ikusgarritasuna bezalako kausen aldeko kultura- eta politika-erakundeei babesa eman die. Pete Seeger egile abeslari estatubatuarra du aholkulari.

Biografia
---------

Txikitatik hasi zen gitarra jotzen, eta 9 urte zituela eman zuen lehen kontzertua, Beatlesen bertsioak joaz bere gitarra-irakaslearekin batera. Geroago, gitarraren ordez balleta ikasten aritu zen aldi batez, baina hamalau urterekin musikara itzuli eta bere abestiak idazten hasi zen.

19 urte zituenerako 100 abesti baino gehiago zituen sortuak, eta horietako askok maitasun-harremanei edo genero-desberdintasunei buruz hitz egiten zuten. 1990. urtean, kontzertuetan saltzen zuen maketa baten (*Ani DiFranco* izeneko lehen lana) bostehun kopia azkar agortu ondoren, bere diskoetxe independentea sortzea erabaki zuen, Righteous Babe Records. Bere diskografia-zigilu propioa sortu zuen lehen artistetako bat izan zen. 1991n bigarren diskoa kaleratu zuen, *No So Soft*, eta bira bat hasi zuen Estatu Batuetan barna bere autoarekin, ahal zuen leku guztietan joaz. Bere musika-estilo berritzaileak, folk, punk eta rockaren artekoak, bere irudi pertsonal bereizgarriak –kaskamotza, tatuajeak, piercingak– eta lehen urteetan argitaratutako kontzertu eta disko ugariek publiko leiala ziurtatu zioten, eta, pixkanaka kultuko artista bihurtu zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Ani Biography – righteousbabe» *www.righteousbabe.com* (Noiz kontsultatua: 2020-04-24).
2. ↑   **(Ingelesez)** DiFranco, Ani.  (2014-01-28). «Ani DiFranco: Things Pete Seeger Taught Me» *WSJ* (Noiz kontsultatua: 2020-04-24).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Ani DiFranco | Biography & History» *AllMusic* (Noiz kontsultatua: 2020-04-24).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q232462
* Commonscat Multimedia: Ani DiFranco

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151149106169468491208
* ISNI: 0000000114885215
* BNF: 14012244k (data)
* GND: 123541395
* LCCN: no98085572
* NKC: js20040315003
* SNAC: w6x64tq4
* SUDOC: 084121424
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: ani-difranco

 |

* Wd Datuak: Q232462
* Commonscat Multimedia: Ani DiFranco
Geruza-sumendi motako **Corcovado** edo **Puntudo** **sumendia**, 2.300 m-koa, Txileko hegoaldean dago, Corcovado golkoko paisaia nagusituz, Yelcho ibaiaren bokaletik 25 bat km hegoaldera eta Tic Toc ibaiaren bokaletik 50 km inguru iparraldera. Administratiboki Los Lagos eskualdean dago, Palenako probintzian, Chaitén komunan. Bere kokapen geografikoa 43º11' Hegoaldeko latitudea eta 72º47'W longitudea da.

Corcovadoko gailur kakotuaren silueta xelebrea, bere antzinako kolapsatutako konoaren horma bati dagokiona, oso ezaugarria da eta eremua opor-helmuga gisa sustatzen duen turismo-materialean egon ohi da.

Sumendira iristeko zaila da. Ipar eta ekialdeko isurialdeak sei aintzira txikiz inguratuta daude, edertasun eszeniko handiko parajea osatuz. Multzoa Corcovado parke nazionalean dago, 209.623 hektareakoa.

Bere oinarrian dagoen materiala Holozenoko laba-jarioei dagokie. XIX. mendearen erupzioen erregistro historikoak daude eta lehenagokoak, baina ez dira guztiz fidagarriak, ehunka km-ra dagoen Chiloétik egindako behaketei dagozkie, Corcovadoren jarduera hurbileko Michinmahuida sumendiaren edo Chaitén sumendiarenarekin nahas zezaketenak.

