recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Artikulu hau musika taldeari buruzkoa da; lorea gaitzat duena beste hau da: «Tulipa»*

**Idi Bihotz** 1996an Bilbon sortu zen metal musika taldea da.

Historia
--------

1996ko abuztuan Basurtuko lau gaztek (Mikel, Gorka, Iban eta Josu) musika talde bat sortzeari ekin zioten. 1997an beren lehenengo diskoa kaleratu zuten: *Herriaren taupada*. Lan kontuak zirela medio, Josuk atsedena hartzea erabaki zuen eta Idi Bihotzekoek, bitartean, Subliminal taldeko Julen Gil bateriajolea kontratatu zuten. Azkenik, Josuk taldea utzi eta Julenek geratzea erabaki zuen, beste ordezko bateria bat aurkitu arte. 1997ko uztailean Idi Bihotzen bateriajolea izateko prest zegoen Albaro ezagutu eta talderako hartu zuten.

1999ko otsailean *Arimaerratu* diskoa grabatu zuten Elkarreko estudioetan. Urte bereko apirilaren 6an kaleratua izan zen, eta lau egun geroago, Lesakako Atxaspi tabernan aurkeztu zuten. Horrekin, ARIMAERRATOUR izeneko bira hasi zuten. Hala ere, zenbait ezbehar gertatu ziren, Gorkak auto-istripuan bi lagun galtzeaz gain, Iñigo Egiluz taldekideen laguna Kolonbian hil zen paramilitarren eraso baten ondorioz. Hori zela-eta hainbait kontzertu bertan behera utzi behar izan zituzten.

2000ko irailaren 25ean Elkarreko estudioetan *Negarraren amorrua* diskoa grabatzen hasi ziren. Diskoa Durangoko Azokan aurkeztu eta "Negarraren Amorrua Tour 2000" birari hasiera eman zioten. Birako kontzertuen bideoekin *Infernuaren azken hauspoan* bideoa kaleratu zuten 2001eko Durangoko Azokan. Ondoren oporraldi bat hartu zuten. Mikelek, Gorkak eta Albarok *Flyin' Freak* sortu zuten Noraezean taldeko Pedro "aitite" eta German "Jimy" Ulaciarekin.

2002ko irailaren 16an beren laugarren diskoaren grabaketari ekin zioten Andoaingo Garate estudioetan. 2003ko urtarrilaren 10ean "In Girum Tour 2003" birari hasiera eman zioten Bilboko Kafe Antzokian. Martxoaren 8an Mikelek ezker eskuko eskafoidesa hautsi zuen futbolean ari zela. Beraz, birari bertan ez uzteko, Adrian gitarrajolea hartu zuten kontzertuetarako.

2006an beren bostgarren diskoa kaleratu zuten *Odola sutan*.

2010ean, hamalau urteren ostean, talde bezala banandu ziren. Urriaren 29an eman zuten azken kontzertua, Bilboko Kafe Antzokian.

Taldekideak
-----------

### Oraingoak

* Mikel Barba (gitarra eta ahotsa)
* Gorka Barba (gitarra)
* Iban Huarte (baxua)
* Albaro Alonso (bateria)
* Adrián pekkory (gitarra)

### Lehenagokoak

* Josu (bateria)
* Julen (bateria)

Diskografia
-----------

* *Herriaren taupada* (1997, Oihuka)
* *Arimaerratu* (1999, Oihuka)
* *Negarraren amorrua* (2000, Oihuka)
* *Infernuaren azken hauspoan* (2001, Oihuka)
* *Amaigabe berria* (2002, Oihuka)
* *Odola sutan* (2006, Oihuka)
* *Idi Bihotz (zuzenean)* (2007, Santo Grial)

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herriko musika garaikidea
* Bilboaldeko musika taldeak

Kanpo estekak
-------------

* Idi Bihotzen webgunea
* Taldearen MySpacea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12259405
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX4574984
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 55295
* Badok: idi-bihotz

 |

* Wd Datuak: Q12259405
| *Iruña* |
| --- |
| Euskal Herria |
| **Mota:** | Bou |
| **Uretaratze data:** | 1918 |
| **Zerbitzua:** | Eusko Itsas Gudarostea |
| Ezaugarriak |
| **Desplazamendua:** | 368 tona |
| **Luzera:** | 39,45 m |
| **Zabalera:** | 7,68 m |
| **Sakonera:** | 4,30 m |
| **Abiadura:** | 14 korapilo |
| **Eskifaia:** | - marinel |

***Iruña*** Eusko Itsas Gudarostearen boua zen.

1937ko udaberrian, Eusko Jaurlaritzak arrantza-itsasontzi txiki bi prestatu zituen zerbitzurako: *Iruña* eta *Gasteiz* izenekoak. *Iruña*k 39,45 metroko luzera zuen, eta 14 korapiloko abiadura (ontzidiko lasterrena).

Baina Bilbo galdu zenerako *Iruña*ren prestaketa ez zegoen bukatuta. Hori zela eta, itsasontziak ez zuen ez marinelik, ez kapitainik. 1937ko ekainaren 19an frankistek lehorrean harrapatu zuten.

Kanpo Loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Datu teknikoak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12259803

 |

* Wd Datuak: Q12259803
**Edoras**, Rohango hiriburua zen, Ered Nimrais mendien oinean, Gizakien lurraldea. Bregok, Rohango bigarren erregeak sortu zuen. Honen aurretik, hiriburua, Foldean zegoen Aldburg zen.

Edorasen erdian, Meduseld altxatzen zen, urrez estalitako errege jauregia, urrunetik ikus zitekeena, dizdiratzen zuen eragatik, non Gandalf, Aragorn, Gimli eta Legolas Theoden erregearekin egongo ziren.

Hiria, latesi altu baten bidez eta bide bakarreko sarrera baten bidez soilik babestua zegoen. Hain zuzen ateen aurretik, hiriaren parean, Eorlen leinuko erregeen hondakinak aurkitzen ziren hilerri bat zegoen. Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaieran, mendebaldean, lehen leinuko erregeentzat bederatzi hilobi zeuden, eta beste zortzi ekialdean, bigarren leinukoentzako (Theoden barne).

Edoras izenak, Rohango hizkuntzan "etxeak" edo "gazteluak" esan nahi du.

Peter Jacksonen trilogian
-------------------------

Liburuaren zati honen egokitzerako, hiriaren eskala errealeko maketa bat eraiki zen Sunday mendian, Erewhonetik gertu zegoen Rangigata haranaren goiko zatian. Grabazio guztia, benetako hartzeekin egin zen, paisaia eta hiriak barne, ordenagailu bidezko grafikoen laguntzarik gabe.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2069869

 |

* Wd Datuak: Q2069869
**Edorta Murua Zenarruzabeitia** (Burtzeña, Barakaldo, 1963ko otsailaren 22a) bizkaitar futbolari ohi eta entrenatzailea da, atzelari moduan aritu zena. Andoni Murua anaia zaharra futbolaria ere izan zen.

