recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Eduardo Ponce Vivanco** (Arequipa, 1943ko martxoaren 8a) Peruko diplomazialaria da.

Biografia
---------

José Eduardo Ponce Mendozaren eta Maria Laura Vivanco Manriqueren semea.

Peruko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean sartu zen eta han Zuzenbidea ikasi zuen.

Diplomazia eta Nazioarteko Harremanak ikasi zituen Peruko Akademia Diplomatikoan eta Nazioarteko Goi Mailako Ikasketen Unibertsitate Institutuan Genevan. 

### Karrera diplomatikoa

Zerbitzu Diplomatikoan sartu zen 1968an.

1971tik 1975era Peruko Enbaxadako bigarren idazkaria izan zen Ekuadorren, Jorge Morelli Pando enbaxadorea buru zela. Hori horrela, Peru-Ekuador Batzorde Ekonomiko Iraunkorreko kidea izan zen.

Perura itzulita, Kanpo Arazoetarako Ministerioan lan egin zuen Ekuador, Kolonbia eta Venezuelako Gaietarako Zuzendaritzako Saileko buru gisa.

Peruko ordezkari iraunkorra izan zen Montevideon kokatutako Latinoamerikako Integrazio Elkartearen (ALADI) aurrean.

1990etik 1994ra Peruko enbaxadore izan zen Ekuadorren .

1994an Nazioarteko Politikarako sailburuorde eta Kanpo Harremanetarako idazkari nagusi izendatu zuen Alberto Fujimori presidenteak. Horrela, Itamaratyko Bake Deklarazioaren negoziazioa zuzendu zuen.

1995ean Peruko enbaxadore izendatu zuten Erresuma Batuan, kargu horretan 1999ra arte egon zen.

Peruko enbaxadore izan zen Brasilen 1999tik 2001era

2006ko urrian Peruko ordezkari iraunkor izendatu zuten Genevan egoitza duten nazioarteko erakundeetan. 2006ko abenduaren 1ean hartu zuen kargua. 2009ko abendura arte egon zen karguan.

2010ean Peruko Akademia Diplomatikoko errektore izendatu zuten.

Esker onak
----------

* Peruko Eguzkiaren Ordenako Gurutze Handian (1995)
* Peruko Itsas Merituaren Gurutzea (1990) - Peruko Armada

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Política internacional: revista de la Academia Diplomática del Perú (1997) p. 199
2. ↑    *Embajador Eduardo Ponce es nuevo rector de la academia diplomática del Perú.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106514798

 |

* Wd Datuak: Q106514798
**Eduardo Pavlovsky** (Buenos Aires, Argentina, 1933ko abenduaren 10a - Buenos Aires, Argentina, 2015eko urriaren 4a) argentinar antzerkigilea, zuzendaria eta antzezlea, eta mediku psikoanalista izan zen.

Psikodramako antzerkigile nagusietako bat. Yenesi antzerki taldearen bidez, Ionesco, Pinter eta Beckett bezalako antzerkigileak ezagutarazi zituen Argentinan. Bere antzerki lanetako argudioa eduki sozial, politiko eta psikologikoz beterik dago. Pertsonaiak haiek berek ehundu duten armiarma sarean mugitzen dira, hiru eduki horiekin nahasturik. Argentinako diktadura militarraren garaian zentsura eta jazarpena pairatu zituen, eta zenbait urtean Espainian bizi izan zen erbesteraturik.

Argentinara itzuli zenetik haren ospea, antzezle eta antzerkigile gisa, alde guztietara hedatu zen. Obra nagusiak: *Circus-loquio* (1961-1970); *Último match* (1970, *Azken match-a*); *La mueca* (1971, *Keinua*); *El señor Galíndez* (1973, *Galíndez jauna*); *Telarañas* (1977, *Amaraunak*); *Potestad* (1985, *Ahalmena*); *Pablo* (1987).

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2017-03-14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1291141
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 79071812
* ISNI: 0000 0003 6858 7920
* BNA: 000028742
* BNE: XX1153714
* BNF: 14654994d (data)
* GND: 122410092
* LCCN: n80090357
* NKC: ola2011621537
* SUDOC: 030305985
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04778/eu\_p\_0959/p0959

 |

* Wd Datuak: Q1291141
**Eduardo Txillida Beltzuntze** (Donostia, 1964ko martxoaren 15a) gipuzkoar pintorea da.

Biografia
---------

Eduardo Chillida Belzunce Eduardo Chillida eta Pilar Belzunceren semea da, zortzi seme-alabetan gazteena.

Bere zaletasunak eta etxeko giroak eraginda, txikitatik hasi zen marrazten eta margotzen, eta hamalau urterekin egin zituen lehen grabatuak Ignacio bere anaiaren lantegian. Pedro anaia nagusiaren estudioan trebatu zen eta, aldi berean, eskultura lantzen hasi zen. 1984an, hogei urterekin, Madrilgo Arte Ederretako Zirkulura joan zen Antonio Lópezen eskutik bere prestakuntza osatzera, baina hurrengo urtean izandako moto-istripu larri baten ondorioz, eskultura utzi behar izan zuen eta margotzen hasi zen, ezkerreko eskuaz.

1986an Madrilera joan zen eta 1987an New Yorkera non sei hilabete egon zen. Lehen bakarkako erakusketa 1988an egin zuen Donostiako Galeria 16en, eta orduz geroztik, ia urtero jarri ditu bere lanak ikusgai, Donostiako Galeria 16an bertan eta Madrilgo Nieves Fernández galerietan gehienbat, baita Finlandian, Santanderren, Bilbon eta Bartzelonan ere. Madrilgo Arco Arte Garaikidearen azokaren edizio askotan parte hartu du, eta taldekako erakusketa ugari egin izan du azken urteotan, Euskal Herrian zein Euskal Herritik kanpo. Grabatua eta margolanak tartekatuz, haren pinturetan indar handiko presentzia dute bere Igeldoko etxeak, eta bertatik begien aurrean dituen Igeldok eta Donostiako badiak, betiere paisaia guztiz pertsonal eta argitsuetan islatuak.

Susana Álvarez publizitate-eragilearekin ezkondua dago 1991 geroztik. Lau seme-alabak dituzte. Haren emazteak erakusketak antolatzen laguntzen dio.

"Beste aldean"
--------------

"Beste aldean" murala.
"Beste aldean" murala Donostiako Alde Zaharran dago jarrita, San Telmo museoaren ondoan, Zuloaga plazan. 2004an margotuta, leihoa dagoen tokitik itsasoraino luzatuez gero ikusiko genukeen paisaia irudikatzen du.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

**(Ingelesez)** **(Gaztelaniaz)**: Margolariaren webgune ofiziala.[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12256495
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 28093

 |

* Wd Datuak: Q12256495
***Du gamla, du fria*** (euskaraz *Aspaldikoa zara, askea zara*) Suediako *de facto* ereserkia da. Abestiaren benetako izena, hala ere, *Sång till Norden* (euskaraz: *Abestia iparraldeari*) da.

