recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Makal kanadarra** (*Populus x canadensis*) Ipar Amerikako makal beltzaren eta makal beltzaren zuhaitzen artean lortutako hibrido talde oso polimorfiko baten izendapena da. Salicaceae familiakoak dira.

Deskribapena
------------

Makal kanadarrak 30 metroko altuerara iristen den zuhaitza da, Ipar Amerikako makal beltzaren eta makal beltzaren hibridazioaren ondorioz sortua. Enbor zuzena du eta adar gutxi. Hostoak hiruki itxura eta ertz zizelatuak ditu. Kimuak apur bat likatsuak dira eta udaberrian kimatzen denean hostoak kolore gorrixka du. Infloreszentziak zintzilik ditu. Landatutako espezieak ia beti emakumezkoak dira eta haziak ilaun batez estalita daude, haizea udaberrian arrastatzen dituena eta elurra itxura ematen duena. Makalak industrian balio handia du eta masiboki landatzen da ibai batzuetako haranetan. Espezie honen zura kaxen ontziak, kontratxapatuak eta paper pasta gisa egiteko dira.

Habitata
--------

Lurzoru freskoak baina ondo xukatuak behar ditu.

Banaketa
--------

Mundu osoan oso landatua. Espainian: Ebroko arroetan, Segura, Genil, Guoyako Hoya, Duero...

Taxonomia
---------

Conrad *Moenchek* deskribatu zuen *Populus x canadensis* ( *Verzeichniss auslädndischer Bäume eta Stauden des Luftschlosses Weissenstein 81)*, 1785. urtean.

Etimologia
----------

***Populus*** : latinetik datorren izen orokorra, 'popular' ugaria izateagatik eta kopuru handian.

***canadensis*** : Kanadako bere kokapena aipatzen duen epiteto geografikoa.

Sinonimia
---------

* *Populus deltoides x nigra*
* *Eurasian Populus* Guinier
* *Populus bachelieri* Solem.
* *Populus gelrica* (Houtz. ) Houtz.
* *Populus marilandica* (Bosc ex Poir). ) Rehder
* *Populus regenerata A.* Henry
* *Populus × sendoa* CKSchneid.
* *Populus serotina* Hartig

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2011]
2. ↑  *Populus x canadensis* en Trópicos
3. ↑  *Populus x canadensis* en PlantList
4. ↑   .

Bibliografia
------------

1. Txinako Editorialen Flora Batzordea. 1999. Fl. Txina 4: 1-453. Science Press eta Missouri Botanical Garden Press, Beijing eta St. Louis.
2. Ikuspegi orokorra Baume und Stauden des Lustschlosses Weissenstein 81. 1785

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q149622
* Commonscat Multimedia: Populus × canadensis
* Wikispecies Espezieak: Populus × canadensis

---

* **Datu taxonomikoak**
* Dyntaxa: 223257
* Fl. China: 210001736
* GBIF: 8190077
* GRIN:
* IPNI: 776622-1
* ITIS: 22457
* NCBI: 3690
* PlantList: kew-5004301
* W3TROPICOS: 28300119
* USDA Plants: POCA19
* VASCAN: 9057
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: F4P70710J6

 |

* Wd Datuak: Q149622
* Commonscat Multimedia: Populus × canadensis
* Wikispecies Espezieak: Populus × canadensis
**Malko Kartagokoa**, agian feniziar *melek*-errege (K.a. 556-550) hitzaren interpretazio okerra, Kartagoko jeneral bat zen.
Handitasun punikoaren egileetako bat, K.a. VI. mendearen erdialdekoa. Berarekin Kartagok Afrikako eta bertako barnealdeko kostaldearen eskualdeen konkista sistematikoa hasi zuen. Kristo aurreko VI. mendearen erdialdera, Libiaren aurkako gerra zuzendu zuen, hain zuzen ere, lur berriak konkistatzeko. Egia da K.a. VI. mendean zehar, Kartagok, afrikarrei, hiriko orubea okupatzeagatik zergak ordaintzeari utzi zizkiela.

Malkoren Siziliako gerra luzeak arrakastatsuak izan ziren, ziuraski 560-550 inguru, eta, funtsean, eskualdearen hedapen bat besterik ez ziren Kartagoren babespean Siziliako hiri feniziarrentzat. Tradizioak, uhartearen zati baten menpekotasunaz hitz egiten duena, ez digu azaltzen Pentatlo Lilibeoko greziar kolonizatzailearen aurka edo Agrigentoko Falaris tiranoaren aurka borrokatu zen.

K.a. 540an, 80.000 soldaduzko armada bat zuzendu zuen Sardinian, baina tokiko herriek behin eta berriz garaitu zuten, Sirai mendiko gotorlekua suntsitu zutenak, konkistatua izan ez zedin. Hala ere, txandakako garaipenekin Sardinian kokagune punikoak sortzea lortu zuen. Gudu erabakigarrian ia armada osoa galdu zuen.

Horren ostean, Kartagoko erregetza eskuratzeko susmagarria zenez, exekutatua izan zen.

Bibliografia
------------

* MELTZER, O. Meltzer (1879): *Gesch. d. Karthager*, I, Berlin, 158 or. eta hurrengoak
* GSELL, S. Gsell (1918): *Hist. anc. d. P. Afr. du Nord*, II, Paris, p. 147 or. eta hurrengoak.
* WARMINGTON, Brian H.(1968[1958]): *Storia di Cartagine,* Anna Levi, Torino, Giulio Einaudi Editoreak, ISBN 8806051245.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  WARMINGTON II, 45
2. 1 2  *Malko*, Enciclopedia Italiana, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.
3. ↑  Juniano Justino, XVIII, 7

