recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Genista florida*** Fabaceae familiako zuhaixka da.

Deskribapena
------------

Zuhaixka handia da, 3 metrorainokoa izan daitekeelarik. Adarrak tenteak dira eta zahartzaroan horixka eta arrakaladunak bihurtzen dira.

Hostoak bakunak, lauak, luzanga-lantzeolatuak, akuminatuak dira, oina kuneatua (gero eta oin estuagoa duen hostoa) eta peziolo motzduna du. Gainaldea iletsua eta azpialdea zetaduna da.

Fruitua 15-25 mm-ko leka da, luzanga, ile zetadunak ditu, eta barnean 3-6 hazi dauzka. Maiatza eta uztaila bitartean loratzen da, eta fruituak udarenbukarako garatzen dira.

Loreak horiak eta papilionatuak dira, bost piezakokorola daukate, bexilo edo estandarte dortsala handia da,eta bi albo-hegal eta gilaren bi pieza lotuak dituzte

Loraldia maiatzetik uztailera gauzatzen da.

Ekologia
--------

Lurzoru silizeo edo deskarbonatuen gainean hazten da. Isasti hedatsuak osatzen ditu.

Banaketa
--------

Espeziea Iberiar Penintsularen ipar-mendebaldean agertzen da batez ere. Horretaz gain, Afrika iparraldera eta Pirinioetako isurialdera hedatzen da.

Subespeziea penintsularen ipar-mendebaldeko mendigunetan zabaltzen da: Kantauriko Mendilerroan, Erdiko Sisteman, Sistema Iberiarrean... Euskal Herrian berriz, Artzena eta Leire mendilerroetan baino ez da aurkitu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Iñaki. Aizpuru,.  (1990). *Euskal Herriko zuhaitz eta zuhaisken gidaliburua.*  Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen-Zerbitzu Nagusia ISBN 8475429068. PMC 863179364. (Noiz kontsultatua: 2019-03-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15480857
* Commonscat Multimedia: Genista florida
* Wikispecies Espezieak: Genista florida

---

* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 146430
* EOL: 703594
* GBIF: 5347816
* GRIN:
* IPNI: 496046-1
* NCBI: 49822
* PlantList: ild-8395

 |

* Wd Datuak: Q15480857
* Commonscat Multimedia: Genista florida
* Wikispecies Espezieak: Genista florida
**Gorka Landaburu Illarramendi** (Paris, Frantzia, 1951ko urriaren 11-) kazetari gipuzkoarra da. Hainbat hedabidetan lan egin du, tartean "Cambio 16" eta "Aldaketa Hamasei" aldizkarien zuzendari gisan ere bai. Zarautzen bizi da.

Bizitza
-------

### Lehenengo urteak

Haren aita, Frantzisko Javier de Landaburu Fernández, EAJren diputatua izan zen Espainiako Bigarren Errepublikan; Frankismoan, Eusko Jaurlaritzaren lehendakariordea izan zen, Parisko erbestean. Gorka Landaburuk bertan kaztetaritza ikasketak egin zituen eta 1972an, Euskal Herrira itzuli.

### Lan ibilbidea

Frantziako hedabideetan hasi zen, Radio France, Radio Luxembourg eta Le Matin-en, eta Espainian Canal Sur eta Onda Ceron, Luis del Olmorekin batera. Halaber, EFE eta Reuters agentzietan eta Radio Euskadin ibili izan da.

### Konpromiso politikoa eta atentatua

1993tik aurrera, PSEko afiliatua da eta ETAren aurkako jarrera irmoa erakutsi du. Hori zela eta, atentatu bat jasan zuen 2001eko maiatzaren 15ean Zarauzko bere etxean: pakete bat jaso zuen, hasiera batean susmagarria ez zena, harpideduna zen aldizkari baten izenarekin zetorrena. Lehergailua ezkutatzen zuen, hala ere: zabaltzean, eztanda egin zuen eta aurpegian, eskuetan eta sabelaldean zauri larriak eragin zizkion. Halaber, etxean bestelako erasoak jasan ditu eta bizkartzaina behar izan du. 'Fundación Víctimas del Terrorismo' eta 'Gesto por la Paz' elkarteen kidea izan da.

Beste alde batetik, 2005ean publikoki azaldu zen Euskaldunon Egunkariaren itxieraren aurka, eta urte bat geroago "Sí en nuestro nombre, sí a que se busque la paz" manifestua sinatu zuen, Espainiako Gobernua eta ETAren arteko bake prozesuaren alde.

Ikus, gainera
-------------

* Zarauztar ospetsuen zerrenda

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8964753
* Commonscat Multimedia: Gorka Landaburu

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87331897
* BNE: XX1600831

 |

* Wd Datuak: Q8964753
* Commonscat Multimedia: Gorka Landaburu
**Fabrizio Romano** (Napoli, 1993ko otsailaren 21a) kirol-kazetari italiarra da, eta futboleko fitxaketen merkatuan espezializatuta dago. Sky Sports-en lan egiten du 19 urte zituenetik, eta Twitter-en hamar milioi jarraitzaile baino gehiago biltzea lortu du. Askoren ustez, kazetari fidagarriena da futbolari dagokionez.

Ibilbidea
---------

Romano Napolin jaio zen, Italian, 1993ko otsailaren 21ean. Kirol-kazetari gisa 18 urte zituela hasi zen lanean, Bartzelona Futbol Klubari buruzko informazioa jaso ondoren. Sky Sports-ekin lan egiten duenetik (enpresa horrekin sinatu zuen lehen kontratua 19 urterekin), harremanak sortu eta eraiki ditu Europa osoko klub, jokalari, agente eta bitartekariekin. Romanok kazetari gisa ere egiten du lan The Guardianentzat, eta milioika jarraitzaile lortu ditu sare sozialetan, batez ere Twitterren eta Instagramen. Milanen bizi da.

*90 min* aldizkariaren arabera, Fabrizio da futbolaren munduko transferentziei buruzko albiste berrietako kazetari fidagarrienetako bat da.

