recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Villa Soldati** Argentinako Buenos Aires hiriburuko hegoaldeko auzoa da. Auzoak 41.000 biztanle ditu (2001. urtetik aurrera) 8,7 km²-ko azaleran . Km² bakoitzeko 4.700 biztanleko dentsitatearekin, Buenos Aireseko biztanle gutxien dituen auzoetako bat da funtsean. Buenos Airesko batez besteko biztanle-dentsitatea 13.500 biztanle/km² ingurukoa da. Villa Lugano eta Villa Riachuelorekin batera, auzoak C8 barruti administratiboa osatzen du.

Kokapena eta izaera
-------------------

Villa Soldati Avenida 27 de Febrero, Coronel Esteban Bonorino, Av. General Francisco Fernández de la Cruz, Varela, Av. Perito Moreno, Castañares eta Escalada kaleek mugatuta dago..

Villa Soldati langile auzoa da eta Buenos Airesko auzorik txiroenetakoa. Bizilagunen % 40 Barri Soldatin bizi da, 1973 eta 1979 artean eraikitako etxebizitza sozialen multzoa eta Hego Amerikako handienetako bat. Villa Soldati-n bost Villa Miseria ere badaude, hau da, auzoa, Villa Luganorekin batera, hiriburuan txabola kopuru handiena duen horietako bat da.

Estadio Parque Roca estadioa ere auzokoa da.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Barriada: Villa Soldati
* **(Gaztelaniaz)**Villa Soldati

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1686228
* Commonscat Multimedia: Villa Soldati, Buenos Aires

---

* **Identifikadoreak**
* BNA: 000030855
* **Lekuak**
* OSM: 2223172

 |

* Wd Datuak: Q1686228
* Commonscat Multimedia: Villa Soldati, Buenos Aires
**Villa Santa Rita** Argentinako Buenos Aires hiriburuko erdigune geografikoaren mendebaldean dagoen auzoa da. Auzoak ia 34.000 biztanle ditu 2,3 km²-ko azaleran. Auzo txikienetako bat da eta Comuna C11-ren parte da.

Deskribapena
------------

Villa Santa Rita Condarco, Av. Álvarez Jonte, Miranda, Joaquín V. González eta Av. Gaona kaleek mugatuta dago. Auzoa gehienbat zuhaitzez betetako kaleak ditu. Auzoak "Santa Rita Casia" elizaren izena hartu zuen.

Auzoko bizilagunik ezagunena Jorge Luis Borges idazlea da, eta Villa Santa Rita ere aipatzen du "Hombre de la Esquina Rosada" ipuinean. Auzoarekin lotutako beste pertsonaia batzuk Oscar Gálvez lasterketako gidaria, Alfredo Gobbi musikaria eta Baldomero Fernández Moreno dira.

Auzoaren eguna urtero irailaren 5ean izaten da konprometitua.

Kanpo estekak
-------------

* Informazioa eta estatistikak
* Udalaren administrazioari buruzko informazioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1026695
* **Identifikadoreak**
* BNA: 000030889
* **Lekuak**
* OSM: 2220602

 |

* Wd Datuak: Q1026695
**Volksunie** (euskaraz: «Herri Batasuna») alderdi nazionalista flandriarra izan zen, 1954. urtean sortua eta 2001. urtean deseginda.

1954ko abenduaren 14an sortu zen, CVV (Christelijke Vlaamse Volksunie) alderdiaren ondorengoa izanik. Bere hauteskunde-gailurra 1971ko Belgikako hauteskundeetan lortu zuen, Belgika osoko botoen %11 lortuta (21 diputatu Belgikako Ganbaran).

1978an Belgikako gobernuan sartu zen. Honen ondorioz, banaketa bat jaso zuen eskuinetik, Vlaams Blok (Bloke flandriarra) izeneko alderdi berria agertuz (geroago Vlaams Belang bihurtuko zena).

2001eko urrian alderdia hiru zatitan banatu zen: *De toekomstgroep* (Etorkizuneko taldea), *Niet splitsen* (Ez gaitezen banatu) eta *Vlaams Nationaal* (Nazio flandriarra). Azken honek irabazi eta alderdiaren azpiegitura bereganatu zuen. Gero, *De toekomstgroep* eta *Vlaams Nationaal* SPIRIT eta N-VA, hurrenez hurren, bihurtu ziren, eta *Niet splitsen*en jarraitzaileak CD&V eta VLD alderdietan integratu ziren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1725837

 |

* Wd Datuak: Q1725837
**Valentino Clemente Ludovico Garavani** (Voghera, Pavia, 1932ko maiatzaren 11), **Valentino** izenaz ezaguna, italiar moda-diseinatzailea da. Italiako ospetsuenetako bat, modaren mundua kulturarenarekin, ikuskizunenarekin, eta bizitza sozialarenarekin lotzea lortu duena. Txikitatik, dekorazioa, pintura eta eskultura izan zituen zaletasunik handienak. Hamalau urterekin, ohiko ikasketak utzita, diseinuaren munduan sartu zen buru-belarri, eta Milango Arte Eskolan hasi zen ikasten. Aurrerago, Jacqueline de Ribes diseinatzailea ezagutu zuen, eta hark Parisko goi-mailako gizartea ezagutarazi zion. Erromara itzultzeko eskatzen ziotenei entzungor eginez, Parisen bertan sakondu zuen bere prestakuntza, Guy Larocherekin batera. Gero, Erromara joan zen, eta jostun-etxea zabaldu zuen Via Apia Aurican. 1961ean, parte hartu zuen lehenengo desfile ofizialean, Florentzian, eta izugarrizko arrakasta izan zuen. Handik gutxira, Jacqueline Kennedyk bere jantzietako bat aukeratu zuenean Onassis greziar magnatearekin ezkontzeko, Estatu Batuetako merkatuko ateak parez pare zabaldu zitzaizkion, eta Valentinoren izena mundu osora hedatu zen. Orduan hasi zen Valentino bere inperioa eraikitzen, Giancarlo Gaimmeti lagunarekin batera, eta Italiako enpresa nagusia bihurtu zen, Fiaten ondoren. Garai hartan bere abizenaren lehen letra (V) apaingarri gisa eta bere markaren logotipotzat erabiltzen hasi zen. 1969an, Neiman Marcus saria irabazi zuen, modaren munduko saririk preziatuena. 1970eko hamarraldiko urte modarentzat kaskarren ondoren, Valentinoren ospeak gorena jo zuen hurrengo hamarraldian. *Jeans* arropa zabaltzen ausartu zen lehen estilista izan zen, eta bere publizitate-kanpainetarako argazkilaririk hoberenengana jotzen zuen. Valentinoren estiloa artean eta izadian inspiratua da. Laurogeita hamarreko hamarraldian *Valentino: Hogeita hamar urte magiazko* erakusketa egin zen Erroman eta New Yorken. Egun, gizon eta emakumezkoentzako arropak egiten ditu, eta orobat zapatak, gorbatak eta bestelako osagaiak. Laurogei denda baino gehiago ditu munduan zehar.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Valentino Garavani*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q379664
* Commonscat Multimedia: Valentino Garavani

