recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Los Mitos**, Euskal Herriko pop musika talde bat izan zen. Bilbon sortu ziren,1965ean, eta 1975 arte aktiboak ibili ziren. Ondoren, bigarren garai bat izan zuten, 2009tik 2011 arte. Hasiera batean **Los Famélicos** izena erabili zuten. Garaiko musika komertzialean arrakasta batzuk lortu zituzten Espainia mailan. Gaztelaniaz abesten zuten.

Lehen garaia
------------

Los Mitoen ibilbidea laburra izan zen, baina 60ko hamarkadaren amaierako eta 70eko hamarkadaren hasierako pop musikan haien arrastoa utzi zuten. Jauzia egin zuten Bilbotik, euren jaioterritik, eta euren ospea Estatu espainiar osoan zehar zabaldu zen, baita euren abestiak Hispanoamerikan ere. 1966an hasi ziren eta 1968tik aurrera Fórmula V, Los Brincos eta Los Bravosen arteko lehia biziberritu zuten. Aurkezpen singlea "Cuando vuelvas" izan zen, 1968ko abestia. 1969an "Es muy fácil" abestiarekin, erabateko arrakasta lortu zuten. "Me conformo" eta "Todos lo saben" 1969koak dira. 1970ean, "Suena una guitarra" eta "No sé por qué" grabatu zituzten. 1971n beste single bat grabatu zuten: "Me estás volviendo loco" eta "Lejos de ti". Orokorrean, musika erraza eta pretensiorik gabekoak ziren, garaiko pop estiloan.

Bigarren garaia
---------------

1970ean eta 1973an hurrenez hurren Fernando Brosedek eta Federico Artigasek, Zaragozatik etorriak, Jose Antonio Santiesteban, ahots nagusia, eta Carlos Zubiaga, teklatu-jotzailea, ordezkatu zituzten. Santesteabanek, Tony Landa izenarekin, bakarkako ibilbideari ekin zion.

1982an eszenatokiak utzi zituzten.

Itzulera
--------

2008an, Carlos Zubiagak eta Producciones Serranok lagunduta, kontzertu sorta bat programatu zuten, tartean, Euskalduna Jauregian eta Arriaga Antzokian; bira horretan nahiko arrakasta lortu zuten. Beste emanaldiak Espainian eta Hispanoamerikan eman zituzten.

1011n Oscar Matia Sorozabal hil zen.

Azken taldean musikari hauek aritu ziren: José Ignacio Millán, Paco García, Fernando Brosed, Federico Artigas eta Iñaki Egaña.

Diskografia
-----------

Guztiak disko txikiak izan ziren:

* "Cuando vuelvas" / "Coge mi mano". (Hispavox).1968
* "Cantemos así (Aleluya)" / "Este es mi llanto". (Hispavox).1968
* "Es muy fácil" / "Si te acuerdas de mi". (Hispavox).1969
* "Me conformo" / "Todos lo saben". (Hispavox).1969
* "Suena una guitarra" / "No sé por qué". (Hispavox).1970
* "Me estás volviendo loco" / "Lejos de ti". (Hispavox).1971
* "Mírame" / "Vive la vida". (Hispavox).1972
* "Ayúdame" / "Hola, como estas". (Hispavox).1972
* "La vida es una canción" / "Canta cariño canta". (Hispavox).1973
* "No merezco tu amor" / "Cuando vuelvas". (Hispavox).1974
* "Cherie, sha la la" / "Al caminar". (Hispavox).1974
* "Pussycat, c'est la vie" / "Tiempo de amar". (Hispavox).1975

Erreferentziak
--------------

1. 1 2
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:"Es muy fácil" abestia Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5979987
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134759534

 |

* Wd Datuak: Q5979987
**Pozuelo** Orbaibarrako Leotz udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean. 

Bertako biztanleak *pozueloarrak* ziren.

Historia
--------

Bakedaoko Bernaldino Uhalderi eman zioten, eta honek, ordainetan, herriak Iruñeko Dona Grazia monasterioari zor zion hamabost kahiz gari petxaren ardura hartu zuen. Uhaldek Francisco de Navarra Badajozeko apezpikuari utzi zion, eta honek 1550ean Joan Azpilkueta Zotzetzeko jaun eta Obanosko bizilagunari saldu zion. Baina 1561ean santsoaindarrak damutu egin ziren inorenganatzeaz eta Pozuelo berreskuratzen saiatu ziren, eta auzira joan ziren azken salmenta baliogabetzat jo zedin. Ez zen horrela gertatu.

XV. mendean San Lorentzo, Pozuelo eta Musker-Hiriberrirekin batera (biak jaurerriak), Leotz udalerriaren kontzeju izan ziren. Ondorengo erreforma administratiboek, gaur egungo banaketa sortu zuten, batez ere, XIX. mende erdiko erreformak.

1802an Pozuelok jaurerritzat agertzen jarraitzen zuen, Orbaibarraren barruan; orduan Azkoiengo Argaitz familiakoa zen. Handik urte gutxira, XIX. mendearen lehen erdian, jaurerrien jurisdikzioak desagertu egin ziren, eta Pozuelo Santsoaingo mugara eta jurisdikziora itzuli zen; nahiz eta jabetza 1847an Gendulaingo kondeari zegokion. Egun horretan sei arima nituen.

1930eko eta 1940ko (11 biztanle), 1950eko (6) eta 1960ko (5) populazio-izendegietan bakarrik agertzen da.

Oharrak
-------

1. ↑  /pos̻uélo/ ahoskatua (laguntza)  
Azentua: zorrotza hirugarren silaban

Erreferentziak
--------------

* Jose Maria Jimeno Jurio (zuzendaria), *Nafarroako toponimia eta mapagintza. XXXV*, Iruñea, 1996. ISBN 84-235-1505-2.

1. ↑  Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.

