recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Genderqueer*** (ingelesezko terminoa; «generoarekin bat ez datorrena» esan nahi du) genero arteko identitate bat da, Mendebaldeko identitate binarioen (femeninoa eta maskulinoa) eskemetan sartzen ez diren pertsonak biltzen dituena. Termino hau ez da nahasi behar *queer* («estrainioa») terminoarekin, azken horrek LGBT esparruaren barneko edozein gutxiengo sexual izendatzen baitu.

*Genderqueer* identitatea
-------------------------

*Genderqueer* direnak, esan bezala, ez dira identifikatzen mendebaldeko identitate binarioen (femeninoa eta maskulinoa) eskemarekin. Hona hemen *genderqueer* izendapenaren barnean izan daitezkeen identitate batzuk:

### Ageneroa

Identitate ageneroan pertsona ez da identifikatzen genero bakar batekin ere.

### Bigeneroa eta trigeneroa

Identitate bigeneroan pertsonak bere burua femeninoarekin eta maskulinoarekin identifikatzen du. Identitate trigeneroan pertsonak bere burua identifikatzen du femeninoarekin, maskulinoarekin eta hirugarren genero batekin (ageneroa, femeninoaren eta maskulinoaren arteko konbinazio bat edo bestelako bat).

### *Genderfluid*

*Genderfluid* identitatean pertsona tarteka identifikatuko da genero batekin eta beste batzuetan beste genero batekin, eta trantsizioa lausoa eta zehaztugabea izanen da. Izenak fluidoei egiten die erreferentzia, gaitasuna baitute etengabeko mugimenduan egoteko, *genderfluid* pertsona generoen artean dabilen bezala.

### Pangeneroa

Identitate pangeneroaren barnean identitate guztiak sartzen dira, baina identitate finkoa da, *genderfluid* identitatea ez bezala.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12964198
* Commonscat Multimedia: Genderqueer

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q12964198
* Commonscat Multimedia: Genderqueer
Dentsimetro bat garagardo-muztioaren dentsitate erlatiboa neurtzen. Dentsimetroaren neurketa gutxi gorabehera 1,050ekoa da.
**Garagardoen neurketak** garagardoak dastatzean hainbat faktoreri erreparatuz egin daitezkeen neurketak dira. Horien artean garraztasuna, edariaren zaporeak eta hauen indarra, alkohol-edukia eta kolorea nagusitzen dira. Ezaugarri hauen estandarizazioari esker garagardoen kalitatea modu berdinago batean zehaztu daitezke.

Kolorea
-------

"Lovibond gradu" edo "ºL" eskala substantzia baten kolorea zehazteko neurria da. Neurri hau garagardo, whiski eta azukre-soluzioekin erabiltzen da gehienbat. Lovibond graduak neurtzeko substantziaren kolorea kristal-lagin marroiekin alderatzen da, normalean kolorimetro bat erabiliz. Joseph Williams Lovibond garagardogilea izan zen Lovibond eskalaren sortzailea. Hala ere, Erreferentzia Metodo Estandarrak (SRM) eta Europako Garagardogileen Konbentzioak (EBC) Lovibond graduak ordezkatu dituzte. SRMaren neurriek eta Lovibond graduek emaitza berdintsuak ematen baitituzte.

Gaur egungo garagardogileek Erreferentzia Metodo Estandarra edo SRMa erabiltzen dute garagardoaren edo garagardo-muztioaren kolorearen intentsitatea neurtzeko. Metodo hau erabiltzeko beharrezkoa da espektrometro edo fotometro bat edukitzea 430 nm-ko uhin-luzera duen argiak lagina zeharkatzean jasaten duen indargabetzea neurtzeko.

Europako Garagardogileen Konbentzioaren (EBC) metodoak garagardoaren eta garagardo-muztioaren kolorea neurtzeaz gain, hauen uhertasuna ere neurtzen du.

| SRM/Lovibond (ºL) | Adibidez | Garagardoaren kolorea | EBC |
| --- | --- | --- | --- |
| 2 | Pale lager, Witbier, Pilsener, Berliner Weisse |  | 4 |
| 3 | Maibock, Blonde Ale |  | 6 |
| 4 | Weissbier |  | 8 |
| 6 | American Pale Ale, India Pale Ale |  | 12 |
| 8 | Weissbier, Saison |  | 16 |
| 10 | English Bitter, ESB |  | 20 |
| 13 | Bière de Garde, Double IPA |  | 26 |
| 17 | Dark lager, Vienna lager, Marzen, Amber Ale |  | 33 |
| 20 | Brown Ale, Bock, Dunkel, Dunkelweizen |  | 39 |
| 24 | Irish Dry Stout, Doppelbock, Porter |  | 47 |
| 29 | Stout |  | 57 |
| 35 | Foreign Stout, Baltic Porter |  | 69 |
| 40+ | Imperial Stout |  | 79 |

Dentsitatea
-----------

Garraztasuna
------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q878975

 |

* Wd Datuak: Q878975


| * i
* e
* a
Garagardoak neurtzeko eskalak |
| --- |
| 
* Plato (dentsitatea)
* IBU (garraztasuna)
* SRM (kolorea)

 |
***Lido*** Parisko kabaret ospetsu bat da, ikuskizun handiko errebistak antzezten dituena.

Historia
--------

1946an, Clérico anaiek, Jean eta Joseph, "La plage de Paris" (*"Parisko hondartza"*) deituriko saltoki bat erosi zuten, Eliseo Zelaien hiribidean, eta kabaret bat sortu zuten, Lido deitu zutena, jatorrizko apaindura, Veneziako Lido hondartza ospetsuan inspiratua baitzegoen. Kabareta, *Sans Rimes ni Raisons* (*"Errimarik eta arrazoirik gabe"*) izeneko errebistarekin inauguratu zen, urte hortako ekainak 20an.

1977an, Lidoren jabeek, ondoko eraikin bat erosi zuten, kabaretak jatetxe bat izan zezan eta jende gehiago sartu ahal izateko. Ordutik, Lidok, 6.000 metro karratuko azalera du, eta 1.000 ikusle baino gehiagorentzako tokia.

Ikuskizuneko protagonistak *Bluebell Girls* eta *Lido Boy Dancers*ak izaten diren arren, Lidon, artista ospetsuek ere lan egin dute, Shirley MacLaine, Elvis Presley, *Lodia eta Argala* edo Elton John kasu.