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 96112075
* ISNI: 0000 0001 1000 0424
* BNF: 12224278n (data)
* GND: 11937126X
* LCCN: n84092241
* NKC: utb2014824336
* SNAC: w6mg8tdk
* SUDOC: 080587399
* ULAN: 500063219
* BIBSYS: 10083824
* ICCU: RAVV025320
* RKD: 241711
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02349/eu\_g\_0955/g0955
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q379664
* Commonscat Multimedia: Valentino Garavani
**Upuat** edo **Upuaut** "bideak irekitzen dituena", Duateko jainkoa da, hil jainkoa eta gerrarena egiptoar mitologian.

* Izen egiptoarra: **Upuat** edo **Upuaut**. Izen greziarra: **Ofois** edo **Ophois**

Ikonografia
-----------

Buru zuridun zakur edo txakal beltz eran irudikatua izan zen, bandera baten gainean, hanken alboetatik irteten diren uraeus bat edo birekin. Bere gerlari ezaugarriak, mazo eta arku bat izan ziren. Greziarrek, otso bezala interpretatu zuten, hemendik, bere hiri den Likopolisen izena datorrelarik

Mitologia
---------

**Upuat**, jatorriz, Abidoskoa da, Goi Egipton, baina Bi Lurren batasuna sinbolizatu zuen, Osiris zen hil jainkoa, nekropolietako eta Duatekoa, baina, XII. dinastiaren hasieran, bere funtzioak, Duatera mugatu zituzten, Upuatek, hil jainko bezala bere funtzioak hartuz.

Gerlari bezala, Osirisi, honen urrutiko lurraldetarako bidaiara lagundu zion. Soldaduek deitzen zuten, babes zitzan eta bideak ireki ziezazkien, Raren eguzki txalupan eta Duatean egiten zuen bezala.

Upuatek, neguko solstizioa sinbolizatzen zuen.

Sinkretismoa
------------

Abidosen, Isis eta Osirisen semea da, Horusekin sinkretismo argian. "Abidosko Jaun" bezala, Anubis ordezkatzen du hiri honetan. Osirisen forma bat bezala barneratua izan zen, eta itxura honekin, *Sekhem-Tauy* deitzen zaio, "Bi Lurren Aita".

Epitetoak
---------

"Bideak irekitzen dituena" deitua izan zen, hildakoen izpirituen mendebaldeko basamortutik Duaterako gidari bezala, eta "Lur Sakratuko Jauna", nekropoliei erreferentzia eginez.

Gurtza
------

Bere gurtza, Asiut edo Likopolisen jatorria duena, Abidosen ere praktikatu zen, *Jenti-Amentiu* bezala, "Mendebaldeko Jauna". Sais, Heliopolis, Menfis eta zenbait nekropolitan ere gurtua izan zen. Manifestazio militar, erlijioso eta zibil guztien buru zihoan. Honela, ospakizunik garrantzitsuenen aurretik zihoan, Heb Seda eta "Osirisen Misterioak", Abidosen.

Bitxikeriak
-----------

Upuaut, (ingelesez: *Wepwawet*), bere etimologia dela eta, lehen aldiz, Keopsen piramideko erreginaren ganberako aireztatze hodiak esploratu zituen urrundik gidatutako robotarentzat aukeratu zen izena da. National Geographicen dokumental ospetsu batean erakutsia izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q372560
* Commonscat Multimedia: Wepwawet

---

 |

* Wd Datuak: Q372560
* Commonscat Multimedia: Wepwawet
**Upsala glaziarra** (gaztelaniaz: *Glaciar Upsala*) Argentinako Patagoniako hego-ekialdean, Santa Cruzko probintzian, Txileko mugatik hurbil, dagoen glaziarra da. Glaziarren Parke Nazionalaren barnean dago. 53,7 kmko luzera eta 10 kmko zabalera dauzka, eta 765 km²ko eremua hartzen du. Hormek 60-80 m arteko garaiera dute. Hego Amerika osoko bigarren glaziarrik handiena da, Pio XI.aren ondoren. Eskualdea esploratu zuen Klaus August Jacobsonek eman zion izena, ikasketak Upsalako unibertsitatean (Suedia) eginak zituelako.

Perito Moreno bezala, Hego Patagoniako izotz-zelaian du sorburua eta Lago Argentinoraino iristen da. Azken urteetan atzerakada nabarmena izan du; 1997 eta 2003 artean 13,4 km²ko eremua galdu zuen, eta beste 3 km² 2002tik 2013ra. Aditu askoren arabera, atzerakada hoti berotze globalaren adierazlea da.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Román, Valeria. *Un glaciar patagónico se redujo 13,4 km2 en los últimos 7 años.*  in: *Clarín, 2004-02-11*. edant.clarin.com (Noiz kontsultatua: 2015-09-25).
2. ↑   Petxarroman, Iñaki.  (2013ko azaroaren 14a). «Klimak ez du itxaroten» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2015eko irailaren 25a).

