**Liejako aldiriak** (frantsesez: *S-Trein Liège*; nederlanderaz: *S-Trein Luik*) Belgikako Valonia eskualdeko Liejako probintzian nagusiki dagoen aldiriko tren sarea da. Aipatutako probintziaz gain, Flandria eskualdeko Linburgoko probintziari, Herbehereetako Linburgo probintziari eta Alemaniako Ipar Renania-Westfaliari ere zerbitzua ematen die partzialki. Sarea lau lineak osatzen dute, Lieja hiriaren inguruan diseinatuak, hiri hori baita sarearen erdigune neuralgikoa.

Aldiriko trena 2018ko irailaren 3an inauguratu zen. Harrezkero, hainbat hobekuntza txiki egin dira zerbitzua optimizatzeko eta benetako eskarira egokitzeko.

S-Trein marka komertzialaren pean jarduten du, Belgikako hiri nagusietako aldiriko trenak biltzen dituen Belgikako Burdinbide Konpainian barruan.

Historia
--------

### Helburuak

Liejako eskualdea herrialdeko enplegu-eremu garrantzitsua da. Lanpostu horietako asko gainerako eskualdeetako langileek betetzen dituzte, eta horien proportzio handi bat proiektuak hartzen duen lurraldean dago. Banakako ibilgailu ugarik bat egiten dute egunero hiri inguruan, mugikortasun, kutsadura eta energia xahutze arazo handiak sortuz. Gainera, trenbide sarea, omnibus trenak bereziki, gutxiegi erabiltzen dira; Lieja inguruan bat egiten duten linea eta geltoki asko itxita daude.

Aldiriko tren-sarea da espazio publikoaren saturaziora daramaten arazo gero eta handiagoen erantzunetako bat. Helburua da garraio publikoa erabiltzen duten langileen eta beste ontzigileen proportzioa nabarmen emendatzea. Hiri barneko joan-etorrien hobetzea ere ahalbidetu behar du, existitzen diren garraio sare publikoen osagarri gisa.

### Proiektua

Brusela-Hiriburua izan zen lehena *S-Trein* izeneko hiri gaineko tren sare bat egiteko, lehen proiektua 1990eko hamarkada hasierakoa zen eta lehen obrak ez ziren hasi 2005. urtera arte; eskaintza 2015eko abenduaren 13an hasi zen, obra garrantzitsu batzuk amaitu ondoren (Schuman-Josaphat tunela, geltokiak modernizatzea, geltokiak berriz irekitzea...). Bruselako sareak 14 linea zituen 2018an. Lan asko egiteke edo bukatu gabe zeuden oraindik; beranduenez 2031rako bukatu beharko lirateke.

### Sorrera eta bilakaera

2018ko irailaren 3tik aurrera, Belgikako Burdinbide Konpainiak *S-Trein* kontzeptua Belgikako beste lau hiri nagusitara zabaldu zuen: Anberes, Charleroi, Gante eta Lieja. Proiektu honek azpiegitura obrekin bat egiten du, besteak beste, Gante eta Brujas arteko 50A linea laukoiztea eta bidaiariei 125A linea berriz irekitzea, eta geltoki berriak irekitzea Chaudfontaine, Ougrée eta Seraingen.

2018 eta 2023 artean, zirkulazio-plana urtero eguneratu zen xehetasun txikiagoekin. Adibidez, 2020an Herstal-Lieja tartea aldatu zen 41. lineatik 42.era, eta 2021ean Lieja-Flémalle tartea 42. linearako bakarrik utzi zen. 2024tik aurrera, sarea Akisgranera iristen zen, Alemanian, eta 15 minuturo tren bat proiektatzen zen hiriburuko geltokien artean.

Sarea
-----

Sareak 4 linea ditu, guztira 59 geltoki eta 211,8 kilometro egiten dituzte.

| Linea | Ibilbidea | Inaugurazioa | Luzera (km) | Geltokiak | Maiztasuna | Ibilgailuak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **S41**  | Hasselt ↔ Lieja ↔ Verviers ↔ Akisgran | 2018 | 107,9 | 24 | 30' - 60' | HLE18 / AM80 |
|  **S42**  | Liers ↔ Lieja ↔ Flémalle-Haute | 2018 | 27,0 | 9 | 30' - 60' | AM80 |
|  **S43**  | Lieja ↔ Maastricht | 2018 | 32,3 | 6 | 60' | AM80 |
|  **S44**  | Waremme ↔ Lieja ↔ Visé | 2018 | 44,6 | 11 | 60' | AM80 |

Ustiapena
---------

Sarea SNCB-NMBSk ustiatzen du Infrabelek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

### Flota

AM08 automotoreek, material modernoena, sareko trenen zati bat baizik ez dute egiten. Beste trenak automotore klasikoan edo AM80 automotoreen bidez aseguratuak dira.

### Tarifak

SNCB-NMBSren edozein garraio-titulu baliagarria da sarerako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  « À partir du 3 septembre, le réseau S prend son envol (Liège) », sur *www.belgiantrain.be* (consulté le 13 septembre 2018)
2. ↑   **(Frantsesez)** Citrinot, Luc.  (2023-08-01). «Plus de 2 000 trains supplémentaires par semaine d'ici 2026 pour la SNCB» *Voyages d'affaires* (Noiz kontsultatua: 2024-02-04).

Ikus, gainera
-------------

* S-Trein

Kanpo estekak
-------------

* Liejako Aldirietako webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56678350
* Commonscat Multimedia: Liège S-Train

---

 |

* Wd Datuak: Q56678350
* Commonscat Multimedia: Liège S-Train

| * i
* e
* a
 Belgikako garraioa |
| --- |
| Aldiriko trena | Anberesko aldiriak • Bruselako aldiriak • Charleroiko aldiriak • Ganteko aldiriak • Liejako aldiriak |
| Metroa | Bruselako metroa • Charleroiko metroa |
| Tranbia | Anberesko tranbia • Bruselako tranbia • Ganteko tranbia • Kusttram • *Liejako tranbia* |

| * i
* e
* a
 Liejako aldiriak |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  S41 linea | **Hasselt** • Diepenbeek • Bilzen • Tongeren • Glons • Liers • Milmort • Herstal • Lieja–Saint-Lambert • Lieja–Carré • **Lieja–Guillemins** • Angleur • Chênée • Chaudfontaine • Fraipont • Nessonvaux • Pepinster • **Verviers–Erdialdea** • Verviers–Jauregia • Dolhain-Gileppe • Welkenraedt • Hergenrath • **Akisgran** |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  S42 linea | **Liers** • Milmort • Herstal • Lieja–Saint-Lambert • Lieja–Carré • Lieja–Guillemins • Ougrée • Seraing • **Flémalle-Haute** |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  S43 linea | **Lieja–Guillemins** • Bressoux • Visé • Eijsden • Maastricht–Randwijck • **Maastricht** |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  S44 linea | **Waremme** • Bléret • Remicourt • Momalle • Fexhe-le-Haut-Clocher • Voroux • Bierset–Awans • Ans • Lieja–Guillemins • Bressoux • **Visé** |

 |