**Jekaterina Vasilievna Riabova** (errusieraz: Екатерина Васильевна Рябова; Gus-Zhelezny, Riazango gobernazioa, Errusiako RSFS, 1921eko uztailaren 14a - Mosku, Sobietar Batasuna, 1974ko irailaren 12a) nabigatzaile sobietarra izan zen Bigarren Mundu Gerran, Gaueko Bonbardaketaren 588. erregimentuko eskuadroia, alemaniar tropek «**Gaueko Sorginak**» ezizenez ezagutzen zutena, Bielorrusiako Bigarren Fronteko Aire Armadaren 4. Armadan integratua, Bigarren Mundu Gerran egindako ekintza heroikoengatik Sobietar Batasuneko Heroina 23 titulua jaso zuena.

Biografia
---------

### Haurrak eta gazteak

Yekaterina Riábova 1921eko uztailaren 14an jaio zen Gus-Zhelezny herrian, Riazango Gobernazioan, Errusiako RSFSFSn, nekazari-familia langile batean. Anna eta Vasili Riabov ziren haren gurasoak. Jekaterina Riábovak bi ahizpa eta lau anaia zituen.

Bere herriko landa-eskolan bigarren hezkuntzako graduatu ondoren, Moskuko Estatu Unibertsitateko Mekanika eta Matematika Fakultatean sartu zen, eta han ikasi zuen Alemaniak Sobietar Batasuna inbaditu zuen arte. 

### Bigarren Mundu Gerra

  

1941eko urrian, Riábova Engelseko Abiazio Militarreko Eskolan sartu zen, 588 hegazkin-nabigatzaile bihurtzeko.Gaueko Bonbardaketaren Erregimentua, Marina Raskovak sortutako eta Yevdokia Bershánskaya maiorra buru duen hiru hegazkin-erregimentuetako bat. Errejimendua emakume boluntarioek osatzen zuten oso-osorik, teknikarietatik hasi eta pilotuetaraino, guztiak hogei urte ingurukoak.

1942ko maiatzaren 23an, erregimentua 218ra transferitu zen.Fronte Hegoko gaueko bonbarderoen banaketa (Trud Gornyaka herrixkako aerodromoan aparkatua, Voroshilovgradetik gertu). Marina Raskova berak lagundu zien helmugaraino, eta, gero, agur esateko hitzaldi hunkigarria eman zuen Engels-era itzuli aurretik. Destino berrian erregimentua 4ari atxiki zitzaion.Aire-armada, Konstanín Vershinin jeneralaren agindupean. Borrokaldian sartu zen emakumezkoen hiru erregimentuetatik lehena izan zen.

1942ko abenduaren 29an, Polikarpov Po-2 hegazkin biplano batean 151 borroka-misio egiteagatik, Riábova sarjentu nagusiak, artillera-bombardera, Izar Gorriaren Agindua jaso zuen. Denbora askoan, Nadezhda Popova pilotu/komandantearen tripulazioko kide gisa hegan egin zuen, eta oso lagun egin ziren. 1943ko urriaren 25ean, Riábova tenienteak, hegaldi-nabigatzaileak, Bandera Gorriaren agindua jaso zuen gaueko 614 borroka-irteera egiteagatik. 1943tik, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide izan zen. 

1943ko otsailaren 8an, 588.Bombardero Gaueko Erregimentuari guardia maila eman zitzaion eta 46 izena hartu zuen.Guardiako Gaueko Bonbardaketaren Erregimentua, eta, pixka bat geroago, «Taman»ren ohorezko izena jaso zuen, 1943an Taman penintsulan izandako aireko borroka gogorretan egindako lan garrantzitsuagatik (ikus Kuban gurutzatzearen bataila).

