recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Antolaketa-ikaskuntzaren** bidez, erakunde batek bere burua hobetzen du denboran zehar, esperientzia eskuratuz eta esperientzia hori ezagutzak sortzeko erabiliz. Sortutako ezagutza erakundearen barruan transferitzen da gero.

Antolaketa-ikaskuntza garrantzitsua da enpresa guztientzat; izan ere, erakundearen barruan ezagutzak sortzeak, atxikitzeak eta transferitzeak indartu egingo du erakundea, oro har.

Antolaketa-ikaskuntzaren definizioa aztertzean, hiru ekintza nagusi hartu behar dira kontuan:

* Sortzea
* Jardutea
* Hausnartu

Ideia edo produktu bat sortzen da, enpresak ideia edo produktua sortzen du, eta gero enpresak gogoeta egin behar du. Hausnarketa horren bidez egingo da ikaskuntza, bai prozesuaren bidez, bai emaitzaren bidez. Ekintza horiez gain, antolaketa-ikaskuntzan gertatzen diren funtsezko hiru prozesu daude:

* Ezagutzak sortzea
* Ezagutza atxikitzea
* Ezagutzen transferentzia

Garrantzitsua da erakundeak ziurtatzea prozesu honetan eskuratutako ezagutzak erakundearen barruan gordetzen direla eta transferigarriak direla. Banakoek atxikiriko ezagutzak ezin dira behar bezala gorde, banakoak joan egin baitaitezke, beren ezagutzak eurekin eramanez. Sartutako ezagutza erakundearen barruan mantendu daiteke, eta gizabanako guztiekin partekatu.

Antolaketa-ikaskuntza definitzea erakunde baten barruan ikaskuntza-kultura bat sortzearen garrantzia ulertzea da. Ikaskuntza mota hori onuragarria da bai gizabanakoentzat, bai taldeentzat, bai antolakunde osoarentzat. Erakunde barruko onura positiboak ere badaude ikuspegi horretan.
**Anton Schrödl** (Schwechat, 1820ko otsailaren 19a - Viena, 1906ko uztailaren 5a) animalien eta genero eszenen margolari austriar bat izan zen.

Biografia
---------

Haren arbasoak 1428an aurki daitezke; Hans Schrötel von Schröttenstein Ybbs-eko Bidesari biltzaile Inperialean. Bere aita, Joseph Schrödl, burdin merkataria zen. Bere anaia nagusia, Norbert Michael Schrödl (1816–1890), bolizko tailagile eta eskultorea izan zen, bere semeak, Norbert [de]. eta Leopold [de] artista ere bihurtu ziren (margolari eta eskultore, hurrenez hurren).

Oraindik oso gaztea zenean, bere familiaren egoera ekonomikoak okerrera egin zuen eta Vienako senide baten tutoretzapean jarri zuten. Hamahiru urte besterik ez zituela, Arte Ederren Akademian matrikulatu ahal izan zen, eta Sebastian Wegmayr [de] lore margolariarekin ikasi zuen. eta bikaintasunaren Gundel Saria eman zioten 1835ean. "Matthäus und Joseph Trentsensky"-en arte argitaletxeko litografo gisa hasi zuen bere ibilbidea. Animalien eta paisaien margoak ziren bere espezialitateak. 1841ean nabarmendu zen lehenengo aldiz, Akademiaren erakusketa batean.

1860 eta 1870 artean, lorategi diseinatzaile gisa lan egin zuen. Bere proiektu nagusia "Tiergarten am Schüttel" izan zen, Prater-eko zooa, 1901ean itxi zena.

Akademian inoiz irakasle izan ez bazen ere, ikasle ugari hartu zituen; horien artean, Johann Nepomuk Geller (1860–1954), Alphons Leopold Mielich, Alfred Jirasek (1863–1931) eta Gustav Ranzoni [ru]. Udaro asko bidaiatu zuen, besteak beste, 1870ean Johann Nepomuk Wilczek kondearekin Aljeriara bidaia bat egin zuen, eta oso ezagunak diren litografia batzuk egin zituen. Baina, arrakastak izan arren, bere finantza-egoera ez zen inoiz segurua izan, beraz, gainerako lanak enkantean atera behar izan zituen 1899an.

Ezkonduta zegoen, baina ez zuen seme-alabarik. Laurogeita sei urte zituela, Vienako Leopoldstadt auzoan hil zen eta Wiener Zentralfriedhof-en lurperatu zuten. Haren ondarea enkantean atera zen 1907an, Vienako Künstlerhausen .

Aukeratutako margolanak
-----------------------

* Izadi Hila duen Baserria GelaIzadi Hila duen Baserria Gela
* Baserri baratzeanBaserri baratzean
* Nekazaria Bruck-Fuschen putzuanNekazaria Bruck-Fuschen putzuan
* Hautsitako katiluaHautsitako katilua

Kanpo estekak
-------------

* Schrödl @ ArtNet-ren lan gehiago
* Anton Schrödl @ Wien Geschichte Wikia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q593959
* Commonscat Multimedia: Anton Schrödl

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 295767406
* ISNI: 0000 0001 1690 6585
* GND: 129264016
* ULAN: 500071633
* RKD: 71239

 |

* Wd Datuak: Q593959
* Commonscat Multimedia: Anton Schrödl
**Amorro** Nafarroako mendi bat da, Andiako mendilerroan dagoena. Bere garaiera, 1348 metrokoa da, eta Beriain menditik gertu dago, ekialdean Irañeta mendatea eta mendebaldean Uharte Arakil mendatea dituelarik. Andia mendilerroko begiralekurik apartenetakoena da. 900 metro inguruko goitiera du.

Abiapuntuak
-----------

Irañetatik, Irañetako mendateko bidetik igotzen da toki honetaraino, Satrustegi eta Beriain mendien artean dagoen larredia. Toki honetatik erlaitz harritsua jarraitu behar da eskumatarantz lehen tontor batetara heltzeko. Ia jaitsierarik gabe, ibilaldia jarraitzen da Amorro mendiaren tontor bikoitzerantz.

Beste aukera bat Uharte Arakiletik abiatzea da, izen bereko mendatera igo, hortik Beriain mendira eta Amorro mendirantz desbideratu, berriz jaisten hasi aurretik.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12253378

 |

* Wd Datuak: Q12253378
'''***Sundai, Edo-n'''*** (japonieraz: 東都駿台, *Tōto Sundai''*), Katsushika Hokusai japoniar margolari eta grabatzailearen xilografia bat da, 1830-1832 artean egina, Edo Aroan. *Fuji mendiaren hogeita hamasei ikuspegi* saileko partea da. Klase sozial desberdinetako pertsonak erretratatzen ditu, Edo kanpoaldean, egungo Tokion, zegoen kale batean.

