**Haneen Zoabi**, batzuetan, *Hanin Zoubi* idatzia da ( arabieraz: حنين زعبي‎ زعبي‎‎, hebreeraz: חנין זועבי‎) (Nazaret, Israel, 1969ko maiatzaren 23a) Israelgo politikari arabiar israeldarra. Israeldar eta palestinar nazionalitatea du. Israeleko Kéneset parlamentuko kide ohia da. 2009an iritsi zen lehenbizikoz Knésetera, eta Israelgo alderdi arabiar-israeldar bateko zerrendetan lehen emakume hautatua izan zen. Zoabi hautatu zuten Israelgo 2009ko eta 2013ko legegintza-hauteskundeetan, Balad alderdi arabiarreko kide gisa, eta 2015. urtean, berriz, Zerrenda Bateratua koalizioko kide gisa (Balad ere horren parte da). 2019ko urtarrilean, hamar urteko parlamentuko lanaren ondoren, iragarri zuen Zoabik ez zuela parte hartuko 2019ko apirilerako deitutako hauteskundeetan. Komunikabideen ikasketetan graduatu zen Israelgo lehen emakume arabiarra izan zen.

Biografia
---------

Haneen Zoabi 1969ko maiatzaren 23an jaio zen Israelgo Nazareten, familia musulman batean. Gurasoak erlijiosoak izan arren, Haneen kristau-eskoletara joan zen haurtzaroan (Nazareteko biztanleen herena, gutxi gorabehera, arabiar kristauak dira). Ondoren, Filosofia eta Psikologia ikasi zuen Haifako Unibertsitatean, eta Arteetako Lizentziatura lortu zuen; ondoren, Kazetaritzako eta Komunikabideetako Masterra lortu zuen Jerusalemgo Unibertsitate Hebrearrean. Komunikabideen ikasketetan graduatu zen Israelgo lehen emakume arabiarra izan zen, eta eskola arabiarretan komunikabideei buruzko lehen eskolak antolatu zituen. Matematikako irakasle eta Israelgo Hezkuntza Ministerioko hezkuntza-ikuskatzaile ere aritu zen zortzi urtez. Hiru hizkuntza (arabiera, hebreera eta ingelesa) jariotasunez hitz egiten ditu.

Haneen Zoabi arabiar-israeldar ospea duen familia bateko kidea da. Bere senide bat Seif el-Din el-Zoubi izan zen, Nazareteko alkate ohia eta Knéseteko kidea, elkarren segidakoak ez diren bi alditan, 1949tik 1959ra eta 1965etik 1979ra. Bere familiako beste kide ospetsu bat Abd el-Aziz el-Zoubi izan zen, Israelgo Osasun ministrorde eta lehen arabiarra Israelgo gobernu batean. Ikasketadun familia du: ama matematikaria eta aita abokatua; ahizpa abokatua ere badu, beste bat arabiar hizkuntzaren filologo ospetsua eta Ekonomia ikasi zuen neba bat.

Ibilbide politikoa
------------------

2001ean Zoabi Balad alderdi politiko arabiar-israeldarrarekin elkartu zen. 2003an, *I'lam* (i'i'lam ahoskatua)*–* Israelen Palestinako Arabiarrentzako Komunikabideen Zentroa Gobernuz Kanpoko Erakundearen sortzaileetako bat izan zen. Zoabi zuzendari nagusia izan zen sei urtez, 2009ko hauteskunde legegileak baino lehentxeago dimititu zuen arte, bere karrera politikoan arreta handiagoa jarri ahal izateko.

2009ko hauteskundeetan, hirugarren postua zuen Baladeko zerrendan. Bere alderdiak lortutako hiru aulkiei esker parlamentuan sartzea lortu zuen. Horrelaxe bihurtu zen Israelgo parlamentuan alderdi arabiar bat ordezkatu zuen lehen emakume arabiarra (haren aurretik, Hussniya Jabara eta Nadia Hilou parlamentariak izan ziren arabiarrak ez ziren alderdietan). Berriz hartu zuen parte 2006ko hauteskundeetan Balad taldearekin, baina zerrendetan zuen posizioa baxuegia zen aulki aukerak izateko.

### Iritzi politikoak

Balad taldearen 2009ko hauteskunde kartela. Zoabi bigarrena da eskuinetik. 
Israelgo politikari polemiko eta eztabaidagarrienetako bat da Haneen Zoabi, gutxiengo arabiar-israeldarraren eskubideen defentsa irekiagatik eta estatu juduari egindako kritika gogorrengatik. Isabel Kershnerrek, *The New York Times* egunkarirako idaztean hauxe esan zuen: 

*"Israelgo politikari arabiar borrokalari eta probokatzaile handienetako bat"*.

Juan Carlos Sanzek, *El País* egunkarirako idazten ari zela:

"*Israelgo eskuin muturreko mugimendu politiko arabiar eta pizti beltzaren pasionaria"*.

Zuheir Andreusek, Haaretz egunkari israeldarrean, iritzi-artikulu batean:

"B*enetako heroi palestinarra*" definitu zuen.

Beste hedabide batzuek, hala nola *El Mundo,* *Haaretz* eta The *Washington Post*, Zoabi *"Israelgo emakume gorrotatuena*" dela diote.

