**George Wesley Bellows** (1882ko abuztuaren 12a edo abuztuaren 19a   - 1925eko urtarrilaren 8a) Ashcan eskolan integratutako AEBetako margolari eta litografoa izan zen. Ospetsua New Yorkeko ringeko eta hiri bizitzako eszenengatik, gainera, Lehen Mundu Gerrako kronikaria, paisaia-pintorea eta bere belaunaldiko erretratugile onenetakoa ere izan zen.

Hasierako urteak
----------------

Bellows Columbus-en (Ohio) jaio zen. Ohio Estatuko Unibertsitatean ikasi zuen 1901 eta 1904 bitartean, eta, bertan, beisbolean eta saskibaloian jokatzeaz gain, *Makio*, ikasleen urtekarian, ilustrazioak egiten kolaboratu zuen. Beisboul jokalari profesionala izateko animatu zuten, eta ilustratzaile komertzial lan egin zuen ikasten ari zela. Bere bizitza osoan euskarri grafikoetan aldi baterako lanak onartzen jarraitu zuen. Kirol eta arte komertzialean aukera horiek izan arren, Bellows-ek arrakasta izan nahi zuen margolari gisa. 1904an utzi zuen unibertsitatea, graduatu aurretik, eta New Yorkera joan zen artea ikastera.

Bellows-ek Robert Henri-rekin ikasi zuen "New York School of Art"-en, bere *The Eigh* (Ashcan School-eko oinarria) *zirkuluarekin bat eginez*, Estatu Batuetako gizartea bere forma guztietan erakusten zuten margolanak sortu zituzten artistak. 1906an, Bellowsek bere estudioa alokatu ahal izan zuen.

New York
--------

Bellows 1908an hasi zen ospea hartzen, Henri eta beste ikasle batzuek hiri ingurunean oinarritutako lanen erakusketa antolatu zutenean. Kritikari askok margolanak modu zakarrean margotuta zeudela uste zuten arren, beste batzuek ausartak zirela esan zuten eta maisuaren lana baino urrats bat harago zirela esan zuten. Bellows New Yorkeko Arte Ikasleen Ligako Arte Eskolan irakasle izan zen 1909an, nahiz eta orduan ere pintore gisa karrera egitea interesatzen zitzaion. Bere ospea nazio mailan ezagunak diren beste toki batzuetan lagundu zuenean.

 *New York* (1911).
Bellows-en New Yorkeko hiri-eszenetan langile klaseko jendearen eta auzoen gogortasuna eta kaosa irudikatzen ziren, eta goi klaseak ere satirizatzen zituzten. 1907tik 1915era, elur azpian New York hiria erakusten zuen margolan sorta bat sortu zuen. Margolan horiek izan ziren Bellows-ek argitasunaren eta ikusmenaren ehundura uztartzeko duen gaitasunaren frogarik handiena. Pinturek kontraste handia erakusten zuten elur tarte urdin eta zurien eta hiriko berezko egituren gainazal zakar eta zikinen artean, eta elur zuriko ezpurutasunak garbitu nahian zebiltzan gizon baita ere zakar eta zikinen irudi antiestetiko eta ironikoa sortzen zuten. Hala ere, boxeolari afizionatuen arteko borrokak irudikatzen zituen Bellows-en margolanen serieak izan ziren, agian, artearen historiarako egin zuen ekarpen bikaina. Pintura hauek agertoki ilunetan bereizten dira, non gizakien irudiak biziki irudikatzen dituzten pintzelkada distiratsuek mugimendu eta norabide zentzu handia ematen duten.

Aktibismo soziala eta politikoa
-------------------------------

Pintore gisa izandako ospea handitzeak aldaketa garrantzitsuak ekarri zituen bere bizitzan eta bere lanean. Hasierako gaiarekin jarraitzen zuen bitartean, Bellows-ek New Yorkeko elitearen erretratu-enkarguak eta ekitaldi sozialetarako gonbidapenak ere jasotzen hasi zen. Horrez gain, bere irakaslearen aholkuak jarraitu zituen eta udak Maine-n igarotzen hasi zen, bertan Monhegan eta Matinicus uharteetako itsas pinturak eta beste paisaia batzuk margotzen ematen zuen.

Aldi berean, Bellows, beti sozialki kontzientea, norbanakoaren askatasunen aldeko muturreko ideologia anarkista zuen "the Lyrical Left" (Ezker lirikoa) izeneko artista eta ekintzaile erradikalen talde batekin elkartu zen. New Yorkeko Modern School-eko irakaslea ere izan zen (Henri bere aholkularia bezala), eta editore aritu zen *The Masses* egunkari sozialistan, 1911an marrazkiekin eta pinturekin kolaboratuz. Hala ere, askotan beste langileekin borrokatzen zuen, askatasun artistikoak egunkariak izan zitzakeen politika ideologikoak garaitu behar zituelakoan. Bellows ere ez zegoen ados bere zirkuluarekin, eta Ameriketako Estatu Batuek Lehen Mundu Gerran esku hartzearen alde egiten zuen publikoki. 1918an, litografia eta pintura sorta bat sortu zuen, Alemaniak Belgikako inbasioan egin zituen ankerkeriak grafikoki azaltzen zituena. Horien artean aipagarriena *The Germans Arrive* izan zen, benetako istorio batean oinarrituta zegoena, eta eskuak moztuta zituen belgikar gazte bat atxikitzen zuen soldadu alemaniar bat modu gordinean irudikatzen zuena. Horregatik, bere lana zentsoreek oso kritikatua izan zen eta gerraren aurka zeuden idealistek jazarri zuten, gobernu nazionalak lagunduta.

