**Rosa Romojaro Montero** (Algeciras, Cádiz, 1948) cádiztar poeta da, eta saiakeragilea, literatura kritikaria, ikertzailea eta Literaturaren Teoriaren eta Literatura Konparatuaren Unibertsitateko katedraduna. Haren ibilbidea, beraz, sorkuntzan, ikerketan eta irakaskuntzan izan da.

Biografia
---------

Rosa Romojaro, Algecirasen jaioa, Malagan bizi da, eta hantxe egiten du lan akademiko eta literarioa, hainbat generotako poeta eta idazlea da (poesia, eleberria, kontakizuna, saiakera eta teoria eta literaturaren kritika). Irakaskuntza Ertaineko katedraduna izan zen, eta 1984an doktoratu zen, Lope de Vegaren lirikari eta mito klasikoari buruzko doktore-tesiarekin, aurretik Lizentziatura Memoria bat zuela, eta bertan epaitu zituzten epaimahaien kalifikazio gorena lortu zuen. Unibertsitateko katedraduna da, eta, ondoren, unibertsitateko lan handia egin du bai Malagako Unibertsitatean, bai Europako eta estatuko hainbat ikerketa-zentro eta unibertsitatetan, eta ikertzaile eta irakasle bisitari jardun du. Ikertzailea, halaber, ospe handiko Ikerketa Proiektu eta Taldeetan (hala nola RETCULTFFI2010-15160, Tomás Albaladejo irakasleak zuzendua; edo DETTLI CCHS/CSIC, Miguel Ángel Garrido Gallardoi rakasleak zuzendua; Andaluziako Ondarea Berreskuratzea HUM-159 eta Literaturaren Teoria eta Ikasketak HUM-824), Unibertsitate Masterreko Koordinatzailea izan da, eta hainbat ikastaro, sinposio, nazioarteko mintegi eta goi-mailako nahiz graduondoko prestakuntza-ziklotako zuzendaria. Horietako batzuk emakumearen sorkuntza artistikoa eta literarioa ezagutzeko izan dira. Bere jarduera akademikoak hainbat aintzatespen jaso ditu, sormen-lanarengatik jasotakoekin batera.

  

