*Artikulu hau mendiari buruzkoa da; Adar hitzari buruz gaitzat duena beste hau da: «Adar»*

**Adarra** Gipuzkoako ipar-ekialdeko mendi bat da, 819 metro garai, Urnieta udalerrian. Donostialdea eskualdeko talaia naturala izanik eta inguruko herrietatik ikus daitekeen bere *adar* formako gailurrarekin, Gipuzkoako mendi ikusgarrienetakoa da, inguruko herrietako mendizaleek maiz bisitatzen dutena.

Kokapena
--------

Adarra mendia Urumea eta Leitzaran bailaren artean dago eta bi bailarak banatzen dituen Adarra-Mandoegi bitarteko mendilerroaren ipar-mendebaldeko azken gailurra da. Iparralderuntz Onyi mendia (548 m) dago, gutxi gorabehera 3 km-ra; hegoaldera, Agerreko Zabala deritzon lepoa tarteko, kilometro batera, Onddo mendia (785 m) dago. Mendiaren hegoaldera Aballarri (642 m) izeneko harkaitz-multzoa dago, Adarra mendiko magaletan dagoen Manttale lepotik altxatzen dena.

* Gailurra.Gailurra.
* Etenetako zutarria eta harrespila, eta atzealdean Adarra mendia.Etenetako zutarria eta harrespila, eta atzealdean Adarra mendia.
* Pagadia Adarrako igoeran.Pagadia Adarrako igoeran.

Izenak
------

Adarra mendiaren izen ezaguna bada ere, badira mendigunearen beste izen batzuk, hala nola *Adarramendi*, mendi osoa nahiz hegoaldeko mazela izendatzeko, *Lekaio*, izen zaharrena eta mendebaldeko mazela izendatzeko bereziki erabiltzen dena, eta baita *Agerre* ere.

Geologia
--------

Geologikoki, Bortzirietako mendiguneko mendebaldeko azken gailurra da. Bere maldetan hareharri eta konglomeratu gorriak daude, maiz kuartzo arrastoekin.

Leku interesgarriak
-------------------

Gailurraren inguru gertuan eta inguruko mendietan hainbat harrespilen eta trikuharriren aztarnak daude, denak Adarra-Mandoegi estazio megalitikoa deritzonaren baitan. Horietan ikusgarrienetakoa, Adarra menditik hegoaldera, Agerreko Zabala lepoan, Eteneta I multzo megalitikoa da, zutarri ikusgarria duena. Manttale lepotik gertu Arleorko Zabalako cromlech multzoa dago, eta hortik gertu Sansonarri izeneko harritzarra, kondairak dioenez Sansonek Buruntza menditik bota zuena Aranon dantzan ari ziren jentilen aurka, baina jaurtitzean irristatzearen ondorioz erdibidean geratu zena; kondairaren beste bertsio batzuen arabera, Aballarri ("habaila harri") arkaitzak dira jaurkiketa haren emaitza.

Mendizaletasuna
---------------

Adarra eta inguruko gailurretan mendizale asko biltzen dira. Abiapuntu ohikoena Besabi baserritik da, Adarra mendiaren maldan, Urnietatik 5 km-ra. Hernanitik, Ereñozutik, Andoaindik eta Leitzaran bailaratik ere igo daiteke.

Urtarrilaren 1ean gailurrera igotzeko ohitura dago, Euskal Herriko beste hainbat gailurretara bezalaxe.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
2. ↑    *Euskal Herriko Mendien Katalogoa.*  Pyrenaica.
3. ↑   Goikoetxea, Imanol. *Gailurrak eta goi lurrak.*  in: *Bertan*. 66 or..
4. ↑  **(Gaztelaniaz)**   *Cresteríos diaclasados del Buntsandstein y caídas de bloques del Adarra.*  (Noiz kontsultatua: 2014-05-19).
5. ↑  **(Gaztelaniaz)**  «Adarra, la tradición de recibir el año en su cima» *diariovasco.com* 2009-12-26.

Ikus, gainera
-------------

* Aballarri

Kanpo estekak
-------------

* Adarra. Euskal Heriko mendiak, Luberri.net

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3750441
* Commonscat Multimedia: Adarra (mountain)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141636825
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00052/eu\_a\_0523/a0523

 |

* Wd Datuak: Q3750441
* Commonscat Multimedia: Adarra (mountain)