**Djamila** **Amrane-Minne**, **Danièle Minne** jaiotzean, (Neuilly-Sur-Seine (Hauts-de-Seine), 1939ko abuztuaren 13a - Aljer, 2017ko otsailaren 11) idazle, poetisa, ekintzaile eta unibertsitateko irakaslea izan zen.

Ama Jacqueline Guerroudj zuen, Netter jaiotzez, eta amaren senarra Abdelkader Guerroudj, biak heriotzara kondenatutako ekintzaile komunistak. Djamila Aljeriako independentzia gerran Nazio Askatasunerako Fronteko kidea izan zen. Horrez gain, *porteuse de valise* ere izan zen, hau da, *Jeanson sareetako* kidea. Erakunde hori frantses ekintzaile ezkertiarrez osaturik zegoen, eta FLNren alde lan egiten zuen, batez ere, dirua eta dokumentazio faltsua fronteari batetik bestera helaraziz. Djamila Amrane-Minnek, Aljeriako gerran, bonba bat jarri zuen Aljerreko FLNren aginduz. Libre utzi zuten 1962ko amnistia orokorrari esker.

Aljeriaren independentziaren ondoren, herrialde hartako lehen Historia irakasle aljeriarra izan zen. Gerra garaian, bakea heldu baino lehentxoago hilko zen Khellil Amrane-rekin ezkondu zen. Geroago, berriz ere ezkondu zen Khellil-en anaia Rabah Amranerekin. Gerra amaitutakoan, jaiotzean jarri zioten *Danièle* izenarekin batera borrokan zebilenean erabiltzen zuen *Djamila* gerlari-izena ere hartu zuen. 90eko hamarkadan, Aljerian hedatu zen indarkeriatik ihesi, Frantziara joan zen eta han deskolonizazioaren historia irakatsi zuen *Toulouse-Jean-Jaurès* unibertsitatean; bertan, *Groupe de recherche sur l'histoire immédiate* ikerketa-taldeko kidea izan zen.

Biografia
---------

### Familia

Jacqueline Guerroudj, Djamila Amrane-Minneren ama.
Danièle Minne eta bere gurasoak —Jacqueline Netter, jatorriz Rouengoa, eta Pierre Minne filosofiako irakaslea— 1948an iritsi ziren Aljeriara. Danièleren ama maistra izan zen Négrier-en (gaur egungo Chetouane) eta gero Tlemcen-dik gertu dagoen Ain Fezzan herrian. 1950ean, berriz ezkondu zen Abdelkader Guerroudj-ekin, Aljeriako Alderdi Komunistako (PCA) aktibistarekin, eta bera ere Aljeriako Alderdi Komunistaren kide egin zen. 1955eko apirilean, Jacqueline eta Abdelkader Guerroudj Aljeriatik kanporatu zituzten beren jarduerengatik. Zenbait hilabete Frantzian igaro ondoren, Aljerrera itzuli ziren, eta 1956ko urtarriletik aurrera parte hartu zuten PCAren *Combattants de la libération* taldearen antolaketan eta baita Yacef Saâdi-ren *Réseau bombes* taldearenean ere. Atxilotu eta epaitu ondoren, heriotza-zigorra ezarri zieten Fernand Iveton-en, Aljeriako gerran parte hartzeagatik gillotinaturik hil zuten europar bakarraren, konplize izateaz akusaturik. 1962ko martxoaren 8an, baina, Djamila Bouazza eta Djamila Bouhiredekin batera indultatu zituzten.

### *Otomatic* tabernako atentatua

'*Les poseuses de bombes*'. '*Réseau bombes*' sarearen zenbait kide (Samia Lakhdari, Zohra Drif, Djamila Bouhired eta Hassiba Ben Bouali)
Danièle Minnek 1956ko ikasleen greban parte hartu zuen, eta bat egin zuen Aljeriako independentziaren aldeko matxinadarekin, *Djamila* izenarekin. Aljerreko guduan, FLNko *réseau bombes* sareko kidea izan zen. Emakume gaztez osaturiko talde horrek hainbat hildako eragin zituen Aljerreko leku publikoetan lehergailuak jarririk.

1957ko urtarrilaren 26an, larunbata, Danièlek, artean adingabea (17 urte), FLNren atentatu hirukoitz batean parte hartu zuen Aljerreko auzune europarreko Michelet kaleko hiru tabernatan. Berak *Otomatic* tabernan jarri zuen bonba, eta haren kideek beste lehergailu batzuk utzi zituzten *Coq-Hardi-n* eta *La Cafétéria-n*.