Haren ikerketek Literaturaren Teorian eta Kritikan garrantzia duten esparruak hartzen dituzte, landutako arloetan funtsezkotzat izan diren ekarpenekin. Hala, mitoari eta literaturari buruzko azterketa teoriko eta metodologiko berritzaileak, non lehen aldiz ezartzen den mitoak Urrezko Mendeko poesian duen funtzionamendua sistematizatzea, *Lope de Vega y el mito clásico* (1998) bezalako liburukietan ebatzia, edo *Funciones del mito en el Siglo de Oro (Garcilaso, Góngora, Lope de Vega, Quevedo)* (1998), askotan aipatuak, aipatuak eta inpaktu-indize handieneko katalogoetan bilduak, halaber azken liburua *Lope de Vega y la teoría de las funciones del mito* (2019), non sistematizazio hori teoria gisa ezartzen den, gai horri buruzko hainbat artikulurekin batera, aldizkari espezializatuetan argitaratuak. Era berean, autore garaikideen lanaren kritikari buruzkoak, horietako batzuk aitzindariak dira irudimenari eta poeten sinbologiari buruzko gaietan, hala nola Altolagirre, "*La poesía de Manuel Altolaguirre: Poética de la dualidad/Manuel Altolagirreren poesia: Dualtasunaren poetika*" artikuluarekin hasiak (*Revista de Literatura*, 58, 116, 1996, 427-449 or), ondorengo zenbait liburutan amaitzen direnak: *Bibliografía de Manuel Altolaguirre/Manuel Altolagirreren bibliografia* (2007), *La poesía de Manuel Altolaguirre (Contexto. Claves de su poética. Recepción)/Manuel* Altolagirreren poesia (*Testuingurua.* *Bere poetikaren gakoak. Harrera)* (2008), baita bere poesiaren argitalpen antologikoak ere, hala nola *Isla del aire/Aire uhartea* (2008) eta *Versos originales/Bertso orijinalak* (2010), edo *Lo escrito y lo leído/Idatzia eta irakurria* liburuan jasotako azterlanak. *Ensayos sobre literatura y crítica literaria/Literaturari eta literaturaren kritikari buruzko* saiakerak (2004). José María Hinojosaren lanaz ere arduratzen da, ikuspegi hermeneutikoetatik, oroitzapenezko liburuetan eta bestelako argitalpenetan ere landua. Halaber, adierazgarriak dira José Moreno Villari buruz egindako azterlanak, autore horren poesiaren aurreko argitalpenaren aurretik (*Antología poética*, 1993). Ekarpen horiekin batera, ondorengo *Teoria poetikoa eta sormena* (2010) liburukiak Poetika historikoari buruzko teoriak jasotzen ditu, zenbait mugimenduren bidez, hala nola Manierismoa, edo figurazio erretoriko eta literarioaren alderdiak, baita Poetika moderno eta egungo Poetikan egindako ikerketak ere, bai forma lirikoetan, bai forma narratiboetan, adibide zehatzen bidez. Giza Zientziekin duen harremanean gai digitaletan murgiltzera gonbidatu dute, hala nola *Las Humanidades en el mundo digital/El mundo digital en las Humanidades/Giza Zientziak mundu digitalean/Mundu digitala Humanitateetan* (2019) liburuaren edizioan. Bestalde, Francisco Morales Lomas eta Julio Neira irakasleekin lankidetzan, *Estudios sobre la poética y la narrativa de* *Rafael Ballesteros/Rafael Ballesterosen poetikari eta narratibari buruzko azterlanak* (2020) liburua argitaratu zuen. 

Saiakera horretan, *Rodear la tarde* (2003) liburua literatura, kultura eta unekotasuneko kazetaritza-artikuluen sorta zabal batek osatu zuen. Artikulu horiek *Sur* egunkarian (Malaga) argitaratu ziren, bertan hainbat urtez kolaboratu zuen eta. Lankidetza hori literaturaren kritikako artikuluekin uztartu zuen ospe handiko gehigarri eta baliabide nazionaletan, hala nola *ABCD Arteak eta Letrak*, *Suplemento cultural de ABC*, besteak beste.

Literaturaren sorkuntzak, ikerketa- eta irakaskuntza-zereginarekin lotura sakonean, hainbat genero hartzen ditu: narratzaile gisa eleberri bat argitaratu du, *Páginas amarillas/Orrialde Horiak* (1992), eta hainbat kontakizun aldizkari eta argitalpen bateratuetan, hala nola *Revista de Occidente, Costacultural, Sur, 27 Ipuin de narradores malagueños* (Centro Cultural del 27), horietako batzuk *No me gustan las mujeres que lloran y otros relatos (2007)* liburuan batu zituen; baita *Puntos de fuga (Cuaderno de Alemania)* (2021) liburua ere. Liburu hori nahiko sailkaezina da, eta narrazio-forma berri bat izan ziteeela esan zuen. 2022 Kritikaren Andaluzia Sarian, eleberriaren modalitatean, finalista izan zen.

Bere poesiari dagokionez, bere idazketaren espazio nagusia, funtsean, poema hauek osatzen dute: *Secreta* *eskala* (1983); *Funambular Mar* (1985); *Agua de luna* (1986); Kultura Ministerioaren Literatura sorkuntzarako laguntza jaso zuen *La ciudad límite* (1987, 1988); Manuel Alcántara saria emanda argitaratu zen *Poemas sobre escribir una poema y otro* (1999), Salamanca Hiria saria jaso zuen *Zona de varada* (2001); Jaen poesia sariduna izan zen *Poemas de Teresa Hassler (Fragmentos y ceniza)* (2006); Baezan (Jaen) Nazioarteko Antonio Machado saria eta Andaluziako kritika saria jasotako *Cuando los pájaros* (2010); eta *Mirar el mundo* (2014).

