recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Meettok** 2005. urtean sortu zen argitaletxe independentea da.

### Historia

Meettok argitaletxea 2005. urtean sortu zen Donostian; eta, gaur egun ere, bertan dauka egoitza. Ramón Etxebeste Otegi da argitaletxearen arduradun eta sortzailea, edizio lanetan diharduena, baina itzultzaile eta idazle ugariren laguntza jaso izan du.

Argitaletxearen izena editorearen izen-deiturekin sortutako hitz-jolasa da.

### Lanak

Lan gehienak narratiba literario garaikidekoak dira, bai euskarakoak eta baita gaztelaniakoak ere. Itzulpenak lantzen dituzte, gehien bat, baina, produkzio propioren bat edo beste ere izan dute.

Ondorengoak dira Meettok-ek argitaratu dituen liburuetako batzuk:

#### Euskarara itzuliak:

* *Groucho eta ni* – Groucho Marx (2006)

* *Anarkia hutsa* – Woody Allen (2007)

* *Zorion handiegia* – Alice Munro (2012)

* *Jesusen Haurtzaroa* – J. M. Coetzee (2013)

* *Zer da artea* – Lev Tolstoi (2013)

* *Sumisioa* - Michel Houellebecq (2015)

#### Gaztelerara Itzuliak:

* *100% Basque* – Itxaro Borda (2012)

* *El corazón  de  las tinieblas*  – Joseph Conrad (2013)

* *Yevgueni Oneguin* – Alexandr Pushkin (2017) \*Edizio berritua, ez zentsuratua eta elebiduna (Rus/Esp)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61069403

 |

* Wd Datuak: Q61069403
Argizarizko kandela baten metxa.
**Metxa** erregai batez bustia airean dagoen muturretik errearazten den kotoizko soka mehea da. Erraz su hartzen duen gai batez eginiko soka izaten da. Kandeletan eta supizteko batzuetan erabiltzen da. Lehergaiei sua emateko ere erabiltzen dira metxak. Hauek hodi-formakoak izaten dira gaur egun: barnealdea merkurio fulminatozkoa izaten dute, eta kanpoaldea eztainuzkoa edo kartoizkoa izaten da. Antzina, poliki erretzen ziren metxak (berun azetatozko soluzio batean bustitako kalamuzko sokak) erabili ohi ziren.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q849004
* Commonscat Multimedia: Cotton wicks

---

 |

* Wd Datuak: Q849004
* Commonscat Multimedia: Cotton wicks
**Austin Lee Russell** (Henderson, Nevada, 1982ko irailaren 8a), ezizenez **Chumlee**, estatubatuar negoziogizona eta telerrealitate saioetako pertsonaia bat da.

*Pawn Stars* saioan Rick Harrison, Richard Benjamin Harrison eta Corey Harrison lankideekin batera agertuz mundu osoan ospetsu bilakatu da. Harrisondarren jabetzako Gold & Silver Pawn Sho bahi-dendako langilea da, izan ere, Corey semearen haurtzaroko lagunmina izateagatik lanean hastea lortu zuen.

*Chumlee* ezizena 12 urterekin bereganatu zuen, bere aurpegi eta kokots handia direla eta.

Saioaren lehenbiziko ataletan noizbehinkako bigarren pertsonaia izaten hasi arren, ikusleentzat pertsonaia oso gogokoa zela ikusirik Harrisondarrekin batera lehen mailako pertsonaia bilakatu zen. Maiz, Harrisondarrek "inozotzat" jo ohi dute, beren txatxen jomuga izan ohi da, nagusiki lanean erakusten duen arduragabekeri, patxada eta alferkeria dela eta, eta sarritan itxuraz "ergeltxoa" dirudien arren, uste baina buruargiagoa dela garbi utzi izan du, Harrisondarrei ziria sartuz. Saskibaloi kirol-oinetakoetan, bideo-jokoetan eta kontsoletan aditua da oso.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Chumlee*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q13359766
* Commonscat Multimedia: Chumlee

---

 |

* Wd Datuak: Q13359766
* Commonscat Multimedia: Chumlee
**José María González Castrillo** (Donostia, Gipuzkoa, 1927ko maiatzaren 8a - Madril, Espainia, 2003ko apirilaren 10a), **Chumy Chúmez** ezizenagatik ezagunagoa zena, gipuzkoar marrazkilari eta idazlea izan zen.

Hainbat aldizkari eta egunkaritan argitara eman zituen umorezko marrazkiei zor die ospea, batez ere umore beltzekoei, baina bere ibilbide artistikoan beste hainbat alor landu zituen. Donostian zeukan funtzionario lana utzi eta Madrila joatea erabaki zuenean, hain zuzen, margolari izatea zuen asmoa, nahiz eta alor horretan ez zuen umorezko marrazkigintzarekin izandako arrakastarik.

Aldizkari askotan lan egin zuen: *Codorniz*, *Madrid*, *Triunfo*, *Hermano Lobo*, *El Diario Vasco*. 1999an Chumy Chúmezen lanaren ikuspegi zabala eskaintzen zuen erakusketa eratu zen Donostiako San Telmo Museoan. Lehenago Madrilgo Conde Duque Zentroan egondako erakusketa hark bere alde ezezagunenak utzi zituen agerian, umoreari lotuak ez daudenak, alegia.

Liburu ugari ere eman zituen argitara, besteak beste *Yo fui feliz en la guerra* (1986), *Ayer casi me muero* (1988), *Lo mejor de Chumy Chúmez* (1992), *La enfermedad desde el enfermo* (1992), *Una biografía* (1994), *Hacerse un hombre* (1996) eta *Moderna cartilla de urbanidad* (1999).

