**Cirila** **Ubaldina García Díaz** (La Calzada de Béjar, Salamanca, 1893 – Quintana del Puente, Palentzia, 1936ko irailaren 6a) ideologia sozialistako maistra errepublikanoa izan zen, Irakaskuntzako Langileen Federazioko (FETE) eta Langileen Batasun Orokorreko (UGT) kidea. Tropel faxista batek fusilatu zuen Gerra Zibilaren hasieran..

Biografia
---------

La Calzada de Béjar-en (Salamanca) jaioa, Palentziako Irakasle Eskolan graduatu zen. Baños de Cerraton eta probintziako beste eskola batzuetan aritu zen. Esteban Delgado Cidónekin ezkonduta, senar-emazteek lau seme-alaba izan zituzten. 1931n, Palentziara joan ziren, eta han Modesto Lafuente ikastetxeko zuzendari izendatu zuten. Ikastetxe hartan Sofía Polo Giménez irakaslea eta Arturo Sanmartín Suñer haren senarra, Lehen Hezkuntzako ikuskatzailea, ezagutu zituen.

Irakaskuntzako Langileen Federazioan (FETE) eta UGTn afiliatu zen. 1934an, Irakaskuntza Publikoaren Zuzendaritza Nagusiaren eskutik, irakaskuntzako merezimenduaren saria jaso zuen.

Errepresioa eta heriotza
------------------------

1936ko uztailaren 19an, estatu-kolpe frankistaren garaipenarekin, Palentziako Falangearen buruak brigada bat sortu zuen, falangistez eta guardia zibilek osatua, eta probintzian zehar ibili ziren izua ezartzen eta errepublikaren aurkako edozein erresistentzia mota ezabatzen.

Lehenengo biktimetako bat udalekuak zuzentzeko geratu zen Sofia Polo Gimenez irakaslea izan zen. Abuztuaren 13an bahitu, bortxatu eta bortizki hil zuten. Bitartean, Arturo Sanmartín Suñer, haren senarra, Modesto Lafuente eskola-taldearen sotoan babestu zen, Cirila Ubaldiniren bizileku partikularra zen lekuan. Ezin izan zuten aurkitu, nahiz eta falangistek tiro egin zuten eraikinaren kontra.Carmen, Cirilaren alaba nagusia, arduratzen zen janaria jaisteaz.

1936ko irailaren 1ean, Palentzia Estatu Nazional Katoliko Berrian sartuta zegoen, eta ikasturtea "*La Restauración del Crucifijo*" izenburupean hasi zen. Cirila bere alaba M. Luisarekin joan zen ekitaldira. Manuel González García apezpikuak ikusi zuen, eta guztien aurrean salatu egin zuen eskoletako gurutze-ontziak kendu zituela eta Errepublikan erlijioa alde batera utzi zuela leporatuz. Kalean, haserre zegoen jendetza batek harrapatu zuen, eta falangistek bortizki banandu zuten alabarengandik, Gobernu Zibilera eraman eta gero kartzelan sartu zuten. Irailaren 6an, aldez aurreko epaiketarik gabe, kamioi batek kartzelatik atera zuen, Brañoserako maistra Isabel Esteban Nietorekin eta Consuelo Rodríguez Baranda irakaslearekin batera, azken hau Sofía Polo Giménezen laguntzaile izan zena eskola-kolonietan. Denak fusilatu zituzten Quintana del Puenteko hilerriko horman.

Arturo Sanmartín Suñer, Cirilaren senarra ere harrapatu eta fusilatu egin zuten handik bi egunetara, 1936ko irailaren 8an.Gorpuak hobi komunetan lurperatu zituzten eta ez dira aurkitu.

Monseñor Manuel González García, Frantzisko aita santuak kanonizatu zuen 2016an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *La maestra REPUBLICANA UBALDINA GARCÍA DÍAZ, fue ASESINADA por falangistas en Quintana del Puente (Palencia) en 1936, por proteger a un compañero Socialista.*  2020-04-20.
2. ↑    *ubaldina garcía díaz.* .
3. ↑    *El terror contra los maestros republicanos en Palencia | Periódico Diagonal.* .
4. ↑   eldiariocantabria.es. *El matrimonio de maestros socialistas y republicanos, Sofía Polo Giménez y Arturo Sanmartín Suñer, alevosamente asesinados por franquistas en Palencia en 1936.* .
5. ↑    *ISABEL ESTEBAN NIETO, maestra REPUBLICANA Y SOCIALISTA, elementos franquistas la asesinaron en Quintana del Puente (Palencia) en 1936.*  2020-04-17.
6. ↑    *El exterminio del magisterio palentino | últimoCero.* .
7. ↑    *II República.* .
8. ↑   Álvarez, Beatriz.  (2018-10-19). *La ARMH de Palencia comenzará en primavera la exhumación de la fosa de Villaconancio.* .
9. ↑   Victoria, R. H. Santa María de la.  (2016-10-14). *Canonización de Don Manuel González García..* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q96579386

 |

* Wd Datuak: Q96579386