Lidoko ikuskizunen kostua oso altua da, eta, beraz, errebista bakoitzak, zenbait urte ematen ditu egitarauan.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)****(Frantsesez)****(Alemanez)****(Portugesez)****(Ingelesez)****(Italieraz)**Lido webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1810868
* Commonscat Multimedia: Lido (cabaret)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 229144928871654440486
* BNF: 121404712 (data)
* GND: 1212181492
* LCCN: no2011149556
* SUDOC: 029869234

 |

* Wd Datuak: Q1810868
* Commonscat Multimedia: Lido (cabaret)
*Artikulu hau Zizur Zendeako Gendulain herri hustuko jauregiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gendulain jauregia».*

**Gendulaingo jauregia** Nafarroako Zizur Zendeako Gendulain herri hustuan dagoen jauregi baten hondakinak dira. Gaur egun, eraikina oso egoera kaskarrean dago. Iruñetik Lizarrara doan A-12 autobidea eta Galar kontzejuaren artean dago, eta Done Jakue Bidetik berrehun metro ingurura.

Jabetza pribatukoa denez, berez bertako sarrera debekatua dago.

Historia
--------

Aintzina, jauregia Gendulain herria zenaren eraikin nagusia izan zen. Jauregiaren hondakinen alboan Gendulaingo eliza zenaren hondakinak daude.

Iraganean, Gendulain Nafarroako Erresumako jaurerri garrantzitsuenetakoa izan zen. XIV. mendean jazotako Nafarroako Gerra Zibilan, orduko Gendulaingo jabetza zuen Aiantzeko jauna Beaumontarren aldekoa zen, hots, Gaztelako Erresumari babes eman ziona. Aldekotasun honek jaurerriari hondamendia ekarri zion, 1521ean Asparot buru zuten Agaramontar-Frantziar gudarosteak jauregia harpilatu baizuten.

Ikus gainera
------------

* Gendulain jauregia, Zapateria kalea eta Kontseiluko plaza, Iruñeko Alde Zaharra.
* Nafarroako kultura ondasunak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492603
* Commonscat Multimedia: Palace of Guenduláin (Cizur)

---

* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 669-321
* BIC: RI-51-0011319
* Hispania Nostraren zerrenda gorria: url

 |

* Wd Datuak: Q20492603
* Commonscat Multimedia: Palace of Guenduláin (Cizur)


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Nafarroa** |
**Genaro Alas Rodríguez** (Madril, Espainia, 1926ko apirilaren 29a) arkitektoa da.

Bizitza
-------

Madrilgo Arkitekturako Goi Eskola Teknikoan egin zituen ikasketak. 1945ean, Caceresko Kolonizazio Institutu Nazionaleko arkitekto izendatu zuten, eta, 1956an, Arkitekturako Zuzendaritza Nagusiaren ordezkari Extremaduran. 1955ean, Pedro Casariegorekin elkartu, eta Alas y Casariego arkitektura-enpresa sortu zuten, egungo espainiar arkitekturan garrantzi handia izan duena.

1960ko hamarkadaren hasieran, Europako eraikuntza-alorrean aurrefabrikazioa ikertzen zuen espainiar taldeko kide aukeratu baitzuten, Europako erdialdeko hainbat herrialde bisitatu zituen. 1966an, doktore-maila lortu zuen arkitekturan.

Alas y Casariego enpresak egindako arkitektura-lanetan, aipagarriak dira, besteak beste: Monky kafe-fabrika (1960), Centro eraikina (Madril, 1965), Madrilgo Castellana ibilbideko Windsor eraikina (1974-1979) eta enpresa horren lanik teknologikoena den Tres Cantosko tren-geltokia eta merkataritzagunea (1986). Enpresa horrek zuzendu zituen, besteak beste, Madrilgo Picasso dorrearen eraikuntza-lanak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10288672
* Commonscat Multimedia: Genaro Alas Rodríguez

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3660569
* ISNI: 0000 0000 8083 3432
* BNE: XX1101831
* GND: 133372111
* ULAN: 500248715
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00198/eu\_a\_1984/a1984
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 2131440
* **Arkitektura**
* COAM: 0029

 |

* Wd Datuak: Q10288672
* Commonscat Multimedia: Genaro Alas Rodríguez
**Gastiburu** Arratzun dagoen Burdin Aroko aztarnategia da, Marueleza Arrolako herri harresitutik 800 metrotara, mendebaldera. Luis Valdesek ikertu zuen 17 urtez eta santutegi gisa interpretatzen du.

Arrolako herri harresitutik 800 metrora, Gastiburu aztarnategia dago, santutegi funtzioa izan zezakeena. Hau egitura konplexu batez osatua dago, lau harmailez integratua, anfiteatro eran. Guneak bilera espazio bat eratzen du zeinak antzekotasunak gordetzen dituen Mediterraneoko hiri askotan aurkitzen diren *ekklesiasteria* eta *comitia*-rekin. Hauen gisara, batzar politikoetara zuzendua egon zitekeen, besteak beste. Ikerketa arkeologikoek gune hau epe zabal batean kokatzen dute, K.a. VI. mendetik k. o. I. mendera, momentu desberdinetako elementuak batuz, zaharrenetarikoak nekropoli batena seguruenik.

Gastiburuko aztarnategiko panoramika

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Gastiburu : el santuario vasco de la Edad del Hierro y el territorio cariete del oppidum de Marueleza.*  in: *Bibliotheca archaeologica hispana*. Real Academia de la Historia, 302 or. ISBN 8496849481. OCLC .663906394.
2. ↑   Valdés, Luis.  (2005). «El Santuario Protohistórico de Gastiburu (siglos IV al I a.C.) y el calendario estacional (Arratzu, Bizkaia)» *Munibe (Antropologia-Arkeologia). Homenaje a Jesús Altuna* (Donostia) 57 ISSN 1132-2217 ISSN 1132-2217. (Noiz kontsultatua: 2018-08-13).
3. ↑  www.bizkaia.net

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61070401

 |

* Wd Datuak: Q61070401
**Fermín Eguía** (Comodoro Rivadavia, 1942ko urtarrilaren 22a) Argentinako margolari, marrazkilari eta akuarelista surrealista da.

Biografia
---------

14 urterekin Buenos Airesera joan zen bizitzera eta bertan Arte Ederretako eskoletan ikasi zuen, INTAko (Nekazaritza Teknologiako Institutu Nazionala) marrazkilari teknikoa izan zen.