Biografia
---------

Edorta Athletic Clubeko beheko mailetan hasi zen, 1981-82 denboraldian Bilbao Athleticen (filiala) jokatuz. Hurrengo denboraldian igotzea lortu zuen. 83-84 denboraldian eta Javier Clementeren eskutik lehen taldera igotzea lortu zuen, urte hartako Superkopan debuta egin zuen 0-1 irabaziz. Orduko taldean Andoni Zubizarreta, Manu Sarabia edota Julio Salinas bezalako jokalariak aritzen ziren.

85/86 denboraldian Athleticetik irten zen Bigarren Mailako Sestaon jokatzeko, klub honetan 1987ra arte iraun zuen, honekin Lehen Mailara igotzeko zorian daudelarik, igoera hori Celta de Vigoarekin jokatuz. Denboraldi hori Javier Iruretak zuzendu zuen Sestaon. Urte hori amaitzean, Real Oviedok fitxatu zuen eta denboraldi horretan Lehen Mailara igotzea lortu zuten. Vicente Mieraren eskutik maila nagusian debutatzeko aukera izan zuen. Real Oviedon 89-90 denboraldira arte jarraitzen du. Hurrengo denboraldian, 90-91, Bigarren Mailako Elche CF taldean aritu zen. Alacantear taldean bi denboraldi jokatu zituen, 91-92ra arte. Bere ibilbidearen hurrengo eta azken fasea 92-93tik 94-95era Amurrion jokatu zuen, behin betiko erretiratuz futbolari gazteen prestakuntzan aritzeko.

Lezaman hasi ondoren, UEFAn, Atlético de Madriden, Club Universidad de Chilen eta Qatarreko Aspire Academyn lan egin du.

Ibilbidea
---------

| Kluba | Maila | Urtea(k) |
| --- | --- | --- |
| Bilbao Athletic | 1981-1985 |
| Athletic Club | 1983-1985 |
| Sestao Club | 1985-1987 |
| Real Oviedo | 1987-1990 |
| Elche CF | 1990-1992 |
| Amurrio Kluba | 1992-1995 |

Palmaresa
---------

| Titulua | Kluba | Urtea |
| --- | --- | --- |
| Superkopa | Athletic Club | 1983-84 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Athletic Club
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Historia del Bilbao Athletic (Capitulo III)» *La cantera de lezama* 2015-12-31.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Primer titulo... sin pena ni gloria» *Mundo Deportivo* 1983/12/01.
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Club Atlético de Madrid. *E. Murua: "Lo importante es la formación del jugador por delante de los resultados".* .
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El método de Edorta Murua» *La Tercera*.
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Athletic. Edorta Murua salta de Chile a Qatar» *Mundo Deportivo* 2017-03-07.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q30331279

 |

* Wd Datuak: Q30331279
**Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina** Espainiako Kultura Ministerioak, literatura, antzerki, musika, dantza, interpretazio eta antzeko alorretan nabarmentzen diren pertsonei ematen dien domina bat da.

Dominek sormen artistiko edo kulturalean nabarmendu diren edo arte eta kulturaren sustapen, garapen edo hedapenean edo ondare artistikoaren kontserbazioan zerbitzu nabarmenak eman dituzten pertsonak bereizten dituzte.

Historia
--------

1995 arte, Heziketa, Kultura eta Kirol Ministerioak urtero ematen zituen Arte Ederretako Merituaren Dominak, urre eta zilarrezkoak, baina, 1995etik aurrera Zilarrezkoak ez ziren gehiago eman, eta 1996tik soilik urrezkoak ematen dira.

Sari hau urtero Ministerio honek ematen dituen Antzerki eta Musikako domina eta sarien artean dago.

Sarituak
--------

* Ikus, Arte Ederretako Merituaren Urrezko Dominaren saridunak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3753203

 |

* Wd Datuak: Q3753203
**Invernessko katedrala** (Eskoziako gaeleraz: *Cathair-Eaglais Inbhir Nis*) edo **San Andres katedrala** Eskoziako Inverness hiriko katedrala da, Eskoziako apezpiku elizari dagokiona. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Kokapena
--------

Britainia Handian iparralderen kokaturik dagoen katedrala da. Ness ibaiaren ertzean dago.

Historia
--------

Robert Eden apezpikuak Moray, Ross eta Caithness diozesietarako katedrala Invernessen egon behar zela erabaki zuen. 1866an ezarri zuen lehen harria Canterburyko artzapezpikuak eta lanak 1869an amaitu ziren, dorretako orratzak eraiki gabe gelditu ziren arren. Hirian bizi zen Alexander Ross arkitektoak diseinatu zuen.

Deskribapena
------------

Tarradaleko hareharri gorriz eraikia dago baina habearteko zutabeak Peterheadeko granitozkoak dira.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2399661
* Commonscat Multimedia: Inverness Cathedral

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5336150085886715060002
* LCCN: nb2017014790

 |

* Wd Datuak: Q2399661
* Commonscat Multimedia: Inverness Cathedral
**Arte Modernoaren Astea** (portugesez: *Semana de Arte Moderna*) Brasilgo São Paulo hirian 1922ko otsailaren 11tik 18ra bitartean izan zen gertakari kultural bat izan zen. Brasilgo modernismoa izenez ezagutzen den mugimenduaren abiapuntutzat hartzen da. Ekimena São Pauloko Udal Antzokian egin zen.

Ekitaldiak
----------

Otsailaren 11tik 18ra, 1922ko Arte Modernoaren Astea izeneko ekitaldi modernista baten egoitza izan zen Udal Antzokia. Ekitaldiaren zazpi egunetan zehar erakusketa modernista bat egon zen eta 13, 15 eta 17ko gauetan musika, poesia eta modernitateari buruzko hitzaldiak izan ziren.

Modernismoak ordura arte izan zuen balio artistiko ororekiko haustura planteatzen zuen; pinturan, literaturan, poesian eta beste arte motetan guztiz berria zen ikuspuntua abordatzea proposatzen zuen. Astean zehar izen ospetsuak eta Brasilgo modernismoaren beste adierazle handi batzuk izan ziren, besteak beste: Mário de Andrade, Oswald de Andrade, Tarsila do Amaral, Anita Malfatti, Menotti Del Picchia, Víctor Brecheret, Heitor Villa-Lobos eta Di Cavalcanti.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Trías Folch, Luisa (2000). *Literatura brasileña*. Madril: Síntesis. ISBN 84-9756-446-4.
2. ↑

Ikus, gainera
-------------

* São Pauloko Udal Antzokia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2633080
* Commonscat Multimedia: Semana de Arte Moderna de 1922

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2633080
* Commonscat Multimedia: Semana de Arte Moderna de 1922
**Isatou Touray** (Banjul, Gambia, 1955eko martxoaren 17a) aktibista feminista da. Hainbat hamarkadatan aritu da generoan eta garapenean eta genero-indarkeriaren aurka. 2016ko irailean, Ganbiako lehendakaritzarako hautagaitza iragarri zuen, eta herrialdeko hautagaien historiako lehen emakumea izan zen.