Urrutirago joan gabe, Charles Darwinek, 1834an, urrutiko Ancud-en (180 km-ra) lekukotzak bildu zituen, Corcovadoren erupzioak famatuak zirela esaten zutenak: "Gorantz proiektatzen duen *masa handia* (material bolkanikoa) *eta airean lehertzen ikusitea, forma fantastiko asko hartzen du, zuhaitzak adibidez*". Naturalistak ohartarazi zuen, harrituta, kanporatutako material zutabeak izugarria izan behar zuela kalkulatuz, halako distantziara hain xehetasunez ikustea posible bazen.

Behatutako azken jarduera-aldia 1834an izan zen, 1835eko azaroan laba-jario batekin amaitu zena.

Kanpo estekak
-------------

* Corcovado sumendia Andeshandbook-n
**Helado glaziarra** izotz iraunkor eta mugikorren masa bat da, eta, Sarmiento de Gamboa glaziarrarekin batera, Santa Inés uhartean dago, Magallanes itsasartearen mendebaldeko irteeratik hego-mendebaldean, Magallanes eta Txileko Antartikako eskualdean, Magallanes probintzian. Punta Arenas komunan. Alacalufes erreserba nazionalaren mugen barruan dago. 

  

Glaziarrak kolore urdinxka du, izotzak argi gorriaren uhin-luzera xurgatzearen ondorioz, eta argi urdinaren uhin-luzera barreiatzearen ondorioz. Glaziar zati batzuek kolore grisa dute, izotzak sortzen duen urraduragatik eta glaziarraren azpian dagoen arroka-ohean irristatzen diren arroka zatien kargagatik, azken hori leunduz, eragiten duen arroka-irin kopuru handia sortuz. glaziarreko ur urtuari adierazitako tonu grisa emanez. Txantiloi:Recortar imagenBi glaziarren izenak ingurua zeharkatzen duten turismo-ontzien tripulazioak eman zituen. 

Uhartean 274 km²-ko azalera hartzen duten 258 glaziar daude.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Ministerio de Bienes Nacionales.  (1988). *Reserva Forestal Alacalufes.* .
2. ↑   Administración Nacional de Aeronáutica y del Espacio de los Estados Unidos (NASA). *Grey Glacier - Chile.*  Earth Observatory.
3. ↑  Glaciareschilenos.org, La llave de los dos Mares y los glaciares Sarmiento de Gamboa y Helado
4. ↑  Biblioteca del Congreso Nacional de Chile, Glaciares de Chile, Informe, Enrique Vivanco Font. Departamento de Estudios, Extensión y
Publicaciones, Asesoría Técnica Parlamentaria. Anexo 3195. 10/05/2016, página 5.

Kanpo estekak
-------------

* Andrés Rivera, www.glaciologia.cl, Santa Inés uharteko glaziarrak
* Francisco Martínez, Santa Inés uharteko glaziarrak: izotz eta baleen eskualdea, 2020.
Sorgin zorrotz edo mongi hartuberriak.
**Onddo haluzinogenoak**, halaber **onddo psilozibioak** deituak, substantzia psikoaktiboak, hala nola psilozibina, psilozina eta baeozistina dituzten onddoak dira. Hasieran, psilozinara metabolizatutakoaren kasuan, 5-HT2A serotoninaren eta 5-HT1A serotoninaren hartzaileetan agonista partzial gisa jarduten du garunean.

Gizateriak erabilitako lehen drogetako bat izan ziren. Aurkikuntza arkeologikoek erakusten dutenez, jada k.a. 1600. urtean, Indian *Amanita muscaria* espeziea kontsumitzen zuten. Onddo hauek Somarekin eta Haomarekin (indo-irandar kulturetako hilezkortasunaren droga sakratuekin), greziar mitoen anbrosiarekin, greziar eleusistar misterioetako praktikekin, eta baita (gutxiengoan) kristautasunaren jatorriaren zenbait praktikekin ere lotu izan dituzte. Siberiako tribu nomadek ere erabiltzen zituzten, herri-erritoetan. Tribu hauek onddoen efektu haluzinogenoen erantzule ziren alkaloideen metabolismoari buruzko zerbait ezagutzen zuten, gernua edanez gero, ondorioak luza zitezkeenak.