1943an, Guardiako Erregimentuari borrokarako entrenamendu-eskuadroia sortzeko baimena eman zioten, hegazkinean eroritako langileak borrokatzeko. 1943ko urrian, eskuadroiko nabigatzaile izendatu zuten eta Marina Chechneva komandantea izan zen. Entrenamendua borroka-baldintzetan egiten zen. Chechneva borroka-misioetan ibili zen pilotu gazteekin, Riábova. 1944ko apirilaren 26an, 4ko agintariaren aginduz.Aireko armada, Riábova tenientea, Guardiako eskuadroiko nabigatzailea, 1. mailako Aberri Gerraren Aginduarekin kondekoratu zuten, gaueko 685 borroka-misio egiteagatik. 

Guztira, 890 borroka-misio egin zituen gerra-garaian, eta azken misioa Berlinen egin zuen, Taman, Krimea, Bielorrusia eta Polonian bonbardaketa-kanpainetan parte hartu ondoren. 1945eko otsailaren 23an, Sobietar Batasuneko Heroi titulua jaso zuen, 816 borroka-misio osatzeagatik, eta Bielorrusoko Bigarren Fronteko komandantea bera, Konstantin Rokossovski Sobietar Batasuneko Sobietar Batasuneko itsaskitegia, 1945eko martxoaren 8ko Heroiaren Izarraren domina eman zion.

### Gerraostea

1945eko ekainaren 10ean, Grigori Sivkov Sobietar Batasuneko Heroerekin ezkondu zen, eta frontean ezagutu zuen. 1947ko uztailean jaio zen bere lehen alaba, Natalia. Eta bost urte geroago, 1952an, bere bigarren alaba Irina jaio zen.

Gerraren ondoren, Yevdokiya Bershánskaya erregimentuko komandanteak Riábova eta bere lagun Maria Smirnova maiorra Aire Indarraren Akademiara (orain Gagarin Aire Indarraren Akademia) joatera bidali zituen, baina ez zituzten onartu, akademia ofizialki itxita baitzegoen emakumeentzat. Aireko Indarraren Akademiak baztertu ondoren, armadatik erretiratu zen.

Yekaterina Riábova (ezkerrean) eta Antonina Zubkova Moskuko Estatuko Unibertsitatean
Desmobilizatu ondoren, Moskuko Estatuko Unibertsitateko Mekanika eta Matematika Fakultatera itzuli zen eta ikasketekin jarraitu zuen. Gizarte-jardueretan ere parte hartu zuen. Unibertsitatean ikasketak egin zituen urteetan, ordezkaritzekin bidaiatu zuen Frantzia, Italia, Finlandia, Korea eta Bulgariara.

1946ko udan, Riábova Sobietar Batasuneko gazteriaren ordezkaritzako kide zen bitartean, zorabiatu egin zen. Baina handik egun batera lanera itzuli zen. Gero, Italiara hilabeteko bidaia batean, sobietar ordezkaritzak hogeita hamazazpi hiri bisitatu zituen, dozenaka manifestaziotan hitz egin zuen. Italiako prentsaren arabera, ordezkariak 700.000 italiarrekin bildu ziren.

1948an, Moskuko Estatuko Unibertsitateko Mekanika eta Matematika Fakultatetik graduatu eta graduondoko eskolan sartu zen, Kh irakaslearen zuzendaritzapean. A. Rakhmatulin. 1951n tesia arrakastaz defendatu zuen eta Zientzia Fisiko eta Matematikoetako doktore titulua lortu zuen. 

Graduatu ondoren, irakasle izan zen Moskuko Institutu Poligrafikoan, eta 1963tik 1972ra Mekanika Teorikoko Departamentuko irakasle elkartua izan zen Dzerzhinsky Ingeniaritza Militarreko Akademian.  Orduan, Georgi Iosifovich Kashevski artista ezagutu zuen, eta bere erretratua kartoiaren gainean pintatu zuen, pastelaren teknika erabiliz.