2016ko azaroaren 5ean bere hautagaitza erretiratu egiten zuela iragarri zuen oposizioko Adama Barrow hautagaiaren alde. Adama Barrow oposizioko zazpi alderdietako ordezkaria zen eta urriaren 31n hautagai bakar gisa izendatu zuten.

2019an, Errepublikaren lehendakariordetza hartu zuen, Adama Barrow nazioaren presidenteak proposatuta.

Biografia
---------

Isatou Banjulen hazi zen, eta Albion School eta Wesley Primary School eskoletan hartu zuen parte lehen hezkuntzan, eta Crab Island Secondary Technical Schoolen, berriz, lehen mailako hezkuntzan. Denbora batez irakasle aritu zen ikasten jarraitzen zuen bitartean, eta 1971n graduatu zen The Gambia Collegen (gero Yundum College), familia-ekonomiako eta ingeles irakasle gisa. Graduatu ondoren, irakasle jardun zuen lehenik, eta, ondoren, emakume eta garapeneko komunitate-hezitzaile gisa. Unibertsitateko ikasketak egin zituen Sokotoko (Nigeria) Usmanu Danfodiyo Unibertsitatean, eta generoan eta garapenean espezializatuta dagoen Garapen Ikasketetan masterra egin zuen La Hayako Institute of Social Studies institutuan eta Sussexeko unibertsitatean.

Hainbat hamarkadatan, emakumeen giza eskubideak sustatzeko, genero-indarkeriaren aurkako sareak sortzeko eta sexu- eta ugalketa-eskubideak defendatzeko kanpainak gidatu ditu Tourayk. Emakumeen Genitalen Mutilazioaren aurkako GAMCOTRAP erakundearen fundatzaile eta zuzendari exekutiboa da, eta Mendebaldeko Afrikarako One Billion Rising (Gambia, Senegal, Ginea Bissau, Mali eta Sierra Leona) emakumeen esplotazioaren aurkako kanpainaren koordinatzailea.

Bizitza pertsonala
------------------

1978ko urriaren 5ean, 22 urte zituela, Alagie Malang Tourayrekin ezkondu zen. Harekin 4 seme-alaba ditu, 3 neska eta mutil bat. 17 urtez Nigerian bizi izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Meet a Defender: Dr. Isatou Touray.*  4 de marzo de 2014.   *Meet a Defender: Dr. Isatou Touray.*  4 de marzo de 2014.   *Meet a Defender: Dr. Isatou Touray.*  4 de marzo de 2014.
2. ↑    *'It is time to leave' - Gambia's first female candidate tells Jammeh.*  3 de septiembre de 2016.
3. ↑   «Gambia: Isatou Touray Endorses The Coalition’s Flag Bearer Adama Barrow – Freedom Newspaper» *www.freedomnewspaper.com*.
4. 1 2    *Who Is Dr. Isatou Touray, The Independent Presidential Candidate For 2016 Elections?.* .
5. ↑    *Isatou Touray - The Gambia - One Billion Rising Revolution.*  19 de junio de 2013.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27541581
* Commonscat Multimedia: Isatou Touray

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 287092296
* GND: 1193423155

 |

* Wd Datuak: Q27541581
* Commonscat Multimedia: Isatou Touray
**Dunn konderria** (ingelesez: *Dunn County*) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Menomonie da. 2010eko zentsuaren arabera 43.857 biztanle zituen, Dunn kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Dunn konderriak 2.237,4 kilometro koadro ditu. Horietatik 35,64 ura dira. Beste 2.201,76 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,6 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 43.857 pertsonetatik 41.851 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 626 dira. 215 beltzak edo afroamerikarrak. 152 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.141 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 13 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 470 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494919
* Commonscat Multimedia: Dunn County, Wisconsin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140732507
* ISNI: 0000 0004 0440 8767
* LCCN: n81119889
* NARA: 16556496
* **Lekuak**
* OSM: 1798738
* TGN: 2002319

 |

* Wd Datuak: Q494919
* Commonscat Multimedia: Dunn County, Wisconsin
**Donostikluba** Donostian ospatzen den indie musika jaialdia eta zirkuitua da. 2006an Donostia Kulturak eta Ginmusica izeneko sustatzaile musikalak antolatu zuten lehen aldiz. Xede nagusia hiriko formatu txiki eta ertaineko musika-eszena independentea sustatzea eta dinamizatzea da, beti ere, bertan egiten den musikari eta eremu honetan mugitzen diren kolektiboei babesa emanez.

Historia
--------

Donostikluba 2006ean jaio zen, izen bera duen festibalaren eskutik. Garai hartan, Gazteszenari lotuta zegoen asteburuko jaialdia zen eta urriko lehen asteburuan egiten zen. Oso filosofia argiarekin jaio zen: musika independentea eta formatu txikikoari, kultur etxeetako eszenatokietan, ezagutzera emateko aukera eskaintzea. Zirkuitu komertzialetatik kanpo geratzen zen musika independentea hirian bultzatzea zen helburua, kultura masibo eta kultur gertaera handiei lotutako joera horren (Zinemaldia, Jazzaldia, Hamabostaldia…) egiazko alternatiba bilakatzeko asmoarekin. Kanpo geratzen ziren, bera,z komunikabide handiek eta multinazionalen babesa zuten taldeak. Hastapen hori, musika independentearen inguruan lana egiten zuen Ginmusica eta Donostia Kulturaren akordioaren esker gauzatu zen.

Arrakasta berehala etorri zitzaion festibalari eta hiriko publiko alternatiboaren ezinbesteko erreferente bilakatu zen. Hala, 2010a geroztik, hasierako festibala zirkuitu ere bilakatu zen, eta hiriko klub eta kolektiboekin lankidetza hasi zen.

Helburu Nagusiak
----------------

1. **Musika independente** eta **alternatiboa**ri leku egitea kultur etxeetako eta gainerako gunetako programazioan festibal eta zirkuitu baten bitartez.
2. Hirian musikaren inguruan dabiltzan **kolektibo** independenteei babesa eta laguntza beren **jaialdi txikiak** aurrera ateratzeko.
3. Musika programazio jarraia duten **klub edo aretoak zirkuituan** integratu eta kontzertuak aurrera ateratzen lagundu.
4. **Bertako Musika taldeak** sustatu, baina zirkuituko aurre kontzertuak eginez bai auzoetako taberna eta espazio ezberdinetan kontzertuak eskainiz.

