recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bere Edda prosaikoan, Snorri Sturlusonek, **Bragi Boddason** zaharrari (Bragi Boddason in Gamli) ematen zaizkion ahapaldi ugari aipatzen ditu, IX. mendearen lehen erdian errege izan ziren Ragnar Lodbrok, Östen Beli eta Björn en Hauge bezalako suediar erregeak zerbitzatu zituena. Bragi, lehen olerkari eskaldotzat hartzen da, eta, bere izena eta lana ezagutzen direnen artean antzinakoena da.

Snorrik, bereziki, Bragiren Ragnarsdrapako gertakariak aipatzen ditu, ustez, Ragnar Lodbrok bikingo legendario ospetsuaren omenez idatzitako olerki bat, Ragnarrek Bragiri emango zion apaindutako ezkutu baten irudiak deskribatzen dituena. Irudien artean, Thor jainkoa agertzen zen, Jörmundgander sugea arrantzatzen, Gefjund Sjaelland goldatzen Suediako lurretik, Hamdir eta Sorlik Jörmunrekken aurka eginiko erasoa eta Hedin eta Högniren arteko amaigabeko gudua.

Landnamaboken, Bragi, Lopthœnarekin, Erpr Lutandiren alabarekin, Eysteinn Beli suediar erregea zerbitzatu zuen beste eskaldo baten alabarekin ezkondu zela aipatzen da. Biak zeuden Gunnlaugr Ormstunga eskaldoaren arbasoen artean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2367169
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 300000706
* ISNI: 0000 0004 0338 1929
* GND: 101528825
* LCCN: nr97010323
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2367169
**Brooks konderria** (ingelesez: *Brooks County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Falfurrias da. 2010eko zentsuaren arabera 7.223 biztanle zituen, Brooks kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Brooks konderriak 2.444,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,74 ura dira. Beste 2.443,3 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,96 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.223 pertsonetatik 7.163 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.590 dira. 19 beltzak edo afroamerikarrak. 10 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 18 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 9 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26584
* Commonscat Multimedia: Brooks County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133685956
* LCCN: n80032119
* **Lekuak**
* OSM: 1828383
* TGN: 2001947

 |

* Wd Datuak: Q26584
* Commonscat Multimedia: Brooks County, Texas
**Butte konderria** (ingelesez: *Butte County*) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Arco da. 2010eko zentsuaren arabera 2.891 biztanle zituen, Butte kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Butte konderriak 5.785,25 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,26 ura dira. Beste 5.779,99 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,5 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.891 pertsonetatik 2.832 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 119 dira. 5 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 33 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111298
* Commonscat Multimedia: Butte County, Idaho

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151287226
* **Lekuak**
* OSM: 1742079
* TGN: 2000463

 |

* Wd Datuak: Q111298
* Commonscat Multimedia: Butte County, Idaho
**Broomfield konderria** (ingelesez: *Broomfield County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Broomfield da. 2010eko zentsuaren arabera 55.889 biztanle zituen, Broomfield kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Broomfield konderriak 87,02 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,47 ura dira. Beste 85,56 lurra dira.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 55.889 pertsonetatik 50.574 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.216 dira. 530 beltzak edo afroamerikarrak. 244 amerikar natiboak ziren eta 43 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.368 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 66 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.064 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Broomfield County, Colorado age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q492819
* Commonscat Multimedia: Broomfield, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148940013
* ISNI: 0000 0004 0639 6405
* GND: 6504402-2
* LCCN: n82006059
* **Lekuak**
* OSM: 1411321
* TGN: 2015255

 |

* Wd Datuak: Q492819
* Commonscat Multimedia: Broomfield, Colorado
**Burnet konderria** (ingelesez: *Burnet County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Burnet da. 2010eko zentsuaren arabera 42.750 biztanle zituen, Burnet kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Burnet konderriak 2.645,06 kilometro koadro ditu. Horietatik 69,94 ura dira. Beste 2.575,12 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,16 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 42.750 pertsonetatik 41.182 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8.652 dira. 700 beltzak edo afroamerikarrak. 169 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 198 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 44 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 444 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108784
* Commonscat Multimedia: Burnet County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134862781
* LCCN: n80037627
* NARA: 10040206
* **Lekuak**
* OSM: 1836962
* TGN: 2001949

 |

* Wd Datuak: Q108784
* Commonscat Multimedia: Burnet County, Texas
**Burdinkurutxeta** edo **Burdinkurutzeta** Nafarroa Behereko mendatea da, 1.135 metroko altuera duena.

Bertara ailegatzeko Larrainetik Iratiko oihanatik D 18 errepidearen bidez, Zuberoatik Organbidexka mendatetik eta Nafarroatik Irati ibaitik D 18 eta D 19 errepideen bidez joaten da.

Guztira 13 kilometro eta %11,5ko batez besteko malda dituen mendate honek Lauribar eta Irati ibaiko haranak banatzen ditu.

Mendate honetatik hainbat pagauso pasa dira eta ekologistek mendatearen zati bat alokatu dute hegazti migratzaileak zenbatzeko.

* Iratiko oihanaIratiko oihana
* Iratiko oihanaIratiko oihana
* Burdinkurutxeta mendatearen ikuspegiaBurdinkurutxeta mendatearen ikuspegia
* Okabe mendiaOkabe mendia

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herriko mendateak
* Nafarroa Behereko mendiak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q953084
* Commonscat Multimedia: Col de Burdincurutcheta

---

 |

* Wd Datuak: Q953084
* Commonscat Multimedia: Col de Burdincurutcheta
**Bordetella** generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Bazilo txikiak dira (kokobaziloak, 0,6/0,2 mikrakoak) eta aerobio hertsiak. Espezie batzuk flagelodunak eta mugikorrak dira, baina gehienak ez dira mugitzen. Ez dute esporarik sortzen.

Eskakizun nutritibo zorrotzak dituzte. Hori dela eta, ez dira hazten hazkuntza-inguru arruntetan. Laborategian hazkuntza-inguru aberatsak erabiltzen dira mikrobio hauen hazkuntza errazteko, besteak beste odola dutenak (odolezko agarrak).

Genero honetako bakterioek ez dute glukosa ezta beste gluzidoak ere katabolizatzen, eta haien energia aminoazidoen katabolismotik eskuratzen dute.

