recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Adolf Reichwein, Maaßekin batera akusatuta, Volksgerichtshofen.
**Hermann Maaß** (Bromberg -egungo Bydgoszcz-, 1897ko urriaren 23a - Berlin, 1944ko urriaren 20a) erregimen naziaren aurkako erresistentzia alemaniarreko kidea izan zen. Atxilotuta, naziek heriotz zigorra ezarri zioten.

Biografia
---------

Brombergen jaio zen, Posen probintzian, Alemaniar Inperioan (gaur egungo Bydgoszcz, Polonian). Alemaniako Armadako boluntario egin zen I. Mundu Gerran, eta gas pozoitsuaren eraso batean zauritu zuten 1918an. Gerraren ondoren, filosofia, psikologia eta soziologia ikasi zituen Berlingo Humboldt Unibertsitatean eta zientzia politikoen institutuan (Hochschule für Politik).

Alemaniako Gazte Elkarteen Reicharen Batzordeko (Reichsausschuß der deutschen Jugendverbände) kudeatzaile orokor gisa lan egin zuen. 1933an naziek boterea hartu ondoren, postua galdu zuen, gazte-erakunde guztiak alderdi naziaren ildotik izatera behartu zituztelako. Wilhelm Leuschner Hesseko Herri Estatuko Barne ministro ohiaren kolaboratzaile estua izan zen.

Maaßek Harvard Unibertsitateko irakasle izateari uko egin zion Alemaniatik bertatik nazionalsozialismoren aurkako borrokan jarraitzeko. Sindikalista ohien arteko erresistentzia antolatu zuen eta harreman estuan izan zuen Helmutheko Kreisauko Zirkuluarekin James Graf von Moltke, Peter Yorck von Wartenburg eta Adam von Trott zu Solz. 1943ko udazkenean Claus von Stauffenberg bere etxean ezagutu zuen.

Stauffenbergek Hitler hiltzeko Valkiria operazioaren porrotaren ondoren, 1944ko abuztuaren 8an atxilotu eta Ravensbrückeko kontzentrazio-esparruan espetxeratu zuten. Volksgerichtshofek Adolf Reichwein, Julius Leber eta Gustav Dahrendorfekin batera erresistentziaren mugimenduan parte hartzeagatik akusatu zuen. 1944ko urriaren 20an, heriotzara kondenatu zituzten. Maaß, Leber eta Reichwein heriotz zigorra jasan zuten. Egun berean Maaß eta Reichwein exekutatu zituzten, 3.40etan, Plötzenseeko espetxean. 43 urteko emaztea pneumoniak jota hil zen senarra hil eta bost astera, sei seme-alaba adingabe utzirik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q95985
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 8233392
* ISNI: 0000 0001 0952 2524
* GND: 12106932X
* LCCN: no2004009503

 |

* Wd Datuak: Q95985
**Clinton konderria** (ingelesez: *Clinton County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Frankfort da. 2010eko zentsuaren arabera 33.224 biztanle zituen, Clinton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clinton konderriak 1.049,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,46 ura dira. Beste 1.049,13 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,65 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 33.224 pertsonetatik 32.744 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.395 dira. 138 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 65 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 205 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q509861
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159451321
* LCCN: n80162867
* NARA: 10036627
* **Lekuak**
* OSM: 1812954
* TGN: 1002282

 |

* Wd Datuak: Q509861
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Indiana
**Clinton konderria** (ingelesez: *Clinton County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clinton da. 2010eko zentsuaren arabera 49.116 biztanle zituen, Clinton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clinton konderriak 1.839,35 kilometro koadro ditu. Horietatik 39,52 ura dira. Beste 1.799,82 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 26,7 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 49.116 pertsonetatik 46.697 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.243 dira. 1.258 beltzak edo afroamerikarrak. 101 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 277 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 751 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111936
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152429477
* LCCN: n79045537
* NARA: 10039079
* **Lekuak**
* OSM: 1792163
* TGN: 2000583

 |

* Wd Datuak: Q111936
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Iowa
**Clinch konderria** (ingelesez: *Clinch County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Homerville da. 2010eko zentsuaren arabera 6.798 biztanle zituen, Clinch kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clinch konderriak 2.134,13 kilometro koadro ditu. Horietatik 61,57 ura dira. Beste 2.072,57 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,31 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.798 pertsonetatik 4.772 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 236 dira. 1.876 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 16 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 79 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486167
* Commonscat Multimedia: Clinch County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134879225
* ISNI: 0000 0004 0407 8526
* LCCN: n81095428
* NARA: 10039302
* **Lekuak**
* OSM: 1059835
* TGN: 2000323

 |

* Wd Datuak: Q486167
* Commonscat Multimedia: Clinch County, Georgia
**Clinton konderria** (ingelesez: *Clinton County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Carlyle da. 2010eko zentsuaren arabera 37.762 biztanle zituen, Clinton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clinton konderriak 1.303,47 kilometro koadro ditu. Horietatik 75,59 ura dira. Beste 1.227,87 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 37.762 pertsonetatik 35.824 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.058 dira. 1.323 beltzak edo afroamerikarrak. 80 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 167 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 340 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110555
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 143054072
* LCCN: n79066018
* NARA: 10036626
* **Lekuak**
* OSM: 1800891
* TGN: 1002281

 |

* Wd Datuak: Q110555
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Illinois
Página de *Haralds saga ins hárfagra* liburuaren orri bat *Codex Frisianus*en arabera.
**Codex Frisianus**, baita ere **Fríssbók**, XIV. mendeko kodex islandiarra da. Izena bere jabe izan zenaren izenatik datorkio, Otto Friis.

Ezaugarriak
-----------

XIV. mendeko liburu honek Norvegiako erregeen sagak biltzen dira. AM 45 fol. bezala katalogatuta dago. 1300 - 1325 artean idatzia, 124 orri ditu. Hauek dira jasotzen diren sagak: *Heimskringla* (*Óláfs saga helga* izan ezik) eta *Hákonar saga Hákonarsonar*.; dena dela, teoria batzuen arabera, Norvegian osoa idatzi zela esan izan da.

