recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Iesso** erromatar hiri txikia izan zen. Gaur egun, Guissona udalerria dagoen tokian zegoen eta Ieso herrixka iberiarra (iberieraz ieso) ordezkatu zuen. Ptolomeo eta Plinio Zaharraren lanetan agertu zen eta, haien esanetan, lazetaniarren eremuan zegoen.

Hasiera batean, eskualdeko iberiarrek erresistentzia eskaini zioten erromatarren okupazioari, baina k.a. 195. urtean Katonen armadak lurraldea konkistatu zuen.

Iesso k.a. 100 inguruan sortu zen, Guissonako lautadako baliabide naturalak aprobetxatuz: Sió eta Llobregós ibaiei esker, uraren presentzia ugaria, eta inguruko lurren nekazaritza-ustiapenerako oso egokia zen lurra.

Erromatar hiria izan zen, 2,5 eta 3 metroko zabalerako harresi batez babestua, eta, egun, haren zati bat eta defentsa-dorre bat kontserbatzen dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Patronat d'Arqueologia de Guissona.  (2006). *IESSO Guissona. La descoberta d'una ciutat romana a ponent.* , 86 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5908877
* Commonscat Multimedia: Iesso

---

* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 18383
* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-55-0000487
* BCIN: 2026-ZA

 |

* Wd Datuak: Q5908877
* Commonscat Multimedia: Iesso
**If You Tolerate This Your Children Will Be Next** (euskaraz "Haur Onartzen Baduzu Hurrengoak Zure Haurrak Izango Dira") 1998ko abuztuaren 24ean Manic Street Preachers galestar musika taldeak *This Is My Truth Tell Me Yours* ("Hau Da Nire Egia Zeurea Esaidazu") diskoaren barnean plazaratu zuen abesti bat da.

Gaia
----

Abesti honen iturria Espainiako Gerra Zibila izan zen. Hain zuzen ere, Frankisten aurka borrokatzera joan ziren Nazioarteko Brigadetan parte hartu zuten galestarren idealismoaren ingurukoa da. Abestiaren izenburuak Espainiako Bigarren Errepublikako propaganda kartel baten leloa aipatzen du: "aur Onartzen Baduzu Hurrengoak Zure Haurrak Izango Dira", lelo hori bonbardeatuak diren haurren irudi batekin batera zihoan.

Kanpo estekak
-------------

* Manic Street Preachers musika taldearen *If You Tolerate This Your Children Will Be Next* abestia entzungai. **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2256391

 |

* Wd Datuak: Q2256391
ihintz-tanta bat kutikula batean (landare batekoa), hidrofoboa
Substantzia bat **hidrofoboa** da (grezieratik, υδρο, hydro = ura, eta *Φόϐος,*, phobos = beldurra), propietate fisiko gisa urarekiko afinitaterik ez duenean edo ura aldarazten duenean.
Molekula hidrofoboak ez-polarrak izateko joera dute, eta, beraz, nahiago dituzte disolbatzaile neutroak edo ez-polarrak. Uretako molekula hidrofobikoak elkartu egiten dira maiz, eta onddoen antzeko mikelioak eratzen dituzte. Gainazal hidrofobikoetako urak ukipen-angelu handia du. Molekula hidrofobikoen adibideak dira, besteak beste, alkanoak, olioak eta koipeak. Material hidrofoboak olioa eta bestelako koipeak ateratzeko, koipe-isuriak kontrolatzeko eta konposatu polarrik gabeko konposatuak ateratzeko bereizketa kimikoko prozesuak egiteko erabiltzen dira. Hidrofobikoa eta lipofilikoa antzera erabiltzen dira (*koipea gustatzen zaio*); hala ere, bi terminoak ez dira sinonimoak. Substantzia hidrofobikoak, eskuarki, lipofilikoak izaten dira; baina badira salbuespenak, esaterako**,** silikonak eta fluorokarboniak.

Ur-tantak belar hidrofoboen azalean

Ikuspuntu kimikoa
-----------------

Termodinamikaren arabera, materia energia-egoera baxuan egon nahi da, eta loturek energia kimikoa murrizten dute. Ura elektrikoki polarizatuta dago, eta hidrogeno-loturak sortzen ditu barruan, eta horrek bere propietate bereziak ematen dizkio. Baina hidrofoboak elektrikoki polarizatuta ez daudenez eta, gainera, hidrogeno-loturak sortzeko gai ez direnez, urak aldaratu egiten ditu hidrofoboak, eta elkarrekin lotu. Horrek eragiten du interakzio hidrofoboa. Horrela, bi fase nahastezinak (hidrofoboaren kontrako hidrofiloa) aldatu egingo dira eta fasearteko azalera minimoa izango da. Efektu hori fase-bereizketa deritzon fenomenoan ikus daiteke.

Ur-tantak gainazal hidrofobiko batean (ezkerraldean)

Superhidrofobotasuna
--------------------

Loto-landareen hostoen gisako gainazalak oso zailak dira bustitzen. Tanta ultrapasoen ukipen-angelua 150°-koa da, eta transbordo-angelua 10°-tik beherakoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Aryeh Ben-Na'im *Hydrophobic Interaction* Plenum Press, New York ISBN 0-306-40222-X
2. ↑  Goss, K. U. and R. P. Schwarzenbach (2003): "Rules of Thumb for Assessing Equilibrium Partitioning of Organic Compounds: Successes and Pitfalls." JOURNAL OF CHEMICAL EDUCATION 80(4): 450–455. Enllaç al resum
3. ↑   Wang, Shutao.  (2007). «Definition of superhydrophobic states»  *Advanced Materials* 19: 3423–3424. doi:10.1002/adma.200700934..

Kanpo estekak
-------------

* Proteinen hidrofobikotasuna kalkulatzeko eta zehazteko tresna baten web gunea. Artxibatuta
* Hidrofobotasunari buruzko berriak eta ezagutza biltzen dituen webgunea
Irudi gorrien hidria, satiro bat eta emakume bat erakusten dituena. Paestum, K.a. 360-K.a. 350.

**Hidria** (antzinako grezieraz υδρία) edo **kalpis** (κάλπις) Antzinako Greziako zeramika mota bat da, ura garraiatzeko erabilia. Hiru helduleku zituen: bat edukiontziaren albo banatan, altxatu eta garraiatzeko erabiltzen zirenak, eta hirugarrena beste biekiko erdian kokatua, ura iraultzeko erabilia. Pitxer hau irudi gorrien zeramikan zein irudi beltzen zeramikan topa daiteke. Sarri greziar mitologiako eskenak erakusten ditu, betebehar moral eta sozialak islatuz.

