Tenislaria
**Rosa Torras Buxeda** (Bartzelona, 1895eko urtarrilaren 1a – ibidem, 1986ko abuztuaren 26a) Espainiako tenislari txapelduna izan zen bederatzi aldiz. Espainiako emakumeen kirolean aitzindaria izan zen Espainiako lau emakumeetako bat - Lilí Álvarez, Isabel Fondorona eta María Luisa Marnet-. 1924ko uztailean parte hartu zuen Parisko Joko Olinpikoetan, eta olinpiadetan parte hartu zuen Kataluniako lehen emakumea izan zen. Lili Álvarezek jada parte hartu zuen urtarrilean 1924ko Chamonixeko Neguko Jokoetan, eta Joko Olinpikoetan parte hartu zuen lehen emakume kirolari espainiarra bihurtu zen. 

Tenisa utzita, Bridge karta-jokoaren aitzindarietako bat ere izan zen.

Biografia
---------

César Augusto Torras Ferrerren alaba zen, Kataluniako Pirinioetako Gida liburuen egilea eta Irteera Zientifikoen Kataluniako Elkarteko eta Kataluniako Txangozale Zentroko lehendakaria. XX. mendearen hasierako Bartzelonako giro burgesaren muinean hazi zen, eta garaiko gizarte-estereotipoetatik urrun zegoen hezkuntza jaso zuen; aitak prakak janzteko eta garçonne/mutilen estiloan orrazteko baimena eman zion. 

La Vanguardiak 1986an bere heriotzari buruzko kronikan zera adierazi zuen:

> *"Bere aitak emakume orori ezarritako 'gazmoñeriatik' at hezi zuen, beti prakekin ibiltzeko baimena eman zion, "garçon/mutil" erara orraztu eta zigarroak oso pita luzeetan erretzea".* 
> 
> 

Tenislari gisa, arrakasta handia lortu zuen nazioarteko lehiaketa askotan, Real Barcelona Lawn Tenis Club taldearen koloreak defendatuz. Espainiako klub zaharrenetako bat zen Lawn Tenis Club, eta berak bat (1) bazkide-zenbakia zuen .

Tenislari gisa egindako ibilbidean, Espainiako txapeldun izendatu zuten bederatzi aldiz: banakakoa, 1927an; binakakoak, 1929 eta 1930, María Cruz López de Lerenarekin; eta 1931, Bella Duttonekin; eta mistoak, 1929 eta 1931n, Enrique Maierrekin, eta 1932, A. Durallekin. Kataluniako txapeldun ere izan zen hainbat alditan.

Parisko Olinpiadak
------------------

Espainiako eta nazioarteko lehiaketetan emaitza onak lortu ondoren, 1924an Parisko Joko Olinpikoetako Espainiako ordezkaritzan parte hartu zuen, 111 pertsonak osatua, besteak beste lau emakumek. 1924ko urtarrilean bihurtu zen Lilí Álvarez, 1924ko Neguko Joko Olinpikoetan parte hartu zuenean, joko olinpikoetan parte hartu zuen Espainiako lehen kirolaria izan baitzen. Hilabete batzuk geroago, uztailean, Parisko Olinpiadetan, Lilí Álvarez, Rosa Torras, Isabel Fondorona eta María Luisa Marnet Espainiako lehenak izan ziren udako joko olinpikoetan ordezkaritza olinpiko batean, baina Lilí Álvarez eta Rosa Torras bakarrik aritu ziren lehian.

Torrasek bere sendotasuna frogatu zuen han. Bronkitisa izan arren, lehiaketan parte hartu zuen, eta, gehiago ezin zuenean erretiratu beharrean, jolasean jarraitzea erabaki zuen, eta bi jolasetik behin, eseri eta pistan bertan burua estali egiten zuen eskuoihal batekin, ur-lurruna eukaliptoarekin arnasteko, norbaitek su txiki batekin berotuz. 

Torrasek hiru kategoriatan hartu zuen parte. Banakakoetan, lehen txandan Giula Perelli (6-4, 4-6, 8-6) italiarrari irabazi zionn, baina bigarrenean Marion Zinderstein estatubatuarraren kontra galdu zuen (2-6, 0-6). Binakakoan, Rosa Torrasek eta Lili Álvarezek (6-2, 3-6, 4-6) galdu zuten Marguerite Broquedis eta Yvonne Bourgeois frantsesen aurka. Azkenik, bikote mistoetan, Ricardo Saprissarekin batera, (6-3, 10-8) galdu zuten Umberto Morpugo eta Giulia Perelli bikote italiarraren aurka .