Musika
------

Richard Dybeckek moldatu zuen 1844an Västmanland eskualderako eta hasiera *Du gamla, du friska* (euskaraz *Aspaldikoa zara, osasuntsua zara*) zen, baina Dybeckek azkenean hitzak aldatu eta *Du gamla, du fria* idatzi zuen.

Hitzak
------

Lehenengo estrofa bien hitzak Richard Dybeckek berak idatzi zituen 1844an, eta azken biak Louise Ahlének 1910ean. Suediarrek, hala ere, normalean Dybecken lana baino ez dute ereserkitzat, Ahlénena ahaztuz.

### Suedieraz

**1**
Du gamla, Du fria, Du fjällhöga nord
Du tysta, Du glädjerika sköna!
Jag hälsar Dig, vänaste land uppå jord,
Din sol, Din himmel, Dina ängder gröna. (bis)
**2**
Du tronar på minnen från fornstora dar,
då ärat Ditt namn flög över jorden.
Jag vet att Du är och Du blir vad du var.
Ja, jag vill leva jag vill dö i Norden. (bis)
**3**
Jag städs vill dig tjäna mitt älskade land,
din trohet till döden vill jag svära.
Din rätt, skall jag värna, med håg och med hand,
din fana, högt den bragderika bära. (bis)
**4**
Med Gud skall jag kämpa, för hem och för härd,
för Sverige, den kära fosterjorden.
Jag byter Dig ej, mot allt i en värld
Nej, jag vill leva jag vill dö i Norden.(bis)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q133261
* Commonscat Multimedia: National anthem of Sweden

---

 |

* Wd Datuak: Q133261
* Commonscat Multimedia: National anthem of Sweden
**David Saiz Moreno** (Valentzia, Espainia, 1986ko urriaren 31) artistikoki **Día Sexto** bezala ezaguna, rap-kantari espainiarra da.

Día Sexto ezizena aukeratu izanaren zergatia hurrengo hau da: Davidek bere izena ingeleraz nola ahoskatzen zen ikusi zuen, hain zuzen:/´deɪvɪd/. Ahozkera beraz bitan banatu zezaken: deɪ-vɪd/. Lehen zatiaren ahozkera *Day* hitzarena zela eta bigarrenak erromatarrez sei zenbakia adierazten zuela konturatu zen (*VI*). Hala, *Day VI* gaztelerara igaroaz bere oraingo ezizen den "Día Sexto" lortu zuen.

Biografia
---------

Davidek 10 urterekin musika entzuten pasatzen zuen egun osoa. Adin horrekin hasi zen erritmoak eta melodiak bere kabuz egiten.

Erritmo elektronikoak sortzen hasi zen, momentu horretan hoberen egiten zuena zelako. Beranduago, rap-musikarekin hasi zen, beti rock, heavy eta musika klasikoa erabiliz bere abestietan.

Gaur egun, beste abeslari batekin ere egiten ditu abestiak, MC Endesarekin. Elkarrekin duten taldea Sons of Aguirre deitzen da.

Diskografia
-----------

* *Rap-Art* (2006)
* *2.0.0.8* (2008)
* *Fibra Sensible* (2009)
* *R-Evolución* (2010)
* *El secreto de Ki.En.Gi.* (2011)
* *Tiempos de Cambio* (2011)
* *Tiempos de Cambio II (2012)*
* *Tiempos de Cambio III (2013)*
* *Tiempos de Cambio IV* (2014)
* *Tiempos de Cambio V* (2014)
* *Tiempos de Cambio VI (Interestelar*) (2015)

Kolaborazioak
-------------

Dia Sextok *Sons of Aguirre* izeneko taldea osatu zuen McEndesa edo Masademocratarekin batera. Sons of Aguirre berak, Scila taldearekin diska atera zuen 2018an.

Kanpo loturak
-------------

* DiaSexto.es
* Día Sextoren bloga
* Día Sexto Twitter-en
* Día Sexto YouTuben

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21011285

 |

* Wd Datuak: Q21011285
**Duat** (**Tuat**, **Akert**, **Amenthes** edo **Neter-khertet** ere deitua) egiptoar mitologiako behe mundua zen, Osirisen epaiketa ospatzen zen tokia, eta, non, hilaren izpirituak, noraezean ibili behar zuen, izaki gaizto eta beste arrisku batzuk saihestuz, Hilen Liburuan deskribatzen den bezala, eta hainbat atetik igaro behar zuen, bidaiaren etapa ezberdinetan, Ateen Liburuan deskribatuak.

Mundu zerutiar bat: **Dat**a
----------------------------

Piramideen testuek, Egiptoko Antzinako Inperioan grabatuak, Dat izena ematen diote eta Lurraren gainean dagoen mundu zerutiar bat bezala agertzen da. Dataren gainean, Raren erresuma zerutiarra dago, hildako faraoia bakarrik hel zitekeena.

Data, Horusek gobernatzen zuen, izaera zerutiarreko, belatz jainkoak. Anubis "Sartaldekoak" bezala izendatuak diren gizakien izpirituen nagusi da, Piramideen testuetan, euren heriotzaren ondoren, beheragoko zeru honetara joango zirenak. Bertan, oraindik erabat puruak ez ziren izpirituak zeuden. Orion konstelazioa kokatzen zuten tokia zen.

Piramideen testuek, mundu zerutiarrak, purifikazio toki ezberdinak zeuden ur masa itzelak izatearen sinesmena adierazten dute; urrutiago egongo litzateke Raren erresuma zerutiarra, eta, oraindik urrutiago, Nuneko ezinasmatuzko sakonuneak.

Sinesmen aldaketa. Zerua behe munduan: Duat
-------------------------------------------

Hilen Liburuan, Duataren irudikapen grafikoa E. A. Wallis Budge (1857-1937).
Sinesmenek eboluzionatu zutenean, Osiris pasa zen Duateko jauna izatera, eta, garai horretan da, hain zuzen ere, toki hau behe munduan kokatu zen garaia, beheko zeru bat, Lurrazpian kokatua.

Egiptoko Inperio Berrian, jada pentsatzen zen Duata behe mundua zela, lurrazpian kokatua zegoena, nondik Ra eguzki jainkoak mendebaldetik ekialdera bidaiatzen zuen gauean zehar. Antzinako egiptoarrek, egun bakoitza 24 ordutan banatzen zuten, hamabi eguzki argiaren zatian, Rak zerua bere eguneko txalupan igarotzen zuena, eta beste hamabi gauean, Beste Munduari zegozkionak, noiz, Rak bere gaueko txalupan, Duateko lurralde ilunak igarotzen zituen, eta non, egunero, Apepen aurka borrokatzen zuen.

