recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Louisa konderria** (ingelesez: *Louisa County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wapello da. 2010eko zentsuaren arabera 11.387 biztanle zituen, Louisa kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Louisa konderriak 1.081,37 kilometro koadro ditu. Horietatik 40,8 ura dira. Beste 1.040,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,53 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 11.387 pertsonetatik 11.106 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.797 dira. 52 beltzak edo afroamerikarrak. 26 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 101 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 88 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486011
* Commonscat Multimedia: Louisa County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134927942
* LCCN: n85046763
* NARA: 10038968
* **Lekuak**
* OSM: 1790103
* TGN: 2000618

 |

* Wd Datuak: Q486011
* Commonscat Multimedia: Louisa County, Iowa
**Luperka**, erromatar mitologiaren arabera, Romulo eta Remori titia eman zien otsemearen izena da, Amulio erregeak, Romulo eta Remo hiltzea agindu zuenean. Gaur egun, otseme honi eskainitako estatua, "Kapitolinoko otsemea" deitua (italieraz: *lupa capitolina*), erromatar Kapitolinoko museoan kontserbatzen da. (Kapitolinoko museoak).

Irudia
------

Brontzezko irudi bat da, 75 zentimetroko garaiera eta 114ko zabalera duena. Tradizioaren arabera, eskultura etrusko bat izango litzateke, berriki, tradizio hau zalantzapean jarri den arren, azkenik, Erdi Aroan egina dela frogatuz.

Bi umeak, Pizkunde garaian gehituak izan ziren, eta, ziur asko, Antonio del Pollaiolo eskultoreak eginak dira.

Izenaren balizko azalpena
-------------------------

Tito Livioren arabera (*Ab Vrbe Condita*, 1, 4, 6-7), otsemearen elezaharra, benetan, emagaldu baten ekintzaren estalki izango litzateke, lupa hitzak, emagalduei ere erreferentzia egiten baitiete.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. *Europako toponimia fisikoa.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q408623
* Commonscat Multimedia: Capitoline Wolf

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q408623
* Commonscat Multimedia: Capitoline Wolf
***Chlamydoselachus anguineus*** Chlamydoselachidae familiako marrazo bat da. Espezie hau fosil biziduntzat jotzen da, historiaurretik izan duen eboluzioa oso txikia izan delako.

Habitata
--------

Ozeano Atlantikoan (Euskal Herria, Norvegia, Eskozia, Frantzia, Madeira, Maroko, Mauritania, Brasil, Georgia…) eta Barean (Japonia, Taiwan, Australia, Tasmania, Zeelanda Berria, Hawaii eta Kaliforniako kostaldean) aurkitzen da, gune zabaletan, baina modu irregularrean. Espezie ezohiko hau plataforma kontinentalaren kanpoaldean eta kontinente-ezpondaren gainean topatzen da.

Gehienetan gune sakonetan egoten da. 1.570 metrotara harrapatzen da normalean, baina Sarugako badian (Japonian) 50-200 metrotara harrapatzea ohikoa da.

Ezaugarriak
-----------

Marrazo honek 4 metro izan ditzake luzean, eta marroi iluna edo grisa da. Gorputza aingira batena bezalakoa du eta hegalak ditu dortsalean, pelbisean eta uzki aldean. Burua zabala dauka, eta muturra motza eta birbildua. Sudurreko hobiak irekidura bertikalak dira. Begi handiak ditu, mintz niktitantekorik gabeak. Masailezur handia dauka, eta 300 hortz guztira. Sei brankia pare ditu.

Elikadura
---------

Orratz itxurako hortz ugari ditu, egokia txipiroien azal labainkorrari eusteko.
*Chlamydoselachus anguineus* marrazoak, bere harrapakina harrapatzeko, gorputza tolesten du eta aurrerantz jaurtitzen du, suge batek bezala. Masailezur luze eta malguak dituenez, harrapakin handiak irents ditzake, eta hortz txikiek harrapakinek ihes egitea saihesten dute.

Nagusiki zefalopodoak jaten ditu, baina baita hezur-arrainak eta marrazo txikiak ere.

Ugalketa
--------

Espezie hau bibiparoa da. Ernaldia hiru urte eta erdikoa izaten da, animalia ornodunen artean eperik luzeena. Ez dago ugaltzeko garai finkorik, izan ere, marrazo hau gune sakonetan bizi ohi da, eta urtaroek ez diote eragiten.

Enbrioiak kapsula batean bilduta sortzen dira, eta amaren uteroan direlarik irteten dira kapsulatik. Kumeak uteroaren barnean mantentzen dira itsasora ateratzeko prest egon arte. Enbrioia 3 cm luze denean masailezurra ia hedatuta izaten du, kanpoko brankiak ateratzen hasiak eta hegatsak izaten ditu. 6-8 cm-koa denean, emearen gorputzetik irteten da, eta momentu horretan kanpoko brankiak guztiz hedatuta izaten ditu. 2-15 kume jaio ohi dira ernaldi bakoitzean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q194312
* Commonscat Multimedia: Chlamydoselachus anguineus
* Wikispecies Espezieak: Chlamydoselachus anguineus

---

* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Chlamydoselachus\_anguineus
* BOLD: 78163
* BioLib: 138652
* Catalogue of Life: 383116
* CONABIO: 156362PECESB500211
* EOL: 46560142
* FishBase: 635
* GBIF: 2420627
* ITIS: 159813
* UICN: 41794
* NCBI: 27585
* WoRMS: 105831
* Zoobank: F15CDBC9-6893-4DB0-AAA1-71585C0DA466

 |

* Wd Datuak: Q194312
* Commonscat Multimedia: Chlamydoselachus anguineus
* Wikispecies Espezieak: Chlamydoselachus anguineus
***Chlamydomonas acidophila*** mikroalga mota bat da.

Erabilera
---------

Nekazaritza elikagaietako hondakinen kudeaketan sortzen den nitrogeno amoniakal kutsagarria xurgatzeko gaitasuna du. Nekazaritzako elikagaien hondakinen deskonposizio prozesuan, oxigenorik gabeko baldintzetan, nitrogeno amoniakal askoko efluenteak eratzen dura. Hondakinok asko sortzen dira abeltzaintzako ustiategietan eta biogas fabriketan. Mikroalga honen bidez, amoniakoa ez lurruntzea eta akuiferoetara eta azaleko uretara ez joatea lortzen saiatzen ari dira.