*Bordetella* guztiak parasito hertsiak dira, ezin baitute aske bizi. Giza-patogenoak hiru dira: *Bordetella pertussis*, *Bordetella parapertussis* eta *Bordetella bronchiseptica*. Lehenengo biek kukutxeztula eragiten dute, eta hirugarrena mikrobio oportunista da, immunogutxituengan infekzioak sortzen dituena.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Bordetella*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q893440
* Commonscat Multimedia: Bordetella
* Wikispecies Espezieak: Bordetella

---

* **Datu taxonomikoak**
* EOL: 98269
* GBIF: 3219828
* ITIS: 956842
* NCBI: 517
* WoRMS: 571016
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D001884

 |

* Wd Datuak: Q893440
* Commonscat Multimedia: Bordetella
* Wikispecies Espezieak: Bordetella
**...du/aut...**, **...du/au...** edo **...du/auti...** Tebaseko Amonen Apaiz Goren baten osatu gabeko izena da, kargu hau, K.a. 860tik K.a. 855 arte izan zuelarik, Antzinako Egiptoko XXII. dinastian zehar.

Izen ezezaguneko apaiz gorena, Horsiese I.aren semea, noren Koptosen aurkitutako granitozko sarkofagoaren behealdean grabatutako zati bat bakarrik mantendu den.

Horsiese I.aren ondorengoa izan zen Tebaseko Amonen Apaiz goren bezala, eta bere ondorengoa Nimlot II.a izan zen, Osorkon II.aren seme bat.

Osorkon II.aren garaikidea zen.

Beste hipotesi batzuk
---------------------

Usermaatra-Padibastet izan liteke.

Titulatura
----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Amonen Apaiz Gorena:* |  | ḥm nṯr tpi n imn rˁ nsu nṯru ...duˁut...  (Hem Necher Tepi en Amon Ra Nesu Necheru ...duaut...)  **Amon Raren apaiz gorena, ...duaut...** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3921860

 |

* Wd Datuak: Q3921860

  

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Horsiese I.a** | **Amonen apaiz gorena**XXII. dinastia K.a. 860-K.a. 855 | Ondorengoa**Nimlot II.a** |
**Brechingo gaztelua** (ingelesez: *Brechin Castle*) Eskoziako Brechin herrian kokatzen den gaztelua da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

Gaztelu hau XVIII mendearen hasieran eraiki zen, Ramsay eta Maule leinuek bat egin zutenean. Lurralde hauek Ramsay leinuarenak izan dira XII mendetik aurrera baina beren egoitza XX mende hasieran ezarri zuten bertan, Edinburghetik gertu dagoen Dalhousie gaztelutik etorri zirenean.

Inguruko lurrek 607 km²-ko azalera hartu zuten arren, gaur egun 223 km² baino ez dagozkio. XVIII mendeko lorategiak baditu baina lurraldearen gehiengoa basoek estaltzen dute.

1990an denda bat eta piktoen historiaren inguruko museoa gehitu zitzaizkion.

Iruditegia
----------

* Gaztelua.Gaztelua.
* Museoa.Museoa.
* Lorategiko atea.Lorategiko atea.
* Esk ibaia.Esk ibaia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9705138
* Commonscat Multimedia: Brechin Castle

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q9705138
* Commonscat Multimedia: Brechin Castle
**1794ko Neutraltasun Legea** Ameriketako Estatu Batuetako lege bat izan zen, Estatu Batuetako hiritar batek Estatu Batuekin bakean zegoen edozein herrialderen aurka gerra egitea legez kanpo utzi zuena. Legeak zati batean adierazten du: 

> Estatu Batuetako lurralde edo jurisdikzioaren barruan, norbaitek edozein espedizio edo enpresa militarrerako bitartekoak hasi, eman edo prestatzen baditu... edozein printze edo estatu atzerritarren lurraldearen edo domeinuen aurka, Estatu Batuak bakean balira, pertsona hori delitu txikiago baten errudun izango litzateke.
> 
> 

Era berean, lege horrek debekatu egin zien atzerriko gerra-ontziei Ameriketako Estatu Batuetako uretan hornitu eta hiru miliako lurralde muga itsasoan ezarri. 

Legea behin baino gehiagotan indargabetu eta ordeztu zen, eta, aldi berean, zuzendu egin zen, eta antzeko estatutu bat dago indarrean: 18 U.S.C. § 960.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Application of the Neutrality Act to Official Government Activities
2. ↑   Jules Lobel.  (1983). «The Rise and Decline of the Neutrality Act: Sovereignty and Congressional War Powers in United States Foreign Policy» *Harvard International Law Journal* 24.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7003047

 |

* Wd Datuak: Q7003047
**Bost Gremio Nagusiak** (gaztelaniaz *Los Cinco Gremios Mayores*), hau da, Madrilgo bitxigile, jostun, zetagile, zapigile eta lentzeriagileenak, 1667an sortutako elkarte bat da, kapitalismoaren aurreko instituzio bezala funtzionatu zuena, Espainiako Antzinako Erregimeneko politika ekonomiko merkantilistarekin modu bateragarrian.

Bere gremioei izena ematen zien produkutuen inportazio, ekoizpen eta zabaltzearen monopolioa mantentzeaz gain, euren negozioak finantzetara zabaldu zituzten (Estatuari emandako maileguak eta interesekin jasotako dirua), baita beste konpainia batzuen kontrol, herri eta gortearen hornikuntza (hornikuntzaren obligaziodun bezala XVIII. mendeko zenbait urtetan), Espainiak Amerikarekin zuen merkataritzan parte hartzera iristeraino, Sevilla-Cadizeko monopolioa, beste espainiar herri batzuen mesedetan desegiten ari zenean.

Gaur egun Jacinto Benavente deitzen den enparantzako bere jauregia, estilo neoklasikozko arkitekturaren adibide da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3394153
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 20387

 |

* Wd Datuak: Q3394153
**1549ko Berrespen pragmatikoa** Karlos Habsburgokoak (Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa eta I.a Espainiakoa) 1549an egindako berrespen pragmatiko bat izan zen, Hamazazpi Probintziak berrantolatzeko asmoz egina.