K.a. V. mendearen erdialderako, artisau greziarrek brontzezko hidriak ere egiten zituzten, horietako batzuk oso kontu handiz xehetasun handiko irudiekin apainduak zirelarik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q745783
* Commonscat Multimedia: Hydriai

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300198844
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q745783
* Commonscat Multimedia: Hydriai
**Providence konderria** (ingelesez: *Providence County*) Rhode Islandko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Providence da. 2010eko zentsuaren arabera 626.667 biztanle zituen, Providence kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Providence konderriak 1.128,34 kilometro koadro ditu. Horietatik 67,74 ura dira. Beste 1.060,6 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 555,39 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 626.667 pertsonetatik 532.145 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 117.819 dira. 45.048 beltzak edo afroamerikarrak. 2.327 amerikar natiboak ziren eta 205 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22.621 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8.084 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 16.237 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q54253
* Commonscat Multimedia: Providence County, Rhode Island

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155945199
* LCCN: n81018452
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1840541
* TGN: 1002808

 |

* Wd Datuak: Q54253
* Commonscat Multimedia: Providence County, Rhode Island
**Munduko Jendeak**  |  |
| --- |
| Sorrera: | 2014 |
| Txupinera: |  |
| Egoitza: | Ronda z/g 2. solairua [5.aren aurrean] |
| Leloa: |  |
| Kideak: |  |
| Koloreak: | Kamiseta berdea konpartsako letra serigrafiatuekin, kolore berde, urdin eta urdin argian. |
| Egoera: | Ez aktiboak |
| Webgunea: |  |
|

**Munduko Jendeak** Bilboko konpartsa bat zen. Konpartsa gisa, biolentziarik gabeko gizarte anitz, ekitatibo eta justu baten garapen sozial, ekonomiko, politiko eta kulturalean eragina izango duten harreman eta elkarguneak ezartzea planteatzen zuen.

Elkargune horiek elkarrizketaren eta elkar ezagutzaren bidez balorazio kulturala, errespetua, laguntasuna eta profesionaltasun harremanak bideratu zituzten.

Historia
--------

Kohesio eredu anitz eta multikultural baten zati gisa, Bilbo eta Bizkaiko gizartean aktiboki parte hartu nahi zuten kultura ezberdinetako herritarren batura izan zen. Elkarbizitzearen erronka konpartsaren kezka izan zen beti eta konpartsa honen iritzian, horrek antolakuntza modu ezberdinak eskatzen zituen.

36 erakunde eta taldek osatzen zuten "Gentes del mundo" federazioak kultura ezberdinetako pertsona migrariak, euskal gizartearen bereizgarri den aniztasunean laguntzeko erabakigarriak zirela uste zuten.

2018an, kideen arteko tirabiren ondorioz desagertu zen.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Bilboko konpartsen webgune ofiziala  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61361250

 |

* Wd Datuak: Q61361250
Bentzenoa adierazteko modu desberdinak
**Hidrokarburo aromatiko**ak egitura ziklikoa eta lotura bikoitz konjokatu edo txandakatu gehien dituzten konposatuak dira. Beren izen generikoa **areno** da eta taldeko konposatu adierazgarriena bentzenoa.

Bentzeno ordezkatuak zikloalkanoen moduan izendatzen dira, lehenengo ordezkatzaileak alkil moduan izendatuz eta jarraian bentzeno hitzarekin.

Ordezkatzaile bat edo gehiago dagoenean, ordezkatzailea duen karbonotik hasten da zenbaketa eta ondoren gainerako karbonoak zenbatzen dira, beti ere beste ordezkatzaileei ahalik eta zenbaki txikiena emanez. Aukera bat baino gehiago dagoenean, ordena alfabetikoaren arabera erabakitzen da.

Bi ordezkatzaile daudenean, hauen kokapena bentzenoan hiru aurrizki hauen bidez azaltzen da: *o-* (orto), *m-* (meta) eta *p-* (para).

Goiko irudian kokapen desberdinak dituzten bi metil talde dituzten bentzenoak ageri dira. Lehenak bi ordezkatzaileak elkarren ondoan ditu, hau da, 1 eta 2 karbonoetan eta 1,2-dimetilbentzenoa edota orto-dimetilbentzenoa esaten zaio. Bigarrenak, ordezkatzaileak karbono bateko tartearekin bananduta ditu, 1,3-dimetilbentzenoa edo meta-dimetilbentzenoa da. Eta azkena, ordezkatzaileak aldenduen dituena da, 1,4-dimetilbentzenoa edo para-dimetilbentzenoa.

Bentzenoa ordezkatzaile gisa agertzen denean beste molekula batean, fenil izena hartzen du.

Mota honetako eraztun edo ziklo bat baino gehiago konbinatzean, hidrokarburo aromatiko poliziklikoez mintzatzen gara (naftalenoa, antrazenoa, tetrazenoa, fenantrenoa...).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q230731
* Commonscat Multimedia: Aromatic hydrocarbons

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4143049-9
* NKC: ph118617
* AAT: 300015243

 |

* Wd Datuak: Q230731
* Commonscat Multimedia: Aromatic hydrocarbons
«**Mrs. Robinson**» (euskaraz: «**Robinson andrea**») Paul Simonek idatzitako eta Simon and Garfunkel bikoteak abestutako abesti baten izenburua da. Disko single moduan 1968an plazaratu zuten eta Estatu Batuetan Billboard Hot 100 zerrendaren lehenengo postua lortu zuen; arrakasta bera aurretik *The Sounds of Silence* abestiarekin lortua zuen bikoteak. Abesti honen bertsio bat *The Graduate* 1967ko filmaren soinu-bandan agertu zen. Azkenik, abestia *Bookends* albumean jaso zuten.

Filmaren testuingurua
---------------------

Kalifornia estatuko Los Angeles hiri ingurua. 21 urtetako Benjamin Braddock gaztea (Dustin Hoffman) unibertsitatean graduatu berria da eta oporrak etxean pasatzeko itzuli berria da. Bere gurasoen lagunak diren Robinson senar-emazteak beragatik interesatzen dira. Senarrak Benjamin bere alaba Elaine-kin (Katherine Ross) ateratzea nahi du, aldiz, haren emaztea den Robinson andreak (Anne Bancroft) Benjaminekin harreman sexualak izan nahi ditu. Filmaren bigarren atalaren zenbait momentutan abestia soinu-banda gisa agertzen da. 