Bizitza pertsonala
------------------

Watford F.C. talde ingelesaren jarraitzailea izateaz gain, Romano eleaniztuna da; italiera, ingelesa, gaztelania eta portugesa menderatzen dituelako.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Arora, Mudeet.  (28 de agosto de 2020). «¿Quién es Fabrizio Romano? Factores del periodismo deportivo que necesitas conocer.» *90min*.
2. ↑   «Fabrizio Romano» *gianlucadimarzio.com*.
3. ↑   «Fabrizio Romano: El rey de las noticias sobre transferencias» *SPORTbible* 23 de septiembre de 2020.
4. 1 2   «'Here We Go!' Fabrizio Romano» *Bleacher Report* 9 de julio de 2020.
5. ↑   Antonio Villarreal.  (11 de agosto de 2021). «Fabrizio Romano, el hombre que anticipa todos los fichajes: "Mi misión es ser fiable"» *El Confidencial*.

Kanpo estekak
-------------

* Profila The Guardian.
* Profila CBS Sports-en.
* Fabrizio Romano Twitter-en.
* Fabrizio Romano Instagramen.
* Fabrizio Romano Twitch-en.
* Fabrizio Romano YouTuben.
* Fabrizio Romano Telegramen.
* SOS Fanta webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q105064384
* Commonscat Multimedia: Fabrizio Romano (journalist)

---

 |

* Wd Datuak: Q105064384
* Commonscat Multimedia: Fabrizio Romano (journalist)
**Gorka Gorospe Rambouts** (Donostia, 1968) ornitologoa, marrazkilaria, gidaria, argazkilaria. Euskal Herriko ornitologo ezagunetariko bat da. Nafarroan bizi da.

Biografia
---------

Oso gazte txoriekiko interesa erakutsi zuen. Gipuzkoako beste ornitologoekin batera Motacilla Ornitologi Taldea sortu zuen. 1992an Itsas Enara Ornitologi Elkartea sortu zuten Motacillakoek. Hamabost urtez talde berriaren burua izan zen, 2007arte. Garai berean Gipuzkoako Urtekari Ornitologikoaren editore izan zen. Halaber, Euskal Herriko prentsan, eduki ekologista zuten komiki-bandak argitaratu zituen. 90 hamarkadan ere, bestetik, Grupo Ibérico de Aves Marinas (GIAM) elkartearen Euskadiko atalaren koordinatzailea izan zen. 1996an Nafarroako [[Orgiko hariztia|Orgi Hariztiko Aisiako Natur Eremuan (Ultzama haranean) hasi zen lan egiten, inguru heziketa eta interpretazio material sortzaile bezala. 2000. urtean Edurne Gerendiainekin batera, Garrapo SL enterpresa sortu zuen. Halaber, Nafarroako Garrantzi Komunitarioko zenbait Lekuetan lanean aritu zen. 2001 urtean SEO/BirdLifeko Arrarotasunen Komitean integratu zen. 2006. urtean Birding Nafarroa programan lan egiten hasi zen.

Obra
----

Erakunde askorekin lan egin du, marrazkilari gisa: Bizkaiko Foru Aldundia, Aranzadi Zientzia Elkatea, Orgi Hariztiaren Aisiarako Natur Eremua, Eskirotzeko Kontzeju, Plaiaundiko Parke Ekologikoa edo Birding Navarra programarako... Baita ere talde ekologistekin. Prentsan ere komiki-banda ugari argitaratu du.

* "Varanger, el pajareo ártico más accesible". *Quercus aldizkaria*, 376.zk. 2017ko ekainean.
* "Turismo ornitologikoak. Hegazti populazioetan duen inpaktua". *Elhuyar*, 09/2015.
* *Parke eta lorategietako hegaztiak*. Gorka Gorospe, marrazkiak. Juan Arizaga eta Beñat Díezekin batera. Aranzadi Natur gida-txikiak 1, 2014.
* *Txingudiko ekosistemak*, koadernoa.
* *Txingudi-Bidasoa: Biodibertsitate altxorra*, koadernoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** .
2. ↑   .
3. ↑   .
4. ↑   .

Kanpo loturak
-------------

* Webgune ofiziala.
* Youtubeko kanala.
* Elkarrizketa *Berria*n, 2014/09/23.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56322165
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 86937730
* BNE: XX1175237
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 2162926

 |

* Wd Datuak: Q56322165
**Fase aldaketa**, edo **egoera aldaketa** fisika eta kimikan materiaren konposaketan aldaketarik gertatu gabe ematen den egoera fisiko desberdinen arteko aldaketa da. Oinarrizko hiru egoerak solidoa, likidoa eta gasa dira.

Ondoko taula honek egoera aldaketak izendatzen ditu:

| Hasieran\Amaieran | Solidoa | Likidoa | Gasa |
| --- | --- | --- | --- |
| Solidoa |  | Fusioa edo urtzea | Sublimazioa |
| Likidoa | Solidotzea |  | Lurrunketa |
| Gasa | Alderantzizko sublimazioa | Kondentsazioa edo likidotzea |  |

* **Fusioa** edo **urtzea** egoera solidotik likidorako aldaketari deritzo. **Solidotzea** berriz, alderantzizko prozesua da, likidotik solidora doana.

* **Lurrunketa** egoera likidotik gasera igarotzean ematen da eta **kondentsazioa** edo **likidotzea** gasetik likidora pasatzean.
* **Sublimazioa** solidotik gasera igarotzean datza eta **alderantzizko sublimazioa** gasetik solidora.

Fase diagrama. Marra berdeak sustantzia gehienen urtze-puntua adierazten du, baina urarenak marra arrosak adierazten du. Marra urdinak lurruntze-puntua eta gorriak sublimazio-puntua adierazten ditu.
Substantzia bat egoera horietako batean egotea baldintzatzen duten bi faktoreak tenperatura eta presioa dira. Tenperaturaren igoerak edo presioaren jaitsierak fusioa, lurrunketa eta sublimazioa faboratuko dituzte. Tenperaturaren jaitsierak edo presioaren igoerak aldiz, alderantzizko sublimazioa, kondentsazioa eta solidotzea.