Bere plana Germaniako Erromatar Inperio Santuko unitate administratiboak zentralizatzea zen. Berrespen pragmatikoak lurraldeen aglomerazio hau batu eta entitate bakarra sortzen zuen. Aurreantzean Habsburgotarren oinordekoek hartuko zuten agindua lurralde hauetan. Hamazazpi Probintzietako suzesio legea antolatzen zuen eta, beraz, pertsona bakarrak hartuko zuten agintea Karlos hil eta gero. Neurri honek Herbehereak batu zituen entitate administratibo bakar batean.

Karlosen abdikazioaren ostean, 1555an, Hamazazpi Probintziak Filipe II.a Espainiakoaren esku geratu ziren.

Berrespen pragmatiko hau Habsburgotarrek partikularismoaren aurkako adibidetzat hartzen da. Herbehereetako matxinadaren arrazoietako bat izan zen. Aurretik 17 probintzietako bakoitzak bere lege, ohitura eta praktika politikoak zituen. Lege berri honekin hainbat herritarren haserrea piztu zen, euren probintziak entitate bereizi gisa ikusten baitzituzten. Honek, monarkiaren beste ekintza batzuekin batera (adibidez, apezpiku berriak izendatzea edo heresiaren aurkako legeak sortzea) Herbehereetako matxinadaren pizgarri izango zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2051126
* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85106055

 |

* Wd Datuak: Q2051126
**Bostak bat** euskarazko hainbat hiztegi sortu dituen lantaldea da. 1981ean sortu zuten lehengo bost kide hauen artean: Patxi Uribarren, Luis Baraiazarra, Txomin Solabarrieta, Rikardo Badiola, Gotzon Aurrekoetxea, eta Juan Luis Goikoetxea.

Taldeak Adorez hiztegi-sorta sortu izan du gero, horien artean hauek daudela:

* Hiztegi 5000 (2006, Internet-zerbitzua)
* Euskal Aditza (hiztegieran antolatua) (2006).
* 3000 hiztegia (1996).
* Europa hiztegia (1993).
* Eskola hiztegia (1991).
* Euskarazko hiztegia (1986-1990).
* Sinonimoen hiztegia (1983)

2017an taldearen laguntzaileak 40 baino gehiago ziren. 25 urte ospatzearekin batera zeharo berriztatutako *3000 HIZTEGIA* kaleratzeko asmoa adierazi zuen, baina bere lanarekin jarraitzeko zailtasunak ikusi zituen taldeak, Internet bidezko hiztegien erabilerak hiztegien komertzializazioa zaildu du eta.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Bostak Bat taldearen ibilbidea.*  ADOREZ Hiztegiak (Noiz kontsultatua: 2017-12-02).
2. ↑    *ADOREZ Hiztegiak, burututako lana.*  Bostak bat lantaldea (Noiz kontsultatua: 2017-12-02).
3. ↑    *ADOREZ Hiztegiak.*  (Noiz kontsultatua: 2017-12-02).
4. ↑    *ADOREZ Hiztegien etorkizuna.*  Bostak bat lantaldea. (Noiz kontsultatua: 2017-12-02).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q44477449

 |

* Wd Datuak: Q44477449
**1407 eta 1408 arteko negua** Europan negu oso hotza izan zen, agian 1709koarekin batera azken milurtekoan hotzena Europan.

Orduko agirien arabera, izoztea azaroaren 10ean hasi zen Frantzian eta San Martin egunean, azaroaren 11n, "hotza jasanezina" zen eta Parlamentuko eskribauak, sutondoan zegoela, "hiru hitzetan behin" luma izoztu egiten zitzaiola zioen. Hotzak urtarrilera arte iraun zuen, berriro otsailean jarraitu eta apirilera arte jo zuen.

Europako beste leku guztietan ere hotz handia izan zuten: Londresen, Tamesis 14 astez izan zen izoztuta abendutik martxoraino; kasko polarrak Eskoziaraino heldu ziren, Islandia guztiz setiatuz; Madrilen zigarro-saltzaileek sutondoan ere ezin zuten lan egin; Florentzian elurrak 45 egunez mantendu zen, olibondoak lehortuz eta baita mahatsondoak ere. Izan ere, Frantzian uzta gehiena galdu zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Arcimis, Augusto.  (1891-3-15). «Algunos inviernos históricos» *La Ilustración Española y Americana*.
2. ↑   **(Italieraz)** MeteoGiornale.it. *Il ciclo di 300 anni degli inverni rigidissimi.* .
3. ↑   **(Frantsesez)** Prévision météo. *Evénements météorologiques de l'an 1401 à l'an 1500.* .
4. ↑   **(Frantsesez)** alertes-meteo.com. hiver *1400 - 1800.* .
5. ↑   **(Frantsesez)** Malte-Brun, Victor Adolfe.  (1855). *Nouvelles annales des voyages.*  1 Paris: Arthus Bertrand, 344 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3800927

 |

* Wd Datuak: Q3800927
Plana legea da. Betetzea bete-beharra da. Gehiago egitea ohorea da!
**Bost Urteko Planak** Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren (SESB) planifikazio ekonomiko zentralizalizatuak izan ziren. Aginduak zuzenean SESBeko Alderdi Komunistak ematen zituen eta helburua ekonomia era onenean sustatzea zen. 1928an hasi zen eta planak bost urterako egiten ziren. Lehenengo planek, 1928tik 1937ra bitartekoek, garapen industrial ikusgarria (batez ere industria astuna) eta lurraren kolektibizazioa sortu zituzten. Hirugarren Bost Urteko Plana Bigarren Gerra Mundialaren ondorioz bertan behera utzi behar izan zituzten 1941ean. Gerra amaitu eta gero, antzeko plangintzarekin segitu zuten 1991n Sobietar Batasuna desagertu zen arte. Batzuetan helburuak guztiz gainditu baziren ere, beste plangintza batzuek porrota izan zuten eta helburuak ez ziren bete.