Aída Carballoren ikaslea, 1965etik erakusketak egin ditu Argentinako eta atzerriko galeria eta museoetan.

Bere bizitzaren zati handi bat Tigren bizi izan zen, eta han inspiratu zen. Buenos Airesen bizi da.

2005ean bere lanaren atzera begirako handia egin zen Buenos Airesen  

Pinturako platinozko Konex saria merezi zuen eta 2011n Pintura Saloi Nazionaleko Ohorezko Sari Nagusia izan zuen.

Gaur egun Carmen Ezcurra artistarekin ezkonduta dago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑    *Copia archivada.* .

Kanpo estekak
-------------

* Eguiaren Lagunarteko Munstroak - Art Time

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12175111
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 36432214
* ISNI: 0000 0000 3820 400X
* GND: 1042153299
* LCCN: nb2004022662
* SUDOC: 075409682
* RKD: 271313

 |

* Wd Datuak: Q12175111
**Lope de Vega Institutua** (gaztelaniaz: *Instituto Lope de Vega*) 1933ko abuztuaren 26an irekitako Madrilgo eskola publikoa da, Madrilgo Hezkuntza Kontseilaritzaren menpe egonik. Institutuaren izena Barrokoko idazleari eginiko omenaldia da. Eraikinak balore artistiko berezia du.

Eraikina
--------

Eraikina San Bernardo eta Daoiz kaleen artean dago, izkina eginez, Unibertsitatean auzoan, Madrilgo erdigunean. 1999ko martxoaren 26an kultura-intereseko ondasuna izendatu zuten, monumentuko kategoriarekin. Eskola, jatorriz, XVIII. mendeko jauregia da. Jabea Castromonteko Kondea zen. Fernando VII.a erregearen garaietan moja-komentua izan zen. 1839an bertan Irakasleen Eskola Pablo Montesinosek zuzentzen zuen Pedagogia Museoa egokitu ziren. Gaur egun ere, 2005-2006 ikasturtetik, museo txiki bat dago eskolan.

Helbidea
--------

San Bernardo kalea, 70. 28015 Madril. Telefonoak: 915 321 362 / 915 325 413.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Institutuaren webgune ofiziala.
* **(Gaztelaniaz)**:Institutuaren historia Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6041341
* Commonscat Multimedia: Instituto Lope de Vega, Madrid

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0010461

 |

* Wd Datuak: Q6041341
* Commonscat Multimedia: Instituto Lope de Vega, Madrid
Valtierrako Andre Maria elizaren erretaula nagusia.
**Lope Larreakoa** (Agurain, 1540ko azaroa inguru – 1623ko abenduaren 13a) arabar eskultore manierista izan zen.

Biografia
---------

Ez daude bere gaztaroari buruzko datu edo agiriak, baina 1564an Agurain hondatu zuen sutearen ondorioz tailer bat eraiki zuen bertan. Lehendabiziko lanetan Juan Antxetaren eragina nabarmena da, biok elkarrekin lan egin zutelako. Era berean Joanes Beauveskoaren eragina ere nabarmena da. Hala ere, eragin nagusia Agurainen bizi zen Pierre Picart bere maisua izan zuen.

Elkarrekin tailer berean aritu ondoren, Picarten alaba Petronila Duran ezkondu zuen. Frantziarra hiltzean, aitaginarrebaren taileraz arduratu zen. Petronilarekin batera seme-alaba asko izan zituen, horietatik lau Agurainen eta besteak lan egiten ari zen lekuetan jaioak. Semeen artean Petri Lope Larreakoa eskultore ere bilakatu zen eta alabetariko batek Petri Unzuetakoa ezkondu zuen, Lope Larreakoarekin lan egin zuen eskultorea zena.

Bere lanetan gai erlijiosoak landu zituen, adibidez 1603an Getariako zur polikromatuzko erretaulan. Alabastroz Rodrigo Bikuñakoaren hilobia eta karezko harriaz Ordoñana familiarenak egin zituen. Agian bere lanik nabarmena 1584an hasi eta hil arte egin zuen Valtierrako Andre Maria elizaren erretaula nagusia izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   M. C. García Gainza; M. C. Hheredia Moreno; J. Rivas Carmona eta M. Orbe Sivatte, *"Catálogo Monumental de Navarra. Merindad de Tudela"*, Iruñea: 1980, 407-408. orr.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9023681
* Commonscat Multimedia: Lope de Larrea

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 95933445
* ISNI: 0000 0000 6822 8248
* GND: 188394397
* SUDOC: 197903398
* ULAN: 500039446
* UB: a1103751
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 86410
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q9023681
* Commonscat Multimedia: Lope de Larrea
***Fumaria muralis*** urteroko landare bat da, papaberazeoen familiakoa.

Loreen xehetasuna
Landararen ikuspegia

Deskribapena
------------

Zurtoina duen landarea da, baina igokaria ere izan daiteke, urterokoa, mehea edo sendoa, eta lore arrosa du, petalo zorrotzekin. Lore-zurtoinaren luzeraren lore-elkarteak ditu; 9-12 mm-ko loreak ditu. Fruitua batzuetan pixka bat zimurtua egoten da, lehor dagoenean. Espezie aldakorra da. Apirila eta abuztua bitartean loratzen da.

Banaketa eta habitata
---------------------

Landutako lurretan, heskaietan, hormetan eta artadietan bizi da, Europako mendebaldean.

Taxonomia
---------

*Fumaria muralis* Sondek deskribatu zuen. ex W.D.J.Koch *Synopsis Florae Germanicae et Helveticae* argitalpenean argitaratua. 2: 1017. 1845.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «*Fumaria muralis*» *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q163397
* Commonscat Multimedia: Fumaria muralis
* Wikispecies Espezieak: Fumaria muralis

---

* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 174879
* Dyntaxa: 222837
* GBIF: 7315286
* IPNI: 673038-1
* NCBI: 1053350
* PlantList: kew-2815468
* W3TROPICOS: 100339976
* VASCAN: 29050

 |

* Wd Datuak: Q163397
* Commonscat Multimedia: Fumaria muralis
* Wikispecies Espezieak: Fumaria muralis
Telekomunikazioetan, **linea kodea**  datu digitalak transmititzeko edo biltegiratzeko kode mota da, batez ere voltaje, korronte edo fotoizko patroiak erabiltzen dituena. Garraiatutako seinale digitala denborarekiko duen hedadurarekiko erlazioan datza.