Mikroalga hau likido horietan eta amonioa asimilatuko egoeretan hazteko gaitasun du. Horregatik, gas hori amoniako moduan lurruntzea eta atmosfera kutsatzea eragozten du.

Beste erabilera batzuk ere baditu. Biomasa ekoizteko lehengai moduan erabil daiteke; baita animalientzako elikagai, konpost edo ongarri gisa ere. Luteinaren iturria ere bada.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Negoro, K..  (1944). «Untersuchungen über die Vegetation der mineralogen azidotrophen Gewässer Japans» *Scientific Reports Tokyo Bunrika Daigaku* 101 (section B 6): 231-374..
2. ↑  www.algaebase.org
3. 1 2 3   «Mikroalga bat, nekazaritza elikagaien hondakinak garbitzeko» *Berria* 2014-05-29.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18640188
* **Datu taxonomikoak**
* AlgaeBase:
* BioLib: 1259487
* EOL: 897549
* GBIF: 5271112
* NCBI: 257625

 |

* Wd Datuak: Q18640188
Erromesak.

Donejakueren Frantses Bideko zortzigarren etapa
-----------------------------------------------

Etapak haran zabalak eta mendi leunak dituen mahastizaintzako eta ardogintzako lurraldeak zeharkatzen ditu, bi igoera progresibo eta moderatuekin: Grajera gaina, laburra eta asfaltoz egitekoa, eta San Anton gaina, luzeagoa baina leunagoa, lurrezko pistetatik.

Logroñotik Naiarara: 27,97 km.
------------------------------

Errioxako mahastietako babesleku zirkularra.
Rua Vieja kaletik irtengo gara, eta oso ondo seinaleztatutako kale batzuetatik jarraituko dugu, San Migel parkea eta A-12 autobia zeharkatuz. Oinezko eta txirrindularientzako pasealeku jendetsu batetik jarraituz, jolas-parkeraino eta Grajerako urtegiraino ailegatuko gara. Inguratu egingo dugu, eta laboreen artean Grajera Gainera igotzen hasiko gara. Goian, A-12 autobiarekiko paraleloan egingo dugu aurrera. San Joan Akrekoaren (XII. mendekoa) erromesen ospitale zaharraren hondarren ondotik pasata, Navarreten sartzeko.

**12,4. Navarrete**. Belen kalea hartu eta N-120 errepide nazionalaren ondotik irten eta gero, lurrezko bide batetik urrunduko gara, A-12 autobiaren paraleloan jarriz laster. Bidegurutzera ailegatutakoan, bide ofiziala hartzen da Ventosara igotzeko.

**19,0. Ventosa**. Lurrezko pista batetik atera mahastien artean, eta bide harritsu batek San Anton gainera (637 m) garamatza. Pistatik jarraitu, eta handik gutxira Errioxako harri tradizionaleko babesleku zirkular baten ondotik pasatuko gara. Yalde ibaia gurutzatu, eta soroen eta mahastien artean aurrera egingo dugu, eta ondoren lantegien artean, Naiaran Logroño etorbidetik sartzeko Alde Zaharrera iritsi arte.

Naiarako Andre Maria Erreginaren klaustroa.
**27,97. Naiara.**

Naiara
------

Honakoak dira ondasun nabarmenenak: 1422-1453 artean jasotako Andre Maria Erreginaren eraikin gotikoa, Santa Elena komentua, Motako gaztelua, eta Errioxako Lorategi Botanikoa.

Aterpetxeak
-----------

Erabiliena udalarena den "Naiarako erromesen aterpetxea" da, herriaren erdi aldean. Bertan 90 lagun sartzen dira logela partekatu handi batean. Borondateko ospitaleroek kudeatzen dute, eta dohainik da. Gidetako beste aterpetxe batzuk honakoak dira: Puertas de Najera aterpetexea, Sancho III aterpetxea, Nido de Cigüeña aterpetxea, Las Peñas aterpetxea, Calle Mayor ostatua, eta San Lorenzo 1 eta 2 ostatuak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Pombo Rodriguez, Anton.  (2019). *El Camino de Santiago en tu mochilla. Camino francés.*  Anaya Touring ISBN 9788491580997..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Baz Uriarte, Edurne.  (2018). *Camino de Santiago de cerca.*  Planeta, Barcelona ISBN 9788408194538..
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Contreras Gil, Francisco.  (2021). *Guía mágica del Camino de Santiago.*  Luciérnaga ISBN 9788418015571..
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Mencos Arraiza, Carlos.  (2018). *Cien cosas que hay que saber del Camino de Santiago.*  Lectio ISBN 9788416918393..

Kanpo estekak
-------------

* Donejakueren Frantses bidea – Consumer gida
* **(Gaztelaniaz)** Donejakueren Frantses bidea – Gronze gida
Lleó Morera Etxea eta Batlló Etxearen eraldaketaren aurreko eta ondorengo itxura.
**Mansana de la Discòrdia** edota **illa de la Discòrdia** (euskaraz *Desadostasunen etxadia* edota *Desadostasunen uhartea*) Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen bost eraikinez osatutako multzo bat da. Eixample barrutiko Gràcia pasealekuaren zati batean dago, Aragó eta Consell de Cent kaleen artean. Honako bost eraikinek osatzen dute: Lleó Morera Etxea (Lluís Domènech), Mulleras Etxea (Enric Sagnier), Bonet Etxea (Marcel·lià Coquillat), Amatller Etxea (Josep Puig i Cadafalch) eta Batlló Etxea (Antoni Gaudí). Modernismoaren barnean denak ere arkitekto goraipatuak izan arren, "Desadostasunen etxadia" izendapen herrikoaik Domènech i Montaner, Puig i Cadafalch eeta Antoni Gaudí arkitektoen lehia profesionala deskribatzen du, eta bereziki eurek egindako etxeen fatxadei. Gaudík Batlló Etxea eraikitzeko ardura jaso zuenean, bazekien beste biek ordurako zein eraikin egin zituzten. Izan ere, guztien artean distiratsuena zen arkitektoaren bertaratzea izendapen honen jatorria izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3042289
* Commonscat Multimedia: Illa de la Discordia

---

 |

* Wd Datuak: Q3042289
* Commonscat Multimedia: Illa de la Discordia

41°23′29″N 2°09′54″E﻿ / ﻿41.3914°N 2.165°E﻿ / 41.3914; 2.165
**Creel** (AFI: [kril]), baita **Creel Estazioa** deitua ere, Chihuahua estatuko herri turistiko bat da, Mendebaldeko Sierra Madre Mendilerroaren goialdean kokatua, Bocoyna udalerrian. Chihuahua hiritik 175 kilometro ingurura dago. 2007tik Mexikoko Herri Magikoaren izendapena du. Egun oso leku turistikoa da.