  

Judu-palestinar estatu bakar baten alde

Zoabik bere burua palestinarra dela uste du. Haren iritziz, bi estaturen irtenbidea ez da oso errealista, eta Israelen nozioa Estatu judu deskribatzen du, berez arrazista den aldetik. Horren ordez, juduek eta palestinarrek partekatutako estatu bakar bat sortzearen alde dago, berdintasunez eta eskubide osoz bi talde nazionalentzat. Zoabik adierazi duenez, "*errealitateak, Israelgo ekintzetan oinarritua, erakusten digu ez dela oso errealista Zisjordanian eta Gazan benetako estatu subirano baten ideia bat izatea, Jerusalem hiriburu dela. Konponbiderik errealistena bi talde nazionalentzat berdintasun nazional osoa duen estatua da*." Zoabik dio *"Estatu judua" kontzeptua errefusatzea dela Avigdor Liebermanek israeldarrak Estatuari leialtasuna zin egiteko duen eskakizunari aurre egiteko modu bakarra"*.

*"Estatu juduaren kontzeptua errefusatzea, Lieberman legitimitate politiko eta moralaren zirkulutik atera dezakeen ideia bakarra da... Estatu juduaren ideia onartzen duzunean, nahitaez onartzen ari zara estatu horrekiko leialtasunaren ideia. 'Estatu judua' kontzeptua errefusatzeak bidea blokeatuko dio estatu horrekiko leialtasuna eskatzen duen edonori."* 

2009an, Code Pink taldeko ekintzaileekin eta Bakearen aldeko Emakumeen Koalizioarekin bildu zen.

Palestinarrekiko diskriminazioa

Zoabik behin eta berriz salatu du Israelgo gutxiengo arabiarraren diskriminazioa (israeldarren % 20 inguru), eta 2009an egindako elkarrizketa batean adierazi zuenez, 

*"Palestinako gizartean inbertsio industriala % 1ekoa da, nahiz eta biztanleen % 18 garen. (...) Palestinako eskoletan egindako inbertsioa juduen eskoletan egindakoa baino zortzi aldiz txikiagoa da. Osasunaz, hezkuntzaz, lanaz, ingurumenaz ikertu dezakezu, imajina dezakezun guztian. Ezagutu gabeko 40 herri daude, Israelgo mapetan agertzen ez direnak. Ez dute sarerik sare elektrikoan edo ur korrontean. Abandonatuta daude, eta ez dira garapen-mapetan edo Israelgo mapa ofizialetan agertzen. Horixe da gure diskriminazioa"*.

Haren iritzien artean dago, halaber, Mendebaldeak ez lukeela boikoteatu behar, baizik eta Hamasekin bat egin, Gazako zerrendan gobernatzen baitu. 2010ean egindako elkarrizketa batean, honako hau esan zuen: 

*"Inork ezin dio esan Palestinako herriari nor aukeratu behar duen gobernatzaile. Hamas ez da erakunde terrorista bat. (...) Ni ez nator bat [Hamásekin], nazioarteko komunitatea ezin da bitartekari neutral gisa postulatu, palestinarrak legez kontrakotzat jotzen hasten badira."*

Zoabik, 2009an, Avigdor Lieberman, Tzipi Livni eta Benjamín Netanyahu "faszista-sorta hutsa" gisa deskribatu zituen. Hala ere, gaineratu zuen Netanyahu Lieberman baino *"askoz arriskutsuagoa"* dela, "komunikabide faxistak" partekatzen dituelako. Israelgo armadako soldaduak ere "hiltzaile" gisa deskribatu zituen.

Knéseteko zin egiteko hemezortzigarren zeremonian, 2009ko otsailaren 24an, Haneen Zoabik aretoko osoko bilkura utzi zuen Israelgo ereserki nazionala, Hatikva, kantatzen hasi baino lehen. *"Hatikvak ez nau ordezkatzen*", esan zuen geroago. "*Nahiago izan nuen aretotik atera, hipokresia ez zaidalako gustatzen*."

Juduentzako baino ez den errepidea, Israelgo Kiryat Arba kokalekuan. "*Nazioarteko zuzenbidea urratzen baduzu, prezioa ordaindu beharko zenuke"* esan zuen Haneen Zoabik. 
*Jerusalem Post*-en arabera, Zoabik ez du arma nuklearren ustezko erosketa irandarra gaitzetsi, neurri batean hori ez dela gertatu uste duelako. 2009ko martxoan adierazi zuenez, 

*"Beldur handiagoa ematen didate arrisku errealek potentzialek baino. Irango bonba "mehatxu potentziala" besterik ez zen. Benetako arriskua Israelgo armada da... Arriskutsuagoa da munduarentzat, arriskutsuagoa guztiontzat, arriskutsuagoa palestinarrentzat, israeldarrentzat, Israel estatu boteretsu bakarra izatea. ... Israelgo armadaren indarkeria Israeli ez orain ez etorkizunean, inork ez diolako mugarik jarriko da. Sentsasio horren ondorioa da"*.

Zoabik galdera hauxe egin dio bere buruari: *"Munduak ez badu eragozten Israelek arma nuklearrak izatea, zergatik galarazten die beste batzuei?* ".

Israeldarren kokalekuak Zisjordanian hedatzearen inguruan, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak behin eta berriz gaitzetsi baitu (2016ko abenduaren 23ko 2334 ebazpenean esaterako), baina nabarmen handitu zen Donald Trump AEBetako lehendakari izan ondoren. Zoabik uste du nazioarteko komunitateak eta Europak, erantzukizuna duela: "*Nazioarteko zuzenbidea urratzen baduzu, prezioa ordaindu behar duzu"*.

Israelen okupazio militarraren 50 urte

Haneen Zoabik Israelen aurkako BDS mugimendua (Boikot, Desinbertsioak eta Zehapenak) babesten du, Gazako Zerrendan, Zisjordanian, Golango Gainetan eta Ekialdeko Jerusalenen okupazio militarraren 50 urte. Mugimendu horrek AEBn dituen debekuak direla eta, BDS babesten dutenak Israelera sartzea debekatu zuen lege berri batetik, Zoabik galdera hauxe egin zuen: *"Norbaitek pentsa dezake boikot batek baino indarkeria gutxiago eragiten duen protesta-modu bat?*". 