Mundu Berrian espainiarrak iritsi aurretik *Psilocybe* generoko aleak erabiltzen zituzten. Mexikoko eta Erdialdeko Amerikako "onddo magikoak" eragin psikoaktiboak dituen beste edozein landarek baino giza erabilerako historia luzeagoa du.

Substantzia horiek dituzten hainbat genero eta 200 espezie baino gehiago daude. Generoak honako hauek dira, besteak beste: *Agrocybe*, *Conocybe*, *Copelandia*, *Galerina*, *Gerronema*, *Gymnopilus*, *Hypholoma*, *Inocybe*, *Mycena*, *Panaeolus*, *Pluteus* eta, batez ere, *Psilocybe*, substantzia horiek dituzten espezie gehienak genero horretakoak baitira. Batzuek droga alternatibo gisa erabiltzen dituzte. Erabiltzerakoan, kontuz ibili behar da perretxiko pozoitsuekin ez nahasteko.

Oro har, psilozibina duten onddo-espezieek espora ilunak eta orriak dituzte, eta belardietan eta baso subtropikal eta tropikaletan hazten dira, oro har humusean eta landare-detrituetan aberatsak diren lurzoruetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Kuhn, C.; Swartzwelder, S. Wilson, W..  (1998/2003). *Buzzed: The Straight Facts about the Most Used and Abused Drugs from Alcohol to Ecstasy.*  W. W. Norton & Company Inc. 83 or. ISBN 0-393-32493-1..
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)** López-Muñoz, Francisco; González, Cecilio Álamo.  (2007). *Historia de la psicofarmacología.*  Ed. Médica Panamericana ISBN 9788479034566..
3. ↑   **(Ingelesez)** F.J. Carod-Artal. «Hallucinogenic drugs in pre-Columbian Mesoamerican cultures» *Neurology* 30 (1): 42–49.  doi:10.1016/j.nrleng.2011.07.010. ISSN 2173-5808..
4. ↑   Wurst, M. Kysilka, R. Flieger M..  (2002). «Psychoactive tryptamines from Basidiomycetes» *Folia Microbiológica* 47 (1): 3–27.  doi:10.1007/BF02818560. PMID 11980266..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q336358
* Commonscat Multimedia: Psilocybin mushrooms

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 122272086 (data)
* LCCN: sh85088759

 |

* Wd Datuak: Q336358
* Commonscat Multimedia: Psilocybin mushrooms
**Cadillac Eldorado Biarritz** izenarekin Cadillac etxeak (General Motorsen dibisioak) zenbait automobil modelo merkaturatu zituen 20. mendean. Cadillac Eldorado luxuzko autoaren bertsio zenbait izan ziren, 1956-1964 eta 1976-1991 artean.

Historia
--------

1953an sortu zen Eldorado modeloa Cadillacen 50. urtemuga markatzeko asmoz, auto ikusgarri batekin ospatu nahi izan zutelarik. 

Modelo horren bi bertsio nagusi eskaini zituen Cadillackek 1956tik 1960ra, *Seville* izenekoa sabai gogorrekoa, eta Biarritz (Lapurdiko hiri turistikoaren izena aukeratuz) kabrioletarentzat. Seville delakoak, sabai gogordunak, 1960an utzi ziren egiten, baina Eldorado Biarritz klasiko haiek 1964 arte eraiki ziren. 

Eldorado Biarritz klasikoaren diseinatzaile nagusia Harley J. Earl izan zen. II. Mundu Gerrako Lockheed P-38 Lightning ehiza-hegazkinaren bertsio esperimental bat izan zuen inspirazio. Itxura ikusgarriko autoak izan ziren lehen belaunaldiko haiek, hegats zorrotzak zituztenak, baita bala itxurako argiak, turbina-beso itxirako abatz-estalkiak, diamante-sareta, eta aluminio leunduzko barnealdea. Detroiteko hainbat markak imitatu zituzten detaile estetiko haietarik asko; eta bereziki lehia egon zen Earl disenatzailearen eta Chryslerreko bere parekide Virgil Exnerren artean, hegatsen tamaina eta konplexutasuna diseinatzeko orduan.