The Stranglers. Intxaurrondo Kultur Etxean. (2014-04-05).

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5813452

 |

* Wd Datuak: Q5813452
**Donostiako iberiar sugandila**, **Donostiako sugandila**, **Santa Klara uharteko sugandila** edo **Urgulleko sugandila** (***Podarcis hispanicus sebastiani***) iberiar sugandila arruntaren (*Podarcis hispanicus*) azpiespezie endemiko bat da, guztiz bereiztua dagoena iberiar sugandilarengandik eta Donostian bakarrik aurki daitekena, alegia, Euskal Herriko endemikoa den animalia ornodun bakarra dugu Donostiako sugandila.

Santa Klara uhartean du gotorlekurik garrantzitsuena, uharte horretan sugandila ezberdinen arteko inolako lehiarik eduki ez izanak eboluzio bereiztu eta independente bat izatea ekarri du, iberiar sugandilarengandik bereiztuz eta ezberdintasun nabarmeneko azpiespezie bat bilakatuz.

Bere izen zientifikoa Donostian duen endemismotik dator.

Ezaugarriak
-----------

Helduak direnean atzealdean edo bizkarraldean orbanez beteriko azal arre edo berde iluna aurkezten dute, sabelaldean kolore biziago batekin.

Emeek alboaldean marra lisoak ala orban ilunak bi serietako marra argiagoekin tartekatzen dituzte, kolore eta itxura kontraste txiki baina eder bat osatuz. Arrek ordea, lepoaldean kolore biziago bat dute, gorrixkara hurbiltzen dena, emearen beixarengandik bereiztuz.

Habitat
-------

Harkaitz gunetan ibiltzen dira, normalean sastraka eta belarrekin konexioa duten harri gunetan.

Sugandila edo musker guztiek bezalaxe, harriak gustoko dituzte beroa azkar hartzeko eta gorputzaren tenperatura erraz orekatzeko, narrasti guztiek bezalaxe, Santa Klara uharteko sugandilak ere kanpotik (ingurunetik) hartzen baitu tenperatura.

Hedapen eremua
--------------

Donostiako iberiar sugandila Donostiako sugandila endemikoa da, hiri horretan bakarrik aurki daitekelarik.

Santa Klara uhartetik eta Urgull menditik hedatzen da.

Mehatxuak
---------

Arriskuan ez dagoen animalia izan arren, bere hedapen eremu murritzak eta mugatuak bere kontran jokatzen du.

Azkeneko urteetan Santa Klaran ematen ari den turisten eta bisitarien areagotzek mehatxu bat suposatzen du Santa Klarako sugandilarentzat.

Urgull mendiko populazioa sugandila espezie kanpotar batekin lehiatzen da, Balearretako sugandilarekin (*Podarcis pityusensis*), orain dela urte batzuk bertan sartua.

Babes eta kontserbazio neurriak
-------------------------------

Ingurumenaren ministeritzak habitataren babesa bermatzen du, horrez gain, bere hedapen guneak eremu natural babestuak dira.

Erreferentziak
--------------

* Naturaren Ahosta (2002), 19. orria.
* Sáez García, J.A. *et ál.*

Bibliografia
------------

* Pérez, F.P. (2002). «Reptiles de Euskadi: Lagartija ibérica de San Sebastián. Joya donostiarra». *Naturaren Ahotsa aldizkaria.* (72): 40.
* Sáez García, J.A. *et ál.*. Gipuzkoako foru aldundia. «Guía de espacios de interés lúdico naturalístico de Guipuzkoa. 44 Isla de Santa Clara». 2011/09/18 datan kontsultatua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6081228

 |

* Wd Datuak: Q6081228
**"Ari naizela"** Pello Errota eta Txirritaren arteko bertso ezaguna da. Zortziko handia da bertsoaren neurria, lau puntuko handia.

Umorezko bertsoa da haien artean zirika aritzen dira. Pellok ikusi zuen egun hartan Txirrita nahi gabe bi alkandora batekin ez, bi alkandoraz jantzita azaldu zela. Motibo hoberik ezin eman zirika hasteko jose Manuelen aurka, jakina zela andragaiari bisita egin ziola. Eta neurriko erantzuna bota zion Txirritak: Pellok ezin duela horrelakorik egin, "alkandora bat besterikan ez du eta". Bat-bateko zirikagintzako perla bat da bertsoa.

* Pello ErrotaPello Errota
* AlkandoraAlkandora
* alkandoraalkandora
* TxirritaTxirrita

Hitzak
------

Hauek dira bertsoak:

**Pello Errota**

Ari naizela, ari naizela,

hor ikusten det Txirrita,

eta zein ez da harrituko, gaur,

gizon hori ikusita;

dudarik gabe egina dio

andregaiari bisita,

oso dotore etorri zaigu

bi alkandora jantzita!

**Txirrita**

Hauxe da lotsa eman didana

lagun artera sartuta,

edozer gauza esaten degu

ardo-tantokin poztuta;

bi alkandora ekarri ditut

bat eranztia ahaztuta,

Pellok bi nola jantziko ditu

bat besterikan ez du-ta!

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Elkartea, Xenpelar Dokumentazio Zentroa-Bertsozale. «Ari naizela ari naizela I - Doinutegia - BDB. Bertsolaritzaren datu-basea» *bdb.bertsozale.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
2. 1 2   «Ari naizela, ari naizela...» *bertsoa.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
3. ↑     *Ari naizela (Pello Errota-Txirrita).*  (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).
4. ↑   «Txirritaren alkandora» *bertsoa.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-12-20).

Kanpo estekak
-------------

* *Ari naizela (Pello Errota-Txirrita).Euskal Karaokeak. Youtube*
Ariane 42P suziria
**Ariane** Europan sorturiko transbordadore espaziala da, satelite artifizialak (telekomunikazioetarakoak batik bat) espaziora bidaltzeko erabilia. Frantziak bultzatu zuen gehienbat proiektua, herrialde horrexek baitzeukan sateliteak espaziora bidaltzeko behar hainbateko azpiegitura.

*Diamant* izeneko transbordadoreak izan ziren Frantziak egin zituen lehenbizikoak, 1965ean, eta hamar satelite zientifiko espazioratu zituzten 1976 bitartean. Frantziako Espazio Agentzia (CNES, 1962an sortua) arduratzen zen proiektuaz. Urte horretan sortu zen Europako Transbordadoreen Garapenerako Erakundea (ELDO), *Europa* transbordadorea (*Diamant* baino indartsuagoa) egiteko asmoz. 1973an utzi zuten bertan behera proiektua, batere sateliterik espazioratu gabe, eta sakabanatu egin zen ELDO.