*Le Journal d'Arger* egunkariaren arabera, hauek izan ziren atentatu horien ondorioak: "lau emakume hilik eta 37 zauritu ospitaleraturik; haietatik, 21 emakume egoera kezkagarrian".

1957ko abenduaren 4an, zazpi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Aljerreko *Barberousse* kartzelan hasi zen kondena betetzen, eta gero, Frantziara eraman zuten. 1962ko apirilean, Rennes-eko emakumeentzako espetxetik askatu zuten, Aljeriako Independentzia Gerrari amaiera eman zion Eviango Akordioan adosturiko amnistia aplikaturik.

### Unibertsitateko irakasle eta poeta

Aljeriaren independentziaren ondoren, Danièle Minnek Aljeriako nazionalitatea hartzea erabaki zuen, eta 1964an, ezkondu zenean, Djamila Amrane izen-abizenak hartu zituen. Aljerreko Unibertsitatean hasi zen lanean eta 1988an doktoretza lortu zuen. 1999an, Toulouseko Unibertsitatean hasi zen irakasle emakumeari buruzko historia eta ikerketa arloan.

Olerkiez gain, hainbat lan idatzi zituen. Haietako bat '*Les femmes algériennes et la guerre de libération nationale en Algérie, 1954-1962*' (1988) izan zen. 1978 eta 1986 urteen artean egindako 88 elkarrizketatan oinarriturik zegoen, eta emakume aljeriarrek beren herrialdearen "*Askapen Gerran*" izan zuten parte hartzea aztertzen zuen.

Lanak
-----

### Olerkia

Djamila Amraneren poemak *Espoir et parole*, *poèmes algériens* antologian jasota daude, beste hogeita bost idazleren olerkien artean. Bildumako poemak, gehienak Independentzia Gerran idatziak, Denise Barrat-ek bildu zituen, eta 1963an Pierre Seghersek argitaratu zituen, Abdallah Benanteur-en ilustrazioekin.

Poema horietako hiru Paueko kartzelan idatzi zituen: 1959an, *Vous m'avez appelée, fenêtres de prison* eta *Pourquoi?*; eta 1961eko maiatzean, *Sept années de guerre*. Djamila Amranek *Jeune Afrique* saria jaso zuen 1962ko urrian.

1962ko apirilean askatu zutenean, Tlemcen-era itzuli zen. Han, abuztuan, "*Boqala*" poema hunkigarria idatzi zuen. Poema horretan makisean izan zituen bizipenak deskribatu zituen, hiltzen ikusi zituen neba-arreben oroimenez. Oso gazterik bizi izan zuen esperientzia horrek trauma sakonak utziko zizkion bizitza osorako. 1967n, *Espoir et parole* antologian berriro argitaratu zuten. *Boqala-ri* Aljeriako gerrari buruz idatzi izan den poema ederrenetariko bat iritzi izan diote. 1963an, *Le Couscous du rêve* argitaratu zuen *Alger-républicain-en*.

### Saiakera

* *Les femmes algériennes et la guerre de libération nationale, 1954-1962*, 1989 [tesia]
* *Les femmes algériennes dans la guerre*, Pierre Vidal-Naquet-en hitzaurrea, Paris, Plon, 1991, 298 or. ISBN 2-259-02295-2
* *Femmes au combat*, André Mandouze-ren hitzaurrea, Alger, Éditions Rahma, 1993, 298 or.
* *Des femmes dans la guerre d'Algérie*, elkarrizketak, Michelle Perrot-en hitzaurrea, Paris, Éditions Karthala, 1994, 218 or. (ISBN 2865375102 eta 978-2865375103)

Oharrak
-------

1. ↑  Hauek dira, Danièle Amranerekin batera, antologian jaso izan diren poemen egileak: Djamel Amrani, Jean Amrouche, M'hamed Aoune, Abdelhamid Baitar, Mourad Bourboune, Hocine Bouzaher, Mohammed Dib, Leila Djabali, Assia Djebar, Tewfik Farès, Lâadi Flici, Anna Gréki, Nadia Guendouz, Malek Haddad, Bachir Hadj Ali, Kateb Yacine, Henri Krea, Kaddour M'Hamsadji, Malika O'Lahsen, Jean Sénac, Boualem Taibi, Ahmed Taleb, Nordine Tidafi, Moufdi Zakaria, Zehor Zerari.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, frantsesezko wikipediako «Djamila Amrane-Minne» artikulutik itzulia izan da, 2023-04-16 data duen 203382443 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2023-04-16 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