Gibeleko minbiziak jota hil zen Madrilen 75 urterekin.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2967644
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75136355
* ISNI: 0000 0000 8155 5905
* BNE: XX869514
* BNF: 12597111s (data)
* CANTIC: a10752547
* GND: 109296931
* LCCN: n79124655
* Tabakalera ID: 69939
* SUDOC: 069660484
* UB: a1061416
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 67296
* Lur: 02510/eu\_g\_2569/g2569
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q2967644
Perretxiko ezberdinen marrazkiak.
**Mikologia** (grekerazko *μύκη*, onddo, eta -*λογία*, tratatu, ikerketa) onddo eta perretxikoen ikerketan zientifikoan jardun ohi duen botanikaren azpidisziplina bat da. Mikrobiologia, parasitologia eta fisiopatologiarekin erlazionatua dago, mikroorganismo asko patogenoak baitira. Mikologian zientzialariek onddoen genetiko eta biokimikoak, taxonomia, eta sendagai nahiz (adibidez, penizilina) nahiz jaki gisa (garagardoa, ardoa, gazta eta perretxikoak) gizakientzako izan ditzaketen erabilpenak ikertzen dituzte.

Sistematika
-----------

Gaur egungo onddoren sistematikak honako azpibanaketa hauek ditu:

* Chytridiomycota.
* Zygomycota.
* Glomeromycota.
* Microsporidia.
* Ascomycota.

* Blastocladiomycota.
* Neocallimastigomycota.

Ikus gainera
------------

* Perretxiko
* Onddo

Kanpo estekak
-------------

* Aranzadi Zientzia Elkarteko Mikologia atala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7175
* Commonscat Multimedia: Mycology

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11932568z (data)
* GND: 4139655-8
* LCCN: sh85089188
* NKC: ph115383
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEN: 14376
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D009172

 |

* Wd Datuak: Q7175
* Commonscat Multimedia: Mycology
Melanesiako mapa.

**Melanesia** Ozeano Bareko hegoaldeko uhartedi edo artxipelago handi bat da, Ozeaniako azpieskualde bat osatzen duena. Australiako ipar eta ipar-ekialdean dauden uharteak, Ginea Berria, Bismarck uhartedia, Salomon uharteak, Hebrida Berriak, Kaledonia Berria, Lealtad uhartea, Fiji uharteak eta Rotuma biltzen ditu.

Biztanle gutxi ditu. Hizkuntza asko erabiltzen dira (23 dira Kaledonia Berrian, eta 40 Salomon uharteetan). Erlijioari dagokionez, biztanleen % 53,4 animistak dira, % 20,9 katolikoak, % 17,7 protestanteak, eta % 3,8 hinduistak. Kanpotar asko dira, Indiakoak eta Pakistangoak batez ere. Mendi inguruko biztanleak Harri Aroan bizi dira oraindik, eta kostaldekoek aitzurrezko nekazaritzan oinarrituriko kultura dute. Gune garatuenetan kokoa, kakaoa eta kafea dira gai nagusiak. Kaledonia Berrian nolabaiteko garrantzia du meatzaritzak (zinka, beruna, urrea, eta, batez ere, nikela). Egoera politikoa oso nahasia da: Ginea Berriko ekialdeak, Bismarck uhartediak eta Salomon uhartediko uharte batzuek Papuasia-Ginea Berria osatzen dute; mendebaldeko Ginea Berria Indonesiaren barruan dago; Salomon uhartediko gainerako uharteek estatu burujabe bat osatzen dute 1978az geroztik; Kaledonia Berria Frantziaren eskuetan dago; Hebrida uharteek Vanuatu izeneko estatua osatzen dute 1980tik aurrera, eta Fiji uharteak ere burujabeak dira 1970az gero.

Uharte eta lurraldeak
---------------------

* Ekialdeko Timor
* Fiji
* Kaledonia Berria
* Papua Ginea Berria
* Salomon Uharteak
* Vanuatu

Ikus, gainera
-------------

* Polinesia
* Mikronesia

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** West Melanesia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q37394
* Commonscat Multimedia: Melanesia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 236350358
* BNE: XX451750
* BNF: 11932474m (data)
* GND: 4038517-6
* LCCN: sh85083370
* NDL: 00567606
* NKC: ge134359
* SUDOC: 027239233
* **Lekuak**
* TGN: 7016736
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D008542

 |

* Wd Datuak: Q37394
* Commonscat Multimedia: Melanesia


| * i
* e
* a
Ozeaniako herrialde eta lurraldeak |
| --- |
| Estatuak | Australia  •  Fiji  •  Indonesia  •  Kiribati  •  Mikronesiako Estatu Federatuak  •  Marshall Uharteak  •  Nauru  •  Zeelanda Berria  •  Palau  •  Papua Ginea Berria  •  Samoa  •  Salomon Uharteak  •  Tonga  •  Tuvalu  •  Vanuatu |
| Menpeko lurraldeak | Christmas uhartea  •  Cocosak  •  Norfolk uhartea  •  Polinesia Frantsesa  •  Kaledonia Berria  •  Wallis eta Futuna  •  Cook uharteak  •  Niue  •  Tokelau  •  Pitcairn uharteak  •  Amerikar Samoa  •  Guam  •  Hawaii  •  Ipar Marianak  •  Estatubatuar uharte txikiak  •  Pazko uhartea  •  Rotuma |

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   Euskaltzaindia.  (2012-03-30). *168. araua: Ozeaniako toponimia.* .
**Chesterfield konderria** (ingelesez: *Chesterfield County*) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chesterfield da. 2010eko zentsuaren arabera 46.734 biztanle zituen, Chesterfield kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Chesterfield konderriak 2.086,87 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,27 ura dira. Beste 2.069,6 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 22,39 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 46.734 pertsonetatik 30.456 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.666 dira. 15.179 beltzak edo afroamerikarrak. 223 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 171 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 50 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 646 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502419
* Commonscat Multimedia: Chesterfield County, South Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125488387
* NARA: 10040043
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 2532501
* TGN: 2001737

 |

* Wd Datuak: Q502419
* Commonscat Multimedia: Chesterfield County, South Carolina
**Cimarron konderria** (ingelesez: *Cimarron County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Boise City da. 2010eko zentsuaren arabera 2.475 biztanle zituen, Cimarron kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Cimarron konderriak 4.767,87 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,92 ura dira. Beste 4.751,95 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,52 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.475 pertsonetatik 2.408 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 514 dira. 6 beltzak edo afroamerikarrak. 19 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 34 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485044
* Commonscat Multimedia: Cimarron County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140710851
* LCCN: n79122640
* **Lekuak**
* OSM: 1411403
* TGN: 2001635

 |

* Wd Datuak: Q485044
* Commonscat Multimedia: Cimarron County, Oklahoma
**Media Luna kalea**  Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

Izena
-----

Izena alboan duen Medialuna parkeari zor dio..

