**Milagroko gaztelua** Nafarroa Garaiko Aragoiko Erriberako Milagro udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Bere jatorria 1098koa da, Petri I.a Santxitz erregeak talaia bat eraikiarazi zuenean, bertatik oraindik musulmanen esku zegoen Tutera zaintzeko. Gaur egun, ozta-ozta diraute argamasa paredoi batzuek.

Historia
--------

Antso VII.a Azkarraren erregealdiaren azken urteetan Piarres Ximenez Olletakoa gobernadorea zen. Geroago, 1276an, leinu horretako beste zaldun batek, Roi Ximenez Olletakoak, Joana I.a Nafarroakoa erreginari omenaldia egin zion gotorleku honetan, lau urte geroago dorreak konpontzen baitzituzten.

XIV. mendeko lehen urteetan Semeno Peritz Olletakoa zen alkaide. 1321ean, Alvar Díaz de Morentin, 6 liberako atxikipenarekin dirutan eta 30 kahitze garirekin, eta handik gutxira, 1335 aldera, Renalt de Robray. 1351n, Karlos II.a Nafarroakoak Frantses Chamborcen esku utzi zuen zaintza, eta urte horretan bertan, Diego Martinez de Morentin Faltzesko ezkutariari eskualdatu zion. Gaztelua konpondu beharrean zegoen 1366an; hala ere, dantzaldia agindu zen bizilagunak bertan lan egitera ez behartzeko, jasaten zituzten karga handiengatik. Martin Ruiz Olletakoa sartu zen orduan alkaide. 1380 eta 1388 bitartean Kaparrotsuko Garcia Fraire izan zen, eta 1388an, Karlos III.a Nafarroakoak Perot Agramonti eman zion zaintza, 1395ean Antso Migel Erroren oinordekoari.

1401ean Orti Faltzeskoa alkaide izendatu zuten, eta 1415ean, baita Karlos III.ak, Pedro Ortiz de Bañano Faltzesko ezkutariak ere. 1418 inguruan konponketa-lanak egin ziren, eta alkaideari zenbatekoak kendu zitzaizkion atxikipenetik. 1421ean, Bernart Ezpeleta alkatetza hartu zuen. Gaztelaren aurkako gerra zela eta, goarnizioa indartu behar izan zuen, 14 arma-gizon eta 30 baleztari izatera iritsiz, Juan Olletaren agindupean, eta ondoren, hil zenean, Bortzea Agirreren agindupean. 1435 inguruan, Alkatetza Frantses de Veintemilla zaldunari pasatu zitzaion, eta ordurako Zuria I.a Nafarroakoa erregina eta Joan II.a ziren errege, 1441ean erreinutik alde egin eta Antso Altzate ordezkatu zuena. Orduan, lurrezko hormekin altxatu zen barbakana.

1446an, Blanquet de Sant Lux alkaide izendatu zuten, Vianako printzearen morroi, eta handik gutxira, gotorlekua Juan Beaumonten esku geratu zen. Joan II.ak Godofre Ezpeletakoa izendatu zuen bere ordez 1450ean. Agaramondarren eta beaumontarren arteko liskar zibilen garaiak ziren, Nafarroari hainbeste kalte egingo ziotenak. 1472an, Leonor I.a Nafarroakoak, Nafarroako Gorteek altxatutako tropekin, beaumontarren esku zeuden hiribildua eta gaztelua birkonkistatu zituen, eta errege ondarera batu zituen. 1480an tuterarren eskuetara etorri zen gaztelua, eta hurrengo urtean Pedro Foix kardinalak, Nafarroako Erresumako gobernadoreak, entregatzeko eskatu zien. 1494tik aurrera, Gartzi Peritz ageri da alkaide gisa, 50 liberako esleipenarekin. Urte horietako kontuak direla eta, badakigu gaztelua ez zela 1516an edo 1521ean eraitsi, Juan Beaumonten esku zegoelako. Ondoren, Albako duke-etxearen ondarera igaro zen, eta joan den mendearen hasieran oraindik ere alkaidea jartzen zuen.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | MILAGRO.*  (Noiz kontsultatua: 2022-01-09).

