**Antonio Valverde Casas**, ezizenaz ***Ayalde*** (Errenteria, Gipuzkoa, 1915eko urtarrilaren 17a - Oiartzun, Gipuzkoa, 1970eko uztailaren 28a) margolaria, grabatzailea, publizista, industrialaria eta euskal idazlea izan zen..

Garrantzi handiko margolaria izan zen XX. mendeko Euskal Herriko pinturaren eta artearen historian, izan ere, 1936ko gerraren aurreko eta ondorengo belaunaldien zubi lana egin zuen. Joera berriak landu zituen lan askotan, kubismoarenei eta fauvismoarenei besteak beste.

Biografia
---------

Hainbat belaunaldiz inprentaren negozioan jardundako familia batean jaio zen. Zuzenbide ikasketak egin zituen Zaragozan. Zaragozara azterketak baino egun batzuk lehenago baizik ez zen joaten; hala, margolari askoren maisu izan zen Ascensio Martiarenaren eskoletara joan ahal izaten zen.

Gipuzkoako Artista Berrien Lehiaketan irabazlea izan zen 1935ean eta 1941ean. 1951n Hispanoamerikako Artearen Biurtekoan parte hartu zuen eta bertan Olentzero lana aurkeztu zuen. 1952an Donostiako Eguberrietako *Dario de Regoyos* saria irabazi zuen, eta 1953an lehiaketa berean ohorezko saria eman zioten.

Momentu horretan, Industrias Graficas Valverde etxeko enpresan lanean zebilen, gerente eta zuzendari artistiko moduan. Arte grafikoak landu zituen lanbideagatik, baita, testuen ilustrazioa ere. Lizardiren *Biotz-begietan* eta Orixeren *Euskaldunak* liburuen berrargitalpenak ilustratu zituen, esaterako.

1950eko hamarkadan euskara ikasten hasi zen, bere emaztea zen Maria Dolores Lamsfusek hasieran eta Elvira Zipitriak Donostian sortutako eskola ezkutuan gero. euskaltzain urgazle eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kide izan zen. *El Bidasoa*, *Oarso*, *La Voz de España*, *Egan* eta *Olerti* agerkarietan eman zituen argitara idazlan aipagarrienak.

Antton Valverde musikariaren, Rosa Valverde margolariaren eta Lola Valverde historialariaren aita zen.

Idazlanak
---------

Valverderen obra nagusiak: *Con funts de txistu* (1965) eta hil ondoren argitaratutako *Ibar ixillean* (1970), euskarazko testuak biltzen dituena, dira.

Azterketa lan jakingarri bat ere egin zuen Euskal Herriko margolaritzaren gainean, *Euskel-eskolari buruz* izenburupean, eta zenbait artikulu idatzi zuen margolariei buruz (*Erti Berriak, Picasso, Marc Chagall, Darío de Regoyos*). Erretratu asko margotu zuen, euskal kultura gizonen irudiekin. Olio-pinturaz egindako koadroez gainera, bere liburuak ere apaindu zituen. Lizardiren *Biotz-Begietan* olerki liburuaren bigarren argitalpena ere Valverdek apaindua da.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑  **(Gaztelaniaz)** Ainhoa AROZAMENA AYALA: «Antonio Valverde Casas», *Auñamendi Eusko Entziklopedia*.
2. 1 2 3 4  Juan Luis Zabala, «Joan-etorriko zubigilea», *Berria*, 2015-01-17
3. ↑  «Datu biografikoak», *Antoniovalverde.com* webgunea.

Kanpo loturak
-------------

* «Antonio Valverde», Literaturaren Zubitegia.
* Antonio Valverderi buruzko webgunea
* Manuel LEKUONA: «Antonio Valverde, "Ayalde"ri buruz bi itzaldi», *Egan*, 1970eko abendua.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12253672
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 95940700
* ISNI: 0000000081683747
* Literaturaren Zubitegia: 414
* BNE: XX1146610
* LCCN: n79069913
* ULAN: 500040278
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 128487
* Lur: 05951/eu\_v\_0095/v0095

 |

* Wd Datuak: Q12253672