Deskribapena
------------

Eszena Sundain gertatzen da, Edo hirian, Tokioko egungo Surugadai barrutian. Edo garaian, inguru honetan shogunaren zerbitzarien egoitzak ugari ziren. Irudiak, zentrotik ezkerrerantz altxatzen diren mendixka ezberdinak erakusten ditu. Zuhaitz altuek eta hosto handikoek osaketaren alde hau populatzen dute; hauen tonu berdeek eta belarrak uda dela aditzera eman lezakete. 

Eskuinean, bi etxeen teilatuak altxatzen dira. Teilatu hauek, beste muturreko altueren ondoan, erdiguneko sakonunea osatzen dute; haratago, Fuji mendia ikusten da. Lehen planoan, oinezkoek zeharkatzen duten kale bat dago. Eskuinerantz, hiru basailuk babesten duten samurai bat doa, bizkarrean kutxa bat daramatela ekipajea gordetzeko. Talde honen aparte pertsona batzuk muinotik igarotzen ari dira. Hokusaik paisaiaren elementuez gain, aurpegiak, arropak eta gorputz-mugimenduak zehaztu zituen.

Teknika
-------

Hokusaik hirurogeita hamar urte zituen sail hau egiteko orduan eta bere ibilbide artistikoaren gailurrean zegoen. Grabatu honetarako zurezko grabatua egiteko Japoniako teknikak erabili zituen. Lehenik, formak marrazten zituen paper gainean, zurezko blokearen zizelkatzean lerroak jarraitzeko. Ondoren, bloke horren gainean pintatzen du, eta, ondoren, beste orri baten gainean sakatzen du. Teknikaren konplexua da kolore bakoitzak bere zura behar duelako, eta, gainera, egilea ezaguna zen erabiltzen zituen tonalitate ugariengatik eta horiek lanean azaldu nahiz zuelako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Surugadai in Edo (Tōto Sundai), *Fuji mendiaren hogeita hamasei ikuspegi* sailekoa, Metropolitan Museum of Art.
2. ↑  Ukiyo-eren inguruko datu-basea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18173387
* Commonscat Multimedia: Sundai, Edo (36 Views of Mount Fuji)

---

 |

* Wd Datuak: Q18173387
* Commonscat Multimedia: Sundai, Edo (36 Views of Mount Fuji)
**Amorotoena etxea** Getxoko (Bizkaia) etxe bat da, Algortako San Nikolas kalean kokatua.

Deskribapena
------------

Berari atxekita ez du inguruan etxerik. Oinarria errektangularra du eta teilatuak lau aldetara jotzen du. Honela dago osatua: beheko solairua, lehen pisua eta ganbara. Kanpoko aldeak erraseatuta eta zuriz daude, izkina eta leiho-ate inguruetan izan ezik. Agerian dagoen harria landua da. Ipar eta Hegoaldera jotzen duten hormetan, egoki antolatuta daude hutsuneak (gehienak leihoak). Hegoaldeko fatxadan dago gaur egun sarrera nagusia. Alde banatan horma sendoak ditu muga gisa haizetik babesteko. Kanpoko alde horretan dauden hutsuneak honako hauek dira: beheko solairuan, sarrera adintelatua eta burdin-saredun leihoa; solairu nagusian, balkoia eta leiho karratu bana bi aldeetan eta, balkoiaren gainean, itxi gabeko hutsunea teilatu azpian. Amorotoena etxeak berriztatze eta aldaketa ugari izan du bere historian zehar. Aipagarriena, XIX. mendean baserri izatetik (baserri arkitekturaren tipologia izatetik), «Algortako etxe» itxura hartzera pasatu zenean gertatu zen. Arotz-lanak utzitako diseinua Bizkaiko kostaldeko etxeetan askotan agertzen den ezaugarrietako bat dugu.

* Amorotoena etxea, 2008ko apirilaren 23an.Amorotoena etxea, 2008ko apirilaren 23an.
* Amorotoena etxea, 2015eko irailaren 28an.Amorotoena etxea, 2015eko irailaren 28an.

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11680568

 |

* Wd Datuak: Q11680568


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Bizkaia** |
**Angeluko itsargia** edo **Angelu Seinale-Dorrea** Lapurdiko Angelu udalerriaren kostaldean kokatzen den itsasargi bat da. Atturriren barra eta Barrako lerratokiaren artean dago.

Historia
--------

1861ean eraikia, hasieran oinarri hexagonala eta zutabearen enborra besterik ez zen. Bigarren Mundu Gerran alemanek hamabi angeluko solairu bat gehitu zioten. Aturriko barrako pilotuen korporazioa Frantziako zaharrenetarikoa da. Baionako portura sartzeko eta ateratzeko maniobren ardura dute lanbide.

Eraikina
--------

Aturriko bokalean dago, Baionako barra ospetsuaren parean. Hondarra mugitzen denez, sarbidea ere lekualdatu ohi da. Bidea zeharkatzeko moduan badago, bi argi berde pizten dira. Sarbidea baimendua dagoen ala ez adierazteko, argia zuri edo gorri egoten da. Argia 17 m garai dago, eta 6 miliako irispidea du.

Ikus gainera
------------

* Euskal Herriko itsasargiak
* Atturriren barra

Kanpo estekak
-------------

* Angeluko itsasargiari buruzko orrialdea irakurgai.
* Angeluko itsasargiari buruzko bideoa ikusgai. Youtube.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12253561

 |

* Wd Datuak: Q12253561
**Suediako Arteen Errege Akademia** (suedieraz: *Kungliga Akademien för de fria konsterna*) 1773an Suediako Gustavo III.ak sortutako Suediako errege akademietako bat da. Bere egoitza Stockholmen dago eta pintura, eskultura, arkitektura eta beste arte bisual batzuk sustatzea helburu duen erakunde independentea da.

Stockholmeko Arte Ederretako Errege Eskola, garai batean akademia horren parte zena, orain, 1878tik, Hezkuntza Ministerioaren mende da.

Historia
--------

1735ean, Carl Gustaf Tessinek Errege Marrazki Akademia izeneko eskola bat sortu zuen Stockholmeko gazteluan. Garai hartako Frantziako akademien eredua izan zen, finkatutako artisten eta artearen ezagutzaileen bilgune gisa. Guillaume Taraval, Johan Henrik Scheffel eta Olof Arenius margolariek eta Carl Hårleman arkitektoak irakatsi zuten bertan, eta lehen ikasle taldean Johan Pasch zegoen.

