**San Andres Unibertsitate Nagusia** edo **UMSA** (gaztelaniaz: *Universidad Mayor de San Andrés*) Boliviako unibertsitate publiko nagusia da, 1830az geroztik La Paz hirian ezarria. UMSA Boliviako bigarren unibertsitate zaharrena da, Chuquisacako San Frantzisko Xavier Unibertsitatearen ondoren (1624).

Historia
--------

Unibertsitatea Andrés de Santa Cruzek sortu zuen 1830eko urriaren 25ean Dekretu Goren bidez  Nazioko gobernuaren egoitzan dagoenez, La Pazen, San Andreseko Goi Unibertsitateak bere sorreratik eragin du Boliviako bizitza sozialean eta historian. Unibertsitatearen historia ondo zehaztutako hiru aldi ditu. 1830ean sortu zenetik 1930eko ekaineko iraultzara arte unibertsitatea ofiziala izan zen.  1930etik 1936ra Unibertsitate Errektoregoaren etorrera arte, Héctor Ormachea Zallesek betetako kargua, unibertsitatea erdi-autonomoa edo udal unibertsitatea izan zen, unibertsitatea erdi-autonomoa edo udal unibertsitatea izan zen.  Ordutik gaur egunera arte, unibertsitatea autonomoa izan da .

Egoitza
-------

Gaur egun unibertsitateko bulego nagusiak hartzen dituen eraikina, Monoblock izenez ezagutzen dena, Villazón etorbidean dago. 1942an Emilio Villanueva arkitektoak diseinatu zuen eta Boliviako arkitekturaren adibide ikonikotzat hartzen da. Eraikina kolonaurreko arkitekturan inspiratutako unibertsitate-multzo baten parte da, inoiz guztiz gauzatu ez zena. Eraikuntza 1942an hasi eta 1947ko uztailaren 4an amaitu zen. Hiriko lehen etxe orratza izateagatik kritikatu zuten.

Gizarte mugimenduen epizentroa ere bada eta asko biltzen dira bertan, erdigunera joan ostean.

13 solairu ditu, eta horietatik 11 ikasgeletarako erabiltzen dira. Bertan, herrialdeko liburutegirik osatuena dago, hainbat ekitalditarako publikoari irekita dagoen auditorio bat eta erdi-lurrazpiko lorategi bat erdiko atriorako sarbidea duena. Liburutegia 1930ean sortu zen.

Ikasgelen eskaera handia zela eta, hainbat pabilioi eta bi eraikin eraiki ziren inguruetan. Monobloketik bereizten dira eremu irekiak eta Villanuevak diseinatutako kolegio militarraren aztarnak.

Unibertsitateak
---------------

Unibertsitateak honako institutu hauek ditu

* Zuzenbidea eta Politika Zientziak
* Medikuntza webgunea
* Arkitektura, Arteak, Diseinua eta Plangintza webgunea
* Gizarte Zientzien webgunea
* Ekonomia eta Finantza
* Humanitate eta Hezkuntzaren webgunea
* Farmazia eta Biokimiko Zientzien webgunea
* Ingeniaritza webgunea
* Mekanika
* Zientzia puruak eta naturalak webgunea ( Max Schreier Planetarioa eta Patacamayako Behatoki Astronomikoa mantentzen dituena)
* Odontologia
* Agronomia
* Lurraren Zientziak

Ikasle ohi aipagarriak
----------------------

* Ana Teresa Morales, ekonomialaria, irakaslea eta politikaria
* Eduardo del Castillo, abokatua eta politikaria

Honoris causa doktorea
----------------------

* Gregorio Baro, argentinar zientzialaria
* Jaime Escalante, Hezitzailea
* Eduardo Bayro, boliviar zientzialaria, aljebra geometrikoan aditua
* Takaaki Kajita, 2015eko Fisikako Nobel Saria

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4    *Bolivia.*  CRISCOS.

Kanpo estekak
-------------

* San Andreseko Unibertsitate Nagusiko orrialde ofiziala
* Unibertsitate eta ikastegien zerrenda
* Liburutegi Nagusia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3290454
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 135771113
* ISNI: 0000000119557325
* GND: 1024310-0
* LCCN: n80076270
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 2941128

 |

* Wd Datuak: Q3290454