### Bost Urteko Planak, Stalinen arabera, 1938

"Bosturteko planaren eginkizun nagusia zen Sobietar Batasuna herrialde industrial bihurtzea, elementu kapitalistak erabat kanporatzeko, ekonomia arloan forma sozialisten ideiak zabaltzeko eta SESBen klaseak desagerrarazteko behar zen oinarria sortzea, gizarte komunista eraikitzeko. Bosturteko planaren zeregin nagusia zen, sozialismoa oinarri harturik, gure herriko industria osoa berriz hornitu eta antolatzea. Baina industria bakarrik ez, garraioak eta nekazaritza ere kontutan hartu ziren. Plan haren eginkizun nagusia nekazaritzan arlokako ekonomia txikia ekonomia handi kolektibizatuaren bidera eroatea zen; horrela, nekazaritza eremuetan ere sozialismoaren oinarri ekonomikoa ziurtatu nahi zen eta kapitalismoari itzulbide guztiak itxi SESBen. Azkenik, bosturteko planaren zeregina zen gure herrian beharrezko baldintza tekniko eta ekonomiko guztiak sortzea defentsa ahalmena gailenera eramateko, kanpoko esku hartze armatu eta eraso guztiei, edonondik etorrita ere, indartsu erantzuteko gauza izateko".

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q161226
* Commonscat Multimedia: Five-year plans (Soviet Union)

---

 |

* Wd Datuak: Q161226
* Commonscat Multimedia: Five-year plans (Soviet Union)
**Brígida del Río** edo Peñarandako emakume bizarduna (XVI. mendea) Felipe II.aren gortesaua izan zen.

Biografia
---------

Bere bizarra zela eta Brígida del Río famatu egin zen XVI. mendean. Habsburgotarrak sustatutako bitxikerien gortearen parte izan zen, itsusiak edota arraroak ziren horiek errege-erreginen dotorezia eta edertasuna nabarmentzen zuten eta. Brigida Felipe II.aren gortera eramana izan zen, norbaiten jabetza ote zuen ez dago argi. Madrilen eta Valentzian egon zela ezaguna da, baita ere erakutsia izateagatik dirua jasotzen zuela.

### Margolanetan

1590an Juan Sánchez Cotán margolariak Felipe II.aren gortean egon zenean Brigidaren erretratua egin zuen. Ondoren, Covarrubiasek irudi hori erabili zuen bere *Emblemas morales* (1610) liburuan eta irudia ezagutarazi zen. Juan de Ribera, Diego Valentín Díaz edota Astorgako markesak bere erretratuak zituzten. Pedro Salazar de Mendozaren margolan kolekzioan Brigidaren beste erretratu bat zegoela uste da, 1629 urte inguruan, baina ordutik ez da bere berririk izan, erretratu hau Toledon zegoen, Sánchez Cotánen erretratua bezala eta horregatik baliteke ere koadro berdina izatea. Egun, Sánchez Cotánen margolana Pradoko Museoan dago gordeta, baina ez dago erakusgai. Bizarrak sexualitateari lotutako esanahia zuen garai honetan, gizonen berotasunari eta emakume hauen ohitura txarrei eta ustezko lizunkeriari lotuta.

### Literaturan

Garaiko hainbat literatur lanetan Brigidaren aipamena egiten da, besteak beste, Mateo Alemánen *Guzmán de Alfarache* (1599) eleberrian, Sebastián de Covarrubias-en *Tesoro de la Lengua Castellana* (1611) liburuan, Jerónimo de Alcaláren *El donado hablador* (1624) liburuan eta Fracisco de Quevedok *A la barba de los letrados* sonetoan, azken honek María de Peñaranda izena jartzen dio.

Bibliografia
------------

* D. Lazzeri, D. Lippi & G. M. Weisz (2015). *Brigida del Rio, "La Barbuda de Peñaranda" (1590): Juan Sánchez Cotán (1560–1627)*. Endocrinology and Art.

Ikus, gainera
-------------

* Emakume bizardun

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   **(Gaztelaniaz)** «La barbuda de Peñaranda, entre mujer y hombre» *abc* 2015-09-14 (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «"Brígida del Río, ""la barbuda de Peñaranda"""» *Mis Museos* (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Burgueño, María Jesús.  (2017-07-19). «Conoce la historia de Brígida del Río, la barbuda de Peñaranda que pintó Sánchez Cotán» *Revista de Arte - Logopress* (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).
4. 1 2   «Brígida del Río, la barbuda de Peñaranda - Colección - Museo Nacional del Prado» *www.museodelprado.es* (Noiz kontsultatua: 2023-03-25).

Kanpo estekak
-------------


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q117293884

 |

* Wd Datuak: Q117293884
**Casa de América** (euskaraz: «Amerikako etxea») Espainiako kultura-erakundea da, egoitza Madrilen duena. 1992an sortu zen Madrilgo Udalaren ekimenez, kulturaren eta diplomaziaren gune garrantzitsu izan zedin. Kanpo Arazoetako ministerioaren eta Madrilgo Erkidegoaren eta Udalaren parte-hartzeaz osaturiko proiektua da, eta haiek jarri zuten Linaresko jauregia erosteko, berritzeko eta erakundea lanean hasteko dirua.

Bi esparrutan dihardu Casa de Américak: Ateneoan eta Tribunan. Amerikako Ateneoa arte plastikoen eta musikaren, zinemaren eta literaturaren topagunea da. Bere helburua ahalik eta eskaintza kultural orekatuena eta osoena eskaintzea da; egin izan diren erakusketen artean, Kolon aurreko artearena, Barbier-Mueller bildumarena edota Paraguaiko jesuiten misioetako arte kolonialarena nabarmen daitezke, baina arte garaikidea ere erakusten da: Luis Caballero kolonbiarrarena edota Los Angelesko hispanoen arte herrikoi *chicano*a, besteak beste. Ikuskizunei dagokienez, lan abangoardistetatik hasi eta Karibeko tradizio erromantikoko musikaletara bitarteko joeretako obrak eskaini izan du.

Irakaskuntza, politika eta gizartea dira Amerikako Tribunak lantzen dituen gaiak, bestalde, eta Elkartearen errealitate kulturalari eta politikoari buruz gogoeta egiteko eta eztabaidatzeko foro garrantzitsua da. Alor horretan, estatu eta gobernuburuek Iberoamerikako Elkartearen gailurretan erabilitako gaiei ematen zaie lehentasuna. Ikerketari eta irakaskuntzari zuzendutako programa berezia du, Iberoamerikako Ikasgela, unibertsitateko ikasketak amaitu dituztenentzat bi master, bata Madrilgo Complutense Unibertsitatearekin (Iberoamerikako Goi Ikasketen Masterra) eta bestea Alcalá de Henaresko Unibertsitatearekin (Ipar Ameriketako Ikasketen Masterra).