Peter Barten artikulu baten arabera, *The Graduate*ren zuzendariak, Mike Nicholsek, soinu-bandarako Simon and Garfunkelen abesti baten bat nahi zuen. Ekoizleak, Larry Turmanek, Simoni hori eskatu zion, hau da, filmarako hiru abesti prestatzeko. Baina hilabete haietan Simon lan gainezka zegoen eta abestiak entregatzeko unean ez zuen ezer. Orduan Nicholsek bere konposizioak erakusteko eskatu zizkion. Simonek kantu bakarra zuen, Eleanor Roosevelt eta Joe DiMaggiori eskainita, «Mrs. Roosevelt». Abestia entzun ondoren, Nicholsek garbi zuen eta horrela azaldu zion Simoni: *Orain abestia* Mrs. Robinson *da, ez* Mrs. Roosevelt'**.**

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Variety*, 2005eko maiatzaren 15ean.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:*The Graduate* filmaren eszena Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1281320

 |

* Wd Datuak: Q1281320
Ichijōdani Asakura familiaren aztarna historikoak.
**Ichijōdani Asakura familiaren aztarna historikoak** (japonieraz: 一乗谷朝倉氏遺跡, *Ichijōdani Asakura-shi Iseki*?)
, Japoniako Fukui hiriko aztarnategi arkeologiko ezaguna da.

Historia
--------

Sengoku Aroan Asakura leinua zen nagusi lurralde honetan. 1471ean gaztelua eraiki eta herria sortu zuten. 10.000 biztanletaraino iritsi zen berehala, Japoniako hiri handienetakoa bihurtu zelarik.

1573an Oda Nobunagak Asakura familia garaitu eta herria erre egin zuen. Gaur egun Asakura familiaren aztarna historikoak Japoniako Ondare historiko garrantzitsuenetakoak dira.

Indusketak eta berreraikuntzak
------------------------------

1967 urtean hasi ziren indusketak egiten eta herri osoaren oinarria agerian gelditu zen, daymioaren jauregia, samuraien etxebizitzak, tenpluak, merkatarien eta artisauen etxeak, denak ere ongi definituriko kaleetan. 200 metrotan dauden eraikinak berreraiki egin dira, tartean daude samuraien etxeak eta merkatarienak. Lau lorategi japoniar ere berreskuratu dituzte.

Muinoaren gainean daude Ichijōdani gazteluaren hondarrak.

Kultur ondarea
--------------

* Ichijōdani Asakura failiaren lorategiak.
* 278 hektarea diruen aztarnategia.
* Lortu diren 2.343 artikulu.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2968274
* Commonscat Multimedia: Ichijodani Asakura Family Historic Ruins

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 452146461459627730648
* NDL: 001231248

 |

* Wd Datuak: Q2968274
* Commonscat Multimedia: Ichijodani Asakura Family Historic Ruins

36°00′N 136°18′E﻿ / ﻿36°N 136.3°E﻿ / 36; 136.3
*Artikulu hau ontzi zeramikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pixide (argipena)».*

**Pixidea** ( latinez *pyxis, -ĭdis*, 'kutxa txikia', eta hau grezieratik *πυξίς, -ίδος*, *pyxís-ídos* ) oin gabeko zeramikazko ontzi bat da, ukenduak, kosmetikoak, beira-aleak edo bitxiak edukitzeko erabiltzen zena. Morfologikoki, ontzi edo kutxa zilindriko bat da, estalkia duena baina heldulekurik gabea, eta oso tamaina, forma eta apaingarri ezberdinekoak izan arren, apainduran eszena femeninoak dira nagusi, hala nola ezkongaien prozesioa. 

Antzinako Greziako kulturan agertu ziren, eta Erroma klasikoak ere erabili zituen. Baliteke haien aurrekaria korintoar kutxak izatea, haiek ere estalkia zutelarik, Atenasko garai protogeometrikoak lirateke haiek. Atenasko pixideek bi barietate dituzte: hondo konikoa dutenak, k.a. IX. mendekoak, eta hondo laua dutenak, estilo geometrikoa jarraitu zutenak, eta tamainaz handitu zirenak.

Kanpo estekak
-------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko Wikipediako «Píxide (ceràmica)» artikulutik itzuli da; zehazki, 2021-06-12ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1350279
* Commonscat Multimedia: Pyxides

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 121551275 (data)
* GND: 4197964-3
* LCCN: sh97006887
* SUDOC: 030058104
* AAT: 300198889

 |

* Wd Datuak: Q1350279
* Commonscat Multimedia: Pyxides
**Hiiumaa** Estoniako bigarren uharterik handiena da, 989 kilometro karratuko hedadurarekin. Itsaso Baltikoan dago, Saaremaa uhartetik iparraldera, eta mendebaldeko estoniar uhartediaren zati da (Moonsund Uhartedia). Hiiumaa uharteko hiri nagusia Kärdla da. Azken herri honetatik zazpi kilometro ingurura dago Kärdlako aireportua

**Hiiumaa**, Hiiu Konderriko uharte nagusia da, estonieraz, konderri hau *Hiiumaakond* edo *Hiiumaa* deitzen delarik. Uhartearen aleman eta suedierazko izena *Dagö* da (egunaren uhartea), eta, danieraz *Dagø* da. Finlandieraz *Hiidenmaa* deitzen da, hitzez hitz, "deabruaren uhartea" esan nahi duena.

Geografia
---------

Uhartearen azaleraren %60a, basoz betea dago; are gehiago, uharte hau, Estonia osoko lurralderik basotsuena da. Pinu, izei eta orreak daude, eta, uhartearen barnealdean, zingirak daude.

Uhartea, laua da. Bere altuerarik garrantzitsuena, 68 metrokoa da. Mendebaldeko zatian, lakuren batzuk daude, horietatik handiena Tihu Suurjärv delarik, 85 hektarea inguruko azalerarekin.