#### Genero-berdintasunaren aldeko borroka

Israelgo komunitate palestinarrean emakumeak duen zereginari dagokionez, Zoabik honako hau dio: "*Palestinako gizartean, emakumeek gizonek baino titulazio akademiko gehiago dituzte. Emakumeak ez dira bitxiak lanpostuetan. Beren karrerarekin jarraitzea, ezkontza atzeratzea edo ez ezkontzea, seme-alaba gutxiago izatea hautatzen duten emakume independenteek gero eta gehiago dira"*. 2009an, Israelgo emakume arabiarren lan-arloari erreparatzea erabaki zuen, eta honako hau adierazi zuen: "*Ehunka emakume ezagutu ditut, unibertsitate-tituluak eta lan egiteko aukerarik ez duten masterrak dituztenak, 4, 5 edo 6 urtez lanik gabe egon direnak eta lan bila jarraitzen dutenak; haien langabezia-tasa %18 da. (...) Uste dut lanaren gaia funtsezkoa dela emakumeak indartsuagoak eta independenteagoak izan daitezen, eta ez daitezen egon senarren, gurasoen, seme-alaben, lagunen edo neba-arreben mende; beraz, gai hori funtsezkoa dela uste dut"*.

2009an Australiara egin zuen lehen bidaia zela eta, herriko egunkari bati adierazi zion *"emakume gisa, nire borroka ere badut. Niretzat ez dago genero-berdintasuna barne hartzen ez duen kausa nazionalik; bata zein bestea garrantzi berekoak dira niretzat"*. 2013ko urtarrilean, *The Guardianekin* egindako elkarrizketa batean, honako hau esan zuen: *"Gizon eta emakumeen arteko berdintasuna eta injustizia juduen eta arabiarren arteko berdintasuna bezain garrantzitsua da. Nire askatasuna nahi dut emakume gisa; ezin diot ezetz esan juduekiko desberdintasunari eta baietz gizon eta emakumeen arteko desberdintasunari. Duintasuna oso garrantzitsua da giza balioetan, eta haren zati bat emakume gisa dudan duintasuna da".*

2016ko abenduan, Haneen Zoabik protesta batean parte hartu zuen, beste emakume-parlamentari eta emakume-funtzionario batzuekin batera, Knéseteko atean, bi laguntzaileri ez zietelako aretora sartzen utzi, arropa "behar bezain xumea", ez izateagatik. Protesta horren eta beste batzuen ondoren, Knésetek emakumeen jantziei buruzko politika lasaitu zuen. Zoabik adierazi zuenez, *"Nahiago nuke Knéset askatasunaz, emakumeen soinekoei begiratzeaz beste arduratuko balitz"*.

### Askatasunaren Flotillan parte hartzea

*Mavi Marmara*

  

2010eko maiatzaren 31n, Haneen Zoabik Askatasunaren Flotilla delakoan parte hartu zuen. Sei ontzi bidali ziren Gazako zerrendara, 10.000 tona laguntza humanitarioarekin, eta Israelgo Itsas Armadak nazioarteko uretan eraso egin zion, hamar kooperante hil zirela. Zoabi *MV Mavi Marmara* itsasontzian zihoan, ontzirik handiena eta Israelgo komandoek erasotako bakarra. Ondoren, agintariek atxilotu eta itaundu egin zuten. Liberatu ondoren, prentsaurreko batean, Zoabik gaizkile-erasoa kalifikatu zuen, eta esan zuen ikusi zuela bi bidaiari odolustu egin zirela, israeldarrek laguntza medikoa ukatu ondoren. Halaber, hauxe adierazi zuen: *"Argi zegoen Israelgo armadak zer nolako indarrarekin ekin zion, helburua ez zen itsasontzia geldiaraztea, baizik eta ahalik eta baja gehien sorraraztea, etorkizunean antzeko ekimenak saihesteko"*.

Liberatu eta hurrengo egunean, Knéseteko hitzaldi batean, Zoabik ekintza horri *"gerra-ekintza pirata"* deitu zion, eta nazioarteko ikerketa eskatu zuen. Era berean, salatu zuen Israelgo gobernuak ez zituela argitaratu egoera argitu zezaketen bidaiariek ateratako argazki eta bideoak, bederatzi bidaiari hil baitziren eta dozenaka zauritu baitziren. Bere hitzaldian ere esan zuen *"Israelek probokazio batez hitz egin zuen, baina ez zen probokaziorik izan. Zergatik egiten dio aurre Israelgo gobernuak ikerketa bati?*"

Hainbat diputatuk Zoabi behin eta berriz eten eta abutxeatu zuten bere hitzaldian. Horietako batek "*terrorista*" esan zion, beste batek "*Troiako zaldia*" eta hirugarren batek, Johanan Plesnerrek (Kadima taldekoak), *"Zoaz Gazara, traidorea, ea zelan tratatzen duten han 38 urteko ezkongabe bat"* esanez. Zoabiren aurkako indarkeriaren punturik gorena Anastasia Michaeli (Israel Beitenu talde politikokoa) parlamentario hizlarien atrilera iristen eta Zoabik jarrai ez zezan bultzatzen saiatu zenean gertatu zen. Knéseteko 14 diputatu kanporatu zituzten, eta Israelgo historian inoiz baino kopuru handiagoa lortu zuten. Hitzaldiaren ondoren, Haneen Zoabik heriotza-mehatxuak jaso zituen eta bi segurtasun-guardia esleitu behar izan zizkioten babesteko. Poliziak gizon bat atxilotu zuen, Facebooken Zoabi hiltzen zuenarentzat elikagai-produktuen saria eskaini zuena.

