Apioa eta *baby* azenario gordinak, *crudités*aren adibide
***Crudités*a** (frantsesez, [kʁydite]; soilik pluralean) Frantziako janaurreko tipikoa da, barazki gordinez osaturikoa, normalean saltsa ezberdinekin edota ozpin-olioarekin aurkezten dena. Erabili ohi diren barazkien artean, besteak beste, apio-makiltxoak, azenario-makiltxoak, luzoker-makiltxoak, pipermorro-zerrendak, brokolia, azalorea, mihilua eta zainzuri-zerrendak aurkitzen dira.

Etimologia
----------

*Crudités* hitz frantses bat da, lit. "gauza gordinak", XIV. mendeko *crudité* hitzetik datorrena (Frantses Ertaina) eta, hau, zuzenean, latineko *cruditatem* terminotik datorrena (*cruditas* modura nominalizatua), *crudus* hitzetik: "gogorra; ez-kosinatua, gordina, odoltsua". Hau proto-Indoeuropear \**krue-do- -*tik dator, *\*kreue-* -tik ("haragi gordina"), ingeleseko *raw* ("gordin") hitzaren jatorri dena. Merriam-Webster hiztegiaren arabera *crudités* terminoa 1960 aldera erabili zen lehen aldiz, frantseseko *crudité* terminoaren pluralizazioz ("gordintasuna").

### Itzulpena

Gaur egun, ez dago *crudités* terminorako itzulpen proposaturik Euskaltzaindiaren aldetik, Elhuyar Hiztegiak *barazki(ak)* eta *ortuari(ak)* itzulpenak proposatzen dituen arren. Bestelako hizkuntzetan, aldiz, erabaki ezberdinak hartu dira; hala, Katalan Herrietan *cruatge* terminoa proposatu da, Fundéu fundazioak *crudités* terminoa kurtsibaz idaztea proposatzen duen bezala. RAEk, ordea, Elhuyar Hiztegiaren bide berdinean, *verdura* terminoa erabiltzea defendatzen du.

Arriskuak
---------

Janari gordin ororekin gertatzen den bezala, janari hau jateak toxoplasmosi-arriskua dauka, *Toxoplasma gondii* protozoo parasitikoak sortutako gaixotasuna, bereziki haurdun dauden banakoetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «What Are The Crudités?» *archive.is* 2013-01-23 (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
2. ↑   **(Ingelesez)** «crudites | Origin and meaning of crudites by Online Etymology Dictionary» *www.etymonline.com* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
3. ↑   **(Ingelesez)** «crudity | Origin and meaning of crudity by Online Etymology Dictionary» *www.etymonline.com* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
4. ↑   **(Ingelesez)** «Definition of CRUDITÉS» *www.merriam-webster.com* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
5. ↑   «crudité - Elhuyar hiztegiak» *hiztegiak.elhuyar.eus* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
6. ↑   «Les paraules valencianes d'Eugeni Reig | Diari per a Tècnics Lingüístics» *www.cdlpv.org* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** «https://twitter.com/fundeu/status/521306105797156864» *Twitter* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
8. ↑   **(Gaztelaniaz)** ASALE, RAE-; RAE. «verdura | Diccionario de la lengua española» *«Diccionario de la lengua española» - Edición del Tricentenario* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
9. ↑   **(Frantsesez)** «Les 10 aliments à éviter pendant la grossesse» *grossesse.aujourdhui.com* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).
10. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Alimentos a evitar durante el embarazo» *Sanitas* (Noiz kontsultatua: 2020-07-26).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2142465
* Commonscat Multimedia: Crudités

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2142465
* Commonscat Multimedia: Crudités