**Marta Botía Alonso** (Madril, 1974ko irailaren 15a) madrildar abeslaria eta kantautorea da. Ezaguna da Ella baila sola emakumezkoen musika-bikotearen bi lagunetako bat izateagatik. Marilia Andrés Casaresekin osatutako bikote horrek, arrakasta izan zuen Espainiako eta Hispanoamerikako musikan, besteak beste, *Lo echamos a suzos, Cuando los sapos bailen flamenco, Amores de barra, Mujer florero*, etab.

Biografia
---------

Marta Botíaren aita publizista zen eta ama Iberiako zuzendaria. Madrilgo Lavapiés auzoan hazi zen, eta txikitatik izan zuen musikarekiko zaletasun handia. UBI ikasten ari zela, Marilia Andrés Casares ezagutu zuen, eta harekin, hasiera batean, *The Just* izeneko bikote bat osatu zuen. Gero, *Ella Baila Sola* izena jarri zion, eta ospetsu bihurtu zituen.

### 'Ella baila sola' bikotean

Gai propioak ingelesez eta gaztelaniaz kantatu zituzten Madrilgo lokaletan egiten zituzten lehen emanaldietan. Disko bat grabatzeko aukera sortu zenean, 'Ella baila sola' izena, bion lagun batek proposatu zien Sting-en abesti baten izenburua, They dance alone edo gaztelaniaz Ellas bailan solas.

1995ean ezagutu zituzten bikotearen ia amaierara arte izan zituzten beren ohiko musikariak. Aipagarriak dira Alfonso eta Ángel Luis Samos, moldatzaileak eta taldeko musikariak hiru diskoetan eta ondoko biretan aritu zirenak, José Vera, baxu-jotzailea, Jorge García, bateria, Diego Galaz, biolin-jotzailea, eta Cuco Pérez, akordeoi-jotzailea. Besteak beste, Alfonso Pérez, Vicente Climent, Joel Shearer eta Gary Novak musikarien lankidetzarekin.

1996. urtean 'Ella baila sola' izeneko lehen diskoa kaleratu zen. Diskoan gai konposatuak daude, bai bakarka, bai bien artean ("*Amores de barra*", "*Muere el silencio*"), eta disko guztietan antzera jarraitu zuten.

"*Lo echamos a suertes", "Cuando los sapos bailen flamenco", "Amores de Barra", "Mujer florero"* abestiak berehala irratian gehien emititu zirenak dira, eta Madrilen Caracol aretoan aurkezpena egin zutenean, gau horretan bi aldiz jo behar izan zuten joan zen jende pila kontuan hartuta.

Ella baila sola bikotea, Marilia Andrés eta Marta Botía, 2016
Ikusleen arrakastak Espainian barrena lehen bira hastera eraman zituen, eta 1997. urtean ehun kontzertu inguru eskaini zituzten. Hispavox-ek Amerikan banatu zuen bere diskoa, eta ia herrialde guztietara bidaiatu zuten lan bakoitza hainbat aldiz landu eta sustatzeko: Mexiko, Venezuela, Txile, Argentina, AEB, etab.

*Amores de Barra* abestia, bien artean osatua, Amerikako herrialde guztietan batera 1. kanta izan zen taldeko kanta da.

1998an E.B.S izeneko bigarren diskoa atera zuten eta Buenos Airesen (Argentina) aurkeztu zuten. Txileko Valparaíso eskualdeko Pablo Neruda poetaren *Que se me va de las manos* abestiaren lehen bideoa grabatu zuten.

2000. urtean *Marta y Marilia* hirugarren eta azken diskoa agertu zen.

Urte horretan bertan, *Mira que eres canalla Aute* diskoan parte hartu zuten, *Luis Eduardo Aute* kantautore eta artista espainiarrari omenaldia eginez, *Ay de ti, ay de mí* abestia kantatuz.

2001. urtearen amaieran, bikoteko kideek taldea behin betiko desegitea erabaki zuten, Madrilen prentsaurreko baten bidez.

2021ean, hasieratik 25 urte pasatuta, berriz elkartu zen Ella baila sola bikotea.

### Bakarrean

Ella Baila Sola bereizi egin ziren 2001ean, ospearen erdian, hiru estudio-diskoren eta arrakasta handietako baten ondoren, eta Marta Botíak bakarkako lanari ekin zion *Cumplir lo prometido* izeneko diskoarekin. Disko horrek Antonio Vega, DJ Kun, Tomatito edo Enrique Bunbury, bere garaian Martak miretsitako laguna eta artista, bezalako lankidetzak ditu.