Bridgearen aitzindaria
----------------------

Tenisa utzi zuenean, bridgean aritu eta joko horren aitzindarietako bat izan baitzen. Jakin badakigu Lizeoaren Klubean antolatu zen Bridgeko I. Lehiaketa Nazionalean parte hartu zuela. Lehiaketa horretan 16 taldek parte hartu zuten, besteak beste, RC Tennis Barcelona eta RC Tennis del Turó taldeek. Torrasen taldea, Margarita Luria de Torras, Germaine B. de Bosch , José de Alemany eta B. Plajak osatua, bigarren tokian geratu zen Espainiako Bridge Klubeko talde irabazlearen ondoren.

Palmaresa
---------

* 1917.- Bartzelonako Nazioarteko Lehiaketako binakako txapelduna, M. Angelónekin.
* 1919.- Real Ct Turóko Nazioarteko Lehiaketako txapelduna.
* 1919.- Kataluniako txapelduna.
* 1920.- Bartzelonako Nazioarteko Lehiaketako binakako txapelduna, Panchita Subiranarekin.
* 1920.- Kataluniako txapelduna.
* 1924.- M. Luria giro bikoitzeko Kataluniako txapelduna.
* 1925.- Kataluniako binakako txapelduna, María Luisa Marnetekin.
* 1918.- Bartzelonako Nazioarteko Lehiaketako txapelduna.
* 1926.- Bikote mistoen Kataluniako txapelduna Francisco Sindreurekin, eta binakako txapelduna Bella Dutton de Pons-ekin.
* 1927.- Espainiako txapelduna izan zen lehiaketan lehen aldiz.
* 1927.- Kataluniako binakako txapelduna, Carola Fabrarekin.
* 1928.- Espainiako binakako txapelduna, María Luisa Marnetekin.
* 1928.- Kataluniako bigarren mailako txapelduna Enrique Maierrekin.
* 1929.- Espainiako binakako txapelduna Mari Cruz López de Lerena de Moralesekin, eta mistoen txapelduna Enrique Maierrekin.
* 1929.- Bikote mistoen Kataluniako txapelduna Enrique Maierrekin.
* 1930.- Espainiako binakako txapelduna Mari Cruz López de Lerena de Moralesekin.
* 1930.- Bikote mistoen Kataluniako txapelduna Enrique Maierrekin, eta binakako txapelduna Bella Dutton de Pons-ekin.
* 1931.- Binakako Espainiako txapelduna Bella Dutton de Pons-ekin, eta mistoen txapelduna Enrique Maierrekin.
* 1931.- Kataluniako bi-bitako txapelduna Enrique Maierrekin, eta binakako txapelduna Bella Dutton de Pons-ekin.
* 1932.- Mistoen Espainiako txapelduna Alberto Durallekin.
* 1932.- Kataluniako binakako txapelduna, Mari Cruz López de Lerena de Moralesekin.
* 1933.- Kataluniako binakako txapelduna, Mari Cruz López de Lerena de Moralesekin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Rosa Torras Buxeda».
2. 1 2   Pernas, Juli.  (dimecres, 17 de junio de 2015). «BarcelonaSportiva: Rosa Torras (1895-1986), la primera olímpica barcelonina i catalana» *BarcelonaSportiva*.
3. ↑   «Rosa Torras Buxeda | enciclopèdia.cat» *www.enciclopedia.cat*.
4. ↑   «Comité Olímpico Español. Rosa Torras Buxeda» *www.coe.es*.
5. 1 2   NacióDigital. *La primera olímpica catalana: Rosa Torras trenca esquemes.* .
6. ↑    *Lilí Álvarez: 90 años de 'su' primer Wimbledon - Marca.com.* .
7. 1 2   «RFET, Real Federación Española de Tenis, Juegos Olímpicos» *www.rfet.es*.
8. ↑   AS, Diario.  (8 de marzo de 2008). *Las españolas suman un total de 24 medallas olímpicas | Polideportivo | AS.com.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20788556
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q20788556