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Glaciar Upsala. Patagonia Argentina. 1928-2004 Greenpeace.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q962630
* Commonscat Multimedia: Upsala glacier

---

 |

* Wd Datuak: Q962630
* Commonscat Multimedia: Upsala glacier
**Pope konderria** (ingelesez: *Pope County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Glenwood da. 2010eko zentsuaren arabera 10.995 biztanle zituen, Pope kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pope konderriak 1.857,29 kilometro koadro ditu. Horietatik 122,74 ura dira. Beste 1.734,55 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,92 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 10.995 pertsonetatik 10.815 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 95 dira. 35 beltzak edo afroamerikarrak. 22 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 82 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486301
* Commonscat Multimedia: Pope County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132540179
* LCCN: n82009730
* **Lekuak**
* OSM: 1795717
* TGN: 2001059

 |

* Wd Datuak: Q486301
* Commonscat Multimedia: Pope County, Minnesota
**Villa Real** Argentinako Buenos Aires hiriburuko mendebaldeko kanpoaldean dagoen auzoa da. Auzoak 14.000 biztanle ditu 1,5 km²-ko azaleran. Hiriko auzorik txikienetakoa da eta C10 Comuna-ren parte da.

Deskribapena
------------

1804an Sobremonteko Erregeordeak udako etxea eraiki zuen bertan, eta horregatik orduan "Quinta de los Virreyes" deitu zitzaion inguruari. Uneko "Villa Real" izena Virreyes-etik sortu zen, ofizialki 1909ko martxoaren 18az geroztik. Hori dela eta, urtero 2009ko martxoaren 18an auzo eguna ospatzen da, 2009an ehunka aldiz.

Villa Real Nogoyá, Irigoyen, Baigorria, Lope de Vega eta Avenida General Paz kaleek mugatuta dago. Gaur egun, auzoa batez ere klase ertaineko bizitegi gunea da eta zaharragoak diren etxeak eta lorategi handiak ditu ezaugarri. Bizitza ekonomikoa Lope de Vega kalearen inguruan gertatzen da, auzoko plazarik garrantzitsuenak Juan B. Terán plaza (Tucuman Unibertsitateko sortzailearen izena) eta Villa Real plaza dira. Automobilaren Museoa Villa Real plazatik gertu dago.

Buenos Airesko beste leku askotan bezala, Villa Real abesti batean betikotu egin zen. Alejandro del Pradoren "La murguita de Villa Real" abestian honela dio: "Tirando la manga por la tardecita, llegó la murguita de Villa Real! de Villa Real! "

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Informazioa eta estatistikak
* **(Gaztelaniaz)**Udalaren administrazioari buruzko informazioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q641438
* Commonscat Multimedia: Villa Real, Buenos Aires

---

* **Identifikadoreak**
* BNA: 000030868
* **Lekuak**
* OSM: 2222105

 |

* Wd Datuak: Q641438
* Commonscat Multimedia: Villa Real, Buenos Aires
**Txorierri Garagardoak** enpresaren produktuetako bat: *GOLDEN ALE* garagardoa.
**Txorierri Garagardoak** Euskal Herriko garagardogile bat da, egoitza Sondikan (Bizkaia) duena. 2016ko irailean hasi zen bere produktuak merkaturatzen. Artisau garagardo ekoizten du, antzinako prozedura naturalak erabiliz.

Produktu-lerroa
---------------

Garagardoak egiteko osagai freskoenak eta esklusiboak besterik ez ditu erabiltzen. Garagar maltatuak eta lupuluen aukera fina garagardoari berezko mingostasuna emateko, belar sentsazioekin. Lau garagardo mota ekoizten dituː

*GOLDEN ALE*: Urre koloreko garagardoa, arina, izaera gozo eta belusatua, fruta lurrina eta lupulu zaporekoa.

* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 7
* ABV: % 5.5

*AMBAR:* Anbar kolorearekin, fruta lurrin delikatuarekin. Zaporean pixka gozoa, karamelatutako maltak
erabiltzeak eta lantze prozesu singularrak, bere izaera berezia ematen diote.

* IBU-Mikaztasuna: 18
* EBC-Kolorea: 20
* ABV: % 5.5

*BLONDE:* Garagardo horia, arina eta freskagarria, amerikar lupuluekin lurrindua.

* IBU-Mikaztasuna: 28
* EBC-Kolorea: 6
* ABV: % 4.6

*BEST BITTER:* Brontze kolorea duen pale ale klasiko eta leuna.
Belusatura orekatua eta britainiar lupuluen mingostasun dotoreko lurrinarekin.

* IBU-Mikaztasuna: 33
* EBC-Kolorea: 22
* ABV: % 5.5

Kanpo estekak
-------------

Txorierri Garagardoak, webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27827626

 |

* Wd Datuak: Q27827626
**Pinotxo** (italieraz, *Pinocchio*) *Pinotxoren abenturak* izeneko ipuinaren protagonista da, haur-literaturako klasikoa dena. Kritikari askoren ustez, haurrentzako ipuina bainoago, gaur egungo gizartearen alegoria da.

Carlo Collodik sortutako pertsonaia da eta liburua 1883an argitaratu zen Italian. Hasiera batean, Collodiren asmoa ez zen haurrentzako ipuin bat idaztea —jatorrizko bertsioan Pinotxo urkatu egiten dute, egin dituen hutsengatik—. Aurrerago idatzi zituen bertsioetan, istorioaren amaiera ezaguna sortu zen: Pinotxo benetako haur bihurtzen da.

Estiloari dagokionez, istorio berritzailea eta modernoa izan zen, eragin bizikoa idazle askorengan. Florentziar jatorriko hitz eta esaerez aberastutako italieraz idatzita dago. Liburuan azaltzen diren hainbat kontzeptu gizartean sustatu dira: esate baterako, gezurtiei sudurra hazten zaielakoa.

Berehala arrakasta izan zuen, baina familia aberatsen artean ez zen haurrentzako egokitzat jo.

Aleksei Tolstoik moldaketa ezaguna ondu zuen errusieraz, *Buratinoren abenturak* izenekoa (*buratino* hitzak italieraz "txotxongilo" esan nahi du).

Filmak
------

Pinotxori buruzko 20 filmetik gora egin dira, haien artean, Walt Disneyek 1940an egindako *Pinotxo* marrazki bizidunak, Luigi Comencinirena (1972) eta Roberto Benignirena (2002): azken horrek ez zuen arrakasta handiirik izan. 

Disneyrena (1940ko otsailaren 7an estreinatua) moldaketa askea den arren, animazio maisulana da eta Estatu Batuetako Kongresuko Liburutegiak "kulturalki garrantzitsu" izendatu zuen. Horregatik, herrialde hartako Film Erregistroan babestua izateko aukeratua izan zen.