Kodeketa teknikak konputagailu-sare arloan transmisioaren ezaugarriak hobetzeko igorlean eta hargailuan seinale digitalari arauak ezartzeari deritzo.

Sarrera
-------

Seinale eta datu digitalak oinarri bandan gordinik igorri beharrean, seinaleari abantailaren bat eransten dion kodetze teknika bat erabiltzea komeni da. Esate baterako Manchester diferentzialak, seinaleari sinkronismoa eransten dio.

Zertarako arauak jarri seinaleari? Bada, hauek lortzeko:

* **Sinkronismoa ezartzeko**: Bit bat beste bit-etik bereizteko. Erloju seinale aparte bat jar daiteke baina kostua handitzen eta abiadura moteltzen da. Beste aukera sinkronismoa seinale berean kode baten bitartez eranstea da.
* **Erroreak atzemateko**
* **Zaratatik eta interferentzietatik babesteko**

Kodetze teknika motak
---------------------

  

### Zerora itzuli gabe (NRZ: NOT RETURN TO ZERO)

Kodetzerik errazena da. "1" adierazteko seinalearen balio positibo bat (+5v) erabiltzen du, aldiz, "0" adierazteko balio negatibo bat (-5v).

### Manchester

Seinalearen erdian trantsizioa dago. Honela, goitik beherako trantsizioak "1"-a jakinarazten du eta behetik gorako trantsizioak "0"-a. Trantsizioaren agerpen honek sinkronismorako laguntzen du. Zoritxarrez, Manchester kodetze teknikak desabantaila bat ere badu; kodetze bitar zuzenak behar duen baino bi aldiz banda-zabalera handiagoa behar izatea, pultsuek banda-zabaleraren erdia hartzen dute-eta. Ikusi bestela kodetze tekniken adibidea.

 Manchester kodeketaren adibidea 
### Manchester diferentziala

Aurrekoaren antzera seinalearen erdian trantsizioak agertzen dira, baina aldaera honetan hasieran ere ager daitezke, "0"-ren kasuan hain zuzen. laburbilduta, "0"-ak bi trantsizio ditu, bat hasieran eta bestea erdian, aldiz, "1"-ak trantsizioa bakarra, erdian hain zuzen. Manchester diferentzialak zarataren kontrako babes hobea eskaintzen du, kontra, makina konplexuagoa izatea behartzen du.

 Manchester diferentzialaren kodeketa

Linea kodeketa erabilienak
--------------------------

* AMI
* Eraldatutako AMI kodeak: B8ZS, B6ZS, B3ZS, HDB3
* 2B1Q
* 4B5B
* 4B3T
* 6b/8b kodeketa
* Hamming kodea
* 8b/10b kodeketa
* 64b/66b kodeketa
* 128b/130b kodeketa
* CMI
* Desfase baldintzatua
* EFM Compact Disc-ean erabilia
* EFMPlus DVD-an erabilia
* RZ
* NRZ
* NRZI
* Manchester kodea (bere aldaerak ere Manchester diferentziala eta Biphase mark kodea)
* Miller kodeketa (Delay kodeketa bezala ere ezagutua edo Aldatutako Frekuentzia Modulazioa, eta aldaera bat dauka Miller kodeketa aldatua deiturikoa)
* MLT-3 kodeketa
* SBC
* TC-PAM

Ikus, gainera
-------------

* Banda zabala
* Oinarri banda
* Modulazioa
* TDM
* Banda zabalera

Kanpo estekak
-------------

* {eu} Telekomunikazio Hiztegia euskaraz

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1457387
* Commonscat Multimedia: Line codes

---

 |

* Wd Datuak: Q1457387
* Commonscat Multimedia: Line codes
Ohar medikoaOhar medikoa **Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen**. *Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.*  

**Linfozitosia** odoleko linfozito kopuruaren handiagotzearen ondorioz sortutako asaldura da.

Linfozitoen ohiko kopurua odolean leukozito guztien %20-%40 artean dago. Kopuru hori %40tik gora dagoenean linfozitosi diagnostikatzen da (4.500 linfozito/ml baino gehiago). Umeengan linfozitoen ohiko kopurua altuagoa dela kontuan hartu behar da linfozitosia diagnostikatu aurretik .

Linfozitosiak hiru iturburu izan dezake:

* infekzioak: birusek, bakterioek edo protozooek sortutako gaixotasun infekzioso batzuek linfozitosia eragiten dute. Adibidez, mononukleosi infekziosoak, bruzelosiak, HIESak, hepatitis birikoek, malariak, tuberkulosiak, kukutxeztulak, zitomegalobirusek sortutako infekzioek...

* hantura kronikoa, gaitz autoimmune batek sortutakoa.

* minbizia. Leuzemia edo linfoma.

Infekzioek edo gaitz autoimmuneek linfozitosi poliklonala sortu ohi dute, hots, linfozito klon ezberdinen gehiegizko kopurua. Prozesu tumoralek, aldiz, linfozitosi monoklonala eragin ohi dute, linfozitoen klon baten gehiegizko kopurua.

Linfozitoen kopurua ez ezik, beren morfologia aztertzea ere (behaketa mikroskopikoaren bidez) garrantzitsua da, zantzu asko ematen baitu linfozitosiaren jatorriaz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  ¿Qué es la linfocitosis? HispaVida

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q612345
* Commonscat Multimedia: Lymphocytosis

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* DiseasesDB: 7678
* MeSH: D008218

 |

* Wd Datuak: Q612345
* Commonscat Multimedia: Lymphocytosis
*Flora eta Zefiro, William Bouguereauren margoa, 1875, Museum of fine arts, Mulhouse*
**Flora** (latinez: *Flōra*), erromatar mitologian, loreen, lorategien eta udaberriaren jainkosa zen. Erromatar mitologian oso pertsonaia garrantzitsua ez zen arren, ugalkortasunaren beste zenbait jainkosen artean egonda, udaberriarekin zuen loturak, garrantzi berezia ematen zion aipaturiko urtaroa iristerakoan. Bere jaia, Floralia deiturikoa, apirilaren 28tik maiatzaren 3ra egiten zen, eta bizitzaren zikloaren berritzea sinbolizatzen zuen, dantza, edari eta loreekin adierazia. Ovidiok Kloris ninfa grekoaz bat egin zuen, eta Zefiroren emaztetzat jarri zuen bere obretan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Flora*.*  in: *Roman Myth Index*. .
2. ↑  *Lur* entziklopedietatik hartua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q209644
* Commonscat Multimedia: Flora (dea)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 77110125
* BNF: 131807846 (data)
* GND: 118691880
* LCCN: n2017008682
* SUDOC: 078604311
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q209644
* Commonscat Multimedia: Flora (dea)
**Lorategi botanikoak** (*hortus botanicus* latinetik), eragile publiko, pribatu zein misto batek sortutako instituzioak dira. Bere helburua landare dibertsitatearen zaintza, ikerketa eta ezagutza zabaltzea da. Honen ezaugarri ezagunenak, landare biziduneko bilduma zientifikoak publikoari erakustea, eta hauetako helburu batzuk lortzeko lantzen dira: bere kontserbazioa, ikerketa, dibulgazio eta irakaskuntza.