Alboko fase diagramaren bidez, tenperatura eta presioaren arabera substantzia bat zein egoera fisikotan dagoen jakin dezakegu. Diagrama hau substantzia bakoitzarentzat espezifikoa da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q185357
* Commonscat Multimedia: Phase changes

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11966769f (data)
* GND: 4132140-6
* LCCN: sh85100646
* NDL: 00571480
* NKC: ph120455
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D044367

 |

* Wd Datuak: Q185357
* Commonscat Multimedia: Phase changes
**Gonzalo de Quesada y Aróstegui** (1868ko abenduaren 15a - 1915eko urtarrilaren 9a ) Kubako mugimendu independentistaren arkitektoetako bat izan zen, bere lagun handia zen José Martírekin batera XIX. mendearen amaieran. Frantziako Ohorezko Legioa jaso zuen.

Jatorria eta lehen urteak
-------------------------

  

Habanan jaio zen 1868ko abenduaren 15ean. Bere familia New Yorkera joan zen bizitzera, eta han hezi zuten. Ameriketako Estatu Batuetan bizi izan zen bitartean, New Yorkeko City Collegera joan zen Columbia Unibertsitatean graduatu aurretik. Bere ikasketetan Theta Delta Chi anaitasunean hasi zen. Abokatu graduatu zen New Yorkeko Unibertsitatean 1891n.

New Yorken zegoela, Quesada Martírekin harremanetan jarri zen, erbesteratutako kubatarren zenbait bileratan parte hartu ondoren.

Ibilbide politikoa eta diplomatikoa
-----------------------------------

 Angelina Miranda Quesada, bere emaztea.

  

1900ean Kubako Ordezkari Berezia bihurtu zen Estatu Batuetan. 1901ean Konbentzio Konstituziogileko kideetako bat izan zen. Zerbitzu diplomatikoetara sartu zen eta Estatu Batuetako enbaxadore kubatarra izatera pasa zen. 1912tik aurrera, Bigarren Alemaniar Inperioko Kubako enbaxadore bihurtu zen.

1903an, Estatu Batuetako Gobernua Pinos uhartea 1511tik Kubako lurraldearen zati zela konbentzitzea lortu zuen, eta 1904ko martxoaren 2an Hay-Quesada Ituna sinatu zuen, AEBek hogei urte baino gehiago igaro arte berretsi ez zutena.

Heriotza
--------

1915eko urtarrilaren 9an hil zen Berlinen, enbaxadore lanetan ari zela, eta 1919ko abuztuan Habanan lurperatu zuten.

Argitalpenak
------------

Liburu askoren egilea izan zen, horien artean "Historia de Cuba Libre" (1898) eta "Cuba" (1905). Martíren (1900 – 11) "Obras literarias" ere argitaratu zituen.

Kanpo loturak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5582288
* Commonscat Multimedia: Gonzalo de Quesada y Aróstegui

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 65064813
* ISNI: 0000 0001 2136 9649
* GND: 128649623
* LCCN: no94023222
* SNAC: w6155pts
* SUDOC: 140867457
* Open Library: OL195203A

 |

* Wd Datuak: Q5582288
* Commonscat Multimedia: Gonzalo de Quesada y Aróstegui
**Fartsa** hitza latinetik dator, "farcire", hau da, hegaztien janarian betegarri gisa sartzen zen zerbait izendatzen zuena. Antzerki mintzairan, atsedenaldietan, astia pasatzeko sartzen ziren komediatxoak ziren. Beraz, hutsune horiek betetzeko komediatxo laburrak ziren.

Historia
--------

Autore grekolantindarren obren tartean egiten baziren ere, esaterako Aristofanes eta Plautoen lanetan, genero gisa Erdi Aroa sortu eta ugaritu zen. Horren adibide oso ona XV. mendean antzinako frantsesez idatzitako *La Farce de Maître Pathelin* dugu. Ondoren, fartsak, tradizio luzea izan du Europako antzerkigintzan.

Euskal Herriko fartsak
----------------------

Euskal antzertian zenbait fartsa garatu dira:

* Xaribariak
* Martzelino Soroa: *Anton Kaiku*, 1862an.

Bibliografia
------------

* Euskaltzaindia: *Literatura Terminoen Hiztegia*, 2008, 331 or. Patri Urkizuen sarrera.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q193979
* **Identifikadoreak**
* BNF: 119777091 (data)
* LCCN: sh85047187
* NKC: ph553924
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q193979
Gasteizko erliebearen ikuspegi orokorra
Ikuspuntu orografikotik, Gasteizko udalerria Arabako Lautadaren erliebe lauaren isla da: bere lurraldearen zatirik handienak itsas mailatik 500 eta 600 metro artean dagoen sakonune bat betetzen du. Leku honetan Gasteizko hirigunea eta bere inguruko nekazaritza lurrak daude. Udalerriaren gutxieneko garaiera Zadorra ibaiaren ibilguan dago, Tresponde inguruan (495 m).

Lautadan barrena sakabanaturik, eskualdea estaltzen zituzten geruza geologikoak higatu ondoren lekuko gisa geratu diren muinoak daude. Hain zuzen, egitura geologiko hauei muino lekuko deritze. Horren adibide dira Gasteizko Erdi Aroko hiria bera kokatuta dagoen mendixka, Eztarroa, Olarizu, Estibalitz eta Jundiz.

Ordoki hau mendigunez inguraturik dago. Udalerriaren ipar-mendebaldean Badaia eta Arrato mendilerroak daude, eta hegoaldean Gasteiz mendiak. Mendien koroa honetan udalerriko punturik garaiena dago, Gasteiz mendien erdian hain zuzen: Pagogan (1.029 m).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12258251

 |

* Wd Datuak: Q12258251
**Goochland konderria** (ingelesez: *Goochland County*) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Goochland da. 2010eko zentsuaren arabera 21.717 biztanle zituen, Goochland kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Goochland konderriak 750,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 21,99 ura dira. Beste 728,86 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,92 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 21.717 pertsonetatik 17.038 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 455 dira. 4.151 beltzak edo afroamerikarrak. 50 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 219 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 230 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506191
* Commonscat Multimedia: Goochland County, Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123152970
* ISNI: 0000 0004 0391 2478
* LCCN: n80072525
* NARA: 10040168
* **Lekuak**
* OSM: 2534179
* TGN: 2002163

 |

* Wd Datuak: Q506191
* Commonscat Multimedia: Goochland County, Virginia
Estatistikan, **fidagarritasuna** neurketa multzo baten zehaztasuna da, gehienetan test edo azterketa bati buruz. Neurketa gailu bati buruz ari denean, neurketa behin eta berriz berdintsua izateko joera aztertzen du fidagarritasunak. Neurketa subjektiboagoen kasuan, bi epailek hautagai bati buruzko iritzi bat eman behar dutenean esaterako, epaile edo balorazio metodoen adostasuna aztertzen du.