Ikus, gainera
-------------

* Kartagoko monarkak
* Kartagotarren hedapena Italian

Kanpo estekak
-------------

* Enciclopedia Italiana


| Aurrekoa | Kartagoko errege | Ondorengoa |
| --- | --- | --- |
| Hannon I.a Kartagokoa |  K.a. 556-550  | Magon I.a Kartagokoa |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1727446

 |

* Wd Datuak: Q1727446
**Marion konderria** (ingelesez: *Marion County*) Floridako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ocala da. 2010eko zentsuaren arabera 331.298 biztanle zituen, Marion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Marion konderriak 4.306,14 kilometro koadro ditu. Horietatik 202,19 ura dira. Beste 4.103,96 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 331.298 pertsonetatik 281.273 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 36.137 dira. 39.337 beltzak edo afroamerikarrak. 983 amerikar natiboak ziren eta 121 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4.337 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 647 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.600 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501014
* Commonscat Multimedia: Marion County, Florida

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145399214
* LCCN: n79006872
* NARA: 10036514
* **Lekuak**
* OSM: 1210723
* TGN: 1002631

 |

* Wd Datuak: Q501014
* Commonscat Multimedia: Marion County, Florida
**Malkorburu** Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, Lareoko urtegiaren mendebaldean dagoena. Toki honetan, garrantzi gutxiagoko tontorrak aurki daitezke: Maumendi, Maltxarreta, Amiltzu eta Aitznabardi, Lareo eta Aiaren artean. Iparralderago, Sarastarri, Agaotz eta Leizadi mendiak daude. Akerretako tokiak, Malkorburu Allekotik banatzen du. Toki honetatik gertu, Lareoko urak lurrazpian sartzen dira, osin baten bidez.

Irispideak
----------

Lizarrustitik, Akerretatik Lareora doan bide bitxia har daiteke, Lizarrustiko Haitzak izeneko haitzpean. Behin urtegian, mendebaldetik igo behar da, alanbre-hesi bat igaroz, zuzenean basotik tontorreraino. Tontorra, laua da, eta ez du ikuspen handirik pagoen artean.

Urkillagatik, eskuinetara hartu behar da, Zaldarretatik Lareora doan bidea hartzeko. Hegoalderantz igo daiteke urtegian bertan dagoen etxetxotik, zuzenean pagadia zeharkatuz

Berezitasunak
-------------

Antzinako trenbidearen tunela
Inguruan, garai batean, zura garraiatzen zuen trenbidearen tunel bat dago. Tontorrean, beste hainbat eta hainbat menditan gertatzen den lez, postontzi bat dago, kasu honetan, mendiaren izena eta garaiera jartzen dituena.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12262918

 |

* Wd Datuak: Q12262918
**Malkaxko** Nafarroako mendi bat da, Andimendin dagoena. 1.237 metroko garaiera du.

Hainbat tontor ditu. Garaiena, mendiaren izen bereko tontorra da, 1.237 metroko garaiera duena, baina ez dator Trinidad de Iturgoieneko ermitarekin bat, hau hegoekialderago baitago. Ermitatik 400 metro inguru iparmendebaldera, beste tontor bat dago, 1.227 metrokoa, ermita bera baino altuago dagoena. Trinidadeko tontor multzoa, Mugagarekin, 1217 metrokoa eta iparrekialdean dagoen beste tontor batekin amaitzen da.

Abiapuntuak
-----------

Iturgoienetik, bide bat sartzen da Balsabe labarrean, eta, galbiderik gabe, Trinidad de Iturgoeieneko ermitara bertara iristen da. Beste ibilbide interesgarri bat, Zunbeltzeko ostatuan abiatzen da. Pagaditik, Zabarrate mendatera iristen da, mendilerroa alde honetatik ixten duen harresia gainditzen duena. Bide honetatik, Andiako Mendiarteko adar bat heltzen zen, artaldeak Bardeetatik Andiara ekartzen zituena eta alderantziz. Pagaditik irtenda, Andia mendilerroko lautada handiak nagusitzen dira. Erreferentziarik hoberena, tontorrik garaienean, Malkaskon kokatzea da. Toki honetatik, Trinidadeko ermita ikusteko moduan dago eta bertarantz joan gaitezke oso modu erosoan, hegoekialderantz. Ibilaldia, Lizarragako mendatearen errepidean ere abia daiteke, tunelaren hegoaldeko ahotik 2,5 kilometrotara. Hemendik, Sosako lautadetara doan bide bat abiatzen da. Behin bertara heldu ondoren, zuzenean igo daiteke lur zabaletik Malkaskoraino, eta ibilaldia jarraitu Trinidaderaino.

Lezaunetik, Trinidadeko bidea deritzon bidea abiatzen da, Iñarotzeko labarraren gainean, hau eskumatara geratzen delarik. Labarra inguratzen da Lezauneko lautadetara iristeko, tontorraren oinean zabaltzen direnak. Hemendik, berehala iristen da tontorrera.

Igoera luzeago bat, Argiñanotik abiatzen da, botatako Argiñanoko bordetara doan bide batetik, Elimendi eta Zoiolagaina mendien azpitik igaroz. Aurrerago, oraindik geratzen da La Cofradiako txabola kupular bitxia. Ekialderantz jarraituz, Sanguein harkaitza uzten da ezkerretara, Sakanetako lautadetatik, Trinidadeko Gainetara iristen da.

Errezu/Riezun, adierazitako bidezidor bat dago, Ubagua ibaiaren harroila zeharkatzea ahalbidetzen duena, herri hau eta Lezaun artean. Toki eder honetan, San Blasen ermita dago, eta, handik gutxira, ibai hau sorrarazten duen iturburua.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
2. ↑  *Euskal Herriko Mendien Katalogoa* 2007ko otsaila, 2009ko apirila, Euskal Mendizale Federazioa. Berrikusketen arduraduna: Patxi Galé. Katalogo horretako toponimoek Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordearen oniritzia dute. (EODA)  
Mendien koordenatuak, garaiera eta prominentzia jakiteko, ikus *Peakvisor.com* webgunea.