Frantziak, orduan, beste proiektu bat proposatu zien europar bazkideei: *Ariane*. Onartu egin zen proiektua (1973), eta horrela, *Ariane* izan zen Europako Espazio Agentzia berriaren programa nagusia. Amerikarrenak eta errusiarrenak ez bezala, *Ariane* proiektuak helburu komertziala zuen, hots, orbita geoegonkorrean (ekuatoretik 200 kilometrora, gune hurbilenean, eta 36.000 kilometrora, urrunenean) jartzea sateliteak. 1979ko abenduaren 25ean espazioratu zen, Kouruko zentro espazialetik, lehenbiziko *Ariane*a. Arrakasta tekniko, industrial eta komertzial handia izan zuen *Ariane* proiektuak, eta 1979ko abendutik 1996ko apirila arte 85 jaurtiketa egin ziren, horietarik 77 arrakastatsuak. Jaurtiketa bakoitzaren kostua 100-150 milioi dolar inguru zen. Ameriketako Estatu Batuei aurrea hartu zien Europak, *Ariane*ri esker, satelite komertzialen espazioratzeari zegokionez. Estatubatuarrek, izan ere, kohete astronautez gidatuetan jarriak zituzten sateliteak jaurtitzeko esperantzak, baina porrot egin zuen proiektuak. Bestalde, elkarte pribatu bat (Arianespace) arduratu izan da 1997az geroztik *Ariane*ren kudeaketa eta komertzializazioaz, eta agentzia publikoek baino emaitza hobeak lortu ditu arlo horietan ere. Atsekaberik ere eragin du, ordea, proiektuak: 1996ko ekainaren 4an airean lehertu zen *Ariane-5*aren kohete esperimentala, gidaritza-sistemaren akatsen bat zela medio, 37 segundoko hegaldia egin eta gero.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131535
* Commonscat Multimedia: Ariane (rocket)

---

 |

* Wd Datuak: Q131535
* Commonscat Multimedia: Ariane (rocket)
Paperezko **dokumentu** bat.
Informazioaren zientzian, **dokumentua** edo **agiria** informazioa agertzen duen unitate bat da, gorde eta ondoren komunikaziorako berreskuratu egin daitekeena. Hainbat euskarri motatan ager daiteke (papera, euskarri digitala, ...) eta idatzizko edo bestelako informazio sinbolikoa zein ikus-entzunezkoa azal ditzake. Dokumentuak dira, besteak beste, aldizkarietako artikuluak, liburuak, arte-lanak eta argazkiak. Informazioaren kudeaketarako oinarrizko unitate bilakatu da, askotan informazio-bilaketa baten emaitza dokumentu-mailan bukatzen baita. Liburutegi, artxibo eta bestelako dokumentazio-zentroetan ere dokumentu zerrendaz daude osaturik euren katalogoak.

Dokumentu motak
---------------

Dokumentuak irizpide jakin batzuei jarraituz sailka daitezke. Euskarriari buruz, paperean eta euskarri digitalean (DVD, disko gogor,internet zerbitzari, ...) bereizten dira, historian zehar bestelako euskarriak izan badira ere (harria, egurra, pergaminoa, ...).

Dokumentuko informazioaren kode-motari buruz honela sailka daitezke: dokumentu idatziak, grafikoak (mapak, planoak, diagramak), ikonografikoak (argazkiak), audioa, ikus-entzunezkoak, plastikoak (eskulturak, margolanak), informatikoak, multimedia (aurreko kode-mota zenbait batera biltzen dutenean).

Zabalkundeari buruz, dokumentu argitaratuak eta argitaratu gabeak izan daitezke. Dokumentu erreserbatuak, kopuru mugatuan zabaldutakoak alegia, ere bereizten dira.

Jatorriari buruz, iturriak (jatorrizko dokumentuak) edo dokumentu bibliografikoak izan daitezke (jatorriko dokumentuetatik eratorriak).

Dokumentuak jaso dituen aldaketei buruz, lehen mailako dokumentuak izan daitezke (liburua, artikulua) eta bigarren mailakoak (katalogoak, laburpenak, kritikak).

Maiztasunari buruz, monografikoa (une jakin batekoa) edo aldizkakoa izan daiteke (aldiro agertzen dena).

Gaiaren arabera, SHU (Sailkapen Hamartar Unibertsala) erabiliz sailka daitezke. Helburuari begiratuta, dibulgaziozkoak, zientifikoak edo teknikoak izan daitezke.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)**  Rodríguez Bravo, Blanca.  (2002). «Revisión de las clasificaciones documentales basadas en el soporte» *Revista española de documentación científica* **25** (1): 74-86...

Ikus, gainera
-------------

* Agiri Komunista
* Akta
* Eskuizkribua
* Euskararen Gaitasun Agiria
* Nortasun agiri

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q49848
* Commonscat Multimedia: Documents

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX4576242
* GND: 4180009-6
* NKC: ph114337
* AAT: 300026030
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q49848
* Commonscat Multimedia: Documents
**Ariake Koliseoa** (japonieraz: 有明コロシアム, *Ariake Koroshiamu*?)
 "Ariake Tenis baso parke" eremuan kokatutako estadioa da, Tokioko Portu Metropolitarreko Agintaritzaren jurisdikziopean, Ariake 2-chome, Koto-ku, Tokion, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan tenisa jaso zuen.

Ekipamenduaren eskema
---------------------

Diseinua: Tokyo Metropolitan Port Authority Building Mode Research Institute

Ikusleen eserlekuak: 10.000 eserleku

1. solairua: 3.892 eserleku

2. solairua: 3.824 eserleku

3. solairua: 1.936 eserleku

Gonbidatuen eserlekuak: 220 

Kazetariaren eserlekuak: 128 

Aretoa: eguraldi guztietako tenis pista (kantxa erdi-gogor bat, 1.153,1 m2)

Historia
--------

Nazioarteko txapelketak joka daitezkeen tenis-zelaia da, Denen Coliseum (Ota-ku, Tokio) zaharkitutako instalazioak kontuan hartuta, Showa garaiko japoniar tenis aretoa omen zena, eta bizitegi-lurzoruaren garapen eta birmoldaketaren ondorioak kontuan hartuta egindakoa. Denen Coliseum inguruan.Teniseko pista berria egin behar zen, eta 1987an, kanpoko estadio gisa ireki zen egungo tokian.

1991n teilatu finkoa zuela, teilatu tolesgarria zuen Japoniako lehen estadioa bihurtu zen. Kokeraotoshi Tokioko Kome Kome Club "ANTI SHARISHARISM" taldearen kontzertu leku da, eta, aurten, Yutaka Ozaki-k kontzertu bat eman zuen hemen eta 20.000 lagun mobilizatu zituen bi egunetan.