Ikus, gainera
-------------

* Milagro
* Aragoiko Erribera
* Nafarroako Erresuma

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113162414

 |

* Wd Datuak: Q113162414

| * i
* e
* a
 Euskal Herriko gazteluen aurkibidea |
| --- |
| **Araba** | Baronatarren dorretxea • Buradongo gaztelua • Gebara gaztelua • Labrazako gaztelua • Lanosko gaztelua • Marutegiko gaztelua • Mendoza dorretxea • Otxanda Andrearen dorrea • Zabalateko gaztelua |
| **Bizkaia** | Avellanedako Batzarretxea • Butroeko gaztelua • Eugenia de Montijo enperatrizaren gaztelua • Galeako fortea • Likona dorretxea • Malmasingo gotorlekua • Malpika dorretxea • Martiartu dorretxea • Muñatoizko San Martin gaztelua • Serantesko gotorlekuak • Untzuetako gaztelua • Urrutia dorretxea |
| **Gipuzkoa** | Aitzorrotzeko gaztelua • Arkale • Gaztelu Zahar gaztelua • Hondarribiko gaztelua • Legazpi dorrea • San Marko gotorlekua • San Telmo gaztelua • Santa Barbara gotorlekua • Santa Isabel gaztelua • Urgullgo gaztelua |
| **Lapurdi** | Abadia jauregia • Ezpeletako gaztelua • Garroko jauregia • Gaztelu Berria • Gaztelu Zaharra • Gixuneko gaztelua • Haitze gaztelua • Haltia gaztelua • Urtubia gaztelua |
| **Nafarroa Beherea** | Ahatsako gaztelua • Apat gaztelua • Bidaxuneko gaztelua • Etxautz gaztelua • Gamueko gaztelua • Lakarrako jauregia • Latsaga gaztelua • Mendiguren gaztelua • Oltzeko jauregia • Rokabruna gaztelua • Rokafort gaztelua • Uhartehiriko gaztelua |
| **Nafarroa Garaia** | Ablitasko gaztelua • Aixitako gaztelua • *Alesbesko gaztelua* • Amaiurko gaztelua • *Añorbeko gaztelua* • Aratzuriko gaztelua • Arlekiko gaztelua • Arradako gaztelua • Artaxoako Zerkoa • *Azagrako gaztelua* • *Azkoiengo gaztelua* • *Burgiko gaztelua* • *Cadreitako gaztelua* • Cortesko gaztelua • Deioko gaztelua • *Eloko gaztelua* • Erriberriko Errege Jauregia • Erriberriko Jauregi Zaharra • *Eslabako gaztelua* • *Faltzesko gaztelua* • *Funesko gaztelua* • *Galipentzuko gaztelua* • Garañoko gaztelua • *Gazteluberriko gaztelua* • *Gergako gaztelua* • Gorraizko gaztelua • Kabregako gaztelua • *Kaparrotsuko gaztelua* • Iruñeko zitadela‎ • *Izabako gaztelua* • *Larragako gaztelua* • Legingo gaztelua • Martzillako gaztelua • *Melidako gaztelua* • *Milagroko gaztelua* • *Mirandako gaztelua* • *Murelu Hautsiko gaztelua* • Nafarroako errege-erreginen jauregia • *Oibarko gaztelua* • Orzorrotzeko gaztelua • *Peñako gaztelua* • *Petillako gaztelua* • Punicastroko gaztelua • *Rocaforteko gaztelua* • San Kristobal gotorlekua • Santakarako gaztelua • Santxikorrota • *Tafallako gaztelua* • Tebasko gaztelua • Tudejen gaztelua • Tuterako gaztelua • *Untzeko gaztelua* • Uxueko Andre Mariaren eliza-gotorlekua • Xabierko gaztelua • Zalatanbor gaztelua • *Zarrakazteluko gaztelua* • Zilegietako dorrea |
| **Zuberoa** | Andurain gaztelua • Mauleko gaztelua • Urrutia gaztelua |