1. 1 2   **(Frantsesez)**  *Publications « L'Histoire Immédiate sur le Web.*  Université de Toulouse Mirail (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
2. ↑   **(Frantsesez)**  *Amrane, Djamila (1939-2017) forme internationale.*  BnF - Catalogue général (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
3. ↑   **(Frantsesez)** Journaliste 2.  (2017-02-12). «Moudjahida, fille de Moudjahida, Danielle Minne nous a quittés à l'âge de 77 ans (vidéo)» *www.algerie360.com* (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
4. 1 2 3   **(Frantsesez)** Martin, Jacqueline.  (2017-12-01). «Danièle-Djamila Amrane-Minne (1939-2017), Moudjahida et historienne des moudjahidates» *Clio. Femmes, Genre, Histoire* (46): 215–219.  doi:10.4000/clio.13782. ISSN 1252-7017. (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
5. ↑   **(Frantsesez)** Abderrezak, Belkheir.  (2018-12-26). «Appel pour baptiser une résidence universitaire au nom de Djamila Amrane» *Le Jeune Indépendant* (Noiz kontsultatua: 2023-09-06).
6. ↑  « La moudjahida Djamila Amrane n'est plus », *El Watan*, 12 février 2017.
7. 1 2 3   **(Frantsesez)** Gallissot, René.  (2013-12-24). *GUERROUDJ Jacqueline, née Jacqueline NETTER, divorcée de Pierre MINNE.*  Maitron/Editions de l'Atelier (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
8. 1 2 3 4 5 6   **(Frantsesez)** «Biographie Djamila Amrane-Minne» *vitaminedz.com* (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
9. ↑   **(Frantsesez)**  *Membres « L'Histoire Immédiate sur le Web.*  (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
10. ↑   «Catalogue SUDOC» *www.sudoc.abes.fr* (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
11. ↑   **(Frantsesez)** Barrat, Denise.  (1991-01-01). *Espoir et Parole : Poèmes algériens.*  FeniXX réédition numérique ISBN 978-2-402-04023-5. (Noiz kontsultatua: 2023-09-07).
12. ↑  Algérie-Actualité, n° 106, Alger, 29 octobre 1967. (Référence donnée par Jean Déjeux, *Bibliographie méthodique et critique de la littérature algérienne de langue française, 1945-1977*, Alger, SNED, 1979, p. 218.
13. ↑   **(Frantsesez)** Achour, Christiane.  (1990). *Anthologie de la littérature algérienne de langue française.*  Entreprise algérienne de presse, 283 or..
14. ↑  *Alger-républicain*, Alger, 19 février 1963. Référence donnée par Jean Déjeux, *Bibliographie méthodique et critique de la littérature algérienne de langue française, 1945-1977*, Alger, SNED, 1979, p. 189.

Bibliografia
------------

* Jacqueline Lévi-Valensi et Jamel Eddine Bencheikh, *Diwan algérien : la poésie algérienne d'expression française de 1945 à 1965*, Centre pédagogique maghrébin, 1967 (214 or.)
* Jean Déjeux, *Bibliographie méthodique et critique de la littérature algérienne de langue française, 1945-1977*, Alger, SNED, 1979
* Jean Déjeux, *Littérature maghrébine de langue française*, 3. argitalpen berrikusi eta zuzendua, Sherbrooke, Éditions Naaman, 1980 ISBN 2-89040-122-7 (247 or.)
* Christiane Achour, *Anthologie de la littérature algérienne de langue française*, Alger, Entreprise algérienne de presse; Paris, Bordas, 1990 ISBN 2-04-019906-3 (Djamila Amrane: 283 or.)

* *Moudjahidate, des engagements de femmes dans la guerre d'Algérie*, d'Alexandra Dols, avec Djamila Amrane. Dokumentala

Ikus, gainera
-------------

* Aljeriako Independentzia Gerra
* Aljerko Gudua
* Baya Hocine
* Djamila Bouazza
* Djamila Bouhired
* Djamila Boupacha
* Hassiba Ben Bouali
* Jacqueline Guerroudj
* Zohra Drif

Kanpo estekak
-------------

* *Le combat de Djamila Danièle Amrane Minne pour la libération de l’Algérie*, (2017ko otsailaren 14a), Aljer républicain.
* Bideoak:
	+ Arrestation de Danièle Minne à Alger, JT 20 h - 30 décembre 1957, INA
	+ Arrestation de Danielle Minne, terroriste de dix sept ans, Les Actualités françaises - 4 décembre 1957, INA

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3032783
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 306191672
* ISNI: 0000 0000 8129 9761
* BNF: 122003160 (data)
* GND: 1146032358
* LCCN: nr91017685
* SUDOC: 030624843

 |

* Wd Datuak: Q3032783