Arena erdiko kantxa gisa erabiltzen da Ariake Tennis Forest Parkean ospatzen diren Japoniako Open eta Pan Pacific Openerako.

Leku honek Road FC 24 ere hartuko du, Ryogoku Kokugikan-en ordez.

Aretoak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako tenis ekitaldiak ere antolatu zituen.

1995ean, Fuji TV-ren *Iron Chef* sukaldaritza saio arrakastatsuak 1995eko Mundu Kopa ospatu zuen bertan, kantxa Kitchen Stadium-en bertsioan bihurtu zen. Rokusaburo Michiba Iron Chef japoniarrak munduko sukaldari onena zehazteko lau laguneko kanporaketa bakarreko txapelketa irabazi zuen, beste parte-hartzaileak Pierre Gagnaire, Gianfranco Vissani eta Xu Cheng izan zirelarik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Venue Plan.*  Tokyo 2020 Bid Committee.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3299452
* Commonscat Multimedia: Ariake Coliseum

---

 |

* Wd Datuak: Q3299452
* Commonscat Multimedia: Ariake Coliseum
|  |  |
| --- | --- |
| Numbered map of the Greater Dublin Area | 1. Dublin
2. Dun Laoghaire-Rathdown
3. Dublin Hegoaldea
4. Fingal
5. Meath
6. Kildare
7. Wicklow
 |

**Dublin Handiaren Eremua** (irlanderaz, *Mórcheantar Bhaile Átha Cliath*; eta ingelesez, *Greater Dublin Area* edo ***GDA***) Dublingo lau konderriak (Dublin hiria, Dublin Hegoaldea, Dun Laoghaire-Rathdown, eta Fingal) eta inguruko beste hiruak (Kildare, Meath eta Wicklow) izendatzeko erabiltzen den deitura da. Terminoak ez du inolako batasun politiko edo administratiborik adierazten, eta, batzuetan, Dublingo metropoli-eremua eta aldiriak ere izendatzeko erabiltzen da.

Deitura hau Planning and Development Act, 2000 (21. atala) delako hirigintza-planean eta beste hirigintza-tresna batzuetan hasi zen erabiltzen. 2003ko Lurralde Antolakuntzarako Planak ere bereizi zituen, Dublin Handiaren Eremuan, "metropoli eremua" eta "inguruko barrutiak", azkenengo honetan landagunean dauden tamaina desberdineko hainbat herri sartuz.

Biztanleak
----------

Dublin Hiriko biztanleak, inguruko hiru konderrietakoak (Fingal, Dublin Hegoaldea eta Dún Laoghaire-Rathdown) eta Dublin Handiaren Eremua osatzen duten kanpoaldeko beste hiruetakoak (Meath, Kildare eta Wicklow) kontatuz, Irlandako Estatistika Bulego Nagusiak eginiko 2016ko erroldaren arabera, 1.904.806 dira. Honek Irlanda osoko biztanleriaren % 40,03 esan nahi du. Irlandako Estatistika Bulego Nagusiaren aurreikuspenen arabera, 2021erako 2,1 milioi izan litezke, eta 2026an, berriz, 2,4 milioi. Datuok biztanleriaren proiekzioari buruz arestian argitaratutako txosten erregional batean ageri dira, eta gaur egungo joera demografikoak bere hartan jarraituko duela suposatuz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Preliminary Actual and Percentage Change in Population 2011 - 2016 by Sex, Province County or City, CensusYear and Statistic - StatBank - data and statistics» *www.cso.ie* (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).
2. ↑   **(Ingelesez)**  *Regional Population Projections 2016 - 2031 - CSO - Central Statistics Office.*  (Noiz kontsultatua: 2018-07-30).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q889862

 |

* Wd Datuak: Q889862
**Dorothy Counts** edo **Dorothy Counts-Scoggins** (1942an jaioa) Harry Harding institutuan onartutako lehenetariko afroamerikarra izan zen. Afroamerikarren eskubide zibilen aldeko mugimenduan, bere gogoaren aurka, sinbolikoki mugarri bat bihurtu zen egoera bizi izan zuen neska honek.

Historia
--------

Garai hartan Estatu Batuetako gutxiengo beltza baztertuta zegoen. Hegoaldeko estatuetan segregazioa indarrean zegoen, eta zurien eta beltzen bizi-mailen arteko aldeak izugarrizkoak ziren.

Biztanleria beltza bere egoeraz pixkanaka ohartzen hasi zen, eta hala, 1950eko hamarkadan, berdintasun zibila lortzeko borroka-mugimenduak sortu ziren. Mugimendu horietako buruzagi nagusienetako bat Martin Luther King izan zen.

1950eko hamarkada bukatzen ari zela, Estatu Batuetako gobernuak eskubide zibilen berdintasuna bermatzen hasi ziren, testuinguru honen barruan kokatu behar dugu Dorothy Countsi gertatu zitzaiona.

1957ko irailean, Charlotteko, Ipar Carolinako estatuan Harry Harding institutura zihoan lehen ikasle beltza izan zen. Izatez, beste mutil beltz batzuk joango ziren baina institutuko arduradunek besteei hobe etor ez zitezela gomendatu zien. Izan ere, oso giro nahasia zegoen. Dorothy, aldiz, ez zuten topatu eta ondorioz ezer esan ez ziotenez, institutura abiatu zen.

Arrazagatiko segregazioa indargabetu berri zuten, eta Dorothyk arrazista zurien irainak eta harrikadak pairatu behar izan zituen. "Zoaz zure jatorriko herrira!" oihu egin zioten. Lau egun geroago irainak entzuteaz gogaituta eta bere ziurtasunaz arduratuta, bere gurasoek etxera itzularazi zuten eskolatik ateraz.

Ikusgarriak dira egun haietan Stan Waymanek, Douglas Martinek-eta egindako eta argitaratutako argazkiak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Pitkin, Ryan. «Dorothy Counts-Scoggins Reflects on Her Historic Walk to School 60 Years Ago» *Creative Loafing Charlotte* (Noiz kontsultatua: 2018-10-28).
2. ↑   «1957 Douglas Martin WY | World Press Photo» *www.worldpressphoto.org* (Noiz kontsultatua: 2019-05-28).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Dorothy Counts endures hostile taunts in auditorium of Harry Harding H.S during integration» *International Center of Photography* 2016-02-24 (Noiz kontsultatua: 2019-05-28).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5298363

 |

* Wd Datuak: Q5298363
XIX. mendeko mahai-tresnen zati bat, non **arrain-sardexka** behealdean ikus daitekeen.
**Arrain-sardexka** mahai gainean erabiltzen den tresna da, hiru hortz edo gehiago dituena, arrainen hezurrak eta atalak bereizteko erabiltzen dena. Bere ezaugarri nagusietako bat da ohiko sardezkak baino lauagoa dela. Mahai-tresnetan arrain-ganibetarekin batera erabiltzen da.