Historia
--------

Creel Estazioa, edo, besterik gabe, Creel, 1907ko maiatzaren 26an sortu zen, Nariachi izeneko arrantxeria tarahumara batean. Chihuahua hiritik abiatuta, Topolobampo portu sinaloentsean amaitzen den tren-geltoki gisa du jatorria. Gaur egun Chihuahuatik Ozeano Bareara bezala ezagutzen den burdinbide hau; antzina, Kansas City, Mexiko eta Ekialde Trenbidea bezala ezagutzen zen eta urte askotan Creelen amaitzen zen, 60ko hamarkadan Mexikoko gobernuak bere egungo trazadura amaitu zuen arte. Herritarrek herriari Chihuahuako gobernadore Enrique Creel Cuilty izena eman zioten; gizon hori estatuko trenbideen bultzatzaile nagusia izan zen.

Erreferentziak
--------------

Ikus, gainera
-------------

* Chihuahua
* Barrancas del Cobre
* Bocoyna

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1020789
* Commonscat Multimedia: Creel

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151409255
* LCCN: n91087420
* **Lekuak**
* TGN: 1017309

 |

* Wd Datuak: Q1020789
* Commonscat Multimedia: Creel
**Creek konderria** (ingelesez: *Creek County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sapulpa da. 2010eko zentsuaren arabera 69.967 biztanle zituen, Creek kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Creek konderriak 2.511,84 kilometro koadro ditu. Horietatik 50,98 ura dira. Beste 2.460,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,85 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 69.967 pertsonetatik 56.973 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.152 dira. 1.528 beltzak edo afroamerikarrak. 6.834 amerikar natiboak ziren eta 43 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 230 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 38 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.321 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484596
* Commonscat Multimedia: Creek County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136067069
* LCCN: n82116833
* **Lekuak**
* OSM: 1822203
* TGN: 2001641

 |

* Wd Datuak: Q484596
* Commonscat Multimedia: Creek County, Oklahoma
**Irudi-bereizmena**k bertan ikus daitekeen xehetasun-maila adierazten du. Normalean argazkilaritza digitalean erabiltzen da, baina irudi baten kalitatea adierazteko ere erabiltzen da, kalitate handikoa bada bereizmen handia duela esan nahi baita, xehetasunak garbi ikusten direla esanez.

Bitmap formatuan dauden irudien kasuan, ohikoena irudi-bereizmena bi zenbaki osoz adieraztea da, lehenak irudiak zabaleran zenbat pixel dituen eta bigarrenak altueran zenbat pixel dituen adieraziz.

Irudi garbi baten aurkakoa izendatzeko pixelatu hitza erabiltzen da, kalitate txarrekoa dela adieraziz.

Ohikoa da raster irudi baten pixel kopuru osoa adieraztea, irudi baten zabalerako pixelak altuerako pixelengatik biderkatua. Hona hemen raster irudi bat bereizmen desberdinetan adierazten duen marrazki bat:

Ikus, gainera
-------------

* Raster irudi.
* Irudi bektorial.
* Pantaila-bereizmen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q210521
* Commonscat Multimedia: Image resolution

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q210521
* Commonscat Multimedia: Image resolution
**Hondarribiko udaletxea** Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Udalaren egoitza da. Alde Zaharreko Kale Nagusian dagoen jauregia da. Casadevante jauregia eta Zuloaga jauregia parez-pare ditu, eta Jasokundeko eta Sagarrondoko Andre Maria eliza oso hurbil eta kale berdinean.

Eraikina
--------

XVI. mendean, Santa Maria atea ireki zuten, Kale Nagusia hiriguneko kalerik garrantzitsuena bilakatu zen, eta han etxerik nabarmenenak eraiki zituzten, udaletxea barne.

Hiru solairu ditu, nahiz eta, kanpotik begiratuta, bi dituela iruditu. Kalitate handiko harlanduz egina dago, eta izkinetan kuxindurak ditu. Beheko solairuan kanpoko aldetik arkupea du (barrura sartuta, beheko solairua eta solairuartea hartzen ditu), puntu erdiko hiru arku ditu, horiek ere kuxindurekin. Arkupea ere harri landuz egina dago. Arkupearen gainean, erlaitz bat ageri da, moldura arinekin, eta balkoi handi bat gainean (bigarren solairuan gaude). Mentsulek eusten diote balkoiari, eta balkoiaren beraren erlaitza ere harrizkoa da, eta horrek ere moldurak ditu. Baranda, berriz, burdin forjatuz egina dago, ongi, gainera. Balkoi horrek hiru bao ditu, eta horien tartean, bi armarri handi ageri dira. Balkoiaren gainean, plaka bat dago, eta Gabriel Joseph Zuloagaren aipamena egiten du. Beste erlaitz bat ere badu, eta haren gainean, teilatu hegal dotorea.

* Armarria.Armarria.
* Kandido Saseta herriko semea zenari eginiriko omenaldia arkupean.Kandido Saseta herriko semea zenari eginiriko omenaldia arkupean.

Ikus gainera
------------

* Gipuzkoako jauregi eta dorretxeen zerrenda

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gipuzkoa** |

* Hondarribiko Udalaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19672454
* Commonscat Multimedia: Town hall of Hondarribia

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX114176

 |

* Wd Datuak: Q19672454
* Commonscat Multimedia: Town hall of Hondarribia
**Honduras Britainiarra** Erdialdeko Amerikan ezarritako kolonia britainiar bat izan zen, gaur egun Belize osatzen duen lurraldean. Ofizialki kolonia titulua 1871 eta 1964 urteen artean izan zen, gero nolabaiteko autogobernua lortuz. Lurraldearen izena 1973an aldatu zen *Belizera*. Belizek 1981eko irailaren 21ean lortu zuen Erresuma Batuaren independentzia.

Historia
--------

Yukatan penintsularen hego-ekialdeko kostaldea, 1524. urtean Guatemalako Kapitaintza Nagusian sartuta egon zen. 1638tik aurrera, ingeles abenturazaleak hasi ziren Belizeko kostaldean ezartzen, eta esklabo afrikarrak ekarri zituzten. *Baymen* zeritzoten piraten tripulazioak ere ezarri ziren inguruan. Espainiarrek eta britainiarrek inguruez subirautza-gatazka izan zuren 1786ko Londresko Konbentziora arte, non nolabaiteko bakea eta mugak ezarri zirem. 