Berotegi tropikala Berlineko lorategi botanikoa.
Lorategi botanikoetan mundu osoko toki desberdinetako lore eta landare mota ezberdinak jartzen dituzte, orokorrean landereen mundu honi buruz biztanleen interesa pizteko. Badira, esklusiboki, landare zehatz batzuk edota helburu jakin batzuk besterik ez dituzten lorategiak:

* Arboretum: zuhaitz-bilduma.

* Palmetum: palmondo-bilduma.

* Alpinum: alpeetar landare-bilduma, eta orokorrean, mendi altuetako landare-bilduma.

* Fruticetrum: zuhaixka eta zuhaitz txiki-bilduma.

* Cactarium: kaktus zein basamortuan hazten diren landare-bilduma.

* Orchidarium: orkidea-bilduma, Orchidaceae familietako landareak.

* Lorategi kontserbadorea: aniztasun biologiko eta genetikoa zaintzekoa.

* Lorategi etnobotanikoa: gizakiaren existentzia zuzenean lotutakoa.

* Lorategi ekologikoa: landare-espezieen arteko eta inguruarekiko harremanak aztertzeko lorategia.

Lorategi botanikoek, gehienetan, instalazio egokiak dituzte espezie exotikoak ondo kontserbatu ahal izateko. Hauetatik berotegia da ezagunena. Berotegiek hotz handia jasaten ez duten landareei, negua instalazio hauetan pasa dezaten, behar dituen faktoreak egokitzen dizkiete: airea, hezetasuna, beroa, argia…

Historia
--------

Lorategi botanikoa errenazimentuan agertu zen, interes entziklopediko handiko epean, erreferentzia moduan erdi aroko lorategiak hartuz. Hasiera batean, lorategi botanikoetan elikatzeko eta sendatzeko landareak besterik ez zegoen.
Lehenengo lorategi botanikoak XIII. mendean Al-Andalusen sortuak izan zirela uste da.

Gaur egun hainbat unibertsitatek oraindik mantentzen dute euren lorategi botanikoa, espezie begetal kantitate handiaren ikasketa eta ikerketari zuzendua. Unibertsitate batzuk ere bere lorategi botaniko propioa sortzen dute, multzo molekularra ikasteko eta ikerketa genetikoa burutzeko helburuarekin. Honekin, ezagutza historiko baten galera ekiditen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q167346
* Commonscat Multimedia: Botanical gardens

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11933871x (data)
* GND: 4146403-5
* LCCN: sh85015963
* NDL: 00572139
* NKC: ph114190
* NARA: 10640195
* AAT: 300008107
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* HDS: 007794
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q167346
* Commonscat Multimedia: Botanical gardens
Lor-zaldia lanean mendian
**Lor-zaldia** lan astunak egiteko erabiltzen den zaldi bat da. Bereziki zametatik tira egiteko. Lurra lantzeko tresnetatik tira egiteko, baita mota ezberdinetako gurdietatik tira egiteko. Zenbait kasutan lor-zaldiak hainbat makina industrial mugitzeko erabili dira, baita meategiko zaldiak bezala. Lor-zaldi arraza gehienak astunak izan arren, badaude baita ere zama arinagoekin lan egiten duten zaldi arraza arinak.

Lor zaldi arrazak
-----------------

* Ameriketako Cream Draft zaldia.
* Ardennes zaldia.
* Bretainiar zaldia.

Euskal Herrian
--------------

Euskal Herrian, bertako arrazen artean, Aurizko zaldia eta Euskal Herriko mendiko zaldia erabiliak izan dira lor-zaldiak bezala.

Herri kiroletan oso ezagunak dira lor-zaldiekin egiten diren zaldi probak.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Lor-zaldiak gobernatzeari buruzko liburua

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1513036
* Commonscat Multimedia: Draft horses

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4163123-7
* AAT: 300266004

 |

* Wd Datuak: Q1513036
* Commonscat Multimedia: Draft horses

Erreferentziak
--------------

Begira ere
----------

* Meategiko zaldia.

  

Bretoi arrazako lor-zaldia lanean
**Licking konderria** (ingelesez: *Licking County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Newark da. 2010eko zentsuaren arabera 166.492 biztanle zituen, Licking kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Licking konderriak 1.780,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,93 ura dira. Beste 1.767,67 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 93,5 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 166.492 pertsonetatik 156.123 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.312 dira. 5.643 beltzak edo afroamerikarrak. 436 amerikar natiboak ziren eta 33 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1.224 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 183 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.850 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490150
* Commonscat Multimedia: Licking County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124328821
* ISNI: 0000 0004 0570 7179
* LCCN: n80020758
* **Lekuak**
* OSM: 178389
* TGN: 1002596

 |

* Wd Datuak: Q490150
* Commonscat Multimedia: Licking County, Ohio
**Ogle konderria** (ingelesez: *Ogle County*) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Oregon da. 2010eko zentsuaren arabera 53.497 biztanle zituen, Ogle kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Ogle konderriak 1.976,12 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,43 ura dira. Beste 1.964,7 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,07 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 53.497 pertsonetatik 52.166 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.741 dira. 468 beltzak edo afroamerikarrak. 91 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 241 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 507 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Ogle County, Illinois age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q488560
* Commonscat Multimedia: Ogle County, Illinois

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154772966
* LCCN: n80145837
* NARA: 10036519
* **Lekuak**
* OSM: 536312
* TGN: 1002739

 |

* Wd Datuak: Q488560
* Commonscat Multimedia: Ogle County, Illinois
**Galitzia-Voliniako Printzerria**, geroago **erresuma** izana, ekialdeko eslaviarren estatu-unitatea izan zen, Galitzia eta Voliniako lehenagoko printzerrien baturatik sortua. Galitzia-Volinia ekialdeko **eslaviar** estatu indartsuena izan zen XIII - XIV mendeetan.