Kokapena
--------

Emilio Arrieta kalean hasi, eta ipar-hegoalderanzko norantzan Nafarroa Behereko etorbidea zeharkatuz, Eguesibar kalean amaitzen da, Bihotz Sakratua ikastetxearen eta Mojardín Lizeoaren parean.

Bere ibilbidean zehar honako kale hauek batzen zaizkio: Leire kalea, San Fermin kalea, Nafarroa Behereko etorbidea, Felipe Gorriti kalea, Baztan Harana kalea, Aralar zeharkalea, Amaiurko Gaztelua kalea, Deierri kalea, Iturralde Suit kalea, Arakil Ibarra kalea, Julio Ruiz de Alda kalea, Pascual Madoz kalea, Zaraitzu Ibarra kalea eta Cipriano Olaso kalea.

Bestalde, Aralar kalea eta Erronkari Ibarra kalearekiko paraleloki doa.

Ondarea
-------

* Medialuna parkea
* Telefonicako telekomunikazio antena (Mojardin kalea, Iruñea)

* Medialuna parkea.Medialuna parkea.
* Telefonicako telekomunikazio antena (Mojardin kalea, Iruñea).Telefonicako telekomunikazio antena (Mojardin kalea, Iruñea).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479771

 |

* Wd Datuak: Q25479771
**Medgaz** gas naturaleko urpeko gasbidea da, Aljeria eta Espainia artekoa. Gasbidea Aljeriako Hassi R'mel zelaian hasten da eta hodiaren lehen zatia Beni Safeko porturaino iristen da. Urpeko tartea, beraz, Beni Saf-en hasten da eta lurra jotzen du Perdigaleko hondartzan, Almeriako kosta espainiarrean. Han, Almeria-Albacete gasbidearekin konektatzen da.

Aljeriako lurretatik igarotzen den sekzioa 547 kilometrokoa da, eta urpeko sekzioa 200 kilometro ingurukoa. Hodiaren hasierako diametroa 122 zentimetro da lehorrean, eta 61 zentimetro itsasoaren azpian. Urtean 8 bcm (miliar metro kubiko) gas natural izateko ahalmena du. Proiektuaren kostu osoa 900 milioi eurokoa izan zen, urpeko atalaren 630 milioiak barne.

Medgazen proiektua 2001ean hasi zen prestatzen, Medgaz enpresa sortu zenean. Bideragarritasun-azterketa 2002 eta 2003 artean egin zen. 2011ko martxoan jarri zen martxan, eta probetan lotu zen Espainiako gas-sistemarekin. Gaur egun gasbidearen % 51 Sonatrach enpresa aljeriar publikoarena da eta beste % 49 Naturgy espainiarrena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Monforte, Carmen.  (2020-04-01). «La CNMC autoriza la toma de control de Medgaz por Naturgy y Sonatrach» *Cinco Días* (Noiz kontsultatua: 2022-03-01).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q286680
* Commonscat Multimedia: Medgaz

---

 |

* Wd Datuak: Q286680
* Commonscat Multimedia: Medgaz
**Manuel Maria Intxausti Moreno** (Manila, Filipinak, 1900 - Uztaritze, Euskal Herria, 1961) enpresaburua eta euskaltzale handia izan zen, estatubatuar herritartasuna zuena. Filipinetako Konpainiarekin XIX. mende hasieran Filipina Uharteetara deserriratutako intxaustitarren leinukoa izan zen, Ynchausti y Compañía enpresaren inguruan hazi eta aberastuak. Manueli XX. mendeko Anton Abadia deitu izan zaio. Ana Belen Larraurirekin ezkondu zen, eta bost seme-alaba hazi.

Espainian soldadutza egin ondoren, Jesus Maria Leizaola ezagutu zuen. Film kameraren zale amorratua zen, eta euskal dantzen lehen grabazioak egin zituen. 1923 eta 1928. urteen artean, Intxausti plazaz plaza ibili zen herritarrek eginiko dantzen filmatzen, dokumental etnografikoak egiteko. Donostiara joan zen aldamenean Leizaola zuela eta, hiria kolpisten eskuetan erori ondoren, Uztaritzera lekualdatu zen.

Bigarren Mundu Gerra hasi zenean AEBra joan zen, Filipinetan denbora batez egon ondoren. Estatu Batuetan, Jose Antonio Agirre lehendakariaren erbesteko bidea kudeatu eta finantzatu zuen, baita haren Columbia Unibertsitateko irakasle postua ere. Aldiz, 1947an Euskal Herrira itzuli zen, eta Uztaritzen hil zen 1961ean. Bere ondarearen artean, Ipar Euskal Herriko ehunka film grabazio utzi zituen.

2021ean, 189 film amateur argitaragabe aurkitu ziren. Dena digitalizatu dute, eta Euskadiko Filmategiak egin du, eta hainbat talde aritu dira inguruan: Gastibeltza Filmak, Euskal Herriko Unibertsitateko Nor ikerketa taldea, Kanaldude eta Eusko Jaurlaritza, Josu Martinez ikerketaren zuzendari zutela. Aurkitutako filmen artean, 24 ziren film komertzialak. Ondare hori digitalizatu egin zuten.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3     *Erbesteko jaurlaritzaren bankariak.*  (Noiz kontsultatua: 2021-04-28).
2. 1 2    Ibargarai, Joana. «189 film, ganerretik argira» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-04-28).
3. ↑    Martinez Martinez, Josu.  (2022). *Irudiz eta euskaraz. Gure hizkuntzaren zinema. Gure zinemaren hizkuntza.*  UEU ISBN 978-84-8438-821-0..