Kodexa Bergenen, 1550an aurki izan zen eta handik 1600 aurretik Danimarkara eraman zen, Otto Friis bildumagileak erosita; hortik datorkio izena. Ondoren Estatuko Kontseilaria edo etatsråd zen Jens Rosenkrantz eskuetara heldu zen. 1695an Árni Magnússonk erosi zuen; hil zenean kodexa Kopenhageko Unibertsitateak emaitza bezala jaso zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Andersson, Theodore M. Gade, Kari Ellen, sarrera: *Morkinskinna : the earliest Icelandic chronicle of the Norwegian kings (1030-1157)*. Ithaca, London : Cornell University Press, 2000. (Islandica ; LI). P. 8. ISBN 0-8014-3694-X.
2. ↑  Hollander, Lee M. sarrera : Snorri Sturluson. *Heimskringla : history of the kings of Norway*. Austin : University of Texas Press for the American-Scandinavian Foundation, 2005. P. xxiv. ISBN 0-292-73061-6.

Kanpo estekak
-------------

* *Codex Frisianus*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Codex Frisianus*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2981663
* Commonscat Multimedia: Codex Frisianus

---

 |

* Wd Datuak: Q2981663
* Commonscat Multimedia: Codex Frisianus
**Harrison konderria** (ingelesez: *Harrison County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Corydon da. 2010eko zentsuaren arabera 39.364 biztanle zituen, Harrison kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Harrison konderriak 1.260,08 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,19 ura dira. Beste 1.254,89 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,24 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 39.364 pertsonetatik 38.565 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 581 dira. 167 beltzak edo afroamerikarrak. 84 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 153 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 29 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 357 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506498
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133705587
* LCCN: n81131714
* NARA: 10036568
* **Lekuak**
* OSM: 1804287
* TGN: 1002457

 |

* Wd Datuak: Q506498
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Indiana
**Harrison konderria** (ingelesez: *Harrison County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marshall da. 2010eko zentsuaren arabera 65.631 biztanle zituen, Harrison kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Harrison konderriak 2.371,79 kilometro koadro ditu. Horietatik 40,93 ura dira. Beste 2.330,86 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,67 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 65.631 pertsonetatik 49.908 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 7.254 dira. 14.303 beltzak edo afroamerikarrak. 277 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 331 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 52 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 734 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110904
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146589100
* LCCN: n81050057
* NARA: 10036570
* **Lekuak**
* OSM: 1839478
* TGN: 1002460

 |

* Wd Datuak: Q110904
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Texas
**Clinton konderria** (ingelesez: *Clinton County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Plattsburg da. 2010eko zentsuaren arabera 20.743 biztanle zituen, Clinton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Clinton konderriak 1.096,81 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,72 ura dira. Beste 1.085,09 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,91 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.743 pertsonetatik 19.928 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 322 dira. 284 beltzak edo afroamerikarrak. 144 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 72 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 299 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484478
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136066493
* LCCN: n82109019
* **Lekuak**
* OSM: 1180483
* TGN: 2001188

 |

* Wd Datuak: Q484478
* Commonscat Multimedia: Clinton County, Missouri
| Les Petits Chanteurs de Saint-Marc

 |
| --- |
| Datuak |
| **Jatorria** | 1986 |
| **Egoitza** | Notre-Dame de Fourvière Basilika, Lyon,  Frantzia |
| **Musika mota** | Klasikoa |
| **Zuzendaria** | Nicolas Porte |
| **Ahotsak** | Haur abesbatza |
| **Taldekideak** | 75-80 |
| **Fundatzailea** | Nicolas Porte |
| **Webgunea** |  |

**Les Petits Chanteurs de Saint-Marc** (Saint-Marc-eko haur kantariak) 1986ko irailean Lyongo Notre-Dame de Fourvière Basilikan sortutako haur abesbatza ospetsua da. Sortzailea Nicolas Porte izan zen.

Ezaugarriak
-----------

75-80 haurrak dituen talde mistoa da. Umeen adina hamar urtetik hamabostera doaz. Guztiak Lyongo Saint-Marc ikastetxeko ikasleak dira. Nicolas Porte, taldearen zuzendaria, ikastetxean kantu-aktibitateak antolatzeko 1984an kontratatu zuten. Garai hartan Porte arkitektura ikasten ari zen, piano eta kantuaren gaineko ezagutzekin. Bi urte geroago ospe handia eskuratu duen abesbatzak sortu zuen, bereziki Christophe Barratierek zuzendu zuen Les Choristes (20004) filmean parte hartu ondoren. Film horretan parte hartzea Frantzia osoan eginiko lehiaketa batean lehiatzearen ondorioa izan zen. Abesbatzaren taldekia den Jean-Baptiste Maunier, Pierre pertsonaiaren lana eginez, filmearen protagonista bihurtu zen. Gaur egun Maunier aktore lanean dabil. Abesbatzaren errepertorioa musika klasikoan kokatzen da, musika erlijiosoa zein musika profanoa, kantu gregorianotik musika garaikidera.

2004. urtetik izan diren bakarlariak
------------------------------------

* Jean-Baptiste Maunier (2005. urte arte)
* Jean Crevits (2007-2012)
* Jean-Baptiste Brulé (2010-2012)
* Jade Farabet (2012-2015)
* Emma Armer (2015-2016)

Diskografia
-----------

* *Les Petits Chanteurs de Saint-Marc* (1988) ;
* *Les Petits Chanteurs de Saint-Marc* (1991) ;
* *Salve Regina* (1993) ;
* *Musique Sacrée Notre Dame de Fourvière* (1998) ;
* *Messes de Joseph Haydn* (1999) ;
* *Récital* (2004) ;
* *Les choristes* (filmaren soinu banda, 2004) ;
* *Les choristes en concert* (2005) ;
* *Nos Rêves* (2005) ;
* *Dans la cour des grands* (2008) ;
* *Los Chicos del Coro* (2008) ;
* *Les petits chanteurs de Saint-Marc chantent Les Beatles* (2011) ;
* *De Cine* (2013).
* *Recital* (2014)

Filmografia
-----------

Les Petits Chanteurs de Saint-Marc *Les choristes* filmarekin oso ezagunak egin ziren. Filma egin ondoren *Les choristes en concert* grabatu zuten. Mozarten *Bastien und Bastienne* opera komikoa grabatu eta DVDn plazaratu zuten.