Ikus gainera
------------

* Linaresko jauregia

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8341733
* Commonscat Multimedia: Casa de América

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 128518265
* ISNI: 0000 0001 1955 2321
* LCCN: n93030527
* SUDOC: 069010943

 |

* Wd Datuak: Q8341733
* Commonscat Multimedia: Casa de América
**Brahuiera** (forma indigena: *Brahui*) iparraldeko hizkuntza drabidikoa da, eta batez ere Brahui herriak hitz egiten du Balutxistan probintziaren erdialdean, Pakistanen, eta komunitate sakabanatuak badira Iran, Afganistan eta Turkmenistanen.

Kokapena
--------

Hizkuntza honek gertuen duen hurrengo hizkera drabidikoa 1.500 kilometrotik gorako distantziara dago. 

Brahuiera, iparraldean isolatua, beste hizkuntza drabibdikoen kokapenarekin alderatuta.
Ez dago adostasunik Brahuiera Balutxistanera sartutako hizkuntza nahiko berria ote den edo lehen zabalduago zegoen hizkuntza drabidikoen familiaren soberakina ote den, isolatua geratu den indoeuroparraren etorreraren ondorioz. 

Brahuiera alfabeto pertso-arabiarrean idatzitako hizkuntza drabidiko bakarra, eta hori ere nahiko berandu, XX. mendearen bigarren erditik aurrera.

UNESCOren 2009ko txosten baten arabera, galzorian dauden Pakistango 27 hizkuntzetako bat da Brahuiera.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *A slice of south India in Balochistan.* .
2. ↑  Parkin 1989.
3. ↑    *BRAHUI – Encyclopaedia Iranica.* .
4. ↑  Elfenbein 1987.
5. ↑  Moseley 2009.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q33202
* Commonscat Multimedia: Brahui language

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11951772x (data)
* GND: 4146444-8
* LCCN: sh85016310
* NDL: 00561054
* NKC: ph276811
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q33202
* Commonscat Multimedia: Brahui language
**Casa Guipuzcoana** museo historiko bat da Cagua hiriaren erdialdean, Aragua estatuan, Venezuelan. 1728an ezarri zen, eta herrialdeko erdialdeko merkataritza kontrolatzeko gunea zen. Eraikina 1986an Monumentu Historiko Nazional izendatu zuten. Egun Caguako Arte eta Historia museoa da.

Kokapena
--------

Casa Guipuzcoana Bolívar kalean dago, Piar eta Caguako Ateneoaren arteko bidegurutzean.

Historia
--------

Araguako haranaren emankortasuna, batez ere Cagua inguruan, oso egokia zen kotoia, urtxoa, azukre-kanabera, artoa, bananak eta kakaoa landatzeko 1781eko erdialdera arte. Harrezkero, makineria modernoekin, zerratokien, erratz fabriken, kafe, kanabera eta arto ehotzeen, errementarien eta arotzen industria-indarra finkatu zen. Cagua-ren arrakasta komertzialak Caracasko Gipuzkoar Konpainia erakarri zuen. 1728an sortu zen, kakaotero merkatari adituen partaidetzarekin.

Abandonatuta eta ahaztuta egon ondoren, Evelio Giuseppe bertako margolaria eta Rafael Herrádez bere ikaslearen ekimenez, Sótero Arteaga Miquelena bertako kronikariarekin batera 1977an berreskuratu zuten etxea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5754245

 |

* Wd Datuak: Q5754245
**Bragako artzapezpikuaren jauregia** (portugesez: *Paço Arquiepiscopal*) Portugalgo Braga hirian kokatzen den jauregia da, Bragako artzapezpikuaren egoitza izan zena.

Arkitektua
----------

Hiru eraikinek osatzen dute, "U" itxura daukatenak eta erdian, hegoaldera begira, jauregiaren enparantza (Largo do Paço) dago.

Ekialdeko eraikina da zaharrena, XIV eta XV mendean eraiki zen eta Santa Barbara lorategiak ditu alboan. Gotikoa da eta gotorleku itxura handia du. Mendebaldeko hegalak udaletxearen plazara ematen du. XVIII mendekoa da eta Portugal iparraldeko barroko estiloan eraiki zen. Liburutegi publikoa eta Bragako barrutiko artxibategia daude bertan.

Azkenik hegoaldeko zatia dago eta XVI eta XVIII mende arteko hainbat eraikinek osatzen dute. Gaur egun bertan dago Minhoko Unibertsitateko errektoregoa.

Iruditegia
----------

* Jauregiaren aurrealdea, gaur egun liburutegia.Jauregiaren aurrealdea, gaur egun liburutegia.
* Hegoaldeko aurrealdea, jauregiaren enparantza.Hegoaldeko aurrealdea, jauregiaren enparantza.
* Ekialdeko horma eta Santa Barbara lorategiak.Ekialdeko horma eta Santa Barbara lorategiak.
* Santa Barbara lorategiak.Santa Barbara lorategiak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4892983
* Commonscat Multimedia: Archiepiscopal Court

---

* **Ondare historikoa**
* IGESPAR: 73930
* SIPA: 1106

 |

* Wd Datuak: Q4892983
* Commonscat Multimedia: Archiepiscopal Court
**Caddo parrokia** (ingelesez: *Caddo Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Shreveport da. 2010eko zentsuaren arabera 254.969 biztanle zituen, Caddo Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Caddo parrokiak 2.426,36 kilometro koadro ditu. Horietatik 150,96 ura dira. Beste 2.275,41 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 105,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 254.969 pertsonetatik 128.098 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.129 dira. 119.697 beltzak edo afroamerikarrak. 976 amerikar natiboak ziren eta 118 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2.653 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 246 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.181 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Caddo Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q177562
* Commonscat Multimedia: Caddo Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134860630
* GND: 4427314-9
* LCCN: n80007783
* NARA: 10038901
* **Lekuak**
* OSM: 1827485
* TGN: 2000862

 |

* Wd Datuak: Q177562
* Commonscat Multimedia: Caddo Parish, Louisiana
**1520-1521eko Gipuzkoako matxinada** Gipuzkoan korrexidore berriaren izendapenaren ondorioz sortutako istiluek duten izena da. Historiografikoki, eta kronologia parekotasuna dela eta, arazoa Gaztelako Komunitateekin erlazionatua izan da. Dena dela, 1970 eta 1980ko hamarkadetan egindako ikerketek ez zuten antzekotasun hori oso garbi utzi, ondorioak Probintziaren dinamikarekin erlazionatutako arazotzat izan zutelarik, baina gipuzkoar faktoreak erabat argitu gabe.