Ikus, gainera
-------------

* Leotz
* Orbaibar
* Erdialdea
* Erriberriko merindadea
* Nafarroa Garaia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266178

 |

* Wd Datuak: Q12266178

| * i
* e
* a
  Orbaibar |
| --- |
| Udalerriak | Barasoain • Garinoain • Leotz • Oloritz • Orisoain • Puiu • Untzue |
| Kontzejuak | Etxague • Iratxeta • Leotz • Mendibil • Olleta • Oloritz • Soltxaga |
| Lekuak | Amatriain • Artariain • Bariain • Benegorri • Bezkitz • Makirriain • Munarrizketa • Orizin • Santsoain • Santsomain • Uzkita |
| Etxaldeak | Artederreta • Eristain |
| Herri hustuak | Ariamain • Arrazubi • Asuritz • Doneaniz • Etxano • Gandiriain • Hiriberri • Kaskallugaña • **Katalain** • Lepuzain • Lizartze • Musker-Hiriberri • Oibar • Pozuelo • San Lorentzo • San Roman |
| **Portu kalea** |
| --- |
|  Donostia, Parte Zaharra |
| Kanpandegi kaleko zubitik Portu kalearen ikuspegia. |
| HerrialdeaLurraldea |  Euskal Herria Gipuzkoa |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Portu kalea is located in Euskal HerriaPortu kaleaPortu kalea | Portu kalea is located in GipuzkoaPortu kaleaPortu kalea |
| Portu kalea is located in Donostiako Parte ZaharraPortu kaleaPortu kalea |

 |
| Koordenatuak: | 43°19′24″N 1°59′12″W﻿ / ﻿43.32326316°N 1.98668399°W﻿ / 43.32326316; -1.98668399
 |

**Portu kalea** Donostiako Parte Zaharreko kale ezagunetariko bat da. Konstituzio plazatik Donostiako kairaino doa, Portaleta edo Itsasoko Atariaren barrena. Hortik datorkio izena, ezen hau baita portuan zuzenean bukatzen den Parte Zaharreko kale nagusia. Dena dela, osorik ez da oso kale zaharra, 1813ko hondamendiaren ondoren ireki baitzen Kale Nagusitik kaira arteko zatia; antzinako kale horrek *Iñigo alto* izena zuen.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Bi auzokideen testigantza Portu kaleari buruz.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25478790
* Commonscat Multimedia: Calle del Puerto, Donostia-San Sebastián

---

 |

* Wd Datuak: Q25478790
* Commonscat Multimedia: Calle del Puerto, Donostia-San Sebastián

  

**Luanda errorea in Modulu:Navbar at line 58:Invalid title Donostiako leku interesgarriak.**
**Spada jauregia** (italieraz: *Palazzo Spada*) Erroma hiriburuko jauregi bat da, Regola *rionean* kokaturik dagoena. Gaur egun Frantziako enbaxadaren egoitza da. Francesco Borrominiren prespektiba behartuarengatik da ezaguna. Gaur egun Italiako Estatu Kontseiluaren egoitza da.

Historia
--------

Jatorrizko jauregia Girolamo Capodiferro kardinalarentzat eraiki zen 1540 urtean. 1632an Spada kardinalak erosi zuen eta Francesco Borromini arkitektoari eskatu zion aldaketak egin zitzala. Honek arkuek patioan tranpantojoak egin zituen, prespektiba behartuz. Zutabe gero eta txikiagoak egin zituen eta galeriak benetan zutena baino luzera handiagoa zutela ematen zuen, 8 metro izanik 37 metrotakoak dirudite.

Aurrealdea ere oso dekoratua dago, eskulturak nitxotan, fruta eta loreak, eta hamaika sinbolo eta erliebe. Erromako *cinquecento* garaiko aurrealde aberatsena da.

1927 urtean Italiako Gobernuak eskuratu zuen.

Galeria
-------

Jauregiak *Spada galeria* hartzen du bere baitan. Berez hainbestekoa zen Spada kardinalaren bilduma eraikineko lau galeria hartzen dituela. Bertan XVI eta XVII mendeetako margolai ezagunen margolan ugari ditu, beste askoren artean honako artista hauen lanak daude: Tiziano, Jan Brueghel Zaharra, Rubens, Durero, Caravaggio...

Iruditegia
----------

* Aurrealdea.Aurrealdea.
* Barneko patioa.Barneko patioa.
* Borrominiren prespektiba behartua.Borrominiren prespektiba behartua.
* Borrominiren prespektiba behartua.Borrominiren prespektiba behartua.

Kanpo estekak
-------------

* Spada galeriaren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1058475
* Commonscat Multimedia: Palazzo Spada

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 238105756
* GND: 4409397-4

 |

* Wd Datuak: Q1058475
* Commonscat Multimedia: Palazzo Spada
***Songs of Distant Earth*** (euskaraz *Lur Urruneko Abestiak*), 1986ko Arthur C. Clarke britainiar idazlearen zientzia fikziozko eleberri bat da. Hainbat literatur kritikarien arabera estiloz bere gainontzeko idazlanetatik nabarmentzen da, teknologia eta gizakien arteko harremanetan oinarritu beharrean gizakien sentipenetan oinarritzen baita.

Bitxikeria gisa, 1994an Mike Oldfield musikariak eleberri honetan oinarrituz *The Songs of Distant Earth* diskoa argitaratu zuen.

Argumentua
----------

3800ko hamarkada. Ozeano eta itsasoz osotatuako Thalassa planetara, *Magellan*, Lurreko azken espaziontzia iritsi berri da. Bere eskifaiako kideak eguzki sistemaren suntsipenaren lekuko izan dira, eta *Magellan* ontzian gizateriaren azken kideak hibernaturik eta bostehun urteko espazio-bidai luze batean bere azken helmugara iritsi aurretik hornigaiak bereganatzeko geldiune bat besterik ez egitea aurreikusia zuten. Baina beren harridurarako Lurretik galaxian giza-bizitza salbatu eta hedatzeko asmoz bidalitako zunda-ereinlari batzuetako batek bere helburua lortu duela ohartuko dira, Thalassa planetan zibilizazio ia utopiko bat sortuz. Nola eragingo ote du *Magellan* espaziontziaren ailegatzeak bere aura tragikoarekin Thalassako gizarte zoriontsuan? Eta beren misioan disziplana nagusi izan arren, Lurreko azken bizirauntzaileek beren bidaia paradisu hartan amaitzeko tentazioari eutsi ahal izango ote diote?

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q472368
* **Identifikadoreak**
* Open Library: OL12461389M

 |

* Wd Datuak: Q472368
**MSX** 1980ko hamarkadan zehar eta 1990eko hamarkada hasieran Microsoft Japan etxeak merkaturatutako etxeko ordenagailua da. Kazuhiko Nishik sortua eta Japonian 1983ko ekainaren 27an aurkeztua, bertan etxeko ordenagailuen merkatuko nagusi egin zelarik.