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:Webgune ofiziala.
* **(Frantsesez)**: "Centre Saint-Marc" webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q263236
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129249780
* ISNI: 0000 0001 0659 8048
* BNE: XX5174359
* BNF: 142585519 (data)
* CANTIC: a11282186
* GND: 6037934-0
* LCCN: no2005014406
* SUDOC: 083487808

 |

* Wd Datuak: Q263236
**Harrison konderria** (ingelesez: *Harrison County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cynthiana da. 2010eko zentsuaren arabera 18.846 biztanle zituen, Harrison kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Harrison konderriak 802,54 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,06 ura dira. Beste 793,48 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,48 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 18.846 pertsonetatik 18.183 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 337 dira. 379 beltzak edo afroamerikarrak. 35 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 37 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 194 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491970
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152500122
* LCCN: n84217648
* NARA: 10036569
* **Lekuak**
* OSM: 1846530
* TGN: 1002458

 |

* Wd Datuak: Q491970
* Commonscat Multimedia: Harrison County, Kentucky
**Cholistango basamortua** (urduz: صحرائے چولِستان‎; seraikiz: صحرائے چولستان), bertan **Rohi** (روہی) deitua, Pakistango Punjabeko Bahawalpurretik hogeita hamar kilometro ingurura hedatzen da, eta 16.000 km²-ko hedadura du. Indiako Thar basamortuaren ipar-mendebaldeko hedapentzat har daiteke

Biztanleria
-----------

Cholistan hitza, *cholna*tik dator, urdueraz "mudantza" esan nahi duena. Hain zuzen ere, Cholistango biztanleria, tradizionalki erdinomada da, leku batetik bestera joanez, euren abereentzako ur eta larre bila. Hakra ibaiaren ohantze lehorrak zeharkatzen du eskualdea, eta Indo haraneko kulturako antzinako tokiz inguratua dago.

Historia
--------

Indo haraneko kulturako hirurehun gune arkeologiko harappatar inguru daude Hakraren haranean. Honek, Cholistango basamortuan, gune arkeologiko harappatar guztien %20a egongo liratekeela esan nahiko luke. Gaur egun basamortua den guneak, etengabeko landaketak izan zituen, eta sarri ureztatuak, K.a. 1200 arte. Ondoren, lehortearen handitzearekin, urtaro ureztatzeko laborantzak K.a. 600 arte, lurraldea idor bihurtu zen Hakra ibaia lehortu zenean. Gaur egun, basamortutzea atzerantz botatzen saiatzen ari da, Sutlej ibaiaren uren zati bat desbideratzen dituen kanal baten bidez, baina, bertako biztanleriak, duela berrehun urte zituen bizimoduen antzeko bizimoduak mantentzen ditu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q797491
* Commonscat Multimedia: Cholistan Desert

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315128786
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q797491
* Commonscat Multimedia: Cholistan Desert
Greziar mitologian, **Hilas** (grezieraz Ύλας), driopeen errege zen Tiodamanteren semea zen. Heraklesek, guduan, bere aita hil zuenean, Hilasi barkatu zion eta ezkutari bezala hartu zuen, gerlariaren arteak erakutsi zizkion, eta, azkenik, elkar maiteminduz amaitu zuten. Heraklesek, berarekin eraman zuen Hilas Argo itsasontzian, argonautetako bat bihurtuz.

Heraren erabakiz, Hilas, Pegeako iturriko lamiak bahitu zuen, Misian, eta aztarnarik utzi gabe aldegin zuen (Apolonio Rodaskoa). Heraklesi bihotza hautsi zitzaion. Polifemo argonautarekin batera, denbora luzez bila ibili zen. Argo ontzia, eurak gabe abiatu zen, eta, beraz, ez zuten gainontzeko bidaian parte hartu. Ez zuten Hilas sekula aurkitu, hau, lamietaz maitemindu baitzen, eta haiekin geratu zen euren boterea eta euren maitasuna banatzeko (Gaio Valerio Flako, *Argonautika*).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**androphile.org - Herkules eta Hilasen istorioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q332752
* Commonscat Multimedia: Hylas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 868820
* BNF: 13771325n (data)
* GND: 121408094
* LCCN: no2017123853
* SUDOC: 066877423
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q332752
* Commonscat Multimedia: Hylas
**Lewis and Clark konderria** (ingelesez: *Lewis and Clark County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Helena da. 2010eko zentsuaren arabera 63.395 biztanle zituen, Lewis and Clark kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Lewis and Clark konderriak 9.059,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 100,72 ura dira. Beste 8.958,32 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 63.395 pertsonetatik 60.181 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.582 dira. 203 beltzak edo afroamerikarrak. 1.259 amerikar natiboak ziren eta 43 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 350 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.320 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q496656
* Commonscat Multimedia: Lewis and Clark County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 9698149489129993810001
* ISNI: 0000 0004 0498 0392
* LCCN: n81110740
* **Lekuak**
* OSM: 1740633
* TGN: 2001284

 |

* Wd Datuak: Q496656
* Commonscat Multimedia: Lewis and Clark County, Montana
**Lewis konderria** (ingelesez: *Lewis County*) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lowville da. 2010eko zentsuaren arabera 27.087 biztanle zituen, Lewis kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Lewis konderriak 3.340,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 39,58 ura dira. Beste 3.301,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,11 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 27.087 pertsonetatik 26.582 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 357 dira. 170 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 72 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 199 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115081
* Commonscat Multimedia: Lewis County, New York

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146600567
* ISNI: 0000 0004 0405 3927
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 2552234
* TGN: 1002593

 |

* Wd Datuak: Q115081
* Commonscat Multimedia: Lewis County, New York
Lewis uharteko xake pieza multzoa. Goialdean: erregea, erregina eta alfila; erdialdea: zaldia, dorrea eta peoia; behealdean: erreginaren xehetasuna (erretxinezko kopiak).
**Lewis uharteko xake piezak** (ingelesez *Lewis chessmen* edo *Uig Chessmen*, Eskoziako gaeleraz *Fir-thàileisg Leòdhais* eta norvegieraz *Lewisbrikkene*) XII. mendeko xake piza batzuk dira. 1831an Eskoziako mendebaldean dauden Kanpoko Hebridak uhartediko Lewis uhartean topatu zituzten, hortik euren izena. Osorik topatutako Erdi Aroko xake pieza multzo bakanetako bat da. Gaur egun, Edinburgh hiriko Eskoziako Museoa eta Londres hiriko Britainiar Museoan erakusgai daude.