Mahai gainean jartzea
---------------------

Sardexka hau mahaiaren gainean jartzeko araua oso sinplea da, haragirako edo arrainarako den ala ez kontuan hartu gabe, beti plateraren ezkerraldera joango da. Mahaia jartzea dastatuko den menuaren menpe dago, tresnak erabiliko diren ordenaren arabera jartzen dira, kanpokoena lehenago jango den platerena izanik. "Kanpotik barrura".

Ikus, gainera
-------------

* Arrain-ganibeta

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5169536
* Commonscat Multimedia: Fish forks (eating)

---

 |

* Wd Datuak: Q5169536
* Commonscat Multimedia: Fish forks (eating)
Ebith II. superintendentearen estatua.

***Ebith II. superintendentearen estatua*** K.a. 2400 urteko inguruko Mesopotamiako Aro Dinastiko Zaharrean deritzon aldiko eskultura da, Mari erresumako agintari baten irudia. Sumer, munduko historiaren lehen zibilizazioa izan zen. Egun Louvre museoan erakusten da, Parisen.

Deskribapena
------------

K.a. 2400 urte inguruan egina 52,5 zmko altura eta diametroa 30zm ditu. Estauta igeltsuz, lapislazuliz eta maskorrez egina dago. Estatuaren atzealdean idazkun hau irakur daiteke: "Ebith-II.a superintendentearen estatua, gizona den Istharri eskainita". Beraz, Istharri, maitasunaren eta gerraren jainkosa babiloniarrari egindako botozko eskaintza da. Isthartek, lekuen arabera, beste izenak izan zituen: Inanna Sumerren, Astarte Fenizian, Anahit Armenian...

Aurkikuntza
-----------

Sumer zibilizazioaren eragin zonaldea.
Objektuak Iraken aurkitu zen, 1934an. Urte horretan André Parrot arkeologo frantsesak Mari hiriko Isthar jainkosaren tenpluan, hiriko zaharrena, bilaketa kanpaina egin zuen eta han agertu zen estatua ospetsu hau.

Ikus, baita ere
---------------

* Mesopotamia
* Sumer

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:museoaren webguneko fitxa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q477556
* Commonscat Multimedia: Ebih-Il the intendant-AO 17551

---

 |

* Wd Datuak: Q477556
* Commonscat Multimedia: Ebih-Il the intendant-AO 17551
**Indian Premier League** (**IPL**) gizonezkoen kriket liga profesional bat da, Indiako hamar hiritan oinarritutako hamar taldek lehiatzen dute. Liga Indiako Cricketeko Kontrol Batzordeak (BCCI) sortu zuen 2007 an.

IPL munduko cricket-ligarik parte hartuena da eta 2014 an seigarren postuan sailkatu zen kirol-liga guztien batez besteko asistentziaren arabera. 2010 ean, IPL YouTube -n zuzenean emititzen den munduko lehen kirol ekitaldia bihurtu zen IPL-ren markaren balioa 2019an $6.3 bilioi, Duff & Phelps-en arabera. BCCI ren arabera, 2015 eko IPL denboraldiak $150 milioi lagundu zituen. Indiako ekonomiaren BPGra. 2020ko IPL denboraldiak ikusleen errekorra ezarri zuen batez beste 31,57 milioi inpresiorekin eta 2019ko denboraldiarekin alderatuta, kontsumo orokorra % 23ko hazkundearekin.

Hamalau denboraldi izan dira IPL txapelketak. Gaur egungo IPL tituluaren jabeak Chennai Super Kings dira, 2021eko denboraldia irabazita.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *How can the IPL become a global sports giant?.*  28 June 2018.
2. ↑    *IPL now has window in ICC Future Tours Programme.*  12 December 2017.
3. ↑   Barrett, Chris. «Big Bash League jumps into top 10 of most attended sports leagues in the world» *The Sydney Morning Herald*.
4. ↑   «IPL matches to be broadcast live on Youtube» *ESPNcricinfo*.
5. ↑   Hoult, Nick.  (20 January 2010). «IPL to broadcast live on YouTube» *The Telegraph UK*.
6. ↑   Laghate, Gaurav.  (20 September 2019). «IPL brand valuation soars 13.5% to Rs 47,500 crore: Duff & Phelps» *The Economic Times*.
7. ↑   «IPL 2015 contributed Rs. 11.5 bn to GDP: BCCI» *The Hindu* 30 October 2015.
8. ↑    *IPL 2021 Final, CSK vs KKR Live Score & Updates: CSK win 4th IPL title as they defeat KKR by 27 runs.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q396412
* Commonscat Multimedia: Indian Premier League

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 7738706-5
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q396412
* Commonscat Multimedia: Indian Premier League
**Disko-kuota** informatika arloan, sistema eragile bateko erabiltzaileak biltegiratze euskarrian (disko gogorra) lekua kontrolatzeko eta mugatzeko prozedura da.

Sarrera
-------

Konputagailuaren erabiltzaileak diskoaren leku gehiegi ez hartzeko erabiltzaile bakoitzarentzako disko-kuotak ezartzen dira.
UNIX, Novell NetWare eta Windows 2000 bezalako sistema eragileek ezaugarri hau daukate.

Erabiltzaile bakoitzari, gainditu behar ez duen fitxategi eta bloke tamaina maximo bat ematen zaio. SEak arduratzen honetaz.

Kuotak UNIX-en
--------------

UNIX-en kasuan, kuota erabiltzaile bati dagokio. Honela gauzatzen da: fitxategi bat irekitzean, bere atributuak daude. Atributuen artean zehaztuta dago bere jabea eta fitxategiaren edozein tamaina aldaketa jabearen kuotan aldatzen da. Hau kontrolatzeko, erabiltzaileen kuota erregistroak taula batean daude.

Kuotak NetWare-en
-----------------

NetWare-ek modu sinpleagoa du, direktorio bakoitzak bere kuota du. Kuota honek, direktorioaren tamaina eta honen barruko fitxategietako eta azpi-direktorioetako tamaina mugatzen du, jabea nor den axola gabe.

Ikus, gainera
-------------

* Novell NetWare
* UNIX
* Windows NT
* Windows 2000
* Windows 2003

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12256286

 |

* Wd Datuak: Q12256286
**Arretiumgo gudua**, K.a. 284an, Erromatar Errepublika eta zenbait tribu zelten artean, batez ere boioak eta senoiak, gertatu zen gatazka militar bat izan zen. Luzio Zezilio Metelo Denter zen erromatar armadaren komandantea, kontsul karguarekin (edo *praetor urbanus* edo prokontsul, gudua, K.a. 283. urtearen hasieran gertatu bazen).