Europan berehalako arrakasta izan zuen (Euskal Herria, Frantzia, Espainia eta Herbehereak), baita Brasil, Txile, Argentina eta Sobietar Batasunan ere, azken honetan heziketa ministerioak ikastetxeak hornitu asmoz milaka unitate erosi zituelarik. Aldiz Estatu Batuetan zeharo ezezaguna izan zen eta nahiz eta hasiera batean garaiko europar merkatuko britainiar nagusitasuna mehatsatzera ailegatu izan, Erresuma Batuan bertan salmenta eskasak izan zituen.

Kanpo estekak
-------------

* MSX ordenagailuari buruzko historia **(Ingelesez)**
* MSX ordenagailuari buruzko webgunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q853547
* Commonscat Multimedia: MSX

---

 |

* Wd Datuak: Q853547
* Commonscat Multimedia: MSX
Portugal dos Pequenitosen ikuspegi bat, Coimbran, Portugal.
**Portugal dos Pequenitos** Bissaya Barreto irakaslearen lan bat da, Cassiano Branco arkitektoak proiektatua eta Coimbran eraikia 1940an. Haurrentzako parke tematikorik bisitatuena da Portugalen.

Portugal dos Pequenitos, Largo do Rossion, Santa Claran kokatua dago. Parkeak, monumentuak eta Portugaleko historia eta arkitekturari buruzko beste elementu batzuk ditu, hiru gunetan banatuak:

Eraikuntzaren lehen zatia, 1938 eta 1940 artean egina, portugaldar etxe eskualdetar multzo batez osatua dago. Trás-os-Montes Garaia eta Miñoko orubeak, eskualde bakoitzeko etxe tipikoak baratza, lorategi, kapera eta beste arkitektura elementuak eskala txikian irudikatuak. Nukleo honetakoa da, baita ere, Coimbrako multzoa, hiriko monumenturik garrantzitsuenak irudikatuta dauden gunea.

Bigarren faseak, "gune monumentala" hartzen du, monumentu nazionalen gune ilustratiboa herrialdeko iparraldetik hegoaldera. Valentim de Azevedok, Tomar herrian eginiko Kristoren Ordenaren komentuaren leihoaren kopia nabarmentzen da.

1950eko hamarkadaren amaieran amaitua, hirugarren faseak, hizkuntza ofizial bezala portugesa duten herrialde afrikarren, Brasilen, Timorren, Macauren eta Indiaren irudikapen etnografiko eta monumentala hartzen du, toki hauetako landaretza propioak inguratuta. Fase honek, Madeira eta Azoreak eskualde autonomoetako monumentuak ere hartzen ditu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2669590
* Commonscat Multimedia: Portugal dos Pequenitos

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 156500468
* **Ondare historikoa**
* SIPA: 27217

 |

* Wd Datuak: Q2669590
* Commonscat Multimedia: Portugal dos Pequenitos
**Pragako** **arratoi-txakurra** (txekieraz, *Pražský krysařík*, Pragako arratoi-txakurra) Txekiar Errepublikan jatorria duen txakur-arraza txiki bat da, herrialde hartatik kanpo gutxi ezagutzen dena.

Ezaugarriak
-----------

Nazioarteko Federazio Zinologikoaren estandarrei dagokienez, munduko txakur-arraza txikiena da, baimendutako sorbalda-gurutzearen altuera maximoa dela eta; izan ere, chihuahuak pisuaren arabera neurtzen dira, ez altueraren arabera. Onartzen den gehieneko altuera Pinscher miniaturazkoaen gutxieneko altuera baino 20 cm txikiagoa da. Altuera ideala 20 eta 23 cm artekoa da, eta pisua 1,5 eta 3,5 kg bitartekoa, nahiz eta, eskuarki, 2,6 kg inguru pisatzen duten.NFZk 9. taldean du sailkatua arraza, konpainia-txakurrekin.

Txakur horren ilajeak oso ile labur eta distiratsua du, eta kolore arruntena beltza eta brontzea da, jatorrizko koloreak. Ondoren, beste kolore batzuk onartu dira: marroia eta brontzea, urdina eta brontzea, lila eta hori, gorria eta merlé.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «PRAZSKY KRYSARIK» *www.fci.be* (Noiz kontsultatua: 2022-10-29).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q38906
* Commonscat Multimedia: Pražský krysařík

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph323339

 |

* Wd Datuak: Q38906
* Commonscat Multimedia: Pražský krysařík
**Siriako politika** erregimen militar batek moderatzen du. Siria 1963tik erregimen militar batek agindutako errepublika da. 1973an erreferendumean gaur egun duten Konstituzioa onartu zuten. Bertan Siria errepublika demokratiko, herritar eta sozialista moduan definitzen zuten. Oinarriak legea, erlijio askatasuna eta propietate pribatua ziren. 7 urtero presidentea aukeratzan da, musulmana izan behar duena. Lau urtero Herriaren Asanblada eta Ministroen Kontseilua aukeratzen dute. Konstituzioaren arabera presidenteak presidenteordea, ministroak eta lehen ministroa jar eta ken ditzake. Presidentea ere Ejertzitoaren buru da, Baath Alderdi Arabiar Sozialistaren idazkari orokorra eta Nazio Fronte Progresistaren buru. Herritarren Asanblada eta Herri Kudeaketa Kontseiluak dira organo legislatiboak.

Siria, beraz, Errepublika parlamentario bat da. Gobernuaren hiru adarrak Baath alderdiak erregulatzen ditu, konstituzioak eskumen hori aitortzen baitio. Gainera beste sei alderdi politiko baimenduak dira, eta guztiek osatzen dute Nazio Fronte Progresista. Hala ere alderdi hau Baathek berak sortu zuen eta berak kontrolatzen du guztiz.

Parlamentuak ezin ditu legeak abiatu, bakarrik onartu, eta exekutiboak erabakitzen du legeak beraiek nola egikaritu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1154681
* Commonscat Multimedia: Politics of Syria

---

 |

* Wd Datuak: Q1154681
* Commonscat Multimedia: Politics of Syria
**Siriako eskualdea** edo **Siria Handia** (batzuetan **Siria-Palestina** edo **Sortaldea** literatura modernoan, eta ***Sham*** islamiar literaturan eta arabiera tradizionalean) Mediterraneoaren ekialdean, Eufrates ibaiaren mendebaldean, Arabiar desertuaren iparraldean eta Taurus mendilerroaren hegoaldean kokatzen den eskualdea da. Arabierazko forma klasikoa *Sham* da, arabieraz: الشام‎‎, *ash-Shām*, eta batzuetan frantziar influentzia dela eta, *Cham* ere izendatua izan da.

