**Eléni Vláchou,** grezieraz: Ελένη Βλάχου (Atenas, Grezia, 1911ko abenduaren 18a – ib. 1995eko urriaren 14a) kazetaritza grekoaren legenda izan zen.

Biografia
---------

Georgios Vlachosen alaba, Greziako *Kathimerini* egunkariaren sortzailea. Aitaren egunkarian kazetari gisa lan egin zuen eta 1936an Berlingo Joko Olinpikoei estaldura eman zien. Bigarren Mundu Gerran, aitak uko egin zion nazien okupazioko gobernuarekin lan egiteari, eta *Kathimerini* itxi zuen. Gerran erizain lanetan aritu zen.

Gerraren ondoren, aitaren egunkarian lan egin zuen berriro kolunnista gisa. Bere zutabeak "E" izenburua besterik ez zuen, "Eleni" rentzat, bere izena grekoz. Grezian oso ezaguna egin zen, gobernua bere zutabetik kritikatzen zuelako.

Aita 1951ean hil zenean, Kathimeriniren jabetza hartu zuen eta *Mesimvrini* izeneko egunkariaren arratsaldeko argitalpena zabaldu zuen. Berak *Eikones* (irudiak) argitaratu zuen, Greziako lehen aldizkari ilustratua. *Ekosis Galaxia* ere kaleratu zuen. Berak monarkiaren eta eskuineko alderdi grekoen alde egin zuen.

1967ko apirilaren 21eko estatu-kolpea hasi eta gutxira, Vlachos Kathimeriniren bulegoetara iritsi zen goizeko lehen orduetan, hunkipen, ustekabe eta nahasmen osoz, diktaduran zehar bere egunkariaren edizio bakarra izango zen argitalpena planifikatzeko, eta edizio berezi horretan sartu behar zen argazki-materiala eta grabatutako beste material bat antolatzen hasi zen.

Etorkizunean material hori funtsezkoa izan zitekeela pentsatu zuen. Zentsurari aurre egiteko egunkari eta *Eikones* aldizkaria ixtea erabaki zuen diktadoreen eta haien neurri errepresiboen aurkako protesta egiteko.

Ez zuten espero eskuineko egunkari baten jabea haien aurka egiterik, eta harridura handia izan zuten. Bere egunkariak ixtea izan zen diktaduraren aurkako erresistentziaren lehen seinale garbietako bat.

Orduan, egunkariak berrargitaratzeko presioa jaso zuen. Are gehiago, Papadopoulos berak egindako presioari ere aurre egin zion, mehatxatu eta bere iruzkinei erantzun ez zielarik, isiltasuna gordez. *Eleni Vlachou* izenburua zuen ondorengo elkarrizketa batean: Kazetari batek, *ERT* rekin, Greziako irrati nazionalak, esan zuen, batzarrari erantzuten ez zionean, haren "isiltasuna bere ahotsik indartsuena zela". Batzordearen eskaerak ere baztertu zituen, honako hau esanez: "*Ezin didate esan nire egunkariak nola zuzendu, tankeak nola erabili esan diezaiekedan baino gehiago*".

1967ko urrian, Brigadier Stylianos Pattakos pailazo gisa deskribatu eta etxeko atxiloketa izan zuen, eta ondoren liburu bat idatzi zuen izenburu berarekin.

1967ko abenduan ihes egiteko plan bat asmatu zuen, pasaporte faltsua lortu eta ile beltza zapata-berniz batekin tindatu zuen, identifikazio faltsua berdintzeko. Ihesaldiaren gauean, 55 urte zituela, sabaiz sabai joanda, azkenean kalera heltzea lortu zuen. Gero, Atenasen ezkutatu zen; bitartean, Konstantinos Tumbdras senarrak, emaztearen takoi altuekin ibili zen etxean, polizia engainatu nahian, emaztea oraindik apartamentuan zegoela pentsatzeko.

Bi egun geroago, Londreserako bidean zegoen, eta etxeko atxiloketatik arrakastaz ihes egin zuen Leslie Finer lagunaren laguntzarekin, Greziako enbaxadan lan egin zuen Washingtonen, eta hegaldi britainiar sekretu bat antolatu zuen. Britainia Handian asilo politikoa eman zioten. Handik gutxira, erbestetik hasi zen diktaduraren aurkako kanpaina. Horretarako, aliantza bat osatu zuen Melina Merkouri antijuntako aktibistekin eta Amalia Fleming Sir Alexander Fleming penizilinaren aurkitzailearen alargun greziarrarekin.