Historia eta deskribapena
-------------------------

Ustez, XIII. mendea Norvegiako Trondheim hiriko artisauek landu omen zituzten (bertan garai hartako antzeko piezak topatu izan baitira). Garai hartan Norvegiak Hebrida Uharteak mendean zituen, eta historialarien arabera Norvegia eta Irlandako mendebaldeko kostaldeko norvegiar kokaleku oparoen arteko bidaialdian galduak edota ezkutatuak izan omen ziren.

Denera 8 errege, 8 erregina, 16 alfil, 15 zaldi, 12 dorre eta 19 peoi dira. Pieza guztiak pertsona irudia dute, peoiak ez ezik, zeinek hilarri itxura duten. Zaldiak txikiak dira, eta haien gainean lantza eta ezkutua duten zaldunak doaz. Pertsona irudi guztiek neke itxura dute, dorreetako hiruk izan ezik, hauek begi handiak eta euren ezkutuak amorru biziz hozkatzen dituzten bersekerrak baitira. Piezetako batzuk margo gorriaren arrastoa dute, honek piezen bi alderdien koloreak zuria eta gorria zirela adierazten du, eta ez gaur egungo ohiko xake piezen zuri eta beltza.

Iruditegia
----------

* Hainbat xake pieza:aurrealdean alfilen lerroa, eta ondoren zaldien lerroa.Hainbat xake pieza:aurrealdean alfilen lerroa, eta ondoren zaldien lerroa.
* Erregeen erretxinezko kopiaak.Erregeen erretxinezko kopiaak.
* Lewisko xake piezak Eskoziako Museoan.Lewisko xake piezak Eskoziako Museoan.
* Lewisko xake piezak Britainiar Museoan.Lewisko xake piezak Britainiar Museoan.
* Bersekerra bere ezkutua hozkatuz.Bersekerra bere ezkutua hozkatuz.

Kanpo estekak
-------------

* Lewisko xake piezak Eskoziako Museoan ikusgai **(Ingelesez)**
* Lewisko xake piezak Britaniar Museoaren webgunean ikusgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217796
* Commonscat Multimedia: Lewis chessmen

---

 |

* Wd Datuak: Q217796
* Commonscat Multimedia: Lewis chessmen
**Carmen Cayetana Ordóñez González** edo Carmina Ordóñez (Sevilla, 1955eko maiatzaren 2a - Madril, 2004ko uztailaren 23a) papel-couché deritzon prentsaren protagonista nabarmena izan zen bere azken urteetan.

Biografia
---------

Carmen Cayetana Ordóñez González edo Carmina Ordóñez Sevillan jaio zen, 1955eko maiatzaren 2an. Ospe handiko toreatzaile familia batekoa, aita Antonio Ordóñez toreatzailea izan zuen eta ama, berriz, Carmen González Lucas, *Carmina Dominguín*. Aitonak ere lanbide bereko izen ospetsuak izan ziren, Cayetano Ordóñez, *Niño de la Palma* eta Domingo Dominguín eta Luis Miguel Dominguín osaba izan zuen.

Ahizpa gazteago bat izan zuen, Ana Belén Ordóñez González (Belén Ordóñez) (29 de junio de 1956ko ekainaren 29a - 2012ko abuztuaren 2a).

Haurtzaroan, giro andaluz eta taurinoan murgilduta egon zen, aitarekin hona eta hara ibiltzen zelarik, bai prestaketan eta baita korridetan ere. Horietako batean ezagutu zuen lehen senarra, Francisco Rivera toreroa.

1973ko otsailaren 16an ezkondu zen Francisco Riverarekin eta bi seme izan zituzten: Francisco Rivera Ordóñez eta Cayetano Rivera Ordóñez, toreatzaileak biak. Carmen segituan hasi zen aldizkarietan ateratzen.

1979an, bikotea banandu egin zen eta ezkontza baliogabe geratu zitzailarik.

Urteak geroago, Julián Contreras Rodríguez kantautorea ezagutu zuen eta harekin ezkondu zen 1984an. 1986ko urtarrilaren 14an jaio zen bikotearen seme bakarra izango zen Julián Contreras Ordóñez.

Francisco Rivera "Paquirri" hil ondoren, haren oinordekotza zela-eta, Carmen epaile artean ibili zen, senar ohiaren Isabel Pantoja alargunarekin. Carmen Ordóñez hil arte aritu zen teman harekin, hark gehiegi eraman zuela-eta, baina, bere ezkontza baliogabe utzi zutenez, bere semeak Paquirriren usteko seme izatera pasatu ziren.

1990ean, Carmen eta Julián Contreras Rodríguez Marrakexera (Maroko) joan ziren bizitzera, elkarrekin zuten semearekin batera, baina, 1994an, bikotea banandu egin zen eta Carmen Espainiara itzuli zen.

1997an, Carmen berriro ezkondu zen. Ernesto Neyra Almodóvar izan zen bere hirugarren eta azken senarra eta, bi urte geroago, berriro banandu zen. 2002an esan zuenez, Neyrak beti ukatu badu ere, tratu txarrak jasan zituen, baina ez zen inoiz behar bezain garbi geratu
.

Bi iloba ditu, Fran Riveraren aldetik. Bata lehen ezkontzatik datorkio, Eugenia Martínez de Irujorekin, eta Cayetana Rivera Martinez De Irujo du izena. Bigarrena, berriz, gaurko emaztea duen Lourdes Montesekin izan du, Carmen Rivera Montes.

Carmina Telecincoko Emma Garcia ordiziarrak gidatzen zuen *A tu lado* programan egiten zuen lan.