Historia
--------

Kieveko Rusaren desegitearen ondoren eratu zen estatuaren lehen unitatea, gaur egungo Volinian, eta rurikidak edo Rurik dinastiako adar bat geratu ziren han agintari. Rusaren beste bi estatu oinordekoak izan ziren Novgorod-eko Errepublika eta Vladimir-Suzdal Printzerria,

Galizia-Voliniako estatua 1199an ezarri zen, Roman Mstislavitx rurikidak (Roman Handia izenez ere ezaguna) Galizia eta Voliniako printzerriak batu zituenean bere agintepean.

1253an, Romanen seme Daniel Galitziakoak (Daniel Romanovitx) lortu zuen elizak bera koroatzea, Urrezko Hordari aurre egiteko ahaleginean. Daniel Galitziakoak Mendebaldearekin hurbiltzea bilatu zuen, eta seinale gisa aita santuaren eskutik errege titulua jaso zuen. 

Danielek bere gortea gaur egungo Chełm-era eraman zuen (1237) eta hainbat hiri fundatu zituen, horien artean Lviv ( 1256, bere seme Lev Danilovitx omenez izendatua) zeina, 1272tik estatu haren hiriburua izan zen.

Lev errege bilakatu zen Lev I.a Galitziakoa izenarekin, baina 1301ean Lev hil ondoren, pixkanaka gainbehera hasi zen eta printzerriak Polonia, Lituania eta Hungariaren interesen eta harrapaketen helburu bihurtu ziren. 1320ko hamarkadan Rurik dinastiaren adar hau desagertu egin zen. 1349an Poloniako Kasimiro III.a erregeak konkistatu zuen herrialdea.

1772an, Poloniako lehen zatiketaren baitan, antzinako estatu honen tradizioari jarraipena eman zioten *Galitziako Erresuma* nominalki sortuz, Austriako Habsburgotar monarkiaren koroa-lurren parte bezala.

Erreferentzia
-------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Rurik dynasty» *Familypedia* (Noiz kontsultatua: 2022-02-18).
2. ↑   **(Ingelesez)** Ruark, Michael.  (2021-08-05). «Kingdom of Galicia–Volhynia» *Michael Ruark* (Noiz kontsultatua: 2022-02-18).
3. ↑   **(Ingelesez)** Areta.  (2020-05-09). «The Coats of Arms of the Kingdom of Galicia and Lodomeria» *Forgotten Galicia* (Noiz kontsultatua: 2022-02-18).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q239502
* Commonscat Multimedia: Halych-Volhynia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127943193
* LCCN: n88019085
* NKC: ge403400
* SUDOC: 110209427
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q239502
* Commonscat Multimedia: Halych-Volhynia
***Noeren horditasuna*** Giovanni Bellini margolari veneziarra 1515. urte inguruan egin zuen margolan ospetsua da. Gaia, margolari askoren artean ohikoa izan zena, *Biblia*n oinarrituta zegoen. Egun Frantziako Besaçongo Arte Ederren eta Arkeologia Museoan ikus daiteke. Erabili zuen teknika olio ohola gainean izan zen, 103 x 157 zm. izanik.

Historia
--------

Margolaritza artistaren karreraren azken etapakoa da, Giorgioneren tonalitatearen berritasuna xurgatu zuenean. Iraganean Cariani (Bernard Berenson), Lorenzo Lotto (Gilbert, 1956) eta Tiziano gazteari (Heinemann, 1962) bezalako artistei egotzia, Roberto Longhik Belliniren lan berantiar gisa aitortu zuen. Aditu honen iritzia kritikari guztiek jarraitu zuten, baita Berenson bera ere, 1957an hasierako iritzia aldatu zuena.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* **(Italieraz)**:Margolana Artonline webgunean.
* **(Italieraz)**:Margolanaren inguruko bideoa Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q633587

 |

* Wd Datuak: Q633587
**Gaoyou** (irakurri: Káo-Yóu; Txineraz:高邮市; pinyin-ez:Gāoyóu Shi) udalerri bat da, Txinako ekialdean dagoen Yangzhouko (Jiangsu probintzia) hiri prefekturak zuzenean kudeatzen duena. Huanghuako lautada alubialean dago Gaoyou, eta batez beste itsasoaren gaineko 3 metroko altuera du. Guztira, 1.962 km² ditu eta 2017an 811.800 biztanle.

Gaoyou Gizateriaren Ondare izendatutako hiria da, hiri historiko eta kultural nazionala eta turismo nazionaleko eremua. Jiangsu probintziako gune geografiko eta geometrikoan eta Yangtze ibaiaren deltan dago (Ibai Urdina ere deitua), Shangairen eta Nankingo metropoli-barrutien arteko trantsizio-eremuan. Sobietar Batasunean sartzeko ate garrantzitsua da, baita Nankingo metropoli-barrutian konderri mailako hiri bat ere. Txinako herri-kanten jaioterria da, poesia txinatarraren jaioterria, filatelia nazionalen jaioterria eta Txinako arkitekturaren jaioterria. Gaoyouk 7.000 urte baino gehiagoko historia du zibilizazioan, eta 2.242 urteko historia eraiki zenetik. 

Qin Shi Huang-ek plataforma altu bat eta posta-kiosko bat eraiki zituen hemen K.a. 223. urtean. 2000 konderritik gora dituen Txinako hiri bakarra da.

Gaoyouk Txinako 100 hiri onenen artean irabazi du. Hiri ekologiko nazionala, Txinako decoturismo hiri ederrena, osasunaren hiri nazionala, eta Txinako 100 hiri garrantzitsuenetako bat, Txinako 100 hiri nagusien artean ongizate integral handieneko indizea du, Txinako 100 hiri nagusien inbertsio-ahalmen handiena. 2018ko azaroan, 21. postua lortu zuen Txinako 100 hiri zoriontsuenen zerrendan. 31. postuan hautatu zuten, Txinako berrikuntza-enpresen top 100ean ere badago.