Historia
--------

Hiiumaan egondako lehen giza finkapenei buruzko froga arkeologikoak, K. a. IV. mendekoak dira. *Dageida* uharteari buruz hitz egiten den lehen dokumentua, kronikari garaikideek egin zuten 1228an, Hiiumaa uhartea, Estoniaren gainontzeko lurraldea bezala, gurutzatu germaniarrek konkistatu zuten garaian. 1254an, Hiiumaa, Ösel-Wiekeko Gotzaindegia eta Ordena Teutonikoaren adar livoniarraren artean banatu zen (neurri batean, Hansaren izenean ere lanean ari zelarik). Uhartea, Suediak hartu zuen 1563 eta 1710 bitartean. Uharteko suediar hiztunen zati handi bat, handik joan zen edo estoniartua izan zen Errusia Inperialaren garaian, 1710etik Lehen Mundu Gerrararte, gerra honetan, alemaniarrek uhartea hartu zutenean.

Gerraren ondoren, Estonia independentearen zati izatera pasa zen. Sobietarrek erantsi zuten 1940an, alemaniarrek 1941ean eta berriz sobietarrek 1944an, ordutik aurrera, Sobietar Batasunaren zati izatera pasa zelarik, herrialde hau, 1991n zatitu zen arte. Ordutik, uhartea, Estonia independentearen zati da.

Galeria
-------

* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)****(Estonieraz)**Hiiumaa.ee

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q146530
* Commonscat Multimedia: Hiiumaa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 241865309
* GND: 4570216-0
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 147194

 |

* Wd Datuak: Q146530
* Commonscat Multimedia: Hiiumaa
**Hikara**, Tuzididesek aipatutako hiri sikanotarra zen, Siziliako mendebaldean. Haren kokalekua ezezaguna da, baina uste da gaurko Carinin zegoela, Palermoko probintzian edo Monte d'Oroko gune arkeologikoan.

Tuzididesek kontatutako elezaharraren arabera, Kokalok, Briareo ziklopearen eta sikanoen erregearen semeak, agindu zuen gotortutako hiri bat fundatzea, auzokide zen Segesta hiri elimotarrari aurre egiteko. Proiektuaz Dedalo arduratu zen toki bat aukeratuz Segesta eta Panornosen artean. Leku horri Hikara deitu zion, haren semearen omenez. Halere, Timeoren arabera, izena hartu zen *hykas* edo *ikkaron* izeneko arrain batetik eskualdean oso hedatuta zegoena.

Antonino Pio enperadorearen ustez, Hikara zegoen Palermo eta Partinicoren artean Via Valerian zehar. Errepide kontsular hau Siziliako iparraldeko kostaren komunikabide nagusia zen.

Atenastarren espedizioan, K.a. 415ean, hiria sarraskituta izan ondoren, biztanleak esklabo bihurtu zituzten. Hauen artean Lais izeneko neska bat, Korinton saldu zutena. Dirudienez, korintoarrek asko miresten zuten haren edertasuna. Hiri honetan prostituzio sakratua zegoen Afroditaren tenpluan.

Diodoro Sikulok, berriz, uste du hiri hau sikulotarra zela, eta atenastarrek arpilaketa 100 talentuko izan zela.

Literatura
----------

ZIEGLER, Konrat: *Hykkara*. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 2, Stuttgart 1967, Sp. 1264.

Web estekak
-----------

* *Hykkara*. In: Meyers Konversations-Lexikon. 4. Auflage. Band 8, Verlag des Bibliographischen Instituts, Leipzig/Wien 1885–1892, S. 846.(alemanez)
* Archäologieclub Carini mit Informationen zu Hykkara (italieraz)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   TUZIDIDES: VI, 62.3: καὶ ἐν τῷ παράπλῳ αἱροῦσιν Ὕκκαρα, πόλισμα Σικανικὸν μέν, Ἐγεσταίοις δὲ πολέμιον»; VII. 13
2. ↑  HANSEN, Mogens Herman eta NIELSEN Thomas Heine (2004): *Sicilia. An inventory of archaic and classical poleis* (ingelesez). New York: Oxford University Press. 177 or. ISBN 0-19-814099-1.
3. ↑   Pausanias. *Greziaren azalpena.*  II.
4. ↑   Ateneo. *Deipnosophistai.*  13.
5. ↑   **(Italieraz)** Burkert, Walter.  (2003). Giampiera Arrigoni ed. *La religione greca di epoca arcaica e classica.*  (II. argitaraldia) Milan: Jaca book, 304 or. ISBN 88-16-40585-6..
6. ↑  DIODORO SIKULO XIII, 6.

Bibliografia
------------

FERRERI, Gianclaudio*: Monte d’Oro di Montelepre. La necropoli di Manico di Quarara. Nuovi dati.* in: Carmine Ampolo (Hrsg.): Sicilia occidentale. Studi, rassegne, ricerche. Scuola Normale Superiore, Pisa 2012, S. 251 (mit weiterführenden Nachweisen in Anm. 2).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q728102
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 248318677

 |

* Wd Datuak: Q728102
2005an, Festa do Avante!n, Pauliteirosen aurkezpena.
**Mirandako Pauliteiroak** Portugalgo iparrekialdean, Mirandako Lurraldean, Trás-os-Montes Garaian, makil-dantza egiten duen gizonezko dantza-talde tradizional ospetsu baten izena da. Izena *paulito* hitzatik dator, *pauliteiro*. Espainiako Zamora aldean, zenbait herritan ere berreskuratu egin da eta egun dantzatzen da: Tábara, Almaraz de Duero eta Muelas del Pan.

Pauliteiroek dantzatzen dituzten dantzak gerra-ezaugarriak dituzte eta gertakizun historikoen ondorioak dira. Orain gutxi arte zortzi gizonek dantzatzen zuten. Azkeneko urtetan emakumeak ere hasi dira dantzan parte hartzen. Koreografia gaita, bonbo eta kaxekin laguntzen da.

Mirandan *Pouliteiros* izenarekin ezagutzen dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Portugesez)**: www.pauliteiros.com
* **(Portugesez)**: Mirandako Pauliteiroak
* **(Portugesez)**: Pauliteiroen dantza You Tuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9057106

 |

* Wd Datuak: Q9057106
**Morgan konderria** (ingelesez: *Morgan County*) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wartburg da. 2010eko zentsuaren arabera 21.987 biztanle zituen, Morgan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Morgan konderriak 1.353,25 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,81 ura dira. Beste 1.352,44 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,25 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 21.987 pertsonetatik 20.826 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 188 dira. 803 beltzak edo afroamerikarrak. 65 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 38 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 248 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Morgan County, Tennessee age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q372373
* Commonscat Multimedia: Morgan County, Tennessee

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148970313
* LCCN: n84047494
* **Lekuak**
* OSM: 1848193
* TGN: 2001901

 |

* Wd Datuak: Q372373
* Commonscat Multimedia: Morgan County, Tennessee
**Morichro** deritzona indarraren botere bat da, aspaldi ahaztua, Jedien lehen garaian erabilia Star Warseko fikziozko unibertsoan.