2004ko uztailaren 23an, Madrilen aurkitu zuten hilik eta autopsiak arrazoia miokardioko nekrosia zela esan zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)**
2. ↑  **(Gaztelaniaz)**
3. ↑  **(Gaztelaniaz)**
4. ↑  **(Gaztelaniaz)**
5. ↑  **(Gaztelaniaz)**
6. ↑  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4895658
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 250250524
* BNE: XX1779436

 |

* Wd Datuak: Q4895658
**Hasarazlea** erreakzio kimiko bat abiarazten duen eta erreaktiboetako bat ez den substantzia edo molekula da. Kate-polimerizazioetan usatzen dira, besteak bete.

Hasarazleak beroaren bidez edo erradiazio ikusgarri zein ultramorearen bidez aktiba daitezke. Bigarren multzokoei *fotohasarazle* esaten zaie.

Hasarazleek normalean lotura ahulak dituzte, hots, loturaren disoziazio-energia txikia izaten da.

Hasarazle-motak
---------------

Hasarazlea mota batekoa ala bestekoa izango da kate-polimerizazioaren izaeraren arabera. Hortaz, erradikal-polimerizazioetan hasarazlea erradikalarioa izango da eta ioi-polimerizaioetan, ioinikoa, anioia zein katioia.

### Hasarazle ioionikoak

Anioi-polimerizazioan usatzen diren hasarazleak izaera basikoa dute, hala nola, alkohoxidoak,  metal hidroxidoak, fosfina edo metil litioaren moduko organometalikoak.

Katioi-polimerizazioan, aitzitik, protoia izaten da hasarazle ohikoena. Protoi horren iturria alkoholak, ura edo azido klorhidrikoa izan daitezke eta, normalen, alumino kloruroaren gisako Lewis azido batekin asoziatuta baliatzen dira.

### Erradikal-hasarazleak

#### Haluroak

Haluroek nahikoa erraz pairatzen duten homolisia. Kloroak esaterako bi kloruro erradikal (Cl•) sortzen ditu argi ultramorearen eraginez. Alkanoak kloratzeko usatzen da.

#### Konposatu azoikoak

Konposatu azoikoak (R-N=N-R') bi erradikalen aitzindariak izan daiteke bai berotuz baita irradiatuz ere. Adibidez, azobisisobutironitriloak erreakzio hau pairatzen du:

#### Peroxido organikoak

Peroxido organikoek bi oxigenotan zentratutako bi erradikal ematen dituzte. Hauek ez-egonkorrak direnez egonkorrago diren bi karbonotan zentratutako erradikal bihurtzen dira. Adibidez, di-tert-butil peroxidoa bi *tert-butoxi* erradikal (*t*-BuO•) sortzen ditu, zeintzuk metil erradikal (CH3•) bihurtzen diren segidan azetona askatuz.

(CH3)3COOC(CH3)3 → 2 (CH3)3CO•
(CH3)3CO• → (CH3)2CO + CH3•
#### Peroxido ez-organikoak

Peroxido ez-organikoak organikoen moduan jokatzen dute. Adibidez, disoluzioan peroxidisulfatoa dizoziatu egiten da sulfato erradikalak formatuz. Estirenoa eta fluoroalkenoak polimerizatzeko baliatzen dira.

[O3SO–OSO3]2− ⇌ 2 [SO4]•−

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «ZT Hiztegi Berria» *zthiztegia.elhuyar.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-03-19).
2. ↑   Elortza, Josemari & Iruin, J. J..  (1988). *Kimika fisikoko makromolekularra.*  Ibarsusi ISBN 84-86967-01-5. PMC 907326689. (Noiz kontsultatua: 2021-03-19).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Areizaga, Javier; Cortázar, M. Milagros; Elortza, Jose M. & Iruin, Juan J..  (2002). *Polímeros.*  Editorial Síntesis, 44-50 or. ISBN 84-9756-026-4..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q466403
* Commonscat Multimedia: Radical initiators

---

 |

* Wd Datuak: Q466403
* Commonscat Multimedia: Radical initiators
**Helena Troiakoa**, greziar mitologiako pertsonaia da; Parisek bahitu egin zuen, Troiako printzea, gerra sortuz.

Zeusek, antzar bilakatuta, Espartako errege Tindaroren Leda emaztea liluratu zuen. Ledak bi arrautza jarri zituen; batetik Pollux eta Helena jaio ziren, biak hilezkorrak, eta bestetik Klitemnestra eta Kastor, hilkorrak. Hala ere, Kastor eta Pollux biki bezala ezagutzen dira eta Dioskuro izena hartzen dute.

Helenak txikitatik erakutsi zuen bere edertasuna, eta horregatik Teseok bahitzea erabaki zuen Piritooren laguntzaz. Teseok nahiko denbora itxaron zuen Helenarekin ezkontzeko, baino lehenago bere anaiek, Dioskuroek, salbatu egin zuten Teseoren ama bahituz.

Parisek egin zuenaren sari bezala, Afroditak Helena Parisez maiteminaraztea lortu zuen. Hori zela eta, ihes egiten zuten biek Espartatik Troiara. Helena Espartako errege Menelaorekin ezkonduta zegoen jada, eta berau, beste hiru errege grekoz lagunduta, Troiara joan zen Helena emaztearen bila.

Menelaoren anaia Agamemnonek bere alaba Ifigenia sakrifikatu behar izan zuen, jainkoek abiatzeko eragozpenik jar ez ziezaioten. Gerrak hamar urte iraun zuen eta Menelaok irabazi zuen. Azkenean, Helena bere senarrarekin bueltatu zen eta alaba bat eduki zuten, Hermione gero bere lehengusu Orestesekin ezkondu zena.

Schliemannen indusketa
----------------------

1870ean, Heinrich Schliemann arkeologo alemaniarrak indusketa bat hasi zuen, eta hasiera batean Troia zela uste izan zena eta gaur egun Hisarlik izena duena aurkitu zuen. Bertan, bederatzi hiri daude, bata bestearen gainean eraikiak, auzoak bere inguruan dituen barruko gotorleku batekin eta guztia babesten duen harresi altu batekin. Schliemannentzat, bigarren hirian aurkitutako bitxi batzuk, Helenarenak izan daitezke, baina datu kronologikoak ez datoz bat Homerok deskribatutako garaiarekin.