Testuingurua
------------

1520. urte amaieran Gipuzkoako hiribilduen artean arazoak sortu ziren korrexidore berriaren izendapena zela eta. Donostia buru zuen taldeak Cristóbal Vázquez de Acuña erregearen delegatutzat onartu bazuen, ez zen hala izan Hernanik bideratzen zuten taldearekin. Azken honek, izendapena Gipuzkoako eskubide eta pribilegioen aurka zihoala argudiatzen zuen. Izendapenaren inguruko tira-birak hilabete istilutsuak ekarri zituen, nagusienak, 1520ko azaroa eta 1521eko urtarrila bitartean izan zirelarik. Baina apirila eta maiatzean ere, oraindik nolabaiteko tentsioa bizi zen hiribilduen artean, zeina frantsesek Nafarroan eragindako ofentsibarekin itzali zela dirudien. Esate baterako, Hondarribiko setioaren denboran (1521-1524) Gipuzkoa jarri zen erabat Gaztelako erregearen aginduetan.

Gaztelar Komunitateen gerra eta gipuzkoar istiluen artean dauden kronologia antzekotasunak direla eta, ikerlari gehienek arazo probintzialari zentzu horretan erreparatu egin diote; hau da, Gipuzkoan gertatutakoa Komunitateekin zerikusia zuen arazo bat zen edo ez aztertzeari ekin diote. Ondorioak orokorrean arazo ezberdinen aurrean gaudela zioten, nahiz eta Hernaniko taldeak gaztelar komuneroekin kontaktuak izan. Hori dela eta, 1970 eta 1980ko hamarkadetan izandako ikerketek arazoa gipuzkoar dinamikarekin zerikusia zuela ondorioztatu zuten eta beraz, benetako arrazoiak Erdi Aro eta Aro Modernoen arteko trantsizio garaian oinarriturik zeudela. Azken finean, Gipuzkoaren egituraketa korporatiboa finkatzen ari zenean, behin Behe Ertaroan lurralde hori antolatzeko bi aukeren arteko borroka —Ahaide Nagusiena eta hiribilduena-puntu nagusienetan behinik behin, gainditua zegoelarik.

Oharrak
-------

1. ↑  Donostiako taldean Hondarribia, Bergara, Errenteria, Elgeta, Soraluze, Elgoibar, Zarautz, Orio, Usurbil, Leintz-Gatzaga eta Sayaz zeuden. Hernaniren alboan bestalde, Tolosa, Segura, Ordizia, Azpeitia, Azkoitia, Zestoa, Irun, Oiartzun, Getaria, Zumaia, Deba, Mutriku, Aiztondo, Areriako Alkatetza Nagusia, Urretxu, Arrasate eta Eibar

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3     IrijoaCortés, Iago.  (2004-07-01). «Gipuzkoa komunitateen gerran (1520-1521): Eguneratze historiografikoa» *Boletín de la Real Sociedad Bascongada de Amigos del País* 60 (2) ISSN 0211-111X. (Noiz kontsultatua: 2022-06-17).

Kanpo estekak
-------------
Irudi honetan pantaila-bereizmen arruntenen zerrenda ageri da. Koloreak bereizmen mota bakoitzaren formatu-ratio araberakoak dira.
**480p** bideo-bistaratzeen pantaila-bereizmen laburdura bat da. 480 zenbakiak bereizmen bertikala 480 pixelekoa dela adierazten du eta p letrak eskaneatze mailakatuari erreferentzia egiten dio. 4:3 formatu-ratioa denean (480 × 4⁄3 = 640) 640 pixeleko bereizmen horizontala izango du. Formatu horri bereizmen estandarra (SDTV) moduan ere ezagutzen zaio. Bereizmen estandarra beti izango da 4:3 formatu-ratioan eta oso erabilia izan zen lehenengo plasmazko telebistetan. 480p normalean NTSC eskualdeetan erabiltzen da. PAL edo SECAM eskualdeetan, berriz, 576 pixeleko bereizmen bertikala izango da.

Bereizmenak
-----------

| Estandarra | Bereizmena | Formatu-ratioa |
| --- | --- | --- |
| 480p | 640 x 480p | 4:3 (formatu-ratio ohikoena) |
| 480p (1,85:1) | 888 x 480p | 1,85:1 (Academy) |
| 480p (16:9) | 854 x 480p edo 848 x 480p | 16:9 (YouTubeko bideo batean 854 x 480p erabiltzen da 480p aukeratzerakoan) |
| 480p (3:2) | 720 x 480p | 3:2 (adibidez iPod Touch 4 batean erabiltzen da, edo NTSC eskualdeetako DVD batean) |
| 480p (5:3) | 800 x 480p | 5:3 (telefono mugikor batzuetan erabilia) |

#### 480p24

480p24 oso erabilia da 60 Hz erabiltzen den eskualdeetan telebistarako zenbait lanen produkzioan. Kasu honetan, zinemagintzan erabiltzen diren fotograma segundoko (24 fotograma segundoko) berdina izango da. Aldi berean, zinemagintzan telebistarako eginak dauden filmak formatu honetara bihurtuko dira. 

#### 480p30

480p30 Interneten erabilia da eskuarki, non 480i kalitatearen antzekoa izango bailitzake. 480i kalitatean ez da eskaneatze mailakaturik izango, eskaneatze gurutzatua baizik. Zerbait egiterakoan formatu hau erabiltzen bada, irudia jaso, editatu eta 480i60 kalitaterako sortutako kanaletan igorriko da. Hori eginez, 480p30 formatuan egindako irudiak telebistan edo DVDetan jar daitezke. 

#### 480p60

Kalitate hau bereizmen hedatuaren (EDTV) parte izango litzateke, non bereizmen estandarraren eta definizio altuaren artean egongo litzatekeen. Formatu honetan 480i baino kalitate handiago bat izango da eskaneatze mailakatua dela eta. Bideogintzan eta irrati-difusioan ez da asko erabiltzen. Hala ere, zenbait DVD/Blu-ray-irakurgailu eta gailu elektronikoen bideo-irteera gisa erabilia da.