Kanpo estekak
-------------

* euskal-herria.org webgunean

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12262915

 |

* Wd Datuak: Q12262915
**Marion konderria** (ingelesez: *Marion County*) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Salem da. 2010eko zentsuaren arabera 315.335 biztanle zituen, Marion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Marion konderriak 3.088,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 26,36 ura dira. Beste 3.062,21 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 102,1 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 315.335 pertsonetatik 293.352 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 76.594 dira. 2.906 beltzak edo afroamerikarrak. 3.290 amerikar natiboak ziren eta 2.254 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5.790 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 411 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 7.332 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Marion County, Oregon age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484408
* Commonscat Multimedia: Marion County, Oregon

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137197200
* LCCN: n79115343
* NARA: 10036530
* **Lekuak**
* OSM: 1837124
* TGN: 1002636

 |

* Wd Datuak: Q484408
* Commonscat Multimedia: Marion County, Oregon
**Marion konderria** (ingelesez: *Marion County*) Arkansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Yellville da. 2010eko zentsuaren arabera 16.653 biztanle zituen, Marion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Marion konderriak 1.658,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 112,17 ura dira. Beste 1.546,25 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,1 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.653 pertsonetatik 16.250 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 287 dira. 28 beltzak edo afroamerikarrak. 99 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 37 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 231 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61173
* Commonscat Multimedia: Marion County, Arkansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132516707
* LCCN: n80007792
* NARA: 10038567
* **Lekuak**
* OSM: 1818420
* TGN: 2000149

 |

* Wd Datuak: Q61173
* Commonscat Multimedia: Marion County, Arkansas
**Marion konderria** (ingelesez: *Marion County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marysville da. 2010eko zentsuaren arabera 12.660 biztanle zituen, Marion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Marion konderriak 2.470,15 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,45 ura dira. Beste 2.445,7 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,13 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 12.660 pertsonetatik 12.288 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 296 dira. 95 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 25 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 173 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q374765
* Commonscat Multimedia: Marion County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157114009
* LCCN: n81039971
* **Lekuak**
* OSM: 1070398
* TGN: 2000717

 |

* Wd Datuak: Q374765
* Commonscat Multimedia: Marion County, Kansas
**Manwë**, Tolkienen legendariumean eta idazle honen hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen den pertsonaia bat da. Valarretako garrantzitsuena, eta, beraz, Aratarretako bat da. Manwë, Melkorrenm Jaun Ilunaren anaia txikia zen Eruren pentsamenduan. Ardaren gaineko botere eta autoritaterik gehien jaso zuena izan zen, bertan, Eruren ordezkari bihurtuz.

Vardaren senarra da, Izarren Anderea, Valarren Erreginetako bat. Honekin batera bizi da Taniquetilen, Ardako mendirik garaienean. Manwë, Haizearen Jauna eta Lehen Erregea da. Arda da bere domeinua, baina bere gauzarik gogokoena, airea da, eta, horregatik, Sulimo ere deitua da, *Ardako Hatsaren Jauna*.

Tronu leundu batean eserita dago, urdin argi koloreko arroparekin jantzia, eskuan zafirozko zetru bat duela. Manwëren begiek ere, zafirozkoak dirudite, baina distiratsuagoak, eta tximista bezain beldurgarriak. Manwëk mundu osoa ikusten du zerupean. Arranoak dira bere mezulariak, eta Eonwë maia da bere heraldoa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q78507
* Commonscat Multimedia: Ainur

---

 |

* Wd Datuak: Q78507
* Commonscat Multimedia: Ainur


| * i
* e
* a
J. R. R. Tolkienen legendariumen Ainurrak |
| --- |
| Ainulindalë (Ainurren musika)  •  Valaquenta (Valarren istorioa) |
| Valarren jaunak | Manwë  •  Ulmo  •  Aulë  •  Oromë  •  Mandos (Námo)  •  Lórien (Irmo)  •  Tulkas |
| Valarren erreginak | Varda  •  Yavanna  •  Nienna  •  Estë  •  Vairë  •  Vána  •  Nessa |
| Etsaia | Morgoth (Melkor) |
| Maiarrak | Eönwë  •  Ilmarë  •  Ossë  •  Uinen  •  Salmar  •  Sauron  •  Melian  •  Arien  •  Tilion  •  Istariak  •  Saruman (Curunir)  •  Gandalf (Olórin)  •  Radagast (Aiwendil)  •  Azti urdinak  •  Balrogak |
***Malkorik gabeko mina*** (katalanez: *Dolor sense llàgrimes*) Antonio Coll y Pi margolariak 1899an egindako margolana da. Víctor Balaguer Liburutegi Museoan gordetako pintura bat da, 1901eko martxoan sartu zenetik, 733 erregistro-zenbakiarekin. Egilearen bilduma pribatutik zetorren.

Deskribapena
------------

Haur baten heriotzagatik dolu eszena bat irudikatzen du margolanak. Aurpegia aurrez aurre eta ilea jasota duen emakume bat agertzen da, ikusleari negarrik egin gabe begira. Esku batekin masailekoa eta kokotsa eusten ditu, eta bestearekin haurraren burua dagoen burkoari eusten dio. Emakumearen aurrean eta, lehenik eta behin, haurraren gorputza luzatuta dago. Gorputzaren erdia zuriz jantzita dago, txano zuri batekin eta gorputz osoa estaltzen duen belo batekin. Haurraren inguruan lore moreak eta horiak daude. Emakumeak txal marroi bat darama sorbalden gainean eta soinekoa mahuka luzeko urdina da. Hondoa neutroa da, grisaxka kolorekoa, eta argia eskuinetik sartzen da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Trullén, Josep Maria (dir.) (2001). *Biblioteca Museu Víctor Balaguer. Guia de les col·leccions del museu* (2001). Vilanova i la Geltrú: Organisme Autònom Biblioteca Museu V.Balaguer. ISBN 84-931438-3-9. B-10-437/2001.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18719532

 |

* Wd Datuak: Q18719532
**Marion konderria** (ingelesez: *Marion County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Columbia da. 2010eko zentsuaren arabera 27.088 biztanle zituen, Marion kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Marion konderriak 1.420,92 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,15 ura dira. Beste 1.404,77 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,06 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 27.088 pertsonetatik 17.997 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 336 dira. 8.729 beltzak edo afroamerikarrak. 42 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 84 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 217 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490848
* Commonscat Multimedia: Marion County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132542977
* LCCN: n82047523
* NARA: 10039434
* **Lekuak**
* OSM: 1832992
* TGN: 2001131

