**Sigourney Weaver**, jaiotzako izen-deiturez **Susan Alexandra Weaver** (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1949ko urriaren 8a) zinema, telebista eta antzerkiko aktore eta ekoizle estatubatuarra da. Oscar sarietarako eta Aktoreen Sindikatuko sarietarako hautagai izan da. Bi Urrezko Globo irabazi ditu dramako aktore onenaren eta aktorerik onenaren ataletan, hainbat Saturn Awards (Aliens eta *Avatar*) eta aktorerik onenaren BAFTA saria. Oscar saririk irabazi ez duen arren, 1986an bi izendapen jaso zituen, bata Dian Fossey kontserbatzalearen paperarengatik *Gorillas in the Mist* filmean, eta bestea, *Working Girl* filmarengatik, nahiz eta kasu horretan bigarren aktorearena zen. *Alien* sagako hainbat filmetan Ellen Ripley tenienteak egindako lanengatik da ezaguna: *Alien, zortzigarren bidaiaria* (1979), Aliens (1986), *Alien 3* (1992) eta *Alien: resurrección* (1997). Beste film ezagun batzuetan ere parte hartu du: *Avatar* (2009), *Los cazafantasmas* (1984), *Gorilas* en la niebla (1988), Working *Girl* (1988), *Copycat* (1994), *La tormenta de hielo* (1997), *Snow White: A Tale of Terror* (1997), eta *The Village* (2004). Zientzia-fikzioaren erregina ere esaten zaio.

2016eko irailean, Donostia Saria jaso zuen Donostiako Nazioarteko Zinemaldian.

2024ko otsailaren 10ean Nazioarteko Goya Saria jaso zuen eta María Luisa Solá bikoizketako aktoreari, gaztelaniazko ahotsari eskaini zion.

Biografia
---------

Leroy Hospital-en jaio zen, Pat Weaver telebistako produktore exekutiboaren eta Elizabeth Inglis aktore britainiarraren alaba. Amak senarra eta seme-alabak zaintzeko alde batera utzi zuen aktore lana. Familian bere osaba, Doodles Weaver aktore eta komediantea ere nabarmentzen da. Haurtzaroan leku askotan bizi izan zen. Hamahiru urte zituela, gainerakoek baino altuera handiagoa – 182 cm luze da– zuen, eta horregatik iseka egiten zioten ikaskideek.

1962an, familia San Frantziskora joan zen bizitzera. Esperientzia ez zen batere atsegina izan harentzat. Ondoren, Connecticuteko ekialdera joan ziren, eta han matrikulatu zen Ethel Walker Schoolen, aurreko ikastetxeko arazo berak izanik. Sigourney Weaver izena 1963an erabiltzen hasi zen, Francis Scott Fitzgeralden *Gatsby Handia* eleberriko pertsonaiaren omenez. Eskolako antzerki lan batzuetan parte hartu zuen eta 1965ean *troupe* batean aktore lanetan aritu zen. 1967an graduatu zen eskolatik, eta denboraldi batez egon zen Israelen. Hantxe ezagutu zuen Aaron Lathmane erreportaria, eta harekin harremanetan hasi zen, baina apur bat geroago banandu egin ziren.

1969an, ingelesezko literaturan matrikulatu zen Stanford Unibertsitatean. Ikasketak amaitu zituenean, New Yorkeko Yale School of Draman sartu zen, eta 1973an antzerkian hasi zen lanean. 1984ko urriaren 1ean Jim Simpsonekin ezkondu zen, eta harekin alaba bat izan zuen, Charlotte Simpson, 1990eko apirilaren 13an jaioa. Hainbat hizkuntza hitz egiten ditu, besteak beste frantsesa eta alemana. New Yorken edo Santa Barbaran bizi da.

Bere zinema-debuta Woody Allen zuzendariaren *Annie Hall* (1977) filmean egin zuen, Allenen ondoan pertsonaia txiki bat interpretatuz. Bi urte geroago, aktorea Ripley teniente gisa agertu zen *Alien* sagaren lehen zatian, *Alien* (1979) izenekoan. Pertsonaiak hiru jarraipen film izan zituen: *Aliens* (1986), *Alien 3* (1992) eta *Alien Resurrection* (1997). Azken bi horietako ekoizlea ere izan zen. Roger Ebert kritikariak, James Cameronek zuzendutako filmean parte hartu zuenean, hau adierazi zuen: «*Weaverrek, denbora gehienean pantailan dagoenak, interpretazio indartsu eta atsegina egiten du. Hariari eusten dio dena elkartuta*». Emakumezko aktore onenaren Oscar sarirako hautagaia izan zen, eta beldurrezko film batengatik sari horretarako hautagaitza lortu duten emakuem aktore bakarretakoa izan da. *Ghostbusters* (1984) arrakastatsuekin eta *Ghostbusters II* (1989) bere jarraipenarekin jarraitu zuen. Bi filmetan Bill Murray, Dan Aykroyd eta Rick Moranis izan zituen ondoan.

