Kulot moderno bat

*Artikulu hau prakei buruzkoa da; emakumezkoen azpiko arropa gaitzat duena beste hau da: «kulero»*
**Kulota** belaunetik gorako prakak dira, gorputzari estu-estu egokitzen zaizkionak, txirrindulariek errepideko probetan erabili ohi dituztenak.

Kulot hitza frantsesezko *cul* hitzetik dator, ipurmasailak izendatzen dituena. 1789ko Iraultzan iraultzaileei *sans-culotte* ("galtzontzilorik gabe") deitu zitzaien. 

Kulot gorputzaren beheko aldea estaltzen duen jantzi bat da, non bi hankak bereizita dauden, gonak ez bezala. XIX. mendera arte, gizonezkoen azpiko jantziei egiten zien erreferentzia, eta, XX. mendetik aurrera, emakumezkoen edo gizonezkoen azpiko jantzi bat izendatzen zuen. Gaur egungo gaztelaniaz, txirrindulariek erabiltzen dituzten ehun elastikoko praka doituak izendatzeko balio du. Gaztelaniarako itzulpen zuzena kaltzoia da, belaunetaraino iristen den jantzia, galgatzaile solteekin edo elastiko batekin zartatuta. Betidanik, gizonezkoen eta militarren berezko janzkera izan zen. Gaur egun, jantzita dauden uniformedun zenbait gorputzek eramaten dute, motoz nahiz zaldiz, eta, batzuetan, apaizek eta zerbitzariek oso solemneak izaten dira (galtzerdi motzak).

Terminoaren deribazioa
----------------------

Culotte hitza cul termino frantsesetik dator, ipurmasailak modu arruntean izendatzen baititu. 1789ko Iraultzan, sans culottes («galtzarik gabe») deitu zitzaien iraultzaileei, kaltzoien ordez galtzak zeramatzaten nekazari frantziarren janzkeraren metonimia, aroaren dastamenerako askoz ere gutxiago nabarmentzen zen jantzia.

Kulotak uniforme militarretan
-----------------------------

Uniforme militarrek auto-ilarak hartzen zituzten uniforme estandar gisa, eta hankak erdibitzaileetako edozeinez estalita zeuden, leotardoez edo belaunetarainoko botaz. XVIII. mendeko Europako gerran (Espainiako Ondorengotza Gerra, Austriako Ondorengotza Gerra, Zazpi Urteetako Gerra, gerra franko-britainiar kolonialak eta Ameriketako Iraultza) uniforme militarrek parte hartu zuten.

Beste definizio batzuk
----------------------

Emakumeen modaren industriak, oro har, gizonen arropa deskribatzeko historikoki erabili izan diren hitzak erabiltzen ditu, eta guztiz desberdina den jantzi bat deskribatzeko erabiltzen ditu. Horrek nahasmena sortzen du historialarien eta historia irakurtzen dutenen artean. Gaur egun, adibidez, frantsesezko "culottes" terminoa erabiltzen da, gaur egun, emakumearen kuleroak deskribatzeko, begi historikoarekin harreman gutxi edo batere ez duen jantzi bat.

Emakumeen kulota
----------------

Beste erabilera bat jupe-culotte da, gona mota berezi bat deskribatzen duena. Victoriar aroan (XIX. mendearen erdialdetik amaierara) gona luzea bi hanka zabaletan banatzen hasi zen, emakumeak ekitazio-aulki normal batean eseri ahal izateko, emakumeei (bi hankak alde berean zituztela) emakumezkoen aulki berezi batean eseri beharrean. Gona horiek askatasun handiagoa eman zieten emakumeei lorezaintza, garbiketa, bizikleta-ibilaldiak eta abar egiteko.

Eskola-uniformeetako kuloteak
-----------------------------

Kulotak ikasleen uniformeetan erabiltzen dira, gonak dituzten uniformeetan, aukera gisa, edo gonen ordez eramaten dira. Kulotak uniformearen zati gisa erabiltzen dira, batez ere lehen hezkuntzan, ertainean eta eskola katolikoetan. Culottes ere Brownie Giden uniformearen parte zen, duela gutxi arte uniformea modernizatu eta ohiko falda-galtza marroiak ordeztu ziren arte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2012]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15133790
* Commonscat Multimedia: Culottes

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300046158

 |

* Wd Datuak: Q15133790
* Commonscat Multimedia: Culottes