Historian zehar eskualdeak herri ezberdinen kontrola izan du, Antzinako Egipto, Kanaan, Asiria, Babilonia, Pertsia, Antzinako Grezia, Antzinako Erroma, Bizantzio, sunitar kalifa-herri arabiarrak, xiitar Fatimitar Kalifa-herria, gurutzadak, aiubiarrak, mamelukoak, otomanoak, britainiarrak eta frantziarrak.

Mugak ere oso aldakorrak izan dira historian zehar, eta azken aldiz definitu ziren Siriako Erresuma Arabiarraren proklamazioarekin eta ondoren Frantzia eta Britainia Handiaren mandatuarekin. Eskualdea Lehen Mundu Gerraren ostean banatu zen, Libano Handia, Siriar mandatu estatuak, Palestinar mandatua eta Transjordaniarekin. Siriar mandatu estatuak gutxinaka batu ziren eta gaur egungo Siria sortu zuten, 1946tik aurrera independentea. Garai honetan **Siria Handia** berriro sortzea eskatzen zuten hainbat pentsalari nazionalistek.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q13415123
* Commonscat Multimedia: Greater Syria

---

 |

* Wd Datuak: Q13415123
* Commonscat Multimedia: Greater Syria
Sexologo baten iragarkia Delhin.
**Sexologia** sexu eta sexualitateari buruzko ezagutzak bildu egiten dituen giza- eta zientzia-diziplina da, alde biologiko, psikologiko zein soziologikotik. Arlo zenbaitetan egiten ditu bere ekarpenak: arlo klinikoan (pertsonen sexu- eta sexualitate-arazoak konponduz), sozialean (sexu- eta sexualitateri buruzko hezkuntza sustatuz eta sexualitatearen ongizatea bultzatuz), zientifikoan (sexualitatearen ikerketari ekinez) eta legalean (sexualitatearen inguruan zuzenbidearekin loturik dauden gaietan bere ekarpenak eginez). Diziplina zientifikoa denez, bereganatu egiten ditu zientziaren metodologiak: sexologiak sexu-errealitatea deskribatu egiten du, sexualitate-fenomenoen aurrekariak, ondorioak eta loturak bilatu; teoria berriak sortu ere egin ditu sexualitatearen inguruan, kategoria eta kontzeptu berritzaileei esker, dogma eta aurreiritzirik baztertuz. Sexualitatea jakintzagai antzinatik izan bada ere, XIX. mendean hasi zen ikertzen sexualitatea metodologia zientifiko batetik, Charles Darwin, Heinrich Kaan eta Jean-Martin Charcoten lanen eskutik besteak beste. XX. mendearen hasieran, Sigmund Freudek sexualitatean oinarrituz osatu zuen teoriak sexualitatearen-ikerketari itzulezinezko bultzada eman zion. Garai horietan zabaldu zen higienerako kezkak ere sustatu zituen sexologia-ikerketak. Egun, sexologiak arlo anitzeko profesionalak biltzen ditu **sexologo** izenez: sendagileak, psikologoak eta hezitzaileak, besteak beste, sexu eta sexualitate gaietan bereziturik betiere.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q170912
* Commonscat Multimedia: Sexology

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12650897x (data)
* GND: 4077394-2
* LCCN: sh90004841
* NKC: ph125498
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D044347

 |

* Wd Datuak: Q170912
* Commonscat Multimedia: Sexology

1. ↑  **(Gaztelaniaz)**  Romi, Juan Carlos.  (2009). «La sexología: su delimitación conceptual» *Revista de Psiquiatría Forense, Sexología y Praxis*..
**Stephens konderria** (ingelesez: *Stephens County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Toccoa da. 2010eko zentsuaren arabera 26.175 biztanle zituen, Stephens kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stephens konderriak 477,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,12 ura dira. Beste 463,95 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,02 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 26.175 pertsonetatik 22.639 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 633 dira. 2.821 beltzak edo afroamerikarrak. 68 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 175 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 32 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 427 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q498362
* Commonscat Multimedia: Stephens County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130185111
* LCCN: n80094471
* NARA: 10039185
* **Lekuak**
* OSM: 452088
* TGN: 2000418

 |

* Wd Datuak: Q498362
* Commonscat Multimedia: Stephens County, Georgia
**Motocicletas Lube** Lutxana-Barakaldon egoitza zuen motozikleta lantegia da. Ez zituzten bere motorrak egiten eta NSU, motor-gile alemaniarrak egiten zituzten motorrak erabiltzen zituzten.

Historia
--------

*Motocicletas Lube* markako 250 cc-ko lasterketarako prestatutako ale bat, Barakaldoko Lutxana auzoan 1957an ekoitzia.
1947an Luis Bejarano Murga ingeniariak Lube-NSU enpresa sortu zuen Lutxanan. Luisek Bristolgo *Douglas* motozikleta enpresan hogeita hamar urte eman zituen eta etxera itzultzean bertan egitea erabaki zuen. Horretarako ituna sinatu zuen ingelesekin baina, tamalez, Douglasek porrot egin zuen. 1946an lehendabiziko modelo aurkeztu zuen: LBM (Luis Bejarano Morgaren inizialak) izenekoa.

Urrezko aroan ia 1000 motozikleta saldu zituen urtero, herriaren motozikletatzat harturik

1952an NSU Motorenwerke AG (egun Audirena dena) alemaniar enpresarekin sinatu zuen ituna bere teknologia erabiltzeko. Horrela "Renn" izeneko modeloak egin zituen.

Enpresa 1967an desagertu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Erwin Tragatsch, (1964),*«The world's motorcycles, 1894-1963»*, Temple Press
2. ↑  Waldo de Mier, (1964),*«*España cambia de piel*»*, Editora Nacional

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2028196
* Commonscat Multimedia: Lube Motorcycles

---

 |

* Wd Datuak: Q2028196
* Commonscat Multimedia: Lube Motorcycles
New Yorkeko Solomon R. Guggenheim Museoa (2018)
**Solomon R. Guggenheim museoa** —**Guggenheim museoa** izenez ere ezaguna— Ameriketako Estatu Batuetako museo bat da, arte inpresionistaren eta postinpresionistaren bilduma iraunkor nabarmena duena, bai eta arte moderno goiztiarrarena eta arte garaikidearena ere. Era berean, museoak aldi baterako erakusketa bereziak antolatzen ditu urtean zehar. New Yorkeko Manhattan auzoko Bosgarren hiribideko 1071. zenbakian eta Upper East Side auzuneko 89. zenbakian dago. Solomon R. Guggenheim Fundazioak eratu zuen 1939an, hasiera batean Pintura Abstraktuaren Museoa izendatua, lehen zuzendaria Hilla von Rebay artista abstraktua izanik. Museoak Fundazioaren sortzaile zen Solomon R. Guggenheimen heriotzatik gutxira hartu zuen gaur egungo izena, 1949an.

