Mitokondrioaren barne mintzeko elektroien garraio katea:  
I konplexua (*NADH deshidrogenasa*)  
II konplexua (*Sukzinato deshidrogenasa*)  
Q koentzima (*Ubikinona*)  
III konplexua (*Zitokromo bc1*)  
C zitokromoa  
IV konplexua (*Zitokromo oxidasa*)  
ATP sintasa
**NADH deshidrogenasa**, **NADH:ubikinona oxidorreduktasa** edo **I konplexua** mitokondrioaren barneko mintzean txertaturik dagoen transmintzeko proteina bat da, elektroien garraio katearen hasierako konplexua osatzen duena.

Egitura
-------

Arnas kateko konplexu guztien artean handiena da. 45 kate polipeptidikok osatzen dute, hauetatik zazpi baino ez daude genoma mitokondrialean kodetuta. Hainbat talde prostetiko ere baditu, Flabina mononukleotidoa eta zortzi burdin-sufre kumulu.

"L" itxurako egitura du, zati handiena mintzean txertaturik dago, 60 transmintzeko helize inguru, eta dominio periferiko bat mitokondrioko matrizera begira, NADH+H+ molekula deshidrogenatzen duena.

Funtzionamendua
---------------

NADH deshidrogenasaren "L" itxurako egitura, mitokondrioaren barne mintzean kokatzen dena.
NADH+H+ molekulari H+ak kentzearekin batera bi elektroi hartzen dizkio eta erreduzitu egiten da. Ondorengo erreakzioa gertatzen da:

***NADH + H+ + hartzailea ⇌ NAD+ + hartzaile erreduzitua***

Elektroiak talde prostetiko batetik bestera pasatzen dira eta azken hartzailea Q koentzima da.

Elektroien garraio katearen abiapuntua denez elektroien korrontea sortzen du eta horretaz baliatuz lau H+ mintz arteko eremura garraiatzen ditu. Honi esker protoien gradiente elektrokimikoa handitu egiten da eta ATPak sintetizatzeko erabiliko da elektroi katearen amaieran.

NADH deshidrogenasa I tipoa
---------------------------

Izaki prokarioto batzuetan NADH deshidrogenasaren aldaera bat aurkitu da. Honek H+ak ponpatu beharrean Na+ak ponpatzen ditu.

Gaixotasunak
------------

Mutazio genetikoen eraginez I konplexuaren egitura okerra gerta daiteke eta honek hainbat gaixotasun mitokondrial eragiten ditu.

* Leighen sindromea: konplexuak ez du egoki funtzionatzen eta energia gutxi lortzen da.
* Parkinsonen gaixotasuna: konplexuaren egitura okerragatik elektroiek oxigenora ihes egiten dute eta superoxidoak (O2-) eratzen dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «NADH\_deshidrogenasa» *www.quimica.es* (Noiz kontsultatua: 2020-02-29).
2. ↑   «estructura del gen, RNA y proteina MTND5» *www.lab314.com* (Noiz kontsultatua: 2020-02-29).
3. 1 2   «Funciones Mitocondriales, la Fosforilación Oxidativa y Oxidaciones Biológicas» *themedicalbiochemistrypage.org* (Noiz kontsultatua: 2020-02-29).
4. ↑   Carroll J, Fearnley IM, Shannon RJ, Hirst J, Walker JE.  (2003). *Analysis of the subunit composition of complex I from bovine heart mitochondria.*  Mol Cell Proteomics, 2:, 117-126 or..
5. ↑   Schultz BE, Chan SI.  (2001). *Structures and proton-pumping strategies of mitochondrial respiratory enzymes.*  Ann Rev Biophys Biomol Struct, 30:, 23-65 or..
6. ↑   Hatefi Y.  (1985). *The mitochondrial electron transport and oxidative phosphorylation system.*  Ann Rev Biochem, 54:, 1015-1069 or..
7. ↑   Friedrich T, Bottcher B.  (2004). *The gross structure of the respiratory complex I: a Lego System.*  Biochim Biophys Acta, 1608:, 1-9 or..
8. ↑   «Home - OMIM - NCBI» *www.ncbi.nlm.nih.gov* (Noiz kontsultatua: 2020-02-29).
9. ↑   **(Ingelesez)** Blesa, Javier; Trigo-Damas, Ines; Quiroga-Varela, Anna; Jackson-Lewis, Vernice R..  (2015). «Oxidative stress and Parkinson’s disease» *Frontiers in Neuroanatomy* 9 doi:10.3389/fnana.2015.00091. ISSN 1662-5129. (Noiz kontsultatua: 2020-02-29).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3869349
* Commonscat Multimedia: NADH dehydrogenase

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph827239
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D009245

 |

* Wd Datuak: Q3869349
* Commonscat Multimedia: NADH dehydrogenase