Bazen, baita ere, egiptoarren izpirituak, hauek hil ondoren, joaten ziren tokia. Duataren egitura eta hilen izpirituek jasan beharreko arriskuak, Ateen Liburua eta Hilen Liburua bezalako testuetan deskribatzen dira.

Duata mundu konplexu bat denez, toki misteriotsu eta jeinu ongarri edo kaltegarriez josia, Inperio Berritik aurrera, Amduateko Liburua izeneko testu bat idatzi zen, non bere geografia eta izakiak erakusten ziren, gidaliburu bezala erabiltzeko.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Sakratua denaren ikur eta zeinuak. Egiptologia.org
* **(Gaztelaniaz)** *Piramideen testuak* Egiptologia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q871389
* Commonscat Multimedia: Duat

---

 |

* Wd Datuak: Q871389
* Commonscat Multimedia: Duat
Artikulu hau produktu, zerbitzu edo jarduera baten normalizazio edo estandarizazioari buruzko da, beste esanahiei buruz jakiteko ikus Normalizazio (argipena)
**Normalizazioa** edo **estandarizazioa** produktu, zerbitzu edo jarduera industrial, ekonomiko edo zientifiko bati buruz zehaztapenak ezarri eta aplikatzeko prozesua da, horien kalitatea, segurtasuna eta funtzionaltasuna hobetze aldera. Zehaztapen, arau edo estandar horien bitartez produktuak eta zerbitzuak ezaugarri berdinekin eskaini eta jarduerak prozedura berdinak erabiltzeaz gainera, jarduerak sinplifikatu eta produktu eta zerbitzuen aldaera hutsalak baztertu eta horiekin egiten den lana erraztu egiten da. Adibidez, A4 orri tamaina normalizazioari esker mundu osora zabaldu den formatoa da eta horri esker, karpeta eta bestelako osagarriak beti tamaina horri jarraiki egiten dira besteak beste. Nazioartean aniz dira normalizazio lanetan diharduten erakundeak. Horien artean ezagunenetako bat mundu osorako estandarrak zehazten dituen ISO (International Organization for Standardization) erakundea da.

Normalizaziorako nazioarteko erakundeak
---------------------------------------

* ASME - American Society of Mechanical Engineers
* CEE – Ekipo elektrikoak arautzeko batzordea
* CENELEC - Comité Européen de Normalisation Electrotechnique – Normalizazio elektrotekniarako Europako batzordea.
* COPANT – Arau teknikoen batzorde Panamerikarra
* DIN - Estandarizazio Institutu Alemaniarra
* AMN – Normalizaziorako Mercosur elkartea
* EURONORM – Europar Batasunaren normalizazio erakundea
* IEC - International Electrotechnical Commission
* IEEE - Institute of Electrical and Electronical Engineers
* IETF - Internet Engineering Task Force
* ISO – Estandarizaziorako nazioarteko erakundea
* ITU – Telekomunikaziorako nazioarteko elkartea (CCITT eta CCIR sartzen dira)
* Nazio Batuen erakundeak: UNESCO, OMS, FAO.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q369577
* Commonscat Multimedia: Standardization

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4056914-7
* NKC: ph260671

 |

* Wd Datuak: Q369577
* Commonscat Multimedia: Standardization
Eugenio d'Ors 1916an.
**Noucentisme** (ˌnɔwsənˈtizmə ahoskatua) XX. mendeko lehen hamarkadan Katalunian sortu eta 40. urteetaraino hedatu zen kultura higikundea izan zen. Katalanismo politikoaren erakundeekin bateratsu garatu zen, haiekin bat egin zuen kultura xedeetan eta haien laguntza izan zuen. Literatura- eta plastika-alorrak besarkatzen zituen mugimendu hau modernismoaren eta tradizio erromantikoaren aurkako erreakzio gisa sortu zen. Teoriko nagusia eta izenaren asmatzailea (1906) Eugeni d´Ors Xènius (1881-1954) izan zen.

Ezaugarriak
-----------

Modernismoaren ezaugarri ziren germanizazioaren eta Erdi Aroko giroen aldeko joeraren aurrean, Mediterraneoan oinarrituriko estetika klasizista proposatzen zuen noucentismeak. Europatik etorritako joera eten zuen, Kataluniako nortasun politikoa eta kulturala bilatzen baitzuen. Literaturaren alorrean E. D´Ors, Josep Carner, Costa i Llobera, Guerau de Liost, Pompeu Fabra, Joan Maragall eta beste idazle asko gogor saiatu ziren hizkuntza finkatzen. Idazleon lanarekin batera hainbat ekimen sortu ziren hango kultura nortasuna sendotzearren: Institut d'Estudis Catalans (1907), herri-liburutegiak, esperientzia pedagogikoak, aldizkari espezializatuak, etab.

Arte plastikoek garaiko eta tokiko idealekin bat datozen ezaugarriak azaltzen dituzte: araua eta neurria, errealismo idealizatua, adierazpidearen lasaitasuna, gai bukolikoak eta alegorikoak. Pinturaren alorrean zenbait artista nabarmendu ziren, hala nola Joaquim Torres García, Francesc Galí, Josep Obiols, Josep Aragay, Xavier Noguès, etab. Eskulturari dagokionez, Aristide Maillol katalanak abiarazitako bide neoklasikotik, hainbat artista nabarmendu ziren, horien artean: Josep Clarà, Enric Casanovas, Manolo Hugué, lehen Pau Gargallo, Esteve Monegal, Joaquim Claret, etab. Gaudíren obren handitasunari kontrajartzen zaizkion lerroen zorroztasuna eta formen neurria dira noucentisme-ko arkitekturaren ezaugarriak; arkitekto nagusiak: Josep Goday, R. Duran i Reynals, Francesc Folguera, Francesc de P. Nebot izan ziren. Artearen eta kulturaren esparruan, Katalunia modernoa noucentismearen ondorioa da, eta haren ondoren etorritako mugimendu berriek ezinbesteko oinarri izan dute.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1580216
* Commonscat Multimedia: Noucentisme in Catalonia

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4443765-1
* LCCN: sh2001001625
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1580216
* Commonscat Multimedia: Noucentisme in Catalonia

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
**III. bikote kranealaren nukleoa** edo **nukleo okulomotore amankomuna**, mesentzefaloan, goiko kolikuluen mailan, kokatzen den nukleoa da. Mesentzefaloaren akueduktuaren inguruko gai grisaren aurrealdean kokatzen dira.

Nukleo okulomotoreak hainbat azpinukleoz osatuta dago eta hauek bi taldetan banatzen dira, aurrekoa eta atzekoa. Atzeko taldea sei nukleo txikik osatzen dute, hauetako bost simetrikoak dira erdiko lerroaren alde bietan. Seigarren nukleoa berriz, erdian kokatzen da. Aurreko taldea berriz, bi nukleotan banatzen da, bat aurre-erdialdeko eta bestea aurre-alboaldekoa.