 |

* Wd Datuak: Q490848
* Commonscat Multimedia: Marion County, Mississippi
**Mason konderria** (ingelesez: *Mason County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Maysville da. 2010eko zentsuaren arabera 17.490 biztanle zituen, Mason kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Mason konderriak 638,21 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,28 ura dira. Beste 621,93 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,4 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 17.490 pertsonetatik 15.934 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 248 dira. 1.117 beltzak edo afroamerikarrak. 33 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 99 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 22 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 284 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491112
* Commonscat Multimedia: Mason County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151260653
* LCCN: n79112399
* NARA: 10036546
* **Lekuak**
* OSM: 1846557
* TGN: 1002644

 |

* Wd Datuak: Q491112
* Commonscat Multimedia: Mason County, Kentucky
**Mason konderria** (ingelesez: *Mason County*) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ludington da. 2010eko zentsuaren arabera 28.705 biztanle zituen, Mason kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Mason konderriak 3.217,91 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.935,68 ura dira. Beste 1.282,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,92 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 28.705 pertsonetatik 27.745 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.150 dira. 156 beltzak edo afroamerikarrak. 254 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 130 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 409 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q63718
* Commonscat Multimedia: Mason County, Michigan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151281567
* LCCN: n81091873
* NARA: 10039661
* **Lekuak**
* OSM: 1907322
* TGN: 2000976

 |

* Wd Datuak: Q63718
* Commonscat Multimedia: Mason County, Michigan
**Testa jauregia** (Palazzo Testa) Veneziako eraikin garrantzitsua da. Cannaregio auzoan dago kokatuta. Fatxada nagusia, Cannaregio ubidera ematen du, Due Corti kalearen gainean. Eraikina XV. mendekoa da baina XVIan eta XIX. mendean aldaketa handiak egin ziren.

Historia
--------

Gutxienez 1531tik eta 1748 arte Testa familia noblearen jabegoa izan zen. Uberto Testaren heriotza ondoren, Alessandro di Marsciano kondearen eskuetara pasa zen zeren eta Testaren seme nagusiaren kargu hartu baitzuen. Familia horren eskuetan egon zen 1808 arte.

Ezaugarriak
-----------

Jauregiaren fatxada nagusia ez da oso handia. Estilo aldetik gotiko beranta barruan sailka daiteke. Bi solairu solairuarte batekin ditu. Apaingarri nobleak dituen leiho bakarra du, goiko solairuan. Goitegian quadrifora bat (hiru zutabe dituen leiho mota) zuen baina XIX. mendean kendu zuten, haren ordez bi leiho lauikizuzen jarriz.

Iruditegia
----------

* Jauregiaren fatxada nagusia.Jauregiaren fatxada nagusia.
* Jauregia kanalaren gainean.Jauregia kanalaren gainean.
* Cannaregio auzoko jauregiak.Cannaregio auzoko jauregiak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .

Kanpo loturak
-------------

* **(Italieraz)**:Palazzo Testa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Testa jauregia*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2887077
* Commonscat Multimedia: Palazzo Testa (Venice)

---

 |

* Wd Datuak: Q2887077
* Commonscat Multimedia: Palazzo Testa (Venice)
**Manuel de Mendívil y Elío** (Madril, 1874ko azaroaren 4a - Donostia, 1942ko apirilaren 5a) idazle, militar eta politikari kontserbadore espainiarra izan zen. Espainiako Gerra Zibilean Ginea Espainiarraren Gobernadore frankista izan zen.

Biografia
=========

Itsas Armadan kargu desberdinak bete zituen. 1893an Asturias fragatan ibili zen. Ondoren erregearen Giralda Iotan egon zen. Itsas Tenienta bezala batzorde batekin Europako estatu desberdinetan egon zen Espainiarako itsaspekoak erosteko asmoz. Armadaren irakaskuntzan aritu zen. Rosario Martínez de Irujo y Caro del Alcázar y Szechenyi-rekin ezkondu zen. *Revista General de la Marina* aldizkariaren zuzendaria izan zen. 1931an erreserbara pasa zen. Espainiako Gerra Zibilean, 1936tik 1937ra, behin Gineako kolonian borrokak bukatuta, Gobernadorea izendatu zuten. 1942an Donostian hil zen.

Obra
----

*A medias mieles* liburuaren azala.
Aldizkari askotan idatzi zuen: *Alrededor del Mundo* (zuzendaria izan zen), *Revista General de la Marina* (zuzendaria ere), *Blanco y Negro*... *Los Contemporáneos* literatura bilduma ere zuzendu zuen. Bere lan ezagunenak, bestetik, hauek dira:

* *Sara La Loca* (1909)
* *Mar de ojo* (1910)
* *La crueldad del amor* (1910)
* *Sombras (viajes novelescos)* (1910)
* *La última etapa* (1911)
* *Países de niebla (viajes novelescos)* (1911)
* *El ocaso de los reyes* (1911)
* *El encanto de la siren*a (1912)
* *Amor, eterno amor* (1912)
* *Historia de muchas vidas* (1913)
* *Viaje sentimenta*l (1918)
* *Méndez Núñez, el héroe del Callao* (1930). Casto Méndez Núñez mariñelaren biografia da.

  

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Manuel de Mendívil*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50820471
* Commonscat Multimedia: Manuel de Mendívil

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87101474
* ISNI: 0000 0000 6028 5889
* BNE: XX1324394
* CANTIC: a19568885
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 94802

 |

* Wd Datuak: Q50820471
* Commonscat Multimedia: Manuel de Mendívil
**Manuel Zarauza Clavero** (Santoña, 1917ko azaroaren 3a - Baku, 1942ko urriaren 12a) kantabriar hegazkinlaria izan zen, Gerra Zibil garaian aparteko hegazkinlari izandakoa. Iparraldeko frontearen hegazkinlari nabarmenetariko bat izan zen, "Euskal eskuadrila" izeneko taldearen kidea izanda.

