**University College Dublin** (**UCD,** lehen **National University of Ireland, Dublin** **(**Irlandako Unibertsitate Nazionala) izenarekin ezagutzen zena), 20.000 ikasle baino gehiago dituena, Irlandako unibertsitaterik handiena da.  Dublinen dago, herrialdeko hiriburuan.

Irlandako Unibertsitate Nazionalaren esparruan eratutako unibertsitatea da.  1997ko Unibertsitateen Legearen baldintzak izena aldatzeko erabili ziren ,Irlandako Unibertsitate Nazionalaren gainean Senatuak erabaki ondoren.

Historia
--------

Bere historia 1854an aurki daiteke "Irlandako Unibertsitate Katolikoa" izenarekin. Unibertsitate modernoak 1908an jaso zuen dekretua.

### Irlandako Unibertsitate Katolikoa

 John Henry Newman (Unibertsitateko 1. errektorea)
 John Henry Newman-en UCD etxea
Irlandan Emantzipazio Katolikoaren ondorengo urteetan Paul Cullenek gidatutako mugimendu bat lehen aldiz goi mailako hezkuntza irlandar katolikoentzat eskuragarri bihurtzen saiatu zen (bere garaian Trinity College-k (Anglikanoa) oraindik katolikoak bertaratzea eragozten zuten proba erlijiosoak ezarri zituen).

Ahalegin horien ondorioz Catholic University of Ireland berria *(Irlandako Unibertsitate Katolikoa)* 1854an ireki zen eta John Henry Newman izendatu zuten lehen errektorea. Hasieran hamazazpi ikasle baino ez zeuden matrikulatuta, eta horietatik lehena Daniel O'Connellen biloba zen .

Unibertsitate pribatua izanik, Unibertsitate Katolikoak ez zuen inoiz errege dekreturik lortu eta, beraz, ezin izan zituen aitortutako tituluak eman eta zailtasun ekonomiko larriak izan zituen. Newmanek unibertsitatea utzi zuen 1857an eta gero larriki gainbehera zegoen. Joera hori irauli egin zen 1880an *Royal University of Ireland* (Irlandako Errege Unibertsitatea) sortu zenean.

Unibertsitate Erregeen Legeak Irlandako ikasle guztiei Unibertsitateko azterketak egitea eta tituluak jasotzea ahalbidetu zien. Zentzu askotan Unibertsitate Katolikoa porrot gisa ikus daitekeen arren, etorkizuneko *University College* Unibertsitateak ondasun handiak jaso zituen handik, medikuntza eskola arrakastatsua eta bi eraikin eder barne: Newman House St Stephen's Green kalean eta ondokoa .

### Fundazioa

 Dublingo gobernu eraikinak. UCD zientzia fakultateko lehengo kokapena.
Errege Unibertsitatearen abantailak aprobetxatzeko, Unibertsitate Katolikoak *University College Dublin* izena hartu zuen. Unibertsitateak azkar erakarri zituen Irlandako ikasle eta jakintsu onenak, besteak beste, Gerard Manley Hopkins eta James Joyce, eta azkar hasi zen Royal University sistemako beste hiru ikastetxeetatik nabarmentzen.

Unibertsitate Nazionala sortu aurreko hamabost urteetan, Royal University-k University College-ri emandako arteetako lehen mailako ohoreen kopurua 702 izan zen, beste hiru unibertsitateek (Queen's College Belfast, Galway eta Cork) batera jasotako 486ren aldean.

Garai horretan unibertsitateko langile eta ikasle askok funtsezko laguntza emango zuten etorkizuneko Irlandako estatua eratzen eta garatzen, ospetsuenak Francis Skeffington, Patricio Pearse, Hugh Kennedy, Éamon de Valera, Eoin MacNeill, Kevin O'Higgins, Thomas Kettle, James Ryan, Douglas Hyde eta John A. Costello izan ziren.

1908an, Royal University desegin zen eta Irlandako Unibertsitate Nazional berri batek ordezkatu zuen. Unibertsitate berri hau osatzen duten hiru unibertsitateekin sortu zen: Dublin, Cork eta Galway. Garai hartan unibertsitateko campusak Dublingo erdialdeko St. Stephen's Green-en eta inguruan kokatutako zenbait kokaleku zituen, gune nagusiak *Earlsfort Terrace*, *Cecilia Street*, *College of Science* Merrion Street-en eta Newman-en etxea Stephen's Green kalean.

Ikerketa eta berrikuntza
------------------------

Unibertsitatea Irlandako ikerketa zentro liderra da, bertako eskola asko herrialdeko mota horretako handiena eta emankorrena izanik. Gaur egun sei mila ikasle graduatu baino gehiago daude graduondoko ikasketetan eta ikerketan parte hartzen UCDren bost graduondoko eskoletan, Irlandako beste edozein unibertsitatetan baino gehiago. 2004/5 ikasturtean unibertsitateko ikerketa-sarrerak 90,1 milioi euro izan ziren. Unibertsitateko ikerketa institutuen artean hauek daude:

* Gaixotasun Infekziosoen Ikerketarako Zentroa
* Biologia Sintetikoaren eta Kimikaren Zentroa
* Amerikako Ikasketetarako Clinton Institutua
* Conway Institutu Biomolekular eta Biomedikoko Ikerketarako
* Geary Institutua (Gizarte Zientzien Ikerketa)
* Irlandako Institutu Globala
* Irlandako Giza Zientzien Institutua
* Mícheál Ó Cléirigh Institutua (Irlandako Historia eta Zibilizazioa)
* Proiektu Laburren Ikerketa eta Prestakuntzarako Institutu Nazionala
* Kirol eta Osasun Institutu Nazionala
* Irlandako Hiri Institutua
* Zinema Ikasketetarako O'Kane Zentroa

Unibertsitatearekin lotutako enpresa arrakastatsuena .ie Gunearen Erregistroa da; unibertsitateko akademiko askok zuzendaritza batzordean jarraitzen dute. Unibertsitateak jatorriz .ie domeinuaren kontrola 1980ko hamarkadaren amaieran lortu zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑    *Artxibatutako kopia.* .
11. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1068258
* Commonscat Multimedia: University College Dublin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155872427
* ISNI: 0000 0001 0768 2743
* BNF: 12513341n (data)
* GND: 1014161-3
* LCCN: n50027617
* SUDOC: 034370943
* ICCU: UFIV048382
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1068258
* Commonscat Multimedia: University College Dublin