Nukleoaren zuntzak
------------------

Mesentzefaloaren zeharkako ebaketa
Bere zuntzak atzetik aurrera zeharkatuko dute mesentzefaloa eta nerbioaren zuntzak atzeko gai zulatutik aterako dira: garun pedunkulu artean eta zubiaren mesentzefaloko goi ildotik.

III. bikote kranealak bi atal ditu:

* **Goiko adarra**: Goiko betazalaren muskulu jasotzailea, goiko muskulu zuzena eta barneko muskulu zuzena inerbatuko ditu.

* **Beheko adarra**: Beheko muskulu zuzenak eta beheko muskulu laprana inerbatuko ditu.

Begiaren muskuluekin erlazionatutako nukleo somatoeragileak, III, IV eta VI, (gorriz) eta Edinger-Westphal nukleoa (horiz)

Aferentziak
-----------

Nukleo hauek aferentzia kortikonuklearrak hartzen ditu: aferentzia kortiko espinalak zuntz batzuk emango ditu bikote kraneal hauen nukleoetan sinaptatuko dutenak , bai eragile somatikoetan zein berezietan (arku brankialetarako nukleoetan sinaptatzen dutenak). Beraz, **aferentzia kortikonuklear bilateralak** hartzen ditu.

Erlazioak
---------

Nukleo honetako nukleorik hurbilena **Edinger-Westphal nukleoa** da, nerbio okulomotoreak egiten dituen funtzioen erakuslea dena. Begi niniko uzkurketa eta kristalinoaren akomodazioa ere burutzeko gaitasuna erakusten du.

III. bikote kranealaren nukleoak erlazioa edukiko du **IV eta VI nukleoekin**, hau da, begiaren muskulu estrintsekoak inerbatzen dituzten nerbioekin. **Nukleo bestibularrekin (VIII)** ere erlazioa du, izan ere, begiak mugitzean mugimendu erreflexuak emango dira oreka kontrolatzeko, luzetarako faszikulu medialaren bitartez ematen direnak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q950852
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D065838
* TA: A14.1.06.302
* FMA: 54510

 |

* Wd Datuak: Q950852
Museoan erromatar garaiko estela asko ikus daiteke.
**Numantiar Museoa** Espainiako Sorian dagoen erakundea da. Nolabait, Soriako probintziaren historia zabaldu nahi du eta, horretarako, erakusketa ugari egiten ditu. Zabaltzen dituen gaien artean garrantzi handia dute Numantziako, Tiermesko eta Uxama Argaelako aztarnategien ingurukoak.

Historia
--------

Numantiar Museoa Soriako bi museoren bat-egitetik sortu zen: Probintzia-museoa eta Numantino Museoa. Lehenengoa XIX. mendean sortu zen, 1835ean Mendizabalen Desamortizazioarekin eratu ziren Ondare Historiko-Artistikoaren Batzordeen ondorioz, eta 1913an inauguratu zuten museo gisa. Numantiar Museoa, bestetik, Numantziako aztarnategiaren estudioarekin batera sortu zen, 1870eko hamarkadan hasi eta 1906 eta 1923 bitartean garatu zena. Azkenik, 1914an, Manuel Bal Museoa sortu zen, eta 1918ko irailean inauguratu zen.

1932an museo probintzialak museo zeltiberiar izena hartu zuen. 1941ean Numantinok asimilatu zuen baina bere independentziari eutsiz. 1968an bi zentroen behin betiko eta erabateko fusioa gertatu zen, Soriako Museo Probintziala deituz hasieran, gero Soriako Museoa eta, azkenik, Soriako Museo Numantinoa. 1989an, eraikina osorik eraberritu zen, eta erakusketa-azalera 7000 m²ra handitu zen.

Museoak probintziako aztarnategien museo-jarduera koordinatzen du: Numantzia, Tiermes (Tiermes mendian), Berlangako San Baudelio ermita (Caltojar), Soriako San Juan de Duero monasterioaren aztarnak, eta Anbronako aztarnategi paleontologikoa, etab.

Eraikina
--------

Eraikina berez museorako eraiki zen. Diseinua Manuel Aníbal Álvarez arkitektoak 1916an prestatu zuen. Inaugurazioa 1919ko irailaren 18an egin zen, Alfontso XIII.a Borboikoaren presentziarekin. Lurrak Soriako udalarenak ziren eta eraikina altxatzeko Ramón Benito Aceñaren diru-laguntza izan zuten. Lehen zuzendaria Blas Taracena arkeologoa izan zen.

Eraikinak zortzi zutabez heldutako ataria du. Jatorrizko eraikinak solairu bakarra zuen baina 1980. hamarkadan museoa hiru solairuekin eta ondoko eraikin batekin handitu zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7069054
* Commonscat Multimedia: Museo Numantino de Soria

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150126659
* ISNI: 0000 0001 0726 8825
* BNE: XX254122
* GND: 3014840-6
* LCCN: n82210629
* SUDOC: 060886420
* Directorio de Museos y Colecciones de España: 1270
* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0001405
* Patrimonio Web JCyL: 13963

 |

* Wd Datuak: Q7069054
* Commonscat Multimedia: Museo Numantino de Soria
**Nukleoa magnetikozko memoriak**, konputagailuetako memoria nagusia egiteko modua izan zen 1955tik 1975era arte. Memoria mota horren zeregina gaurko RAM memoriaren  antzekoa zen: konputagailuko CPUrako lan-eremua da, bertan grabatzen dira kalkulu partzialak egiteko burutzen diren eragiketen emaitzak. DRAM teknologian oinarritutako RAM ez bezala, ferrita nukleoaren  propietate magnetikoetan oinarritzen denez memoria lurrunkorra da, hau da, balioak gatzen dira amatatuz gero.

Historia
--------

Aurretik existitu ziren beste biltegiratze-teknologia batzuk desplazatu eta gero, nukleo magnetikozko memoria ordenagailu-industrian 1950 eta 1960.eko hamarkadetan nagusitu egin zen. Konputagailuetan eta bestelako gailu elektronikoetan, hala nola, kalkulagailuak. Geroago Intel enpresa sortu zuten egoera solidozko memoriak sustatzeko.  1971n, Intel gai izan zen DRAM motako memoria bat lortzeko, errendimendu onarekin eta nahiko prezio txikiarekin, merkatu osoa bereganatu zuen eta orduan merkatuetan nukleo magnetikozko memoriak iragana bihurtu ziren.

