**Johann Gottlieb Fichte** (alemanez ˈjoːhan ˈɡɔtliːp ˈfɪçtə ahoskatua; Rammenau, 1762ko maiatzaren 19a – Berlin, 1814ko urtarrilaren 27a) alemaniar filosofoa izan zen. Abertzalea izan zen politikan, eta idealista filosofian. Pfortan egin zituen ikasketak (1774-1780), eta geroago Jenako (1780) eta Leipzigeko (1781-1784) unibertsitateetan. Kantek eragin handia izan zuen beregan. Fichtek *Versuch einer Kritik aller Offenbarung* (*Errebelatze ororentzat kritika-saioa*) idatzi zuen, eta Kanti bidali zion; hark ongi hartu zuen, eta argitaratzeko laguntza eskaini zion. 1792an kaleratu zen, baina Fichteren izenik gabe. Irakurleek Kantena zela uste izan zuten, eta Kantek gertatua argitu zuenean, Fichtek harrera ona izan zuen. *Versuch* liburuan, Fichtek lege morala aztertu zuen, eta lege horren jainkozko izaera. 1793an, bere izenik jarri gabe, *Bertrag zur Berichtigung der Urteile des Publikuns über die französiche Revolution* (*Frantziako Iraultzaren arrazoiaz emandako iritzi publikoak hobeto azaltzeko ahalegina*) lan politikoa argitaratu zuen. 1793tik 1806ra bi aro izan zituen: lehenengoan, batez ere, etika aztertu zuen, eta bigarrenean, mistika eta teologia. 1800. urtean *Die Bestimmung des Menschen* (*Gizonaren bokazioa*) argitaratu zuen, eta idealismoaren ezaugarriak azaldu zituen bertan: norbanakoaren egoa zela eskarmentuaren sorburua, eta ego absolutua edo nahi morala gauza guztien iturria zela zioen. Eragin handia izan zuen F. Schelling eta G.W. Hegelengan. Politikan egin zituen lanengatik ere ezaguna izan zen: 1808an abertzale liberalen buruzagi izan zen, eta 1848an iraultzako heroia. Fichteren beste zenbait lan: *Die Grundzüge des gegenwärtigen Zeitalters* (1806, *Gaurko garaiko ezaugarriak*), *Die Anweisung zum seligen Leben, oder auch die Religionslehre* (1806, *Bizitza santuko bidea*), *Nachgelassene Werke* (1807, *Hil ondorengo lanak*), *Reden an die deutsche Nation* (1922, *Nazio germaniarrerako helbideak*).

Alemaniako nazioa, Fichteren arabera
------------------------------------

"Hizkuntza bera hitz egiten dutenak lotuta daude (...) ikusten ez diren loturen bidez, eta beraz, gizakiek ez dute nazio bat osatzen mendikate baten alde jakin batean bizi direlako (...). Izan ere, elkarrekin bizi dira, antzinatik eta ordena goreneko izadien legeei jarraituz, herri bat osatzen zutelako.

Esate baterako, Alemaniako nazioa, hizkuntza eta pentsaera erkidea izateagatik, nahikoa lotuta zegoen eta nabarmen bereizten zen Europa zaharreko gainerako herrietatik (...)."

Johann G. Fihcte, "Alemaniako nazioari", 1807-1808.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Johann Gottlieb Fichte*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q102585
* Commonscat Multimedia: Johann Gottlieb Fichte

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 29533830
* ISNI: 0000 0001 2277 833X
* BNE: XX864960
* BNF: 11902725m (data)
* BNC: 000082598
* CANTIC: a10471091
* GND: 118532847
* LCCN: n79003279
* NDL: 00439467
* NKC: jn19990002257
* NLA: 35082727
* CiNii: DA00458905
* SNAC: w6k65zck
* SUDOC: 027320723
* ULAN: 500243898
* BIBSYS: 90051273
* UB: a1244678
* MGP: 107399
* ICCU: CFIV055884
* Open Library: OL33746A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02163/eu\_f\_0521/f0521
* HDS: 048209
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 37193
* Persée: 583459
* Dialnet: 1798264
* Gutenberg proiektua: 7906

 |

* Wd Datuak: Q102585
* Commonscat Multimedia: Johann Gottlieb Fichte