  

Bere olerkiak nazioko eta nazioarteko antologietan jaso dira, eta bere lanak azterketa eta saiakera kritikoak izan ditu (besteak beste, Ricardo Senabierta, Miguel García-Posada, Encarnación Sánchez García, Túa Blesa, Sharon Keefe Ugalde, Teresa Hernández, Ángel Luis Prieto de Paula, José Luis García Martín, Francisco Estévez, Enrico di Pastena, Isabel Paraíso, Pedro L. Ladrón de Guevara, Francisco Morales Lomas, Juan Francisco Ferré) eta hainbat doktoretza-tesi. 

Era berean, liburuetako batzuk italierara itzuli dira (*La città di frontiera*, Annarita Ricoren itzulpena 1988ko edizioa, Encarnación Sánchez Garcíaren ardurapean, Napoles, Lio Pironti, 2010), frantsesera eta alemanera (*Quand les oiseaux*, Jean-Pierre Castellanik itzulia, Binges, Orbis Tertius, 2018, eta *Therese Hasslers Gedichte (Fragmente und Aschenes)* Klaus Dirscherlek itzulia, Marcus Roloffen ardurapean, Heidelberg, Hochroth, 2021), gainera, ingelesera, arabiarara eta txinerara poesia hautatu batzuk itzuli dira. 

  

Bere olerki-liburuek adierazitako aintzatespenekin batera, 2006ko otsailean Andaluziako Letren Egunaren Saria jaso zuen Malagan (Andaluziako Junta), bere ibilbide profesionalarengatik, eta, era berean, Egun beraren oroitzapenean, 2016ko otsailean, Algecirasko Udalak, bere jaioterrikoak, Hiriaren Intsignia ezarri zion. Era berean, 2023ko ekainean, Elio Antonio de Nebrija Andaluziako Letren Saria eman zioten. 

Espainiako Doktoreen Errege Akademiako, Kordobako Zientzia, Letra Eder eta Arteen Errege Akademiako eta Antequerako Arte Errege Akademiako kide da, baita Andaluziako Letren Zentroko Aholku Batzordeko, Emakumearen Diziplina arteko Ikasketen Mintegiko (UMA) eta beste kultura-kontseilu batzuetako eta aldizkari batzuetako kide ere.