NCR toro-matrizea

Memoria digitalezko beste mota batzuk
-------------------------------------

* Kondentsadore-memoria. (Atanasov)
* Atzerapen-lerro akustikoak
* Burbuila memoria
* CCD memoria
* Memoria holografikoa
* Selektroia
* Williams hodia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q839647
* Commonscat Multimedia: Core memory

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4163631-4
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q839647
* Commonscat Multimedia: Core memory
*Artikulu hau Donostiako aktoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lasa (argipena)».*

**Egoitz Lasa** (Donostia, Gipuzkoa, 1976ko uztailaren 11 - ) euskal aktorea da.

Ibilbidea
---------

Izen bereko liburuan oinarritutako *Kutsidazu bidea, Ixabel* antzezlanean parte hartu zuen (baserriko aita, taxista, eta Koldobika,mediku pedantea). 2003an estreinatu zuen antzezlana Gorringo Antzerki Taldeak Tafallan. Obra arrakastatsu hartako beste aktoreak Mikel Sarriegi (Juan Martin), Ainere Tolosa (Ixabel) Ixabel Agirresarobe (Baserriko amona), eta Egoitz Lasa baserriko semea) izan ziren. Zuzendaria Anartz Zuazua izan zen, gidoilariak Joxean Sagastizabal eta Nagore Aranburu.

Antzezlan hori mugarri bat izan zen euskarazko antzerkigintzan, ia bi urtez iraun baitzuen, eta emanaldiak 180 izatera heldu zirelako.

Wazemank arrakastatsuan ere parte hartu zuen ETB 1eko umorezko telebista-saioa zen. Besteak beste, Anjel Alkain, Ainere Tolosa, Jon Iraola, Mikel Pagadizabal, Iñake Irastorza, Ana Elordi, Mikel Laskurain, Egoitz Lasa, Ixabel Agirresarobe, Asier Sota, Anartz Zuazua eta Aitor Gabilondo aktoreek parte hartzen zuten Wazemank-en.

Filmagintza
-----------

* *Dortoka Uhartea* (2003)
* *Martin* (2004)
* *Wazemank* (2005-2007)
* *Kutsidazu bidea, Ixabel* (2006)
* *Noaoa* (2007-2008)
* *Brinkola* (2009)
* *Wazemank 2.0* (2009)
* *Wazemank 3.0* (2010)
* *Mugaldekoak (2010)*
* *Arriya* *(2011)*
* *Finlandia* (2011-2012)
* *Bodologuak* (2014)
* *Antxoni* (2019)
* *Elbira* (2023)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Telleria Sarriegi, Enekoitz.  (2021--06-16). ««Tximeleta efektua gertatzen da; egia da»» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2022-01-15).

Ikus, gainera
-------------

* Wazemank (telebista saioa)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12256534
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 317275312
* ISNI: 0000 0001 3261 8647
* BNE: XX5498154

 |

* Wd Datuak: Q12256534
Digestio kanpoko bidetik organismora nutrienteak administratzea **nutrizio parenteralari** deritzo eta ezarpena banakoaren araberakoa da kantitate eta kalitatean. Normalean, nutrizio parenterala desnutrizioan dauden umeetan edo desnutrizioa izateko egoeran daudenen artean ezartzen da. Askotan, konplikazioak agertzen dira eta horregatik asistentzia beharrezkoa da.

### Onurak

Teknika honen bidez, nutriente esentzial guztien ekarpena bermatzen da. Bere onurak digestio aparatuaren atsedenaldia eta egoera nutritibo egokia mantentzea dira.

### Ezarpena

Horretaz aparte, teknika hauxe adin tarte guztietan ematen da eta horregatik kontuan hartu behar dugu ume gaixo batek jasaten duen tratamendua heldu batekiko desberdina dela bakoitzaren ezaugarri fisiologikoak, beharrak eta gaixotzeko moduak desberdinak direlako.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21653202
* Commonscat Multimedia: Parenteral nutrition

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph123971
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D010288

 |

* Wd Datuak: Q21653202
* Commonscat Multimedia: Parenteral nutrition
William Faulkner eleberrigilearen idazteko makina Oxforden.
**Eleberrigilea** edo **nobelagilea** eleberri edo nobelak idazten dituen idazlea da. Horrek ez du esan nahi bestelako generoetan aritzen ez denik, baina oro har, eleberrigiletzat jotzen da, batez ere eleberria lantzen duen idazlea.

Etimologikoki "eleberri" hitzetik dator eta hau eletik. Bestalde, "eleberri" hitza neologismoa da, euskaraz lehen aldiz 1950. urtean erabilia. Eleberri hitza elezaharraren oposizioan sortu zen "novella" izendatzeko, nobela burgesiaren arrakastarekin lotutako genero berria baitzen.

Askotan eleberrigileentzat lehenengo nobela argitaratzea izaten da zailena. Muga hori gaindituta, batzuk obra luzea jorratzea lortzen dute eta, batzuetan, ospe handia lortuz gero, hori haien ogibide bihurtzea. Dena dela, orokorrean bestelako diru sarrerak behar dituzten pertsonak dira.

Generoaren ikuspuntutik genero eta estilo asko daude baina hori ez da kontuan hartzen pertsona bat eleberrigiletzat hartzeko, ezta haren lanen kalitatea ere.

Gaur egun, ohikoa da eleberrigile baten izenaren atzean lan-talde bat egotea. Horrelako joerak, batez ere, literatura komertzialaren munduan ematen dira, best-seller izango diren eleberrien ekoizpenetan, hain zuzen.

Eleberrigileak Euskal Herrian
-----------------------------

Aditu askoren ustez Joan Antonio Mogel izan zen euskarazko lehen eleberrigilea, bere *Peru Abarka* (1802) lanarekin.

*Peru Abarka*, gure lehen eleberria. Izan ere, eleberrigilearen irudia, literatura txikia eta gutxi landua izateagatik, euskal literaturan dezente geroago zabaldu zen. Esan daiteke euskal eleberrigiletza XX. mendeko fenomenoa dela, batez ere 60ko hamarkadaren ondorengoa; aurretik izen solte batzuk besterik ez ditugu, eta guztiak profesionaltasunetatik at: Txomin Agirre, Joan Batista Elizanburu, Juan Antonio Irazusta... Laurogehiko hamarkada arte ez dugu ia eleberrigile profesionalik aurkitzen: Bernardo Atxaga, Anjel Lertxundi, esate baterako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ibon Sarasola: *Euskal Hiztegia*, Donostia:Kutxa, 1996.
2. ↑  www.euskaltzaindia.net/dok/euskera/50934.pdf

Ikus, baita ere
---------------

* Elezahar

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6625963
* Commonscat Multimedia: Novelists

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119763504 (data)
* GND: 4124076-5
* LCCN: sh85092863
* NDL: 00572288
* NARA: 10641197
* AAT: 300179382

 |

* Wd Datuak: Q6625963
* Commonscat Multimedia: Novelists
**Nute Gunray** Star Wars film sagan agertzen den pertsonaia bat da.