Fidagarritasuna eta baliozkotasuna
----------------------------------

Fidagarritasuna ez da baliozkotasun kontzeptuarekin nahastu behar. Neurri bat oso fidagarria edo zehaztasun handikoa izan daiteke, baina aldi berean baliteke neurtu nahi den magnituderako egokia ez izatea. Adibidez, 100 kilogramoko pisua duen pertsona bat balantzaz ematen duen pisua 80 kilogramo inguruan badago, zehaztasun handiz, balantza fidagarria dela esan daiteke, baina ezin da esan baliozkoa denik. Praktikan, esaterako, trebetasun ezberdinetarako test edo azterketa zehatzak izaten dira, baina askotan ez dira baliozkoak, lanposturako egokitasuna neurtzen ez dutelako.

Fidagarritasun neurriak
-----------------------

* Test-retest
* Cronbachen alpha
* Fleissen kappa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18748
* Commonscat Multimedia: Reliability (statistics)

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4213628-3
* LCCN: sh85112510
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q18748
* Commonscat Multimedia: Reliability (statistics)
**Freka** (?-Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2754), Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohirrim eta dunledinar jatorriko gizon aberats bat da, ustez, Eorlen etxekoen senidea Freawine erregearen ondorengo bezala, Helmen garaian Rohango erregearen aholkularia. Bere itxura fisikoa, ile beltzaranagatik eta bere "gerri zabala"gatik bereizten zen. Bere lurraldeak, Rohango mendebaldeko muga eratzen zuen Adorn ibaiaren bi alboetan aurkitzen ziren.

Frekak, bere seme Wulf Helmen alabarekin ezkontzeko asmoa zuen. Asmo honekin abiatu zen Edoraserantz, armada handi batekin, erregearen baimena eskatzera. Baina erregeak ezezkoa eman zion, eta Frekak, Helm iraindu eta mehatxatu zuen lehia bat hasi zen. Bilera amaitu ondoren, kanpora irten eta Helmek berak, Frekari, hau berehala hil zuen ukalbikada bat eman zion, honen ondorioz, Helmek, Burdinazko Esku ezizena jaso zuelarik. Honen jarraian, Frekaren semea eta honen senide guztiak, erregearen etsai bezala aldarrikatu zituen.

Lau urte beranduago, Frekaren seme zen Wulf, berriz Edoraserantz abiatu zen dunledinarren armada baten buru mendeku bila, eta lortu zuen nahi zuena, Rohango tronua bereganatuz.
**Facundo Freitas Costa**, **Freitas** bezala ezaguna (Montevideo, 2002ko Abenduaren 12), reggaetoneko uruguaiar-espainiar abeslari eta konpositorea da.

Ibilbidea
---------

Jatorri latinokoa eta Uruguain jaioa, Freitas Espainiara joan zen urte bat besterik ez zuela, eta han garatu zuen musikarako zaletasuna. Nerabezaroan eta 15 urterekin gaiari buruzko ikerketa gehiago egitea erabaki zuen eta musika eta soinu ekoizpeneko teknikari ikastaro batean izena eman zuen, eta bertan hasi zen bere lehen abestiak grabatzen. Dagoeneko 17 urterekin eta prestakuntza gehiagorekin, "Fuego" izeneko bere lehen abesti profesionala argitaratzen du, eta musikagintzan 2 bat urte igaro ondoren Fe izeneko bere lehen diskoa kaleratuko duela iragartzen du. 2022ko martxoan, MIN sarietarako izendatu zuten artista emergente onena, urteko abestia, jatorrizko letra onena, musika bideo onena eta musika ekoizpen onenaren kategorietan.

"Facundo Freitas" izen artistikoarekin bere musika-ibilbidea hasi ostean, "Freitas" bezala etapa berri bati ekingo dio coruñarrak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *Facundo Freitas: El joven artista coruñés de música urbana que se inspira en Juan Magán.*  (Noiz kontsultatua: 2021-05-09).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *Facundo Freitas (Facundo Freitas Costa).*  (Noiz kontsultatua: 2021-10-09).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *El coruñés Facundo Freitas impulsa su carrera musical con su primer álbum, 'Fe'.*  (Noiz kontsultatua: 2022-01-13).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *CANDIDATURAS GALLEGAS A LOS PREMIOS MIN 2022. VOL II: DE LA D A LA N.*  (Noiz kontsultatua: 2022-03-05).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107190779
* Commonscat Multimedia: Facundo Freitas

---

* **Identifikadoreak**
* ISNI: 0000 0004 7558 4397

 |

* Wd Datuak: Q107190779
* Commonscat Multimedia: Facundo Freitas
Polimeroen kimikan, **gelifikatze-puntua** osagai polimerizagarriak dituen disoluzio baten biskositatearen aldaketa azkarra da. *Gel-puntu* ere esaten zaio.

Gel-puntuan disoluzioak gelifilatzeari ekiten dio, jariakortasun-galera gisa islatzen dena. Bi dimentsioko sareak edo hiru dimentsioko sareak sor ditzaketen gurutzamendu-polimerizazioen ezaugarria da gelifikatzea. Adibidez, azido dikarboxiliko bat eta triol bat kondentsatuz gero, gel bat sortuko da, baina azido dikarboxiliko berak eta diol batek ez dute gelik eratuko. Gela nahastearen ehuneko txiki bat izaten da maiz, nahiz eta eragin handia duen nahastearen propietateetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Iruin, J.J. & Elortza, J.M..  (1988). *Kimika fisiko makromolekularra.*  Udako Euskal Unibertsitatea, 309-311 or. ISBN 84-86967-01-5..
2. ↑   Young, Robert J..  (1991). *Introduction to polymers.*  (2nd ed. argitaraldia) Chapman & Hall ISBN 0-412-30630-1. PMC 22493773. (Noiz kontsultatua: 2023-01-29).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q573439

 |

* Wd Datuak: Q573439
**Gelion** Tolkienen, legendariumean agertzen den fikziozko ibai bat da, eta Silmarillion izeneko bere hil ondorengo lanean agertzen da. Beleriandeko lurretako bi ibai handietako bat da, (...)"Sirion baino bi aldiz luzeagoa zen...", baina estuagoa eta emari gutxiagokoa, Tolkienen arabera, "*(...) ekialdean, Hithlum eta Dorthonionen baino euri gutxiago egiten zuelako, non Sirionek bere urak jasotzen zituen*".