1766an, akademiak bere jarduera zabaldu zuen parlamentuko dekretu baten ondoren. 1768an, bere izena aldatu zuten Pintura eta Eskultura Errege Akademia izatera. 1773an, Gustavo III.a erregeak akademia antolatzeko lehen estatutuak idatzi zituen. Garai hartan, arkitektura, grafikoa, anatomia, perspektiba teoria eta historia kulturala barne hartzen zituen curriculumak. XVIII.mendearen amaiera Errege Akademiaren lehen urrezko arotzat hartzen da, garai hartako artista handiak, hala nola Johan Tobias Sergel, kide hautatu eta bertan irakatsi baitzituzten. 1810ean, berriz ere Suediako Arte Ederren Errege Akademia izena jarri zioten, gaur egun oraindik daraman izena.

1830eko hamarkadan, Errege Akademiak arte akademiko tradizionalarekin zuen konpromisoaren aurka egiten hasi ziren kritikak. Horrez gain, gizonak zein emakumeak akademiako kide gisa hauta zitezkeen arren, garai hartan emakumeek 1864. urtea baino lehen baimen bereziaren bidez bakarrik ikasi zezaketen artea. Stockholmeko Arte Elkartea sortu zen erakusketa-alternatibak eskaintzeko, eta Opponenterna ('Aurkariak') izenez ezagutzen den artista inpresionista talde bat ere sortu zen.

1780an, Pintura eta Eskultura Errege Akademia Stockholmeko Jauregitik Nicodemus Tessin Zaharra arkitektoak diseinatutako jauregi batera eraman zen, hiri erdiko Fredsgatan kalera. 1842-1846 urteetan Fredrik Blom arkitektoak birdiseinatu zuen eta 1893-1896an handitu egin zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Bengtsson, Eva-Lena "Konstakademien och Mejan", i Kungl. Konsthögskolan Vårutställning 2005 (Utställningskatalog), 2005

Kanpo estekak
-------------

* **(Suedieraz)** Akademiaren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q167920
* Commonscat Multimedia: Royal Swedish Academy of Arts

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 271153198
* ISNI: 0000 0001 2154 6692
* BNF: 124337608 (data)
* GND: 6011708-4
* LCCN: n82060256
* NKC: xx0119529
* SUDOC: 033475520
* **Ondare historikoa**
* FMIS: LSH/agents/39479

 |

* Wd Datuak: Q167920
* Commonscat Multimedia: Royal Swedish Academy of Arts
Frontoia triedro hiruangeluzuzena da.
**Angelu triedroa** edo **triedroa** hiru zuzenerdi ez-planokidek erpina deituriko puntu batean jatorri bera dutenean sortutako planoek mugatzen duten espazio-zatia da. Hiru angelu diedro eta hiru angelu lau eratzen dira.

Triedroaren angelu lauak eta diedroak ezaugarri hauek dituzteː

* Angelu triedroan, bi angelu lauren batura hirugarrena baino handiagoa da.
* Angelu poliedroaren angelu lauen batura 360° baino txikiagoa da.
* Hiru diedroen batura 180 º baino hadiagoa eta 540° baino txikiagoa da.

Triedroaren eta bere erpinean zentraturiko gainazal esferikoaren ebakidura triangelu esferikoa da: triangeluaren aldeak a, b, c, zirkunferentzia maximoko arkuak dira; zirkunferentzia horren neurriak bat datoz horiek dagozkien triedroaren aurpegietakoekin. Triangeluaren angeluak dagokion triedroaren diedroak dira.

Sistema koordenatu kartesiarra triedro hiruangeluzuzena da.
Angelu triedroak  bat, bi, edo hiru angelu zuzen izan ahal ditu; kasu horretan, angelu triedro angeluzuzena, biangeluzuzena edo hiruangeluzuzena deitzen da, hurrenez hurren. Triedro hiruangeluzuzenak hiru diedro zuzenak ditu, hau da, hiru plano elkarrekiko zutez osatuta dago. Bere ertzak hiru zuzenerdi elkarrekiko zutak dira, eta, beraz, aldeetako ebakidurak angelu zuzenak dira. Dagokion triangelu esferikoak hiru aldeak eta hiru angeluak 90°koak dauzka.

Ikus, gainera
-------------

* Marko mugikorra
* Angelu diedroa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2734473

 |

* Wd Datuak: Q2734473
"Gizon bat eta emakume bat" (Hanburgo).
**Stephan Balkenhol** (Fritzlar, Hesse, Alemaniako Errepublika Federala, 1957ko otsailaren 10a) alemaniar eskultorea da.

Biografia
---------

Hanburgoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen ikasketak, Ulrich Rückriemen lantegian. Ikasketak amaitu ondoren, lantegi horretako laguntzaile izan zen (1979-1982).

1980ko hamarraldiaren hasieran, eskultura izoztuak osatu zituen, beirazko objektuekin. Zurezko lehenengo eskulturak 1982an egin zituen, eta, handik aurrera, zura izango zen Balkenholen gai maitatuena. Eskultura horiekin antolatu zuen, hain zuzen, 1984an erakusketa bat Löhrl galerian, Mönchengladbachen.

1990eko hamarraldian hasi zen ospetsu izaten, eta Europako eta Estatu Batuetako hainbat museo eta galeriatan antolatu zituen erakusketak. Ordu arteko lanak gizon eta emakumeen eskulturak ziren, jarrera askotan (zutik, eserita, taldean). Kolore biziz janzten zituen batzuetan; beste batzuetan, berriz, ilea eta ahoa besterik ez zien koloreztatzen. 1990eko hamarraldiaren hasieran, animalien irudietara jo zuen Balkenholek. Animaliak bakarka (lehoia, sugea) edo taldean —"Sei hartz" (1991) eta "57 pinguino" (1991)— erakusten zituen. Zenbaitetan, gizakiak eta animaliak batera erakusten ditu. Balkenholen eskulturek gaur egungo pertsonaiak adierazten dituzte, espresiorik gabeak, jarrera hieratikoan.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Stephan Balkenhol*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q517388
* Commonscat Multimedia: Stephan Balkenhol

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5016203
* ISNI: 0000 0001 2118 6973
* BNE: XX1541909
* BNF: 123987220 (data)
* GND: 118887815
* LCCN: n85033687
* NDL: 00994751
* NKC: jx20071212001
* Tabakalera ID: 82520
* SUDOC: 05980792X
* ULAN: 500073571
* BIBSYS: 98011165
* RKD: 90842
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00749/eu\_b\_0577/b0577

 |

* Wd Datuak: Q517388
* Commonscat Multimedia: Stephan Balkenhol
Lasterketa Barinatxe hondartza nudistan urtero egiten da.
**Sopelako lasterketa nudista. Patxi Ros Saria** urtero Sopelako Barinatxe hondartzan ospatzen den proba da. Hondartza hau nudista da; bertan, 1999tik egiten da nazioarteko mailan ezaguna den lasterketa hau.

