**Paulina Marcela Urrutia Fernández** (Santiago, 1969ko urtarrilaren 15a) txiletar aktore, akademiko, zuzendari, buruzagi sindikal eta politikaria da. Kulturaren eta Arteen Kontseilu Nazionaleko ministro izan zen Michelle Bachelet presidentearen lehen gobernuan 2006 eta 2010 bitartean.

Biografia
---------

Erdi mailako familia batean jaioa, Txileko hiriburuko San Migel komunan hazi zen. Bere gurasoek, Luis Bernardo Urrutia Guerrak eta Flor Fernández Braccesik, administrazio publikoan lan egiten zuten eta banandu egin ziren hamabost urte zituela. Compañía de María de Seminario ikastetxean egin zituen ikasketak, Probidentzia Eskolan.Antzerkiarekiko lehen hurbilketa neska zela izan zuen, ikastetxeko tailer batean. Geroago, bigarren hezkuntza amaituta, Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifizioan sartu zen antzerki diziplina ikasten.

Oso goiz hasi zen lanean. Lehenengo antzezlana 1987an izan zen, *Esperando la carroza*, Raúl Osoriok zuzenduta. Telebistako bere ibilbidea Txileko Telebista Nazionaleko (TVN) telesail batean hasi zen, 1989an, Sonia Füchs produkzio-etxeak egindako gonbitari esker; Juanita Fernández Solar arrakastaz interpretatu zuen, Teresa de los Los Andesen izenarekin, eta Txileko lehen neska santua izendatu zuten geroago.

Urtebete geroago, TVNn ere hartu zuen parte, *El milagro de vivir* saioan, lehen telenobelan. 1994an, *Jaque Mate* telesaila protagonista izan ondoren, Txileko Unibertsitate Katolikoko (UC TV) Telebista Korporazioan sartu zen, eta bertan egon zen 2002ra arte. Garai hartatik, nabarmentzekoa da Sarita Mellafe, *Fuera de control*, Txileko telebistako gaizkile onenetakotzat jotzen duena. 2003an TVNra itzuli zen *Puertas adentro* telenobelan parte hartuz, baina UC TVra itzuli zen, eta han *Tentazio* eta *Gatas & tuercas*-en parte hartu zuen. 1993an hasi zen zineman, Gustavo Graef Marino errealizadore lokalaren *Johnny cien pesos* filmean.

Urrutia berehala sartu zen mundu politikoan, Txileko Aktoreen Sindikatuan (Sidarte) aktiboki parte hartu baitzuen, eta idazkari nagusi eta presidente izatera iritsi zen (2001). Michelle Bacheleten lehen gobernuan, Kulturaren eta Arteen Kontseilu Nazionaleko lehendakari izendatu zuten 2006an (beste herrialde batzuetako kultura-ministroaren pareko kargua Txilen).

Ministro gisa, jabetza intelektualari buruzko legearen erreforma-proiektua egin eta eztabaidatu zen. Proiektu hori aho batez onartu zuen Kongresu Nazionalak 2010eko urtarrilaren 13an, eta 20.435 Lege gisa aldarrikatu zen urte horretako maiatzaren 4an, Sebastián Piñeraren Gobernuan.

2016ko maiatzean, Camilo Henríquez antzokiaren zuzendaritza hartu zuen, eta Ramón Griffero antzerkigilearen lekua betez. Augusto Góngora kazetari, produktore eta zuzendariaren alarguna da (h.2023). 2016ko ekainaren 17an ezkondu ziren. Ez zuten seme-alabarik izan.

Filmografia
-----------

### Zinema

| Filmak |
| --- |
| Urtea | Filmea | Rola | Zuzendaria |
| 1993 | *Johnny cien pesos* | Patty | Gustavo Graef-Marino |
| 1996 | *El encierro* | Olga | Marcelo Ferrari |
| 1999 | *No tan lejos de Andrómeda* | América | Juan Vicente Araya |
| 2003 | *Carga vital* | Engracia | Sebastián Campos |
| 2004 | *Cachimba* | Lucy | Silvio Caiozzi |
| 2004 | *Tendida, mirando las estrellas* | Nieves | Andrés Racz |
| 2006 | *Fuga* | Macarena Sancho | Pablo Larraín |
| 2007 | *La gravedad del púgil* | Nancy | Jorge Mella |
| 2016 | *Prueba de actitud* | Ministra de Educación | Fabrizio Copano |
| 2016 | *Camaleón* | Paulina | Jorge Riquelme Serrano |
| 2020 | *Tengo miedo torero* | Clara | Rodrigo Sepúlveda |
| 2023 | *La memoria infinita* | Bere burua | Maite Alberdi |

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4  Revista *Paula*, Santiago, 22 de abril de 2006, p.52
2. ↑   «Anales de la República; Paulina Urrutia Fernández» *www.anales.cl* 2019.
3. 1 2   Revista *Ya* de *El Mercurio*, 3 de noviembre de 1993, p.8
4. 1 2  Revista *Siete + 7*, Santiago, 9 de agosto de 2002, p.30
5. 1 2 3  *El Mercurio*, 11 de octubre de 2009, p.D4
6. 1 2 3 4  *Diario Siete*, Santiago, 31 de enero de 2006, p.27
7. ↑  Fotech
8. ↑  Biblioteca del Congreso Nacional de Chile, ley sobre propiedad intelectual
9. ↑  | Fallece Augusto Góngora

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6067457
* Commonscat Multimedia: Paulina Urrutia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 103569413
* ISNI: 0000000073427786
* LCCN: no2009199274

 |

* Wd Datuak: Q6067457
* Commonscat Multimedia: Paulina Urrutia