Aipaturiko arte honek indarraren bidez edozein izaki bizidunen bizi funtzioak animazio suspenditu egoera bateraino moteltzean zetzan. Hasiera batean behintzat, sendatzeko modu bezala erabiltzen zen, baina hiltzeko ere berdin erabil zitekeen. Bere erabilera Jedi Kontseilu Goreneko kideei mugatua zegoen, teknika honen erabilera desegoki batek heriotza eragin baitzezakeen.

Oso antzinako teknika honen erabiltzailerik ezagunena Yaddle zen, Jedi Kontseiluko kidea izan zena Nabooko guduaren garaian. Morichroaren sekretua Yaddleek antzinako holokroi batean aurkitu zuen, Jedi Liburutegiko artxibategi ugarietako batean ahaztua.

Hain teknika arriskutsua izanik, Yaddleek bere padawanetako oso gutxiri irakatsi zien. Hauetako bat Sartochi Ramora izan zen, azkenean indarraren alde ilunean amaitu zuena. Beharbada, Morichroaren erabilera desegokiaren ondorioz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9035155

 |

* Wd Datuak: Q9035155
**Morgan konderria** (ingelesez: *Morgan County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Versailles da. 2010eko zentsuaren arabera 20.565 biztanle zituen, Morgan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Morgan konderriak 1.590,31 kilometro koadro ditu. Horietatik 42,45 ura dira. Beste 1.547,86 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,93 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.565 pertsonetatik 19.938 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 365 dira. 123 beltzak edo afroamerikarrak. 113 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 75 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 310 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484672
* Commonscat Multimedia: Morgan County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137214744
* LCCN: n81042998
* **Lekuak**
* OSM: 1180510
* TGN: 2001221

 |

* Wd Datuak: Q484672
* Commonscat Multimedia: Morgan County, Missouri
*Artikulu hau urratsak neurtzeko gailuari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Podometro (argipena)».*

**Podometroa** gailu bat da, normalean eramangarria eta elektronikoa edo elektromekanikoa, pertsona batek zenbat urrats egiten dituen kontatzen dituena; ibilaldien neurgailu bat alegia. Pertsonaren esku edo aldaken mugimendua detektatuz pertsona batek emandako urrats bakoitza zenbatzen du podometroak ohikoan.

GPS hargailuarekin konbinatutako funtzioa ere izan daiteke, baita telefono mugikorreko aplikazio batean aplikazio edo gaitasun bat, ibilbide zehatz baten luzera eta denboraren lotu daitekeelarik urrats kopurua.

Historia
--------

Leonardo da Vincik podometro mekanikoa aurreikusi zuen aplikazio militarrak zituen gailu gisa. 1780an Abraham-Louis Perrelet suitzarrak lehenengo podometroa sortu zuen, oinezko pausoak eta distantzia neurtuz; 1770eko berak sortutako erloju automatikoa hobetuz.

1965ean *manpo-ke*i izeneko podometroa ("10.000 urrats neurgailua" japonieraz: 万歩計 ) Japonian merkaturatu zuen Y. Hatanok, eguneko 10.000 pauso ezin hobeak zirela esanez. 2015ean Japoniako Osasun, Lan eta Ongizate Ministerioak egunean 10.000 pauso ere gomendatu zituen. Hala ere, gomendio hau ez dago froga sendoetan oinarrituta.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *In sight of Leonardo da Vinci : letters from his notebooks.*  Ravi Persaud 2005, 166 or. ISBN 0-9737837-2-9. PMC 629705846. (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cristina.  (2008-10-04). «Perrelet marcó la historia de la relojería en 1770» *Trendencias* (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).
3. ↑   Tudor-Locke, Catrine.  (2003). *Manpo-kei : the art and science of step counting : how to be naturally active and lose weight!.*  Trafford ISBN 1-55395-481-5. PMC 51446535. (Noiz kontsultatua: 2021-06-16).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q648434
* Commonscat Multimedia: Pedometers

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4810266-0
* AAT: 300200032

 |

* Wd Datuak: Q648434
* Commonscat Multimedia: Pedometers
Immunofluoreszentzia zuzena (ezkerrean) eta ez-zuzena (eskuinean)
**Immunofluoreszentzia** antigenoak edo antigorputzak antzemateko laborategian erabiltzen den teknika bat da. Teknika horretan antigorputzak koloratzaile fluoreszente bati (fluoroforo) lotzen dira; gero, antigorputz horiek antigeno espezifiko bati lotzen direnean multzoak fluoreszentzia hartzen du, fluoreszentziako mikroskopioaren bidez ikus daitekeena .

Immunofluoreszentzia zuzena eta ez-zuzena izan daiteke. Lehena antigenoak antzemateko erabiltzen da, eta klinikan oso baliotsua da mikrobio batzuk identifikatu ahal izateko (laguntza handikoa da teknika hori mikrobio patogenoa laginean kontzentrazio txikian dagoenean). Immunofluoreszentzia ez-zuzenak, aldiz, antigorputzak antzemateko erabiltzen da, korapilatsuagoa izanik eta gaixotasun infekziosoak eta autoimmuneak diagnostikatzeko erabiltzen da batez ere.

Immunofluoreszentzia ez-zuzenaren kasuan antigorputz bat antzemateko antigorputz horren aurkako beste antigorputz fluoreszentea erabiltzen da (ikusi irudia)

Mikrobiologia klinikoan lagin biologikoak erabiltzen dira mikrobioak edo gaixotasunak diagnostikatzeko immunofluoreszentziaren bidez.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Madigan M.T. Martinko J.M. Parker J. *Brock Mikroorganismoen biologia* (2007) E.H.U-ak euskaratua:872-873 orr. ISBN: 978-84-9860-026-1

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q592324
* Commonscat Multimedia: Immunofluorescence microscopy

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11983563h (data)
* LCCN: sh85064559
* AAT: 300390589

 |

* Wd Datuak: Q592324
* Commonscat Multimedia: Immunofluorescence microscopy
Moje budista batu autoimmolazio bat eginez; Saigon, Hego Vietnam. 1963.
**Immolazioa** (latinezko *inmolare*, euskaraz: «irinez hautseztatu», hitzatik ekarria) edo **odolezko oparia** sakrifizio erlijiosoa da. "Inmolazioa", hedaduraz, "hilketa" edo "suzko biktima babesgabeen" sinonimo bilakatu da.