Azken urteak
------------

Ondoren, Bellows-en margolanak eguneroko bizitzan oinarritu ziren, bere emaztea, Emma eta haien bi alabak, Anne eta Jean, lanen zentro gisa. Pinturek ere hurbilketa programatuagoa erakusten zuten kolorez eta diseinuz, ez hain inprobisatua, bere aurreko lanarekiko aldaketa handi bat. ...

Pinturaz gain, Bellowsek ekarpen esanguratsuak egin zizkion litografiari, Estatu Batuetan ingurunearen erabilera arte fin bezala hedatzen lagunduz. Azkenik, litografiari buruzko tailer bat jarri zuen bere estudioan 1916an, eta 1921 eta 1924 artean Bolton Brown margolariarekin ehun irudi baino gehiagotan kolaboratu zuen. Bellowsek, bere karreraren amaierari buruzko liburu ugari ere ilustratu zituen, H. G. Wellsen batzuk barne.

Bellows Chicagoko Art Institute-ko irakaslea izan zen 1919an. 1920an, urtean ia sei hilabete igarotzen hasi zen Woodstock-en, New Yorken, eta bertan familiarentzako etxea eraiki zuen. Bellows 1925eko urtarrilaren 8an hil zen New Yorken, peritonitisak jota, heste sobreko arrakasta gabeko ebakuntza izan ondoren.

George Bellows-en margolanak eta lanak Amerikako museo garrantzitsuenen bildumetan daude, besteak beste, Washington, DC-ko Washingtongo Arte Galeria Nazionalean, Rochester-eko Unibertsitateko Memorial Art Gallery-n, Rochester-en, New York-en, eta Whitney museoetan, eta Arte Modernoko Museoan. Columbus Museum of Art-ek, Bellows-en jaioterrian dagoenak, bere erretratuen eta New York kaleko eszenen bilduma zabala ere badu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Encyclopedia Britanica: George Bellows
2. ↑  Ohio History Central: George Bellows
3. ↑   .
4. ↑  Encyclopedia of World Biography on George Wesley Bellows
5. ↑  Chilvers, Ian: *Diccionario del arte del siglo XX*. Edición de Arturo Colorado Castellary, Editorial Complutense, 2004. ISBN 8474916003. ISBN 9788474916003
6. ↑  Bellows biography, National Gallery of Art .
7. 1 2 3  National Gallery of Art
8. ↑  George Bellows: Love of Winter .
9. ↑  Leaving the Country: George Bellows at Woodstock .

Lanak
-----

* Pennsylvaniako geltokirako indusketak (1907)*Pennsylvaniako geltokirako indusketak* (1907)
* Bridge (Blackwell's Island) (1909)*Bridge (Blackwell's Island)* (1909)
* Goizeko elurra Hudson ibaian (1910)*Goizeko elurra Hudson ibaian* (1910)
* New York (1911)*New York* (1911)
* Lobster Cove (Monhegan, Maine) (1913)*Lobster Cove* (Monhegan, Maine) (1913)
* Edith Cavell (1918)*Edith Cavell* (1918)
* Emma leihotik (1920)*Emma leihotik* (1920)
* Autorretratua (1921), Litografia.*Autorretratua* (1921), Litografia.
* Udako fantasia (1924)*Udako fantasia* (1924)
* Dempsey vs. Firpo (1924)*Dempsey vs. Firpo* (1924)

Kanpo estekak
-------------

* Artcyclopedia lista de obras de George Bellows en línea
* Galería de George Bellows en MuseumSyndicate
* George Bellows en el Museo Thyssen-Bornemisza
* Biografía de George Bellows

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q167132
* Commonscat Multimedia: George Wesley Bellows

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 27338136
* ISNI: 0000 0001 2125 4470
* BNF: 149693951 (data)
* GND: 118885146
* LCCN: n50007142
* NLA: 36271298
* Tabakalera ID: 50932
* CiNii: DA11082619
* SNAC: w6qj7k2f
* SUDOC: 027539938
* ULAN: 500003261
* BIBSYS: 90654781
* Open Library: OL1550749A
* RKD: 6297
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* Gutenberg proiektua: 36546

 |

* Wd Datuak: Q167132
* Commonscat Multimedia: George Wesley Bellows