Galiarrek irabazi zuten gudua, erromatar armada suntsituz eta Zezilio (ustez behintzat) eta zazpi tribuno militar hilez. Zelten garaipenak, zelten, unbroen eta etruriarren arteko Erromaren aurkako aliantza berrezartzeko bidea ireki zuen, K.a. 283ko zeltar inbasioa eraginez.

Nahasmen handia dago gudua gertatu zen urteari eta Zezilio erromatar komandanteak zuen postu militarrari dagokionez. Orotar, guduaren hiru bertsio daude: Polibiorena, Analistena (Luzio Anneo Floro, Eutrepio eta Paulo Orosio beste batzuen artean), eta Apianorena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2292431

 |

* Wd Datuak: Q2292431
**Izagirre Moiua jauregia** Gipuzkoako Bergara udalerrian dagoen jauregi gotiko eta barroko bat da. Hain zuzen ere, Bergarako Alde Zaharran kokatua dago, Bergarako Errege Mintegia eta Bergarako udaletxearen artean. Eraikinaren hiru fatxadek hiru kaleetara begira daude: Barrenkale, Plaza Nagusia eta Domingo Irala kalea.

Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua dago. Gaur egun, jauregiaren azpialdean bi taberna daude.

Jauregia Erdi Aroko herrigunea itxitzen zuen egitura sendoko eraikin estrategikoa izan zen. Domingo Irala kaleko fatxadak XV. mendeko eraikinaren hainbat elementu gorde ditu: gotikoa, harrizko mentsulak eta leiho ojibala.

1725etik aurrera etxea sakonki eraldatua izan zen, solairu bat gehitu eta Plaza Nagusiko eta Barrenkaleko fatxadak leiho-ate handiez apaindu ziren, honela gaur egungo jauregi itxura jasoz.

Bergarako Errege Mintegia eta eskuinean Izagirre Moia jauregia.

Ikus gainera
------------

* Gipuzkoako kultura ondasunak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25474129
* Commonscat Multimedia: Izagirre Moia jauregia

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0001585

 |

* Wd Datuak: Q25474129
* Commonscat Multimedia: Izagirre Moia jauregia
**Indiako Batasuna** (ingelesez: *Union of India*) edo **Indiako Agindupeko Lurra** (ingelesez: *Dominion of India*) 1947 eta 1950 artean Britainiar Inperioak hegoaldeko Asian zuen agintepeko lurra izan zen, Commonwealtharen parte bat zena. Indiako Errepublikaren aurrekaria izan zen arren, Indiako sistema judizialak oraindik "Indiako Batasuna" (edo, besterik gabe, "Batasuna"), terminoa erabiltzen du Indiako gobernua izendatzeko.

Indiako gobernu britainiarra 1947an amaitu zenean, hura ordezkatzeko bi agintepeko lur sortu ziren: Indiako Batasuna eta Pakistango Agindupeko Lurra. Bi estatuak britainiar parlamentuaren 1947ko Indiako Independentzia Aktak sortu zituen eta euren banakako konstituzioak onartu arte existitu ziren. Indiaren kasuan, hori 1950eko urtarrilak 26an gertatu zen; Indiako Errepublika data horretatik aurrera hasi zen ofizialki existitzen.

Indiako Batasunaren garaian, britainiar monarkak, bi domeinuen estatuburu izaten jarraitu zuen, bakoitzean, gobernadore nagusi baten bidez ordezkatua. Indiako Batasuneko gobernadore nagusiak honakoak izan ziren:

1. Louis Mountbatten (1947-1948)
2. Chakravarti Rajagopalachari (1948-1950)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Winegard, Timothy C..  (2011). *Indigenous Peoples of the British Dominions and the First World War.*  Cambridge University Press, 2 or. ISBN 978-1-107-01493-0..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1775277
* Commonscat Multimedia: Dominion of India

---

 |

* Wd Datuak: Q1775277
* Commonscat Multimedia: Dominion of India
**Avilésko forua** Erdi Aroko agiri bat da eta, haren bitartez, Alfontso VI.a Gaztelakoak Avilési pribilegio politiko eta ekonomikoak eman zizkion 1086. urtean hiri-gutunaren bidez, Gaztelako Erresuman agintzen zuela. Toki horretan, lehenago hirigune bat zegoen Erromaren garaitik. Agiri hau, asturieraz gaurdaino topatutako zaharrena ez ezik, Menéndez Pidalek Erdi Aroko agiri garrantzitsuenetakotzat jo zuen bere hizkuntz balioagatik. Kesosko agiriarekin batera, asturieraz idatzitako lehenengo agiritzat jotzen da eta, zalantzarik gabe, baita hizkuntza horretako eta Asturiasko lehen agiri juridikotzat ere.

Avilésko foruak erregearen hiribildu kategoria eman zion eta, Erdi Aroan, beti babestu zuen koroa, hari zergak ordainduz. Avilések ez zuen erregearen ez beste eskumeneko auzitegirik izan, eta haren mendeko baino ez zen izan. Foru hori Alfontso VI.aren biloba Alfontso VII.a Gaztelakoak berretsi zuen 1155 eta, hartara, Avilés hiria sortu zen. Artean, gorde egiten da Alfontso VI.a Alfontso VII.aren bilobak 1289an egindako 1155eko agiriaren kopia bat.

Agiriak Avilèsen garapen ekonomikorako akuilua izan zen, eta Asturniasko Erresumako lehen hiria bihurtu zuen. Bere estatus berriaren bultzadaz, haren portua, abantaila komertzialek hauspotuta, Europa atlantikoko garrantzitsuenetako bat bihurtu zen, Avilésko udalaren arabera.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8962983

 |

* Wd Datuak: Q8962983



1. ↑  Conceyu d'Avilés
2. ↑  Conceyu d'Avilés
**Arrobi zubia** —*Zubi erromatarra* ere deitua— Auritz udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi erromaniko bat da. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

Zubia
-----

Begi bakarreko zubi sinplea da, erdi-puntuko arkua eta estilo erromanikoa duena. Urrobi ibaia zeharkatzeko balio du. Zubi hau Auritzetik Artzibarrera doan bide zaharrean dago. Auritzeko erdigunetik 1,5 km-tara dago zubia. NA-140 errepideak zubi hau baino 100 metro inguru beherako zeharkatzen du ibai hau.

Auritz zeharkatzen zuten ertaroko erromesek bide nagusia aukeratzen zuten normalean, Aurizperri eta Bizkarretatik doana. Aldiz, batzuk bide paraleloa hartzen zuten, Artzibarretik zihoana. Arrobi zubia beste bide honetan dago.

Erreferentziak
--------------

* «ARROBI - Auñamendi Eusko Entziklopedia» *aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-11-04).

Ikus, gainera
-------------

* Auritz
* Urrobi ibaia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28503380
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 669-159

 |

* Wd Datuak: Q28503380