Historia
--------

1999an, Patxi Ros, kirol eta naturismoaren zalea, bere bi zaletasun biltzen zituen proba hau sortu zuen: *Sopelako I. lasterketa nudista*. 2002an txapelketa ez zen egin. hala ere, ekimena indarra joan zen hartzen eta 2003an Euskal Naturista Elkarteak ekimenaren ardura gainean hartu zuen. Urte horretan ere «Patxi Ros Txapelketa» izena eman zioten ere bai, bere sortzaileari omentzeko. 2012an, Patxi Rosek berriro ere probaren ardura hartu zuen zeren eta ENE elkartea desagertu baitzen.

Kategoriak
----------

Normalean marea beherarekin egiten da, hondarra gogorrago dagoelako,. Ohituraz, bi kategoria ditu:

* Testimoninala: kilometro bakarra du.
* Erabatekoa: bost kilometrokoa.

Kategoria hauen barruan beste batzuk daude: emakumezkoa, gizonezkoa, beteranoena, haurrena...

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Nudismo
* Naturismo
* Hondartza nudista

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5753504

 |

* Wd Datuak: Q5753504
**Andrés Mendigure Tupac Amaru** (c. 1763 - 1795) buruzagi matxino indigena bat izan zen, José Gabriel Tupac Amaruren iloba, Soratako setioa Pedro Vilca Apazarekin batera zuzendu zuena.

Biografia
---------

Lehenengo erasoak arrakastarik eduki ez zuelarik, 1781eko maiatzaren 4an Sorataren bigarren setioa hasi zuen 20.000 indigenekin batera. Hiriko erresistentzia garaitzekotan, erreka defentsen aurka zuzendu zuten. Gregoria Apazarekin (Tupac Katariren arreba) zebilela eta, buruzagi aimararen laguntzan joan zen Sorata eskuratu ondoren (abuztuaren 4a).

Erregeordearen indultuaren eta Sicuaniko bakea sinatu ondoren (1782), salaketa berri batzuk zela eta atxilotua eta Espainiara bidalia izan zen. 10 urteko gartzela zigorra ezarri zioten, baita Perura inoiz itzultzeko agindua, 1784ko martxoaren 16ko epaiaren arabera.

Ikus, ere
---------

* Tupac Amaru I.a
* Tupac Amaru II.a
* Tupac Katari

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3757190

 |

* Wd Datuak: Q3757190
**Anna Frances Toman**,  (Derby, Ingalaterra, 1993ko apirilaren 29a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari britainiarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Erresuma Batuko taldearekin, Herbehereen eta Argentinaren atzetik.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Giselle Ansley, Grace Balsdon, Amy Costello, Fiona Crackles, Sarah Evans, Maddie Hinch, Sarah Jones, Hannah Martin, Shona McCallin, Lily Owsley, Hollie Pearne-Webb, Isabelle Petter, Ellie Rayer, Sarah Robertson, Anna Toman, Susannah Townsend, Laura Unsworth eta Leah Wilkinson-ek

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Anna Toman» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Anna Toman» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q42418208
* Commonscat Multimedia: Anna Toman

---

 |

* Wd Datuak: Q42418208
* Commonscat Multimedia: Anna Toman
**Anna Sergeievna Sen**, errusieraz Анна Сергеевна Сень, (Krasnodar, Errusia, 1990eko abenduaren 3a), eskubaloian aritzen den kirolari errusiarra da..

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), esku hartu, eta urrezko domina eskuratu zuen eskubaloian Errusia ordezkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), berriz, zilarrezkoa eskuratu zuen ROC ordezkatuz; Frantziako taldearen (urrezko domina) atzetik eta Norvegiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen ROCeko taldea. Kontuan izan, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

Tokion, honako hauek osatzen zuten ROCeko taldea: Anna Sedoikina, Polina Kuznetsova, Polina Gorxkova, Daria Dmitrieva, Anna Sen, Anna Viakhireva, Polina Vediokhina, Vladlena Bobrovnikova, Ksenia Makeieva, Jelena Mikhailitxenko, Olga Fomina, Jekaterina Ilina, Julia Managarova, Antonina Skorobogattxenko eta Viktoria Kalininak.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil Brasil | 01 !1. postua, urrezko domina | Eskubaloia, emakumezkoa.
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Eskubaloia, emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Anna Sen» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *163. arauaː Georgieraz eta armenieraz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema.* .
3. ↑  "Anna Sen"[*Betiko hautsitako esteka*] *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q521919
* Commonscat Multimedia: Anna Sen

---

 |

* Wd Datuak: Q521919
* Commonscat Multimedia: Anna Sen
**Anna Surinyach García** (Bartzelona, 1985) Kataluniako fotokazetaria da, Revista 5W-eko editorea eta unibertsitateko irakaslea, mundu osoko hondamendi humanitario handiak estaltzen dituena, errefuxiatuen eta desplazatuen joan-etorria barne.

Biografia
---------

Anna Kataluniako hiriburuan jaio zen guraso medikuengandik. Haurtzaroan gurasoen bidea jarraituko zuela uste zuen, baina azkenean Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan kazetaritza ikasi zuen eta geroago argazkilaritza.

Argi izan zuen irudiaren bidez informatu nahi zuela eta munduko konfilktuak bertatik bertara ezagutzu nahi zituela.Hasieran, Mugarik Gabeko Medikuen laguntzaile eta langilea izan zen, besteak beste, Sirian, Yemenen, Afrika Erdiko Errepublikan eta Kongon gertatu ziren gatazketatik eratorritako pertsonen mugimenduak ezagutu eta dokumentatu zituen.

Azken urteotan, bere lan pertsonaletako bat Mediterraneoa zeharkatzen duten errefuxiatuen etorreraren ingurukoa da. Hasieran Grezian eta Italian bete zuen, eta gaur egun Espainian, bai kostaldean, bai Europara etorri berri diren etorkin horien ondorengo mugimenduen jarraipenean. Bere ikuspegi profesionalak beti dauka oinarri humanitario eta kazetaritzakoa, benetako informazio-helburua lortzeko, irudi hutsetatik harago.