Bere izena Ilkorin da eta "Dizdiratsua" esan nahi du, **GYEL** eta **KAL** erroak.

Bi ibai txikiren elkartetik jaiotzen da, Gelion Nagusia, Rerir mendiaren mendebaldeko adarrean jaiotzen zena, eta Gelion Txikia, Himringeko Muinoetan jaiotzen zena, Noldorren lurretan. "*(...)Bi besoak elkartzen zirenetik, hegoalderantz zihoan berrogei legoatan, bere ibaiadarrekin topo egin aurretik...*", Thargelion eskualdea zeharkatuz, Ossiriandeko lur basotsuetan sartu berritan, ibaiadarrik garrantzitsuenak jasotzen zituen, "*(...) malda handiko mendietatik erortzen direnak...*"; zehazkiago, Ered Luin mendietatik; **Askar** zen lehena, eta, bere itsasoratzean **Sarn Athradeko ibia** zegoen, nondik "Nanoen Bidea"k gurutzatzen zuen. Ondoren, iparraldetik hegoaldera, honako hauek zeuden: **Thalos**, **Legolin**, Brilthor, **Duilwen** eta **Adurant**. Hegoalderago, Taur-In-Duinath baso erraldoia inguratzen zuen (Bi Ibairen Arteko Basoa), ekialdetik, eta itsasoan itsasoratzen zen Balarreko Badian.
|  |
| --- |
| **Gorostiza** |
| **Kokalekua** |
| **Lurraldea** | Gipuzkoa |
| **Udalerria** | Arrasate |
| **Auzoa** | Uribarri |
| Gorostiza baserria is located in GipuzkoaGorostiza baserriaGorostiza baserriaGorostiza baserria (Gipuzkoa) |
| **Ezaugarriak** |
| **Katalogatua** |
| **Eusko Jaurlaritza** | 1994ko ekainaren 20a |

**Gorostiza baserria** Arrasateko Uribarri elizateko hirigunean dagoen baserria da.

1994ko ekainaren 20an, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Ezaugarriak
-----------

Euskal baserrigintza ereduari jarraitzen dion eraikina da, nahiz eta gaur egun inguru urbano batez inguratuta egon. Honela dago osatuta: beheko solairua, lehena eta ganbara. Agirian dagoen harlangaitzez egina da gehienbat. Eraikin nagusiari atxikitako bi osagai ditu, modu horretara, baserriaren oinarria ia laukia izanik.

Aurreko aldean, balkoia izan ezik, ardatz bati lotutako leiho multzoa ageri da, leiho gaineko langetak zurezkoak direlarik. Teilatu azpiko ganbara adreiluz estalia dago eta bi bao hiruki ditu. Ezkerreko aldea bi leiho daude. Eskuinekoan, atxikitako eraikinean, baserriak arkitekturari dagokionez duen osagairik interesgarriena dago: arku dobelatu eta zorrotz batez egindako sarrera. Atzeko aldean ia erabat itxia da eta bao bat besterik ez du. Horma honetan hargintza erregularragoa da, eraikina antzinakoa dela erakutsiz. Etxe hau oso egoera onean dago kontserbaturik.

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8341957

 |

* Wd Datuak: Q8341957
**Fremont konderria** (ingelesez: *Fremont County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sidney da. 2010eko zentsuaren arabera 7.441 biztanle zituen, Fremont kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Fremont konderriak 1.338,09 kilometro koadro ditu. Horietatik 14,21 ura dira. Beste 1.323,87 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,56 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.441 pertsonetatik 7.310 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 187 dira. 32 beltzak edo afroamerikarrak. 22 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 18 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 55 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486123
* Commonscat Multimedia: Fremont County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140805199
* LCCN: n86101151
* NARA: 10038890
* **Lekuak**
* OSM: 1425419
* TGN: 2000596

 |

* Wd Datuak: Q486123
* Commonscat Multimedia: Fremont County, Iowa
**Germaniko Julio Zesar** (latinez: *Germanicus Julius Caesar Claudianus*; K.a. 15 - K. o. 19ko urriaren 10) Julio-Klaudiar leinuko jeneral eta politikari erromatarra izan zen. Haien gurasoak Druso (Livia Drusilaren semea) eta Antonia Minor (Marko Antonioren alaba) izan ziren. Klaudioren anaia zen. Agripinarekin (Augustoren biloba bat) ezkondu zen, eta 9 seme-alaba zituzten. Hiru haurtzaroan hil ziren. Gainerakoak Julia Livila, Drusila, Agripina (Neron enperadorearen ama), Druso Zesar, Neron Zesar (azken bi hauek Tiberiok erahilda) eta Kaligula izan ziren.

Germaniko oso militar ospetsua izan zen. Augustok ere oso atsegin zuen, eta haren oinordekogai izan zen. Nolanahi ere, Tiberio aukeratu zuen azkenean. Soldaduek maite zuten, eta haien buruan kanpaina arrakastatsuak izan zituen Panonian eta Dalmazian. K. o. 12an, kontsul izendatuz zen, bost urte jarraian kuestore izan ondoren.

Augustoren hilotzaren ostean (K. o. 14an), Senatuak Germaniko Germaniako legioen buruan kokatu zuen. Oinordekoa ospe txarreko Tiberio zela jakinda, soldaduak matxinatu ziren, Germaniko hobesten zuten eta. Honek, halere, matxinada deuseztatu zuen. Hurrengo bi urteetan, Rhin ibaitik ekialdeko tribuak menderatu zituen, eta K.a. 9an Teutoburgoko oihaneko guduan galdutako ikurrak berreskuratu zituen. Asia aldean ere Kapadozia eta Komagene erresumen kontrako garaipenak lortu zituen.

