**Flora de Pablo Dávila** (Salamanca, 1952ko otsailaren 25a) Espainiako medikuntzan doktorea da, biologia zelularrean eta molekularrean aditua.

Biografia
---------

  

1975ean Medikuntzan lizentziatu zen eta Salamancako Unibertsitatean Psikologian diplomatu zen. 1976 eta 1979 artean barne-mediku egoiliarra (BAME) eta doktoratu aurreko bekaduna izan zen Salamancako Unibertsitateko Ospitale Klinikoko Patologia Orokorreko Sailean, Endokrinologia Sailean, eta bertan Barne Medikuntzan eta Endokrinologian doktoratu zen. 10 urtez Estatu Batuetan lan egin zuen, lehenik doktoretza ondoko bekadun gisa (1980-1982) eta gero ikertzaile gisa (1984-1991 eta 1995-1996) National Institutes of Health (Bethesda) eta Kaliforniako Teknologia Institutuan (Caltech, Pasadena). 1982-1984 aldian, Bartzelonako Sant Pau Ospitaleko Endokrinologia Zerbitzuko fakultatibo laguntzailea izan zen, eta 1989ra arte ikerketa-proiektuak gainbegiratzen jarraitu zuen.

  

1991n Espainiara itzuli zen, Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiko (CSIC) Ikerketa Biologikoen Zentroko (CIB) ikertzaile zientifiko gisa, Madrilen. 2007tik 2008ra Karlos III.a Osasun Institutuko zuzendari nagusia izan zen. Ondoren, CIBeko Biomedikuntza Molekularreko Departamentuko (CSIC) Ikerketa Irakasle izatera pasa zen.

  

2001ean, Emakume Ikertzaile eta Teknologoen Elkartearen sortzaileetako bat izan zen, eta elkarte horretako lehen presidentea izan zen (2001-2007). Sarritan adierazi du kezkatuta dagoela emakumeek esparru zientifiko eta teknologikoetan egiten duten lana aintzat ez hartzeagatik, bai eta postu garrantzitsuetan eta erabakiak hartzean duten presentzia txikiagatik ere, eta hala jakinarazi du prentsan eta hainbat dibulgazio-artikulutan.

Ikerketa
--------

1991n *Ornodunen Garapeneko Hazkunde Faktoreak* ikerketa-taldea sortu zuen, eta 2007an *3D Laborategia: garapena, bereizketa, endekapena* izena hartu zuen. Bere ikerketak beti izan du zerikusia biologia zelularrarekin eta molekularrarekin, enbrioiaren garapenarekin, intsulinarekin eta hazkunde-faktoreekin, baita neurogenesiarekin ere. Zuzentzen zuen taldean, bereziki aztertu da prointulinak/intsulinak nerbio-sistema zentralaren garapenean duen zeregina, garapenaren ereduzko sistemetako oinarrizko arazo biologikoei helduz, hainbat ehunen eraketaren azpian dauden mekanismoak ulertzeko helburuarekin. Hainbat ornodun (oilaskoa, sagua) eta zelula pluripotenteak erabiliz, zelulen ugalketa, bereizketa, lehiaketa eta heriotza erregulatzeko mekanismo fisiologikoak aztertzen zituzten, baita egoera patologikoetan duten deserregulazioa ere. Zehazki, beren behaketen translazio biomedikoa planteatu zuten nerbio-sistemaren endekapen-ereduetan, baita degenerazio retiniarretan eta, oraintsuago, Alzheimerren gaixotasunean ere.

  

  

Flora de Pablok, buru duen taldeko kideekin batera, *Proretina Therapeutics* oinarri teknologikoko enpresa sortu zuen. Enpresa hori Madrilen sortu zen 2007ko uztailean, CIBeko spin-off-a, Bartzelonako eta Alcala de Henaresko unibertsitateekin lankidetzan. Enpresa klinikan aplika zitekeen terapia bat garatzen hasi zen, baina inbertitzailerik ez zegoenez, enpresa itxi egin zuten 2018an.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 2001: *Carmen* de Burgos Dibulgazio Feministaren VIII. Saria, *Emakumea eta Zientzia Hegoaldeko Europatik* artikuluarengatik, Emakumeari buruzko Ikerketa Historikoen Elkarteak eta Malagako Unibertsitateak emana.
* 2003: Farmaziako Errege Akademia Nazionaleko dagokion Akademikoa
* 2006-2007: Alicia Koplowitz Fundazioko programen koordinatzailea.
* 2007-2009: SET-Routes University Ambassador (EU programa, European Molekular Biology Laboratory-k (EMBL) koordinatua).
* 2010 eta 2013: *Espainiako 100 Top Emakume Liderren* artean aukeratua.
* 2013: Ana Tutor sarien XIV. edizioan saritua.

Argitalpenak
------------

Ospe handiko aldizkarietan argitaratutako 140 ikerketa-artikulu baino gehiagoren egilekidea da, eta hauek dira garrantzitsuenak:

* *Insulin is present in chicken eggs and early chick embryos*.
* *Receptor genes for insulin and insulin- like growth factor I are differentially expressed in Xenopus oocyte and embryos*
* *The developing CNS: a scenario for the action of proinsulin, insulin and insulin-like growth factors*
* *Upstream AUGs in embryonic proinsulin mRNA control its low translation level*
* *Modulation of the PI3Kinase/Akt signalling pathway by IGF-I and PTEN regulates the differentiation of neural stem/precursor cells*
* *The prohormone proinsulin as a neuroprotective factor: past history and future prospects*

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *SET-Routes University Ambassador.*  2009.
2. ↑   De Pablo F.; Roth, J. Hernández, E. Pruss, R.M..  (1982). *Endocrinology* 111: 1909-1916..
3. ↑   Scavo, L.; Shuldiner, A.R. Serrano, J. Dashner, R. Roth, J. De Pablo, F..  (1991). *Proc. Natl. Acad. Sci. USA* 88: 6214-6218..
4. ↑   De Pablo, F.; De la Rosa, E.J..  (1995). *Trends Neurosci* 18: 143-150..
5. ↑   Hernández-Sánchez C.; Mansilla A. de la Rosa E.J. Pollerberg E. Martínez-Salas E. and De Pablo, F..  (2003). *EMBO J.* 22: 5582-5592..
6. ↑   Gaizka Otaegi; María J. Yusta-Boyo, E. Vegaño-Vera, Héctor R. Méndez-Gómez, Ana C. Carrera, José L. Abad, Manuel González, Enrique J. de la Rosa, Carlos Vicario-Abejón and Flora de Pablo..  (2006). *J. Cell Sci.* 119: 2739-2748..
7. ↑   de Pablo, Flora; Hernández-Sánchez, Catalina; de la Rosa, Enrique J..  (26 de noviembre de 2018). «The Prohormone Proinsulin as a Neuroprotective Factor: Past History and Future Prospects» *Frontiers in Molecular Neuroscience* 11  doi:10.3389/fnmol.2018.00426. ISSN 1662-5099..

Kanpo estekak
-------------

* Emakumeari buruzko Azterlan Historikoen Elkartea
* Ikerketa Biologikoen Zentroa
* Emakume Ikertzaile eta Teknologoen Elkartea
* Espainiako Endokrinologia eta Nutrizio Elkartea
* Therapeutics proretina
* European Molekular Biology Laboratory (EMBL)
* Espainiako 100 Top Emakume Aitzindariak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18212258
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 102338056
* ISNI: 000000007288706X
* BNE: XX1057038
* CiNii: DA07819626
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 3344890

 |

* Wd Datuak: Q18212258

[[Kategoria:1952} jaiotzak]]