**Jelena Lvovna Xuxunova** (errusieraz: Елена Львовна Шушунова), batzuetan **Elena Shushunova** izenez ezagutua, (San Petersburgo, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1969ko maiatzaren 23a - San Petersburgo, Errusia, 2018ko abuztuaren 16a), Sobietar Batasuneko gimnasta bat zen. Xuxunova bost emakumeetako bat izan da lehiaketa handi guztietan tituluak irabazi dituena (Larisa Latynina, Varki Cic Áslavská, Liudmila Turistxeva eta Lilia Podkopaievarekin batera): Joko Olinpikoak, Munduko Txapelketak, Europako/Kontinentaleko Txapelketak eta ekitaldi bakoitzean parte hartu zuten hamar emakumeetako bat.

Junior karrera
--------------

Xuxunova Leningradon jaio eta hazi zen, eta 6-7 urte zituela hasi zen gimnasia egiten. 1981ean hasi zen gimnasta junior gisa lehiatzen. 1982an bi urrezko domina irabazi zituen: 1982ko Moskuko Berrietan eta Europako Junior Txapelketan. 1983an SESBeko Kopa irabazi zuen, eta 1988 arte urtero irabazi zuen, 1984an izan ezik.

Senior karrera
--------------

Xuxunova sobietar gimnasia nazionaleko taldeko kide izendatu zuten 1984an, baina ezin izan zuen 1984ko Udako Joko Olinpikoetan lehiatu, Sobietar Batasunak Joko Olinpikoak boikotatzen baitzituen. Olomoucen (Txekoslovakia), 1984ko Adiskidetasun Jokoetan ere lehiatu zuen, non hirugarren postua lortu zuen. Gainera, SESBi urrezko domina bat lortzen lagundu zion.

Hurrengo urtean, Xuxunovak aurrera egin zuen Europako Txapelketa irabazi zuenean. Hiru urrezko domina ere irabazi zituen: jauziko ekitaldian, lurzoruko ariketan eta barra asimetrikoetan (Alemania Ekialdeko Maxi Gnauckekin batera). Munduko Txapelketan bost domina irabazi zituen, titulu ofiziala barne, Oksana Omeliantxik herrikidearekin batera. Jauzia lehena, barran hirugarren eta lurrean bigarren geratu zen. Lurrean egindako ariketan diseinu bikoitza egitea lortu zuen (aldeko salto Arabiarra eta 3/4eko beste bat), oso arraroa zena garai hartan emakumeentzat; izan ere, emakumeei ez zitzaien uzten biribilki batean amaitzen ziren jauziak egiten. Hemen bere gaitasun bereizgarria erakutsi zuen, euskarri-pronoko jauzia, 1980ko hamarkadan oso mugimendu desberdina eta berritzailea izan zena.

Emakumezkoen gimnasia munduan Xuxunovaren nagusitasunak 1986ko Munduko Kopan jarraitu zuen, Beijingen. Han, zuzeneko, jauzi, barra desberdinetako eta zoruko lehiaketak irabazi zituen. Lehiaketa hartan, maila handiagoa erakutsi zuen bi aparatutan, Rulfova flic bat erakutsiz oreka-sortan, eta jauzi bikoitz bat eginez barra desberdinetan. 1986ko Goodwill Games-etan, talde sobietarra urrezko domina irabaztera eraman zuen, baina gero bi aldiz erori zen finaletan, eta Vera Kolesnikova taldekidearekin bigarren postua lortuz. Joko hauen bukaeran Jelena Xuxunovak hiru urrezko domina (barra, jauzia eta lurrean) eta zilarrezko domina bat (barran) lortu zituen.

1987an, Xuxunovak Daniela Silivaș errumanierarenkin galdu zuen Europako titulua, diseinu bikoitzean barra desberdinak desmuntatzean izandako erorketa baten ondorioz. Europako Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen eta beste urrezko bat jauzian. Berak maila handia erakutsi zuen sail guztietan. Urte hartan, Errumaniako taldeak lortu zuen Munduko Txapelketako taldearen titulua, eta bigarren postua lortu zuen. Xuxunovak ere bigarren postua lortu zuen Aurelia Dobre errumaniarraren aurka. Azken ekitaldian, Yurchenko betea eta Yurchenko 1.5arekin eutsi zion eta Eugenia Golea errumaniarrari irabazi zion. Brontzezko domina ere lortu zuen barra desberdinetan. Xuxunovak ere zilarra irabazi zuen oreka-sortan, eta Daniela Silivasekin batera urrezko domina lortu zuen zoruan.

1988ko Olinpiadak
-----------------

1988an, Xuxunova Udako Olinpiadetan parte hartu zuen Seulen. Aukerako ekitaldietan 10eko hiru puntuazio lortu zituen, eta banakako eta taldekako ekitaldiak irabazi zituen. Oreka eta habean zilarrezko domina irabazi zuen eta barretan, berriz, brontzezkoa. Xuxunova bi aldiz erori zen jauzian, eta ez zuen dominarik lortu. Gainera, huts egin zuen lurreko dominan, bizkar bikoitzeko irekiera osoa lurreratzean eta arabieratik 1 3/4 jauzi erortzean estropezu egiteagatik.

Gimnasiatik kanpoko bizitza
---------------------------

Xuxunova 1988ko Olinpiadak amaitu eta bi hilabetera erretiratu zen lehiakideetatik, eta, ondoren, bere jaioterrira itzuli zen, San Petersburgora. Han, hiriko kirol-batzorderako lan egin zuen. 1994ko Goodwil Games-ak eta 1998ko Europako Txapelketak antolatzen lagundu zuen, San Petersburgon antolatu zirenak.

2004an, Nazioarteko Gimnasiako Ospe Aretoan (International Gymnastics Hall of Fame) sartu zuten , eta hurrengo urtean Nazioarteko Kirol Judutarren Ospe Aretoan sartu zuten eraman zuten.

Heriotza
--------

Xuxunova 2018ko abuztuaren 16an hil zen, 49 urte zituela pneumonia arazoak baitzituen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .
2. ↑   Schenker, Béla. «Elena Shushunova» *gymnast.bplaced.net*.
3. ↑   «Yelena Shushunova | The International Gymnastics Hall of Fame» *www.ighof.com*.
4. ↑    *GymnasticGreats.com: Whatever happened to Elena Shushunova?.*  11 November 2010.
5. ↑   «YELENA SHUSHUNOVA» *International Gymnastics Hall of Fame. Unfortunately, on August 16, 2018, Shushunova died from complications of pneumonia at age 49.*.
6. ↑   Zaccardi, Nick.  (16 August 2018). *Yelena Shushunova, 1988 Olympic all-around champion, dies at 49.*  NBC Sports.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q260227
* Commonscat Multimedia: Yelena Shushunova

---

* **Kirolariak**
* COI: yelena-shushunova

 |

* Wd Datuak: Q260227
* Commonscat Multimedia: Yelena Shushunova