K. o. 19an, halere, Germaniko hil zen. Zurrumurruz beterik, iturri batzuen arabera, Siriako gobernariak, Gneo Kalpurnio Pisok, pozoitu zuen. Pisok hil zigorra jaso zuen epaiketan. Suetoniok dioenez, Tiberioren jelosiak bultzatu zuen hilketa hori.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Germaniko*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q191039
* Commonscat Multimedia: Germanicus

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 56580498
* ISNI: 0000 0001 2133 9474
* BNE: XX946375
* BNF: 11904724r (data)
* CANTIC: a10602422
* GND: 118538748
* LCCN: n82158317
* NKC: jn19990210238
* NLA: 35685435
* SUDOC: 02688903X
* ULAN: 500339777
* BIBSYS: 95002719
* UB: a1010428
* ICCU: SBLV103021
* Open Library: OL1102959A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02415/eu\_g\_1617/g1617
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 59885
* BVPB: 72293

 |

* Wd Datuak: Q191039
* Commonscat Multimedia: Germanicus
Gorotzetan dagoen ohiko bakterio bat, Escherichia coli.

  

**Gorotz-bakterioterapia**, **gorotz-transplantea** edo **gorotz-transfusioa** ere deitua, hainbat patologia gastrointestinal (kolitis pseudomenbranosoa, ultzeradun kolitisa, kolon suminkorra...) tratatzeko eta hobetzeko erabiltzen den terapia medikoa da, kolonen homeostasia lortzen duena gaixoaren hesteetan flora bakteriar normala sartuz, emaile osasuntsu baten gorozkiak erabiliz .

Prozedura
---------

Terapia mota honek 5-10 egunetako iraupena du eta hiru modutan buru daiteke: kolonoskopiaren bidez, enema baten bidez edo zunda sudur-gastriko baten bidez. Hiru kasutan sartutako gorotza gaixoaren hesteetara iristen da. Zer esanik ez dago emailearen gorotzak ez duela inongo birus, bakterio edo bizkarroi patogenorik eduki behar, eta gorotz-transfusioa egin aurretik gorotza tentuz analizatu behar dela.

Oinarria
--------

Terapia honen oinarria bakterio patogenoen hazkundea murriztean datza bakterio ez-kaltegarriak hesteetan sartzean. Patogenoen aldeko hesteetako desoreka deusestatzen da modu horretan. Infekzioen aurkako prozedura hau ez da berria, aspalditik erabiltzen baitzen hainbat animalirengan (esaterako, salmonelosia prebenitzeko oiloengan).

Eraginkortasuna
---------------

Kolitis pseudomenbranosoaren aurkako terapian gorotz-transplantea arrakasta handiz aplikatu da orain arte, antibiotikoen bidezko tratamenduak huts egiten duenean.

Ultzeradun kolitisaren aurka ere lortutako emaitzak onak izan dira. Hantura eragiten duten beste gaitz gastrointestinalen tratamenduan emaitzak ez dira hain nabarmenak izan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Albero, Josu: Mikrobioen mundu liluragarria, EHUak argitaratuta (2019) 72-75 orr. ISBN: 978-84-1319-082-2

Ikus, gainera
-------------

* Heste-flora

Kanpo estekak
-------------

* Gorotz-transplanteak beherako larriei aurre egiteko[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2121103
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MedlinePlus: 007703
* MeSH: D000069467

 |

* Wd Datuak: Q2121103
Leioako Bizitzaren Basoa, non gorputza zientziari eman dioten euskal herritar askoren errautsak gordetzen diren.
**Gorputzaren donazioa** heriotzaren ondoren norberaren giza gorputz osoa ematea da ikerketa medikoan eta hezkuntzan erabiltzeko .

Gorputza emateak ahalbidetzen du Medikuntzako eta Osasun Zientzietako eta beste arlo batzuetako ikasleei anatomia irakastea, eta mediku eta zirujauen hezkuntza eta trebakuntza aurreratua egitea, non profesional horiek ikasten eta praktikatzen duten teknika eta tresneria berriekin, beren pazienteentzako arriskurik gabe.

Euskal Herrian
--------------

Euskal Herrian EHUko neurozientzia sailaren ardurapean, hilotzen banku bat da, non une jakin batean 100 bat gorpu egon daitezkeen, donazioen ondorioz. 2011. urtean, dohaintzak onartzeari utzi zioten garai batez, aski gorpu zeudelako eta bakarrik gorputz bat kontserbatzeak 1.500 eta 1.700 euro arteko kostua zeukalako: onarpenak eteteko unean, 2.000 laguneko zerrenda bazuten jada.

Gorpuen ziklo erabilgarria amaitzean, erraustu egiten dituzte, eta 2010. urtetik, Leioako kanpuseko Arboretumean dagoen Bizitzaren Basoa hilerrian gordetzen dituzte hondarrak, Lertutxe urtegiaren ondoan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Mediavilla, Daniel.  (2016-07-11). «Qué sucede con tu cuerpo si se lo donas a la ciencia» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
2. ↑    Eizmendi, Maider.  (2015-05-07). «Etorkizuneko medikuak treba daitezen elkartasun keinua» *GAUR8* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1662770
* **Identifikadoreak**
* NDL: 00575990

 |

* Wd Datuak: Q1662770
**Gamioxarrea dolarea** Nafarroako Baztan udalerriko Arizkun udalerrian dagoen dolare bat da.

Gaur egun bertan antzinako sagardoa ekoizpenaren eta kirikoketa erakusketak egiten dira. Dolarean XVIII. mendeko dolare edo prentsa bat dago.

Jaialdiak eta elkarteak
-----------------------

Gaur egun eta 2001. urtetik aurrera Baztango Arizkun udalerrian Kirikoketa Besta ospatu ohi da, honen antolatzailea Jo Ala Jo Elkartea delarik.

Eraikina
--------

### Sagastia

Gamioxarreko sagastia, Arizkungo etxe hau dolaretxa gain baita ere sagastia mantentzen du. Sagastia bi metrotako etsi batez babestua dago, garai batean sagarra harras preziatua zen.

### Kupeltegia

Dolaretxeko behtiko solailuan kupeltegia dago, paretan dago zirrikitutik, sagar zukua dator dolaretik, egurrezko kanal baten bidez eta askan erortzen da.

### Sapaia

Sapaian, biltegia dago, han sagarrak pilatzen dira Katilu haundi hori, sagar bolumena neurtzeko erabiltzen zen.