Gaur egun, argazkilari gisa lan pertsonala egiteaz gain, editore grafiko gisa lan egiten du eta *5w aldizkariaren* sortzaileetako bat da  , Kataluniako Nazioarteko Unibertsitateko kazetaritza irakaslea izateaz gain.

Sariak
------

* 2017. *Premios Enfoque de Fotoperiosimo*

Erakusketak
-----------

* 2016. *Seguir con vida*, Madrilgo Círculo de Bellas Artes-en
* 2018. *Ellas también*, Vitoria-Gasteiz .

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «ANNA SURINYACH» *SOMOS NOMBRES. FOTOGRAFÍA, MIGRACIONES Y MÚSICA* (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Anna Surinyach, el reflejo de que una imagen sí vale más que mil palabras» *informaUVA* 2017-03-02 (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
3. ↑   «Casa Árabe | Un año de crónicas de larga distancia » *www.casaarabe.es* (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Revista 5W» *Revista 5W* (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** Catalunya, UIC-Universitat Internacional de.  (2017-04-28). «La profesora de la Facultad de Ciencias de la Comunicación, Anna Surinyach, premiada en la IV Edición de los Premios Enfoque» *UIC Barcelona* (Noiz kontsultatua: 2020-11-29).
6. ↑    Etxeberria, Eider. ««Irudi batek zerbait esnaraz dezake»» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2020-11-30).

Kanpo estekak
-------------

* Anna Surinyach-en webgune pertsonala
* Benicarló Fotokazetaritza Jardunaldia
* Anna Surinyach Xatakafoton
* Anna Surinyach. Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56294355

 |

* Wd Datuak: Q56294355
**Anna Nikolaevna Xabanova** (errusieraz: А́нна Никола́евна Шаба́нова; Smolensk, Errusia, 1848ko martxoaren 6a - Leningrad, Sobietar Batasuna, 1932ko maiatzaren 25a) errusiar emakume pediatra eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.

Bizitza
-------

Anna Xabanova lurjabe aberats baten alaba zen. Gaztetan, tsarrarekiko kritikoa zen talde erradikal bateko kide egin zen. Horregatik, 1865ean hura atxilotu zuten eta sei hilabete igaro zituen espetxean.

Xabanovak medikua izan nahi zuen, baina bere garaiko Errusian emakumeek ez zuten ikasteko aukerarik. Helsinkira joan zen bizitzera, baina 1873an Errusiara itzuli zen San Petersburgon emakumeentzako medikuntza-ikastaro berria hasi zenean.

Xabanova Medikuntza doktore bihurtu zen 1878an San Petersburgoko Emakumeentzako Goi Medikuntza Ikastaroetan graduatu ondoren. Errusian doktore bilakatu zen lehen emakumeetako bat izan zen. San Petersburgoko Oldenburg Haur Ospilean egin zuen lan.

Xabanovak *Gaixotasun Kronikodun Haurrak Tratatzeko Elkartea* sortu zuen eta haurrentzako klinikak ireki zituen Gattxinan (1882) eta Vindavan (1900).

Horrez gain Errusiar Emakumeen Elkarren Arteko Elkarte Filantropikoa (errusieraz: Русское женское взаимно-благотворительное общество) sortu zuen 1895ean. Xabanovak hainbat sari irabazi zituen bere lanagatik, horien arteean, Lan Sozialistaren Heroiari domina 1928an eta Ameriketako Estatu Batuetako Politika eta Gizarte Zientzien Akademiako kidetza 1929an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4767470
* Commonscat Multimedia: Anna Shabanova

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 311037374
* GND: 1058619225

 |

* Wd Datuak: Q4767470
* Commonscat Multimedia: Anna Shabanova
*Artikulu hau kazetariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Antton Aranburu».*
**Antton Aranburu Bengoetxea** (Usurbil, Gipuzkoa, 1950eko urtarrilaren 22a) euskal kazetaria da. Irakaskuntza eta kazetaritza izan zituen bere ogibide. 1970ean Elgoibarko ikastolan hasi zen irakasle, eta 1977an, Deia egunkarian Martin Ugaldek osatutako euskal erredakzio-taldean kazetari. 1982an, Euskadi Irratia sortzeaz batera, bertako zuzendariorde izendatu eta albiste-emankizunei ekin zien. Hainbat tertulia eta elkarrizketatan parte hartu zuen irratiko "Lagunartean" eta "Bidelagun" saioetan, besteak beste. Bertsolari-bertsozale eta kantari izana zen 70eko hamarkadan.

Euskaltzain urgazlea, Bertsolaritza (1978-1985) eta Herri Literatura (1985-) saileko kidea da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Garate, Katixa; Irazustabarrena Uranga, Nagore.  (2002-10-27). «1970-1979: euskal kultura ilusiotik zatiketara» *Argia* (Argia) (Noiz kontsultatua: 2020-12-21).
2. ↑  euskaltzaindia.eus

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q104514079

 |

* Wd Datuak: Q104514079
*"Streltsien exekuzioaren goiza"*, 1698ko huts egindako matxinadaren ondoren, Vasili Surikoven margolana.
**Streltsiak** (errusieraz стрельцы), streltzi edo strelets ere deituak, antzinako gorputz militar errusiar bat zen. 1550ean sortua izan zen, Ivan IV.a Errusiakoa Izugarriaren erregealdian. Arkabuzez armaturik zeuden, eta, euren armamentua, aizkorekin osatzen zuten. Streltsiek, lurraldeak jasotzen zituzten euren zerbitzuengatik ordain bezala.

XVI. mendean, elitezko gorputza bihurtu ziren, eta errusiar gortean zuten eraginak gorantz egin zuen. Bi alditan matxinatu ziren: 1682an, Sofia printzesak, bere anaia Ivanen alde eta bere anaiorde Petri I.a Errusiakoaren aurka egiteko, eta, hurrengoa, 1696an, oraingoan ere Petri I.a Errusiakoaren aurka. Azken matxinada hau gertatu zenean, tsarra Moskutik kanpo zegoen. Petri itzuli zenean, zorrotz zigortu zituen streltsiak, berak propio, horietakoren batzuen buruak moztu zituelarik. 1698an, streltsiak betirako desagertu ziren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q860413
* Commonscat Multimedia: Streltsy

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q860413
* Commonscat Multimedia: Streltsy
**Alicia Markova** (*Lilian Alicia Marks* jaioa; Londres, 1910eko abenduaren 1a - 2004ko abenduaren 2a) britainiar dantzaria izan zen.