Ikus, gainera
-------------

* Pinotxoren abenturak
* Italierazko literatura

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6502703
* Commonscat Multimedia: Pinocchio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 62348958
* GND: 118986872
* LCCN: nb2015019808
* SNAC: w6xd10jw
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q6502703
* Commonscat Multimedia: Pinocchio
Donostialdeko sagardotegi batean *txotx* eginez. Gipuzkoa, Euskal Herria.
Txotx egiteko unean edalontzia heltzeko modu egokia.
**Txotxa** edo **txotx egitea** Euskal Herrian sagardotegi edota dolareetan sagardoa kupeletik zuzen-zuzenean dastatzeko unean burutzen den usadiozko ohitura da. Hau urtero *txotx denboraldia* edo *txotx garaian* zehar burutu ohi da.

Usadioa
-------

Dolare eta sagardotegi guztietan usadio legez sagardogileak "txotx" edo "txurrut" oihura kupeletako bat irekitzen du eta bertan dauden guztiek edalontzia eskuan dutelarik ilaran jarri eta euren txanda ailegatzean edalontzia bete ohi dute (*ikus alboko irudian edalontzia heltzeko modu egokia*), modu honetara sagardoaren "txinparta", kolorea, usaina eta zaporea ikus eta dastatu dezakete.

Garaia
------

Dolare edo sagardotegietan sagardo garaia urtarrilean hasi eta maiatza erdialdera amaitzen da, urte sasoi honetan edari hau sagardogilearen eskutik eta kupeletik zuzenean "txotxera" edan dezakegu.

Historia
--------

Txotxa sagardotegietara zetozen sagardo erosleen artean (jatetxe, elkarte, txoko, sagardo saltoki edota dendetako jabeak) edaria dastatzeko probaketa pribatu gisara hasi zen, hauek sagardotegietako kupel ezberdinen artean hautatu eta euren sagardoa dastatzen uztelarik.

Denbora igaro hala, dastaketa pribatu hau jendearen parte hartzeari ireki eta herrikoia bilakatu zen, honela neguko eta udaberriko Euskal Herriko gertakari gastronomiko garrantzitsua bilakatu zen arte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Sagardoetxe.com

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12268430
* Commonscat Multimedia: Txotx

---

 |

* Wd Datuak: Q12268430
* Commonscat Multimedia: Txotx
**Villa Riachuelo** Argentinako Buenos Aires hiriburuko auzorik hegoaldekoena da.

Ia 15.000 biztanle ditu (2001. urtea) 4,1 km²-ko azaleran eta biztanle gutxien dituen auzoetako bat da. Villa Riachuelok Lisandro de la Torre etorbidea, José Barros Pazos kalea, Paz orokor etorbidea, Febrero etorbidea 27, Eskalada kalea eta Coronel Roca etorbidea ditu mugakide. Villa Riachuelo Comuna C8 da.

OA Gálvez aerodromoa
Villa Riachuelon Buenos Aires Hiriko Udal aerodromoa (Oscar Alfredo Gálvez aerodromoa) eta Lago de Regatas (estropada lakua) daude, uretako kirol lehiaketetarako ere erabiltzen dena. Bi kirol klub daude: Asociación Cultural y Deportiva "El Ideal" eta Lugano Fútbol Club.

"Centro Cultural Saladiyo", bertako kultur etxea, Francisco Fernández de la Cruz 6380 etorbidean dago.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Deskribapena, historia eta datu estatistikoak
* **(Gaztelaniaz)**Gobierno de la Ciudad - Villa Riachuelo

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1026678
* Commonscat Multimedia: Villa Riachuelo, Buenos Aires

---

* **Identifikadoreak**
* BNA: 000030854
* **Lekuak**
* OSM: 2223176

 |

* Wd Datuak: Q1026678
* Commonscat Multimedia: Villa Riachuelo, Buenos Aires
Pinozitosia
Zelulak burutzen duen molekula ingestio prozesu aktiboa da **pinozitosia**. Zelularen "edaria" esan nahi du. Fluido eta solutuen ingestioa besikula txikien bidez ematen denean gertatzen da (150 nm-tako diametroa baino txikiagoa)

Praktikoki zelula eukarioto guztiek burutzen duten prozesua da. Ziklo endozitikoa depresio gaineztatuak izeneko mintz plasmatikoaren azaleraren toki lokalizatu batzuetan hasten da, Depresio hauek eratu ondoren inbaginatu egiten dira mintz plasmatikotik banandutako besikula gaineztatuak eratuz.

Besikula hauek egitura poligonala eratzen duten zenbait proteinez gaineztatuta daude. Proteina hauetatik garrantzitsuena klatrina da. Depresio gaineztatuen inbaginazioa mintz plasmatikoaren alde zitoplasmatikoan dauden klatrina eta beste proteina batzuen mihiztadurak eragindako indarrek bultzatzen dutela uste da.

Depresio gaineztatuen alde ez zitoplasmatikoan molekula espezifikoak ezagutu eta lotzen dituzten hartzaile bereziak daude. Honela likido estrazelularreko molekula ugari toki hauetan kontzentratu eta endozitatu egiten dira. **Hartzaile bidezko endozitosia** deritzo honi eta modu honetan hartzen dituzte espezifikoki zelulek beharrezko makromolekulak.

Ligando espezifikoez gain, likido estrazelularrean disolbaturiko molekulak ere barneratzen dira inespezifikoki. Hau **endozitosi ez espezifikoa** bezala ezagutzen da.

Endosomak endozitosiarekin erlazionatutako organuluak dira. Bi motatakoak bereizten dira:

* Endosoma goiztiarrak: bertara heltzen dira endozitatutako besikulak. Endosoma hauetara heltzen diren molekula batzuk berriz ere mintz plasmatikora bueltatzen dira eta besteak endosoma berantiarretara bidaltzen dira.
* Endosoma berantiarrak: entzima lisosomikoak dituzte barnean. Endosoma goiztiarretatik etorritako substantziak jasotzen dituzte. Konpartimendu aurrelisosomikoa da, pH azidoduna baina entzima kontzentrazio gutxirekin. Hemendik lisosometara abiatzen dira endozitatutako substantziak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q321362
* **Identifikadoreak**
* GND: 4359627-7
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D010873

 |

* Wd Datuak: Q321362
Robert Wilhelm Ekmanen ilustrazio bat Kalevalaren argitalpen baterako: Ezkontza bat Pohjola herrialdean.
**Pohjola** irudimenezko lekua da Finlandiako mitologian, eta Pohja (Iparraldea) aipatzen du, iparrorratzaren puntu gisa, Ipar Lurra —poloetako lurraldea—, eta, Kalevalaren munduan, Samien herrialdea. Kalevala kantu epikoko unibertsoan Väinölä lurralderen etsaia da Pohjola.