Erreferentziak
--------------

1. **(Ingelesez)**  *480p.*  2021-10-17 (Noiz kontsultatua: 2021-11-18).
2. **(Frantsesez)**  *480p.*  2021-09-09 (Noiz kontsultatua: 2021-11-18).
3. **(Gaztelaniaz)** «Introducción completa a la resolución de 480p y por qué la necesita - Biblioteca Wiki De Minitool» *es.gov-civil-setubal.pt* (Noiz kontsultatua: 2021-11-18).

Ikus, gainera
-------------

* 1080p
* 720p
* Pantaila-bereizmen
* SDTV, EDTV, HDTV

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1196954

 |

* Wd Datuak: Q1196954
**Bouvet uhartea** (norvegieraz: *Bouvetøya*) Ozeano Australeko sumendi-uharte bat da, Norvegiaren menpekoa.

Geografia
---------

Jatorri bolkanikoa du uharteak, baina gaur egun, glaziarrek estaltzen dute, ia osorik. Izan ere, bertako klima hezea eta hotza da; urteko batez besteko tenperatura –1 °C da. 58,5 km²-ko azalera du, badia eta porturik gabeko 29,6 kilometroko itsasertzak inguratuta. Glaziarrak itsasoan edo hondar bolkanikozko hondartza beltzetan bukatzen dira, amildegi malkartsuetan. Uharteko punturik garaiena (Olavtoppen) 780 metro altu da.

Munduko lekurik bakartuena da, ez baitago ez lurrik ez uharterik 1.600 kilometroan. 1.600 kilometrora Maud Erreginaren Lurraldea dago (norvegieraz: *Dronning Maud Land*), Antartikan, eta 2.000 kilometro iparraldera, kosta afrikarra.

Historia
--------

Uhartea Jean-Baptiste Bouvet de Lozier frantsesak aurkitu zuen 1739an. Hala ere, ez zuen inork erreklamatu 1825eko bukaera arte. Orduan, Erresuma Batuak bere egin zuen, Liverpool uhartea izenarekin. 1927an norvegiar itsasontzi bateko tripulazioa hilabetez izan zen uhartean, eta horrek itsasontziaren kapitainari uhartearen izaera norvegiarra aldarrikatzeko aukera eman zion. Erresuma Batuak urtebete geroago onartu zuen.

1971n uhartea eta inguruko urak erreserba natural gisa hartu zituzten. Uhartea hutsik dago, ez da jenderik bertan, nahiz eta 1977an Norvegiak lehen meteorologia-estazioa ezarri zuen han.

1979ko irailaren 22an Indiako ozeanoko hegoaldeko itsasarte batetik Bouvet eta Eduardo Printzearen uharteen artera bidalitako argi-distiradun satelite bidezko imajinak leherketa nuklear batek eragindakotzat jo ziren. Oraindik ez da afera argitu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q23408
* Commonscat Multimedia: Bouvet Island

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 249383208
* GND: 4450775-6
* LCCN: sh87007247
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 2425963
* TGN: 7016858

 |

* Wd Datuak: Q23408
* Commonscat Multimedia: Bouvet Island
Erreserbaren ikuspegia: atzealdean Buenos Airesko erdiguneko eraikinak ikus daitezke. 
**Buenos Airesko Erreserba Ekologikoa**, **Costanera Sur** **Erreserba Ekologikoa** ere deitua, Puerto Madero auzoaren ekialdean, Argentinako Buenos Aires Hiri Autonomoan, dagoen berdegune erraldoi bat da. Rio de la Plata ibaiaren hertzean dago. Erreserba ibaiari irabazitako 350 hektareako lursail handi batean kokatzen da. Bertan zati bat 1970eko eta 1980ko hamarkadetan autobideak eraikitzeko burututako eraispenen hondakinez lehorreratu zen.

Zabortegi horien jatorrizko xedea eremua urbanizatzea bazen hiriaren erdialdeko hedapena bihurtzeko, proiektu hori bertan behera utzi zen eta lurra bertan behera utzi zen. Utzikeria urteetan zehar, hainbat Chaco-Papa lautadako ekosistemen benetako erakusleihoa lurrean espontaneoki garatu zen: larreak, aintzirak, sahatsak eta akazia basoak, etab. aberastasun handia dute flora eta faunari dagokionez.

Bisitak Erreserban
------------------

Erreserba Ekologikoa urte osoan zehar zabalik dago. Sarbide librea du Costanera Sur-eko hegoaldeko muturrean kokatuta.

 Erreserba Ekologikoaren airetiko ikuspegia. 
Erreserbaren helbidea Tristán Achával Rodríguez etorbidea 1550 da. 8etatik 19etara zabalik dago.

Garatzen den jarduera oso ezaguna hegaztien eta beste animalien behaketa da. Ohikoa da, halaber, jendeak kirola egiten edo paseoak egiten ari dela ikustea, argazkiak egiten (hortik, hiriko ikuspegi onenetarikoa baduzu) edo atsedena hartzen besterik ez. Erreserba Ekologikoa oso ezaguna da gaztetxoen eta adin ertainekoen artean (20-40 urte), edozein jarduera fisiko, aisiarako edo erlaxatzeko aproposa baita.

Irudi galeria
-------------

* Ikuspegi panoramikoaIkuspegi panoramikoa
* Ardea alba*Ardea alba*
* Cygnus melancoryphus*Cygnus melancoryphus*
* Cortaderia selloana*Cortaderia selloana*
* Ikuspegi panoramikoaIkuspegi panoramikoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1034280
* Commonscat Multimedia: Costanera Sur Ecological Reserve

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh00004709

 |

* Wd Datuak: Q1034280
* Commonscat Multimedia: Costanera Sur Ecological Reserve
**(114) Kasandra**, asteroide zerrendako 114. asteroidea da. 1871ko uztailak 23an aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek.