Oso gazterik egin zuen debuta, hamalau urterekin, Diaghileven Ballet Errusiarrekin (1925-1929); baina lehenengo arrakasta George Balanchineren eskutik iritsi zitzaion, *Urretxindorra* balletarekin (1926). Diaghilev hil eta Ballet Errusiarrak desegin zirenean, Rambert Balletean eta Londresko Vic-Wellsen (1931-1935) jardun zuen, azken horretan *prima ballerina* gisa. Bera izan zen *Giselle* eta *Beltxargen aintzira* dantzatu zituen lehenengo dantzari ingelesa. 1935. urtean bere dantza-konpainia sortu zuen, Anton Dolinekin batera, Markova-Dolin Ballet taldea. Handik hamar urtera, *London Festival Ballet* izena hartu zuen. Markova errepertorio erromantikoko dantzari gisa nabarmendu zen; mugimenduen arintasuna, adierazpen samurra eta interpretaziorako grazia zituen ezaugarri nagusiak. Haren lanen artean aipagarriak dira, besteak beste, *Beltxargen aintzira*, *Silfideak*, *Intxaur kraskailua*, *Pas de quatre* eta abar, baina, zalantzarik gabe, *Giselle*ren paperak eman zion XX. mendeko dantzari onenetakoaren ospea. *Giselle* interpretatzen hasi eta handik zortzi urtera *Giselle eta neu* izeneko liburua eman zuen argitara (1960). 1963. urtean amaitu zuen bere karrera dantzari gisa, baina, harrezkero, New Yorkeko *Metropolitan Opera Ballet* taldearen zuzendari izan zen (1963-1969). 1986. urtean *Markova Remembers* autobiografia eman zuen argitara.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Alicia Markova*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q179196
* Commonscat Multimedia: Alicia Markova

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 8698149296256780670003
* ISNI: 0000 0000 8077 6845
* BNE: XX1298345
* BNF: 13168053h (data)
* GND: 119068087
* LCCN: n80040627
* NKC: xx0248989
* NLA: 35328513
* SNAC: w6542ppr
* SUDOC: 06889337X
* BIBSYS: 2032996
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04062/eu\_m\_1074/m1074
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q179196
* Commonscat Multimedia: Alicia Markova
**Central Auditorium** (txinera sinplifikatuz: 中央礼堂; pinyinez: *zhōngyāng lǐtáng*) edo **Hai Alai Auditorium** (txinera sinplifikatuz: 回力央; pinyinez: *huílìyāng*) Txinako Shanghai hiriko frontoia izan zen. *Hai Alai* izendapena erabili zen Jai Alairen euskal ahoskera ingeles grafiara eta Txinako transliterazioetara egokitzeko.

Felix Bouvier bankari frantziarrak bultzatu zuen, zeinak 50.000 lagunentzako tokia zuen kanodromo bat eraiki zuen hirian, eta Haig Assadourian jatorri armeniarreko boxeolari ohi egiptoar batek eta Teodoro Jauregi eta Marga Andurain bikote euskaldun batek zuzendu zuten. Denak Egiptoko pilotalkuetatik zetozen.

1929ko otsailaren 7an inauguratu zuten. Lehenengo ekitaldian Jose Maria Arantzibia Berasaluze "Petronio" eibartar pilotaria aritu zen. Pixkanaka euskal pilotari gehiago kontratatu zituzten, kolonia txiki bat sortuz. 1932 eta 1939 artean José Garate- Parisko Joko Olinpikoetan izandakoa- nabarmendu zen; 1934an erreforma bat egin zuten eta hiru mila pertsona eta lau mila langileko edukiera izatera pasa zen, horien artean euskaldun asko. Aldizkari bat ere argitaratu zuten, *La cesta* (txinera sinplifikatuz: 回球周刊) izenekoa, ingelesez eta txineraz.

1937an, Bigarren Txina-Japonia Gerran eta Pazifikoko Gerran zehar, pilotalekuaren gainbehera hasi zen japoniarrek hiria bonbardatu ondoren, baina japoniarren okupazioren garaian gaueko partidak mantendu zituen, 1944an itxi zen arte; 1975ean Luwan barrutiko gimnasio bezala berrireki zuten.

Julio Larrakoetxea euskal diplomatikoak, 1932tik 1936ra Shanghain kontsulorde izan zenak, pilotarien bizitza deskribatu zuen 1941eko *Ramonchu en Shangai* bere eleberrian. Espainiako Kontsulatuak Shanghain duen artxiboan mantentzen da: han bizi ziren euskaldun asko zeuden, horien artean misiolari eta pilotariak. Pilotari ohi asko negozioak ireki zituzten: Sevilla edo Barcelona izeneko jantokiak edo Cathay Laboratories izeneko enpresa kimikoa.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   **(Gaztelaniaz)** Sánchez Beltrán, Juan Pablo.  (2011ko uztaila). «Frontones de pelota vasca en China» *Revista del Instituto Confucio de Valencia* (Valentzia) **7** (4): 74-78..
2. ↑   «Dangerous Game: Shanghai's Hai Alai Auditorium • Shanghai Art Deco» *Shanghai Art Deco* 2015-02-20.
3. ↑   Zulaika, Juan Ignazio.  (2015-12-26). «Luz sobre los frontones en Egipto» *Zulaika's Txik-Txak*.
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Los frontones de pelota · Españoles en Shanghai» *Archivo China España, 1800-1950*.
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Los templos chinos de la pelota» *El Correo* 2017-01-03.
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** Borao Mateo, José Eugenio. *Vicecónsul en Shanghai (1932-1936) y novelista de la ciudad del Wangpú.*  Taiwango Unibertsitatea, 8,9 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58848296

 |

* Wd Datuak: Q58848296
*Artikulu hau gaztari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Stracciatella (argipena)».*

**Stracciatella di bufala** Italian bufalo esnearekin sortutako gazta da. Batez ere tipikoa da Foggia probintzian, Italiako hegoaldeko Apulia eskualdean. Bufalo esnearekin egiten den mozzarella bezala, hau ere zuria da, baina xirrizta forma hartzen den zatiak osatzen dira bere barnean, eta hortik datorkio izena: *straccia*-k dira trapu piltzar txikituak, eta horren txikigarria da *stracciatella.*

Mozzarella baino gatzatuagoa da, oso krematsua, baina leunagoa ere zaporean, pixka bat gazi-gozoa eta otorduetan sarrerakoetan erabiltzen da. Urte osoan ekoizten da, baina udaberrian eta udan egon ohi da ondoen.

