**María Cinta Balagué** (Bartzelona, Katalunia, 1898 -1985) kazetari katalana izan zen. Espainiako irratiko lehen emakumezko esataria izan zen. Emakumezkoen irrati aldizkaria zuzentzea ere lortu zuen, garai hartan erabat berritzaileak ziren emakume talde batek osatua.

Biografia
---------

Bartzelonan jaio zen 1898an eta hiri berean hil zen 1985ean. Magisteritzako ikasketak egin zituen, behin amaituta, Enric Prat de la Ribak zuzentzen zuen Foru Aldundiak deitutako oposaketetara aurkeztu zen eta, bigarren postua lortu ondoren, 19 urte zituela Bartzelonako Udalean sartu zen lanean. Zerbitzu publikoan sartu zen lehen emakumea izan zen. 1922an Barne aldera eraman zuten. Udaleko sail desberdinetan ibilbidea egin eta Ventura Gassol, Manuel Ainaud edo Adrià Gual kategoriako pertsonalitateekin lan egin ondoren, zinegotzien idazkaria izan zen 1968tik erretiroa hartu zuen arte.

Funtzionario gisa egindako ibilbide luzeagatik Hiriko Domina (1973) eta Lanaren Merituaren Zilarrezko Domina (1976) jaso zituen.

Horrez gain, Espainiako historiako lehen emakumezko esataritzat ere jotzen dute, duela gutxi arte "titulu" hori María Sabatek izan zuen arren.

Irratira iristea
----------------

Azpimarragarria da María Cinta Balagué Espainiako irrati aitzindarietako bat dela, baina ez da bakarra, nahiz eta Katalunia, eta horregatik, lehen emakumezkoak Catalan gisa zuen ezagutzen emakumezkoak esataria.

Garrantzitsua da azpimarratzea María Cinta Balagué Espainiako irratiaren aitzindarietako bat dela, baina ez da kasu isolatua, baina bai Katalunian nabarmenena, horregatik hartzen da Kataluniako lehen emakume esataritzat. Hala ere, Balagué irratigintzan hasi zenean, Radio Barcelonak ez zuen kontratatu, emakumezkoen lehen magazina egin zuen tokian, baizik eta beste kolaboratzaile bat bezala sartu zen taldean.

28 urterekin, emakumezko irratsaio bat egiteko eskaintza jaso zuenean, *Salus* ezizenarekin egin zuen. Era honetan, 1926an, bere alderdi intelektualenari esker, emakumeen literatura saila estreinatzea lortu zuen, Radio Telefonía Femenina izeneko programa generiko baten barruan ematen zena, hau ere emakumeen sektoreari eskainia. Sekzio berriak 20 edo 30 minutuko iraupena zuen, egunaren arabera. 18:00etan hasten zen eta astean bitan emititzen zen, astearte eta ostiraletan.

Emakumezkoen literatura atala
-----------------------------

Atal honen helburu nagusia entzuleek eurek egindako literatura sorkuntzak egokitzea zen. Hau da, programaren jarraitzaileek beren idatziak bidali zituzten eta Balaguék berak, bere ezizenarekin, irakurri zituen airean.  Emakumezkoen literatur atalak arrakasta handia izan zuenez, urte horretan bertan bilakaera handia izan zuen, emakumezkoen publikoari zuzendutako eduki berriez beteta baitzegoen. Horrela, atal literarioa gehitu zen: "Moda atala" eta "Gai erabilgarriak atala". Eduki gehiago izan arren, programa ordu tarte berean mantendu zen eta asteko egun berdinetan emititzen jarraituko zuen. Hala ere, gai berriei lekua eginez, bere emankizunean kolaboratzaile iraunkorren taldea sortzea ahalbidetu zuen.

María Cinta Balaguék, bere lanean aitzindaria izateaz gain, emakumezko langile talde bat sortzea lortu zuen, beraz, mikrofonoaz gain beste postu batzuetara heldu ziren emakumeak, hala nola María Ángeles Fernández García, estatuko emisioko lehen emakumezko soinu teknikaria izan zena (EAJ-1 Radio Barcelona), tradizionalki gizonezkoena izandako alorra bete zuena.  Balaguék bere programarako bildu zituen kolaboratzaileak garai hartako gai femeninoetan adituak ziren, gainera beren maila kultural altuan nabarmentzen ziren, programarako kolaboratzeaz gain, antenan eztabaidatzen zituzten gai berberei buruz emakume aldizkarietan idazten baitzuten. Beraz, Pompadour andereñoa "Modak" atalaz arduratzen zen, eta Maintenon andereñoa "Etxeko zientzia" atalaz, eta Balaguék bere gidoilari ziren entzuleen eta idazle horien konposizioak antenan jartzen jarraitzen zuen.

Programaren egitura
-------------------

Hainbatetan aipatu bezala, programaren iraupena eta igorpen egunak egun eta ordu berdinak izaten jarraitu zuten. Kontuan izan behar da, prentsa ohar batzuen arabera, urte batzuetan bere iraupena gehiago aldatu zela. Hori dela eta, Espainiako irratiaren historiako lehen aldizkari gisa sailkatu daiteke, identitate propioa zuen programa eta, gainera, emakume batek zuzentzen zuela eta bere edukia zuzenduta zegoela. emakumezkoen audientzia, bakarragoa bihurtu zen oraindik. Gainera, Balagué-k berritasun handia sartu zuen irrati munduan, hau da, entzuleek iragarle ere bihurtzea ahalbidetu zuen, ahots proba egin ondoren. Horrela, entzuleek beren testuak irakurri ahal izan zituzten airean. Bestalde, "entzuleek gutunak bidal zitzaketen programan bildu eta erantzuten irzen eskaerekin, edo erregistroak eska zitzaketen, eta horrek espazioa eta, jakina, irratia komunikazio bide gisa ezagutzera ematen laguntzen zuen ".  Programa 1929ko otsailean desagertu zen airetik, eta emakumezkoen edukia zuen beste programa batek ordezkatu zuen, kasu honetan Female Charlas izenekoak.

Ohoreak
-------

* Funtzionario gisa egindako ibilbide luzeagatik Hiriko Domina (1973)
* Lanaren Merituaren Zilarrezko Domina (1976)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *La pionera radiofónica olvidada | Barcelona Metròpolis.*  (Noiz kontsultatua: 2021-03-17).
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)** mirador. *MUJERES QUE CAMBIARON LA HISTORIA: (30) MARÍA CINTA BALAGUÉ | Mirador de Atarfe.*  (Noiz kontsultatua: 2021-03-17).
3. ↑   Espinosa, Silvia."Cuando María Cinta Balagué radió el primer magazine" *Historia y Comunicación Social*. V. 18. Nº Especial octubre. 7
4. ↑  Pérez Martinez, Jose Emilio. "Mujeres en la radio española del siglo xx (1924-1989)" *Universidad Complutense de Madrid.* 2016.40
5. ↑  Espinosa,Silvia."Cuando María Cinta Balagué radió el primer magazine" *Historia y Comunicación Social*. V. 18. Nº Especial octubre.8

Bibliografia
------------

* Espinosa Mirabet, Silvia. *Irratiko opariak.* Bartzelona: Alberti, 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19301064

 |

* Wd Datuak: Q19301064