Ikus, gainera
-------------

* Jose Ariztimuño
* Euskal Pizkundea
* Euskal diaspora

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106673247

 |

* Wd Datuak: Q106673247
**Methveneko gaztelua** (ingelesez: *Methven Castle*) Eskoziako Perth eta Kinross eskualdean dagoen gaztelu bat da, Methven herrian. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

XII mendean Mowbray familiak eskuratu zituen lur hauek, baina XIV mendean Roberto I.a Eskoziakoaren aurka egin zuen eta koroak lurrak konfisktu zizkion eta Walter Stewart suhiari eman zizkion. Izen bereko ondorengoak Jakue I.aren aurka egin zuen eta 1444an erregeak setiatu egin zuen. XVI mendearen hasieran Margarita Tudor bertan bizi izan zen.

1664an Patrick Smythek erosi zituen lurrak eta gaur egungo gaztelua eraiki zuen. John Mylne izan zen arkitektoa. Hurrengo mendeetan gehikuntzak egin zizkion Smythe familiak. 1923an gazteluasaldu egin zuten eta hainbat eskutatik pasa ziren. 1984an berriztu egin zen eraikina.

Deskribapena
------------

Lau solairuko eraikinek patio bat inguratzen dute. Erpin bakoitzean dorre zirkularrak ditu.

1796ko lorategi harresitua, basoak eta 1830an arboretum bat dago, pinu espezie desberdinez osaturikoa. Zuhaitzik zaharrena Pepperwell Oak (haritza) da. 6'96 metrotako gerribuelta dauka eta 1883an 400 urtetako adina zuela esan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1964681
* Commonscat Multimedia: Methven Castle

---

 |

* Wd Datuak: Q1964681
* Commonscat Multimedia: Methven Castle
**Manuel Hernández Mompó** (Valentzia, Katalan Herriak, 1927ko urriaren 10a - Madril, Espainia, 1992ko urtarrilaren 25a) Katalan Herrietako pintorea izan zen.

Biografia
---------

Valentziako Arte Ederretako Eskolan ikasi zuen, 1943tik 1949ra bitartean. 1954tik 1957ra Parisen, Erroman eta Herbehereetan bizi izan zen, hurrenez hurren.

Bere pinturak hirietako paisaietan oinarritzen dira; denborarekin, ordea, askatasun handiagoa hartu zuen Mompóren lanak, joera abstraktuen eta informalismoaren eraginez.

1958an Juan March fundazioaren beka bat lortu zuen, eta mosaikoaren teknikaren inguruko ikerketak egin zituen. Espainiara itzuli zenean, Madrilen hartu zuen bizilekua, eta hiri horretan eta Eivissan eta Mallorcan bizi izan zen orduz geroztik.

1950eko hamarraldian gouachea eta olio-pintura landu zituen, batez ere, eta kaleetako gertakizunak, herri-jaiak eta abar landu zituen. Mediterraneoko argia zuriaren eta tonu argitsuen bidez adierazten zuen. Denborarekin, ordea, irudi horiek pintura abstraktuaren eragin nabarmena erakusten dute. 1968an Veneziako Bienalerako hautatu zuten, eta han UNESCO saria lortu zuen.

1970eko hamarraldian metakrilato gainean egindako pinturak landu zituen, batez ere, eta 1981. urtetik aurrera eskulturaren alorrean jardun zuen. 1984an Arte Plastikoen sari nazionala irabazi zuen.

Mompóren lanak mundu osoko museoetan ikus daitezke, Madril, Estatu Batuak, Paris, Sevilla, Valentzia, Londres, Gasteiz eta New Yorken, besteak beste.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2749490
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 8695031
* ISNI: 0000 0000 7970 2152
* BNE: XX1128904
* BNF: 12302929n (data)
* GND: 11928121X
* LCCN: n80137665
* Tabakalera ID: 47912
* SUDOC: 067201679
* ULAN: 500020286
* UB: a1041549
* Open Library: OL5053072A
* RKD: 56805
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04247/eu\_m\_2922/m2922
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* MNCARS: url

 |

* Wd Datuak: Q2749490
**Manuel Ibáñez i Escofet** (Bartzelona, Katalan Herriak, 1917ko abuztuaren 2a - 1990ko abenduaren 15a) katalan kazetari eta idazlea izan zen. Bere obra katalanez idatzi zuen.

Biografia
---------

Kazetaritzan Espainiako II. Errepublikaren garaiko azken aldera hasi zen, 1938an, *El Matí* egunkari katolikoko erredaktore gisa; politikoki, Unión Democrática de Cataluña alderdiari lotuta zegoen egunkari hori.

Gerra Zibila bukatutakoan, eta bere iragan errepublikazalea zela-eta hainbat arazo izan ondoren, 1952an ideologia karlistako *El Correo Catalán* egunkariko zuzendari izendatu zuten, eta egunkari hura modernizatzen eta katalanizatzen lagundu zuen.

1968an beste egunkari baten zuzendaritza hartu zuen, *Tele-Exprés* egunkariarena, eta demokraziaren aldeko taldeen bozeramaile bihurtu zuen. Horrek ateak zabaldu zizkien kazetarien belaunaldi berriei, haien artean Manuel Vázquez Montalbán, J. M. Huertas Clavería, Francisco Candel, Pere Oriol Costa.

1975ean, kargua utzi, eta garai hartako *La Vanguardia Española* egunkariaren zuzendaritza-taldean sartu zen. Bertan jardun zuen hil arte, eguneko zutabe bat idatziz.

Lankidetza ugari ere egin zuen prentsan: *La corda fluixa* (1971) eta *Les arrels i les fulles* (1985).