Administrazioa
--------------

2017az geroztik, 13 herritan banatzen da Gaoyou hiria. Herri horiek 2 azpibarrutitan, 10 pobladotan eta herrixka batean kudeatzen dira, eta, gainera, 4 garapen-eremu ditu merkataritzarako, zientziarako eta hezkuntzarako.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1253949
* Commonscat Multimedia: Gaoyou

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155225802
* LCCN: nr96044231
* **Lekuak**
* OSM: 5669508

 |

* Wd Datuak: Q1253949
* Commonscat Multimedia: Gaoyou
***Noe-ren Ontzia*** Antonio Zavalak atondutako bertso-antologia ezaguna da. 1979an plazaratua, egile desberdinen bertso paperak bildu zituen, gehienak anonimoak, nahiko gai bitxi baten inguruan: animalien gaineko bertsoak.

Edukia
------

Nahiz eta Bibliako izenburua izan, liburu honen edukiak ez dauka Noerekin inongo loturarik. Antologia egiteko garaian Zavalak hiru baldintza jarri zituen, alegia, anonimoak izatearena, lehorreko abereak edo piztiak izatea eta Hego Euskal Herriko bertsolariak izatea. Hitzaurrean etorkizunean Iparraldeko bertsolariena egiteko asmoa azaldu zuen baina azkenik ez zuen bete.

Jasotako bertso zaharrenak 1840koak dira. Liburu honen orrialdetan etxeko abere ugari topatuko ditugu: katua, astoa, zakurra, ahuntza... Baita ere mendikoak, adibidez, hontza. Horrela justifikatu zuen gaiaren aukeraketa: "Olakorik zergatik gertatu dan, errez soma genezake. Euskal bertsolaria, geienetan nekazaria izanik, abere-zalea izan da. Are geiago: aiekin bizi da, izketan ere egiten die, personak
ez diranik etzaio bururatzen. Ta ala abere oiek bertso-gai biurtu zaizkio bein baiño geiagotan".

Erreferentziak
--------------

1. ↑  12 or.

Kanpo estekak
-------------

* Liburu osoa Euskaltzaindiaren webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q57670451

 |

* Wd Datuak: Q57670451
*Gargantua*, Gustave Doréren irudia

*Artikulu hau literatura-pertsonaiari buruzkoa da; atrakzioa gaitzat duena beste hau da: «Gargantua (atrakzioa)»*
**Gargantua** Rabelais idazlearen *Vie inestimable du grand Gargantua* liburuko (1534) pertsonaia nagusia da, erraldoia. Liburuak, Erdi Aroko irakaskuntzaren kontra, pedagogia berri bat aldezten du, gorputzari, ahalmenei eta espirituari lehentasuna ematen diona. Bere garaiko konkista gerrak kritikatzen ditu obra horretan, antzinako maisuengan eta ebanjelioetan oinarri harturik.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10288350
* Commonscat Multimedia: Gargantua (novel)

---

 |

* Wd Datuak: Q10288350
* Commonscat Multimedia: Gargantua (novel)
**Gari-alearen parabola** (grezieraz: ὁ κόκκος τοῦ σῑ́του, *ho kókkos toû sī́tou*) Jesus Nazaretekoak Joanen ebanjelioan aipatzen duen alegoria bat da, piztuera eta sakrifizioari buruz.

Testua
------

Elizen Arteko Bibliaren bertsioan horrela agertzen da:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | 24 Bene-benetan diotsuet: Gari-alea, lurrean sartu eta hiltzen ez bada, bera bakarrik gelditzen da; hiltzen bada, ordea, fruitu asko ematen du. 25 Bere bizia maite duenak galdu egingo du; baina mundu honetan bere bizia gutxiesten duenak betiko bizirako gordeko du. 26 Nire zerbitzari izan nahi duenak jarrai biezat eta, ni nagoen tokian, han izango da nire zerbitzaria ere. Nire zerbitzari dena, Aitak ohoratu egingo du. |  » |

Interpretazioa
--------------

Jesusek piztuera eta Jainkoaren erreinuari buruzko parabola hau bizitzaren eguneroko zirkunstantzietatik atera zuen. Bertako nekazariek erraz uler zezaketen lurrean ereindako hazi hilek sortutako "berpiztearen" printzipioa. Jesusek gari alearen metafora erabiltzen du egoaren heriotzak salbazioa bilatzeko eta Zeruko Erresuman sartzeko duen garrantzia irudikatzeko. Iradokitzen du lehenik hiltzen utzi behar dela eta norberak munduari buruz dituen uste eta ideiak erantzi behar direla, jatorrizkoa baino ni garbiago eta bertutetsuago batekin birjaio ahal izan aurretik.

Pailo apostoluak ere esaten du: "Lurrean ereiten dena deskonposizioaren mende dago, berpizten dena ustelezina da" (1 Ko 15:42).

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Jn 12:24-26
2. ↑   «The Parables of Jesus» *web.archive.org* 2012-03-10 (Noiz kontsultatua: 2023-03-27).
3. ↑   **(Ingelesez)** «A Grain of Wheat» *America Magazine* 2009-03-27 (Noiz kontsultatua: 2023-03-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7737455

 |

* Wd Datuak: Q7737455
***Gari sailak beleekin***, baita ***Galsoroak ekaitzpean*** (1890) bezala ezagututa ere (Nederlanderaz: *Korenvelden onder dreigende luchten met kraaien*), Van Goghek egindako margolan ezagunetariko bat dugu. Margolariaren azken koadroa da, Auversen egina 1890an, bere buruaz beste egin baino lehen. Kondairak dio bere buruari tiro egin zuen gari sail bera dela. Beste obrekin alderatzen badugu tristura eta desesperazio sentimendu oso gogorra erakusten du, inpresionismoaren koadrorik garrantzitsuena da, bai eta eragin handiena izan duena ere.

Obraren gaineko komentarioa
---------------------------

Gari sail bat erdian bide batez osatuta dagoen koadroa ikusi dezakegu, zeru iluna eta beleez osatuta dagoena. Gaueko argiaren erabilera nabaria da. Gariaren horia eta zeruko urdin ilunaren artean kontraste handia dago. Zerua plano bakarrean dago, gariaren horia berriz lehenengo plano batean aurkezten da, pintzela gogorrez markatua gero eta txikiagoak bilakatzen direnak perspektiba sortzeko ideiarekin.
Koadroa olioz eginda dago, kolore bizien erabilpena adierazten du. Koadroa horizontalki banatuta dago, zeruaren eta gari sailaren artean. Goiko aldean trazaketa argalagoa ikusten da, beheko partean berriz trazaketa lodiagoa da. Koadroa bista horizontalaz aparte, bista bertikal bat ere erakusten digu, bidea. Simetria dagoela ikusten da, landa eremu bera baitago bi aldeetan.