1974ko irailaren 12an hil zen, berrogeita hamahiru urte zituela. Moskun lurperatu zuten, Novodévichi hilerrian.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Azken urteetan, Katiak buruko min handiak izan zituen, baina bere izaera besteei ezkutatzen saiatu zen. Hil ondoren bakarrik jakin zuten denek bere gaixotasunaren larritasuna. Bere egunerokoan, Grishak (bere senarra) azken sarrera irakurri zuen: "Medikuek zioten etengabeko buruko mina zuela gerran emandako kolpe gogor baten ondorioz. Hau izan zen ziurrenik huts egindako lurreratze batean taula jo eta konortea galdu nuenean. Une hartan ez nuen ezer ulertzen, ordubete geroago hegan jarraitzen nuen. Eta gogoratzen baduzu, behin baino gehiagotan gertatu zen. Ez diot ezer esaten Grishari. Ez dut inor gogaitu nahi ...» |  » |
| Tatiana Sumarokova "Hegan egin nire gainera guduaren ondoren"
 |

Kondekorazioak
--------------

Sobietar Batasuneko heroina Yekaterina Riábova, 1945eko maiatzean
Yekaterina Riábova karrera militarrean zehar, kondekorazio hau jaso zuen 

* Sobietar Batasuneko Heroia (4857. zk.; 1945eko otsailaren 23a)
* Leninen ordena (1945)
* Bandera Gorriaren ordena (1943)
* Orden de la Guerra Patria de 1.er grado (1944)
* Izar Gorriaren Ordena (1942)
* Leningo Natalizioaren mendeurrena ospatzeko domina
* Kaukasoko defentsaren domina
* Alemaniaren gaineko Garaipenagatik domina Aberri Gerra Handian, 1941-1945
* 20ko domina oroigarria.Garaipenaren urteurrena 1941-1945eko Aberri Gerra Handian
* Varsoviako Askapenaren domina
* 50eko domina.SESBeko indar armatuen urteurrena
* 800eko oroitzapenezko domina.Moskuko 20. urteurrena.

Ikus gainera
------------

* Sobietar Batasuneko heroien zerrenda

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Sakaida 2003, 55 orr. .
2. 1 2  МОСКОВСКИЙ УНИВЕРСИТЕТ В ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЕ 2020.
3. ↑  Simonov & Chudinova 2017, 199 orr. .
4. 1 2   «Рябова Екатерина Васильевна - советский военный летчик Герой Советского Союза - Красные соколы. Русские авиаторы летчики-асы 1914-1953» *airaces.narod.ru*.
5. ↑  Shkadov 1988, 394 orr. .
6. ↑   «Екатерина Васильевна Рябова» *Moscow State University*.
7. ↑   «Екатерина Васильевна Рябова» *Moscow State University*.
8. ↑  Simonov & Chudinova 2017, 201-202 orr. .
9. ↑  Txantiloi:Cita web

Bibliografia
------------

* Cottam, Kazimiera (1998). Women in War and Resistance: Selected Biographies of Soviet Women Soldiers [Mujeres en la guerra y la resistencia: biografías seleccionadas de mujeres soldado soviéticas] (en inglés). Newburyport, MA: Focus Publishing/R. Pullins Co. ISBN 1585101605. OCLC 228063546.
* Shkadov, Iván (1988). Герои Советского Союза: краткий биографический словарь II, Любовь - Яшчук [Héroes de la Unión Soviética: un breve diccionario biográfico II, Lyubov - Yashchuk] (en ruso). Moscú: Voenizdat. OCLC 247400113.
* Simonov, Andréi; Chudinova, Svetlana (2017). Женщины - Герои Советского Союза и России [Mujeres - Heroínas de la Unión Soviética y Rusia] (en ruso). Moscú: Russian Knights Foundation, Museum of Technology V. Zadorozhny. ISBN 9785990960701. OCLC 1019634607.
* Vinogradova, Lyuba (2016). Las Brujas de la noche; En defensa de la Madre Rusia. Barcelona: Pasado y Presente. ISBN 978-84-944272-9-9.
* Sakaida, Henry (2003). Heroines of the Soviet Union 1941-45 (en inglés). Osprey Publishing. ISBN 1-84176-598-8. OCLC 51779412.

[[Kategoria:1921} jaiotzak]][[Kategoria:1974} heriotzak]]