Hiru urte geroago, Zoabik hauxe esan zuen: "Knésetera harrituta etorri nintzen, *Mavi Marmara* ontziko gertaerak gertatu eta bi egunera, protesta politiko bat odol-bainu nola bihurtu zen ikusteagatik. Espero nuen diputatuek aurrez aurreko testigantza entzun nahi izatea. Haien galderei erantzuteko prest nengoen. Baina hain inuzentea izan nintzen... Gorrotoaren politika baino ez nuen aurkitu."

  

Askatasunaren Flotan parte hartzeko, Israelgo Barne ministroak, Eli Yishaik, Yehuda Weinstein fiskal nagusiari eskatu zion Zoabiri immunitate parlamentarioa kentzeko eta Zoabi israeldarra kentzea onartzeko. Yishaik "aurrez pentsatutako traizio-ekintza" batean parte hartzea leporatu zion Zoabiri, eta esan zuen *Mavi Marmara* itsasontziko aktibistei lagundu ziela, eta, zalantzarik gabe, Israelgo armadako soldaduei eraso egiteko prestaketen berri bazuela. Likud eskuin taldeko Yariv Levin-eko parlamentariak Zoabiri ere Israelgo Estatuari traizio egitea leporatu zion eta prozesatzea eskatu zuen.

Reuven Rivlin, Israelgo lehendakariaKnéseteko batzorde batek gomendatu zuen, 7 eta 1 bitarteko bozketa egin ondoren, parlamentuko immunitatea alda zedila, eta horrek erakarri egin zuen Parlamentuen arteko Batasunaren gaitzespena, Knéset Reuven Rivlinen bozeramaileak blokeatu baino lehen. Hark ez zuen gomendioa onartu, eta Knéseteko osoko bilkuran bozketa ez egitea erabaki zuen. Rivlinek eta Benjamin Netanyahu lehen ministroak espero zuten Zoabirekin izandako induljentzia Gazako zerrenda blokeatzeagatik eta *Mavi Marmaran* armadak egindako ekintzengatik Israel gehiago babestuko zuela nazioarteko kondenan. Arabiarren eta juduen arteko koexistentzia baketsua aldezteagatik ezaguna zen Rivlin, eta esan zuen harrituta zegoela Zoabiren pribilegio parlamentarioei eraso egiteagatik eta eraso fisikoa egiten saiatzeagatik, eta, aldi berean, galdera hauxe egin zuen: *"Horrelako zerbait egingo liokete Parlamentuko kide judu bati?"*

2010eko uztailaren 13an Knéseteko parlamentari guztiak bildu zirenean, Zoabiri hiru pribilegio parlamentario kentzea erabaki zen, Askatasunaren Flotan parte hartzeagatik zigor gisa: pasaporte diplomatikoa izateko eskubidea, legezko laguntza behar izanez gero finantza-laguntza jasotzeko eskubidea eta Israelekin harreman diplomatikorik ez zuten herrialdeak bisitatzeko eskubidea. Knéseteko eztabaidetan parte hartzeko eta parlamentuko batzordeetan botoa emateko eskubidea ere kendu zioten. 2011n, Yehuda Weinstein fiskal nagusiak erabaki zuen Zoabiren aurkako lege-ekintza gehiagorekin ez jarraitzea, "froga- eta lege-arazo garrantzitsuak" zirela eta.

2016. urtean, Knéseten Turkiarekin egindako adiskidetze-hitzarmen bati buruzko eztabaida batean, Israelekin harreman diplomatikoak hautsi baitzituen *Mavi Marmarako* erasoan bederatzi turkiar hil ondoren, Haneen Zoabik "hiltzaile" deitu zien Israelgo soldaduei eta zenbait alderdi politikoren zenbait diputaturi(MIckey Levy de Yesh Atid, Oren Hazan de Likud y Hilik Bar de Unión Sionista) hitzaldi atriletik botatzen saiatu ziren. Saioko lehendakariak Zoabi eta beste diputatu batzuk osoko bilkuratik kanporatzea erabaki zuen. Bere hitzaldian: *"Duela sei urte bertan egon nintzen, zuetako batzuek gorrotoa eta etsaitasuna gogoratuko duzue, eta begiratu nora heldu garen. Barkatu terroristak deitu zituztenen familiei. Orain, hil zituzten bederatzi familiak, konpentsatu egin behar dituzte. Marmarmaran zeuden ekintzaile politiko guztiei barkamena eskatzen diet, eta barkamena eskatzen diot Haneen Zoabi diputatuari, sei urtez kontra egin baitiozue. Konpentsazio bat eskatu eta hurrengo flotari emango diot. Setioak irauten duen bitartean, flotilla gehiago antolatu beharko dira"*.

### Israelgo enbaxaden tuit-ak

Neurri batean, Zoabiri buruzko Israelgo enbaxada bateko tuit-ak zirela eta, 2012ko abuztuan, Israelgo Kanpo Arazoetako Ministerioak eguneratu egin zituen diplomatikoentzako jarraibideak gizarte-sareei dagokienez, eta argitu zuen praktikan ez dagoela alderik tuit edo iruzkin baten eta informazio-ohar ofizial baten artean, denak ere Israelgo egoera ofizialtzat jotzen baitira. Israelgo enbaxada batzuek postekin edo tuit desegokiekin izandako gorabehera batzuen ondorioz hartu zen erabaki hori. Horietako bat Zoabik Irlandan hitzaldi batzuk egiten zituenean, gertatu zen. Bere diskurtso batzuetan Israel kritikatu ondoren, Dublingo Israelgo enbaxadak bere pertsonarekiko hiru tuit kritikorekin erantzun zuen.