2003an, Ellas & Magia de Disney DVDan parte hartu zuen, Aladdinen eta lapurren erregearen "*Que tu Luz no se Nuble Jamás*" kanta interpretatuz. 2006an Miguel Jiménezen *Pobre Juventud* filmean parte hartu zuen, bigarren mailako Esperanza pertsonaia interpretatuz.

2009ko irailean, Marta berriro itzuli zen musikaren mundura, Marilia gabe, EBS izeneko bikotea osatuz Rocío Pavónekin Gonzalo Benavides diskoetxeak argitaratu zuen album berria, EMI diskoetxearekin elkarlanean. *Despierta* izan zuen izenburua. 2013. urtean, bikote berria banandu egingo dela iragarri zen, bi kideen artean eta ordezkariarekin desadostasunak izan ondoren. Etapa horretako arrakasta ezin da aldez aurretik lortutakoarekin alderatu.

Diskorik grabatu gabe, Martak bira egin zuen María del Mar Garcíarekin.

2014. urtean, "*No puedo parar de ti*" kanta aurkeztu zuen. *Martamente* bakarkako disko berriaren parte da, eta 2015ean argitaratu zen, Hormigas Lejanas Producciones zigiluarekin.

2018an Ella Baila Solaren disko berri baten zurrumurruak hasi ziren Marta Botíarekin eta kide berri batekin, Virginia Mosekin, eta 2019ko martxoan argitaratuko zen lan berri hori.

Bizitza pertsonala
------------------

Marta ezkondu eta New Yorkera joan zen bizitzera. Banatu ondoren ere, seme-alabak handiak izan arte, bertan gelditzeko asmoarekin.

Diskografia
-----------

### Ella Baila Solarekin

4.000.000 disko saldu dira guztira 1996-2001 epean

  

* *Ella Baila Sola*, 1996 (+1.600.000 unidades vendidas)
* *EBS*, 1998 (+ 1.000.000)
* *Marta y Marilia*, 2000 (+500.000)
* *Grandes Éxitos*, 2001 (+150.000)
* *Colección Grande* 2004 (+70.000)
* *Lo echamos a suertes* 2005 (+40.000)
* *The Colection Platinum* 2006 (+10.000)
* *DVD Lo echamos a suertes* 2007 (+10.000)
* *Imanes en la nevera* 2019

### E.B.S.rekin

  

* *Despierta*, 2009 (+9.000 copias)
* EP *Tienes Razón* 2011 (+3.000 copias)

### Bakarrik

  

* *Cumplir lo prometido*, 2002 (20.000)
* *Martamente*, 2015

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* "Grammy Latinos sariak" Espainiako bikote edo talde onena, IZENDATUA 2000.
* "ONDAS SARIA" 1998 Artista edo talde espainiar onena **IRABAZLEA**.
* "LAGUN SARIAK" 1997 Espainiako talde onena **IRABAZLEA**.
* "MUSIKAREN SARIAK" 1997 Artista Errebelazioa - IZENDATUA

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Biografía de la Cantante Marta Botía» *todomusica.org* (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «La rubia de Ella Baila Sola, Marta Botía: "He probado todas las aplicaciones para ligar"» *ELMUNDO* 2018-09-21 (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Marta Botía: discos, noticias, biografía, fotos, canciones» *LaHiguera.net* (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Martin, Fernando.  (2001-10-23). «El dúo Ella Baila Sola hace pública su separación» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «La gran transformación estética de Marilia de 'Ella Baila Sola' a golpe de bisturí» *Semana* 2021-04-08 (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
6. ↑   Press, Europa.  (2018-12-11). «Marta Botía, cero relación con Marilia y nueva vida con 'Ella baila sola' con Virginia Mos» *www.europapress.es* (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).
7. ↑    *Españoles en el mundo: Nueva York. Radio Televisión Española.* .
8. ↑   «La Revista: Gentes» *www.elmundo.es* (Noiz kontsultatua: 2023-05-11).

Kanpo estekak
-------------

* Bideoa: Ella baila sola bikotea bikotea Amores de barra abesta eta ...

* Bideoa: Marta eta Marilia, *Ella baila sol*a abestia eta...

* https://web.archive .org/web/2016 1002194716/http://ebs-blog.com/
* http://www.musicacopyle.ftes/profile/ebs

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q274094
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87114724
* ISNI: 0000 0000 6040 5780
* BNE: XX1341519

 |

* Wd Datuak: Q274094