**María del Mar Cuena Seisdedos**, ezagunagoa **Yurena** izen artistikoaz (Santurtzi, Bizkaia, 1969ko abenduaren 11) bizkaitar abeslaria eta telebistako pertsonaia xelebrea da. Aurretik, **Tamara** eta **Ámbar** izen artistikoez izan zen ezaguna.

Biografia
---------

1969ko abenduaren 11n jaio zen. Gurasoak Floreal Cuena Ruiz (Palentzia, 1936ko martxoaren 14a) eta Margarita Seisvoces Santos (Villarino de los Aires, Salamanca, 1928ko irailaren 22a - 2019ko urriaren 22a) izan ziren. Alaba bakarra da. Gurasoak Cabiecesen ezkondu ziren, San Pedro elizan. 1990ean hasi zen kantuan trebatzen, Areetako Concha Jiménez irakasle espezialistarekin, hiru urtez. Garai hartan bertan, Balbino Gorri foniatrarengana joaten zen, Barakaldora, ahotsa berriz hezteko.

Musika- eta telebista-ibilbidea
-------------------------------

Kantuan ikasten hasi eta hilabete gutxira, abesti ezagunen hamar bertsioko errepertorioa prestatu zuen. 1991ko uztailean Liberdon izeneko Portugaleteko pub batean abestu zuen lehen aldiz.

1993. urtean, lehen albuma grabatu zuen Norte Estudios-en (Portugalete) argitaratu gabeko abestiekin. Diska horretako abestirik ezagunenetakoa , «*A por ti*» izan zen. 

Yurena 2000. urtetik aurrera hasi zen ezaguna izaten, «*No cambié*» eta «*A por ti»* izeneko maxi arrunt bat argitaratu zuenean. Maxi horrek Espainiako musikako salmenta-zerrendetan lehen postua lortu zuen hamar astez jarraian. Hurrengo urtean estudioko albuma kaleratu zuen (Superestar).

### 2000-2003: *Crónicas marcianas* eta aurrerapena Superstarrekin

2000. urtearen hasieran Paco Porras igarlearen bideo batean *Crónicas marcianas* saioan atera zenean, ezaguna egin zen.

2000. urteko azaroan, Superego etxearekin, hip hop-eko diskoetxearen, «*A por ti*» eta «*No cambié*» kantak biltzen zituen maxi arrunt bat atera zuen, eta musikaren urte-ondokoei mugikorretarako sintonia deskargatzeko benetako arrakasta gisa pasatuko da. CDak hamar astez gehien saldu ziren singleen AFYVE zerrendako lehen postua hartu zuen eta urrezko diskoa izan zen. Horrek errezeloak eragin zituen diskoetxeen aldetik. Hala, adibidez, Alejandro Sanzen diskoetxeak *El alma al aire* albuma sustatu zuen, «El verdadero número uno» gisa.

Arrakastaren ondorioz, 2001. urtean, Alaskak (Fangoria bikoteko kantaria) babestuta, *Superestar* izeneko 14 gairen estudio-albuma argitaratu zuen, Carlos Berlanga, Nacho Canut, Joaquín Fernández (Los Nikis taldeko kidea) eta Luis Miguélez musikarien ekoizpenarekin. Fanek «gay ikono»tzat hartu zuten, eta *Zero* aldizkariko beste hainbat aldizkariren artean agertu zen, argitalpenaren historian zehar erabili duen emakume bakarretakoa. 2002an bi sinple grabatu zituen, eta azkenean ez zuten argirik ikusi: "*Rumbo a Río*" eta "*No te deseo*". Gai horiek bonus berezi gisa aurki daitezke *Planeta Tamara* albumean. Urte osoan zehar, protagonista izaten jarraitu zuen hainbat saio eta aldizkaritan, eta herrialdeko herri eta hirietan jardun zuen. 2003an arrakasta handiz hartu zuen parte *Hotel Glam* telerrealitate saioan, eta seigarren kaleratua izan zen. Lehiakide guztien abestiak bildu zituen albuma egin zen. Tamarak, bakarka, Alaskaren "*A quién le importa*" klasikoa interpretatu zuen, eta hainbat abesti kantatu zituen lehiakideekin, hala nola "*Boys Boys*" eta "*Es una lata el trabajo*". Urte amaieran, Vale Music-ekin "*Yo soy así*" xumea kaleratu zuen, gaiaren bi bertsiorekin. Tamararen izen artistikoarekin argitaratutako azken gaia izan zen.

### Izen artistikoengatiko auzia

2004an, musika-konpainia batek María del Mar auzitara eraman zuen, Tamara izenaizen artistiko gisa erabiltzearren, izen hori Tamara Macarena Valcel Serrano bolero-interpreteak erregistratuta zuela eta. Maria del Marek aldeko epaia lortu zuen lehen auzialdian, baina bolero-kantariak bigarren auzialdian irabazi zuen, eta Maria del Marrek beste izen bat erabili behar izan zuen. Haren ordez "Ámbar" jartzen saiatu zen, baina horixe ere erregistratuta zegoen. Azkenean, "Yurena" aukeratu zuen.