### Baztertzeko ahalegina

Haneen Zoabi, 2012ko otsailean2012ko abenduan, Hauteskunde Batzorde Zentralak eta Israelgo Gorte Goreneko epaile-talde batek jakinarazi zuen bilerak egingo zirela Haneen Zoabi 2013ko hauteskunde-lasterketatik kanpo uzteko aukerari buruz, baita Balad eta Arabiar Zerrenda Batua alderdiak ere. Hura baztertzeko eskaerak, Ofir Akunis (Likud) diputatuak eskatu eta hainbat diputatuk sinatuak, honako hau zioen: *"Knéseten egon zen bitartean, Zoabik etengabe egin dio eraso Israelgo Estatuari, eta nabarmen eragin dio gobernuaren, haren erakundeen eta Israelgo armadako soldaduen aurkako indarkeriari".* Baztertzeko eskaeraren arabera, Zoabik ukatu egiten du Israel Estatu judu eta demokratiko gisa egotea, eta hori onartzea *sine qua non* baldintza da Israelgo parlamentua hautagai izateko. Zoabik faxista deitu zien eskaeraren babesleei, eta hau esan zuen: "herritarrek aukera libreak izatea nahi ez badute, hainbeste helburutatik bat gehiago naiz..." Gaineratu zuen "erregimen ilunak" baino ez daudela harro beren hauteskundeetatik hautagaiak baztertzeaz. Bere kasua entzun ondoren, Zoabik "*Ez dakit zergatik zentsuratu nahi duten nire hautagaitza. Ez dakit zergatik nagoen hemen",* eta Likudeko ordezkari batek erantzun zion: *"Arrazoia duzu, kartzelan egon behar duzu, terrorista"*. Hauteskunde Batzorde Zentralak Zoabi baztertu zuen, aldeko 19 boto eta aurkako 9 eman ondoren. Deskalifikatu ondoren, Zoabik deklaratzen du *"Ni gizartearen zati bat ordezkatzen dut Israelen. Edozein motatako zibilen hilketaren aurka nago. Erasoak, atxiloketak eta lurren konfiskazioa agintzen dutenak deskalifikatu behar dituzte, eta ez ni, aurka nagoelako"*.

Israelgo Gorte Gorenak baztertu egin zuen, Asher Grunis Gorte Goreneko presidentea buru zutela, epaimahaia osatzen zuten bederatzi epaileen aho bateko botoarekin. Neurri horri erantzunez, 2013ko otsailean, Danny Danon (Likud) diputatua lege berri bat prestatzen hasi zen, "Zoabi Legea" izenekoa, legedia arautzen duen Israelgo Oinarrizko Legearen zuzenketa gisa. Haneen Zoabirentzat bereziki pentsatua, lege berri horrek Gorte Nagusiak Hauteskunde Batzorde Zentralaren erabakia errebokatzerik ez izateko. Legea ez zen aurrera atera Knéseten.

2015eko otsailaren 12an, Israelgo Hauteskunde Batzorde Nagusiak aldeko 27 botoz eta kontrako 6 botoz onartu zuen Haneen Zoabi hurrengo Knéseterako hauteskundeetatik kanpo uztea. Egun batzuk geroago, otsailaren 18an, Gorte Gorenak erabakia bertan behera utzi zuen aldeko 8 botorekin eta kontrako batekin, eta Zoabiri martxoaren 17ko hauteskundeetan parte hartzeko aukera eman zion.

2016ko udan, lege berri bat onartu zuen Knésetek. Lege horren bidez, demokratikoki hautatutako parlamentariak kanporatu ahal izango dira "arrazakeriara bultzatuz" edo "borroka armatuari lagunduz", baldin eta ganberako % 75ek kanporatze horren alde egiten badu. Israelgo juduen populazioa guztizkoaren %75 inguru denez, eskubide zibilen aldeko talde batzuek lege horri leporatu diote Knéseteko parlamentari arabiarrentzat pentsatuta egotea. Haneen Zoabik "hilketa politikoaren" saiakeratzat jo zuen.

### 2014ko bahiketei buruzko iruzkinak eta Knéset-en etenaldia

2014ko uztailaren 15ean, Israelgo hiru nerabe palestinarrek bahitu zituztenetik bost egun igaro ondoren, Zoabik esan zuen: *"Bitxia da okupazioaren pean ezinezko bizitza bizi duten pertsonak, Israelek egunero preso berriak bahitzen dituen egoera batean, bahitzea? Ez dira terroristak. Horiekin ados egon ez arren, errealitatea aldatzeko beste modurik ikusten ez duten pertsonak dira, eta horrelako bitartekoak erabiltzera bultzatzen dituzte"*.Israelgo jende askok kritikatu zituen Zoabiren hitzak. Oposizioko buruzagiak, Isaac Herzog laboristak, esan zuen *"kaltegarriak izan zirela Israelgo bakerako eta judu eta arabiarren baterako existentziarako, bai eta desagertuei buruzko berriak espero dituzten familientzat ere."* Avigdor Lieberman Kanpo Arazoetako ministroak esan zuenez, "*bahitzaileak ez dira terrorista bakarrak, Haneen Zoabi ere terrorista da."* Israelgo beste politikari batzuen iruzkinen berri emanez, Miri Regev (Likud) Knéseteko Barne Batzordeko buruak esan zuen *"Haneen Zoabi traidorea da eta Gazara erbesteratu beharko litzateke."*

Zoabik esan zuen ehunka heriotza-mehatxu jaso zituela iruzkinen ondorengo egunetan. Horri zegokionez, esan zuen *"jendearen erreakzioak ustekabean harrapatu ninduen. Harritu egin ninduen beste bandoaren injustizia hain handia delako... Milaka palestinar daude bahituta Israelgo kartzeletan. (...) Ez dut nahi israeldarrak bahitzerik edo ez askatzerik. Justu kontrakoa da"*.