Irudi-galeria
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Clota, José Alsina.  (1957). «Helena de Troya. Historia de un mito» *Helmantica: Revista de filología clásica y hebrea* **8** (25): 373–394. ISSN 0018-0114. (Noiz kontsultatua: 2020-04-21).
2. ↑  Euskaltzaindiaren 82. araua: Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak
3. 1 2
4. ↑   *www.google.com* (Noiz kontsultatua: 2020-04-28).

Kanpo estekak
-------------

* [Bideoa] HIRUKIAK (Troiako Elena)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q164061
* Commonscat Multimedia: Helen

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 45094221
* BNE: XX528744
* BNF: 119683523 (data)
* GND: 118548778
* LCCN: no2014085150
* NKC: jo2016908859
* SUDOC: 02769660X
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q164061
* Commonscat Multimedia: Helen
1. irudia. Hash taula baten adibidea: telefono-aurkibidea
**Hash** **taula**, informatikan, datu-egitura bat da, taula edo array elkartu bat, hainbat balio beste hainbat gakorekin mapatzen dituen datu-egitura bat. Hash taula batek hash funtzio bat erabiltzen du array edo taula bat adierazten duen indizea kalkulatzeko, eta, hortik abiatuta, bilatutako balioa lor daiteke.

Idealki, hash funtzioak indize bakar bati esleituko dio gako bakoitza, baina hash taula gehienek hash funtzio ez-perfektu bat erabiltzen dute, hash funtzioak gako bat baino gehiagorentzat indize bera sortu ditzake, horrela talka bat sortuz (horrelako talka bat gertatzen denean jakin beharko da salbuespen hori kudeatzen).

Funtzionamendua
---------------

Hash tauletatarako oinarrizko eragiketak hauek dira:

### Txertaketa

Balio bat taulan txertatzeko, indizea kalkulatu behar da gakoaren eta hash funtzioaren bidez. Balio hori indizea adierazten duen taulako posizioan gordetzen da. Posizioan aldez aurretik datu bat bazegoen, talka bat gertatu dela esaten da, eta arazo hori konpontzeko, taulako posizio bakoitzari balio bakar bat ez, zerrenda bat eslei dakioke.

### Bilaketa

Indizea gakoarekin eta hash funtzioarekin kalkulatzen da, eta indize horretako taulako datua lortzen da.

Talkak konpontzea
-----------------

2. irudia. Hash funtzio bateko talkaren adibidea: 873 indize bereko bi gako daude. Kasu horretan, Hashing irekiarekin konpontzen da.
Bi gakok hash bat sortzen badute indize bera adieraziz, dagozkien erregistroak ezin dira posizio berean gorde. Horrelako hasuetan, erregistro berria gordetzeko beste kokaleku bat aurkitu behar da.

Talkak ebazteko teknika ezagunenak:

### Hashing irekia

Talka eginez gero, gatazkan dauden balioekin zerrenda osatzen da (ikus 2. irudia)

### Hashing itxia

3. irudia. Hash funtzio bateko talkaren adibidea: 873 indize bereko bi gako daude. Kasu horretan, Hashing itxita konpontzen da.
Talka bat getatuz gero gero, taulako posizio huts bat betetzen da (ikus 3. irudia)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Basics of Hash Tables Tutorials & Notes | Data Structures | HackerEarth.*  .
2. ↑   Wayne, Robert Sedgewick and Kevin. *Hash Tables.*  .
3. ↑    *SparkNotes: Hash Tables: What is a Hash Table?.*  .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q207440
* Commonscat Multimedia: Hash tables

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 1046573225

 |

* Wd Datuak: Q207440
* Commonscat Multimedia: Hash tables
**Club de Remo San Pantaleón** Marina de Cudeyoko Pontejos auzoko arraun taldea da.

Historia
--------

Club de Remo Pontejosek harrobiarekin lan handia egin ondoren 1994an trainerua ateratzea erabaki zuen. Zuzendaritza taldeko kide batzuk ez zuten begi onez ikusi trainerua atera eta eliteko taldea bihurtzea eta 1995ean taldea banatu eta harrobiarekin lan egingo zuen talde berria osatu zuten, *Club de Remo San Pantaleón*.

Batel eta trainerillatan kategoria guztietan hainbat domina eta bandera irabazi dituzte azken urteotan. Aulki mugikorrean ere aritu izan dira. 2008an arazo ekonomikoen erruz CR Pontejos desagertu egin zen eta 2014an Marina de Cudeyoko SDR Pedreña traineru historikoaren gainbehera iritsi zen. Egoera berri honen aurrean San Pantaleón bera ere trainerua ateratzera animatu zen.

Ez zen KAE Ligara inskribatu, epez kanpo baitzegoen, hala ere Kantabriako txapelketan bosgarren egin zuen eta hainbat traineruren ukoen ondoren Espainiako Txapelketan aritzeko aukera izan zuen. Bandera bat ere irabazi zuen, Luancoko El Socorro Bandera.

Palmaresa
---------

### Txapelketak

* **Espainiako txapelketa**
	+ Zortzigarrena 2014an.
* **Kantabriako txapelketa**
	+ Bosgarrena 2014an.

### Irabazitako banderak

* El Socorro Bandera, Luancon, (erlojuzkontrakoa) (1): 2014.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18808202

 |

* Wd Datuak: Q18808202
**Club de Remo Suances** Suancesko (Kantabria) arraun taldea da. Batel eta trainerilletan aritzen da bereziki.

Historia
--------

1920 eta 1930 hamarkadatan jokatu izan ziren Santanderko estropada zaharretan Suancesko tripulazioa ere aritu izan ziren. Garai hartako traineruen izenak *La Luisa* eta *San Pedro* izan ziren. Ordutik aurrera ordea ez zen arraunketarik izan herrian harik eta 1990an Club Náutico de Suancesek batel bat uretaratu zuen arte.