Stracciatella erabiltzen da halaber *burrata* egiteko, gazta mota bat non ingurukoa gogorra da, baina barrua stracciatella ia likidoak osatzen duen. Stracciatella bera bezala, produktu hau ere ez da gordetzen gerorako, ez baita izozkailuetan ondo kontserbatzen eta beraz egin berritan kontsumitu ohi da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Stracciatella pugliese» *www.pugliaandculture.com* (Noiz kontsultatua: 2020-08-27).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Stracciatella di Bufala» *CINQUINI* (Noiz kontsultatua: 2020-08-27).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Sara.  (2018-05-07). «Burrata y stracciatella, placeres a tu alcance.» *Una italiana en la cocina* (Noiz kontsultatua: 2020-08-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q654917
* Commonscat Multimedia: Stracciatella di Bufala

---

 |

* Wd Datuak: Q654917
* Commonscat Multimedia: Stracciatella di Bufala
Gainazal anodizatua duten mosketoiak.
**Anodizatua** edota **anodizazioa** aluminioa, titanioa edota beste metal edo aleazioei ematen zaien prozesu kimiko bat da. Bere helburua metal horien gainazala oxido geruza fin baten bidez kanpo oxidazioarengandik babestea da. Oxido geruza horrek tratatutako metalari erresistentzia eta iraunkortasun handiagoa ere ematen dio. Babesa geruzan horren lodieraren araberakoa izango da, materialak jasan beharko dituen baldintzen arabera 5µm eta 20µm artean egon liteke.

Adibidez: Barne ingurunean eta baldintza xamurretan (5-7µm nahikoa da), kanpo ingurunean edo baldintza gogorretan berriz (15µm inguru), eta jada itsas ingurune eta muturrekoetan (20µm inguru).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q567502
* Commonscat Multimedia: Anodization

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00576101
* AAT: 300054025
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q567502
* Commonscat Multimedia: Anodization
**Suze Robertson** edo **Susanne Bisschop-Robertson** (Haga, 1855eko abenduaren 17a – Ibidem, 1922ko urriaren 18a), emakume margolari herbehereetarra izan zen. Amsterdamse Joffers eta Arti et Amicitiae artisten taldeko partaidea izan zen.

Biografia
---------

Merkatari familia batean jaio zen. Ama neskak bi urte zituenean hil zitzaion, eta bere osaba batzuek hazi zuten. Marrazteko talentu goiztiarra erakutsi zuen eta 1874an Hagako Arte Errege Akademian hasi zituen ikasketak; han Jan Philip Koelmanen ikaslea izan zen. Akademian brontzezko domina bat eta zilarrezko bi irabazi zituen. 1876an Delfteko Unibertsitate Teknikoan lezioak jasotzen jarraitu zuen.

1882ra arte, Rotterdamen neskatoei marrazten irakasten zien bitartean, berak, igandetan, Hagako Petrus van der Velden margolariaren lezioak hartzen jarraitzen zuen. Denbora baten ondoren, artista baten moduko karrera bat egitea erabaki zuen. Etxalde barruko pertsona xumeen lanak eta nekazal bizitzaren eszenak Vincent van Goghen *Patata-jaleak* obraren oroigarriak dira; antza denez bi artistek elkar miresten zuten.

Rotterdamen, berriz, eskandalua sortu zuen Suzek, behin eta berriz esaten zuelako bere ikasleek modelo biluziak marrazteko gai izan behar zutela. 1892an, Richard Bisschop pintorearekin ezkondu zen. Pulchri Studio eta Arti et Amicitiae taldeetako kidea izan zen. 1907an bere lana Amsterdameko Larensche Kunsthandeleko areto berriaren irekieraren ekitaldian erakutsi zen: arrakasta handia izan zuen zeren eta 10.000 florinen truke saldu baizituen obrak eta hori, garai hartan, diru kantitate handia zen.

Iruditegia
----------

* Lena zittend naakt (Lena biluzik eserita), 1900 baino lehen. Dordrechteko museoa.*Lena zittend naakt* (Lena biluzik eserita), 1900 baino lehen. Dordrechteko museoa.
* Pietje (Erruki), 1895-1898 inguru.*Pietje* (Erruki), 1895-1898 inguru.
* Oudhedenstalletje (Antzinateko geldialdia), 1900 inguruan. Centraal Museum Utrecht.*Oudhedenstalletje* (Antzinateko geldialdia), 1900 inguruan. Centraal Museum Utrecht.
* Emakumea biraka, 1900. Helmond museoa.*Emakumea biraka*, 1900. Helmond museoa.
* Patioa John Buningen lanarekin, 1922 baino lehen.*Patioa John Buningen lanarekin*, 1922 baino lehen.
* Boerenvrouw aardappels schillend (Baserritar patatak zuritzen), 1922. Rijksmuseum.*Boerenvrouw aardappels schillend* (Baserritar patatak zuritzen), 1922. Rijksmuseum.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. 1 2   *Suzanne Robertson in 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis*

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Suze Robertson Artnet webgunean.
* **(Nederlanderaz)**:Susanne Robertson Simonis-Buunk webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6584364
* Commonscat Multimedia: Suze Robertson

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 72200505
* ISNI: 0000 0000 7104 0086
* GND: 11927518X
* LCCN: n84186866
* SNAC: w67744jr
* SUDOC: 159511437
* ULAN: 500001623
* BPN: 08766604
* Open Library: OL1132741A
* RKD: 67372

 |

* Wd Datuak: Q6584364
* Commonscat Multimedia: Suze Robertson
**Ants Ilus** (1901eko irailaren 20a Pinska - 2006ko otsailaren 3a, Tallinn) Estoniako Independentzia Gerran borrokatu zuen azken soldadua izan zen.

Illusek 1919ko abuztuan Viljandi eskualdeko batailoian sartu zen, baina entrenatu eta gero armadatik kanporatu zuten, oso gaztea zelako, baina urte hartako udazkenean Estonia eta Letonia arteko muga babestera bidali zuten. Ez zuen gerran zuzenean borrokatu. Armadan jarraitu zuen 1921era arte.

1923tik 1961era trenbideetan lan egin zuen Mõisakülasen, Tallinnen eta Hagudisen. 1950etik aurrera Nõmmen bizi zuen.

1922an Independentzia Gerraren Oroitzapenezko domina jaso zuen, 1940n Izar zuriaren Ordenaren domina, II. mailakoa, jaso zuen eta 2001ean Arranoen Ordenaren domina jaso zuen, III. mailakoa.