Biografia
---------

1934an orduko Aireko Armadan (*Aeronáutica Militar Española* izena zuena) sartu eta 1936ko estatu-kolpea piztu zenean, Errepublikaren alde egin zuen. Santiago de la Riberan (San Javier) ikasi ondoren, «Chato» ezizena zuten sobietar Polikarpov I-15 bat eman zioten. Orduan iparraldeko frontea defendatu zuen "Euskal eskuadrila" izeneko taldea sortu zuten, Del Río, Zarauza edo Comas bere kideak izanik. 1937ko abenduan 4. eskuadrilaren buru izendatu eta Teruelgo eta Ebroko guduetan parte hartu zuen. Gerraren amaieran, hegazkina hartu eta Frantziara ihes egin zuen. Argelès-sur-Merreko kontzentrazio-esparruan sartu zuten. Gerran zehar, 10 garaipen izan zituen.

Handik Sobietar Batasunera joan zen, non Aire-Armadan sartu eta koronel izendatu zuten. Bigarren Mundu Gerran atzeguardian utzi zuten baina Bakun akrobaziak egiten ari zela istripu batean hil zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   García Lacalle, Andrés.  (1973). *Mitos y verdades: la aviación de caza en la Guerra España.* , 428 or..
2. ↑    *Five Down, No Glory: Frank G. Tinker, Mercenary Ace in the Spanish Civil.* , 166 or..
3. ↑  Aviadores del Ejército del Aire

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4408491
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q4408491
**Tamesiseko hesia** (ingelesez: *Thames Barrier*), uholdeei aurre egiteko munduko bigarren hesi handiena da. Londresen dago eta Tamesis ibaiaren urak kontrolatzen ditu.

Historia
--------

1953an Ipar itsasoan izandako ekaitz batek Tamesis ibaiaren uraren maila asko igo zuen eta Londresko hainbat eremuk uholdeak jasan zituzten. Hermann Bondik gertaera honen inguruan egindako txostenak sortarazi zuen ibaiean hesi handi bat egiteko ideia. Ate birakarien diseinua Charles Draper-i dagokio. 1974an hasi zituzten eraikitzeko lanak eta 1984an hasi zen martxan.

Ezaugarriak
-----------

Hesiaren iparraldeko muturra Newham udalerriko Silvertown auzoan dago eta hegoaldeko muturra Greenwich udalerriko New Charlton eremuan.

520 metrotako luzera du eta ibaia lau errail nabigagarritan banatzen du, 61 metroko zabalera duten bi zati eta 30 metroko zabalera duten beste bi. Nabigagarriak ez diren beste errail batzuk ere baditu.

4'87 metrotako igoera aurrikusten denean aktibatzen da. Hasiera batean urtean bizpairu aldiz erabiliko zela uste izan zen baina 6-7 aldiz erabiltzen ari dira azken urteotan. 2013-14 denboraldian marka guztiak hautsi zituen, 50 aldiz erabili behar izan baitzen.

Iruditegia
----------

* 
* 
* Tamesiseko hesiko parkea.Tamesiseko hesiko parkea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *404 Not Found.*  2016-03-10 (Noiz kontsultatua: 2017-05-07).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q948363
* Commonscat Multimedia: Thames Barrier

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q948363
* Commonscat Multimedia: Thames Barrier
*Artikulu hau Galiziako ibaiari buruzkoa da; Italiako udalerria gaitzat duena beste hau da: «Tambre»*
**Tambre ibaiak** 125 km luze den ibaia da, Galizian kokatua, atlantiar isurialdean. Portako parrokian jaio da, Sobradon, eta orokorrean HM-ko norantza darama Enganoko senaiatik Muros eta Noia itsasadarran itsasoratu arte. Sobrado, Curtis, Vilasantar, Boimorto, Mesía, Frades, Arzúa, O Pino, Oroso, Ordes, Trazo, Tordoia, Santiago, Val do Dubra, Ames, A Baña, Brión, Negreira, Outes, Mazaricos, Noia eta Lousameko udalerriak zeharkatzen ditu (1.531 kilometro karratu).

Tambre ibaiak bere inguruan fauna aberatsa du. Portomouro eremuan (Tambre eta Dubra ibaiak elkartzen diren lekuan) egoera basatian dauden abere ugari aurki ditzazkegu (lertxunak, ahateak, hontz zuriak, igarabak, etab.). Ibaiaren uretan ere amurrainak eta angirak daude. Lehengo garai zaharretan anproi eta izokinak ere bazeuden baina Portomouro eta ibaia itsasoratzen bokalearen artean eraiki ziren uharken ondorioz desagertu egin ziren.

Dubra eta Barcala ibaiak dira Tambreren ibaiadar nagusiak. 2001. urtean Garrantzi Komunitarioko Eremu (GKE) izendatu zuten.

Tambre ibaiak Trastamarako konderriari izen ematen dio (*Trans Tameris*) eta baita Noiako *Los Tamara* musika taldeari.

Irudiak
-------

* Ponte Maceira Portor eta Amesen arteanPonte Maceira Portor eta Amesen artean
* Zubi esekia Noia udalerrianZubi esekia Noia udalerrian

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q14546
* Commonscat Multimedia: Tambre River

---

 |

* Wd Datuak: Q14546
* Commonscat Multimedia: Tambre River
**Tattnall konderria** (ingelesez: *Tattnall County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Reidsville da. 2010eko zentsuaren arabera 25.520 biztanle zituen, Tattnall kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Tattnall konderriak 1.264,82 kilometro koadro ditu. Horietatik 23,17 ura dira. Beste 1.241,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,05 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 25.520 pertsonetatik 17.698 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.502 dira. 7.424 beltzak edo afroamerikarrak. 54 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 99 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 16 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 218 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q505310
* Commonscat Multimedia: Tattnall County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125488649
* ISNI: 0000 0004 0408 4686
* LCCN: n80086546
* NARA: 10039200
* **Lekuak**
* OSM: 1073927
* TGN: 2000423

 |

* Wd Datuak: Q505310
* Commonscat Multimedia: Tattnall County, Georgia
***Reforma, Corazón de México*** —jendartean ***Reforma*** izenez ezaguna— Mexiko osoan zabalkundea duen egunkari bat da, Mexiko Hirian inprimatua, 1993ko azaroaren 20an sortua. Alejandro Junco de la Vega da zuzendaria, eta Grupo Reforma enpresa da jabea.