Ikus gainera
------------

* Kirikoketa

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Sagar usaina Gamioxarreara itzuli da. 2015eko urriaren 25a. Diariovasco.com **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

* Gamioxarrea dolarea, Baztango Haizegoaren argazkiak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25475953

 |

* Wd Datuak: Q25475953
**Gorputz-masaren indizea** (**GMI**), **Quetelet-en indizea** izenez ere ezaguna, pertsona batek bere altueraren arabera zein masa eduki beharko lukeen osasuntsu egoteko kalkulatzeko erabiltzen da. 1830 eta 1850 urteen artean, Adolphe Quételet estatistikari, matematikari, fisikari eta astronomo belgiarrak garatu zuen, baina 1980. urtera arte ez zen erabilia izan.

GMIa hurrengo eragiketa egitean lortzen da: masa kilogramotan zati altuera ber bi metrotan. Lortutako emaitzarekin taula batera jotzen da eta han begiratzen da zer nolako gorpuzkera duzun.

|  |
| --- |
| 
{\displaystyle GMI={\frac {masa}{altuera^{2}}}}
 |

Halere, indizeak ez dira unibertsalak, hau da, ez dute balio edozein pertsonarako. Kontutan hartu behar da pertsonaren adina. Horrexegatik, adinaren arabera, osasuntsu egoteko GMIa aldatuz doa.

Sistemaren eraginkortasuna
--------------------------

GMIak pertsonak estatistikoki sailkatzen ditu, eta ez da guztiz eraginkorra, beste faktore batzuek hartan eragin dezaketelako hala nola hezur- eta gihar-masek.

Dena den, hau da GMIren araberako sailkapena:

|  |  |
| --- | --- |
| < 18,5 | behar baino pisu txikiagoa edo desnutrizioa |
| 18,5 - 24,9 | normala |
| 25,0 - 29,9 | behar baino pisu handiagoa |
| 30,0 - 34,9 | obesitate arina |
| 35 - 39,9 | obesitate ertaina |
| > 40,0 | obesitate larria edo morbidoa |
|

Ikus, gainera
-------------

* Gorputz bolumenaren indizea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131191
* Commonscat Multimedia: Body mass index

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4706598-9
* LCCN: sh2005007672
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MedlinePlus: 007196
* MeSH: D015992

 |

* Wd Datuak: Q131191
* Commonscat Multimedia: Body mass index
Izar masibo baten bizialdia eta fusio nuklearrak elementu arinagoak elementu elementu astunagoetan nola bilakatzen dituen erakusten duen ilustrazio artistikoa. Fusioak jada grabitateari kontrajartzeko behar adina presio sortarazten ez duenean, izarra kolapsatu eta zulo beltz bat sortuko da. Teorikoki, energia kolapsoan zehar errotazio ardatzaren inguruan aska daiteke, gamma izpien eztanda bat eraginez.
**Gamma izpien eztanda** (ingelesez: *gamma-ray burst* edota *GRB*) Unibertsoan, urrutiko galaxietan, energia oso handia jaurtitzen duten leherketei loturiko gamma izpiak dira. Unibertsoan jazo ohi diren gertakari elektromagnetiko argitsuenak dira. Eztanda horiek nanosegundoak edo zenbait ordu iraun dezakete, baina oro har gamma izpien eztandek zenbait segundo irauten dute.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Astronomiako Oinarrizko Lexikoa.*  Euskaltzaindia, 7 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q22247
* Commonscat Multimedia: Gamma ray bursts

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4322458-1
* LCCN: sh85052983
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q22247
* Commonscat Multimedia: Gamma ray bursts
**Finlaystone House** Eskoziako Kilmacolm herrian kokatzen den jauregia da, Inverclyde eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

XIV mednearen bukaeran Roberto II.a Eskoziakoak Sir John de Danyelstoun-i eman zizkion Finlaystoneko lurrak. Bere semeak jaso zuen ondoren eta honek bitan banatu zituen lurrak, Elizabeth alabari Newark gaztelua eman zion eta Margaret alabari Finlaystoneko lurraldea. Margaret Sir William Cunninghamekin ezkondu zen eta Cunningham leinuaren jabegoa bihurtu zen XIX menderarte.

XV mendean gaztelu bat eraiki bazen ere, jauregia XVIII mendekoa da. 1746an John Douglas arkitektuak diseinatu zuen baina lanak 1764an hasi ziren. 1903an eraikina berriztu zen John James Burnet arkitektuak gidatuta.

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5450559
* Commonscat Multimedia: Finlaystone House

---

 |

* Wd Datuak: Q5450559
* Commonscat Multimedia: Finlaystone House
**Finney konderria** (ingelesez: *Finney County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Garden City da. 2010eko zentsuaren arabera 36.776 biztanle zituen, Finney kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Finney konderriak 3.373,91 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,83 ura dira. Beste 3.372,08 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,9 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 36.776 pertsonetatik 34.231 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 17.182 dira. 707 beltzak edo afroamerikarrak. 151 amerikar natiboak ziren eta 12 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.207 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 61 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 407 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q375608
* Commonscat Multimedia: Finney County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150114227
* ISNI: 0000 0004 0387 7887
* LCCN: n82018410
* NARA: 10038954
* **Lekuak**
* OSM: 1070394
* TGN: 2000687

 |

* Wd Datuak: Q375608
* Commonscat Multimedia: Finney County, Kansas
**Grant konderria** (ingelesez: *Grant County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Elbow Lake da. 2010eko zentsuaren arabera 6.018 biztanle zituen, Grant kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Grant konderriak 1.490,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 70,76 ura dira. Beste 1.419,73 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,04 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.018 pertsonetatik 5.926 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 94 dira. 19 beltzak edo afroamerikarrak. 4 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 14 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 53 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486270
* Commonscat Multimedia: Grant County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150108252
* LCCN: n81093311
* NARA: 10039629
* **Lekuak**
* OSM: 1795712
* TGN: 2001024

 |

* Wd Datuak: Q486270
* Commonscat Multimedia: Grant County, Minnesota
**Grant konderria** (ingelesez: *Grant County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Williamstown da. 2010eko zentsuaren arabera 24.662 biztanle zituen, Grant kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Grant konderriak 675,38 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,26 ura dira. Beste 668,13 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 36,52 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 24.662 pertsonetatik 24.122 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 577 dira. 173 beltzak edo afroamerikarrak. 49 amerikar natiboak ziren eta 32 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 78 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 191 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491959
* Commonscat Multimedia: Grant County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155939211
* LCCN: n80101166
* NARA: 10036506
* **Lekuak**
* OSM: 1846574
* TGN: 1002417

 |

* Wd Datuak: Q491959
* Commonscat Multimedia: Grant County, Kentucky
**Gallatin konderria** (ingelesez: *Gallatin County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bozeman da. 2010eko erroldaren arabera 89.513 biztanle zituen.