1821. urtean, Espainiar inperio amerikarraren desegitearekin, lehen estatu ertamerikarraren barruan geratu zen teorikoki Belize (Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuak), baina izatez Erresuma Batuak kontrolatzen zuen eskualdea, eta 1840. urtean ofizialdu zen hori, lehenbizi Jamaikako gobernadorearen kontrolpeko lurralde gisa, eta 1852. urtetik Honduras Britainiarra izenarekin kolonia zela aldarrikatu zutenean.

19. mendean *Belize Estate and Produce Company* delako enpresa pribatua bihurtu zen Honduras Britainiarraren lurren erdien jabe, eta basoen esplotazioan oinarritutako ekonomia nagusitu zen, kaoba esportatzen zelarik.

20. mendean, Depresio Handiak eta 1931ko hurakan batek kolpe handia eman zioten ekonomiari eta biztanleriari. II. Mundu Gerran belizetarrek britainiarrekin borrokatu zuten, eta ekonomia ere indartu zen ahalegi belikoaren mesedetan; baina gerra ondoren, berriro beste depresio bat izan. 1954tik aurrera, independentziarako gogoa indartu zen, eta aldaketa konstituzioanalak etorri ziren. 1964an, autogobernu forma bat ezarri zen, eta izena aldatu zitzaion Belizera (Honduras Britainiarretik) 1973an.

Errefefrentziak
---------------

1. ↑   «Mapa del ferrocarril de Honduras Británica» *World Digital Library* 1920-1929.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1643555
* Commonscat Multimedia: British Honduras

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 8107154260580624480002

 |

* Wd Datuak: Q1643555
* Commonscat Multimedia: British Honduras
**Iruaitz** edo **Iruatx**, Zaraiako mendilerroan dagoen mendi bat da, mendilerro honen ekialdeko muturrean, Orkatzategi, Arbe eta Ametzuetarekin batera, Urkuluko urtegia domeinatuz, Aretxabaletan. 755 metro ditu eta Urkuluko urtegi inguruan aurkitzen diren lau mendietatik, bigarren txikiena da.

Irispideak
----------

Biderik errazena eta azkarrena, Urkuluko urtegitik bertatik abiatzen da. Arbeko labarra igo behar da lehenik, urtegiko hegoaldeko muturretik, Ugastegira heldu arte. Behin hemen, ezkerretara hartu behar da, gorantza doan bide bati jarraiki, Orkatzategirantz. Hemendik, bidegurutze batetara heltzen da, Santikurutz Gain menditik gertu dagoen bidegurutze batetara. Hemen, Araotzera doan bidea eskuinetara utzi, eta aurrera jarraitu behar da, gas hodiaren bideari jarraiki. Handik pixka batera, begi bistan agertzen da mendiaren tontorra. Zelai bat igaroz, bertara hel daiteke

Berezitasunak
-------------

Bere izenak dioen bezala, hiru tontor ditu, kono zilindriko formakoak, harrizkoak. Hiru tontor hauek ematen diote duen izena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12259762

 |

* Wd Datuak: Q12259762
***Ilhun-argiak. Claroscuros*** izenburupean Euskal Herriko Unibertsitateak, 1992an, Jon Miranderen poema gehienak plazaratu zituen gaztelaniazko itzulpenarekin batera. Gaztelaniazko bertsioa Felipe Juaristik egin zuen. Sarreraren eta bibliografiaren egilea Eduardo Gil Bera izan zen. Liburuan beste sarrera bat zetorren Iñaki Aldekoaren eskutik.

Edukia
------

Liburuak 35 poema bildu zituen haien gaztelaniazko bertsioekin salbuespen batekin: "Ederrak" poema bakarrik euskaraz jaso egin zen. Arrazoia poema hori kopla zaharren moduan idatzia izana zen. Miranderen poesia gaztelaniaz argitaratzen zen lehen aldia izan zen.

Bibliografia
------------

* Jon Mirande: *Ilhun-argiak. Claroscuros*. Gaur egungo euskal poesiaren bilduma, 9. zk. Leioa:Euskal Herriko Unibertsitatea, 1992. 146 or. ISBN: 84-7585-364-1.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q57668591

 |

* Wd Datuak: Q57668591
**Louis Vuitton**, luxuzko arropa ,osagarriak eta bidaietako boltza diseinatzen dituen enpresa frantsesa.

Gaur egungo luxuzko marka esklusiboenetakoa da. Laurehun eta berrogeita bost denda ditu munduko hirurogeita bi herrialdetan.

Louis Vuitton (1821-1892) Jura departamenduko Chabouilla herri txikian jaio zen, familia xume batean. Txiki-txikitatik ikasi zuen lanabesak erabiltzen, aita errotari eta arotzak irakatsi baitzion. Hamalau urte zituela, Parisa joan zen, lan-aukeren bila. Jaioterritik hiribururako bidea oinez egin omen zuen (400 km). 1837an, mutil gisa hasi zen lanean, aberatsen ondasunak bidaietarako paketatzen zituen gizon baten lantegian.

XIX. mendearen erdialdean, lurrun-makinak iraultza ekarri zien garraiobideei, eta, horri esker, asko hazi zen klase dirudunen nazioarteko turismoa. Louis Vuitton konturatu zen ekipaje eta fardel berritzaileak eta kalitate onekoak sortu beharra zegoela: «luxua, funtzionaltasuna eta berritasuna» zituen buruan.

1854an, Clémence-Émilie Parriauxekin ezkondu, eta Louis Vuitton enpresa fundatu zuen. Lehen denda Parisen, Neuve-des-Capucines kalean, zabaldu zuten. Maleta zurrun eta sabelik gabea asmatu zuen, erosoa eta praktikoa, ordura arteko maleta sabeldunak baino hobea.

1859an, enpresa hazi, eta Sena ibaiaren ertzera aldatu zuten denda, salgaiak ur bidez garraiatu ahal izateko. Emazteak eta biek etxe eder bat eraikiarazi zuten lantegien ondoan, gero Vuitton Museo bihurtu zena.