1997an Arturo Herrera etorri zen Suancesera eta 1998an gaur egungo arraun kluba sortu zuen. 2000 urtean dagoeneko denboraldi osoa osatuko zuen trainerua osatzea lortu zuen, baina proiektu honek ez zuen jarraipenik izan arraunlariek talde handiagoetara alde egin baitzuten. Ordutik aurrera batel eta trainerilletan aritu izan da, banderaren bat irabazi ere bai eta puntualki trainerua osatzea lortu du, Kantabriako estropadetan aritzeko, inoiz Kantabriako txapelketan ere bai. 2016an Sestaoko jeitiseran ere aritu zen.

Suanceseko trainerilla lehen postuan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6413263
* Commonscat Multimedia: Club de Remo Suances

---

 |

* Wd Datuak: Q6413263
* Commonscat Multimedia: Club de Remo Suances
2011ko Kantabriako Traineru Txapelketan.
**Club de Remo Santander** Santander hiriko arraun taldeetako bat da, azken urteetan Ciudad de Santander taldearen itzalean egon dena.

Uniformea
---------

Santanderko hiriaren koloreak ditu, zuria eta gorria, berdin kamisetan zein trainerutan.

Historia
--------

Elkartea 1971 urtean sortu zen eta berehala jaso zituen emaitzarik onenak, izan ere 1972an Kantabriako txapeldun izanez Kontxako Banderan eta Espainiako Txapelketan parte hartzeko aukera izan baitzuen. Kontxan hirugarren egin zuen (bigarren jardunaldia irabaziz) eta Espainiako Txapelketan bosgarren. 1975an hiru estropada jokatu ondoren bapatean trainerua alde batera utzi zuen.

Ciudad de Santanderrek 90. hamarkadan bigarren ontzia atera ahal izateko bere izena eta koloreak erabili izan zituen hala trainerillatan nola bateletan.

36 urteren ondoren Club de Remo Santanderrek 2011n berriro atera zuen trainerua. 2012an eta 2013an KAE 2 Ligan aritu zen baina 2014an ez zuen trainerua osatzerik lortu eta ordutik txalupa txikitan baino ez da aritu.

Palmaresa
---------

### Kontxako Bandera

* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Hirugarrena (1): 1972.
* Sailkatua (1): 1972.

### Espainiako Traineru Txapelketa

* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Bosgarrena 1972an.

### Kantabriako Traineru Txapelketa

* **Txapelduna (1):** 1972.

### Gainontzeko estropadak

* **Nerbioiko Sari Handia (0):** laugarren 1972an.
* **Generalisimoaren Kopa (Coruña) (0):** bigarren 1972an.
* Desafio Astur-Kantabroa (1): 2011 (Luancoren aurka).

### Trainerillak

* Espainiako Trainerilla Txapelketa (1): 2000

Azken denboraldiak
------------------

| Urtea | Liga |
| --- | --- |
| 2012 | KAE 2 Liga, 12.a |
| 2013 | KAE 2 Liga, 13.a |
| 2014- | ez |

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2980112
* Commonscat Multimedia: Club de Remo Santander

---

 |

* Wd Datuak: Q2980112
* Commonscat Multimedia: Club de Remo Santander
Fosfolipidoz osaturiko liposoma ingurune urtsuan.
Fosfolipidoz osaturiko bigeruza lipidikozko besikula esferikoa da **liposoma**. Tamaina aldakorrekoa izan daiteke (25 nm - 1 μm) eta barnean medio urtsua du. Bigeruza lipidiko sintetikoen erabilerak mintz plasmatikoaren ezaugarriei buruzko ikerketak erraztu ditu.

Lipido mota desberdinak eta horien nahaste desberdinetatik abiatuz sintetiza daitezke liposomak, baina garrantzitsuenak fosfolipidoak dira. Posible da gainera, lipidoez gain proteinak dituzten liposomak sortzea.

Liposoma motak
--------------

Bi liposoma mota bereizten dira:

* Besikula multilamelarrak: hainbat bigeruza lipidikoz osaturik daude, bata bestearengandik likidoz banandurik.
* Besikula unilamelarrak: likidoz beteriko nukleo edo gunea inguratzen duen bigeruza lipidiko sinple batez osaturikoak.

Erabilera
---------

Azken urteotan liposomen teknologia asko garatu da eta jatorrizkoaz gain (mintzari buruzko ikerketak) erabilera ugari garatu dira:

Medikamendu, drogak eta bestelako substantziak liposometan sartu eta garraiatzea posible dela frogatu da. Medikamenduz beteriko liposomak medikamendu soilaren administrazioak baino abantaila handiagoak ditu. Alde batetik, eraginkortasuna areagotzea lortzen da, ehun osasuntsuak ekidin eta ehun gaixoetara zuzentzen baitira. Bestetik, liposomak toxikoak ez direnez, medikamendu baten eraginkortasuna/toxikotasuna hobe daiteke.

Posible da liposomak zeluletara atxikitzea mintz-antigenoen aurkako antigorputzak erabiliz. Honela, molekula desberdinak mintz lipidikoan murgildurik babestuta daude eta zelula zein ehun desberdinetara bidera daitezke. Dena den, oraindik arazo ugari konpondu gabe daude eta nahiz eta medikamendu ugari liposometan enkapsulaturik komertzializatu, beste askoren erabilera oraindik ezinezkoa da.

### Adibideak

* Intsulina liposometan enkapsulaturik administratu daiteke aho bidetik.
* Minbiziaren terapian erabili ohi diren drogak zelula gaiztoetara modu egokiagoan heltzea lor daiteke.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q410454
* Commonscat Multimedia: Liposomes

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119653422 (data)
* GND: 4122262-3
* LCCN: sh85077311
* NKC: ph122362
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D008081

 |

* Wd Datuak: Q410454
* Commonscat Multimedia: Liposomes
**Heike karramarroa** (*Heikeopsis japonica*) Japoniako karramarro espezie bat da. Bere oskola samurai haserretu baten aurpegiaren antza duenez, samurai karramarroa bezala ere ezaguna da. Japoniarrek uste dute Dan-no-ura hiriko gerran hildako samuraien espirituak heike karramarroan berraragitu zirela.