1959an museoa alokaturiko espazio batetik gaur egungo kokapenera lekualdatu zen; XX. mendeko arkitekturaren adierazgarri zen eraikuntza bat bezala aitortua. Eraikin zilindrikoa Frank Lloyd Wrightek diseinatu zuen, estuagoa bere azpiko aldean goiko aldean baino, eta "espirituaren tenplu" bezala sortua. Eraikinak galeria funtzio betetzen duen arrapala bat dauka, beheko pisutik hasi eta kiribil jarraikor batean eta justu sabai-leihoaren azpian amaitzen dena. Eraikinak 1992an zabaldua eta berritua izan zen, 2005 eta 2008 artean dorre bat atxikiz eraikinari.

Bilduma nabarmen hazi da zortzi hamarkadetan zehar, eta hainbat bilduma pribatu garrantzitsuez osaturik dago, Solomon R. Guggenheimena zen jatorrizko bildumatik hasita. Bilduma Fundazioaren anai diren museoekin partekatzen da. 2013an Museoak 1.2 milioi bisitari izan zituen eta New Yorkeko arte garaikidearen erakusketa ospetsuena izan zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Ikus, gainera
-------------

* Bilboko Guggenheim Museoa
* Veneziako Peggy Guggenheim Museoa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q201469
* Commonscat Multimedia: Solomon R. Guggenheim Museum

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141479275
* ISNI: 0000 0004 0626 1789
* BNF: 11878602d (data)
* CANTIC: a10916374
* GND: 4075350-5
* LCCN: n79065486
* NKC: kn20090604008
* CiNii: DA00746717
* SUDOC: 026561859
* ULAN: 500303631
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 1496rev-008
* NRHP: 05000443

 |

* Wd Datuak: Q201469
* Commonscat Multimedia: Solomon R. Guggenheim Museum
**Stephenson konderria** (ingelesez: *Stephenson County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Freeport da. 2010eko zentsuaren arabera 47.711 biztanle zituen, Stephenson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stephenson konderriak 1.463,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,39 ura dira. Beste 1.462,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,6 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.711 pertsonetatik 42.018 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.406 dira. 4.226 beltzak edo afroamerikarrak. 68 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 295 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 44 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.047 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Stephenson County, Illinois age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491032
* Commonscat Multimedia: Stephenson County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123163941
* LCCN: n81050414
* NARA: 10039295
* **Lekuak**
* OSM: 1799708
* TGN: 2000532

 |

* Wd Datuak: Q491032
* Commonscat Multimedia: Stephenson County, Illinois
**Slavonski Brod** Kroaziako Brod-Posavina eskualdeko hiriburua da. 2009an Kroaziako herri politena aukeratu zuten. Eslavoniako hiria da.

Geografia
---------

Gaur Egun *brod* hitzak kroazieraz "itsasontzia" esan nahi badu ere, herriaren izena ford hitzetik dator, "ibai pasabidea" esan nahi duena. Slavonski Brod beraz *Eslavoniako pasabidea* litzateke, izan ere Sava ibaiak Kroazia eta Bosnia-Herzegovinaren artean muga egiten duen tokian dago. Bosniako aldean Bosanski Brod dago, "Bosniako pasabidea". Ibai-portu garrantzitsua dauka.

Historia
--------

Kokapen egokiari esker (Sava gurutzatzeko toki egokia) herriaren inguruak aurrehistoriatik populatuak izan dira. Starčevo kulturako aztarnak aurkitu dira herrian duela 8.000 urte jendea bizi zela ziurtatuz.

Lehenengo asentamendu dokumentatua erromatarren *Marsonia* herria da, Peutingerren "Notitia dignitatum" mapan *Auxilia Ascaria Tauruno sive Marsonia* izenaz agertzen dena. Eslaviarrak VI mendean iritsi ziren bertara eta Hungariako Bela IV erregeak 1224ean hiria gotortu zuen *Brod na Savi* izena emanez (Savaren pasabidea). 1934ean hartu zuen gaur egungo izena.

Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek asko kaltetu zuten hiria, eraikinen %80a suntsitu eta 1000 pertsonatik gora hilez, gehienak zibilak.

Ondasun nabarmenak
------------------

 Brod Gotorlekua
* **Brod Gotorlekua**: Austria-Hungariako Inperioak Otomandarrengandik babesteko XVIII mendean eraikitako gotorleku barrokoa da. Izar itxura du.
* **Monasterio frantziskotarra**: Hau ere XVIII mendeko monasterio barrokoa da.
* **Petnja aintzira**: Hiritik 7 kilometro ipar-mendebaldera dago.

Brodtar ezagunak
----------------

* Ivana Brlić-Mažuranić (1874-1938): haurren ipuinen idazlea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4686
* Commonscat Multimedia: Slavonski Brod

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 244612024
* ISNI: 0000 0004 0466 7785
* GND: 4219545-7
* NKC: ge471828
* **Lekuak**
* TGN: 1065249
* Atlas Digital del Imperio Romano: 10923

 |

* Wd Datuak: Q4686
* Commonscat Multimedia: Slavonski Brod
**Llano konderria** (ingelesez: *Llano County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Llano da. 2010eko zentsuaren arabera 19.301 biztanle zituen, Llano kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Llano konderriak 2.501,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 82,42 ura dira. Beste 2.419,14 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,72 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 19.301 pertsonetatik 18.845 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.542 dira. 102 beltzak edo afroamerikarrak. 87 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 76 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 175 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110336
* Commonscat Multimedia: Llano County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150106000
* LCCN: n81056741
* NARA: 10040119
* **Lekuak**
* OSM: 1836914
* TGN: 2002030

 |

* Wd Datuak: Q110336
* Commonscat Multimedia: Llano County, Texas
Soma kuboa muntatua
Soma kuboaren zati ezberdinak
**Soma kuboa**, buruhausgarri geometriko bat da, kubo handiago batean elkartu behar diren kuboz osatutako zazpi zati dituena.