Gaur egun, LVMH taldeak zuzentzen du enpresa, eta Bernard Arnault da talde horren presidentea. Bestalde, Patrick Louis Vuittonek kudeaketa-lanak egiten ditu. Hark eta nazioartean ezagun diren diseinatzaile batzuek, besteak beste, Marc Jacobsek, enpresaren eta luxu nahiz esklusibotasunaren loturari eustea lortu dute. Enpresaren barne-politikako arau bat da beherapenik sekula ez egitea, bezeroek pentsa dezaten haien produktuek ez dutela inoiz baliorik galtzen.

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q191485
* Commonscat Multimedia: Louis Vuitton

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 293842572
* ISNI: 0000 0001 2156 8701
* GND: 10059953-9
* LCCN: n90690670
* NKC: osa20211133376
* SUDOC: 028919912

 |

* Wd Datuak: Q191485
* Commonscat Multimedia: Louis Vuitton
**Louisa Garrett Anderson** (Erresuma Batua, 1873ko uztailaren 28a - 1943ko azaroaren 15a) medikuntzan doktorea izan zen eta sufragista, Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoko (WSPU) kidea, Erresuma Batuan sortutako erakundea. 1903an Emmeline Pankhurst-ek .

Medikuntzako aitzindari ospetsuaren Elizabeth Garrett Anderson-en alaba izan zen. Bere izeba, Millicent Fawcett, sufragista britainiarra zen. Anderson Emakumeen Ospitaleko Korpuko (WHC) kirurgia burua eta Medikuntza Errege Elkarteko kidea.

Biografia
---------

### Hasierako urteak

Ama Elizabeth Garrett Anderson izan zuen, medikuntzan doktore eta Londresko Emakumeentzako Medikuntza Eskolako sortzaileetako bat, aita berriz, James George Skelton Anderson, Ekialdeko eta Penintsulako Nabigazio Konpainiakoa

St Leonards eskolara joan zen St. Andrewsen, eta Royal Free ospitaleko Emakumeentzako Medikuntza Eskolara, non medikuntzan jardun zuen.. 

### Sufragista

1912an, sei asteko lan behartuak egitera kondenatu zuten, geroago lau astera murriztuak, adreilu batekin leiho bat apurtzeagatik.  Mediku artikulu ugari eta amaren biografia idatzi zituen 1939an.

### Lehen Mundu Gerra

Lehen Mundu Gerran Frantzian aritu zen berak eta bere lagun eta lankide, Flora Murray doktoreak sortutako Emakumeen Ospitalean. Elkarrekin, Frantziako armadarako bi ospitale militar jarri zituzten Parisen eta Wimereuxen. Bere asmoak, hasiera batean, Britainiar Armadak ukatu egin zituen, baina 1915aren hasieran, War Officelesek Londres erdialdean instalazio bat eskaini zion bertan ospitale bat ezartzeko eta beren lanean jarraitzeko.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  BBC page on Elizabeth Garrett Anderson
2. ↑  Geddes, Jennian F. (en inglés). «Deeds and Words in the Suffrage Military Hospital in Endell Street.». Consultado el 28 de abril de 2016.
3. ↑  Wellcome Library – Military Hospital at Endell Street.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q542019
* Commonscat Multimedia: Louisa Garrett Anderson

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 48231307
* ISNI: 0000 0000 5160 5836
* GND: 1212938941
* LCCN: n85801216
* NDL: 001175905
* SNAC: w6jr63q9
* SUDOC: 20465758X

 |

* Wd Datuak: Q542019
* Commonscat Multimedia: Louisa Garrett Anderson

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Louisa Garrett Anderson» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.
**Citrus konderria** (ingelesez: *Citrus County*) Floridako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Inverness da. 2010eko zentsuaren arabera 141.236 biztanle zituen, Citrus kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Citrus konderriak 2.002,82 kilometro koadro ditu. Horietatik 496,24 ura dira. Beste 1.506,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 141.236 pertsonetatik 133.133 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.584 dira. 3.767 beltzak edo afroamerikarrak. 418 amerikar natiboak ziren eta 33 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.979 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 129 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.777 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q488821
* Commonscat Multimedia: Citrus County, Florida

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159458407
* ISNI: 0000 0004 0631 7455
* GND: 4719662-2
* LCCN: n81096329
* **Lekuak**
* OSM: 1210740
* TGN: 1002269

 |

* Wd Datuak: Q488821
* Commonscat Multimedia: Citrus County, Florida
Gainazal lauko Irudi geometriko batzuk.
Hiru dimentsiko Gorputz geometrikoak, edo irudi geometriko «solido» batzuk .
Geometrian, **irudi geometrikoa**, **geometria irudia**, **forma geometrikoa** edo **figura geometrikoa** puntuen edozein multzoa da. Irudien tamaina, forma eta posizio erlatibo eta espazioaren propietatez arduratzen den matematikaren atala geometria da

Irudi geometrikoen adibide batzuk hauek dira: puntua, zuzena, angelua, triangelua, Karratua, zirkulua eta kuboa.

Oinarrizko irudi geometrikoak
-----------------------------

Irudi geometriko oinarrizkoenak puntua, zuzena eta planoa dira. Haien osagaien eraldatzeak eta lekualdatzeak zenbait lerro, gainazal eta bolumen sortzen dute, matematikan aztertzeko gaiak direnak: geometria, topologia, eta abar.

Adimentsionala (Dimentsiorik ez duena)
* Puntua

Dimentsiobakarrak (linealak)
* Zuzena
	+ Zuzenerdia
	+ Segmentua
* Kurba

Bi dimentsiokoak (gainazalekoak)
* Planoa

Gainazalak mugatzen dituzte (irudi geometrikoak esanahi hertsian):

* Poligonoa
	+ Triangelua
	+ Laukia
* Ebakidura konikoa
	+ Elipsea
		- Zirkunferentzia
	+ Parabola
	+ Hiperbola

Gainazalak marratzen dituzte:

* Biraketa-gainazala
* Gainazal erregelatua

Hiperkubo baten proiekzioa, hiru dimentsioko kubo bati ezarri dakioken antzeko eraldatzea duena.
Hiru dimentsiokoak (bolumetrikoak)
Bolumenak mugatzen dituzte (gorputz geometrikoak):

* Poliedroa

Bolumenak marratzen dituzte:

* Biraketa-solidoa
	+ Zilindroa
	+ Konoa
	+ Esfera

N-dimentsionalak (n dimentsio)
* Politopoa

Ikus, gainera
-------------

* Irudi geometrikoen ekuazioak
* Geometria
* Leku geometrikoa

Kanpo estekak
-------------

* Irudi geometrikoak profesorenlinea.cl webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q815741
* Commonscat Multimedia: Geometric shapes

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4139878-6
* AAT: 300055626

 |

* Wd Datuak: Q815741
* Commonscat Multimedia: Geometric shapes
**Hilerri-lilia** edo **ilen kultibatua** (*Calendula officinalis*) Asterales ordenako landare belarkara bat da. Uste da jatorria Mediterraneoaren inguruan duela eta *Calendula* generoko beste espezie batzuen gurutzaketaren ondorioz sortu dela.