Historia
--------

Antzinako Egiptoren garaian, immolazioa ur, su, lur, egur, burdina edo beste edozein modutan gerta zitekeen. Biderik ohikoena sua delarik, gaur egun terminoa oso lotuta dago, definizio ofizial ez hain murriztailea izan arren.

Judu-tradizioak Pesakhen Jaungoikoaren babesa izateko herriari familiako bildots bat immolatzeko agintzen zion. Ondorioz, Kristoari "bildots" esaten diote. 

Galiarren artean, immolazioa, itxaropenik gabeko gerlarien suizidioaren erritual bat izaten zen: bere etxeari su eman eta sugarretara oldartzea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Elhuyar Hiztegia
2. ↑    *immolation.*  in: *Oxford English Dictionary*. (2. argitaraldia) Oxford University Press.
3. ↑  Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
4. ↑  *Vere passum, immolatum in cruce pro homine* (Ave Verum)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16140854

 |

* Wd Datuak: Q16140854
**Mugdockeko gaztelua** (ingelesez: *Mugdock Castle*) Eskoziako Mugdock udalerrian kokatzen den gaztelu bat da, Stirling eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

XIII mendean David Grahamek Lennoxko Earlarenak ziren lurrak hartu zituen eta haren ondorengoa zen beste David Graham batek eraiki zuen gaztelua XIV mendean. 1458an baroierri bihurtu zen eta 1505ean Graham familia Montroseko Earl bihurtu zen.

1820 hamarkadan lorategi harresitu bat gehitu zitzaion. 1875ean ordea gaztelu zaharra eraitsi egin zen eta jauregi berria altxatu zuten eskoziar baroi estiloan. James Seller arkitektoak diseinatu zuen.

Bigarren Mundu Gerran gobernuak errekisatu egin zuen eta 1967an bota egin zuten, baina dorre bat, oinarriak eta harresiak mantentzen dira.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Historic Scotland webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6932097
* Commonscat Multimedia: Mugdock Castle

---

 |

* Wd Datuak: Q6932097
* Commonscat Multimedia: Mugdock Castle
**Houston konderria** (ingelesez: *Houston County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Caledonia da. 2010eko zentsuaren arabera 19.027 biztanle zituen, Houston kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Houston konderriak 1.473,28 kilometro koadro ditu. Horietatik 43,46 ura dira. Beste 1.429,82 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,91 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 19.027 pertsonetatik 18.614 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 132 dira. 98 beltzak edo afroamerikarrak. 31 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 86 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 191 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486288
* Commonscat Multimedia: Houston County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145427554
* LCCN: n81093321
* NARA: 10039641
* **Lekuak**
* OSM: 1792815
* TGN: 2001026

 |

* Wd Datuak: Q486288
* Commonscat Multimedia: Houston County, Minnesota
**Houston konderria** (ingelesez: *Houston County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Perry da. 2010eko zentsuaren arabera 139.900 biztanle zituen, Houston kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Houston konderriak 983,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,34 ura dira. Beste 972,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 139.900 pertsonetatik 93.218 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8.515 dira. 39.535 beltzak edo afroamerikarrak. 392 amerikar natiboak ziren eta 96 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.360 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 210 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.089 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486362
* Commonscat Multimedia: Houston County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155955095
* ISNI: 0000 0004 0444 0660
* LCCN: n82006719
* NKC: ge691145
* NARA: 10039228
* **Lekuak**
* OSM: 1074368
* TGN: 2000367

 |

* Wd Datuak: Q486362
* Commonscat Multimedia: Houston County, Georgia
Konkurrentzian, **monitorea** hariek erabil dezaketen objetua edo moduloa da. Bere bereizgarri nagusia metodoak elkar-bazterketarekin exekutatzen direla da. Horrela, momentu jakin batean, hariek ezin dute monitorearen metodoak deitu beste hari batek monitorearen metodo bat erabiltzen ari denean.

Ezaugarriak
-----------

Monitore bat definitzeko honako ezaugarriak eduki behar ditu:

1. Kapsulatutako datuak eta atzipen prozedurak eduki behar ditu.
2. Elkar-Bazterketa eta baldintzen sinkronizazioa ziurtatu behar ditu.
3. Monitorea atzipen prozedura aktibo bakarra izan behar du, hau da, monitore instantzia bakarra egongo da.

Monitorea eta hariak
--------------------

Programa konkurrente batean hariak eta monitorea identifikatu behar dira:

* Hatia: ekintzak abiarazten dituen entitate aktiboa.
* Monitorea: ekintzei erantzuten dion entitate pasiboa.

Hari bat monitorean sartzeko monitoreari dagokion elkar-bazterketa blokeoa eskuratzen du. Haria bukatzean monitoretik ateratzeko monitorearen blokeoa askatu behar du.

Monitoreen inplementazioa Javan
-------------------------------

synchronized - monitore metodoak babesteko erabiltzen den etiketa, elkar-bazterketa ziurtatzen du.

wait() – hariak monitoretik ateratzea eragiten du, beste hariei monitorean sartzeko aukera ematen.

notify()/notifyAll() - itxaroten geratu diren haria esnatzen ditu, monitorearen egoeran aldaketak egin direnean.

  

Metodo batean:

* Ekintzak babesten dira synchronized metodo batekin inplementatuz.
* Babesa inplementatzeko while begizta bat eta wait() erabiltzen dira.
* Metodoaren bukaeran, beharrezkoa bada, beste hariak esnatuko dira notify()/notifyAll() erabiliz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1062162

 |

* Wd Datuak: Q1062162
AYA eraikineko lehoia.
**Portalea** Eibarko eraikina da, herriko udal kultura etxea, zenbait zerbitzuren egoitza, 1996an irekia. Erakina lehenagokoa da, ordea, Aguirre y Aranzabal (AYA) arma lantegia izan baitzen 20. mendearen zati handi batean.

Areto desberdinez gain, bertan daude Juan San Martin udal liburutegi publikoa, Juan Bautista Gisasola Herriko Musika Eskola, Udal Euskaltegia eta Armagintzaren Museoa.