Poesia-lana
-----------

* *Secreta escala*, Málaga, Universidad ("Los cuadernillos del grumete", 12), 1983 (Miguel Romero Esteok zuzendutako bilduma) [MA-641-1983].
* *Funambulares mar*, Málaga, Public. de la Librería Anticuaria El Guadalhorce, 1985 [MA-1985].
* *Agua de luna*, Málaga, Diputación Provincial ("Puerta del Mar", 28), 1986 [ISBN: 84-505-4605-2].
* *Rosa Romojaro* [poema hautatuak], Rafael Pérez Estradaren hitzaurrea, Málaga, 27ko Belaunaldiaren Kultura zentroa, 1986 [MA-57-1986 ].
* *La ciudad fronteriza*, Málaga, Nuevos Cuadernos de María Cristina, arg. Ángel Caffarena, 1987 [MA-18-1986].
* *La ciudad fronteriza*, Granada, Don Quijote, 1988 (Sormen literarioaren laguntza 1987 del Ministerioa) [ ISBN: 84-85933-69-9 ].
* *Poemas sobre escribir un poema y otro poema*, Málaga Digital ("Enclave de poesía", 8), 1999 (Manuel Alcántara 1999 Poesia Saria zela ea argitaratua) [ ISBN: 84-95012-24-3 ].
* *Zona de varada*, Sevilla, Algaida, 2001 (Salamanca Hiria 2000 Poesía saria ) [ISBN: 84-8433-060-5 ].
* *Poemas*, presentación de Álvaro García, Málaga, Universidad (Aula de Letras 2000-2001, Antonio Gómez Yebrak zuzendua), 2001 [ MA-260/97 ].
* *Rosa Romojaro* [selección de poemas], Cristóbal Cuevasen aurkezpena, Málaga, Centro Cultural de la Generación del 27 (Máquina y Poesía, 24), 2002.
* *Selección. Poemas/Sélection. Poèmes*. Driss Essounanik itzulia, Rincón de la Victoria Udaletxea 2005 [ MA-1266-2005].
* *Poemas de Teresa Hassler (Fragmentos y ceniza)*, Madrid, Hiperión, 2006 (Jaen 2006 Poesia saria) [ISBN: 84-7517-889-8 ].
* *Antología poética* (Ángel Luis Prieto de Paularen "Semblanza crítica"), Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2008.
* *Cuando los pájaros*, Madrid, Hiperión, 2010 (Baezan Nazioarteko Antonio Machado saria eta Andaluzia kritika saria [ISBN: 978-84-7517-975-9 ].
* *La città di frontiera* (Annarita Ricok itzulia,1988, Encarnación Sánchez Garcíaren ardurapean), Nápoles, Tullio Pironti, 2010 [ ISBN: 978-88-7937-533-7 ].
* *Doce en el doce* (Antologia laburra), Málaga, Ateneo (Plaquette 15 zk. *Ateneo del Nuevo Siglo* aldizkaria), 2012 [ ISSN: 1577-8266 ].
* *Mirar el mundo*, Málaga, ETC El Toro Celeste, 2014 [ISBN: 978-84-942991-6-2].
* *Escribir la memoria*, selección de poemas sobre la muerte, en *Versos para enterrar el verano 2016. Casabermeja* (Casabermeja hilerrian 2016ko azaroaren 1ean egindako poesia-topaketa zela eta argitaratutako koadernoa), Málaga, Málagako Diputazioa, 2016.
* *Quand les oiseaux* (Jean-Pierre Castellanik itzulia), Binges, Orbis Tertius, 2018 [ISBN: 978-2-36783-109-1].
* *Therese Hasslers Gedichte (Fragmente und Aschenes)* (Klaus Dirscherlek itzulia, Marcus Roloffen ardurapean), Heidelberg, Hochroth, 2021 [ISBN: 978-3-903182-75-2].
* *Escribir el silencio* [16 poema], Málaga, Jákara, 2021 [MA-586-2021].

Narrazio-lana
-------------

### Eleberria

* *Páginas amarillas* *(El relato de la protagonista)*, Bartzelona, Anthropos ("Campos Literarios/Narrativa"), 1992 [ISBN: 84-7658-347-8].

### Kontakizunak

* *No me gustan las mujeres que lloran y otros relatos/Ez ditut gogoko negar egiten duten emakumeak eta beste kontakizun batzuk*, Algeciras, José Luis Cano Fundazioa ("Fuente Nueva", 11), 2007 [ ISBN: 84-89227-70-5 ].

* Hainbat komunikabide, aldizkari, antologia eta abarretan argitaratutako kontakizunak. (*Sur*, *Canal Sur, Revista de Occidente, Costacultural, 27 Malagako narratzaileen ipuinak* (27ko Belaunaldiko Kultur Zentroa).

### Beste narrazio bat

* *Puntos de fuga (Cuaderno de Alemania)*, Sevilla, Renacimiento, 2021 (Kritikarako Andaluzia Sariaren finalista eleberriaren modalitatean, 2022) ISBN: ά18818-11-0.

Lan teorikoa eta kritikoa
-------------------------

### Liburuak

* *Antología* poética, José Moreno Villaren edizioa, sarrera eta oharrak, Sevilla, Editorial Andaluzas Jakote (Andaluziako Kulturaren Liburutegia, 88), 1993 [ISBN: 84-85933-89-3].

* *Lope de Vega eta mito klasikoa*, Malaga, Malagako Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzua, 1998 [ISBN: 84-7496-681-7].

