**John Towner Williams** (Long Island, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1932ko otsailaren 8a) musikagilea eta orkestra zuzendaria da.

Bizitza
-------

Bost hamarkadatan zabaltzen den ibilbide batean, Williamsek zinemako historiaren soinu-banda ospetsuenetakoak konposatu ditu, esate baterako: *Star Wars, Jaws, Harry Potter, Superman, E.T. the Extra-Terrestrial, Jurassic Park, Indiana Jones*... horrez gain hainbat musika konposizio egin ditu Olinpiar Jokoetarako, hainbat telebista saiotarako eta kontzertu batzuetako zenbait zati. Williamsek bost aldiz irabazi du Arte eta Zientzia Zinematografikoen Oscar Saria. Era berean, zinemako musikaren konpositorerik onenetako bat dela jotzen da; ehundik gora soinu-bandak konposatu ditu filmetarako, bai eta telebista saioetako beste soinu-banda asko ere.

Zazpi urte soilik zituenean, piano ikasketak hasi zituen tronboia jotzea gustatzen zitzaion arren. Horregatik, hamar urte zituela, bere aitak esan zion pianoa jotzen jarraituko balu, tronboi ikasketak hasteko gai izango litzatekela. Bi instrumentu horiek ikasi eta gero, tronpeta eta klarinetea jotzen ikasi zuen. 1948. urtean, John Williams gaztea zenean, bere familia eta bera, Los Angelesera joan ziren. Han, Williams bigarren mailako eskola batera joan zen, North Hollywood High School izenekoa. Gero, Kaliforniako unibertsitatera lekualdatu zen, eta unibertsitate horretan, piano eta konposizio ikasketak egin zituen. 1952. urtean, Estatu Batuetako Aire Indarrarentzako bildua izan zen eta bertako musika-banda konpondu eta antolatu zuen, bere lanen zati gisa. Hori amaitu eta gero, 1955. urtean, New York hirira mugitu zen eta Rosina Lhévinnek piano ikasketak eman zizkion Juilliard eskolan. Garai hartan, jazz pianista aritu zen hiriko klub batzuetan. Baina geroago, Los Angeles-era aldatu zen berriro. Han filmen ikasketen orkestratzaile izan zen, Bernard Herrmann, Morris Stoloff, Adolph Deutsch, Miklós Rózsa, Alfred Newman eta Franz Waxmanekin batera, baita Jerry Goldsmith, Elmer Bernstein eta Henry Mancinirekin ere soinu-banda batzuetan pianistatzat interpretatu zuen, adibidez; *Peter Gunn, Ardo egunak, Arrosak*... 1950eko hamarkadaren hasieran, Frankie Laine eta Vic Damonentzako lan egin zuen, eta banda horren buru Williams zen. Hamarkada horren amaieran, telebista saioentzako, soinu-bandak konposatzen hasi zen eta 1972. urtean, arrakasta handia hartu zuen *Poseidon* filmarekin. Horrekin batera, espresa zinematografikoek zoritxarrezko filmen generoetan espezialista sailkatu zuten. 1960an Columbia Records ekoiztetxeak kontratatu zuen, konpositore eta pianista lanetarako, eta han bilduma ugari egin zituen, André Previn konpositore alemanarekin batera.

John Williamsek bere aldakortasunagatik ospe handia irabazi zuen; hau da, jazz musika ugari konposatzerako orduan, pianoarentzako musika, baita musika sinfonikoa konposatzerako orduan ere. 1967an bere lehen izendapena lortu zuen Oskar sarientzako "Valley of the Dolls" filmaren soinu-banda konposatzeagatik.1971. urtean, bere lehen saria irabazi zuen, Oskar bat soinu-banda onenari, "Teilatuko biolin-jotzailea" izeneko filmean. Hurrengo urteetan, soinu- bandak konposatu zituen hainbat filmentzako.

Williams, 1956etik 1974ko martxoaren 3ra arte Barbara Ruick antzezlearekin ezkonduta egon zen, baina martxoaren 3 hartan Barbara hil zen, burezurraren barruko hemorragia bategatik. Biok batera, hiru seme alaba izan zituzten: Joseph Williams, abeslari eta konpositore izan zena, Mark Towner Williams, perkusionista eta Jennifer Williams medikua zen. 1980ko uztailaren 21ean, Samantha Winslowekin ezkondu zen, eta geroztik Samantha du emazte.

1980an, John Williamsek Arthur Fiedler ordezkatu zuen Boston Pops Orkestrako lehen zuzendaritzat. Popsen tradizioari jarraitu zion, herriari erakustea zein den musika klasikoa, eta Boston Collegen telebista saio bat egiten hasi zen *Pops-on-the-Heights* izenekoa. Zuzendari 1993 arte aritu zen; urte hartan, Keith Lockhartek ordezkatu zuen.

Williams-en konposizioetako estilorik ohikoena, forma neorromantikoa izaten da eta gehienetan Richard Wagner, Max Steiner eta Erich Wolfgang Korngold konpositoreen eragin erromantikoa izaten dute. Beste konpositore batzuk bezala; Wagnerren bezala adibidez, askotan, leitmotiv erabiltzen du, eta bere leitmotivek pertsonaiak identifikatu dituzte, objektuak, kreaturak, lekuak...

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***John Williams*** Aldatu lotura Wikidatan |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Las bandas sonoras imprescindibles de John Williams» *La Vanguardia* 2021-02-08 (Noiz kontsultatua: 2022-10-14).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131285
* Commonscat Multimedia: John Williams (composer)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 287552181
* ISNI: 0000 0001 2347 9198
* BNE: XX1190804
* BNF: 13901190f (data)
* BNC: 000739328
* CANTIC: a10273153
* GND: 129198536
* LCCN: n80145169
* NDL: 00840807
* NKC: ola2002158074
* NLA: 35362853
* CiNii: DA06236666
* SUDOC: 088522598
* BIBSYS: 14015742
* UB: a1247312
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q131285
* Commonscat Multimedia: John Williams (composer)