Londresen *Hellenic Review* aldizkariaren editore bihurtu zen, eta diputatu britainiar bat Greziako diktadura laguntzen zuela erakusten zuen dokumentuak aurkitu zituen, horrek 'ekaitz' politiko handia sortu zuen. Ondorioz, Diputatuen Interesen Erregistroa sortu zen Erresuma Batuko Legebiltzarrean.

1974an Greziara itzuli eta bere egunkariak argitaratzen hasi zen berriro. Konstantinos Karamanlis-en mendeko Demokrazia Berriko estatu-diputatu bihurtu zen Grezian Metapolitefsi garaian demokratikoki aukeratutako lehen parlamentuan. Geroago, bere jarrera politikoari uko egin zion, politika aspergarria zela ikusi baitzuen kazetaritzarekin alderatuta. 1987an, George Koskotas-i saldu zion *Kathimerini.*

Argitalpenak
------------

* *House Arrest* (1970).
* *Peninda kai Kati: Dimosiographika Chronika (1990)*

Sariak eta Aitortzak
--------------------

* 2000. urtean, hil ondorengo International Press Institute World Press Freedom Heroes saria jaso zuen.

* 2003az geroztik, bi urtean behin, Alemaniak Grezian duen enbaxadak The Eleni Vlachou Award saria ematen die Europako eta nazioarteko gaiak jorratzen dituzten kazetari grekoei.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Steinhauer, Jennifer.  (1995-10-16). «Helen Vlachos, Greek Publisher And Foe of the Junta, Dies at 85» *The New York Times* ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).
2. 1 2   **(Ingelesez)** Facebook; Twitter; options, Show more sharing; Facebook; Twitter; LinkedIn; Email; URLCopied!, Copy Link *et al*..  (1995-10-18). «Helen Vlachos; Greek Newspaper Publisher» *Los Angeles Times* (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).
3. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Independent en Español» *Independent Español* (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).
4. 1 2 3 4   Richard Clogg.  (17 October 1995). «Obituary: Helen Vlachos» *The Independent*.
5. ↑    *(Grezieraz) Ρουλα Kαρακουση. (2012-04-20). «ΠOΛITIΣMOΣ Σπάνια ντοκουμέντα και μαρτυρίες για την 21η Απριλίου του ’67.* .[*Betiko hautsitako esteka*]
6. 1 2   Jennifer Steinhauer.  (October 16, 1995). «Helen Vlachos, Greek Publisher And Foe of the Junta, Dies at 85» *The New York Times*.
7. 1 2   **(Grezieraz)** Σκοπελίτου Μαρίνα Κάτση Ζωή. National Kapodistrian University of Athens.
8. 1 2    *Eleni Vlachou, Greece World Press Freedom Hero (Honoured in 2000).*  International Press Institute.
9. ↑
10. ↑
11. 1 2   «Helen Vlachos; Greek Newspaper Publisher» *LA Times* October 18, 1995.
12. 1 2   **(Grezieraz)** Stephanos Dandolos. *Αρχική Σελίδα (Main Page) Ελένη Βλάχου: Η μεγάλη κυρία του Τύπου (The Grand Dame of the Greek Press).*  Ethnos.
13. ↑   Patricia Sullivan Washington Post Staff Writer.  (March 18, 2010). «Leslie Finer dies; Greece ousted journalist during '67 coup» *The Washington Post*.
14. ↑   Helena Smith.  (13 June 2010). «Leslie Finer obituary Journalist expelled from Greece by the military junta after he reported on the 1967 coup» *The Guardian*.
15. ↑   «Helen Vlachos Obituary» *The Herald (Glasgow)* 19 October 1995.
16. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *The Independent.*  2020-03-12 (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).
17. ↑   **(Grezieraz)** Amt, Auswärtiges. «Ελληνογερμανικό δημοσιογραφικό βραβείο «Ελένη Βλάχου»» *Γερμανικές αποστολές στην Ελλάδα* (Noiz kontsultatua: 2022-08-01).

Kanpo estekak
-------------

* Eleni Vlachou

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q544797
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 30335258
* ISNI: 0000 0004 3957 9056
* BNF: 16579497s (data)
* GND: 118899287
* LCCN: n50014475
* SUDOC: 161209017
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q544797