Eskuineko ideologia politikoa duela jotzen da, egunkarian lan egiten duten gehienak eskuineko alderdi edo gobernuetatik gertukoak direlako, eta ezkerreko joera edo mugimenduei etengabeko kritikak egiten dizkielako. Hala ere, Egunkariak sari ugari jaso ditu bere adierazpen askatasunagatik eta kazetaritza independenteagatik. *Diario Reforma* eta etxe bereko beste argitalpen bat den *El Norte*, Mexikoko egunkarietan koloretako argazkiak eta tipografia sartu zituzten lehen egunkari garrantzitsuak izan ziren.

*Reforma* 1993an sortu zen. 1994an, egunkariak, Barruti Federaleko Aldarrikatzaileen Batasunak egindako boikotari aurre egin behar izan zion. Ordutik, egundaino egunkaria banatzen jarraitzen duten mikroenpresaburu eta enpresa independenteen sare bat sortu zen.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** *Reforma*ren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2473369
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125377400

 |

* Wd Datuak: Q2473369
Sydneyko Olinpiar Parkearen planoa.
**Sydneyko Olinpiar Parkea** (ingelesez *Sydney Olimpic Park*) Sydneyko Homebush Bay aldirian dagoen 640 hektareako parke bat da, bertan kirol instalakuntza ugari dagoelarik.

Sydneyn ospatu ziren 2000ko Udako Olinpiar Jokoak antolatzeko eraiki zen, eta ordutik, hiriko kirol eta kultura ekitaldi gehienak bertan antolatzen dira. Olinpiar Jokoetan zehar atletismo eta igeriketa probak hartzeaz gain, bere barrutiaren barnean olinpiar hiribildua ere hartu zuen, bertan, Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten nazio ordezkaritza guztiek ostatu hartu zutelarik.

Bere eremuaren barnean ANZ Stadiuma aurki dezakegu, 13ko rugbyko edo australiar futboleko nazioko eta nazioarteko lehiaketa gehienak hartzen dituena, Sydneyko Nazioarteko Ur Gunea, bertan igeriketa lehiaketak egiten direlarik, eta Sydney SuperDome eta The Dome, saskibaloi, gimnasia, eskubaloi eta boleibol lehiaketak hartzen dituztenak, baita NSW Tennis Centre ere, tenis lehiaketak hartzen dituena.

Kirol multzoaren kudeaketa 1995 arte *Homebush Bay Development Corporation*en esku egon zen, eta hiria 2000ko Udako Olinpiar Jokoen egoitza izendatua izan zenetik, Jokoen antolakuntza autoritatearen esku. 2001ean kudeaketa *Sydney Olimpic Park Authority*ren eskuetara pasa zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1196395
* Commonscat Multimedia: Sydney Olympic Park

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 5638545

 |

* Wd Datuak: Q1196395
* Commonscat Multimedia: Sydney Olympic Park
**Regent Street** (euskaraz: «erregeordearen kalea») West Endeko etorbide garrantzitsua da, Londresko Westminster Hirian dagoena. Printze-erregeordeagatik(beranduago, Jurgi IV.a izango zena) deitua, John Nash arkitektoak diseinatu zuen, Carlton House erregeordearen egoitzatik Regent's Parkeraino doan ibilbide zeremonialaren zati bat izateko.

Charles II Street eta Waterloo Placeren arteko bidegurutzean, Lower Regent Street izenpean hasten da. Gero iparralderantz jarraitzen du Piccadilly Circusetik. Regent Street izenaz, mendebalderantz eta bihurgune baten ondoren iparralderantz biratzen da. Oxford Circusetik igaro ondoren, Upper Regent Street izena hartzen du eta Langham Place, Cavendish Place eta Mortimer Streetekin duen elkargunean amaitzen da.

Urtero jaialdi bat ospatzen da Regent Streeten, eta bere Gabonetako argiak Londresko tradizio nabarmena dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1123106
* Commonscat Multimedia: Regent Street

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 168977405

 |

* Wd Datuak: Q1123106
* Commonscat Multimedia: Regent Street
**Taos konderria** (ingelesez: *Taos County*) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Taos da. 2010eko zentsuaren arabera 32.937 biztanle zituen, Taos kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Taos konderriak 5.709,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,39 ura dira. Beste 5.706,03 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,77 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 32.937 pertsonetatik 30.339 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 18.381 dira. 104 beltzak edo afroamerikarrak. 1.747 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 201 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 85 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 456 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484991
* Commonscat Multimedia: Taos County, New Mexico

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 153629178
* NKC: xx0133961
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 421122
* TGN: 2001457

 |

* Wd Datuak: Q484991
* Commonscat Multimedia: Taos County, New Mexico
*The Battle Hymn of the Republic* ereserkia entzungai sakatu ezkero.
**The Battle Hymn of the Republic** (euskaraz *Errepublikaren Gudu Ereserkia*) 1861. urtean Julia Ward Howe idazle eta ekintzaileak idatzitako ereserki abolizionista bat da.

Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan ospetsu eta asko abestua bilakatu zen, noski, betiere Iparraldeko edo Batasunaren aldek gudarosteen artean, hots, esklabotzaren aurkakoen artean. Aldiz, Hegoaldeko Estatu Batuak edo Ameriketako Estatu Konfederatuetan *Dixie* ereserkia jaun eta jabe zen.

Hitzak
------

Mine eyes have seen the glory of the coming of the Lord:  

He is trampling out the vintage where the grapes of wrath are stored;  

He hath loosed the fateful lightning of His terrible swift sword:  

His truth is marching on.

