*El Escorial* jauregi-monasterioa (Madrilgo Erkidegoa)  
Juan Bautista de Toledo marraztua eta Herrerak eraikia
Aranjuezko errege jauregia
**Juan de Herrera** (Movellán, Valdáliga, Kantabria, 1530 - Madril, 1597ko urtarrilaren 15a) arkitekto, geometra eta matematikaria izan zen, Espainian arkitektura pizkundetarra berritu zuena. Berezko estiloa garatu zuen, gerora *Herrerar* deitua, Filipe II.aren eta Espainiar Inperioko arkitekturaren ezaugarri izan zena urte askotan. Serlio eta Vignolaren jarraitzaile eta Espainiako Errenazimentuko arkitektorik behinena da Juan de Herrera. Haren izena daraman estiloaren ezaugarriak, apaindurarik eza, horma sendoak, lerro geometrikoen eta gainazal lauen nagusitasuna dira.

Bizitza
-------

Valladoliden ikasi eta oso gazterik joan zen Italia, Alemania eta Flandriara (1548). Gero Karlos V.a Espainiakoaren armadarekin berriro izan zen Flandesen (1553). Karlos V.a hil zenean, Filipe II.a Espainiakoaren zerbitzura jarri zen. 1563an Juan Bautista de Toledoren zuzendaritzapean egiten ari ziren El Escorial monasterioan hasi zen lanean. Toledo hil zenean, erregeak obren buru ezarri zuen Herrera (1567-1584), eta berak egin zituen monasterioko aurrealde nagusia eta eliza. Erregearen arkitekto izendatu zutenean, erregetzaren eraikuntza guztien ikuskari bihurtu zen. Herreraren planoen arabera eginak dira, besteak beste, Toledoko alkazarreko hegoaldeko aurrealdea, Sevillako lonja eta Aranjuezko jauregiaren berrikuntza. Herreraren obra nagusia, ordea, Valladolideko katedrala izatekoa zen. Rodrigo Gil, hasierako arkitektoa, hil zelarik, proiektua erabat berritu zuen. 1589an eman zitzaion hasiera obra eskergari (XIX. mendean bukatu zen, hasierako proiektua aldatu eta murrizturik). Madrilgo hirigintzaren berrikuntzan ere esku hartu zuen Herrerak.

Lan nagusiak
------------

* Aranjuezko errege jauregia (1561).
* El Escorial jauregi-monasterioa (1563).
* Toledoko alkazarraren hego fatxada (1571 – 1585).
* Sevillako lonja, egungo Indietako Artxiboa (1583).
* Toledoko udaletxea.
* Valladolideko katedrala (1589).
* Segoviako zubia, Madril.
* Segoviako Monetaren Etxea.

Ikus, gainera
-------------

* Herrerar arkitektura

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Juan de Herrera*** Aldatu lotura Wikidatan |

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q363914
* Commonscat Multimedia: Juan de Herrera

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 88624257
* ISNI: 0000 0000 8162 4798
* BNE: XX1000411
* BNF: 11975174b (data)
* CANTIC: a10937705
* GND: 118800388
* LCCN: n85366725
* SUDOC: 027783588
* ULAN: 500116393
* UB: a1312012
* KulturNav: id
* RKD: 486830
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02776/eu\_h\_1647/h1647
* GEA: 6791
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 11685
* **Arkitektura**
* COAM: 0692

 |

* Wd Datuak: Q363914
* Commonscat Multimedia: Juan de Herrera