Mundu errealean, Pohjolak Laponia eta Kainuu eskualdearen zatiak hartuko lituzke. Pohjola leku mitikotzat ere har daiteke, eta hortik datorkio madarikazio fama: lurralde debekatua eta beti hotza, iparralde izoztuan. Mitologia horren arabera, gaixotasunak eta izozteak Pohjolatik etorriko dira ziurrenik.

Kanpo estekak
-------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, katalanezko Wikipediako «Pohjola» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-04-06ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q203041

 |

* Wd Datuak: Q203041
*Artikulu hau Enontekiöko herrixkari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Vuontisjärvi (argipena)».*
**Vuontisjärvi** (iparraldeko samieraz: *Vuottesjávri*) Enontekiö udalerria osatzen duten herrixka finlandiarretako bat da Lappi lurraldean kokatua. Hetta herriaren ondoan dago eta ondorioz, biztanleek, gutxiengo zerbitzuen bila ez dute asko mugitu beharrik.

Ehun eta berrogeita hamar biztanleak, finlandiar askoren ustez Lappiko eremu ederrenetakoan bizi da, natura basatiaren erdi-erdian. Vuontisjärvi aintziraren hertzean dago herrixka eta honek, 1870. urtean herrixkaren gainbehera epaitu zuen. Izan ere, izugarrizko uholdeak gertatu ziren eta arrantzatik eta elur-orein abeltzaintzatik bizi ziren biztanleak, izugarrizko galerak izan zituzten. Ondorioz, herrixka ospea galtzen joan zen gutxinaka, Hettaren mesedetan; hala ere, gaur egun, Enontekiö udalerriko herrixka nagusienetakoa izaten jarraitzen du.

**Vuontisjärvi herrixka**.
Laponiako Gerran, herrixka guztiz suntsituta gelditu zen, eta alemaniarrek ez zuten antzinako etxebizitzarik zutik utzi.

Honela, **Vuontisjärvi**ren historia galduz joan da gaur egun arte. Hala ere, antzinako samitarren aztarna asko aurkitu dira bertan.

Ikus, gainera
-------------

|  |
| --- |
| * Enontekiö
* Vuontisjärvi aintzira
 |

Kanpo estekak
-------------

* Vuontisjärviri buruzko informazioa[*Betiko hautsitako esteka*] **(Ingelesez)**
* Webgune ofiziala **(Finlandieraz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11901984
* Commonscat Multimedia: Vuontisjärvi

---

 |

* Wd Datuak: Q11901984
* Commonscat Multimedia: Vuontisjärvi


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Enontekiöko herrixkak** |  |
| Hettako elizaHettako elizaEnontekiöko aireportuaEnontekiöko aireportua**Hetta** • Jatuni • **Kaaresuvanto** • Kelottijärvi • Ketomella**Kilpisjärvi** • Kultima • **Kuttanen** • **Leppäjärvi** • LuspaMarkkina • Maunu • Muotkajärvi • Näkkälä • Nartteli • **Nunnanen**Palojärvi • **Palojoensuu** • **Peltovuoma** • Raittijärvi • RopinsalmiSaivomuotka • Sonkamuotka • Vähäniva • **Vuontisjärvi** • Yli-Kyrö |
Pierre Degeyterri eskainitako oroimena Gante hirian.
**Pierre Degeyter** edo **Pierre De Geyter** (1848-1934) langile, musikari eta musikagile borrokalari flandiarra izan zen. Ezaguna da "Internazionala" langileen ereserkia sortzeagatik; abestiaren letra Eugène Pottierrek sortu zuen.

Biografia
---------

Pierre Degeyter Ganten jaio zen 1848ko urriaren 8an. Bere gurasoak, Adrien eta Rosa Degeyter, Frantziako Flandriakoa ziren. Ganten ehungintzan lan egiten zuten. Pierreri, 7 urte zituela, aitak lana aurkitu zion Rijselen (Lille) eta bertan lan egiten zuen, fabrika mekaniko batean, nahiz eta 1841az geroztik haurren lana debekatuta egon. Langileentzako gau eskolara joaten zen eta han irakurtzen eta idazten ikasi zuen.

16 urterekin arratsaldetan hasi zen musika ikasten, Rijseleko "Musika Kontserbatorioan". 1886an La "Lyre des Travailleurs"en eta Parti ouvrier françaisen musika elkartean sartu zen. Handik aurrera grebetan, hauteskundetan eta mobilizazioetan musika jarri zuen.

1927an, 79 urte zituela, Moskura gonbidatu zuten, urriko iraultza ospatzera, eta Armada Gorria tribunaren aurrean "Internazionala" soinurarekin zihoala ikusi eta entzun zuenean ezin izan zien malkoei eutsi.

1934an Saint-Denisen hil zen, Paris inguruan. Bere hiletan 50.000 langile baino gehiago bildu ziren.

Internazionala
--------------

1888ko ekainaren 15ean G. Delory, geroago Lilako alkate izango zen, "La Lyre des Travailleurs"en antolatzaileetako bat, abesbatzak kantu sozialista eta langileen errepertorioa zabaltzeko interesa zuen. *Canter Revolucionario* abestien liburuan agertu ziren Pottierren bertso batzuek, zehazki "Internazional" izenburukoek, erakarri zizkioten.
Pierrek ordurako musikagile gisa ospe ona zuen eta haren eskuetan utzi zion kantuari musika jartzea. Pierre garai hartan Lives-Lille tailerretako editorea zen eta harmonium soil baten laguntzarekin, Internazionalaren musika sortu zuen. Lankideekin eztabaidatu eta aldaketa txikiak egin ondoren, "La Lyre des Travailleurs"en esku utzi zuen konposizioa, haiek estreinatzeko. Ereserkia erabateko arrakasta izan zuen, lehenik Lillen eta, ondoren, Frantzia osoan.