Kanpo estekak
-------------

* Suri viimane Vabadussõja veteran Ants Ilus Postimees, 2006ko otsailaren 4an
* IN MEMORIAM Vabadussõja veteran Ants Ilus 1901–2006 Defentsa Liga
* Nõmme 100-aastastel sünnipäev[*Betiko hautsitako esteka*] EPL, 2002ko iraila

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12359389

 |

* Wd Datuak: Q12359389
**St. Martin-in-the-Fields** (euskaraz, *San Martin zelaietakoa*) Ingalaterrako Londres hiriburuan dagoen eliza anglikano ezaguna da. Trafalgar Square enparantzan dago, National Galleryren ekialdean, Charing Cross Road kalearen muturrean. San Martin Tourskoaren izena darama.

Historia
--------

2016 urtean egindako indusketek k.o. 410 urteko hilobia azaleratu dute. Berezia da, izan ere Londres erromatarraren mugetatik kanpo baitago.

Eliza baten aipamen zaharrena 1222 urteko agiri batean aurkitzen da, Westminsterreko Abadiaren esku uzten dela esaten da bertan. 1542an Henrike VIII.ak berreraiki egin zuen. Garai hartatik dagokio *in-the-Fields* ezizena, izan ere Westminster eta Londres arteko zelaietan isolaturik baitzegoen.

XVIII mendearen hasieran eliza egoera oso kaskarrean zegoen, hala hormak, nola teilatua, eta 1720an Parlamentuak erabaki zuen eliza konpontzea eta 22.000 liberako dirulaguntza eman zuen horretarako. James Gibbs arkitektuak hartu zuen berria eraikitzeko ardura eta 1721 eta 1726 artean burutu ziren lanak. Hasiera batean oso kritikatua izan zen eliza berriaren itxura baina munduko beste tokietan antzekoa eraikitzean fama handia hartu zuen. 1820 hamarkadan Trafalgar Square enparantza eraiki zen eta orduan eraikin ugari altxatu ziren elizaren alboan.

Arkitektura
-----------

Oinarri errektangularra dauka elizak, eta habearteak zutabe korintiarren arkuez banaturik daude.

Kanpoaldetik portiko klasiko bat du, tenplo greziar baten estilora eraikia aurrean sei zutabe korintiar dituelarik. Kanpandorre bakarra du 59 metrotako altuera duena. Goian hamabi kanpai ditu.

Iruditegia
----------

* Elizaren ikuspegia.Elizaren ikuspegia.
* National Gallery eta St. Martin-in-the-Fields.National Gallery eta St. Martin-in-the-Fields.
* Trafalgar Squareko iturria.Trafalgar Squareko iturria.
* Barnealdea.Barnealdea.
* Barnealdea.Barnealdea.

Informazio praktikoa
--------------------

* Metro geltokia:   Charing Cross

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1335201
* Commonscat Multimedia: St Martin-in-the-Fields

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124302951
* LCCN: n50045608
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* NHLE: 1217661

 |

* Wd Datuak: Q1335201
* Commonscat Multimedia: St Martin-in-the-Fields
**Alternatiba** 2008an sortutako Hego Euskal Herriko alderdi politiko ezkertiar, antikapitalista eta soberanista bat da. Ezker Batuko (EB) *Alternatiba Eraikitzen* korrontean du jatorria, eta bere kiderik ezagunena EBko Oskar Matute legebiltzarkide ohia da. EH Bildu eta Amaiur koalizioen parte da.

Historia
--------

Alderdia 2009ko apirilaren 29an eman zen ezagutzera. Bertan, Ezker Batuko afiliazioaren %15 inguruk -200 bat kidek- alderdia utzi eta Alternatiba sortzea erabaki zutela jakinarazi zuten, EB barruan "ezin zituztelako euren helburuak lortu". Horien artean, Euskal Herrian ezker antikapitalistako polo indartsu bat sortzea azpimarratu zuten. Ezker Gogoa Zutiketik banatutako taldea Alternatibaren barnean dago..

2011ko urtarrilean Alternatibak, Eusko Alkartasunak eta ezker abertzaleak *Euskal Herria ezkerretik* akordioa hitzartu zuten. 2011ko udal eta foru hauteskundeetara Eusko Alkartasuna eta hainbat independenterekin batera Bildu koalizioa sortu zuen. 2011ko Espainiako hauteskunde orokorretara Amaiurren baitan aurkeztu zen, ezker abertzalea, Aralar eta Eusko Alkartasunarekin batera. Koalizio horrek 7 diputatu eta 3 senatari lortu zituen.

2015ean Zutiken disoluziotik sortutako Gorripidea alderdi antikapitalistako hamarnaka militante Alternatiban integratu ziren, haien artean bozeramaile izandako Joxe Iriarte.

Ordezkapena erakundeetan
------------------------

### 2007-2011 legegintzaldian

Ezker Batuarekin zatiketa izan ostean, Alternatibak ordezkaritza hau zuen:

* Bizkaiko Batzar Nagusiak: batzarkide 1
* Gipuzkoako Batzar Nagusiak: 2 batzarkide
* Donostiako Udala: Udal gobernu koalizioa Aralar eta PSE-EErekin.

### 2011-2015 legegintzaldian

Alternatiba Bilduren, Amaiurren eta EH Bilduren parte da 2011tik. Eusko Legebiltzarrean bi eserleku zituen (Oskar Matute eta Diana Urrea), EH Bilduko talde barruan.

2012tik Alternatibak Bizkaiko Lanestosako udala gidatzen du, eta azken bi urteetan han egin du Batzar Nazionala.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  EBko kritikoek Alternatiba alderdi berria osatzea erabaki dute, *Gara*, 2009ko apirilaren 30a.
2. ↑  Alternatibak eta Ezker Gogoak erakunde berria sortzeko bilera egin dute[*Betiko hautsitako esteka*], *Berria*, 2009ko azaroaren 1a.
3. ↑  **(Gaztelaniaz)** Matute busca que su 'polo anticapitalista' "plante cara" al nuevo Gobierno, *El País*, 2009ko uztailaren 7a
4. ↑  **(Gaztelaniaz)** Militantes significativos de Gorripidea se integran en Alternatiba», *El País*, 2015ko otsailaren 10a.

Kanpo estekak
-------------

* Alderdiaren webgunea
* Alternatiba eraikitzeko gako nagusiak
* Antolatze erakunde alternatiborako oinarri agiria

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2840410
* Commonscat Multimedia: Alternatiba

---

 |

* Wd Datuak: Q2840410
* Commonscat Multimedia: Alternatiba