Bestalde, Josep Tarradellas eta Jordi Pujol Generalitateko presidenteen aholkulari izan zen. Garai horretan *Les nostres coses*, *Desperta ferro* eta *La nostra gent* telebistako saioen zuzendaria izan zen. 1990ean, hil baino lehenago, *Memòries* lana argitaratu zuen.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11934960
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 40058911
* ISNI: 0000 0000 7973 9035
* BNE: XX955414
* GND: 1048644308
* LCCN: n85053075
* SUDOC: 069001928
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02928/eu\_i\_0040/i0040

 |

* Wd Datuak: Q11934960
**Manuel Gurrea** (Erriberri, 1790 - Andoain, 1837ko maiatzaren 29a) nafar militarra izan zen, Lehen Karlistaldian parte hartu zuena. 1834ko abenduaren 15ean Arkijasko lehenengo guduan isabeldar zutabeetako bat zuzendu zuen. 1837ko maiatzaren 29an hil zen, Esparterok Errege espedizioa jarraitzeko Donostiatik Andoainerako agindutako erasoan. Urgull mendian lurperatu zuten, Ingelesen hilerrian.

Biografia
---------

Frantsesadan gerrilari talde baten buru jarri zen hasieratik, Uxueko priorearen agindupean. Xabier Minak Nafarroako gerrilak antolatu zituenean berarekin bildu zen, baita gero Espoz Mina osabarekin ere. Espozen konfiantzazko guardiaren buru izan zen Gurrea, gero Nafarroako Ehiztarien Erregimentua izango zena.

Espoz Minaren 1814ko altxamendu liberalean parte hartu ondoren Frantziara atzerriratu behar izan zuen. Hirurteko liberalean itzuli zen armadan koronel modura ezartzeko. 1823an San Luisen 100.000 semeen aurka borrokatu zuen, berriro ere porrotak atzerrira bidaliz. Oraingoan Londresera joko du, bere lagun Espoz Minarekin batera.

1830eko eraso liberalean ere parte hartu zuen, Espoz Nafarroatik sartu zenean, berak ahalegina Aragoi aldetik egin zuen.

Karlistadak eztanda egin zuenean armada liberalean komandante bezala engaiatu zen. Borroka ugaritan parte hartu ostean Andoaingo Santa Kruz zubian eraila izan zen.

1835.eko maiatzean karlistek Errege espedizioa hasi zutenean armadaren gehiengoa Madrilera zuzenduz, Esparterok Donostiatik eraso egin zuen Don Carlosen atzetik. Liberalak Andoainera iritsi zirenean geratzen ziren karlistek eutsi egin zuten erasoa. Bertan erori zen Erriberriko militar liberala.

Bere gorpua Britainiar Legioak Urgullen zuen hilerrian lurperatu zuten. Egun bere hilobian irakur daiteke:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Al Mariscal de Campo D. Manuel Gurrea muerto en los campos de Andoain el 29 de mayo de 1837, su esposa, sus hijos, su amigo el General Lacy Ewans |  » |

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat Gipuzkoa Kultura webgunetik hartu da, webgune haren egile eskubideen jabe den Gipuzkoako Foru Aldundiak Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 3.0 (CC-BY-SA 3.0) lizentziarekin argitaratu baitu (ikus webguneko oharra).

1. ↑   «XIX. MENDEKO albuma» *www.albumsiglo19mendea.net* (Noiz kontsultatua: 2018-12-13).

Kanpo estekak
-------------

* Manuel Gurrea, Nafarroako buruzagi liberala - Zumalakarregi Museoa Gipuzkoakultura. CC-BY-SA lizentziapean eginiko lana.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5993208
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 57764
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q5993208
**Medinaceli leinua** bere jatorria Gaztelako Koroan duen noblezia leinu espainiar bat da. Bere izena Medinaceli konderritik dator, Henrike II.a Gaztelakoak Bernardo Biarnokoari eman zion noblezia titulu hereditarioa. Hau Gaston Febus Foixko kondearen semea eta Isabel de la Cerda Pérez de Guzmánen senarra zena, azken hau Fernando de la Cerda, Gaztelako infantearen birbiloba zena. Elisabet I.a Gaztelakoak konderria Medinaceli dukerrira igo zuen 1479an Luis de la Cerda y de la Vegaren mesedetan, Medinaceliko V. kondea. Bere izenak Soriako probintzian dagoen Medinaceli herri gaztelarrari erreferentzia egiten dio eta Espainiako Handitasuna du 1520tik. Dukerria De la Cerda leinuan mantendu zen Aguilar-Priego leinuak jaso zuen arte, non oraindik mantentzen den. Titulu honen jabea, gaur egun, Victoria de Hohenlohe-Langeburg da, Medinaceliko XX. dukesa. Tradizionalki, Medinaceli leinuaren oinordekoak Cogolludoko markes titulua izan ohi du.

Historia
--------

De la Cerda leinuak bere jatorria de la Cerdako infanteetan du, Alfontso X.a Gaztelakoaren seme nagusia zen Fernando de la Cerda Gaztelako Infantearen seme-alabak zirenak, bere aita baino lehenago hil zena. Alfontso X.aren bigarren semeak, Antso IV.a Gaztelakoak tronua usurpatu zuen, de la Cerdako gatazka sortuz.

Gaztelako Lehen Gerra Zibilaren ondoren, XIV. mendearen bigarren erdian, biziraun zuen leinuko kide bakarra Isabel de la Cerda Pérez de Guzmán izan zen. Henrike II.a Gaztelakoaren alde eginiko zerbitzuen sari bezala, Bernardo Foixkoari, Foixko kondearen ezkontzaz kanpoko semea zena, Espainiara Granada errekonkistatzera etorri zena, 1368an Medinaceliko Konderria eman zioten, eta 1370ean Isabel de la Cerdarekin ezkondu zen, El Puerto de Santa Maríako andrea, Fernando de la Cerda infantearen birbiloba eta Medina-Sidonia leinuaren sortzailea izan zen Guzmán Onaren biloba zena, eskubide propioz bere buruari Medinaceliko Kondesa titulua eman ziona.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1705690

 |

* Wd Datuak: Q1705690
**Medinet Habu** (izen arabiarra), **Dyamet** (izen egiptoarra), Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarrean dagoen gune arkeologikoa da, Tebasen parean. Azken hau, mendeetan zehar, eskualdeko gune administraibo eta ekonomikoa izan zena, baita, tebastar lurraldean Amon jainkoarekin lotutako lehen tokietako bat ere.

