Kimika eta biokimikan, **puntu isoelektrikoak** molekula batek karga elektriko netorik ez duen pH-aren balioa adierazten du. **Puntu isoioniko** ere deitzen zaio, eta **pI** sinboloaz adierazten da. Substantzia kimiko bakoitzat bere puntu isoelektrikoa du, proteinak barne. Adibidez, hemoglobinaren pI 6,8koa da eta seroalbuminarena 4,9. Puntu isoelektrikoak ahalbidetzen du proteinak isoelektroenfokatze teknikan bereiztea, pH gradiente bat erabiliz.

Aminoazidoetan
--------------

Aminoazido bat bi eratera izan daiteke elektrikoki neutroa: talde guztiak neutralak dira (ezkerrean) ala barne-kargak kantzelatu egiten dira (eskubian, zwitterion forma).
Aminoazido guztiek dute azido karboxiliko talde bat (–COOH) eta amino talde bat (–NH2). Disoluzio akuosoetan, azido karboxiliko taldeak protoi bat galtzea du karboxilato ioi bilakatuz (–COO−) eta amino taldeak berriz protoi bat irabazi amonio ioi bilakatuz (–NH3+). Bi talde hauek pH-aren araberakoa den oreka kimiko bat osatzen dute beraien forma protonatu eta ez-protonatuaren artean. Oreka hau kuantitatiboki adierazten da p*K*a-rekin, pH-aren balioa non forma protonatua eta ez-protonatuaren molartasunak baliokideak diren.

{\displaystyle \mathrm {p{\mathit {K}}\_{a1}=pH\quad denean,\quad [R\!-\!C\_{\alpha }\!-\!NH\_{3}^{+}]=[R\!-\!C\_{\alpha }\!-\!NH\_{2}]} }

{\displaystyle \mathrm {p{\mathit {K}}\_{a2}=pH\quad denean,\quad [R\!-\!C\_{\alpha }\!-\!COO^{-}]=[R\!-\!C\_{\alpha }\!-\!{COOH}]} }

Aminoazido guztien p*K*a-k 1,8–2,4 bitartean daude azido karboxilikoentzat eta 8,1–10,6 bitartean amonioarentzat. Izaki bizidunen ehun eta zeluletako pH-ak ia neutroak direnez, karboxilato eta amonio taldeak izango dira nagusi, zwitterion forma ugariena eginaz aminoazido askeetan.

Albo-kateak neutroak direnean, puntu isoelektrikoa bi p*K*a hauen batez-bestekoa bezala definitzen da.

{\displaystyle \mathrm {pI={\frac {p{\mathit {K}}\_{a1}+p{\mathit {K}}\_{a2}}{2}}} }

Adibidez, glizinaren p*K*a1 2,34 denez eta p*K*a2 9,60, orduan pI 5,97 izango da, zwitterion forma ugariena denean adierazten duelarik. Azido aspartiko, azido glutamiko, lisina, arginina, eta histidinaren kasuan albo-katea ere ionizagarria da, p*K*a3-az deskribatua. Kasu hauetan, albo-kate azidoetan puntu isoelektrikoa p*K*a1 eta p*K*a3-ren bataz bestekoa da, eta basikoetan p*K*a2 eta p*K*a3-rena.

Aminoazido kodifikanteen balioak| Aminoazidoa | Albo-katea | p*K*a1 | p*K*a2 | p*K*a3 | pI |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Glizina | Neutroa | 2,34 | 9,60 | — | 5,97 |
| Alanina | Neutroa | 2,34 | 9,69 | — | 6,00 |
| Balina | Neutroa | 2,32 | 9,62 | — | 5,96 |
| Leuzina | Neutroa | 2,36 | 9,60 | — | 5,98 |
| Isoleuzina | Neutroa | 2,36 | 9,60 | — | 6,02 |
| Metionina | Neutroa | 2,28 | 9,21 | — | 5,74 |
| Prolina | Neutroa | 1,99 | 10,60 | — | 6,30 |
| Fenilalanina | Neutroa | 1,83 | 9,13 | — | 5,48 |
| Triptofanoa | Neutroa | 2,83 | 9,39 | — | 5,89 |
| Asparragina | Neutroa | 2,02 | 8,80 | — | 5,41 |
| Glutamina | Neutroa | 2,17 | 9,13 | — | 5,65 |
| Serina | Neutroa | 2,21 | 9,15 | — | 5,68 |
| Treonina | Neutroa | 2,09 | 9,10 | — | 5,60 |
| Tirosina | Neutroa | 2,20 | 9,11 | — | 5,66 |
| Zisteina | Neutroa | 1,96 | 8,18 | — | 5,07 |
| Azido aspartikoa | Azidoa | 1,88 | 9,60 | 3,65 | 2,77 |
| Azido glutamikoa | Azidoa | 2,19 | 9,67 | 4,25 | 3,22 |
| Lisina | Basikoa | 2,18 | 8,95 | 10,53 | 9,74 |
| Arginina | Basikoa | 2,17 | 9,04 | 12,48 | 10,76 |
| Histidina | Basikoa | 1,82 | 9,17 | 6,00 | 7,59 |

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Lehninger, Albert: Bioquímica Ed. Omega, 1978, 166 orr. ISBN 84-282-0211-7
2. 1 2   **(Ingelesez)** Hunt, Ian. *Isoelectronic point, pI.* .

Ikus, gainera
-------------

* Anfoteriko
* Anfiprotiko
* Disolbagarritasun

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** IPC – Isoelectric Point Calculator - Kalkulatu proteina isoelektrikoaren puntua 15 metodoak erabiliz
* **(Ingelesez)** SWISS-2DPAGE - Proteinen puntu isoelektrikoak (~ 2.000)
* **(Ingelesez)** *Proteome-pI* - Proteina guztien puntu teorikoa isoelektrikoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q308708
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D007526

 |

* Wd Datuak: Q308708