**María Gómez González**, jaiotzaz **María Purificación Gómez González**, ezagunagoa **Maruja Gómez** izenez (Belmez, Kordoba, 1905eko otsailaren 6a - Lugo, Galizia, 1986ko otsailaren 23a) Galiziako politikaria izan zen. 1936an Pontevedrako Cañiza herriko alkatea izan zen, Galiziako emakume alkate bakarra.

Ibilbidea
---------

Aita obretako ingeniaria zen eta burdinazko bideetan lan egiten zuen eta horregatik jaio zen Kordobako Belmezen. Baina familia Vigora joan zen geroago. María Gómezek *Faro de Vigo* egunkarian kolaborazioak egin zituen. 29 urte zituela, Manuel Azañak 1934an sortutako Ezker Errepublikano alderdian afiliatu zen. Cañizako Parada de las Astillas parrokia-eskolako irakasle zen José Aresekin ezkonduta zen. Udal hauteskundeetara 1936ko otsailaren 16an aurkeztu zen, Ezker Errepublikanotik, eta martxoaren 14ko bozketan María Gómez Cañizako lehen alkatea eta 1936an Galizian emakume-alkate bakarra izan zen.

### Estatu-kolpea

1936ko uztailaren 21eko goizeko 10etan, Pontevedrako Asalto Konpainiako indarrak Cañizan sartu ziren, eta erresistentziarik aurkitu gabe udalean sartu ziren, han aurkitutako armak mugimendu militarraren jarraitzaileei emanda. Maria Gómez González alkatea atxilotu eta Ribadaviako kartzelara eraman zuten. Urriaren 10ean, Vigon, haren aurkako gerra-kontseilua egin zen, eta, matxinada militarraren ondorioz, heriotza-zigorrera kondenatu zuten, Jesús Eugenio Pérez Pérez eta Antonio Mojón Vázquez irakasle nazionalekin, Tirso Gómez Freijido eta Justo Moure Giráldez, El Paraíso tabernaren jabea eta zinegotzia, guztiak sozialistak. Epaiak kontseiluko presidentearen boto partikularra jaso zuen, frogatutako gertaeretan larritasunik aurkitu ez zuena, eta betiko espetxeratzea aukeratu zuen. Urriaren 11n, Maria haurdun zegoela esan zuen, eta, aztertu ondoren, Manuel Rodríguez-Grandjean alferez medikoak bi hilabeteko egon zitekeela esan zuen. Beste kideak exekutatu egin zituzten.

San Simon uharteko kartzelan preso geratu zen. Bere gizona. Azaroaren 2an Gómezek Francisco Francori idatzi zion klementzia eskatuz. Abenduaren 13an iritsi zen erantzuna, heriotza-zigorra kendu eta betiko kartzela ezarri. Handik gutxira, Mutrikuko (Gipuzkoa) emakume-kartzelara eraman zuten. Santurrarango kartzelan ezagutu zuen Urania Mella eta lagun egin zen.

### Gerraostea

1943ko ekainean, Maria aske utzi zuten, hamabi urte eta egun bateko kondenak betiereko zigorra ezarri ondoren. Ribadaviatik igaro ondoren, Lugora joan zen, eta hantxe finkatu zen behin betiko lau seme-alabekin. Urania 1945ean katetik irten zenean, harekin bizitzera joan zen, Raul semearen lagunarekin. Erizainarentzako oposizioak gainditu zituen, espetxeko aurrekariak bertan behera uztea lortu ondoren. Txertaketa-erizain gisa aritu zen 1977an erretiroa hartu arte, eta Osasun Ministerioaren hainbat kondekorazio jaso zituen. Irrati-saio batzuetan gidoilari gisa parte hartu zuen, Kordobako Maruja ezizenarekin, eta 81 urte zituela hil zen.

Aintzatespena
-------------

* Ferroleko Francisco Leira historialariak *Los nadies de la Guerra de España* (Akal) liburuan, borrokak trunkatutako eta errepresio frankistak ahaztutako bizitza anonimo batzuk (besteak beste María Gómez González) ikertu eta azaldu ditu, trantsizio-prozesuak bere gain hartu zituen gabeziei buruz gogoeta egin bitartean. Trantsizio-prozesuan ez zen justizia egin biktima horiekin, ez bando batean ez bestean.

Bizitza pertsonala
------------------

1926an Vigon José Ares Sánchezekin ezkondu zen, eta Araceli, José, Vicente eta Alicia Ares Gómezen ama izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   **(Gaztelaniaz)** «La primera alcaldesa democrática de Galicia y otras historias de la Guerra» *La Voz de Galicia* 2023-04-09 (Noiz kontsultatua: 2023-04-28).
2. ↑    *.*  ISSN https://www.concellodeames.gal/sites/default/files/documentos/adjuntos/2021/03/8m\_mulleres\_magnificas\_maria\_purificacion\_gomez.pdf..
3. ↑   Txantiloi:Gl-ES Silva, Lesinho.  (2012-12-28). «María Gómez, a alcaldesa republicana.» *O Covil* (Noiz kontsultatua: 2023-04-28).
4. 1 2  Cultura galega.
5. 1 2 3  María José Berneto Navarro, *María. Alcaldessa a la II República* (.pdf), in Memòria *Antifranquista del Baix Llobregat*, páx. 17-19
6. ↑  Nomes e Voces
7. ↑  *La Provincia*, 2-3-1926, p. 3.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10327079

 |

* Wd Datuak: Q10327079