**Tomasa Cuevas Gutiérrez** (Brihuega, Guadalajara, 1917ko martxoaren 7a - Bartzelona, 2007ko apirilaren 25a) Espainiako militante komunista eta antifrankista izan zen.

Biografia
---------

Bederatzi urte zituenetik lanean, eta 14 urte zituela, Espainiako Gazteria Komunisten Batasunean sartu zen. Gerra Zibila hastean, Bigarren Errepublikaren aldeko hainbat zereginetan hasi zen lanean, erakunde horretatik, eta, ondoren, Espainiako Alderdi Komunistaren (PCE) barruan.

1939ko maiatzean atxilotua eta kartzelaratua, hogeita hamar urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, eta bost urte bete zituen hainbat emakume-kartzelatan: Guadalajara, Durango, Santander, Zornotza eta Segovia.

Aske zegoela, Bartzelonara erbesteratu zuten. Han, PCEren *Kataluniako* erreferentean sartu zen, Partit Sozialista Unificat de Catalunya (PSUC), harik eta 1945ean Antonio eta Vicente Juan Creix anaiek berriro atxilotu eta torturatu zuten arte Layetana Bideko polizia-egoitzan, *Les* Cortseko emakumeen kartzelan sartu zen arte. 1946an, baldintzapeko askatasuna eman zioten, eta Miguel Núñez González buruzagi komunista ezagunarekin ezkondu zen. Biek Andaluziako klandestinitatean lan egin zuten denbora batez. Bartzelonara itzultzean, atxilotzeko arriskuaren aurrean, PSUCk Tomasari Frantziarako irteera eman zion lehenik, eta Pragarakoa gero. 1969an Bartzelonara eta diktaduraren aurkako jarduera politikora itzuli zen PSUCeko propaganda-talde nagusian.

Kataluniako Adierazpen Politikoen Elkarteko kide izan zen. 

2007ko apirilaren 25ean hil zen Bartzelonan.

Aintzatespenak
--------------

* 2004an, Kataluniako Generalitateak Sant Jordi Gurutzea eman zion.
* 2007an, Espainiako Gobernuak Laneko Merezimenduaren Domina eman zion. Bi sariak jasotzean errepresaliatutako emakume guztien memoria publikoa aldarrikatu zuen.
* Bartzelonan bada bere izena daraman gizarte-etxe bat.

Memoria historikoa
------------------

Diktaduran kartzela eta kartzela jasan zuten emakumeen memoria idazteari ekin zion. Hainbat lekukotasunen erregistroarekin hiru liburu idatzi zituen, emakume haien eta urte haien oroimenari eusteko. 

Hauexek dira liburuen tituluak: 

*Cárcel de mujeres/ Emakumeen Kartzela* (1939-1945)

*Cárcel de mujeres: Ventas, Segovia, Les Corts/ Emakumeen Kartzela: Las Ventas, Segovia, Les Corts* eta *Mujeres de la resistencia/ Erresistentziako Emakumeak*. 

Oharra: Azken bi liburuak *Testimonios de mujeres en las cárceles franquistas/ Frankoren kartzeletako* *emakumeen testigantzak izenburupean* batera atera ziren 2004an*.*

Lekukotasunak ugariak dira: Manolita del Arco, Josefina Amalia Villa, Maria Salbu, Petra Cuevas, Juana Doña, Adelaida Abarca, Paz Azzati, Flor Cernuda, besteak beste.

Lanak
-----

* Emakumeen kartzela (1939-1945) (1985) 1. liburukia
* *Emakumeen kartzela* (1985) 2. liburukia
* *Emakumeak erresistentzian* (1986) 3. liburukia
* *Emakumeen testigantzak Francoren kartzeletan* (2004)
* Ángeles Egido León (2011). Herritarrak, militanteak, feministak. Emakumea eta konpromiso politikoa XX. mendean. Eneida. *El precio de la militancia femeninoa: Acción política y represio, 47-74.*

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   Marc Carrillo.  (26 de abril de 2007). «Tomasa Cuevas, luchadora antifranquista» *El País*.
2. ↑   Batista, Antoni.  (septiembre de 2010). «Testimonis de torturats» *Sàpiens* núm. 95: 51. ISSN 1695-2014..
3. ↑   «Tomasa Cuevas, referente de la memoria antifranquista de Guadalajara» *Memoria Guadalajara* 2007-04-25.
4. ↑   Carrillo, Marc.  (2005-01-27). *Tomasa Cuevas y memorial democrático.*  ISSN 1134-6582..
5. ↑   «BOE.es - BOE-A-2006-21156 Real Decreto 1486/2006, de 1 de diciembre, por el que se concede la Medalla al Mérito en el Trabajo, en su categoría de Oro, a doña Tomasa Cuevas Gutiérrez.» *www.boe.es*.
6. ↑   «Centre Cívic Tomasa Cuevas - Les Corts | Ajuntament de Barcelona» *ajuntament.barcelona.cat*.

Kanpo estekak
-------------

* Dokumental osoa: ahanzturatik oroimenera. "Francoren emakume-presoak"

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15393505
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 119367756
* ISNI: 0000 0000 8188 3714
* BNE: XX1146552
* BNF: 15031145z (data)
* CANTIC: a10071271
* GND: 1047961865
* LCCN: n85241629
* NLA: 35961093
* Tabakalera ID: 53022
* SUDOC: 069481881
* UB: a1015533

 |

* Wd Datuak: Q15393505