2014ko uztailaren 25ean, Israelgo fiskal nagusi zen Yehuda Weinsteinek Zoabiri buruzko ikerketa bat irekitzeko agindu zuen, indarkeria eta desohore publikoa sustatzeagatik. Uztailaren 29an, Zoabi sei hilabetez Knéset osoko bilkurara sartzea debekatu zioten. Ez zitzaion utzi Knésetera edo haren batzordeetara joaten denbora horretan. Israelgo Gorte Gorenak baztertu egin zuen Zoabiren apelazioa.

### Knéseten bigarren etenaldia

Ia bi urte geroago, 2016ko otsailaren 8an, Knéset-ek Haneen Zoabiren eta Zerrenda Bateratuko bi lankideren etenaldiaren aldeko botoa eman zuen berriro. Hiru diputatu horiek Jerusalem Ekialdean erasotzaile palestinarren senideekin egindako bilera izan zen etenaldi horren arrazoia. Israelgo agintariek haien gorpuak gordetzen zituzten. Zoabi eta Basel Ghatas lankideari lau hilabete, eta hirugarren diputatu bati, Yamal Zahalka, bi hilabeteko zigorra ezarri zioten.

### Nazionalitatea kentzeko ahaleginak

Avigdor Liebermanek, Israel Beitenuko liderrak eta Knéseteko hogeigarren legealdian Defentsa Ministroak, behin baino gehiagotan proposatu du arabiarrei israeldar nazionalitatea kentzea. 2010ean, dhauxe esan zuen: *"Ezin dugu ahaztu Haneen Zoabi bezalako gaiak, guztiz identifikatzen baita beste alderdiarekin. (...) Zoabi bezalako jendeak, nire ustez, Gazako Hamas erregimenaren pean hautatutako herritar palestinarrak izan beharko luke*". Haneen Zoabik hauxe esanez erantzun zuen: *"Gu (arabiar-israeldarrak) izan daitekeen aukera demokratiko bakarra gara, eta Lieberman, berriz, apartheida eta garbiketa etnikoa. (...) Liebermanek arrazismoaren doktrinan oinarritzen ditu bere helburuak; nik, berriz, herritar guztientzako berdintasun osoaren printzipioan oinarritzen dut neurea"*. Berriro ere, 2017an, gisa, Avigdor Lieberman defentsa-ministroak adierazi zuen: "Ez dago arrazoirik Raed Salah, Ayman Odeh (zerrenda bateratua), Basel Ghattas (zerrenda bateratua) edo Haneen Zoabi israeldar herritarrak izaten jarrai dezaten".

Avigdor Liebermanek, Israel Beitenuko liderrak eta Knéseteko hogeigarren legealdian Defentsa Ministroak, behin baino gehiagotan proposatu du arabiarrei israeldar nazionalitatea kentzea. 2010ean, dhauxe esan zuen: *"Ezin dugu ahaztu Haneen Zoabi bezalako gaiak, guztiz identifikatzen baita beste alderdiarekin. (...) Zoabi bezalako jendeak, nire ustez, Gazako Hamas erregimenaren pean hautatutako herritar palestinarrak izan beharko luke*". Haneen Zoabik hauxe esanez erantzun zuen: *"Gu (arabiar-israeldarrak) izan daitekeen aukera demokratiko bakarra gara, eta Lieberman, berriz, apartheida eta garbiketa etnikoa. (...) Liebermanek arrazismoaren doktrinan oinarritzen ditu bere helburuak; nik, berriz, herritar guztientzako berdintasun osoaren printzipioan oinarritzen dut neurea"*. Berriro ere, 2017an, gisa, Avigdor Lieberman defentsa-ministroak adierazi zuen: "Ez dago arrazoirik Raed Salah, Ayman Odeh (zerrenda bateratua), Basel Ghattas (zerrenda bateratua) edo Haneen Zoabi israeldar herritarrak izaten jarrai dezaten".

### Umm al-Hirango eraispenak

Umm al-Hiranen suntsitutako beduino-etxeak, hiri judu bat kokatzeko (2017)2017. urteko urtarrilaren 18an, Umm al-Hiranen (Israelgo hegoaldean), gutxiengo arabiar beduinoeneraikin batzuk bota zituzten, gero hiri judu berri bat eraikitzeko. Orduan, Israelgo poliziak tiroz hil zuen irakasle beduino bat, eta, aldi berean, ibilgailuaren kontrola galdu eta hainbat polizia harrapatu zituen. Polizia horietako bat ere hil egin zen. Poliziak eta komunikabideek berehala kalifikatu zuten "eraso terroristaren" gertakaria, baina polizia-ikerketa batek frogatu zuen hildako irakaslea errugabea zela, eta Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak irakasle horren familiari barkamena eskatu zion gertaerarengatik. Zoabik, gertaeren unean herrixkan bertan zegoenak, adierazi zuen "Umm al-Hiran gertatzen ari dena kanporatzea da, apartheid da, kolonialismoa da. (…) Palestinarrek Knéset-en kanporatze politikoa eta Negev-eko kanporatze fisikoa jasaten dituzte".