Historia
--------

Eraikina Bista-eder kalean dago, baina inguru hartan zen herriko Portale edo sarrera-ataritik hartu zuen izena, 1990eko hamarkadan bertan kultura etxea eraiki behar zela erabakitzean.

1936an proiektatu zuen eraikina Raimundo Alberdi Abaunz arkitektoak, eta AYA lantegia bertan ezarri zen 1938an. 1951etik hamar urtez zenbait luzapen egin zitzaizkion, zeinetan 21. mendean dituen forma eta bolumenak finkatu ziren. AYA enpresaren ikur nagusia, lehoi bat, eraikinaren puntu gorenean dago orain ere Bista-Eder kalera begira.

1986an lantegia hustu egin zen, eraikina Eibarko Udalak erosi zuen, eta 1990eko hamarkadan kultura etxea bertan eraikitzeko proiektua gauzatu zen, José Manuel Muñagorri, Javier Marquet eta Luis M. Zulaika arkitektoen eskutik. 1996an inaguratu zen kultura etxea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El edificio AYA» *Armia museoa* (Noiz kontsultatua: 2020-07-12).
2. ↑   «Museoa Kalean - ARMAGINTZA MUSEOA» *web.archive.org* 2016-09-20 (Noiz kontsultatua: 2020-07-12).
3. ↑   «Portalea Eibarko Kultura Etxea — Kultura — Eibarko Udala» *www.eibar.eus* (Noiz kontsultatua: 2020-07-12).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q97270559
* Commonscat Multimedia: Portalea (old AYA factory)

---

 |

* Wd Datuak: Q97270559
* Commonscat Multimedia: Portalea (old AYA factory)
**Mut**, *Ama*, jainkosa ama, sortutako guztiaren sortzaile, zeru jainkosa egiptoar mitologian

* Izen egiptoarra: **Mut**. Jainkosa greziarra: Hera

Ikonografia
-----------

Jainkosa ama bezala, koroa bikoitza zeraman emakume bat zen, sai ukitu bat, papirozko zetrua eta ankharekin. Zeru jainkosa bezala, sai bat, bere herpeen artean korapilo magikoa zeramana. Baita behia bezala ere, Amonekin, lehoi eme bezala eta zakil hego eta lehoi erpedun gizon itxurako izaki bezala.

Mitologia
---------

Egiptoko Inperio Berriko XVIII. dinastia ospetsutik hasten da garrantzitsua izaten jainkosa honen gurtza, Tebasen Amonet jainkosa ordezkatuz Amon jainkoaren emazte bezala, Tebaseko hirukoaren zati delarik: Mut, Khonsu eta Amon. Seme-alabarik izan ez zuenez, Montu semetzat hartu zuen, eta, ondoren, gauza bera egin zuen Khonsurekin, horregatik agertzen zen eguzkia (Amon-Ra) eta ilargiaren (Khonsu) artean, *hirugarren begi bezala, akatsgabetasun kosmikoa erakutsi eta Niloren goraldiak mesedetuz.*

Hilen Liburuan deitua da, hildakoa deskonposa ez zedin.

Sinkretismoa
------------

Bastet eta Sekhmet jainkosekin identifikatua izan zen.

Gurtza
------

Oso gurtua zen Inperio Berrian, Karnak, Tanis eta Sais herrietan eta Jarga eta Dajlako oasietan santutegiak zituelarik.

Izen teoforoak
--------------

Bere izena, Ramses II.aren emazte zen Nefertariren izenean agertzen da, *Meriten-Mut* "Muten maitea" bezala.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29409
* Commonscat Multimedia: Mut

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3270776
* BNF: 12044070d (data)
* GND: 118970860
* LCCN: n2020021031
* SUDOC: 078608031
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q29409
* Commonscat Multimedia: Mut
**Miguel Osvaldo Etchecolatz** (Azul, Buenos Airesko probintzia, 1929ko maiatzaren 1a - La Plata, 2022ko uztailaren 2a) Argentinako polizia bat izan zen, genozida kondenatua eta errepresorea, Buenos Aires probintziako poliziako Ikerketa zuzendaria izan zena eta Ramon Camps brigada jeneralaren eskuineko eskua, diktadura militarraren garaian, Berrantolaketa Prozesu Nazionala deitua (1976-1983). Behin baino gehiagotan zigortu zuten biziarteko espetxealdira, gizateriaren aurkako hainbat krimenengatik, 1986, 2004, 2006, 2014, 2016, 2018 eta 2020an emandako epaien bidez. Epai horiek biziarteko espetxealdiko zigor bakar batean bateratu ziren.

Etchecolatz zigortu zuten krimenen artean nerabe talde baten bahiketa eta hilketa, *Noche de los Lápices* bezala ezagutzen dena; adingabeen jabetzea eta Jorge Julio Lópezen desagerpena daude. Obedientzia Behartuaren Legea aplikatzearen onura jaso zuen, baina 2006an zigorgabetasun-legeak baliogabetu zirenean, itxi ziren auzietan berriro epaitu zuten. Jorge Julio Lópezen bigarren desagerpenarekin lotu dute, haren aurkako epaiketa batean lekuko izan baitzen. 2014an, Etchecolatzi "Jorge Julio López Secuestrar" zioen eskuizkribu bat eskuetan zuela argazkia atera zioten.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q369733
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 38685773
* ISNI: 0000 0000 3825 906X
* GND: 105714617X
* LCCN: n98018770

 |

* Wd Datuak: Q369733
**Inazio Fermin Ibero** (gaztelaniaz: *Ignacio Fermín de Ibero*) (Iruñea, 1530 inguru-1612ko urriaren 1a) monje zistertar, idazle, historialari nafarra eta Fiteroko betiko abade izan zen. Fiteroko abade bezala, gainera, Nafarroako Gorteetan eserlekua izan zuen, eta 1593, 1600 eta 1608koek, gainera, erresumako Diputazioko kide izendatu zuten.

Biografia
---------

Monje zistertarra. Nogalesko monasterioan (Astorga) hartu zuen abitua. Teologian doktorea, Durangoko katedra lortu zuen Alcalan, eta hiri bereko San Bernardo ikastetxeko errektore izan zen. Beste kargu batzuk ere izan zituen, tartean Ofizio Santuaren Kongregazino Santuko zentsore eta Fiteroko betiko abadea. 