2005eko maiatzean, maxiarrunt bat kaleratu zuen, bi gairekin *Vuelvo* izenekoa. Yurena izenarekin argitaratu zuen lehen lana izan zen, eta itxura berria zuen. Izen berriarekin eta itxura aldatuta, 2005ean eta 2006an telebista eta aretoetan promozioa egiten jardun zuen. 2007an, eraso egin zioten Madrilgo Kale Nagusian, urtarrilaren 15ean, amarekin paseoan zebilela. Tamarak adierazpen batzuk egin zituen *A tu lad*o saioan, komunikabideak hartu zituen erruduntzat «bere irudi txarra emateagatik».

### 2006-2011: musika aldi baterako utzi

Handik denbora batera, esan zuen ez zuela kantatzen, baina 2006aren hasieratik Madrilgo Malasaña auzoan zuen *Glam Street* lokalean bai, jarraitu zuen. Maiz agertu zen telebista-saioetan, hala nola *Aquí hay tomate*, *TNT*, *¿Dónde estás corazón?,* *A tu lado*, *El programa de Ana Rosa*, *Día a día*, *Sálvame*, etab.

2010ean, *Sálvame* eta *Espejo público* jendaurrean adierazi zuen musikaren mundura itzultzeko prestatzen ari zela, eta hainbat eskaintza diskografiko zituela eta aztertzen ari zela. 2011ko martxoaren 24an, Pocholorekin batera telerrealiti saiora bisita egin zuen Telecincok *Hotel Glam* saioari omenaldia egiteko.

Diskografia
-----------

### Estudioko diskoak

#### Tamara izenaz

* *A por ti* (1993)
* *Superestar* (2001)
* *Planeta Tamara* (2001)

#### Yurena izenaz

* *Around The World* (2016)

### Singleak

#### Tamara izena

* *A por ti* (2000)
* *No cambié* - (2001)
* *Tiembla Tamara* (2001)
* *Tú vas a ser mi hombre* - (The Club Mixes) - (2001)
* *Yo soy así* (2003)

#### Yurena izenaz

* *Vuelvo* (2005))
* *Everynight* (2012)
* *Go* (2012)
* *Forget* (2013)
* *On The Dancefloor* / *No cambié 2014* (Remixa) (2013)
* *Around The World* (2014)
* *My Life* (2015)
* *Take On Me* (2015)
* *Around The World* (*Supervivientes* Remixa) (2016)
* *Fine Fine* (2016)
* *Freedom* (Remixak) (2017)
* *Please Don't Go* (2018)
* *En Carnaval* (2018)

Filmografia
-----------

### Telebista

| Urtea | Saioa | Katea | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 - 2004 | *Tómbola* | Canal Nou | Gonbidatua |
| 2000–2004 | *Crónicas marcianas* | Telecinco | Lankidea |
| 2003 - 2007 | *A tu lado* | Telecinco | Lankidea |
| 2009 - 2010 | *Sálvame* | Telecinco | Lankidea |
| 2009 - 2022 | Sálvame | Telecinco | Gonbidatua |
| 2009 - 2022 | *Deluxe* | Telecinco | Gonbidatua |
| 2016 | *First Dates* | Cuatro | Gonbidatua |
| 2016 | *Supervivientes* | Telecinco | Lankidea |
| 2017 | *Hazte un selfi* | Cuatro | Gonbidatua |
| *Cámbiame VIP* | Telecinco | Baztertua |
| 2018 | *Volverte a ver* | Telecinco | Gonbidatua |
| 2019 | *Gran Hermano Dúo* | Telecinco | Lankidea |

### Reality showak

| Urtea | Saioa | Iraupena | Emaitza | Katea |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | *Hotel Glam* | 49 egun | 6. kanporatua | Telecinco |
| 2016 | *Supervivientes* | 63 egun | 8. kanporatua |
| 2019 | *Gran Hermano Dúo* | 16 egun | 2. kanporatua |
|

### Telesailak

| Urtea | Izenburua | Katea | Pertsonaia | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *Nacida para sufrir* | Telemadrid | María Sarmiento | 10 ataletan |
| *La lechera* | Telemadrid | Tamara | 2 ataletan (telesail laburra) |
| 2006 | *Con dos tacones* | TVE | Yurena | Atal batean |
|

### Filmak

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | *Chuecatown* | Yurena | Kameoa |
| 2018 | P\*\*a y amada |  | Protagonista |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Las memorias de Tamara, episodio 1» *Interviú* 29 de enero de 2001.
2. ↑  Vida de los padres de Yurena
3. ↑  La nueva musa del underground, *El Mundo, Suplemento La Luna*
4. ↑  Tamara la reina de las descargas musicales en Terra Mobile, *Europa Press, 27 de diciembre de 2000*
5. ↑  Miss Superestar 2001 para epatar, *El Mundo, Suplemento La Luna, 1 de junio de 2001*
6. ↑  De zero a cien (portadas de la revista Zero) *elmundo.es, 2007.*
7. ↑  Tamara se reencarna en Yurena *20 minutos, 10 de junio de 2005.*
8. ↑   elmundo.es. «Yurena: 'Siempre seré la mujer que yo desee ser, como hasta ahora'» *www.elmundo.es*.
9. ↑  Agredidas en plena Gran Vía de Madrid *A tu lado - Web oficial de Telecinco*
10. ↑   Aquí hay tomate. *Tamara: El final de una diva.* .
11. ↑   elmundo.es/Metrópoli.  (11 de mayo de 2006). *La nueva reina 'glam' de Malasaña.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6138420
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5348151051786133530007
* BNE: XX5692459

 |

* Wd Datuak: Q6138420