Priamo eta Hekuba Troiakoaren alabagatik deitua. Elezaharrak dioenez, igarle eder eta asko asmatzen zuen bat zen. Apolo jainkoak, Kasandrak jainkoaren maitasunari uko egiten ziolako sumindua, bere iragarpenak sekula sinetsiak ez izateaz zigortu zuen. Beste batzuk diotenez, Apolori, berarekin ezkontzea agindu zion igarpenaren dohaina ematen bazion. Eta Apolok hala egin zuen, baina Kasandrak ez zuen bere hitza bete. Mendeku bezala, Apolok, Kasandrak eginiko iragarpenak ez sinistea eragin zuen, eta, hala, Troia setiatzen ari ziren greziarrek, ondoren bere barnean gorde ziren zaldia eraiki zutenean, Kasandrak, hirian ez sartzeko ohartu zuen, horrek, hiriaren suntsipena eragingo bait zuen, baina ez zioten kasurik egin eta Troia suntsitua izan zen. Troia arpilatu ondoren, Agamemnon erregeari, bere emazteak hiltzea aginduko zuela iragarri zion, baina honek ez zion sinetsi, eta Agamemnon eta Kasandra bera, Egistok hil zituen Argosera itzultzean.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**113 Amaltea** | **Asteroidea**1871ko uztailak 23an aurkitua | Ondorengoa**115 Thyra** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q136402
* Commonscat Multimedia: 114 Kassandra

---

* **Astronomia**
* JPL: 2000114
* MPC: 114

 |

* Wd Datuak: Q136402
* Commonscat Multimedia: 114 Kassandra
**Böhse Onkelz** (alemanieraz Böse Onkels - "osaba gaiztoak") Alemaniako rock musika taldea izan zen, oso garrantzitsua lortutako arrakastarengatik eta iraupenarengatik (1980-2005). Alemaniera hutsez abesten dute, salbuespenak salbuespen.

Taldea 1980an sortu zen, kideek oraindik 17 urte baino ez zituztela. Hasierako urte horietan, taldeak oi mugimenduan parte hartu zuten. Skinhead mugimenduak gustuko zuen musika estilo hori, Erresuma Batuan sortua, estreinako urratsak ematen ari zen Alemanian. Böhse Onkelz-ek apolitikotzat jo zuten euren burua, nahiz eta kanta batzuek muturreko eskuinaren kutsua erakusten zuten: "Türken rhaus" ("turkiarrak kanpora") edo "Deutschland den Deutschen" ("Alemania alemaniarrentzat"). Kritika ugari eragin duten bi kanta horiek ez dira inoiz inolako diskotan agertu. Bakarrik estreinako urteetako kontzertuetan jo zituzten, skinhead garaian.

1985ean, kontrolatu ezin izan zuten kontzertu baten ostean neonaziak zirela medio, taldekideek erabaki zuten oi eta skinhead mugimenduak uztea. Orduan, underground garaia hasi zen. 1990eko hamarkadaren hastapenean, Böhse Onkelzen gaineko interesa handitzen hasi zen Alemanian. Nolanahi ere, aipatutako bi kanta horiek zirela eta, hainbat hedabidek, tartean MTVk eta VIVAk, taldearen agerpena boikotatu zuten, gaztearoko akatsak aitortu arren.

Taldearen azken lau albumak, "Viva Los Tioz" (1997), "Ein böses Märchen" (2000), Dopamin (2002) eta "Adios" (2004), Alemaniako salmenta sailkapenetan lehenengo postuetan kokatu ziren, zerbait ezezaguna rock talde alemaniar batentzat. 2004ko bira, hondarrekoa, arrakasta itzela izan zen.

### Albumak

* 1984 Der nette Mann (zentsuratua, LP)
* 1985 Böse Menschen – Böse Lieder (LP)
* 1986 Mexico (Mini-LP)
* 1987 Onkelz wie wir (reremastered in 2007)
* 1988 Kneipenterroristen
* 1989 Lügenmarsch
* 1990 Es ist soweit
* 1991 Wir ham’ noch lange nicht genug
* 1991 Live in Vienna
* 1992 Heilige Lieder
* 1993 Weiß
* 1993 Schwarz
* 1994 Best of - Gehasst, verdammt, vergöttert
* 1995 Hier sind die Onkelz
* 1996 E.I.N.S.
* 1997 Live in Dortmund
* 1998 Viva los Tioz
* 2000 Ein böses Märchen
* 2001 Gester, Heute, Morgen - Best of (3 CD Box)
* 2001 Tour 2000/ Live DVD
* 2002 20 Jahre - Live in Frankfurt
* 2002 Dopamin
* 2004 Adios
* 2004 Live in Hamburg
* 2005 La Ultima/Live in Berlin
* 2007 Vaya con tioz
* 2016 Memento
* 2020 Böhse Onkelz

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q163783
* Commonscat Multimedia: Böhse Onkelz

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 156855537
* ISNI: 0000 0001 0478 1148
* GND: 5504732-4
* LCCN: no2008112614
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: bohse-onkelz

 |

* Wd Datuak: Q163783
* Commonscat Multimedia: Böhse Onkelz
**Calumet konderria** (ingelesez: *Calumet County*) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chilton da. 2010eko zentsuaren arabera 48.971 biztanle zituen, Calumet kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Calumet konderriak 1.028,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 204,2 ura dira. Beste 824,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 47,62 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 48.971 pertsonetatik 47.015 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.690 dira. 236 beltzak edo afroamerikarrak. 179 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.027 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 24 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 476 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494926
* Commonscat Multimedia: Calumet County, Wisconsin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144247407
* ISNI: 0000 0004 0451 8720
* LCCN: n80118457
* **Lekuak**
* OSM: 270632
* TGN: 2002312

 |

* Wd Datuak: Q494926
* Commonscat Multimedia: Calumet County, Wisconsin
**Buffalo konderria** (ingelesez: *Buffalo County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Gann Valley da. 2010eko zentsuaren arabera 1.912 biztanle zituen, Buffalo kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Buffalo konderriak 1.263,24 kilometro koadro ditu. Horietatik 42,36 ura dira. Beste 1.220,88 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,51 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 1.912 pertsonetatik 318 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 35 dira. 4 beltzak edo afroamerikarrak. 1.575 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 14 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484450
* Commonscat Multimedia: Buffalo County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151283614
* LCCN: n81117700
* NARA: 12013703
* **Lekuak**
* OSM: 1739796
* TGN: 2001778

 |

* Wd Datuak: Q484450
* Commonscat Multimedia: Buffalo County, South Dakota