**Mulukhiyah** (egipziar arabieraz: wikt:ملوخيه, erromaniko: mulūkhiyyah), molokhia, molohiya edo ewedu izenez ere ezaguna, Corchorus olitoriusen hostoekin egindako platera da. Landare gisa erabiltzen da eta batez ere Egipton, Ekialde Hurbilan (Siria, Libano, Palestina eta Jordania), Sudanen, Zipren, Libian, Tunisian eta Aljerian jaten da. "Saluyot" deitzen zaio Filipinetan. *Mulukhiyah* nahiko mikatza da, eta irakiten denean, ateratzen den likidoa salda lodi eta oso muzilagoa da; askotan "likatsu" gisa deskribatzen da, okra egosi gisa. *Mulukhiyah*, eskuarki, egosita jaten da, ez gordinik, eta xehatuta eta salteatuta jaten da oliotan, baratxurian eta martorri-mamian, Sirian bezala, edo zopa moduko bat bihurtzen da, edo Egipton bezala estofatzen da; normalean, bertako hizkuntzan, landarearen izen berarekin. Tradizioz, mulukhiyah oilaskoarekin edo zaporerako oilasko-saldarekin egiten da, eta arroz zuriarekin zerbitzatzen da, limoiarekin edo limarekin batera.

Jatorria eta historia
---------------------

Aztertzaile gehienek uste dute mulukhiyaharen jatorria Antzinako Egipton dagoela, *Corchorus capsularis* deritzonean, eta hori ere otorduetarako eta zuntzerako erabiltzen da.

Mulukhiyah plater ezaguna zen Erdi Aroko mundu arabiarrean. Prestatzeko errezeta XIV. mendeko liburu arabiarrean aipatzen da: *Kanz al-Fawa'id fi Tanwi' al-Mawa'id*. Maqrizi (1442) egiptoar historialariaren arabera, Mulukhiyah zen Muawiyah ibn Abi Sufyan (r. 661–680) kalifa-plater gustukoena. Gainera, Muharram-en 7.egunean, 395. urtean, AHk (1005 AD), Egipto al-Hakim bi Amr Allahk (r. 996–1021) Mulukhiyah jatea debekatzen zuen dekretu bat eman zuen, afrodisiakoa zela uste baitzen. Hala ere, haren ondorengo al-Zahir kalifak (r. 1021–1035) berriro baimendu zuen mulukhiyah jatea. Druzeek, Al-Hakim oso kontuan hartzen eta ia jainkozko autoritatea ematen diotenek, debekua errespetatzen jarraitzen dute eta ez dute inoiz mulukhiyah jaten.

Nutrizioa
---------

Hostoek azido folikoa, beta-karotenoa, burdina, kaltzioa, C bitamina eta 32 bitamina gehiago, mineral eta oligoelementuak dituzte. Landarearen jarduera antioxidatzaile indartsua da, eta E bitamina garrantzitsu bat du, α-tokoferolaren baliokidea.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  "Corchorus olitorius", New Crop Resource Online Program, Center for New Crops & Plant Products, Purdue University
2. ↑   **(Ingelesez)** «Cypriot Molokhia Recipe» *in-cyprus.philenews.com* 21 September 2018.
3. ↑   **(Ingelesez)** Salloum, Habeeb; Elias, Leila Salloum; Salloum, Muna.  (2013). *Scheherazade's Feasts: Foods of the Medieval Arab World.*  University of Pennsylvania Press, 127–129 or. ISBN 978-0-8122-4477-9..
4. ↑   Chen, Tung‐Shan; Saad, Sohair.  (31 August 2010). «Folic acid in Egyptian vegetables: The effect of drying method and storage on the folacin content of mulukhiyah (corchorus olitorius)» *Ecology of Food and Nutrition* 10 (4): 249–255.  doi:10.1080/03670244.1981.9990646..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2905196
* Commonscat Multimedia: Molokheya

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2905196
* Commonscat Multimedia: Molokheya