1892an Bigarren Internazionalak abestia ezagun egin zuen eta 1910eko azaroaren 3an, Kopenhageko Nazioarteko Kongresuan, munduko langile guztien ereserki gisa onartu zen. 1919an Leninek ofizial egin zuen Hirugarren Internazionalean eta Sobietar Batasuneko Ereserki Nazionala bihurtu zen 1943ra arte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Marc Ferro: *L'Internationale: D'Eugène Pottier et Pierre Degeyter (L'oeuvre)*, Agnès Vienot Editions, 1996.

Ikus, gainera
-------------

* "Internazionala"
* Eugène Pottier

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Pierre Degeyterren biografia Ecured webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q279103
* Commonscat Multimedia: Pierre De Geyter

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 49365816
* ISNI: 0000 0000 8380 9446
* BNE: XX1501304
* BNF: 139274459 (data)
* GND: 131736094
* LCCN: n87815069
* NKC: skuk0000302
* CiNii: DA10565140
* SNAC: w6ft8vcf
* SUDOC: 113153376

 |

* Wd Datuak: Q279103
* Commonscat Multimedia: Pierre De Geyter
**Pima konderria** (ingelesez: *Pima County*) Arizonako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tucson da. 2010eko zentsuaren arabera 980.263 biztanle zituen, Pima kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pima konderriak 23.799,65 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,34 ura dira. Beste 23.794,31 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,02 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 980.263 pertsonetatik 880.502 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 338.802 dira. 31.075 beltzak edo afroamerikarrak. 23.558 amerikar natiboak ziren eta 1.336 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24.592 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1.461 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 17.739 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58688
* Commonscat Multimedia: Pima County, Arizona

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150084602
* ISNI: 0000 0004 0407 906X
* GND: 4407805-5
* NARA: 10038623
* **Lekuak**
* OSM: 1832206
* TGN: 2000100

 |

* Wd Datuak: Q58688
* Commonscat Multimedia: Pima County, Arizona
*Artikulu hau uharteari buruzkoa da; Estatua gaitzat duena beste hau da: «Pohnpei (estatua)»*

**Pohnpei** (1990era bitartean, **Ponape**) Ozeano Bareko mendebaldeko uhartea da, Ekialdeko Karolina uharteetan dagoena, Mikronesiako Estatu Federatuen administraziopean.

Itsaspeko sumendiek eratutako uhartea da, eta uhartetxo ugarik inguratzen dute. 334 km2 ditu, eta 34.000 biztanle inguru (2010). Hiriburua Kolonia du. Hiri nagusiak: Metalanim eta Ronkiti.

Geografia
---------

'Mikronesiako lorategia' izenaz ere ezagutzen da, oparoa baita bertako landaredia. Totolom mendia da uharteko gailur garaiena (791 m).

Ekonomia
--------

Kopra eta kakaoa esportatzen dira, eta garrantzi handia du turismoak. Nazioarteko aireportua du.

Ondasun nabarmenak
------------------

Monumentu ugari daude uhartearen ekialdean, bertan zabaltzen den aintziraren inguruan, batez ere. Aipagarriak dira, besteak beste, historiaurreko 92 eraikin, ubideek lotzen dituztenak, eta K. a. 2000. urteko herri eta otoitz-leku baten hondakinak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q319836
* Commonscat Multimedia: Pohnpei Island

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154872272
* GND: 4116033-2
* LCCN: n88040910
* NDL: 00629254
* NARA: 10045292
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* TGN: 7006223

 |

* Wd Datuak: Q319836
* Commonscat Multimedia: Pohnpei Island
**Pierre Henry** (Paris, 1927ko abenduaren 9a - Paris, 2017ko uztailaren 5a) frantses musikagilea izan zen.

Piano eta perkusioko ikasketak egin zituen, Parisko Kontserbatorioan. Gaztetatik, soinu-mota guztiak erabiltzeko interesa erakutsi zuen, are artean musika-soinutzat hartzen ez zirenak ere. 1949an Frantziako Irratiko estudio elektronikoan hasi zen lanean; estudio haren sortzaile Schaefferri estetika musikal berri bat sortzen lagundu zion, Groupe de Recherche de Musique Concrète taldeko kideak dagoeneko saiatzen ari zirenaren bidetik, Schaefferren beraren gidaritzapean betiere, musika konkretua izenarekin. Henryren eta musikagile eta hots-ingeniari horren arteko lankidetzaren emaitza nagusia *Symphonie pour un homme seul* (1950, *Sinfonia gizon bakarrarentzat*) izan zen. Aurrerago, Henryk harreman estua izan zuen Maurice Béjart dantzari eta koreografoarekin. Bien arteko lanaren emaitzatik, hauek dira aipagarrienak: *Le Voyage* (*Bidaia*), *La Reine verte* (*Erregina berdea*), *Variations pour une porte et un soupir* (*Bariazioak ate eta hasperen baterako*). 1958an Apsone-Cabasse estudioa fundatu zuen, eta musika konkretua eta hotsa bitarteko elektronikoen bidez lortzeko teknika berriak nahasten hasi zen. 60ko hamarraldiko bigarren erdian krisi espirituala izan zuen. Garai hartako lanen artean aipagarriak dira *Messe de Liverpool* ospetsua (1968, *Liverpooleko meza*), *Apocalypse de Jean* (1968, *San Joanen Apokalipsia*) eta *Ceremony* (1969, *Zeremonia*). 70eko hamarraldian, baina, bizitzaren ideia mistiko aztertu berriak hasieran eragin zion lilura galduta, iraupen luzeko hainbat obra egin zituen, aurretik grabatutako era guztietako hotsak erabiliz. Azkeneko lan horien artean aipagarria da, adibidez, *Bigarren sinfonia*.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Pierre Henry*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q544469
* Commonscat Multimedia: Pierre Henry

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 109889893
* ISNI: 0000 0001 2284 0965
* BNE: XX1064036
* BNF: 13895147z (data)
* GND: 121707652
* LCCN: n88082255
* NKC: js20060324005
* Tabakalera ID: 118198
* SNAC: w67690h6
* SUDOC: 030804884
* ULAN: 500397673
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02759/eu\_h\_1471/h1471
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q544469
* Commonscat Multimedia: Pierre Henry
**Ulmo**, Tolkienen legendariumeko fikziozko pertsonaia bat da, eta, idazlearen hil ondoko lana den Silmarillionen agertzen da. Ardako uretako Vala bat da, Aratarretako bat. Gainontzeko valarrak ez bezala, Ulmo ez da Valinorren bizi, ezta sikira Amanen ere, baizik eta inguruko itsasoa den Ekkaian, Arda osoa inguratzen duena. Handik, Erdialdeko Lurraldetik eta Iluvatarren Semeengandik, gainontzeko valarrak baino hurbilago dago.