### Iruzurraren egozpena

2021eko apirilean, Israelgo fiskal nagusiak jakinarazi zuen Haneen Zoabi egotziko ziola Balad alderdiko finantza-irregulartasunak zirela eta. Zehazki, 2013 eta 2016 urteen artean Estatuaren Kontrolerako Bulegora bidalitako dokumentu batzuk manipulatzea eta alderdiak jasotako milioika shekel berriaren (Israelgo dirua) jatorriari buruz engainatzea leporatu zitzaion.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5    *Haneen Zoabi en la web del Knéset.* .
2. 1 2 3 4   Alternatives International Journal.  (Abril de 2009). *Haneen de Nazaret.* .
3. ↑   Khoury, Jack, y Jonathan Lis.  (5 de enero de 2019). *Controversial Israeli Arab Lawmaker Haneen Zoabi Won't Run for Reelection.* .
4. 1 2 3 4 5   «Voz de Igualdad» *The Age* 16 de mayo de 2009.
5. 1 2   Cook, Jonathan.  (25 de febrero de 2009). *Mujer palestina hace historia en el parlamento israelí.* .
6. ↑   Knéset. *Ministros pertenecientes a minorías étnicas.* .
7. 1 2 3 4   The Jerusalem Post.  (1 de marzo de 2009). *Diputada provocadora.* .
8. 1 2 3 4 5   Shackle, Samira.  (Agosto de 2010). *La Entrevista NSː Haneen Zoabi.* .
9. ↑   Caledoniyya.  (26 de febrero de 2009). *Haneen Zoabi hace historia en el Knéset.* .
10. 1 2   Kershner, Isabel.  (19 de julio de 2016). *El parlamento israelí aprueba una ley que permite la expulsión de diputados.* .
11. ↑   Sanz, Juan Carlos.  (10 de marzo de 2015). *Los árabes de Israel anticipan su apoyo para bloquear a Netanyahu.* .
12. 1 2   Andreus, Zuheir.  (3 de julio de 2016). *Por qué la diputada Haneen Zoabi es una auténtica heroína palestina.* .
13. 1 2 3   Emergui, Sal.  (12 de febrero de 2015). *Descalifican la candidatura de 'la mujer más odiada de Israel'.* .
14. 1 2   Karpel, Dalia.  (4 de enero de 2013). *Haneen Zoabiː no está aquí para ser querida.* .
15. ↑   Booth, William.  (13 de diciembre de 2014). *El parlamento israelí buscar expulsar a una diputada árabe.* .
16. 1 2   Sokol, Samuel.  (31 de marzo de 2009). *Nueva parlamentaria de Balad alaba la búsqueda de Irán de la bomba nuclear.* .
17. ↑   Fleming, Eileen.  (6 de junio de 2009). *Está todo relacionado con los niños.* .
18. ↑   Paz, Shelly.  (24 de febrero de 2009). *Peresː cerrad el acuerdo de paz esta legislatura.* .
19. ↑   Sanz, Juan Carlos.  (3 de febrero de 2017). *La ambivalente respuesta de Trump a la acelerada expansión de colonias judías.* .
20. ↑   Sanz, Juan Carlos.  (6 de febrero de 2017). *Israel legaliza las colonias salvajes en Cisjordania.* .
21. 1 2 3 4 5 6   Sherwood, Harriet.  (30 de enero de 2017). *Haneen Zoabiː Israel es el único país que no está sorprendido o asustado de Trump.* .
22. ↑   Jewish Virtual Library. *Legislación anti-BDS.* .
23. ↑   Lis, Jonathan.  (7 de marzo de 2017). *Prohibición de Viajar a Israelː el Knéset prohíbe la entrada a extranjeros que llamen al boicot de Israel o de los asentamientos.* .
24. ↑   Sherwood, Harriet.  (18 de enero de 2013). *Política árabe-israelí pide a los votantes árabes que acudan a las urnas en las elecciones israelíes.* .
25. ↑   Abunimah, Ali.  (30 de mayo de 2010). *Imagenː la parlamentaria palestina del Knéset Haneen Zoabi habla con los medios de comunicación israelíes desde la Flotilla de Gaza.* .
26. ↑    *Atropello israelí.*  1 de junio de 2010.
27. ↑    *El asalto israelí a la flotilla de ayuda humanitaria.*  31 de mayo de 2010.
28. 1 2    *"El propósito era causar el mayor número de bajas".*  1 de junio de 2010.
29. ↑   Frykberg, Mel.  (18 de junio de 2010). *Parlamentaria árabe-israelí se enfrenta a amenazas de muerte.* .
30. ↑   Ravid, Barak.  (2 de junio de 2010). *Diputada árabe-israelí que se unió a la Flotilla de Gazaː el asalto del ejército israelí fue una operación "pirata".* .
31. 1 2   Emergui, Sal.  (2 de junio de 2010). *Trifulca entre diputados judíos y árabes en el parlamento israelí.* .
32. 1 2   Carbajosa, Ana.  (3 de junio de 2010). *"Ser propalestino en Israel te convierte en terrorista".* .
33. 1 2    *Netanyahu justifica el asalto a la flotilla que iba a Gaza.*  2 de junio de 2010.
34. ↑   Stoil, Rebecca Anna.  (6 de junio de 2006). *Un usuario de Facebook llama a la muerte de la diputada Zoabi.* .
35. ↑   Ravid, Barak.  (3 de junio de 2010). *El Ministro del Interior busca retirar la nacionalidad a una diputada árabe-israelí.* .
36. ↑   Lis, Jonathan.  (7 de junio de 2010). *Un comité del Knéset recomienda privar a una diputada árabe de sus privilegios.* .
37. ↑   Lis, Jonathan.  (16 de junio de 2010). *Legisladores internacionales podrían investigar la decisión de Israel de censurar a una parlamentaria árabe.* .