**(Bis)**  

Glory, glory, hallelujah!  

Glory, glory, hallelujah!  

Glory, glory, hallelujah!  

His truth is marching on.

I have seen Him in the watch-fires of a hundred circling camps,  

They have builded Him an altar in the evening dews and damps;  

I can read His righteous sentence by the dim and flaring lamps:  

His day is marching on.

**(Bis)**

I have read a fiery gospel writ in burnished rows of steel:  

"As ye deal with my contemners, so with you my grace shall deal;  

Let the Hero, born of woman, crush the serpent with his heel,  

Since God is marching on."

**(Bis)**

He has sounded forth the trumpet that shall never call retreat;  

He is sifting out the hearts of men before His judgment-seat:  

Oh, be swift, my soul, to answer Him! be jubilant, my feet!  

Our God is marching on.

**(Bis)**

In the beauty of the lilies Christ was born across the sea,  

With a glory in His bosom that transfigures you and me:  

As He died to make men holy, let us die to make men free,  

While God is marching on.

**(Bis)**

He is coming like the glory of the morning on the wave,  

He is Wisdom to the mighty, He is Succour to the brave,  

So the world shall be His footstool, and the soul of Time His slave,  

Our God is marching on.

**(Bis)**

Kanpo estekak
-------------

* *The Battle Hymn of the Republic* ereserkia entzungai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q583210
* Commonscat Multimedia: Battle Hymn of the Republic

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 184471458
* GND: 7723686-5
* LCCN: no00005966
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q583210
* Commonscat Multimedia: Battle Hymn of the Republic
**The Beresford** (211 Central Park West, West 81. eta 82. kaleen artean kokatua) New Yorkeko goi-mailako apartamentu-eraikin bat da, 1929koa. Norbaitek bere helbidea hemen edukitzeak esan nahi du hiriko tokirik preziatuenetako batean bizi dela. Izan ere, Central Park West hiribidea da Central Park-ek mendebaldean daukan muga; horrek esan nahi du kale horretan dauden eraikin gehienek hiriaren zinezko birika den parke horren bista zoragarriak dauzkatela.

Eraikinaren arkitektoa, Emery Roth, ospetsua zen New Yorken luxuzko apartamentuak eta hotelak egiteagatik. Hain zuzen ere, The Beresford eraikina da Emery Roth-ek Central Park West hiribidean egin zituen lau eraikinetako bat (besteak dira The Eldorado, 90. eta 91. kaleen artean kokatua, The San Remo (74. eta 75. kaleen artean dagoena) eta The Ardsley. Eraikin guzti horietatik The Beresford-ek dauka bolumenik handiena, eta izena datorkio toki horretan bertan lehenago zegoen Beresford Hoteletik.

Eraikinak bi fatxada nagusi dauzka: ekialdeko fatxadak Central Park-era ematen du, eta hegoaldekoak, Manhattan Square-ra (hots, American Museum of Natural History dagoen plaza).

Goialdeko hiru erpinetan, beste hainbeste dorrek eraikinari itxura arranditsu eta jauregi-kutsukoa ematen diote.

New Yorken dauden tankera bereko beste eraikin batzuetan ez bezala, The Beresford eraikinean bizilagun gisa onartu egiten dira pertsona famatuak eta politikariak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1297046
* Commonscat Multimedia: The Beresford

---

 |

* Wd Datuak: Q1297046
* Commonscat Multimedia: The Beresford
**Marcel Rémy**, (Gruyère, 1923ko otsailaren 6a - 2022ko uztailaren 10a) Suitzako alpinista izan zen. 90 urte bete ostean eskaladan jarraitzeagatik egin zen ezagun.

Biografia
---------

Bertha eta François Remyren semea.. Aita nekazari eta basomutila zen, eta gero trenbideetan aritu zen. Marcel gaztetandik nekazaritzan hasi zen. 1950ean ezkondu zen. Gero Suitzako trenbideetan lanean aritu zen, erretiroa hartu arte.

Mendia
------

8 urte zituela mendizaletu zen, turistekin izandako harremanaren eraginez. Lasterketa ugari egin zituen Vaud eta Friburgoko Alpeetan, baita ibilaldi klasikoak ere Matterhorn, Grand Combin edo Mont Blanc bezalako mendietan. Gero jende askori transmititu zion zaletasuna: bere bi semeak, Claude eta Yves Rémy, maila handiko eskalatzaile bihurtu ziren, bide berri ugariren sortzaileak (Suitza, Presle, Kalymnos )

2017an, 94 urte zituela, *Argentinako Ispilu*ra igo zen (14 luze, 5b / 5c, klasifikazio "zaila", Vaud-eko Alpeetan 450 metroko altuera duen amildegia), bere bi semeek lagunduta; handik parapentez jaitsi zuten.

Osasun arazoak izan arren (operazio kirurgikoak, protesiak bi aldaketan) Rémyk ia egunero entrenatzen zuen kiroldegian: 94 urterekin 5c-rainoko igoerak egiten zituen (kiroldegian zein mendian), eta alpetar eskia eta mendi eskia praktikatzen zuen. 96 urterekin oraindik *The Wasp* (5c, Saint-Loup) eskalatu zuen  .

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Barraud, Philippe, (1949- ...)..  (cop. 2014). *Un pas de plus Marcel Rémy.*  Cabédita ISBN 978-2-88295-684-2. PMC 892912824. (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
2. ↑   «Adieu Marcel Rémy» *www.planetmountain.com* (Noiz kontsultatua: 2023-02-03).
3. ↑   **(Frantsesez)** Outdoor, Outside | Le magazine des amoureux de sports et culture.  (2020-01-16). «Marcel Remy, le grimpeur de 96 ans» *Outside | Le magazine des amoureux de sports et culture Outdoor* (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
4. ↑  « Remy » selon graphie fribourgeoise
5. ↑
6. ↑   **(Frantsesez)** Modoux, François.  (2016-02-09). «Ouvrir la voie à d'autres, c’est toute leur vie» *24Heures* ISSN 1424-4039. (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
7. 1 2   **(Frantsesez)** «Alpinisme, l’incroyable ascension de Marcel Remy, 94 ans» *La Croix* 2018-01-03 ISSN 0242-6056. (Noiz kontsultatua: 2020-04-13).
8. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Romain Guelat, erreportaia « Une vie pour la montagne, 2014, bideoa RTS *Passe-moi les jumelles*, 23 min
* **(Frantsesez)** « Marcel Remy - 94 years old and back to the summit », 2020, bideo, 24 minutu.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q89703860
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 309726537
* GND: 1056027401

 |

* Wd Datuak: Q89703860
**Ramiro González Vicente** (Burgos, 1962ko apirilaren 20a) Euzko Alderdi Jeltzaleko politikari arabarra da.