1608an Espainiako monasterio zistertar guztiak bisitatzeko eta eraberritzeko ahalmena zuen bikario nagusi izendatu zuten. Fiteroko abade bezala, Gorteetan eserlekua izan zuen, eta 1593, 1600 eta 1608koek, gainera, Erresumako Diputazioko kide izendatu zuten. 

Ofizio Santuan zentsore papera bete zuen eta, beste liburuen artean, Diego Lizarrakoaren *Enarrationes in evangelium secundum Lucam* zentsuratu zuen.

Obra
----

Bere literatur jarduera ordenaren eta bere monasterioaren historian oinarritu zen. Bere monasterioan instalatutako inprimategian 1603an *Exordium sacri Ordinis cistercienses* argitaratu zuen. Beste lan batzuk argitaratu gabe gelditu ziren: *Exordium maius* eta *Relación histórica de la fundación y antigüedad de este real monasterio*; bi hauek Madrilgo Artxibo Historikoan jasota daude baina beste bat, *Grandezas del Cister*, gaur egun galduta dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Fray Ignacio de Ibero, abad de Fitero», *Príncipe de Viana*, 5, 1945, 283-291 or.
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q116693488

 |

* Wd Datuak: Q116693488
**Iker Gimeno Anglada** (Castro Urdiales, 1981eko urtarrilaren 20a) traineru estropadetako patroia da. Kontxako Bandera eta TKE Liga bana eskuratu ditu besteak beste.

Kirol ibilbidea
---------------

Castro Urdialeskoa izanik herriko taldean hasi zen arraunean. 2001 urtean Espainiako Txapelketa jokatzeko aukera eman zion Jose Luis Kortak eta orduan lortu zuen bere aurreneko titulu handia. Urte horietan ordea patroi handiak fitxatu zituen Castrok (Asier Zurinaga, J.M. Lujanbio, Joseba Arbona...) eta Iker Gimeno bigarren taldeko patroia izan zen. 2005ean bihurtu zen *La Marinera* traineruko patroi ofiziala. Urterik onena 2008 eta batez ere 2009 denboraldietan izan zituen, Castro Urdialesek arraunean inoiz izan den tripulazio onenetakoa gidatu baitzuen.

2011n krisialdia iritsi zen Castrora eta ordutik hainbat taldetan aritu da Iker Gimeno.

Taldeak
-------

| Taldea | Urteak |
| --- | --- |
| Castro Urdiales | 1995-2001 |
| Pedreña | 2002-2003 |
| Castro Urdiales | 2004-2011 |
| Santurtzi | 2012-2013 |
| Astillero | 2013-2014 |
| Zierbena | 2015-2016 |
| Kaiku | 2017 |
| Astillero | 2018 |
| Deustu | 2019 |
| Urdaibai | 2020-2021 |
| Kaiku | 2022 |

Palmaresa
---------

* Kontxako Bandera (1): 2008.
* TKE Liga:
	+ Txapeldun (1): 2009
	+ Bigarren (1): 2008
* Espainiako Txapelketa (1): 2001
* Kantabriako Txapelketa (2): 2010, 2013
* Zarauzko Ikurrina (2): 2008, 2009.
* El Corte Ingles Bandera (1): 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q66023695

 |

* Wd Datuak: Q66023695
5 puntuekin lortzen den Motzkin zenbakia 21 da ({\displaystyle M\_{5}=21}).
**Motzkin zenbaki** bat zirkunferentzia batean dauden {\displaystyle n} puntuen artean elkarren artean mozten ez diren kordak marrazteko dauden modua kopuruen sekuentzia da. Motzkin zenbakiak Theodore Motzkinen omenez deitzen dira. Geometrian, konbinatorian eta zenbakien teorian erabilera dute.

{\displaystyle M\_{n}} formularako {\displaystyle n=0,1,\dots } Motzkin zenbakiak honakoak dira:

1, 1, 2, 4, 9, 21, 51, 127, 323, 835, 2188, 5798, 15511, 41835, 113634, 310572, 853467, 2356779, 6536382, 18199284, 50852019, 142547559, 400763223, 1129760415, 3192727797, 9043402501, 25669818476, 73007772802, 208023278209, 593742784829, ...

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «A001006 - OEIS» *oeis.org* (Noiz kontsultatua: 2021-01-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2915234
* Commonscat Multimedia: Motzkin numbers

---

 |

* Wd Datuak: Q2915234
* Commonscat Multimedia: Motzkin numbers
**Proximus Dorreak** (frantsesez: *Tours Proximus* , nederlanderaz: *Proximus-torens*, konpainiaren izena aldatu baino lehen **Belgacom Dorreak** bezala ezagutzen direna) Bruselako (Belgika) Iparraldeko auzoako finantza barrutian dagoen Albert II.a erregearen kaleko etxe orratz bikiak dira. Eraikinek Proximus telekomunikazio enpresatik hartzen dute izena. Belgikako eraikin altuenetakoak dira .

Dorreak biak 102 m teilaturainoko altuera, eta 1. dorreak orratz bat du 134 m-ko altuerara helduz, Belgikako bandera bat jarrita. Bi dorreak 30 m-ko luzera duen kristalezko gaineko igarobide batek lotzen ditu eraikin bakoitzaren 25. eta 26. solairuen artean. 

Dorreak Bruselako World Trade Centerren zortzi eraikineko multzo baten barruan sortu ziren hasieran, baina proiektu bereizi batean zatitu ziren.  Dorreen eraikuntza 1991n hasi zen eta 1994an amaitu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *World Trade Center, Brussels at Emporis.*  Emporis.com.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2363386
* Commonscat Multimedia: Proximus Towers

---

 |

* Wd Datuak: Q2363386
* Commonscat Multimedia: Proximus Towers
**Prowers konderria** (ingelesez: *Prowers County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lamar da. 2010eko zentsuaren arabera 12.551 biztanle zituen, Prowers kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Prowers konderriak 4.258,77 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,35 ura dira. Beste 4.243,42 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,34 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 12.551 pertsonetatik 12.290 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.417 dira. 54 beltzak edo afroamerikarrak. 65 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 38 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 91 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q175035
* Commonscat Multimedia: Prowers County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131379170
* LCCN: n82208673
* **Lekuak**
* OSM: 415767
* TGN: 2000241

 |

* Wd Datuak: Q175035
* Commonscat Multimedia: Prowers County, Colorado