Antzinako grekoek erabili zuten Mediterraneoaren inguruan, eta indiarrek eta arabiarrek ere erabili zuten, bai sendabelar gisa, bai tindagai gisa, bai elikagai gisa eta kosmetikoak egiteko ere.

Generoaren izena, *Calendula*, latinetik dator: *calendulae* hitzak "hilabeteetan zehar" esan nahi du. Horren bidez, adierazi nahi da loratzealdi luzea duela. Bestalde, izen espezifikoak ("officinalis") sendabelarra dela adierazten du.

Ezaugarriak
-----------

Zoru buztintsuak nahiago ditu. Klima epeletan bizi da, baina izozteak eta lehorteak ondo jasaten ditu. Europan, XII. mendeaz geroztik kultibatzen da.

Landare belarkara da, eta usaintsua. Zurtoina 20-55 cm luze da, adartua. Hostoak txandakatuak, bakunak, luzangak edo gingildunak dira. Loreak horiak dira, eta ia urte osoan loratzen da: gauez itxi, eta goizaldean ireki egiten dira. Fruituak akenio gakotuak dira. Loreen usaina ez da atsegina, eta mikatzak dira.

Asko erabiltzen da loregintzan, lorategiak apaintzeko. Bestalde, haren petaloak azafraiaren ordezkotzat erabil daitezke, kolorea emateko.

Herri-sendagintzan amenorrea, dismenorrea, gastritisa eta beste gaixotasun batzuen aurka erabili da, baina eragina ez dago zientifikoki frogatua. Larruazaleko arazoetarako ere erabiltzen da, baita kosmetikan eta dermofarmazian ere.

Kanpo estekak
-------------

* *Calendula officinalis* a Herbmed[*Betiko hautsitako esteka*]
* Revista Cubana de Farmacia
* *Calendula officinalis* a Ecoaldea


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q145930
* Commonscat Multimedia: Calendula officinalis
* Wikispecies Espezieak: Calendula officinalis

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4305234-4
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 136278
* BioLib: 41326
* Catalogue of Life: 417784
* Dyntaxa: 220006
* EOL: 467729
* Fl. China: 220002139
* GBIF: 5391480
* GlobalSpecies: 3246664
* GRIN:
* IPNI: 187894-1
* ITIS: 36910
* NCBI: 41496
* PlantList: gcc-107206
* W3TROPICOS: 2709695
* USDA Plants: CAOF
* VASCAN: 2950
* uBio: 462712
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: PFR03EBU0H

 |

* Wd Datuak: Q145930
* Commonscat Multimedia: Calendula officinalis
* Wikispecies Espezieak: Calendula officinalis
**Ma Yibo** (Dalian, Txinako Herri Errepublika, 1980ko abuztuaren 5ean) Txinako hockey jokalari ohia da, 2008ko Olinpiar Jokoetan bigarren izan zena.

Karrera
-------

Ma Yibok Txinako selekziorako jokatu zuen 2001etik 2012ra. Guztira, nazioarteko 200 partida baino gehiagotan jokatu zuen.

Bere lehen txapelketa handia 2002ko Asiako Jokoak izan ziren, Busanen, non txinatarrek titulua irabazi zuten hegokorearren aurretik. Hilabete eta erdi geroago, gutxi gorabehera, 2002ko Munduko Kopa hasi zen Perthen. Atariko txandan, txinatarrak bigarren izan ziren argentinarren atzetik. Holandarren aurka finalerdietan 1-0 galdu ondoren, txinatarrek 2-0 garaitu zuten Australiako selekzioa brontzezko domina lortzeko borrokan.

2004ko Atenaseko Olinpiar Jokoetan, txinatarrek euren atariko multzoa irabazi zuten Argentinako taldearen aurretik. Finalerdietan Alemaniako selekzioaren aurka galdu zuen luzapenean eta penaltietan. Argentinarrek brontzea 1-0 irabazi zuten.

2006ko udazkenean, Madrilgo Munduko Txapelketan, emakume txinatarrek bosgarren postua besterik ez zuten lortu euren atariko multzoan, eta hamargarren postua lortu zuten sailkapen orokorrean. Asiako Doha Jokoetan, txinatarrek japoniarren aurretik irabazi zuten.

2008ko Olinpiadak
-----------------

2008an, Beijing Joko Olinpiko egoitza izan zen. Bere atariko multzoan, txinatarrek bigarren postua bakarrik ziurtatu ahal izan zuten australiarren aurretik gol alde onenari esker. Txinatarrek 3-2 irabazi zioten Alemaniako taldeari finalerdietan. Finalean, 2-0 galdu zuten holandarren aurka, zilar domina irabziz.

Azken Txapelketak
-----------------

2010eko Rosarioko Munduko Txapelketan, emakume txinatarrak zortzigarren izan ziren. Hilabete geroago, 2010eko Asiako Jokoak Guangzhoun egin ziren. Tokiko ikusleen aurrean, txinatarrek hirugarrenez jarraian irabazi zuten titulua. 2012an, Fu Baorongek hirugarren aldiz parte hartu zuen Olinpiar Jokoetan. Londreseko txapelketa olinpikoan txinatarrek multzoko hirugarren postua bakarrik lortu zuten atariko kanporaketan eta azkenean seigarren postua lortu zuten sailkapen orokorrean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3435837

 |

* Wd Datuak: Q3435837
Marketinean, enpresa edo beste erakunde baten **irudi korporatiboa** gizarteak erakunde hori ikusten duen modua da. Irudi korporatiboa eragiten duten faktoreak anitz dira: produktua, bezeroekiko eta hornitzaileekiko harremanak, komunikazioa, gizarte erantzukizuna, lan giroa, eraikina etab. Faktore hauen guztien bitartez enpresak irudi bateratu eta garbia erakutsi nahi duenean, irudi korporatibo osatzen ari dela esaten da. Horretarako, enpresa identitate korporatibotik, enpresa benetan den horretatik alegia, abiatu eta gizartera bidaltzen dituen mezuak identitate horretara egokitu behar ditu. Hori dela eta, irudi korporatiboan bereziki zaintzen dira elementu grafikoak, hala nola logotipoa, baina baita ere koloreak eta agirietan erabilitako tipografia non, noiz eta nola agertu behar diren. Horietaz haraindi, irudi korporatiboak bezeroen arreta, langileen harrera eta bestelako arloak zaindu beharko ditu, enpresa modu argi eta zuzen batez identifikatua izan dadin. Horretarako guztirako, erakundeek arloz arloko eskuliburuak osatzen dituzte, non irudi egokia emateko ezarri diren elementuak zehazten diren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q977766
* **Identifikadoreak**
* BNF: 11983326r (data)
* LCCN: sh85032900
* AAT: 300195663

