**Ángela de la Cruz** (Coruña, 1965eko martxoaren 2a) artista saritua da, 2010ean Turner sarirako izendatu zuten eta  2017an Arte Plastikoen Sari Nazionala irabazi zuen.

Biografia
---------

Coruñan jaioa, De la Cruz filosofia ikasi zuen Santiagoko Unibertsitatean, 1989an Londresera joan eta han artea ikasi zuen Chelseako Arte Unibertsitatean, Goldsmiths College-an eta Slade School of Art-en (University College, Londres). Egun, Londresen bizi eta lan egiten du. 2005ean, burmuineko hemorragia bat izan ondoren koman zegoela, alaba bat izan zuen. De la Cruzek gurpil-aulkia erabiltzen du orain, eta laguntzaileak behar ditu bere lana egiteko.

Obra
----

Haren lanak, koadroak hiru dimentsioko objektu gisa hartzen ditu, bi dimentsioko irudikapen gisa baino gehiago, Lucio Fontanaren 40. hamarkadako mugimendu espazialistari jarraituz. Mugimendu horretara nola heldu zen azaltzen duten teoria desberdinak dira. Batetik, Slade School of Art-en ikasten ari zela, margotutako mihise baten bastidorea kendu zuela esaten da eta bestetik, nahi gabe apurtu zela. Pintura deformatuaren emaitzak inspiratu egin zuen eta, harrezkero lanak nahita distortsionatu edo hausten ditu, sorkuntza-prozesuaren parte gisa.

### Lan nabarmenak

Hasieran, artistak oihal eta mihisekin lan egiten zuen, horren adibide dira *Ashamed* (1995), *Homeless* (1996), *Self* (1997), *Ready to Wear* (1997-2003) eta *Nothing* (1998-2005).  2000. urteaz geroztik, aulkiak, mahaiak edo armairuak gehitu ditu piezetan, batzuetan mihise hautsiekin apainduta. Bestalde, *Clutter* serieak (2003-2005) hondakin eta materialen bildumak biltzen ditu. *Deflated* (2009-) kako batetik zintzilik dauden markorik gabeko koadro-sorta bat da. Flat-ek (2009) plastiko bat eta lurrean kolapsatu duen metalezko aulki bat ditu. Azken urteotan, aluminioa ere erabili du: Mike Smithen estudioak Angelaren jarraibideen arabera materiala soldatu, zanpatu, kolpatu eta distortsionatu egiten du. Ondoren, Ángela de la Cruzen estudiora eraman eta laguntzaileek margotzen dute.

Bere lana hainbat erakusketetan ezagutarazi da, besteak beste, Donostiko Manifesta 5ean, Erresuma Batuanko Camdem Arts Centre-n, Helga de Alvearreko Arte Garaikideko Museoan,  Bilboko Azkuna Zentroan, Milango Lisson Galerian eta Lleidako Centre d'Art La Paneran.

Sariak eta aitortzak
--------------------

* 2010ean Turner sarirako izendatu zuten.
* 2017an Arte Plastikoen Sari Nazionala jaso zuen. Epaimahaiak "pinturaren espazio ilusionistaren eta eskulturaren presentzia fisikoaren arteko harreman konplexua aztertzen duen lanaren intentsitatea" azpimarratu zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  "Supermarket singer on the Turner Prize Shortlist", The Independent, 4 May 2010
2. ↑  Turner prize 2010: a shortlist that is half-baked, The Guardian, 4 May 2010
3. ↑  "Supermarket singer on Turner Prize shortlist", The Telegraph, 4 May 2010
4. 1 2 3  File Note #50 - Ángela de la Cruz - After, Camden Arts Centre, April–May 2010
5. ↑  CV from Lisson Gallery
6. 1 2 3  Ángela de la Cruz's brush with death, The Guardian, 5 April 2010
7. ↑    *A Life in the Day..* .
8. ↑  Ángela de la Cruz: After, Camden Arts Centre, London, The Independent, 11 de abril de 2010
9. ↑  Ángela de la Cruz - After, Camden Arts Centre
10. ↑   Mora Perez, Guillermo.  (2013). «La pintura que no se deja ver» *RIUL - Universidad la Laguna*.
11. ↑  Ángela De La Cruz peels back perception, The Times, 18 de abril de 2010
12. ↑
13. ↑   López, Ianko.  (2022-02-18). «La epopeya de Ángela de la Cruz, la artista que quiso convertir el negro en un color erótico | Placeres» *S Moda EL PAÍS*.
14. ↑  Ángela de la Cruz's deadly art goes on show, The Guardian - works from "After"
15. ↑   «Angela de la Cruz: 'Homeless'» *www.azkunazentroa.eus*.
16. ↑  'Burst' en la Galería Lisson
17. ↑
18. ↑   «centre d'art la panera» *www.lapanera.cat*.
19. ↑   EP.  (19 de octubre de 2017). *Ángela de la Cruz, Premio Nacional de Artes Plásticas 2017.* .

Kanpo estekak
-------------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4242074
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 96690659
* ISNI: 0000 0004 4884 1378
* BNE: XX5228135
* GND: 143465759
* LCCN: nb2007025441
* Tabakalera ID: 74101
* SUDOC: 091024102
* ULAN: 500192951
* RKD: 262718

 |

* Wd Datuak: Q4242074