Belaki-granada jaurtigaia
**Belaki-granada** istiluak kontrolatzeko indarrek erabilitako munizio mota da. Hilgarria ez izateko intentzioz, 40 mm-tako granada-jaurtigailuek botata izateko diseinatua dago, objektiboarengan nahasmena eragiteko edo aldi baterako ezgaitzeko.

Ingelesez askotan **foam bullet** (apar-bala) edo **Flash Ball** marka komertzialarekin izendatu izan bada ere, jaurtigai honen izen tekniko zuzena **sponge grenade** (belaki-granada) da.

Erabilpena
----------

 Israeldar poliziak belaki-granadekin Huran, manifestari beduinoen aurka erabiltzeko prest, 2013ko azaroan.Kolpe bortitza emateko diseinatua dagoen heinean, norbanako jakin bati apuntatuz erabilli ohi da, 10 eta 50 metro arteko distantzian. Horretara, belaki-granadak zehaztasun handiagoarekin jaurti daitezke, edozein norabidetan kontrolik gabe errebotatzen duten pilota esferikoen aldean.

"Babes arina" duten pertsonen aurka egiteko pentsatua dago, adibidez "larruzko jantzi lodiak" (sic) daramatzaten pertsonak.

Datu teknikoak
--------------

Jaurtigaiak 28 gramo inguru pisatzen ditu, eta 300 m/s-tik gorako abiaduran ateratzen da. Bala formakoa da, eta gorputza dentsitate handiko plastikoz egina du, apar-gomazko estalki batekin.

SIR eta SIRX motako belaki-granadek (Euskal Autonomia Erkidegoan erabiltzen dira), eta 15-40 metrotako distantzian burezurraren hausturak eragin ditzaketela baieztatu da.

Lesio edo heriotza potentziala
------------------------------

Gaizki erabiltzen bada (10 metro baino hurbilago dauden distantzietan, adibidez), belaki-granadek pertsona bat hiltzeko arriskua dute. Arma behar bezala erabilita, berriz, ez lukete behin betiko kalterik sortu beharko; baina batzuetan lesio larriak eragin ditzake, hala nola hezur hausturak, buruko zauriak edo begietako behin betiko kalteak.

 Belaki-granada batek manifestari bat jotzen duen unea. Ni'lin, 2015eko azaroan.

Erabilpena herrialdeen arabera
------------------------------

### Israel

Israelek hainbat aldiz erabili ditu belaki-granadak manifestari palestinarren aurka.

### Hong Kong

Hong Kongeko Polizia Indarrek belaki-granadak istiluak kontrolatzeko askotan erabili zituan 2019ko uztailean estradizioen aurkako protestetan.

### Ameriketako Estatu Batuak

AEBetako polizia sail batzuek belaki-granadak erabili zituzten 2020ko udan George Floyd-en heriotzarekiko protestetan. Zenbait kasutan manifestariek buruan edo aurpegian kolpeak hartu zituzten, zauri larrien ondorioekin.

### Euskal Herria

EAEko Ertzaintzak SIR eta SIRX motako belaki-granadak erabiltzen ditu. Munizio honek gomazko pilotak ordezkatu zituen erkidego honetan, 2012an Iñigo Cabacasen heriotzaren ostean. Horrelako batekin, Donostian 2021an eginiko protestetan, pertsona bati barailaren haustura eragin zioten.

### Katalunia

Mossos d'Esquadrakoek 2014tik erabiltzen dituzte belaki-granadak. 2021ean Pablo Haselen atxiloketaren aurkako protestetan 400tik gora erabili zituzten bi egunetan, manifestari batek haiek emandako kolpe baten ondorioz begia galdu zuenean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Txantiloi:Local «Se van las pelotas de goma, llegan las balas de foam» *www.elsaltodiario.com* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Cataluña debate sobre el peligro de las balas de foam» *telecinco* 2021-02-18 (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Ammunition Systems» *Target Dynamics International Limited* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
4. 1 2   **(Gaztelaniaz)** H, Creada 18-02-2021 | 15:59 H/Última actualización 18-02-2021 | 16:36.  (2021-02-18). «¿Qué es una bala de foam y en qué se diferencia de las pelotas de goma?» *La Razón* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
5. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Euskal Herria. Las balas SIRX de la Ertzaintza pueden fracturar el cráneo a 40 metros y las SIR, a 15» *Resumen Latinoamericano* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
6. 1 2   **(Ingelesez)** «Police's use of sponge rounds must be strictly according to protocol» *Haaretz.com* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
7. ↑   **(Ingelesez)** «Sponge rounds, rubber bullets, and tear gas — how Israel’s non-lethal munitions can kill» *Mondoweiss* 2017-08-14 (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
8. ↑   **(Ingelesez)** «Hong Kong protests descend into chaos during citywide strike» *the Guardian* 2019-08-05 (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
9. ↑   **(Ingelesez)** «A guide to non-lethal and less-lethal weapons used in local, national protests» *Tampa Bay Times* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).
10. ↑   **(Ingelesez)** «Police projectile fractures Denver protester’s face; she says it was unprovoked | News Break» *News Break Denver, CO* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).[*Betiko hautsitako esteka*]
11. ↑   **(Ingelesez)** «Lawsuit asking for Denver PD to stop using PepperBalls and sponge grenades moves to federal court | News Break» *News Break Denver, CO* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).[*Betiko hautsitako esteka*]
12. ↑   **(Gaztelaniaz)** 20minutos.  (2021-02-18). «Investigan los disparos de balas de foam durante las protestas por Hasel en las que perdió un ojo una joven» *www.20minutos.es - Últimas Noticias* (Noiz kontsultatua: 2021-02-18).

Ikus, gainera
-------------

* Baba-poltsa kartutxoa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7578995
* Commonscat Multimedia: Sponge grenades

---

 |

* Wd Datuak: Q7578995
* Commonscat Multimedia: Sponge grenades