* *Funciones del mito clásico en el Siglo de Oro (Garcilaso, Góngora, Lope de Vega, Quevedo)/Urrezko Mendeko* *mito klasikoaren funtzioak* (*Garcilaso*, *Góngora*, *Lope de Vega*, *Quevedo*), Bartzelona, Anthropos, 1998 [ISBN: 84-7658-545-4].

* *Lo escrito y lo leído. Ensayos sobre literatura y crítica literaria/Idatzitakoa eta irakurritakoa. Literaturari eta literaturaren kritikari buruzko saiakuntzak*Bartzelona, Anthropos, 2004 [ISBN: 84-7658-717-1].

* *Bibliografía de Manuel Altolaguirre (Obra literaria, ediciones y referencias críticas)/Manuel Altolagirreren bibliografia* (Literatur lana, edizio eta erreferentzia kritikoak), Malaga, EDA, 2007 [ISBN: ά935945-4-1].

* *La poesía de Manuel Altolaguirre (Contexto. Claves de su poética. Recepción)/Manuel Altolagirreren poesia (Testuingurua. Bere poetikaren gakoak. Harrera)*, Madril, Visor, 2008 [ISBN: ά7522-688-0].

* Edición, Prólogo y Notas de Manuel Altolaguirre, *Islas del aire. Antología poética*,/Manuel Altolaguirreren edizioa, hitzaurrea eta oharrak, *Aire-uharteak.* *Antología* poética, Sevilla, Renacimiento, 2008 [ISBN: ά8472-264-9].

* Manuel Altolagirreren edizioa, sarrera-azterketa eta oharrak, *Versos originales. Antología poética/ Jatorrizko bertsoak*. */Antología* poética, Sevilla, Renacimiento, 2010 [ISBN: ά8472-497-1].

* *Teoría poética y creación,* Bartzelona, Anthropos, 2010 [ISBN: ά7658-998-4].
* Edizioa eta Sarrera, *Las Humanidades en el mundo digital/El mundo digital en las Humanidades/Humanitateak mundu digitalean/Mundu digitala Humanitateetan, Valentzia*, Tirant Humanitateak, 2019 [ISBN: ά17706-37-1].
* *Lope de Vega y la teoría de las funciones del mito*, Bartzelona, Anthropos/Siglo XXI, 2019 [ISBN: ά16421-45-9].
* *Estudios sobre la poética y la narrativa de Rafael Ballesteros/Rafael Ballesterosen poetika eta narratibari buruzko azterlanak*, Julio Neira eta Francisco Morales Lomas, Malaga, EDA Libros, 2020 [ISBN: ά122099-2-1].
* Edizioa eta hitzaurrea, *En el ritmo interior de la memoria* *(Homenaje del Ateneo de Málaga a la poeta Inés María Guzmán)*/*Memoriaren barne-erritmoan* (*Malagako Ateneoaren Omenaldia Inés María Guzmán poetari*), Malaga, Malagako Ateneoa, 2022 [ISBN: ά40716-3].

### Liburuen eta artikuluen kapituluak (Hautaketa)

Kanpo estekak
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* http://bib.cervantesvirtual.com/FichaMateria.html?Ref=155320&idGrupo=konbentzionala
* 
* 
* 
* 
* http://www.orm.es/servlet/rtrm.servlets.ServletLin2?METHOD=DETALLEALACARTA&serv=Portaleko 2&idBlog=31&ofs=0&orden=1&orden2=2&idCarta=64&sit=c,5,ofs2,60&mOd=7443&autostart=IRRATIA
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28083066
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 61645254
* ISNI: 0000 0000 5926 3412
* BNE: XX1096973
* GND: 1056506059
* LCCN: n97022562
* SUDOC: 033787530
* UB: a1032490
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 82579

 |

* Wd Datuak: Q28083066

Categoría:Mujeres
Categoría:Nacidos en el siglo XX
Categoría:Personas vivas