**Waldino Aguirre**, *Torito* -*zezen txikia*- goitizenez, (Rosario, 1920ko azaroaren 18a - 1977ko urriaren 28a) Argentinako futbolaria izan zen, Rosario Central, Racing eta Huracán taldeetan jokatu zuena. Jokalari trebe eta ausarta izateagatik nabarmentzen zen, eta horrek bihurrikeria handia gehitu zuen, Rosario Central aldekoen bihotza irabaztera eraman zuen, bere idolo handienetako bat den kluba.

Karrera
-------

Tablada auzoan jaio zen, Rosario hirian. Hastapen xumeetatik, txikitatik denbora asko eman zuen zelaian, Club La Aurora lehenik eta Central Córdoban geroago. Barne-ezker aurrelari gisa jokatu zuen; Vicente de la Mata Independientera aldatu zenean, Agirrek Central Córdoba senior taldean jokatzen hasi zen, "Asociación Rosarina de Fútbol"-ek antolatutako txapelketetan parte hartu zuen. 1939an Torneo del Litoral irabazi zuen, Rosario Central eta Newell's Old Boys Argentinako liga nagusian Lehen Mailan sartzearen ondorioz jokatu zena; Agirrek azken minutuak jokatu zituen Unión de Santa Feren aurka (2-1 irabazi zuen). 

Bere emanaldi horrek Rosario Central-en arreta deitu zuten, eta hark kontratatu zuen. 1941eko apirilaren 6an debuta arrakastatsua egin zuen Club Atlético Platenseren aurka, eta garaipenaren gola sartu zuen Centralerako. Lehen denboraldi horretan Agirrek 10 gol sartu zituen guztira; Golen zehaztasuna izan arren, Rosario Central Primera B Metropolitanara jaitsi zen, orduko bigarren mailara. 

 Aguirre (erdian) Rubén Bravo eta Ernesto Vidalekin, Rosario Centraleko aurrelariak 1941ean
1942an Bigarren Mailako goleatzaile nagusia izan zen 27 partidatan 32 golekin, eta taldeari Primerara itzultzen lagundu zion Rosario Central titulua irabazita. Agirrek beste jokalari aipagarri batzuekin partekatu zituen zereginak, hala nola Rubén Bravo, Bernardo Vilariño, Ernesto Vidal eta Ángel De Cicco. Erasoko lerro hori oparoa izan zen goletan, jokatutako 32 partidetan 118 gol sartu baitzituzten *Canallasek*. Agirrek sei gol egin zituen partida berean Nueva Chicago (12-1) eta Sportivo Dock Sud (9-0) aurka, eta lau Almagroren aurka (6-3). 

Centralaren lehen mailara itzuliz, Agirrek 7 gol sartu zituen 1943ko denboraldian. Hurrengo urtean 12 partida jokatu eta 3 gol sartu zituen, hanka hautsi zuen arte, denboraldi osorako zelaitik kanpo utzi zuen lesio larria. 

Agirre 1945eko denboraldian itzuli zen, 29 partidatan 21 gol sartuz, Ángel Labrunarekin eskuz esku borrokatuz, azkenik denboraldiko goleatzailea izan zen 25 golekin. Lehen gola ere sartu zuen Rosarioko derbian; apirilaren 29an izan zen, Central 2-0 irabazi zuen Gigante de Arroyitoren aurka. 1946ko denboraldian Agirre Centraleko jokalaria izan zen, Federico Federico Geronis eta Benjamín Santos bezala agertutako beste aurrelari batzuekin batera. 

 Agirre River Plate-ko Ángel Labruna izarrarekin (1946)
1947an Agirre Racing Club-i saldu zioten 80.000 m$n ; Hala, Racingek bere taldeari gol asko sartu zituen jokalari bat gehitu zuen. Aurreikuspen handiak izan arren, Agirrek 6 gol baino ez zituen sartu Racingen egondakoan. Horrela, 1948an Club Atlético Huracán- era eraman zuten, beste lau jokalari klubera transferitzen zituen ofizio baten baitan. Huracanen, Agirrek 8 gol sartu zituen 18 partidatan, marka baxua Rosario Central-ekin zituen zenbakiak kontuan hartuta. 

1949ko erdialdean, Agirre Rosario Centralera itzuli zen. Urte honetan zehar bere ibilbideko unerik gogoantuenetariko bat izan zen. Newell's Old Boysen aurkako derbian, bere taldea galtzen ari zen eta *Toritok* arerioaren jarraitzaileen irainak jaso zituen; Hala ere, Zentralek berdinketa egin du Agirreren jokaldi bikain baten ostean, emakumezkoen tribunara joan, prakak jaitsi eta barrabilak hartu dituen gol ospakizun batekin. Jokabide okerrengatik atxilotuko zuten. Guztira 3 gol sartu zituen txapelketan. 

Bere karreraren gainbeheran zegoenean, taldean jarraitu zuen Rosario Central 1950ean jaitsi zenean, 5 partidatan gol 1 batekin lagunduz urtebete geroago lehen mailara itzultzeko.  Urte horretan agintaldi laburra izan zuen Peruko Mariscal Sucre-n, zaleak erakartzeko atzerriko jokalariek osoki osatutako taldea aurkeztu zuen klubak, baina emaitzak ez ziren espero bezalakoak izan. 

