***Funiculì, funiculà*** 1880an Luigi Denzak konposatu eta Peppino Turco kazetariak napolierazko hitzak idatzitako napolitar abesti ospetsu bat da. Vesubio mendiko funikularraren irekieran omenez urte hartan bertan Castellammare di Stabia udalerriko Quisisana Hotelean lehenbiziko aldiz abestu zen. Arrakasta handia izan zuenez, Turco eta Denzak urte hartako Piedigrotta udalerriko abesti jaialdian aurkeztu zuten. Eduardo Oxenford kantautore eta itzultzaile ingelesak abestiaren bertsio bat argitaratu eta herrialde ingeles hiztunetan ezagun bilakatu zen.

Nahi gabe egindako plagioa
--------------------------

*Funiculì, funiculà* abestia konposatu eta sei urtera, Richard Strauss alemaniar konposatzaileak bere Italiako biran zehar abestia entzun zuen. Abesti herrikoia zelakoan bere *Aus Italien* sinfoniara gehitu zuen. Denzak haren aurkako kalte-ordain eskaera aurkeztu zuen, epaiketa irabazi, eta handik aurrera *Aus Italien* sinfonia jendaurrean jotzen zen aldiro kanon bat kobratu zuen.

Jatorrizko napolitaerazko hitzak
--------------------------------

Aieressera, oì Nanninè, me ne sagliette,  

tu saie addò tu saie addò  

Addò 'stu core 'ngrato cchiù dispietto  

Farme nun pò!  

Addò lo fuoco coce, ma si fuie  

te lassa sta!  

E nun te corre appriesso, nun te struie  

sulo a guardà.  

Jammo, jammo 'ncoppa, jammo jà,  

funiculì, funiculà!  

  

Nè, jamme da la terra a la montagna! no passo nc'è!  

Se vede Francia, Proceta e la Spagna...  

Io veco a tte!  

Tirato co la fune, diritto 'nfatto,  

'ncielo se va.  

Se va comm' 'à lu viento a l'intrasatto, guè, saglie sà!  

Jammo, jammo 'ncoppa, jammo jà,  

funiculì, funiculà!  

  

Se n' 'è sagliuta, oì Nè, se n' 'è sagliuta, la capa già!  

È gghiuta, pò è turnata, pò è venuta,  

sta sempe ccà!  

La capa vota, vota, attuorno, attuorno,  

attuorno a tte!  

Sto core canta sempe  

nu taluorno  

Sposamme, oì Nè!  

Jammo, jammo 'ncoppa, jammo jà,  

funiculì, funiculà!

Euskaraz
--------

Atzo arratsean, Karolinatxo, eskalatzen ari nindunan.  

Ba al dakin nora?  

Inongo esker txarreko bihotzek izorratuko ez nauen lekura!  

Sua garretan dagoen lekura, baina ihes egin ezkero,  

Bakean uzten haun!  

Begitatzeagatik bakarrik, ez haun atzetik jarraitzen, ez haun desegiten!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

¡Funikulir, funikular, funikulir, funikular!  

Goazeman tontorrera, funikulir, funikular!  

  

Goazeman behetik mendira, Karolinatxo, ez zegon pasabiderik!  

Frantzia, Prócida eta Espainia ikus ditzazken.  

Hi ikusten haun.  

Kable batez zerura hegalari igotzen haiz  

segundu bakarrean.  

Zurrunbilo baten gisa igoko gaitun. Berak bazekin nola egin!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

¡Funikulir, funikular, funikulir, funikular!  

Goazeman tontorrera, funikulir, funikular!  

  

Nire burua biraka zebilen. Oi, Karolinatxo, oraindik goian darrai!  

Goraino igo, bira bat eman eta gero jeitsi egin hunan.  

Beti hemen zagon!  

Nire burua biraka zebilen, biraka.  

Hire inguruan!  

Bihotz hau beti abesten zegon  

bertso hau:  

Ezkondu hadi nirekin, oi, Karolinatxo!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

Goazeman, goazeman, goazeman tontorrera!  

¡Funikulir, funikular, funikulir, funikular!  

Goazeman tontorrera, funikulir, funikular!

Erreferentziak
--------------

1. ↑  See Russell Watson's Online lyrics

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q369453
* Commonscat Multimedia: Funiculì funiculà / Q369453

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* LCCN: no97075728

 |

* Wd Datuak: Q369453
* Commonscat Multimedia: Funiculì funiculà / Q369453