Medinet Habu: Ramses III.aren tenplua. Tenplurako sarrerako pilonoa.
Medinet Habu:Ramses III.aren tenplua. Barrutirako sarrerarako dorrea.
Tutmosis III.a eta Hatshepsuten tenplutxoa Medinet Habun, Amon jainkoari eskainia.

Monumentuak eta hondar arkeologikoak
------------------------------------

### Amonen tenplua

Tutmosis III.a eta Hatshepsut, XVIII. dinastiako gobernariek, Amon jainkoari eskeinitako tenplu txiki bat eraiki zuten, urteetan zehar aldaketa mordoa jasan zuena, XX, XXI, XXV, XXVI, XXIX eta XXX. dinastietan eta aro greko-erromatarrean.

### Ramses III.aren hil tenplua

Ramses III.a, XX. dinastiako faraoia izan zenak, toki hau aukeratu zuen bere hil tenplu handia eraikitzeko. Kanon klasikoen arabera diseinatua, Ramesseumaren antzera, ehun ta berrogeitamar metro inguruko luzera du eta nahiko ongi kontserbatua dago. Barrutiaren barnean, hegoaldean, Amenirdis I.a, Shepenupet II.a eta Nitokris I.aren kaperak daude, hauek, Amonen gurtzaile jainkotiarrak edo jainkoaren emazte titulua zutelarik XXV. dinastian. Multzoa, adobezko harresi batek babesten zuen, barrutiaren sarrerak, dorre bitxi bat zuelarik.

### Gertuko tenpluak

Amenofis III.a, XVIII. dinastiako faraoiak, Medinet Haburen hegoaldean, Egiptoko handi eta ikusgarriena izatera iritsi zen hil multzo bat eraikitzea agindu zuen, Memnoneko Kolosoak ataria gordetzen zeudelarik, gaur egun, multzo honen hondakin gutxi geratzen den arren. Bere errege jauregia Malkatan eraiki zen, hegoalderago.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)****Egiptoko Tenpluak**, Irudi panoramiko interesgarriak 360ºtan

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q932622
* Commonscat Multimedia: Medinet Habu

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316431845
* BNF: 16698816d (data)
* GND: 4099978-6
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q932622
* Commonscat Multimedia: Medinet Habu
*Artikulu hau fikziozko txakurrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Milu».*
**Milu** Hergéren komiki sailetako fikziozko txakurra da. 1929ko *Tintin sobieten herrialdean* albumean sortua, Milu ile gogorreko grand fox terrier zuri bat da. Bere jatorrizko izena (Milou) 18 urte zituela Hergék lehen neska-lagunari (Marie-Louise Van Cutsem, maitekiro "Milou" deitua) zor dio. Horregatik askok erruz Milu eme bat dela uste dute. Hala ere, maskotaren jarrerek eta *chien* hitza (euskaraz: «txakur arra») etengabe erabiltzeak argi uzten dute Milu arra dela. Tintin ugazaba eta txakurra hain dira banaezinak, ezen erreportari ausartaren abenturei buruzko sailak "Tintin eta Miluren abenturak" izenburua izan baitzuen urte askoan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Peeters, Benoît.  (2006). *Hergé, fils de Tintin.*  Flammarion ISBN 978-2-0808-0173-9..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1640056
* Commonscat Multimedia: Milou

---

 |

* Wd Datuak: Q1640056
* Commonscat Multimedia: Milou
**Milton de Souza Corrêa estadioa** **Zerão** izenez ezagutzen dena ( /ˈzɛ.ɾɐ̃ũ/ ), Brasilgo Macapá hirian dagoen erabilera anitzeko estadio bat da. Etxeko estadio gisa erabiltzen dute hainbat futbol taldek: Amapá Clube, Esporte Clube Macapá, Oratório Recreativo Clube, Trem Deportivo Clube, Santos Futebol Clube (AP) eta São Paulo Futebol Clube (AP) .

Orokorra
--------

Estadioak gehienez 13.680 lagunentzako edukiera du eta 1990ean eraiki zuten. Izena (eta ospea) zelaia eremuaren erdiko lerroa Ekuatorearekin - **0 latitudearekin** primeran lerrokatuta dagoelako zirkunstantziatik dator.  Berezitasun horrek eragiten du talde batek partidua Ipar Hemisferioan hastea eta arerioak Hego Hemisferioan .

Zerãoren jabea Amapá Estatuko Gobernua da. Estadioari Amapako Futbol Federazioko presidente izan zen Milton de Souza Corrêaren izena eman zioten.

Estadioaren ezizena dagoen auzotik ere jasotzen du, "Marco Zero" ("mark 0" ingelesez ) Ekuatorea dagoen tokian. Baita *Ekuadorko Etorbidea*, non "munduko erdien" monumentua dagoen.

Portugalgo "Zerão" hitzak "*Zero Handia* "esan nahi du, 0 latitudea adierazten duena.

Historia
--------

1990ean, Zerãoren eraikuntza lanak amaitu ziren, eta *Estádio Ayrton Senna* izena jarri zioten, 1 Formulako pilotuaren omenez.

Hasierako partida urte horretako urriaren 17an jokatu zen, Independentek Trem DC-i 1-0 irabazi zion. Estadioko lehen gola Mirandinha Independienteko jokalariak sartu zuen. Partida horretan, estadioko asistentzia errekorra ezarri zen, guztira 10.000 zalerekin.

1994an, Milton de Souza Corrêa hil ondoren, estadioari gaur egungo izena jarri zioten: *Estádio Milton Corrêa* .