Bizitza
-------

Burgosen jaio zen arren, lau urte zituela bere familiarekin Gasteizera aldatu zen. Zuzenbide Zibila eta Merkataritzako Zuzenbidean lizentziatu zen EHUn eta abokatu gisa jarduten du. Ezkonduta dago eta bi alaba ditu.

2002. urtean Euzko Alderdi Jeltzalean afiliatu zen eta 2007. urteaz geroztik Arabako Batzar Nagusietako prokuradorea da. Xabier Agirre alderdikidea Ahaldun Nagusi izan zen legegintzaldian, González EAJko bozeramaile-ondokoa izan zen Batzar Nagusietan. 2011n, EAJk Arabako Foru Aldundia Alderdi Popularraren alde galdu zuenean, Ramiro González talde jeltzaleko bozeramaile izendatu zuten, Xabier Agirre ordezkatuz.

2015eko hauteskundeetarako, Gasteizko barrutiko zerrenda-burua izan zen González. Bigarren indarra izan zen arren, EAJ prokuradore gehien lortu zituen alderdia izan zen eta ondoren, 2015eko ekainaren 30ean, EAJren eta PSE-EEren 18 botoei esker, Ramiro González Arabako Ahaldun Nagusi izendatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)**Ramiro González Ahaldun Nagusi hautatu dute PSEren bozkei esker
2. ↑  Ramiro Gonzálezen biografia[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**: Ramiro Gonzálezen bloga.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20638534
* Commonscat Multimedia: Ramiro González Vicente

---

 |

* Wd Datuak: Q20638534
* Commonscat Multimedia: Ramiro González Vicente
**Mariana Federica Casas** (Adrogué, Argentina, 1959ko abuztuaren 27a) argentinar abokatu eta ekintzailea da. Buenos Airesko Unibertsitatean graduatua, sexu nortasun eskubideetan aditua da.

LGBT kolektiboaren aldeko ekintzaile ezaguna da. Sexua berresleitzeko ebakuntza eta izen-aldaketa bila dabiltzan pertsona transexualak ordezkatzen ditu justiziaren aurrean.

Biografia
---------

Casas bere sexu nortasunarekin bat ez zetorren gizonezko genitalekin jaio zen. Buenos Airesko klase ertaineko familia batean hazi zen, aita espainiar jatorrikoa eta ama suitzar jatorrikoa izanik.

Zuzenbidea ikasi zuen Buenos Airesko Unibertsitatean eta 2001. urtean graduatu zen. 2002ko otsailean bere lehenengo auzia hasi zuen Argentinako Errepublikak bere sexu nortasuna aitor ziezaion. Urte eta erdiko auzia eta gero, auzitegiak Casasen aldeko epaitza eman zuen. Hortaz geroztik transexualitatearen inguruko arazoak eta bera bezalako pertsona transexualak defendatzen aritu da.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5554988

 |

* Wd Datuak: Q5554988
**RKV Malinas** (izen osoa neerlanderaz *Yellow Red Koninklijke Voetbalclub Mechelen*) Belgikako futbol taldea, Malinas (*Mechelen*) hirikoa. Belgikako futbolaren historian atal txikia betetzen badu ere Europako txapelketaren bat irabazi due bi taldeetako bat da.

Historia
--------

1904ean sortu zen hiriko beste taldea den Racing Malinas baino hilabete batzuk beranduago. Bi loraldi izan ditu, lehena 40. hamarkadan eta bigarrena 80. hamarkadan.

40. hamarkadan 3 Liga eskuratu zituen, 1943, 1946 eta 1948an. 1954ean ere hirugarren egitea lortu zuten irabazlearengandik puntu bakarrera. Aro hau 1956an amaitu zen bigarren mailara jeistean.

80. hamarkadaren erdialdetik aurrera taldearen "urrezko aroa" iritsi zen, izan ere 1987ko Kopa garaipenak Europako Errekopa jokatzeko aukera eman baitzion. 1988ko finlean Ajax Amsterdam 1-0 garaituz Europako txapelketa bat lortzen zuen bigarren talde belgikarra bihurtu baitzen. Lorpen hori RSC Anderlechtek baino ez dauka oraindik ere. Superkopa ere talde herbehereetar baten aurka jokatzea egokitu zitzaion eta oraingoan ere garaile atera zen PSV Eindhovenen aurka. Hurrengo urtean Errekopako final aurrekoetara iritsi zen. Horretaz gain laugarren Liga eskuratu zuen. 1997an Belgikako talde indartsuenetakoa bazen ere diru arazoen erruz Cordier presidenteak jokalari onenak saldu behar izan zituen.

2019an bigarren mailan egon arren Belgikako Kopa irabazi du. Honetaz gain 2. mailako txapelduna izan da eta maila gorenera igo da.

Palmaresa
---------

### Belgikan: 6

* Belgikako Liga (4): 1943, 1946, 1948, 1989.
* Belgikako Kopa (2): 1987, 2019.

### Nazio artean: 2

#### Europako Errekopa

* Txapelduna (1): 1988

#### Europako Superkopa

* Txapelduna (1): 1988.

Kanpo estekak
-------------

* **(Nederlanderaz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113000
* Commonscat Multimedia: KV Mechelen

---

 |

* Wd Datuak: Q113000
* Commonscat Multimedia: KV Mechelen