Ulmo, Erdialdeko Lurraldeagatik duen etengabeko arduragatik bereizten da, horregatik bizi da Erdialdeko Lurretik, gainontzeko valarrak baino hurbilago. Esaten denez, itsasoko musika, Ulmok egiten du, bere Ulumuri izeneko adarren bidez.

Ulmoren herriko zenbait Maiar ezagutzen dira:

* Ossë, ur bizien maia
* Uinen, ur bareen maia eta Ossëren emaztea
* Salmar, Ulmori Ulumuriak egin zizkion maia bat.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q78523

 |

* Wd Datuak: Q78523


| * i
* e
* a
J. R. R. Tolkienen legendariumen Ainurrak |
| --- |
| Ainulindalë (Ainurren musika)  •  Valaquenta (Valarren istorioa) |
| Valarren jaunak | Manwë  •  Ulmo  •  Aulë  •  Oromë  •  Mandos (Námo)  •  Lórien (Irmo)  •  Tulkas |
| Valarren erreginak | Varda  •  Yavanna  •  Nienna  •  Estë  •  Vairë  •  Vána  •  Nessa |
| Etsaia | Morgoth (Melkor) |
| Maiarrak | Eönwë  •  Ilmarë  •  Ossë  •  Uinen  •  Salmar  •  Sauron  •  Melian  •  Arien  •  Tilion  •  Istariak  •  Saruman (Curunir)  •  Gandalf (Olórin)  •  Radagast (Aiwendil)  •  Azti urdinak  •  Balrogak |
**Volkswagen California** karabana Volkswagen ibilgailu komertzialen garraioan (VWCV) oinarritutako karabana bat da. VWCVko Negozio Berezien Unitateak, Volkswagen Ibilgailu Komertzialen subsidiario batek, barrutik diseinatu eta eraikitako lehen autokarabana da.

Westfalia VWrako autokarabana fabrikatzaile ofiziala izan zen. Westfalia konpainia 2001ean DaimlerChryslerrek erosi zuenean, VWk bere autokarabana gama propioa diseinatu eta eraikitzea erabaki zuen, Transporter gaman oinarritua.

California 2003ko abuztuan jaurti zuten. 2004an bi diseinu estudio aurkeztu ziren Düsseldorfeko Karabanetako Aretoan: *California Beach* eta *California Tramper*. VWCVk 2005ean handitu zuen gama, California (Multivan/Combi) Beach taldearekin, Multivan/Combi monobolumen eta Kalifornia monobolumen arteko tartea gainditzeko.

2007an Düsseldorfeko Caravans Aretoan, VWCVk California Beach berria kaleratu zuen pop top ohearekin, Kalifornia gamaren espezifikazio handieneko bertsioetan ikusten den bezala.

2017ko Automobilaren Nazioarteko Aretoan, VW Crafter delakoan oinarritutako VW California XXL proposamen bat aurkeztu zen. 6,2 metroko luzera duen ibilgailuak 2,2 metroko altuera du eta zoru erradiatzailez hornitutako berogailua du. VW Grand California serieko modeloa 2019an kaleratu zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1026786
* Commonscat Multimedia: Volkswagen California

---

 |

* Wd Datuak: Q1026786
* Commonscat Multimedia: Volkswagen California
**Volkswagen Transporter**, **VW-Transporter**, **Volkswagen 2 Tipoa**, **Volkswagen T plataformadun Multzoa** , **"Transporter"**, **Volkswagen Kombiwagen** (alemanezko *Kombinationfahrzeug*: erabilera konbinatuko ibilgailua, izendapenetik eratorria), **Volkswagen Bus** edota soilik **Volkswagen Combi**. 1950tik aurrera Volkswagen alemaniar etxeak ekoiztutako furgoneta bat da. Bere hastapenetatik **Volkswagen Transporter** (lanerako ibilgailuak) edo **Volkswagen Bus** (bidaiarientzako ibilgailuak) izendapenekin deitu izan zitzaion. Hiru bertsio dauzka: *pickup*, *camper*ra eta bidaiarientzako eta karga lanetarako furgoneta (azken honi zenbait merkatuetan **Volkswagen Panel** deritzona).

Transporterrek hainbat belaunaldietan zehar zabaltzen dira, "T" (Transporter) izendapena dute, 1950ko T1 modelotik haur egungo T5ra doazelarik. T1ren aurreko leihoa erdibitua eta irekigarria da, aldiz T2aren aurreko leihoa pieza bakar eta finko batek osatzen du. T1aren alemaniar bertsioa 1967an amaitu zen, aldiz brasildar modeloa 1975an partzialki berritua izan zen. T2a Alemanian 1968 eta 1979 urteen artean ekoiztu zen; 1970tik aurrera eta 1994ra arte Mexiko ekoiztua izan zen, era berean 1953tik aurrera Brasilen ere ekoizten zen, bertan gaur egun arte Kombi T2 modeloa ekoizten jarraitzen delarik.

Gaur egun arte T1, T2, T3, T4, T5 eta 2016. urtetik aurrera T6 modeloak merkaturatu izan dira.

Galeria
-------

* T1.T1.
* T2.T2.
* T3.T3.
* T4.T4.
* T5.T5.
* T6.T6.