Piet Heinek sortu zuen 1936an. Esaten denez, Werner Heisenberg ematen ari zen hitzaldi batean, Hein, tamaina bereko zenbait kubo elkartuz lor zitezkeen polikubo ezberdinetan pentsatzen hasi zen, eta lau kubo edo gutxiagorekin osatutako polikubo irregular guztiek, orotara 27 kubo osatzen zituztela ikusi zuen, eta ertz bakoitzean hiru kubo zituen kubo handiago batean elkar zitezkeela.

Beranduago, John Conway matematikariak, problema nagusia ebazteko 240 modu ezberdin zeudela ikusi zuen.

Soma kuboaren zatiekin, beste forma batzuk sor daitezke, gutxi gora-behera interesgarriak izan daitezkeen diseinu geometrikoekin edo baita diseinu figuratiboak ere. Irudi hauetako milakarekin eginiko bilketak daude.

Soma kuboaren zazpi irudiak, zenbaki edo hizki batekin identifika daitezke:

1. L formako trionimo laua
2. L formako tetronimo laua
3. Z formako tetronimo laua
4. T formako tetronimo laua
5. Helize dextrogiro formako hiru dimentsioko tetronimoa
6. Helize levogiro formako hiru dimentsioko tetronimoa
7. tripode formako hiru dimentsioko tetronimoa

Zerrenda honetan agertzen ez diren 4 kubo edo gutxiagoko polikubo guztiak, erregularrak dira

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q138865
* Commonscat Multimedia: Soma cube

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2019000086
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q138865
* Commonscat Multimedia: Soma cube
**Mahavihara Somapura** munduko vihara edo tenplu budista ospetsuenen artean dago. Naogaonen dago, Bangladeshen. Unescoren Gizateriaren Ondarearen partea da 1985etik. Lekuak monasterio budista zabal baten hondakinak babesten ditu, Somapura Mahavihara, 27 hektarea hartzen dituena. Gune intelektual garrantzitsua zen, ez bakarrik budistentzat, baita jainistentzat eta hinduistentzat ere.

Arkitektura
-----------

Egitura karratua du: 177 gelaxka, monjeek meditatzeko erabiltzen dituztenak, eta estupa bat erdian. Halaber, hainbat estupa daude multzoan, bai eta hainbat tailadun santutegiak, buztin egosizko plakak, harrizko eskulturak, inskripzioak eta grabatuak, etab.

Historia
--------

Indusketek zigilu bat aurkitu duten testu honekin: Shri-Somapure-Shri-Dharmapaladeva-Mahavihariyarya-bhiksu-sangghasya. Horren arabera multzoa Dharmapala (781-821 inguruan) erregeak altxatu zuen.

Iruditegia
----------

* Somapura Mahaviharako eraikinak.Somapura Mahaviharako eraikinak.
* 
* Santutegi nagusiaSantutegi nagusia
* Mohammed Ali Naqiren maketa.Mohammed Ali Naqiren maketa.
*

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q305044
* Commonscat Multimedia: Somapura Mahavihara

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 4254147312826837970004
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 322

 |

* Wd Datuak: Q305044
* Commonscat Multimedia: Somapura Mahavihara
Landare-zelula baten **protoplasto**ak
**Protoplastoa**, biologian, bere zelula horma galdu duen zelulari deritzo. Hainbat prozedura fisiko-kimikoren bidez bakterio bati, landare-zelula bati edo onddo-zelula bati bere zelula horma kendu ahal izaten zaio, protoplasto bat sortuz.

Protoplastoak ez dira berez agertzen, era naturalean ez baitira inoiz sortzen. Protoplastoen agerpena eragile fisiko-kimiko batzuen bidez (lisozima, zelulasa, hainbat antibiotiko...) gertatzen da. Bakterioen artean, hala ere, bada salbuespen azpimarragarri bat, *Mycoplasma* generoko bakterioena, hauek ez baitute era naturalean zelula hormarik.

Bi protoplasto mota daude:

* benetako protoplastoak, zelula horma osoa galdu dutenak
* esferoplastoak. Zelula hauek zelula hormaren hondarrak dituzte, ez baitute zelula horma osorik galdu

Zelula horma funtsezko egitura da bakterioentzat, bakterioa babesten duelako "shock" osmotikoaren aurrean. Hots, gogortasun handia ematen dio bakterioari. Sarritan bakterioak hipertonikoak dira haien ingurunearekiko (alegia, dauden inguruneetan solutuen kontzentrazioa txikiagoa da bakterio barnean dagoena baino): egoera horretan, eta zelula hormaren ezean, ura bakterioaren barnealdera sartu eta zelularen lisisa gertatzen da.

Animalia-zelulek, aldiz, ez dute zelula hormarik behar, haien ingurunea isotonikoa baita (ez dute arazo osmotikorik). Baina bakterio bezalako bizimodu askeko zelularentzat zelula horma derrigorrezkoa da, ingurune ez isotonikoetan irauteko.

Beste ezaugarri batzuk
----------------------

Aurrerago esandakoarengatik, protoplastoak bizirik mantentzeko ingurune isotoniko batean mantendu egin behar dira, zelula hormarik gabe erraz apurtzen baitira oreka osmotikoa aldatzen denean.

Protoplastoak sortzeko, zelula horma desegiten duten entzimak oso erabiliak dira. Gehien erabilitakoak hauek dira:

| Zelula mota | Entzima |
| --- | --- |
| Landare-zelula | Zelulasa, pektinasa, xilanasa |
| Bakterio Gram positiboak | Lisozima (+EDTA) |
| Onddoen zelulak | Kitinasa |

Bakterioengandik datozen protoplastoek ez dituzte fagoak atxikitzen. Bestalde, protoplasto hauek itxura ameboidea hartzen dute, pseudopodoen antzeko protuberantziekin, egitura babesle eta gogorra ez dutelako.