Agirreren izaera eta nortasunak (arerioei egindako probokazio batzuk barne) Rosario Centraleko zaleen jokalaririk maitatuenetakoa izan zen. Ángel Perucca Newell's jokalariarekin izandako duelu pertsonalak ere aintzat hartu zituzten zaleek. Bere jokatzeko estiloa eta golen zehaztasun handia zela eta, Ernesto Guevara gazteak eta Osvaldo Bayer idazleak miretsi eta idolatratu zuten Agirre.  Klubaren erreferentea izan zen 1940ko hamarkadan Alfredo Fógel kapitain handiaren ondoan. 

Agirrek Rosario Central-en betiko goleatzaileen artean jarraitzen du, guztira 98 gol sartuz, 61 lehen mailan, 33 bigarren kategorian eta lau kopetan.

Azken urteak eta hilketa
------------------------

Futbol profesionaletik erretiratu ostean, Agirrek alkoholismoarekin arazoak izan zituen eta urte luzez eskale moduan bizi izan zen. 

Tablada auzoko etxe xume batean bizi zen, 1977ko urriaren 27an poliziek atxilotu zutenean emakume baten bahiketan parte hartzea leporatuta; Antza denez, Agirrek aipatutakoaren aitarekin kontuak konpondu nahi izan zituen kaleratu berri zen zigortu ohiaren gidari gisa baino ez zuen egin. Emakumeak ere, egoera normalizatu ondoren, bahiketan ez zuela parte hartu adierazi zuen. 

Kartzelan egon zen garaian, Agirrek bi agentek gogor kolpatu zuten komisaldegiko patioan, hainbatetan torturatu zutelarik. 1977ko urriaren 28ko goizaldean hil zen  Frank Michel Poenitz polizia-medikuak heriotza agiria sinatu zuen, "bihotz-gelditzearen ondorioz" heriotza aipatuz, baina ondoren egindako ikerketa judizialaren arabera *Toritoa* gibelaren leherketa baten ondorioz hil zela ikusi zuen, jasandako kolpearen ondorioz. Oscar Sánchez auzitegiko medikuak adierazi du Agirrek hainbat ubeldura handiak zituela sabelaldean, eta zazpi saihets-hezur hautsita zituela ere agerian utzi zuen. Txostenak ere esan zuen Agirrek bota-markak zituela bularrean. Bi presok Agirreren martirioaren lekuko gisa deklaratu zuten polizia etxean.

Hilketa gertatu eta hiru urtera, Ramón Teodoro Ríos zigor epaileak Ovidio Miguel Acevedo eta Maximiliano Cándido Basualdo poliziei 13 eta 12 urteko espetxe ziorra ezarri zien, hurrenez hurren, heriotzagatik eta biktimari traizio egiteagatik eta dokumentuak faltsutzeagatik. Poenitz ere Agirreren heriotzaren konplizitateaz egotzita, 6 hilabeteko kartzela zigorra ezarri zioten. 

Haren heriotzarekin, Waldino Aguirre 1976tik 1983ra Argentinan gobernatu zuen Berrantolaketa Nazionaleko Prozesuan diktadurak erail zuen futbolari bakarra bihurtu zen

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Volpe, Leonardo.  (26 January 2011). «Central Córdoba en el Torneo del Litoral» *Historia del Fútbol Rosarino*.
2. ↑   Durhand, Carlos.  (2010). «Historia en Azul y Amarillo» *Diario la Capital*: 14 to 19, 22 to 24, 40, 132..
3. 1 2 3   Durhand, Carlos.  (2010). «Historia en Azul y Amarillo» *Diario la Capital*: 14 to 19, 22 to 24, 40, 132..Durhand, Carlos (2010). "Historia en Azul y Amarillo". *Diario la Capital*: 14 to 19, 22 to 24, 40, 132.
4. ↑   «Waldino Aguirre» *BDFA*.
5. ↑   Durhand, Carlos.  (2010). «Historia en Azul y Amarillo» *Diario la Capital*: 14 to 19, 22 to 24, 40, 132..Durhand, Carlos (2010). "Historia en Azul y Amarillo". *Diario la Capital*: 14 to 19, 22 to 24, 40, 132.
6. ↑   Castro, Roberto. «Un Mariscal de noventa galones» *De Chalaca*.
7. ↑   Wall, Alejandro; Llonto, Pablo. «Che, voy al arco» *Revista Un Caño*.
8. ↑   Aguirre, Osvaldo.  (15 September 2002). *"La noche en que mataron a un ídolo, el "Torito" Aguirre".* .
9. 1 2 3   Aguirre, Osvaldo.  (15 September 2002). *"La noche en que mataron a un ídolo, el "Torito" Aguirre".* .Aguirre, Osvaldo (15 September 2002). ""La noche en que mataron a un ídolo, el "Torito" Aguirre"". Diario La Capital de Rosario. Retrieved 14 July 2017.
10. ↑  Waldino Aguirre: el gran ídolo del fútbol rosarino que asesinó la policía on Radio Gráfica, 18 Nov 2019

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9095460
* Commonscat Multimedia: Waldino Aguirre / Q9095460

---

 |

* Wd Datuak: Q9095460
* Commonscat Multimedia: Waldino Aguirre / Q9095460