Star Wars I. Atala: Mamu mehatxua filmean neimoidiar hau Merkataritza Federazioaren gorengo buruzagia zen eta gorroto berezia zion Padmé Amidala erreginari. Naboo planeta blokeatu eta bertako erregina gaztea atxilotu zuen. Blokeaketan zehar, bere ofizial Tey How eta Rune Haako izan zituen ondoan, bere agindu biziotsuak hitzez hitz bete zituztenak. Nabooko gudua galdu zuen, Amidala erreginak atxilotuz. Lau epaiketa jasan behar izan zituen Koruskant planetako gorteetan.

Star Wars II. Atala: Klonen Erasoa filmean, Errepublika Galaktikoarekin izan zituen lege arazoetatik aske, erregeordea Sistema Independenteen Konfederakuntzako kide bihurtu zen. Geonosis planetan, Geonosiseko Hareako exekuzioan erregea minduta eta egonezinik agertzen da Amidala Erreginak oztopoetatik ihes egitea lortzen duelako, eta berehala Dooku Kondeari haiek akabatzea agintzen dio. Berriz ere porrota jasan zuen Jediak eta Errepublika Galaktikoko klon armadak iritsi ondoren. Geonosiseko kontrol gelan, Gunray desesperatua agertzen da bere armada garaitzen zuen armada baten prestaketagatik. Honela Gunray eta bere finantza aholkularia zen Gilramos Libkathek Geonosisetik ihes egin zuten, Jediek suntsituak izatea eragozteko.

Bere androide armadek Errepublikakoen aurka borrokatu zuten kontaezinbeste gudutan, Klon Gerretan. Gerra hauek ia amaitzear zeudela, Nute Gunrayk mugimendu separatistako gainontzeko kideekin batera bidaiatu zuen Utapau planetarantz, non zenbait hilabetez ezkutatu ziren. Behin Dooku kondea hila izan ondoren, buruzagi separatiztak Grievous jeneralaren zaintzapean geratu ziren, nork ezinikusi handia agertzen duen Gunraygatik. Izan ere Grievous jeneralak Darth Sidiousi erregeordea hiltzea eskatu zion, baina Sidiousek Gunray gerrako funtsezko zati zela erantzun zion Grievousi. Gainera, erregeordeak Grievous jenerala gudurako beste droide bat bezala ikusten zuen soilik.

Erregeordea eta Kontseilu separatistako kideak ziren Darth Sidious zela Grievous jeneralaren bidez separatisten armada eta mugimenduen zati bat maneiatu eta zuzentzen zituena zekiten bakarrak. Darth Sidiousek erregeordeari Mustafar sistemara gainontzeko buruzagi separatistekin bidaiatzeko agindu zion. Eta beraz Darth Sidiousek traditzen ditu eta honela Mustafarren hiltzen da Lord Darth Vader iritsi ondoren, kontseilu separatistaren azken biltzarrean. Bere bazkide Rune Haako eta neimoidiar gerlariek osatutako bere guardia pertsonala egoera berean zeuden. Gunrayk bizia barkatzeko erregutu zion Darth Vaderri, baina honek erregeordea gupidarik gabe hil zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q51791

 |

* Wd Datuak: Q51791
***Dastamena*** Roald Dahlek idatzitzako istorio laburra da, lehendabiziko aldiz 1945ean argitaratu zena. Geroago, 1951n, New Yorker aldizkarian eta, 1953an, *Someone Like You* izeneko istorioen bilduman agertu zen.

Argumentua
----------

Mike Schofield burtsa artekariak afari bat antolatu zuen sei lagunentzat: hura, haren emaztea eta alaba, narratzaile izenik gabea eta haren emaztea, eta Richard Pratt, ardo dastatzaile bat. Shofieldek eta Prattek apustuak eginak zituzten lehenago ardoa zela eta, baina gau hartan Prattek interes handiagoa zuen 18 urteko Louise alabarengan.

Mike Schofieldek gaueko bigarren ardoa hartzean, esan zuen ezinezkoa zela asmatzea nongoa zen, baina Prattek erronkatzat hartu zuen hori. Bien arteko solasaldia berotuz eta apostua handituz joan zen. Prattek bota zuen Schofielden alabarekin ezkontzea nahi zuela apostatu, eta, galduz gero, Schofieldi bi etxeak emanen zizkiola. Hasieran, emaztea eta alaba sinetsi ezinda bazeuden ere, Mikek apustua onartzeko konbentzitu zituen, eskaintza onegia zelakoan, ezinezkoa izanen baitzen ardoa asmatzea.

Nolanahi ere, Pratt emeki-emeki joan zen zehazten ardoaren barrutia eta uzta. Mikek baieztatu ez arren, haren erreakzioagatik pentsa daiteke Prattek asmatu zuela. Orduan, hala ere, neskameak betaurrekoak itzuli zizkion Pratti, horrek deskuiduan lehenago utzi baitzituen ardoa zegoen gelan, hain zuzen. Pratten engainua agerian geldituta, Mikeren emaztearen ahotsarekin bukatzen da istorioa, Mikeri lasaitzeko eskatzen.

Kanpo estekak
-------------


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7687664

 |

* Wd Datuak: Q7687664
***Nire herrixkaren intelektualak*** (gaztelaniaz: *Intelectuales de mi aldea*) 1912 - 1913 Ramon Zubiaurrek egindako margolan ezaguna da. Bilboko Arte Ederren Museoan erakusten da. Lan honen beste antzeko batzuk egin zituen Zubiaurrek, esaterako *Nire herrixkaren agintariak*.

Deskripzioa
-----------

Margolan honetan bost pertsona ikusten dugu, inguru natural batean kokatuta. Bostek kapela luze daramate baina batek kenduta du, adar batetik zintzilik. Ezkerrean hiruren talde bat dago,libuuak eskuetan hitz egiten ari dira. Beste bi maila beherago batean daude, horiek ere hitz egiten; hauen gorputzak ez ditugu ikusten, bakarrik buruak eta eskuak. Bosten arropak nahiko anakronikoak dira: nahiko dotorez jantzita, kapela luzeak batetik, abarkak bestetik, kontraesankorrak gertatzen dira. Eskuinean, mahai bat ikusten dugu. Mahaia jateko dago prestatuta zeren eta mantel zurin baten gainean pitxerrak eta sagarrak ikusten baitira. Pertsonen inguruan ikusten den paisaia Urkiolakoa izan daiteke.