Bere zinema-debuta Woody Allen zuzendariaren *Annie Hall* (1977) filmean egin zuen, Allenen ondoan pertsonaia txiki bat interpretatuz. Bi urte geroago, aktorea Ripley teniente gisa agertu zen *Alien* sagaren lehen zatian, *Alien* (1979) izenekoan. Pertsonaiak hiru jarraipen film izan zituen: *Aliens* (1986), *Alien 3* (1992) eta *Alien Resurrection* (1997). Azken bi horietako ekoizlea ere izan zen. Roger Ebert kritikariak, James Cameronek zuzendutako filmean parte hartu zuenean, hau adierazi zuen: «*Weaverrek, denbora gehienean pantailan dagoenak, interpretazio indartsu eta atsegina egiten du. Hariari eusten dio dena elkartuta*». Emakumezko aktore onenaren Oscar sarirako hautagaia izan zen, eta beldurrezko film batengatik sari horretarako hautagaitza lortu duten emakuem aktore bakarretakoa izan da. *Ghostbusters* (1984) arrakastatsuekin eta *Ghostbusters II* (1989) bere jarraipenarekin jarraitu zuen. Bi filmetan Bill Murray, Dan Aykroyd eta Rick Moranis izan zituen ondoan.

Filmografia hautatua
--------------------

Sigourney Weaver eta bere aita Pat Weaver, 1989.
Sigourney Weaver, 2009.

  


| Urtea | Filma | Rola |
| --- | --- | --- |
| 2006 |
| *Infamous* | Babe Paley |
| *The TV Set* | Lenny |
| *Happily N'Ever After* | Rieda |
| *Snowcake* | Linda Freeman |
| 2004 | *Imaginary Heroes* | Sandy Travis |
| *The Village* | Alice Hunt |
| 2003 | *Holes* | Warden Walker |
| 2002 | *Tadpole* | Eve Grubman |
| 2001 | *Heartbreakers* | Max Conners/Angela |
| 1999 | *Galaxy Quest* | Gwen DeMarco/Lieutenant Tawny Madison |
| 1997 | *The Ice Storm* | Janey Carver |
| *Alien: Resurrection* | Ellen Ripley |
| 1995 | *Jeffrey* | Debra Moorhouse |
| *Copycat* | Helen Hudson |
| 1994 | *Death and the Maiden* | Paulina Escobar |
| 1993 | *Dave* | Ellen Mitchell |
| 1992 | *1492: Conquest of Paradise* | Isabel erregina |
| *Alien 3* | Ellen Ripley |
| 1989 | *Ghostbusters II* | Dana Barrett |
| 1988 | *Working Girl* | Katharine Parker |
| *Gorillas in the Mist: The Story of Dian Fossey* | Dian Fossey |
| 1986 | *Aliens* | Ellen Ripley |
| *Half Moon Street* | Dr. Lauren Slaughter |
| 1985 | *Une femme ou deux* | Jessica Fitzgerald |
| 1984 | *Ghostbusters* | Dana Barrett |
| 1982 | *The Year of Living Dangerously* | Jilly Bryant |
| 1981 | *Eyewitness* | Tony Sokolow |
| 1979 | *Alien* | Ellen Ripley |
| 1977 | *Annie Hall* | Alvy-ren neska antzokitik kanpo |

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 2024ko otsailaren 10ean Nazioarteko Goya Saria jaso zuen Valladoliden.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Premios y nominaciones de Sigourney Weaver» *IMDb*.
2. ↑   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.
3. ↑   País, El.  (2024-02-06). «La actriz Sigourney Weaver, premio Goya Internacional 2024» *El País*.
4. ↑   «Sigourney Weaverrek jasoko du Donostia saria» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2016-08-25).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Quién es María Luisa Solá: la actriz catalana de doblaje a la que Sigourney Weaver dedicó su Goya» *Crónica Global* 2024-02-11 (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** eCartelera.com.  (2024-02-11). «Sigourney Weaver dedica su premio Goya Internacional a la actriz de doblaje María Luisa Solá, su voz en español» *eCartelera* (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** Aragón, Heraldo de. «Quién es María Luisa Solá, la desconocida española a la que Sigourney Waver se ha rendido en los Goya» *heraldo.es* (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
8. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Lista completa de premiados y nominados en los Premios Goya 2024» *www.antena3.com* 2024-02-10 (Noiz kontsultatua: 2024-02-11).
9. 1 2   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.
10. 1 2   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.
11. 1 2   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.
12. ↑   «Trivia for *Annie Hall*» *IMDb*.
13. ↑   «Filmografía como productora» *IMDb*.
14. ↑   Roger Ebert.  (15 de enero de 2004). «Comentario de Roger Ebert» *Chicago Sun Times*.
15. ↑   «Premios y nominaciones de Sigourney Weaver» *IMDb*.
16. ↑   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.
17. ↑   «Trivia for *Annie Hall*» *IMDb*.
18. ↑   «Filmografía como productora» *IMDb*.
19. ↑   Roger Ebert.  (15 de enero de 2004). «Comentario de Roger Ebert» *Chicago Sun Times*.
20. ↑   «Premios y nominaciones de Sigourney Weaver» *IMDb*.
21. ↑   «Biografía de Sigourney Weaver» *IMDb*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q102124
* Commonscat Multimedia: Sigourney Weaver / Q102124

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 85082285
* ISNI: 0000000121419263
* BNE: XX1177459
* BNF: 13901048c (data)
* CANTIC: a10594139
* GND: 118916955
* LCCN: n88032867
* NKC: pna2005262036
* NLA: 35814078
* CiNii: DA1009647X
* SNAC: w67s8qhc
* SUDOC: 034532498
* BIBSYS: 98053848
* UB: a1101867
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 06013/eu\_w\_0090/w0090
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q102124
* Commonscat Multimedia: Sigourney Weaver / Q102124