Haien erabilerari dagokionez, protoplastoak ingeniaritza genetikoaren teknikak aplikatzerakoan oso egokiak dira: zelula horma ez dutenez, bakterioen transformazioan aise sartzen da kanpoko DNA horiengan. Landareen genetikan protoplastoen fusioa erabiltzen da: teknika honen bitartez landare ezberdinetako protoplastoak elkartzen dira, ehun hibridoak sortzeko eta hobekuntza genetikoa lortzeko.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1126500
* Commonscat Multimedia: Protoplasts

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4047556-6
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D011523

 |

* Wd Datuak: Q1126500
* Commonscat Multimedia: Protoplasts
**Siriako Erresuma Arabiarra** (arabieraz: المملكة العربية السورية‎, *al-Mamlakah al-Sūriyya al-‘Arabīyah*) historian sortu zen lehen arabiar estatu modernoa izan zen, baina lau hilabetez bakarrik iraun zuen, 1920ko martxoaren 8tik uztailaren 24ra. Bere existentzia laburrean Sharif Hussein bin Aliren semea zen Faisal bin Husseinek gidatu zuen herrialdea. Bere aldarrikapena Siria Handiaren gainean egiten zuen, baina berez oso lurralde mugatua zuen, batez ere Britainia Handia eta Frantziak ez zutelako ikusi nahi Siria Handia kontzeptuaren sorrera. Bi estatu hauek ez zuten onartu Faisal I.a errege gisa. Erresuma Frantziaren aurrean etsi zuen, 1920ko uztailaren 20an, Frantzia-Siria gerraren ostean.

Ikus, gainera
-------------

* Siriako Frantziar Agintea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q146600
* Commonscat Multimedia: Kingdom of Syria

---

 |

* Wd Datuak: Q146600
* Commonscat Multimedia: Kingdom of Syria
**Louis Calaferte** (Turin, 1928ko uztailaren 14a - Dijon, 1994ko maiatzaren 2a) frantses eleberrigilea izan zen.

1930eko hamarraldiaren hasieran Frantziara ihes egin behar izan zuen bere familiarekin. Lyonen txirotasunean eta xenofobiaren mende lan egin behar izan zuen. Hamahiru urte zituela, fabrika batean hasi behar izan zuen lanean. Gerran eta fabrika hartan bizi izan zuen esklabotasun-egoera betirako izan zituen gogoan. *Inozenteen requiema* (1952), lehenengo liburua eta *Gerra da* (1953) urte beltz horien lekuko dira. Bere ohar intimoak osatzen duten sei liburuetan jakin-mina eta bilaketa espirituala elkarrekin doazela ikusten da: *Le Chemin de Sion* (1980, *Siongo bidea*), *L´Or et le plomb* (1981, *Urrea eta beruna*), *Lignes intérieures* (1985, *Barruko lerroak*), *Le Spectateur immobile* (1990, *Ikusle geldia*), *Le Miroir de Janus* (1993, *Janusen ispilua*), *Rapports* (1996, *Harremanak*). *Droit de cité* (*Hiri-eskubidea*) lanean agertzen da Calaferten ikusmolde politikoa, anarkismo kristautzat hartu izan dena. 1963an *Septentrion* kontakizun gogorra eta salatzailea idatzi zuen, baina debekatuta egon zen; 1984an argitaratu zen berriro. Bestalde, eleberriarekin zuen distantzia azpimarratu nahian *L´Incarnation* (1987, *Gizakundea*) eta *La Mécanique des femmes* (1992, *Emakumeen mekanika*) idatzi zituen. Calaferteren antzerkiak ere formak puskatzeko helburua du: *Chez les Titch* (1971, *Titchtarren etxean*), *Les Derniers Devoirs* (1981, *Azken betebeharrak*).

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3261403
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 9844092
* ISNI: 0000 0001 0855 0048
* BNF: 11894829f (data)
* GND: 119247909
* LCCN: n50032864
* NKC: mub2010609889
* SNAC: w6557xtp
* SUDOC: 026762544
* ICCU: LO1V141775
* Open Library: OL20090A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 01237/eu\_c\_0077/c0077

 |

* Wd Datuak: Q3261403
***Programazio deklaratiboa***, programazio inperatiboaren kontrakoa, programazio paradigma bat da, programen garapenean oinarrituta dagoena, baldintzak, proposizioak, baieztapenak, mugak, ekuazioak edo aldaketak deklaratuta, problema deskribatzen eta konponbidea zehazten dutenak. Konponbidea barne kontrolerako mekanismoen bidez lortzen da, nola aurkitzen den zehaztu barik (konputagailuari esaten zaio zer bilatu nahi den).

Inperatiboen eta deklaratiboen arteko desberdintasuna
-----------------------------------------------------

Programazio inperatiboan pausuz pausu deskribatzen da exekutatu behar diren agindu multzo bat, programaren egoera aldatzeko eta emaitza bat bilatzeko, hau da, algoritmo bat, problema bati irtenbidea bilatzeko burutu behar diren pausoak deskribatzen dituena.

Programazio deklaratiboan aldiz, erabiltzen diren sententziak burutu nahi den problema deskribatzen dute, erabiltzaile mailan nola burutu nahi den programatzen da, baina ez jarraitu beharreko aginduak arazoa konpontzeko.

Motak
-----

Hiru mota nagusi azpimarratu daitezke:

* Lengoaia logikoak, Prolog adibidez.
* Lengoaia algebraikoak, Maude edo SQL.
* Lengoaia funtzionalak, Haskell edo Erlang.

Abantailak
----------

Lengoaia deklaratiboak matematikoki arrazoituak izan daitezkeen abantaila dute, programen errendimendua optimizatzeko baliabide matematikoak erabiltzea ahalbidetzen dutenak.

Fidagarriak, dotoreak eta adierazkorrak dira.

Programazio deklaratibo lengoaia batzuk
---------------------------------------

* ASP
* Curry
* F-Prolog
* Haskell
* Lisp
* ML
* Prolog
* QML
* SQL

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q531152
* Commonscat Multimedia: Declarative programming

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX538968
* BNF: 123495726 (data)
* GND: 4293503-9
* LCCN: sh93000071

 |

* Wd Datuak: Q531152
* Commonscat Multimedia: Declarative programming
Lo Rat Penaten egoitza Valentzian
**Lo Rat Penat** (saguzarra), elkarte kultural valentziar bat da, historikoki, valentziar hizkuntza eta kultura defendatzera, bultzatzera, irakastera eta hedatzera emana. Bere egoitza Valentzian du, Alacuáseko Baroien jauregian.