Azterketa
---------

1912an eta 1913an Ramon Zubiaurre Holandan bizi izan zen. Han margolaritzaren korronte garaikideak ezagutu zituen, batez ere alemanarrarena eta Roerich margolariarena, eta eragin hori nabaria da lan honetan. Garai honetan Zubiaurre estilo pertsonalagoa garatzen ari zen: naturalismoa baztertuz, kolorearen osotasuna nabaria da lan honetan. Zenbait elementu zehaztasun handiak daude eginak, adibidez, aurpegiak, pitxerrak... Baina orokorrean, ez da horrela. Batez ere zerua aztertzen badugu, honek zirriborro bat ematen du. Lan guztian naïf kutsua nagusia da. Pertsonaiak xamurtasunez jasotzen ditu margolariak, asmo kritikorik gabe. Modu batez, galtzen ari den garai baten nostalgia sumatu daiteke. Orokorrean, irudiak nahiko ilunak dira, ez da horrela atzean ikusten den zerua eta mendiak; nolabait, kontrastea eragiten dute haien artean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31187999

 |

* Wd Datuak: Q31187999
**Eder Aurre** (Bilbo, Bizkaia, 1993) bizkaitar moda diseinatzailea da.

Ibilbidea
---------

Txikitatik izan zuen modarekiko zaletasuna, amak etxean zituen moda aldizkariek piztuta.

Patroigintza eta diseinu ikasketak egin zituen, eta modan master bat. Ondoren Londreseko Central Sain’t Martins-en jarraitu zituen ikasketak.

Hainbat markarentzako lan egin ondoren, bere lehen moda bildumarekin "Creamoda" nazioarteko moda saria irabazi zuen. Gero, beste hainbat lehiaketa ere irabazi ditu: "GetxoModa", euskal diseinatzaile onenaren saira, Espainiako diseinatzaile gazte onenaren sari nazionala eta "Assembly" -ko (Graz, Austria) bilduma onenaren saria; azken hau *Sokotra* izeneko bildumarekin.

Prêt-à-porter arropak eta osagarriak lantzen ditu gehien bat.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Eder Aurre: pasión por la moda» *Eder Aurre* (Noiz kontsultatua: 2020-04-22).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «‘Sokotra’ busca conquistar Austria» *Basquemoda* 2019-05-24 (Noiz kontsultatua: 2020-04-22).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q91491836

 |

* Wd Datuak: Q91491836
**El Cabril** espainiar estatuan dagoen biltegi bakarra da non jarduera apal eta ertaineko hondakin erradioaktiboak gordetzen diren. Albarranako mendilerroko finka batean kokatuta dago, Kordoban.

Hormigoiez egindako eta lurrikarak jasan ditzaketen zaborrontzietan gordetzen dira hondakinak. Zaborrontzi hauek zelda moduko batzuetan egoten dira egundoko nabe ikaragarri batzuetan eraikiak. Hauek ez daude lurpean askotan pentsatzen den eran.

Hondakin erreaktiboak hemen bildu ziren lehenengoan modu klandestino batean izan zen 1961. urtean. Urte horietan, toki hau uranioa lortzen zen meategi bat zen. 1975ean ofizialki ireki ziren gaur egun dauden instalazioak, legeek esandakoa betetzen zutelarik. 2009an biltegiaren %61,57 beteta aurkitzen zen. 2004ean egin zen ikerketa baten arabera, 2030.urtean biltegia guztiz beteta aurkituko da.

Urtero 3000 bidoi inguru iristen dira; hau da,1000 metro kubiko baino gehiago. Hauetatik %95a 2010ean martxan dauden zortzi zentral nuklear ezberdinetatik dator. Gelditzen den %5a unibertsitate, ospitale eta laborategi pribatu eta publikoetatik datozen hondakinak dira.

Estimatzen da gehienez 300 behar direla jarduera apal eta ertaineko hondakin erradioaktiboen erradioaktibitatea guretzat arriskutsua ez izateko.

Ezaugarriak
-----------

1992.urtean zabaldu ziren instalazio hauek, 1100 hektarea baino gehiagoko azalera dute. Hauetatik bakarrik 20 daude okupaturik. Hamar laborategi, bulego eta hormigoizko zaborrontziak fabrikatzen dituen lantegi batek sortzen dituzten hondakinentzat. Beste hamarrak bere bi hilerriak kokatuta daude.

2004ean egindako ikerketa batzuen arabera, biltegian lan egiten dutenek ez dute inoiz erradiazio dosi legalen %5a baino gehiago jasan behar izan du. Izan ere, urtean jasan behar dituzten dosi guztiak batuz gero, toraxean erradiografia bat egiten duzunean baino gutxiago da dosia.

Ikusi gainera
-------------

* Hilerri nuklear
* Hondakin erradioaktibo
* Hondakin nuklear

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1323907

 |

* Wd Datuak: Q1323907
**Echols konderria** (ingelesez: *Echols County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Statenville da. 2010eko zentsuaren arabera 4.034 biztanle zituen, Echols kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Echols konderriak 1.089,66 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,09 ura dira. Beste 1.074,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 4.034 pertsonetatik 3.738 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.183 dira. 163 beltzak edo afroamerikarrak. 55 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 56 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q493029
* Commonscat Multimedia: Echols County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130197699
* ISNI: 0000 0004 0407 9764
* LCCN: n81102892
* NARA: 10039124
* **Lekuak**
* OSM: 1073778
* TGN: 2000341

 |

* Wd Datuak: Q493029
* Commonscat Multimedia: Echols County, Georgia
**Doverko itsaslabar zuriak** (ingelesez: *white cliffs of Dover*) Ingalaterrako hego-ekialdeko itsasertzean dauden labar batzuk dira; zehazki, Doverko itsasartean, Frantziarekin aurrez aurre.

Labarrek 106 metrorainoko altuera hartzen dute, eta daukaten itxura deigarria beren osaerari zor diote: klera (kaltzio karbonato hutsa), zeina nabarmenago gelditzen baita silex beltzezko zerrenda batzuen ondorioz.

Itsaslabarrak Dover hiritik (Kent konderrian) ekialderantz eta mendebalderantz hedatzen dira. Dover antzinatiko hiri portudun bat da, gaur egun oraindik ere bere garrantziari eusten diona.

Itsaslabar hauek balio sinboliko handia daukate Erresuma Batuarentzat, Europa kontinental aldera ematen baitute, non eta Mantxako kanalaren gunerik estuenean, hain zuzen ere historikoki inbasio-mehatxuen jatorria izan den alde horretan. Horrenbestez, itsaslabarrok nolabaiteko babesgarri sinbolikotzat hartuak izan dira. Hegazkin-bidaien garaia baino lehenagokoetan Mantxako kanala Dovertik zeharkatzea zenez kontinenterako ibilbide nagusia, itsaslabarrek osatzen duten lerro zuria zen, halaber, bidaiariek zeukaten Erresuma Batuaren lehenbiziko (edo azkeneko) ikuspegia.