Biarritz izena itzuli egin zen 1976an, Eldorado modelo berrien aukera gehigarri eta luxuzkoak zekartzatenak izendatzeko, eta produkzioak jarraitu zuen 1991 arte. 

1959ko Cadillac Eldorado Biarritz gorri bat Bilboko Guggenheim Museoan egon zen erakusgai 2022an, 1.320 aleko produkzio bateko auto bat.

Iruditegia
----------

* Marrazo hegatsak 1957ko Biarritz batean.Marrazo hegatsak 1957ko Biarritz batean.
* 1957ko Biarritz bat, kapota jarrita.1957ko Biarritz bat, kapota jarrita.
* 1959ko bat, Bilboko Gugganheim Museoko 2022ko erakusketa batean.1959ko bat, Bilboko Gugganheim Museoko 2022ko erakusketa batean.
* 1982ko bat, bigarren belaunaldikoa, hegatsik gabea jada.1982ko bat, bigarren belaunaldikoa, hegatsik gabea jada.
* 1984ko alea.1984ko alea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Parker, Garrett.  (2016-06-30). «The History and Evolution of the Cadillac Eldorado» *Money Inc* (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
2. ↑   **(Ingelesez)** Pundir, Arun Singh.  (2022-03-21). «Here’s What Made The Cadillac Eldorado Biarritz An Automotive Icon» *HotCars* (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
3. 1 2    *Motion : autos art architecture.*  2022 ISBN 978-84-122792-7-6. PMC 1313521268. (Noiz kontsultatua: 2022-07-04).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112796047
* Commonscat Multimedia: Cadillac Eldorado Biarritz

---

 |

* Wd Datuak: Q112796047
* Commonscat Multimedia: Cadillac Eldorado Biarritz
***Il massacro della foresta nera*** (ingelesez: ***Massacre in the Black Forest***alemanez: ***Hermann der Cherusker – Die Schlacht im Teutoburger Wald*** Ferdinando Baldi eta Rudolf Nussgruber zuzendariek 1967an egindako historia-film dramtikoa da. Argumentua Erromatar Inperioaren garaian kokatu zen.

Argumentua
----------

Teutoburgeko oihaneko guduan kokatzen da filma, k. o. 9. urtean. Arminio agintari germaniarrarekin egin zuen topo bertan. Erromatarraren harrokeriaz nazkaturik, germaniarrek Arminiorengan topatu zuten agintari ahaldun bat.

Aktoreak
--------

* Hans von Borsody: Arminio
* Antonella Lualdi: Thusnelda
* Cameron Mitchell: Aulus Sessina kontsula
* Beba Lončar: Livia
* Dieter Eppler
* Peter Carsten

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Kinnard, Roy; Crnkovich, Tony (2017). *Italian Sword and Sandal Films, 1908–1990*. Jefferson, NC: McFarland. ISBN 978-1-4766-6291-6.

Ikus, gainera
-------------

* Teutoburgeko oihaneko gudua

Kanpo estekak
-------------

* **(Italieraz)**:Film osoa Youtuben.
* **(Ingelesez)**:*Il massacro della foresta nera* IMDb webgunean.
Arte elektronikoa lantzen duen enpresetariko bat: Electronic ArtsArte elektronikoa lantzen duen enpresetariko bat: Electronic Arts
**Arte Elektronikoak**, diziplina arteko eremu bat da. Laurogeiko hamarkadaren hasieran, Harold Cochen artista britainiarrak informatikari talde batekin elkarlanean aritu zen AARON sortzeko, lurrean orri handietan marraztuz artelanak modu autonomoan ekoizteko diseinatutako makina bat.

Zertarako/Erabilera
-------------------

Konputagailuek sortutako ikusizko obretarako erabiltzen dira nagusiki. Internet, sare infomatikoa, robotika, teknologia jantzigarria, pintura digitala, haririk gabeko teknologia eta murgiltze-errealitate birtuala bezalako teknologiak erabiltzen dituzte artistek.