Geografia
---------

Gallatin konderriak 6.817,02 kilometro koadro ditu. Horietatik 76,09 ura dira eta beste 6.740,93 lurra. Biztanleria dentsitatea 13,13 da.

Demografia
----------

2010eko erroldaren arabera bizi ziren 89.513 pertsonetatik 86.015 zuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.470 dira. 277 beltzak edo afroamerikarrak. 718 amerikar natiboak ziren eta 56 Hawaii edo Ozeano Bareko irletako natiboak. 1.011 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 56 biztanle daude. Azkenik, euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.380 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q387978
* Commonscat Multimedia: Gallatin County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129017260
* LCCN: n81101551
* NARA: 10039438
* **Lekuak**
* OSM: 1242990
* TGN: 2001275

 |

* Wd Datuak: Q387978
* Commonscat Multimedia: Gallatin County, Montana
***Genista anglika***, *Genista* generoko landarea da.

Deskribapena
------------

30 cm eta 1 m bitarteko altuera duen mulu ilegabea da, laxoki adarkatua. Zurtoin arantzaduna eta hosto ilegabeak ditu.

Loreak horiak dira, muturreko luku motzetan antolatuta, brakelodun pedizeloekin. Brakteak, hostokarak eta faszikulatuak, pedizeloaren erdialdean kokatzen dira. Lekak 4-10 hazi gordetzen ditu eta nabarmenki gorantz okertutako punta aurkezten du.

Apiriletik ekainera loratzen da.

Ekologia
--------

Podsolizatzen hasitako lurzoru hareatsu eta deskarbonatuetan agertzen da. Txilardien elementu bereizgarria da.

Banaketa
--------

Banakata area atlantiko-europar orokorra da. Euskal Herrian Araban eta Nafarroako gune submediterraneotan, eta Ipar puntako kostaldearen hareatzatan ere aurkitzen da.

Erreferentzia
-------------

1. ↑   I. Aizpuru,.  (2010). *Euskal herriko zuhaitz eta zuhaixken gida.*  (2. [argit.]. argitaraldia) Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia = Servicio Central de Publicaciones del Gobierno Vasco ISBN 9788445730515. PMC 868798162. (Noiz kontsultatua: 2019-03-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q161720
* Commonscat Multimedia: Genista anglica
* Wikispecies Espezieak: Genista anglica

---

* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 197665
* Dyntaxa: 690
* EOL: 703585
* GBIF: 5347644
* GRIN:
* IPNI: 495881-1
* NCBI: 176347
* PlantList: ild-8379
* W3TROPICOS: 13019211

 |

* Wd Datuak: Q161720
* Commonscat Multimedia: Genista anglica
* Wikispecies Espezieak: Genista anglica
**González Tablas kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

Izena
-----

Izena Santiago González Tablas (1879-1922) iruindar militar eta teniente-kolonelaren omenez darama.

Kokapena
--------

Iruñeko Bigarren Zabalgunean dago, Rodeznoko Kondearen plazan hasi eta Zangoza kalean amaitzen da, Larrabide estadioaren parean. Honako kale hauek batu edo zeharkatzen dute: Paulino Caballero kalea eta Francisco Bergamín kalea.

Bestalde, Amaiurko Gaztelua kalea, Galizia etorbidea, Agoitz kalea eta Larrabide kalearekiko paraleloki doa.

Ondarea
-------

Kale honen inguruan honako eraikin eta leku nabarmenak daude:

* Rodeznoko Kondearen plaza
* San Migel eliza
* Eroritakoen monumentua
* Larrabide estadioa

  

* San Migel eliza.San Migel eliza.
* Rodeznoko Kondearen plaza eta Eroritakoen monumentua.Rodeznoko Kondearen plaza eta Eroritakoen monumentua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479804

 |

* Wd Datuak: Q25479804
**Gonçalo Velho Cabral** (fl. XV. mendea) portugaldar itsasgizon bat izan zen, Kristoren Ordena Militarreko zalduna eta Almoroleko komendadorea. Henrike Nabigatzailearen hurbileko laguntzaile bat izan zen.

Henrike Nabigatzailearen aginduetara Formigas (euskaraz: «Inurrien uhartexkak» aurkitu zituen 1431n, 1427an Diogo de Silves portugaldar pilotuak begiztatu zituen uharteak aurkitzeko lehen bidaia batean. Beranduago Santa Maria eta São Miguel uharteetan lurreratu zen, 1432an.

1432an lehen kapitain dohaintzaria izan zen uharteetan abereak sartu zituen, uharteen populatze sistematikoa kolonoekin urte batzuk beranduagora arte hasi ez zen arren. Lehenik Santa Maria, 1439an, eta jarraian San Miguel, 1444an. Epe honetan erraturak bultzatu zituen eta diru kopuru handia eman zien senide eta zerbitzari leialei.

1443ko apirilak 3an, Alfontso V.a Portugalgoa erregeak, Henrike Nabigatzaileak hala eskatuta, bost urtez, Azoreetako eta bertako biztanleen komendadore pribilegioa eman zion, uharte horietatik erresumara eramaten zituzten gauza guztietan zerga eta ordainsariak ordaindu behar izatetik libratuz.

Gaspar Frutuoso abadeak, XVI. mendearen bigarren erdialdeko San Miguel uharteko kronista zena, Azoreetako zazpi uharteen (hau da, ekialdeko eta erdiko taldeetakoak) aurkikuntzaren meritua Gonçalo Velho Cabrali eman zion. Gaur egun, historiografia modernoak, nabigatzaile honek Azoreetako uharteren bat aurkitu izan bazuen, soilik ekialdeko taldean izango zela uste du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q681823

 |

* Wd Datuak: Q681823