38. 1 2    *La democracia en Israelː también bajo asedio.*  17 de junio de 2010.
39. ↑   Cashman, Greer Fay.  (26 de junio de 2014). *Rivlinː árabes y judíos están destinados a coexistir.* .
40. ↑   Fay Cashman, Greer; Linde, Steve.  (26 de junio de 2014). «Rivlin: Arabs and Jews are destined to coexist» *The Jerusalem Post*.
41. ↑   Lis, Jonathan.  (14 de julio de 2010). *El Knéset revoca privilegios clave a Haneen Zoabi, la diputada de Balad que participó en la Flotilla de Gaza.* .
42. ↑   Harkov, Lahav.  (18 de julio de 2011). *Haneen Zoabi, suspendida del Knéset por su participación en la Flotilla de Gaza.* .
43. ↑   Lis, Jonathan.  (18 de julio de 2011). *Diputada árabe privada de más derechos parlamentarios por su papel en la Flotilla de Gaza.* .
44. ↑   Glickman, Aviad.  (22 de diciembre de 2011). *Caso Flotilla cerradoː Zoabi no será acusada.* .
45. ↑   Ravid, Barak.  (15 de agosto de 2012). *El ministro de Asuntos Exteriores da una lección a sus enviados sobre la diplomacia en Twitter.* .
46. ↑   Yahav, Telem.  (9 de diciembre de 2012). *El Comité Electoral debatirá la exclusión de Zoabi.* .
47. ↑   Sherwood, Harriet.  (19 de diciembre de 2012). *La política árabe-israelí Haneen Zoabi, descalificada para la reelección.* .
48. ↑   Magnezi, Aviel.  (30 de diciembre de 2012). *Corte Supremaː la diputada Haneen Zoabi puede ser elegida para el Knéset.* .
49. ↑   Sherwood, Harriet.  (19 de diciembre de 2012). *La política árabe-israelí Haneen Zoabi, excluida para la reelección.* .
50. ↑   Bob, Yonah Jeremy.  (18 de febrero de 2015). *Corte Suprema ordena que Zoabi y Marzel vuelvan a la carrera electoral.* .
51. 1 2   Hovel, Revital.  (10 de diciembre de 2014). *La Corte Suprema rechaza la solicitud de la diputada Haneen Zoabi de revocar su exclusión.* .
52. ↑   Zonszein, Mairav.  (9 de diciembre de 2014). *Knéset contra Zoabiː las políticas de la diputada árabe-israelí, en tela de juicio.* .
53. ↑   Harkov, Lahav.  (17 de junio de 2014). *Zoabiː los secuestradores no son terroristas, están luchando contra la ocupación.* .
54. ↑    *Isaac Herzog a Zoabiː la oposición condena las declaraciones que apoyan el secuestro.*  18 de junio de 2014.
55. ↑   Harkov, Lahav.  (17 de junio de 2014). *Zoabiː los secuestradores no son terroristas, están luchando contra la ocupación.* .
56. ↑   Lis, Jonathan.  (18 de junio de 2014). *Zoabi recibe un guardaespaldas del Knéset en medio de una oleada de amenazas contra ella.* .
57. ↑   Harkov, Lahav.  (25 de julio de 2014). *Israel lanza una investigación criminal contra una diputada árabe que supuestamente incitó a la violencia contra los policías.* .
58. ↑   Lis, Jonathan.  (19 de julio de 2014). *La diputada Zoabi, suspendida del pleno del Knéset por justificar el secuestro de Cisjordania.* .
59. ↑   Sanz, Juan Carlos.  (8 de febrero de 2016). *La Knesset suspende a tres diputados árabes por reunirse con familias de atacantes palestinos.* .
60. ↑   Ravid, Barak.  (19 de septiembre de 2010). *Liebermanː las conversaciones de paz deben revaluar el derecho de los árabe-israelíes a la nacionalidad.* .
61. ↑   Cohen, Gili.  (13 de marzo de 2017). *El Ministro de Defensa Lieberman sugiere despojar a los diputados árabes de la ciudadanía en un acuerdo con los palestinos.* .
62. ↑   Ravid, Barak.  (19 de septiembre de 2010). *Liebermanː las conversaciones de paz deben revaluar el derecho de los árabe-israelíes a la nacionalidad.* .
63. ↑   Cohen, Gili.  (13 de marzo de 2017). *El Ministro de Defensa Lieberman sugiere despojar a los diputados árabes de la ciudadanía en un acuerdo con los palestinos.* .
64. ↑   Sanz, Juan Carlos.  (18 de enero de 2017). *Un policía judío y un profesor árabe mueren en choques en el sur de Israel.* .
65. ↑   Horovitz, David.  (10 de septiembre de 2020). *A terrible injustice, belatedly acknowledged for the wrong reasons.* .
66. ↑    *Firebrand former MK Hanin Zoabi to be charged with fraud over party finances.*  6 de abril de 2021.

Ikus, gainera
-------------

* Zerrenda bateratua

Kanpo estekak
-------------

### Gune ofizialak

* Haneen Zoabiren profila Knéseten web orrian

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q271450
* Commonscat Multimedia: Haneen Zouabi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316875052
* ISNI: 0000 0004 5123 7753
* BNF: 169802582 (data)
* GND: 1161096833
* SUDOC: 188454683

 |

* Wd Datuak: Q271450
* Commonscat Multimedia: Haneen Zouabi