### Ikerketa-proiektua

Gaur egun, ikerketa-proiektuak egiten ari dira arte elektronikoen ondare ahularen kontserbazioa eta dokumentazioa hobetzeko.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «¿Qué es el arte digital? Su historia y algunos ejemplos» *es.linkedin.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-19).
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)**  *Electronic Arts.*  2024-01-21 (Noiz kontsultatua: 2024-02-19).
**Pilates metodoa**, edo bakunki **pilates** Joseph Hubertus Pilatesek XX. gizaldian sortutako soin- eta gogo-trebaketa sistema da. Pilatesek metodoa soinketa, traumatologia eta yoga ezagutzetan oinarrituta sortu zuen, bizitasuna eta gihar-indarra gogoaren kontrolarekin, arnasketarekin eta erlaxamenduarekin uztartuz.

Hasiera batean, Pilatesek **kontrologia** izena eman zion, soina kontrolatzeko gogoa erabiltzea azpimarratzen baitu, bai eta elkarren arteko oreka eta batasuna bilatzea ere. Metodoa barne-giharrak garatzean ardaztuta dago, soinaren orekari eusteko eta bizkarrezurrari egonkortu eta irmotzeko. Hori dela-eta, pilates-metodoa birgaitze-terapietan oso erabilia da, esaterako, bizkarreko mina saihestu eta sendatzeko. Mundu osoan zehar egiten da, eta gero eta ospe handiagoa dauka, musika-, zinema-, dantza- edota kirol-arloetako pertsona ospetsu ugarik egiten dutelako.

Kanpo-estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q272460
* Commonscat Multimedia: Pilates

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX553927
* BNF: 150562137 (data)
* GND: 4605994-5
* LCCN: sh98007568
* NKC: ph220688
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q272460
* Commonscat Multimedia: Pilates
Louis Ligetx larraintarrak egin hitzak eta airea

  

Igaran egün batez egin dügü erri,

Hortaz nahi deizüet eman zerbait berri:

Parisetik jin zaikü bidajez Petiri,

Urte bakotx fortüna eginik üdüri.

  

Agur eta zertan hiz Petiri gaizoa?

Ene haur denborako kantüko aüzoa!

Igaran dük ordünko denbora gozoa,

Eta hi aberastü, ez behiz zozoa!

  

Parisetik horra nük züen ikustera,

Han ontsa bizi gütük, adiskide Pierra,

Hiaurek ikusten dük egin diat afera,

Txapela ezari diat bürütik behera.

  

Txapela badük bena arin barnekoa.

Non ützi dük boneta Eüskal-Herrikoa?

Txapel horrek ez deik ez edertzen kaskoa,

Basta ederra gatik, asto dük astoa.

  

Ez diat ez axolik laidoen batere!

Han ezagützen diat hanixko andere!

Itxürari so-ginez aberats bai ere

Ezkontüren ahal nük, ez erran deüs ere.

  

Arren badük ideia hola ezkontzeko?

Lagün franko badükek hortan segitzeko.

Ofizio bat balitz Parisen hartzeko,

Aberats izan gabe, auher bizitzeko.

  

Ez nük ez hi bezala lanean akitzen;

Lan anplexagorik dük hirian agitzen.

Ene alde hasi nük Parisen bizitzen,

Arrüaren xokoan oskien argitzen.

  

Ofizio ederra oski argizale,

Har ezak emaztea ziraje saltzale,

Haurrak jinen zaitzüe gose bazkazale,

Ütziren dük Parise ahal bezain zale.

  

Ni ja nahi nük egon boneta kaskoan,

Ene sorlekü maite Eüskal-Herrikoan.

Ihork ere jakin gabe zer düdan gogoan,

Kobla zonbaiten hontzen sütondo xokoan

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Xiberoko, Botza.  (2022). *Denbora xaramelan bizi.*  Maule: Xiberoko botza, 50-51 or..