2007an, zazpi urte iraun zuen erreforma batengatik itxi zuten, eta 12,6 milioi dolarren kostua izan zuen, 2014ko otsailaren 15ean ateak berriro irekiz.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Após 7 anos, estádio dividido pela linha do Equador é reaberto no AP

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8069681
* Commonscat Multimedia: Estádio Milton Corrêa

---

 |

* Wd Datuak: Q8069681
* Commonscat Multimedia: Estádio Milton Corrêa
**Christodoulos Kolombos**, (Patras, Grezia, 1988ko urriaren 26a), nazioarteko waterpolo jokalari greziarra da. Gaur egun, Olympiacosen ari da jokatzen, atzelari postuan.

Kolon NOtik abiatu zen. Patras 2000ko hamarkadaren hasieran, eta azkar igo zen Taldeko A Taldera. 2005ean NO Patrasek galdutako kopako finalean, parte hartu zuen. NO Patrasen, igeri ere egin zuen, txapelketa nazionaletan dominak irabaziz, batez ere, tximeleta lehiaketetan eta banakako proba mistoetan.

2009an, Olympiacosera joan zen, eta, haiekin, 7 txapelketa eta sei Greziako kopa irabazi zituen; 2016an, LEN Txapeldunen Ligako final batean ere, parte hartu zuen.

2017an, Turkiako ENKArako transferentzia jaso zuen, eta, horrekin, 2 txapelketa eta 2 Turkiako kopa irabazi zituen, urte kopuru berean bikoitzak lortuz.

2021eko udan, Olympiacosera itzuli zen hiru urteko kontratua sinatuta.

Udako Olinpiar Jokoak
---------------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako dominak
--------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Waterpoloagizonezkoa.
  |

Tituluak
--------

* 7 Greziako Txapelketa: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017
* 6 Greziako Kopa: 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016
* 2 Turkiako Txapelketa: 2019, 2021
* 2 Turkiako Kopa: 2019, 2021

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Νίκος Τόμπρος, *Ναυτικός Όμιλος Πατρών (1929-2009), 80 χρόνια χρυσής ιστορίας στον υγρό στίβο*, έκδοση Αντώνης Παπαντωνόπουλος, Πάτρα 2010, ISBN 978-960-99443-0-4
2. ↑  Έναρξη συνεργασίας με τον Χριστόδουλο Κολόμβο olympiacossfp.gr
3. ↑  «Konstantinos Gkiouvetsis» *olympedia.org* 2022-01-10ean begiratua**(Ingelesez)**
4. ↑  «Konstantinos Gkiouvetsis» Olympics.com 2022-01-10ean begiratua **(Gaztelaniaz)**
5. ↑  "Waterpoloa, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12886216
* Commonscat Multimedia: Christodoulos Kolomvos

---

* **Kirolariak**
* COI: christodoulos-kolomvos

 |

* Wd Datuak: Q12886216
* Commonscat Multimedia: Christodoulos Kolomvos
«**Mi bebito fiu fiu**» (Nire haurtxo txikitxo fiu fiu) Peruko Tito Silva Music musika-ekoizleak prestatutako abestia da. Ahotsa Tefi C abeslariarena da. Interneten izugarrizko zabalkunde ezagutu zuen. Hitzek zentzu parodikoa dute.

Ezaugarriak
-----------

Oinarrizko musika Didoren «Thank you» eta Eminemgo «Stan» abestietan dago hartuta. Hitzak, bestetik, Peruko presidentea izan zen Martín Vizcarrari Zully Pinchi Ramírez politikariak idatzi zizkion maitasunezko mezuetan oinarrituta dago. Abestia oso hizkuntza desberdinetara itzulia izan da, gehienetan antzeko arrakasta izanik.

*Streaming*
-----------

«Mi bebito fiu fiu» Spotifyren 50 hamar biralenen arteko lehenengoan kokatu zen. Lehen hilabetean Youtube Music plataforman 10 milioi erreprodukzio ezagutu zituen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Bideoklipa Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112938950

 |

* Wd Datuak: Q112938950
**Clark konderria** (ingelesez: *Clark County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marshall da. 2010eko zentsuaren arabera 16.335 biztanle zituen, Clark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clark konderriak 1.307,47 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,81 ura dira. Beste 1.298,67 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,49 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.335 pertsonetatik 16.097 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 172 dira. 48 beltzak edo afroamerikarrak. 24 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 54 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 106 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110532
* Commonscat Multimedia: Clark County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 153603166
* LCCN: n80065576
* NARA: 10039159
* **Lekuak**
* OSM: 1801517
* TGN: 2000499

 |

* Wd Datuak: Q110532
* Commonscat Multimedia: Clark County, Illinois
**Clark konderria** (ingelesez: *Clark County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Springfield da. 2010eko zentsuaren arabera 138.333 biztanle zituen, Clark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clark konderriak 1.042,54 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,09 ura dira. Beste 1.029,45 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 132,69 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 138.333 pertsonetatik 121.781 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.805 dira. 11.999 beltzak edo afroamerikarrak. 302 amerikar natiboak ziren eta 47 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 849 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 232 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.123 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485558
* Commonscat Multimedia: Clark County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136032200
* LCCN: n79110947
* **Lekuak**
* OSM: 180912
* TGN: 1002274

 |

* Wd Datuak: Q485558
* Commonscat Multimedia: Clark County, Ohio
**Clark konderria** (ingelesez: *Clark County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kahoka da. 2010eko zentsuaren arabera 7.139 biztanle zituen, Clark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clark konderriak 1.325,62 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,47 ura dira. Beste 1.307,15 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,39 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.139 pertsonetatik 7.020 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 42 dira. 19 beltzak edo afroamerikarrak. 8 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 70 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q182845
* Commonscat Multimedia: Clark County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144260456
* LCCN: n81129566
* NARA: 10039379
* **Lekuak**
* OSM: 1180517
* TGN: 2001186

 |

* Wd Datuak: Q182845
* Commonscat Multimedia: Clark County, Missouri
**Clark konderria** (ingelesez: *Clark County*) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Vancouver da. 2010eko zentsuaren arabera 425.363 biztanle zituen, Clark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clark konderriak 1.699,64 kilometro koadro ditu. Horietatik 70,52 ura dira. Beste 1.629,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 250,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 425.363 pertsonetatik 379.959 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 32.166 dira. 8.025 beltzak edo afroamerikarrak. 2.970 amerikar natiboak ziren eta 2.589 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 17.276 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 639 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 13.905 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156287
* Commonscat Multimedia: Clark County, Washington