Dan-no-Ura hiriko gerra
-----------------------

Dan-no-Ura hiriko gerra (壇の浦の戦い Dan-no-ura no tatakai) Genpeiko Gudako itsas-gerra handi bat izan zen, Dan-no-Uran gertatua. 1185eko apirilaren 25ean, Genji klanaren ontzien flotak, Minamoto no Yoshitsune buruan, Heike klanaren ontzien flota urperatu zuen, egun erdi iraun zuen borroka batean.

Oskoleko patroiaren jatorria
----------------------------

Carl Saganek heike karramarroak erabili zituen bere serie pertsonalean (Kosmosa: Bidai Pertsonala) ustekabeko hautespen artifizialak azaltzeko eredu moduan. Hipotesi hau kontuan hartuta, arrantzale japoniarrak uretara bueltatzen zituzten karramarro mota hauek errespetu moduan euren oskolak Heike samurai baten antza zutelako, eta hauen antza ez zutenak jan egiten ziren. Modu honetan, Heike samurai baten antza zuten karramarroak aukera gehiago zeukaten itsasora bueltatuak izateko eta ugaltzeko, eta horregatik daude mota honetako hainbeste karramarro orain.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1594629
* Commonscat Multimedia: Heikeopsis japonica

---

* **Datu taxonomikoak**
* GBIF: 5863590
* NCBI: 255320
* WoRMS: 440423

 |

* Wd Datuak: Q1594629
* Commonscat Multimedia: Heikeopsis japonica
**Leizeen Liburua**, Egiptoko Inperio Berriko *Liburu*etatik, berantiarrena da, eta bere izena, Duata (beste mundua), leizeetan banatuta dagoelako hartzen du. Literarioena ere bada, testua, irudiei nagusitzen zaielarik.

Hildakoak, bere ibilbidean, leize batzuk zeharkatzen ditu, eta jaso ditzakeen sariak zein jasan ditzakeen zigorrak aipatzen dira: egiptoarrek utzi diguten infernuaren deskribapenik hoberena du.

Amduateko Liburuak, hildakoak jarraitu beharreko bidea deskribatzen duen bitartean eta Hilen Liburuak, beste mundurako bidaia ondo amaitzeko sorginkeria ugari irakasten duen bitartean, honek, bere lurreko bizian, hil ondoren zorrotz zigortuak izango diren ekintzak egitea eragozteko informazioa ematen du. Bertsio oso bat, Seti I.aren zenotafioan dago, eta beste bat Ramses VI.aren hilobian, KV9.

Deskribapena
------------

Ramses IV.aren hilobia
Ahari burudun eguzki jainkoaren bi margok, bi zatitan banatzen dute, zati hauetako bakoitza, aldi berean, beste hirutan banatuta dagoelarik, sei banaketa, beraz, testua irudiekin konbinatuz, beste liburuak (Amduateko Liburua eta Ateen Liburua). Zerraldoak irudikatzen dituzten obalo batzuk daude, eta, beheko erregistroan, Eguzki Jainkoaren etsaiak, buruz behera irudikatuak daude, gorriz eta beltzez, eskuak bizkarrean lotuta dituztela. Prozesioa, jainkoaren leizeetako bidearen paraleloan aurrerantz doa, bosgarren banaketan, kaldaretan erretzen diren arte, Eguzkia Duatetik jaiotzen ari den bitartean.

Beste liburuekiko dituen ezberdintasunak
----------------------------------------

* Bidaia ez du hamabi ordutan banatzen.
* Eguzki txalupa, soilik amaieran agertzen da.

Leizeen Liburuarekin apaindutako hilobiak
-----------------------------------------

Egiptoko XIX. dinastia

* Seti I.a, KV17, bertsio osoa
* Merenptah, KV8, 6. banaketa

Egiptoko XX. dinastia

* Ramses IV.a, KV2, 1. eta bigarren banaketak
* Ramses VI.a, KV9, bertsio osoa
* Ramses VII.a, KV1, 1. banaketa, 1. eskena
* Ramses IX.a, KV6, ez da osoa

Egiptoko aro berantiarra

* Pedamenopeten hilobia. Bertsio osoa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q853296
* Commonscat Multimedia: Book of Caverns

---

 |

* Wd Datuak: Q853296
* Commonscat Multimedia: Book of Caverns
***Chlorella*** (grezieratik: *cloros* -berdea- eta latinezko atzizkitik: *-ela* -txikia-) alga berde zelulabakarraren genero bat da, Chlorophyta filumekoa. Esferikoa da, eta 2-10 μm-ko diametroa du. Fotosintesia burutzen du eta *a* eta *b* taldeko klorofilak ditu.

Fotosintesia ikertzeko asko erabili izan da alga mikroskopiko hau. Esaterako, Melvin Calvin (1961eko Kimikako Nobel Saria) bere izena eramaten duen zikloa ikertu zuen alga honekin.

Chlorella proposatu izan da elikagai gisa, besteak beste Hirugarren Munduko gosetei aurre egiteko. Proteina asko, gluzidoak, zuntza, bitaminak eta mineralak ditu. Hala ere, kopuru handitan lortzea gaur-gaurkoz korapilatsua da oso.

Ur gezitan eta gezatan bizi da, eta ez du flagelorik. Sinbiosi ere egin dezake protozoo eta beste animalia batzuekin (belakiekin, adibidez)

Ugalketa asexuala burutzen du: zelula puskatu egiten da eta 2-8 espora askatzen ditu. Ugalketa sexuala ezezaguna da gaur egun (2015ean)

Espezieak
---------

* *Chlorella autotrophica*
* *Chlorella minutissima*
* *Chlorella pyrenoidosa*
* *Chlorella sorokiniana*
* *Chlorella variabilis*
* *Chlorella vulgaris*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q133017
* Commonscat Multimedia: Chlorella
* Wikispecies Espezieak: Chlorella

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX546212
* BNF: 12559812q (data)
* GND: 4147782-0
* LCCN: sh85024529
* NDL: 00567044
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* AlgaeBase:
* Dyntaxa: 1010799
* EOL: 11612
* GBIF: 2638467
* ITIS: 5811
* NCBI: 3071
* WoRMS: 160576
* uBio: 4114215
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D002708

 |

* Wd Datuak: Q133017
* Commonscat Multimedia: Chlorella
* Wikispecies Espezieak: Chlorella