Artistaren egoera depresiboa adierazten duten sinbolismoz beterik dago. Beleak kultura herrikoian heriotzaren zeinu bezala hartzen da. Beste elementu sinbolikoa, zeru iluna izan ahal da, itogarria edo desesperantza sentsazioa ematen duena. Espresiboa da oso koadro hau.

Kanpo estekak
-------------

* Koadroa Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q634122
* Commonscat Multimedia: Wheatfield with Crows

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* LCCN: no99078721

 |

* Wd Datuak: Q634122
* Commonscat Multimedia: Wheatfield with Crows
**Funtzioa**, ETB1eko helduentzako ikuskizun saio bat izan zen. Xabier Otaegi eta Jose Ignazio Ansorena "Piterrek" aurkeztu zuten.

1989-1991 artean sekulako arrakastaz eta 3 denboraldiz aireratu zen, ostiral gauez. Guztira 141 saio. Programa honetako hiru ataletan (Eguberrietako berezi batean, pailazoei eskainitako berezi batean eta haurrei eskainitako berezi batean) Txirri, Mirri eta Txiribiton pailazoak ere agertu ziren.

Bi aurkezleek saioa aurkezteaz gain umorezko antzezpenak ere antzezten zituzten. Horietaz gain, musika taldeen eta abeslarien emanaldiak, magoen ikuskizunak eta abar ere bazeuden.

Sorrera
-------

Lau urtez, Txirri, Mirri eta Txiribiton pailazoek *Don Don Kikilikon* haurrentzako saioa egiten egon ondoren, nekatuta zeuden eta telebista mundua uztea erabaki zuten. Orduan azkeneko saioaren grabaketaren ondoren, agur modura show bat egin zuten Miramongo Euskal Telebistaren estudioetan. Ikuskizun hura Mikel Lejarzak ikusi eta Otaegi eta Ansorenari Euskal Telebistarako helduentzako saio bat egiteko eskatu zien. Behin baino gehiagotan esan zuten ezetz, baina azkenean, horrenbeste aldiz eskatu eta gero onartu egin zuten eskaria. Orduan *Funtzioa* (1989-1991) saioa sortu zuten, Xabier eta Piterren showa. Ostiral iluntzetan, zuzenean ematen zen helduen umore saioa.

Kanpo estekak
-------------

* *Funtzioa* ikusgai. Youtube.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61365671

 |

* Wd Datuak: Q61365671
**Louis Gèze** XIX. mendeko euskalari frantsesa izen zen. Euskararen gramatika bat egin zuen zuberera oinarritzat hartuta, haren ustez hura baitzen euskalkirik osoena, aditzaren jokatze-sistemarengatik, batez ere. Lanaren izenburua hau da: *Elements de grammaire basque, dialecte souletin, suivis d´un vocabulaire basque-français et français-basque* (1873). 1883an, beste idazlantxo bat argitaratu zuen Okzitaniako Tolosan, euskara eta berberea parekatuz: *De quelques rapports entr les langues berbères et le basque*.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12262627
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 66128
* Lur: 02427/eu\_g\_1735/g1735

 |

* Wd Datuak: Q12262627
Nikkei 225.
**Nikkei 225** (japonieraz: 日経平均株価, *Nikkei Heikin Kabuka*?)
, arruntki soilik **Nikkei** deitua, Japoniako merkatuko burtsa indizerik ezagunena da. Tokioko burtsan kotizatzen duten 225 baliorik likidoenek osatzen dute. 1971tik ***Ni**hon **Kei**zai Shinbun* (Negozioen Japoniar Egunkaria) egunkariak kalkulatzen du, honen inizialengatik datorrelarik indizearen izena.

Balio hauek euren likidezia handiagatik bereizten dira. Bere 100 basea 1949ko maiatzak 16an du. 38957,44ko gehiengo batera iritsi zen 1989ko abenduak 29an.

Nikkei indizeko balioek prezioen bidez haztatzen dute, eta ez kapitalizazio bidez, kalkulu hau batez besteko sinple batengandik ezberdina den arren, zatitzailea oso estua bait da.

Bere osagaien zerrenda urtero berrikuskatzen da, eta aldaketak urria hasieran gauzatzen dira, salbuespeneko kasuetan, aldaketak beste data batzuetan sar daitezkeen arren.

Historia
--------

Nikkei indizea lehen aldiz 1949ko maiatzak 16an argitaratu zen.

Osaketa
-------

Nikkei 225 indizea Tokioko Burtsako (TSE) Lehen Merkatuko (First Section) 450 baliorik likidoenetatik aukeratutako 225 enpresarik handienek osatzen dute, eta zerrenda urtero berritzen da.

Ikus, gainera
-------------

* Nikkei indizea osatzen duten enpresak

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Nikkei indizea denbora errealean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q507338
* Commonscat Multimedia: Nikkei 225

---

 |

* Wd Datuak: Q507338
* Commonscat Multimedia: Nikkei 225
**Ferragosto** Italian urteko jaiegun garrantzitsuenetako bat da, izaera laikoa du eta abuztuaren 15ean ospatzen da. Egun honetan italiar andana hondartzetara edota mendira joan ohi da, hiriak turista eta bisitari kanpotarrak ez beste huts-hutsik gelditzen direlarik.

Italierazko *ferragosto* izendapena latinezko *Feriae Augusti* (*Augustoren Oporrak*) hitzetatik dator. K. a. 18. urtean Zesar Augusto enperadoreak ezarritako jaieguna izan baitzen, honenbestez hilabete antzinagoko nekazaritza lanak amaitu osteko hilabete honetan ospatu ohi ziren beste jai paganoei gehituz.

Bestalde, ferragosto jai laikoak usadio edo egutegi katolikoaren Mariaren Jasokundearen jaiegunarekin ere bat egiten du, alegia, Hego Euskal Herrian eta Espainian ospatzen den jaiegun katolikoa, baina antzinakotasunarengatik baldin bada, jaiegun katolikoak erromatar jaiegunarekin bat egiten duela zehazkiago edo hobekiago esanda dago, ferragosto erromatar jaieguna Ama Birjinaren jaiegun katolikoa baina lehenagotik sortua izan baitzen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1262719
* Commonscat Multimedia: Ferragosto

---

 |

* Wd Datuak: Q1262719
* Commonscat Multimedia: Ferragosto