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150121047
* ISNI: 0000 0004 0618 9182
* **Lekuak**
* OSM: 1153325
* TGN: 1002275

 |

* Wd Datuak: Q156287
* Commonscat Multimedia: Clark County, Washington
**Chinongo hitzarmena** Joan *Lurgabea* Ingalaterrako erregeak, eta Antso *Azkarra* Nafarroako erregeak Chinongo hirian, 1202. urtean, izenpetu zuten hitzarmena izan zen. Horren arabera, Nafarroako erregeak laguntza eskaini zien Ingalaterrako erregeari eta Baionako burgesiari Filipe Augusto Frantziako erregearen aurka; Nafarroak horren trukean, Baionako portua erabiltzeko eskubidea lortzeaz gainera, Gipuzkoatik Lapurdira igarotako Gaztelako osteak geldiaraztea erdietsi zuen. Bestalde, hitzarmenak Nafarroako eta Ingalaterrako koroen arteko bakea, adiskidetasuna eta besteen aurkako elkarrekiko laguntza (Marokoko erregearen aurka izan ezik) xedatu zuen.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12255800

 |

* Wd Datuak: Q12255800
**Clearfield konderria** (ingelesez: *Clearfield County*) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clearfield da. 2010eko zentsuaren arabera 81.642 biztanle zituen, Clearfield kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clearfield konderriak 2.988,75 kilometro koadro ditu. Horietatik 23,93 ura dira. Beste 2.964,82 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,32 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 81.642 pertsonetatik 78.938 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.907 dira. 1.697 beltzak edo afroamerikarrak. 51 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 384 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 534 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494233
* Commonscat Multimedia: Clearfield County, Pennsylvania

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 138375103
* LCCN: n80107108
* NARA: 10036615
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 416663
* TGN: 1002278

 |

* Wd Datuak: Q494233
* Commonscat Multimedia: Clearfield County, Pennsylvania
Moraza kalea (Donostia)
**Mateo Benigno Moraza Ruiz de Garibai** (Gasteiz, 1817ko irailaren 21a - Gasteiz, 1878ko urtarrilaren 17a) politikari eta jurista arabarra izan zen.

Gasteizko Alde Zaharreko Aiztogile kaleko 4. zenbakidun etxean jaio zen. Oñatiko Unibertsitatean eta Valladoliden egin zituen zuzenbide-ikasketak. Kargu nabarmenak izan zituen hainbat erakunde juridiko-militarretan. Kode penala garatu zuen batzordean parte hartu zuen 1851n. Euskal foruzaletasunaren aldekoa izan zen eta Arabako Batzar Nagusiek "Probintziako Aita" izendatu zuten 1862an. 1876an ( Ekainaren 13 eta 19ean) Madrilgo Legebiltzarrean euskal foruen aldeko defentsa porrokatua egin zuen, haien desagerpena gelditzea lortu ez bazuen ere. Historiako Akademiako kidea izan zen, baita "Nafarroako Euskal Elkargoa" izeneko elkartekoa ere. Arabako prentsan artikuluak sarritan idatzi zituen.

Haren omenez Gasteizko erdiguneko kale batek —Udaletxearen atzealdekoa— bere izena darama, baita Donostiako erdiguneko beste batek ere. Halaber, Gasteizko Probintzia Plazan bere omenezko monumentu bat eraiki zuen Venanci Vallmitjana eskultoreak XIX. mendearen bukaeran. Bilbon ere bere enparantza dauka Uribarri auzunean.

Bibliografia
------------

* MORAZA RUIZ DE GARIBAI, MATEO BENIGNO: *Discursos de Mateo Benigno de Moraza en defensa de los Fueros Vascos*. Gasteiz: Arabako Foru Aldundiaren Argitalpen Zerbitzua, 1976. ISBN 978-84-500-1655-0

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)** Donostiako Moraza kaleari buruzko informazioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1277030
* Commonscat Multimedia: Mateo de Moraza

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 89252295
* ISNI: 0000 0000 7100 574X
* BNE: XX1315755
* LCCN: no2009139335
* Open Library: OL1835645A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 81811
* Lur: 04265/eu\_m\_3105/m3105
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q1277030
* Commonscat Multimedia: Mateo de Moraza
**Meoto Iwa** (japonieraz: 夫婦岩?)
 Japoniako Ise hiriko itsasertzean dagoen harkaitz bikote ezaguna da.

Esanahia
--------

Izenak "harkaitz ezkonduak" esan nahi du, izan ere *shimenawa* batek (arroz lastoz egindako soka astuna) lotzen baititu biak, Jaoponiako irudi tipiko eta ezagunenetakoa osatuz. Ondoan dagoen Futami Okitama Jinja (二見興玉神社) santutegira datozen erromesek sakratutzat dauzkate. Xintoismoari dagokionez harkaitzek kamien sortzaile ziren Izanagi eta Izanamiren arteko lotura sinbolizatzen dute.

Egitura
-------

Harkaitz handiena arra da eta gailurrean torii txiki bat dauka, txikiena berriz emea da. Tona bat pisatzen duen soka sarritan aldatu behar izaten da urtean eta horretarako zeremonia egiten dute.

Itsaabeheran urak atzera egin eta harkaitzen artean harea azaltzen da.

Ingurua
-------

Meoto Iwatik gertu Ise santutegi handia dago, Japoniako santutegi xintoistarik garrantzitsuena. Meoto Iwa eta Ise santutegia Ise-Shima Parke Nazionalaren barnean daude.

Urrunean Fuji mendia ikusten da.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
* Futami Okitama Jinja.Futami Okitama Jinja.

Ikus, gainera
-------------

* Ise-Shima Parke Nazionala

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Japan-guide.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q333875
* Commonscat Multimedia: Meoto-iwa

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q333875
* Commonscat Multimedia: Meoto-iwa