Bere hasieran, Valentziar Erkidegotik kanpoko gainontzeko kataluniar hizkuntzako lurraldeetako beste intelektual eta elkarte kultural batzuekin elkarkidetza bultzatu zuen, eta behin-behinekoak bezala sinatu zituen Castellóko Arauak. Bere idazkietako zenbaitetan, jakintzat ematen da valentziera eta katalana hizkuntza bera izatea, "katalan-valentziera" hitza erabiltzera iritsiz hizkuntza honi erreferentzia egiteko.

Hala ere, 1970eko hamarkadaren erdialdetik aurrera, hizkuntz gatazka valentziarrean parte hartu du, valentzierarentzako araudi independente bat aldarrikatzera biratuz eta, manifestu batean, Europar Batasunak Europar Konstituzioa valentzierara itzultzeko proposatu zuen "katalan-valentziera" izenaren aurka agertuz.

Gaur egun, Kultura Valentziarraren Errege Akademiaren araudia bultzatzen du valentzierarentzat. Puigeko Arauen bertsio "erreformatu" baten aldekoa da, baina azentuak gehituz. 2004ko azaroak 23ko manifestu batean, Acadèmia Valenciana de la Llengua, "valentziar hizkuntza defendatzeko bere betebeharra betetzera dei egin zion, eta, halakorik egin ezean, disolbatzera".

Lo Rat Penatek, Valentziako Generalitataren, Valentziako Udaletxearen eta Valentzia, Alacant eta Castellóko Diputazioen dirulaguntzak jasotzen ditu.

Bere egungo presidentea, Enric Esteve i Mollà da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3257582
* Commonscat Multimedia: Lo Rat Penat

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 139237105
* BNE: XX98665
* BNF: 16146571b (data)
* GND: 5211068-0
* LCCN: n84198839

 |

* Wd Datuak: Q3257582
* Commonscat Multimedia: Lo Rat Penat
***Loa***  (frantsesez: *Le Sommeil*) 1866. urtean Gustave Courbetk egindako margolan ezagun eta polemikoa da. Beste izenburuez ere ezaguna da: *Lotiak*, *Alferkeria eta luxuria*. Gaur egun Pariseko Petit Palais Museoan erakusten da. Lan honen jatorria, *L'origine du monde* margolanaren kasuan bezala, Jalil-Bey diplomatiko turkiarrak margolariari eginiko enkargua izan zen.

Azterketa
---------

Irudia oso sentsuala eta erotikoa da, margolari honen estiloan nahiko ohikoa izan zen moduan, bereziki Frantziako Bigarren Inperioaren garaian. Margolanean bi emakume ikusten ditugu, biak biluzik eta elkarrekin lo egiten. Modu batez, Pizkundeko Veneziako Eskolaren estiloan jainkosak margotzen ziren moduak ekartzen digu gogora. Margolana egin zen garaian gaia eskandalagarria zen, emakumeen arteko harreman sexualak tabu baitziren. Dena dela, ez dago garbi lesbianismoaren inguruko lana den edo bi adiskideen arteko harremana. Ezkerreko emakumearen jarrera, izan ere, irakurketa erotikoa gehiago indartzen du.

Margolanean ikusten den ingurua aberatsa da. Ohea belusezko errezelez inguratuta dago; mesanotxean dauden elementuak zein atzealdean, mahaitxo baten gainean dagoen lorez betetako ontzia, luxua adierazten dute. Zenbait kritikok margolanean sinboloak bilatzen saiatu dira. Esaterako, ezkerreko emakume azpian perla-lepoko puskatu bat ikusten da; horrek egindako bekatuaren adierazpena izango litzateke. Lehen planoan ikusten den kalizak egindakoaren ondorengo damua erakutsiko luke. Dena dela, emakumeen aurpegiek ez dute damu hori erakusten; alderantziz, batzuek amets erotikoetan murgilduta egongo balira aztertu dituzte.

Margolana sinatuta dago (beheko aldearen eskuinean): "G. Courbet.66".

Erreferentziak
--------------

Bibliografia
------------

* **L. Cirlot** (zuzendaria), *Museo d’Orsay*, «Museos del Mundo» bilduma, 8.liburuki, Espasa, 2007, 66-67 or. ISBN 978-84-674-3811-6

Ikus, gainera
-------------

* *L'origine du monde*

Kanpo-estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:*Le somneil* Petit Palais Museoan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q326503
* Commonscat Multimedia: The Sleepers (Courbet)

---

 |

* Wd Datuak: Q326503
* Commonscat Multimedia: The Sleepers (Courbet)
**Potsdamer Platz** Berlingo tokirik azpimarragarrienetako bat da. Plaza honetan egiten da, urtero, Berlingo Zine Jaialdia, Berlinale bezala ezagunagoa, non urrezko hartzak ematen zaizkien, sari bezala, jaialdiko filme hoberenei.

Historia
--------

Plaza honetan egin izan da, XIX. mendetik, merkataritza eta kultura aktibitate handia. Toki honetan jarri zen Europako lehen semaforoa.

Potsdamer Platz plazak, Berlingo gainontzeko tokiek bezala, aliatuen bonbaketa jasan behar izan zuen Bigarren Mundu Gerraren azken hilabeteetan, bertako eraikinak, ia erabat suntsiturik geratu zirelarik.

Aliatuek hiria hartu ostean, Potsdamer Platz, sobietar eta estatubatuar protektoratuak banatzen ziren tokian geratu zen. Berlingo Harresiaren eraikuntzarekin, bere mendebaldeko zatian zeharkatzen zuena, erabilezina zen *inoren lurrean* geratu zen, eta ez zen berreraikia izan, Ekialdeko Berlingo merkataritza etorbide nagusitik oso gertu egon arren. Harresia erori ondoren, berlindarrak, Potsdamer Platz berrabiltzeko lanetan hasi ziren, hamarkada bat baino gutxiagoan lortu zutena.

Tokiaren egungo arkitekturak, ez du jatorrizkoa inondik inora ere oroitarazten.

Irudiak
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 1924ko Trafikoaren Dorrearen kopia1924ko Trafikoaren Dorrearen kopia
* 
* 
*

Ikus, gainera
-------------

* Alexanderplatz

Kanpo estekak
-------------

**(Alemanez)**Kulturforum am Potsdamer Platz

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q152252
* Commonscat Multimedia: Potsdamer Platz (Berlin)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 244635196
* BNF: 12276494z (data)
* GND: 4245488-8
* LCCN: sh85105722
* NKC: ge898793
* SUDOC: 031577016
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q152252
* Commonscat Multimedia: Potsdamer Platz (Berlin)