 |

* Wd Datuak: Q977766
Irulegi jatorri-izendapenaren hedapena Nafarroa Beherean
Irulegi jatorri-izendapenaren hedapena Euskal Herrian
**Irulegiko arnoa** Nafarroa Behereko arno mota da, Irulegi inguruko mahastietan ekoitzia. Jatorri-izendapena duen Ipar Euskal Herriko mahasti bakarra da, 1970. urtetik sor-marka duena.

Historia
--------

Mahastiaren historia Done Jakue Bideari lotuta dago. Orreagako fraideek XI. mendean sortu zuten, erromesei eskaintzeko asmoz. Pirinioetako Ituna 1659an sinatzean, fraideek mahastia utzi behar izan zuten eta biztanleek bere gain hartu zuten.

1912an ia desagertu egin zen, mahats-zorria (*filoxera*) intsektuaren eraginez. 1970ean jatorria babesten duen sor-marka eman zion Frantses Gobernuak. Egun, Irulegi jatorri-izendapenarekin ardoa ekoizten, 50 bat ardogilek dihardute.

Maurice Edmond Sailland *Curnonsky* "gastronomoen printzeak" Irulegikoa "neskak dantzarazten dituen ardoa" dela esan zuen.

Mahats motak
------------

* Zuria: Xuri zerratia (Hondarribi zuri zerratia) eta Ixiriota Xuria (Izkiriota).
* Gorria eta beltza: Axeria eta Bordelesa.

Antzina, hainbat mahats mota erabiltzen ziren: *Xuri zerratia, Kroxenta, Pikapota, Izkiriota, Axeria edo Zorra Negra, Kamalua, Mantzinga, Bordalesa, Erre Mantxaua* eta *Pino beltza*.

Mahastia
--------

Sor-markaren barnean dauden mahastien eremua 200 ha ingurukoa da, Garazi eta Baigorri-Ortzaize eskualdeetako udalerri hauetan banaturik: Aintzila, Anhauze, Arrosa, Azkarate, Baigorri, Bidarrai, Buztintze-Hiriberri, Donazaharre, Duzunaritze-Sarasketa, Irulegi, Izpura, Jatsu, Lasa, Lekunberri eta Ortzaize.

Ardo ekoizpena 5500 hektolitrokoa da, gutxi gorabehera honela banatua: % 70, ardo beltza; % 20 ,ardo gorria; eta % 10, ardo zuria.

* IrulegiIrulegi
* BaigorriBaigorri
* BaigorriBaigorri
* BaigorriBaigorri

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Txomin Laxalt: *Brèves de Pays basque*, 2008. 131.or.
2. ↑  Le Canu, *La vinification* (XIX), aipua X. Arbelbideren artikulua "Irulegiko ardoa" (ikus Kanpo loturak).
3. ↑  Cave irouleguy webgunea[*Betiko hautsitako esteka*]

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herriko ardoak

Kanpo estekak
-------------

* Irulegiko ardoa (X. Arbelbideren artikulua) Habe-Ikasbil webgunean
* **(Frantsesez)** Irulegiko ardoa *France Su Ouest* webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3058542

 |

* Wd Datuak: Q3058542


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Euskal Herriko ardoak |  |
| Arabako Txakolina • Bizkaiko Txakolina • Errioxako Ardoa • Getariako Txakolina • Irulegiko Arnoa • Nafarroako Ardoa**Ikus gainera:** Ardoa • Txakolina • Euskal Herriko ardoak |
Eskualdearen kokapena Aragoiren barruan.
**Hoya de Huesca** gazteleraz edo **Plana de Uesca** aragoieraz Huescako probintziaren erdialdean dagoen eskualdea da, Aragoiko autonomia erkidegoan (Espainia).

Ekonomia tradizionalki nekazaritza eta abelzaintzan oinarritu zen, industriari dagokionez metalaren arloan sostengatuta egonik.

Hiriburua Huesca hiria da, azalera 2.525,60 km²-koa da eta 2002an 60.525 biztanle zituen.

Geografia
---------

### Mugakideak

Eskualde mugakideak ditu iparraldean Jazetania eta Gállego Garaia, hegoaldean Zaragozako eskualdea eta Monegroak, ekialdean Somontano de Barbastro eta mendebaldean Cinco Villas.

### Ingurune naturala

Huescako Somontanoren erdialdean dago, lautada batean, Isuela, Flumen eta Guatizalema ibaiek zeharkaturik. Muga naturalak Gratal eta Guarako mendilerroak ditu.

Udalerri nagusiak
-----------------

1. **Huesca**: 52.347 biztanle (2011).
2. Almudévar: 2.554 biz.
3. Gurrea de Gallego: 1.664 biz.
4. Ayerbe: 1.119 biz.
5. La Sotonera: 1.061 biz.

Kultura
-------

Arkitektura ondareari dagokionez Loarreko gaztelua eta Mont Aragón-ekoa, Huescako katedrala, Sant Miguel de Foces-eko eliza eta Salvador de Morillo de Gállego-koa azpimarratzekoak dira, arte erromanikoaren adibide onak direnak.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Eskualdearen webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q389530
* Commonscat Multimedia: Hoya de Huesca

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 6892
* **Lekuak**
* OSM: 6479877

 |

* Wd Datuak: Q389530
* Commonscat Multimedia: Hoya de Huesca
**Hostodun itsas dragoia** (izen zientifikoa: *Phycodurus eques*) itsas zaldiarekin erlazionatutako itsasoko arrain bat da. Phycodorus generoko espezie bakarra da. Izaki hauek Australiako hego eta mendebaldeko aldeko uretako jatorrizkoak dira eta gehienbat ur epel eta sakonera gutxikoetan egoten dira. Beraien izena itxuratik dator, gorputz osoaren gainean hosto antzeko protuberantziak dituzte eta; kamuflaje bezala baino ez dituzte erabiltzen. Bere samaren konkorreko bular-hegal baten eta isatsaren amaieratik hurbileko bizkar-hegal baten bidez mugitzen da. Hegal txiki hauek ia guztiz gardenak eta ikusgaitzak dira eta mugitzeko motel izurtzen dituztenean, flotatzen diren algen antza ederto hartzen dute.