Shakespeare Cliff (Shakespeare itsaslabarra) da Europa kontinentaletik hurbilen dagoen Ingalaterrako puntua. Egun argi batean, itsaslabarrok erraz ikusten dira Frantziako kostaldetik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q754785
* Commonscat Multimedia: White Cliffs of Dover

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240176973
* GND: 7853346-6

 |

* Wd Datuak: Q754785
* Commonscat Multimedia: White Cliffs of Dover
**Obligaziodunak**, ekonomian, salgai hornikuntzaren arloan, herri edo hiriren bat, zerbaitetaz hornitzeaz arduratzen zirenak ziren, bereziki lehen beharreko gauzak.

Obligaziodunak Antzinako Erregimeneko Espainian
-----------------------------------------------

Obligaziodunak, Antzinako Erregimeneko hiriak hornitzeaz arduratzen ziren Espainian, obligazioaren enkantean eskaintza bat egin ondoren erabiltzen zuten pribilegioa. Enkanteak, publikoki zehazten zituen obligazioaren baldintzak, prezioa, kopurua edo beste baldintza batzuk, beti testuinguru historikoari dagokion kontsumitzailearenganako protekzionismo politikaren barnean. Salgaiak behin hiri edo herriko plaza nagusi edo plazatxoetara iritsi ondoren, obligaziodunen mende zeuden tablaiariek saltzen zituzten, edozein birsalmenta, legez kanpokotzak jotzen baitzen. Tablaiarien aktibitateari dagokionez, Errepesoak fiskalizatuak zeuden.

XVI. mendetik gortearen egoitza eta XVII. mendean hiri nagusi izan zen Madril hornitzen zuten obligaziodunek, garrantzi komertzial handia izan zuten, baina enpresari kapitalistaren aurrekaritzat hartzeko haina kapital metaketa izan ote zuten ez da ezagutzen. Edozein kasutan, ez dirudi bere estrategia, errenta feudaleko joanetorri nagusien toki bizkarroi batean egotetik haratago zegoenik, Antzinako Erregimeneko testuinguru historikoan espainiar hiriak ziren bezala. Uneren batzuetan, euren kontratuzko obligazioei aurre egiteko zailtasun handiei aurre egin behar izan zieten. Hornitze sistemaren liberalizazioa, pentsaezinezkoa zen garai hartan, eta konponbide are monopolistagoak pentsatzen ziren, denbora batez, hornikuntza obligazio guztiak Bost Gremio Nagusietan bateratu zituen elkartea bezala.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9051533

 |

* Wd Datuak: Q9051533
Estatistikan, **dendrograma**, grekera klasikozko *dendron*, "zuhaitz", *-gramma*, "marrazki", hitzetatik, zuhaitz erako diagrama da. Multzokatze tekniken jomuga da: dendrogramak elementu ezberdinen bilketa eta osatutako multzoak erakusten ditu, elementu eta multzo ezberdinen arteko distantziak azalduz. Distantziak elementuen gainean jasotako datuetan oinarrituz kalkulatzen dira. Adibide gisa, hona dendrograma bat:

  

```
--0---------10---------20---------30---------40---------50---------60
A--------|
         |---------------------------------------|
B--------|                                       |
                                                 |-------|
C-------------------------------|                |       |
                                |----------------|       |
D-------------------------------|                        |----------
                                                         |
                                                         |
E--------------------------------------------------------|
```

  

Arestiko dendrograman, A, B, C, D eta E elementu, objektu edo banakoen elkarketak eta ondorengo multzoen bilketak azaltzen dira. Ardatz horizontalean distantziak azaltzen dira. Elementu antzekoenak A eta B dira, distantzia txikienera elkartzen direnak direlako. Bi multzo bereizten da A-B alde batetik eta C-D bestetik, multzo homogenoena A-B izanik, distantzia txikienera agertzen den multzoa delako. Elementu berezi bat, beste elementuekin antz handirik ez duena edo beste elementuetarako distantzia handia duena badago: E elementua.

Eraketa
-------

Dendrograma baten eraketa hobeto ulertzeko, ezkerreko irudia har daiteke, non elementu ezberdinak azaltzen diren. Elementuen arteko distantzia euklidearrak beraien arteko ezberdintasunaren neurri moduan hartzen badira, eskubiko dendrograma era daiteke. Elementu gertuenak, antzekoenak alegia, b-c eta d-e dira neurri berean. Hau dela eta, lehenengo pausoan biltzen diren elementuak lirateke, multzo ezberdinak osatuz. Ondoren, distantzia txikienera dagoen elementua f da, d-e multzotik zehatzago, eta horregatik biltzen dugu multzo horretara. Jarraian, b-c eta d-e-r multzoak biltzen dira, hurrengo distantzia txikiena beraien artekoa delako. Azkenik, urrutien dagoen a elementua biltzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1957903

 |

* Wd Datuak: Q1957903
**OST** 1995eko udan sortutako euskal metal, rock eta trash musika taldea da. Lau kantuko maketa kaleratu zuten *Galderak* izenekoa eta 1996an beren lehen diskoa kaleratu zuten *Hitzak-Hotsak* izenarekin. 1998an beren bigarren diskoa kaleratu zuten *Salbuespena*. Garai hortan eszenatokia konpartitu ahal izan zuten Koma, Su ta Gar, Berri Txarrak, Pi L.T. S.A. Latzen, Ktulu edota A.N.I.M.A.L. mailako taldekin.

Beren hirugarren diskoa, *Ostinato*, ez zuten 2007ra arte kaleratu izandako eragozpenengatik.

Laugarrena, *Inorena ez den lurrean* 2008an kaleratzen dute.

Bostgarrena, "Bost" izenekoa, 2011 kaleratu zuten eta zuzeneko berezi baten aurkeztu, Angelus Apatrida taldearekin, Bermeon.

Lehen diskoa, "Hitzak-Hotsak", 20 urte betetzen ditu 2016an, horregatik kaleratuko dute lan berezi bat EP formatoan. Hortan ari dira.

Taldekideak
-----------

* Kapi: ahotsa eta gitarra
* Joni: bateria
* Joni "5": baxua
* Iker: gitarra

Diskografia
-----------

* *Galderak* (1995, maketa)
* *Hitzak-hotsak* (1996, Gor)
* *Salbuespena* (1998, Gor)
* *Ostinato* (2007, Baga-Biga)
* *Inorena ez den lurrean* (2008, Baga-Biga)
* *Bost* (2011, Maldito Digital)
* *Hitz Bardinak - Hots Barriak* (2016, autoekoizpena)

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** OSTen webgunea
* OSTen MySpacea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12264969

 |

* Wd Datuak: Q12264969


|  |  |
| --- | --- |
| Euskal musikaEuskal musika | Artikulu hau **Euskal musika Wikiproiektuari** lotuta dago. Honelako artikuluekin lagundu nahi baduzu, jo ezazu wikiproiektuaren orrira. |