Kanpo estekak
-------------

* Volkswagen Ibilgailu Komertzialen webgunea (Hego Euskal Herria) **(Gaztelaniaz)**
* Volkswagen Ibilgailu Komertzialren webgunea (Ipar Euskal Herria) **(Frantsesez)**
* Volkswagen Taldearen webgunea **(Alemanez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q719895
* Commonscat Multimedia: Volkswagen Type 2

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4347545-0
* NKC: ph238374

 |

* Wd Datuak: Q719895
* Commonscat Multimedia: Volkswagen Type 2
**Warren konderria** (ingelesez: *Warren County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lebanon da. 2010eko zentsuaren arabera 212.693 biztanle zituen, Warren kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Warren konderriak 1.054,94 kilometro koadro ditu. Horietatik 15,54 ura dira. Beste 1.039,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 201,62 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 212.693 pertsonetatik 194.089 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.784 dira. 6.838 beltzak edo afroamerikarrak. 289 amerikar natiboak ziren eta 93 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 8.261 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 272 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.851 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489576
* Commonscat Multimedia: Warren County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151253230
* LCCN: n78095543
* **Lekuak**
* OSM: 104778
* TGN: 1002987

 |

* Wd Datuak: Q489576
* Commonscat Multimedia: Warren County, Ohio
**Valle Nevado** Txileko hiriburu den Txileko Santiagotik 46 kilometrora dagoen eski estazio bat da.

Valle Nevado, Txileko eski estaziorik berrienetako bat da. 1988an sortu zuten enpresaburu frantziarrek, Alpeetako eski estazioen patroia jarraituz, Cerro El Plomoren magalean, Santiagotik gertuko Andeen mendilerroan.

Eski estazio hau, eskiagarriak diren 9.000 hektareako azalerarekin, Latinoamerika eta Hego Hemisferioko handiena da, eta kontinenteko modernoenetakotzat hartua da. Azken urteetan, pistak zabaldu dira eta *snow park* eta *halfpipe* bat eraiki dira, estilo libreko eskia, eski jauziak, eski akrobatikoa eta snowboarda praktikatzeko. 2003tik, Valle Nevado, Snowboardeko Munduko Kopako probetako baten egoitza da. Heliskia ere praktika daiteke.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Webgune ofiziala
* Valle Nevado Granite Information

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3051592
* Commonscat Multimedia: Valle Nevado

---

 |

* Wd Datuak: Q3051592
* Commonscat Multimedia: Valle Nevado
**Volterrako katedrala** ( italieraz: *Cattedrale di Santa Maria Assunta* edo *Duomo di Volterra* ) Volterra, hiroiko *duomo* edo katedrala da, Ama Birjinaren Jasokundearen omenezkoa. Volterrako apezpikuaren egoitza da.

Historia eta ezaugarriak
------------------------

Egungo eliza 1117ko lurrikararen ondoren berreraiki zen, eta Kalisto II.a Aita Santuak 1120an ireki zuen. Harrizko fatxada estilo erromanikoan eraiki zen, Volterrako antzoki erromatarretik hartutako harriekin. 13. mendearen erdialdean berreraikuntza lanetan parte hartu zuen Nicola Pisanok. Atearen gaineko titakadura ere Pisanori egozten zaio. 

Halere, orduan ez zen Volterrako katedrala, eta horrela izendatu zuren bakarrik 15. mendean, San Pedroren eliza katedrala Florentziaren konkista eta setio garaian suntsitu zutenean (1472. urtean).

Nabe luzea dauka, eta espazioak gurutze latinoa osatzen du. Nabeak 22 zutabe ditu, arrosa koloreko granitoa simulatuz estukoz apainduak. Zoruak marmol ilun eta zuriz egina dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  City Hall website, entry on the cathedral

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2942519
* Commonscat Multimedia: Duomo (Volterra)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129142472
* LCCN: n91070384

 |

* Wd Datuak: Q2942519
* Commonscat Multimedia: Duomo (Volterra)
**Voluspa Jarpa Saldías** (Rancagua, 1971) Txileko margolaria eta 90eko hamarkadako artista bisuala da. Pinturan, instalazioetan eta eskulturan aritu da.

Biografia
---------

Voluspa Jarpa 1971an jaio zen Txileko Rancaguan.

1992an, Arte Lizentziatura lortu zuen Txileko Unibertsitatean, eta urte batzuk geroago, Ikaskuntzako Arte Masterreko programan jarraitu zuen ikastetxe berean.

1992 eta 1994 artean, Natalia Babarovic artistarekin elkarlanean, El sitio de Rancagua izeneko horma-irudia egin zuen Rancagua geltokiko sarreran.

1990eko hamarkadaren amaieratik 2000ko hamarkadaren hasierara arte, Voluspa Jarpak eta Txileko beste artista batzuek Muro Sur Artes Visuales-en sorreran parte hartu zuten, 90eko hamarkadako artista berrien aurrean hobetzeko eskainitako arte garaikidea erakusteko eta zabaltzeko espazioa.

Voluspa Jarpak bere lana Amerikako, Europako eta Asiako herrialde askotan erakutsi zuen ondoren. Bere lanak arrakasta berezia izan zuen 2014an São Pauloko 31. Bienalean, 1997an Habanako 6. Bienalean, 2004an Shanghaiko 5. Bienalean eta 2019an Veneziako 58. Bienalean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16300911
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 310594807
* GND: 1057719714
* SUDOC: 178615641
* CineChile: url

 |

* Wd Datuak: Q16300911
Kaliforniako urre sukarraren garaiko kartela.
**Urre sukarra** edo **urre grina** (ingelesez *Gold rush*) inon bat-batean urrea topatzearen ondorioz sortutako dei-efektua dela kasua, langileen, eta bereziki meatzarien, leku hartaranzko immigrazio masiboari deitzeko izendapena da. Izendapena geografian eta historian modu zabalean erabili den arren, zehazki 1848an Kalifornian gerta zena izendatzeko erabili ohi da.

Arrazoiak
---------

Urre sukar garaiak edo boladak XIX. mendean herri kulturan sakonki sustraitu ziren. Askok beren lantokiak edota bizimoduak utzi eta urre bilaketan hasteko arrazoiak norberaren egoeraren araberakoak dira:

* Garraio sareen hobekuntza erlatiboa,
* Garraiobideen hobekuntza, honek albisteen eta esamesen zabaltzea ahalbideratu zuen,
* Nolabaiteko atsekabe soziala edo egoera sozialarekin kontent ez egotea,
* Urre-patroian oinarritutako nazioarteko moneta sistema.

Kurioski, meatzari gutxi ziren aberats bilakatzen zirenak, bienbitartean haien hornitzaileak eta dendariak urre sukar hauei esker dirutzak egin ohi zituzten.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q273182
* Commonscat Multimedia: Gold rushes

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4157874-0
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q273182
* Commonscat Multimedia: Gold rushes