Itsas zaldienak bezala, beraien izenak izaki ezagun baten antza (kasu honetan mitikoa) islatzen du. Itsas munstroekin alderatuz txikiak dira, baina itsas zaldiekin alderatuz oso handiak dira, gutxienez 45 cm-ko luzera dute eta. Planktona, algak eta gainontzeko janari-hondar txikiak jaten dituzte, eta gizakiak baino ez dituzte harrapari. Emeek arrautzak arren isatsean ezartzen dituzte eta han hazten dira. Kutsaduraren eta industri-hondakinen ondorioz arriskuan daude, baita ere beraien itxura apartekoarengatik bildumatzen dituzten liluraturiko urpekarien ondorioz. Arrisku hauei erantzuteko, australiar gobernuak ofizialki babestu ditu dragoiak.

Erlazionaturiko espezie bat belardun itsas dragoia edo itsas dragoi arrunta (izen zientifikoa: *Phyllopteryx taeniolatus*) da, berdea eta belarraren antzeko hegalak dituena eta hostodun itsas dragoia baino askoz txikiagoa izan daitekeena, baina National Geographic aldizkariaren arabera (2006ko azaroa), belardun eta hostodun itsas dragoiak espezie berbera izan litezke.

Hostodun itsas dragoia Hegoaldeko Australiako estatuko itsas ikur ofiziala da.

Banaketa
--------

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501644
* Commonscat Multimedia: Phycodurus eques
* Wikispecies Espezieak: Phycodurus eques

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2005000608
* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Phycodurus
* BOLD: 681291
* EOL: 46567737
* FishBase: 15908
* GBIF: 2332986
* ITIS: 645069
* UICN: 17096
* NCBI: 693459
* WoRMS: 282248

 |

* Wd Datuak: Q501644
* Commonscat Multimedia: Phycodurus eques
* Wikispecies Espezieak: Phycodurus eques



|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Phycodurus eques*** |
**Luis Felipe Castillo**, (Fantino, Dominikar Errepublika, 1995eko martxoaren 10a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Luis Felipe Castillo *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107476082

 |

* Wd Datuak: Q107476082
**Luis Antonio Gatica Mercado** (Mexiko Hiria, Mexiko, 1961eko otsailaren 25a) mexikar aktorea da, Lucho Gatica txiletar abeslariaren eta Mapita Cortés aktore puertorrikarraren semea. Alfredo Gatica aktore lankidearen osaba da.

Biografia
---------

1961eko otsailaren 25ean jaio zen Mexiko Hirian, Mexikon, Lucho Gatica txiletar abeslariaren eta Puerto Ricoko Mapita Cortés aktorearen semea.

1983an, Televisako Prestakuntza Zentroan sartu zen, 2.500 pertsona baino gehiagorekin entzunaldi bat egin ondoren eta irakasle aipagarrienetako batzuk izan ondoren, hala nola Héctor Mendoza, Sergio Jiménez, Joseph Olehowski, Martha Zabaleta eta Humberto Treviño, besteak beste. Beraz, gaur egun aktore polifazetikoa da, telebistan, zineman, antzerkian eta musikan sartu dena.

1983an, Valentín Pimstein ekoizleak zuzendutako *La Fiera* telenobelarekin lortu zuen bere lehen aktore lana *, eta antzerkian Blue Birds* antzezlanarekin izan zituen hastapenak 1985ean.

Telenobeletan parte hartu du, besteak beste, La Fiera, Marimar, La Torch On, La Lie, Sin Sin Conceived eta *Niña Amada Mía,* batzuk aipatzearren.

Arlo zinematografikoan, besteak beste, *El Salvador* (1984), *Comando suicida* eta *Cuenta saldada* (2000) lanetan aritu da.

*2002an Big Brother VIP* etxeko maizterretako bat izan zen.

2004an, bere ibilbideko paper garrantzitsuenetako bat egin zuen, *Rubí* telenobelan 'Cayetano'ri bizia emanez.

2005 eta 2007 artean *El numero de la muerte*, *Testigo protegido*, *Perros de la noche*, *Amor Xtremo* eta *Gangs de la mafia* bezalako filmak egin zituen.

2005ean *Vecinos* komedia programako aktore taldean parte hartzera gonbidatzen dute. 

2006an, *Código postal* gazte-telenobelan aktore taldean sartu zen.

2007an *Objetos perdidos* umorezko programan eta *El Pantera* telesailean jardun zuen.

*2008an La rosa de Guadalupeko* atal batean parte hartu zuen.

2008an ere, zinemagintzara itzuli zen, eta bere ibilbideari lau film gehitu zizkion: *La suburban de las monjas*, *Spam*, *Mexican bloodbath* eta *Un día en el banco*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6316177

 |

* Wd Datuak: Q6316177
**Irion konderria** (ingelesez: *Irion County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Mertzon da. 2010eko zentsuaren arabera 1.599 biztanle zituen, Irion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Irion konderriak 2.723,71 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,18 ura dira. Beste 2.723,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,59 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 1.599 pertsonetatik 1.560 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 407 dira. 11 beltzak edo afroamerikarrak. 7 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 18 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156582
* Commonscat Multimedia: Irion County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131357903
* LCCN: n81058596
* NARA: 10047133
* **Lekuak**
* OSM: 1814807
* TGN: 2002007

 |

* Wd Datuak: Q156582
* Commonscat Multimedia: Irion County, Texas
**Luna konderria** (ingelesez: *Luna County*) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Deming da. 2010eko zentsuaren arabera 25.095 biztanle zituen, Luna kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Luna konderriak 7.680,23 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,43 ura dira. Beste 7.679,8 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 25.095 pertsonetatik 24.420 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 15.423 dira. 189 beltzak edo afroamerikarrak. 144 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 112 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 33 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 195 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489652
* Commonscat Multimedia: Luna County, New Mexico

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154778093
* GND: 4229852-0
* LCCN: n81047420
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1832200
* TGN: 2001444

 |

* Wd Datuak: Q489652
* Commonscat Multimedia: Luna County, New Mexico