recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Westmoreland konderria** (ingelesez: *Westmoreland County*) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Greensburg da. 2010eko zentsuaren arabera 365.169 biztanle zituen, Westmoreland kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Westmoreland konderriak 2.683,42 kilometro koadro ditu. Horietatik 22,07 ura dira. Beste 2.661,35 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 136,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 365.169 pertsonetatik 349.290 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.179 dira. 8.425 beltzak edo afroamerikarrak. 305 amerikar natiboak ziren eta 59 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2.692 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 242 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.156 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495645
* Commonscat Multimedia: Westmoreland County, Pennsylvania

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133676607
* LCCN: n79045135
* NARA: 10037127
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 417152
* TGN: 1003017

 |

* Wd Datuak: Q495645
* Commonscat Multimedia: Westmoreland County, Pennsylvania
**Årdal** Norvegiako udalerria da. Sogn og Fjordane konderrian kokatua dago. 976.42 km² ditu eta 5.562 biztanle ditu.

Årdalsfjordenen amaieran dago, Sogn barrutian. Årdalstangen herria da udalerriaren gune administratiboa. Beste herri nabarmena Øvre Årdal da. Årdal udalerria 1860an sortu zen Lærdaleko udalerritik banatu zenean.

Årdal gaur egun gune industrializatu modernoa da, nahiz eta abeltzaintza eta arrantza tradizionalaren arrastoak geratzen diren. Natura ikusgarriaz inguratua dago, mendiak eta ur-jauziak ugariak baitira. Klima nahiko epela da eta euri gutxiago egiten du Norvegiako mendebaldearekin alderatzen badugu. Årdal abiapuntu egokia da Jotunheimen parke nazionala esploratzeko eta udako zein neguko jarduera anitz eskaintzen ditu. Vettisfossen ur-jauzia (Norvegiako garaiena) udalerriaren barruan dago.

2016an poliziaren buruak polizia-etxea ixteko eskaera formala egin zuen .

Mugakideak
----------

Honako udalerri hauekin egiten du muga:

Luster  
Vang  
Lærdal

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)**  *Welcome to Årdal.*  Årdal Kommune 2004-7-5 (Noiz kontsultatua: 2008-06-24).
2. ↑   NRK. «Slik vil Songstad ha Vest politidistrikt» *NRK* (Noiz kontsultatua: 2017-01-16).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Årdal*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q271140
* Commonscat Multimedia: Årdal

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 138420512
* LCCN: n84014118
* **Lekuak**
* OSM: 409077

 |

* Wd Datuak: Q271140
* Commonscat Multimedia: Årdal
Futbol zelaia.

**Wisła Kraków** (izen osoa  *Wisła Kraków Spółka Akcyjna*) Poloniako futbol talde ezagunenetakoa da, Krakovia hirikoa. 14 aldiz irabazi du liga, hauetatik erdia 1999 urtetik hona.

Historia
--------

Taldea 1906an sortu zen *Towarzystwo Sportowe Wisła* izenarekin, Krakoviako Langile Eskolako Tadeusz Łopuszański irakasleak ikasle batzuk futbola praktikatzera bultzatzerakoan. 20. hamarkadan iritsi ziren lehenengo garaipenak, 1926ko Kopa eta 1927 eta 1928ko Ligak.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren taldeak *Gwardia-Wisła Kraków* izena hartu zuen eta hiru liga irabzi zituen. Hurrengo urteetan *TS Wisła* eta *Gwardia-Wisła Kraków* izenak tartekatu ditu.

XX mendean bukatzear zela 199an Liga berri bat irabazi zuen eta ordutik hona Poloniako talde nagusia bihurtu da 8 Liga eta bi kopa lortu baititu.

Uniformea
---------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2015-2016** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2016-2018** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2018-2020** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2020-2021** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2021-2022** |

 |

Palmaresa
---------

### Polonian: 20

* Liga (14): 1927, 1928, 1949, 1950, 1951, 1978, 1999, 2001, 2003, 2004, 2005, 2008, 2009, 2011.
* Kopa (4): 1926, 1967, 2002, 2003.
* Poloniako Superkopa (1): 2001.
* Poloniako Ligako Kopa (1): 2001

### Nazio artean: 3

#### Europako Kopa

* final laurdenak 1979an.

#### UEFA Intertoto Kopa

* Txapelduna (3): 1969, 1970, 1973

Kanpo estekak
-------------

* **(Polonieraz)** webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q190943
* Commonscat Multimedia: Wisła Kraków

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 311263345
* GND: 7564233-5

 |

* Wd Datuak: Q190943
* Commonscat Multimedia: Wisła Kraków
Nafarroako Erriberako nekazaria, 1878ko grabatu batean.
**Zorongoa** edo **katxirulo** (gaztelaniaz: *Cachirulo*) Aragoin eta Nafarroako Erriberan erabiltzen den gizonezko zapi tradizionala da. Koloretako zapi bat da, tolestuta eta lotuta dagoena gizonaren buruan (ez emakumearenean), baina erabat estali gabe, kopeta gerriko moduan inguratuz. Cachirulo izena, jatorrian, Aragoiko zati batean bakarrik erabiltzen zen, eta beste leku batzuetan, berriz, *zapi* edo *zorongo*.

Jatorri musulman argia du, eta moriskoek XVII. mendera arte gorde zuten.

Gaur egun
---------

Gaur egun, koadro gorriek eta beltzek osatzen dute modelorik ezagunena. Hala ere, tradizioz, tipologia askotarikoa izan da: urdinak eta beltzak, moreak eta beltzak, auak, marradunak edo loredunak. Cachirulo more eta beltzak Teruel probintziarekin lotu ohi dira.

Lotzeko bi modu daude: zabalduena, burua alde batera biltzean datzana, eta ohikoa, Sobrarbekoa, buru osoa atzekoz aurrera biltzea, kopetaren gainean biltze horizontal bat osatuz.

Zapi hauek jotero jantzi klasikoaren bereizgarriak dira, nekazari-jantziaren sinplifikazioa baino ez dena. Hala ere, Aragoiko jantzi tradizionala askotarikoa da, bai jatorri geografikoaren arabera, bai erabileraren eta klase sozialaren arabera. Horrela bereizten dira jaunartze-jantziak, jai-jantziak, nekazari-jantziak, etab. Horrenbestez, hainbat eta hainbat zapi desberdin daude, eta jantzi horiek beste edozein koloretakoak izan daitezke, baita beltzak ere (adinekoenak), edo estanpatuak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Javier Hermoso de Mendoza - Tierra Estella y Ciudad de Estella, Navarra» *www.sasua.net* (Noiz kontsultatua: 2022-06-24).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** SL, DiCom Medios. «Gran Enciclopedia Aragonesa Online» *www.enciclopedia-aragonesa.com* (Noiz kontsultatua: 2022-06-24).
3. ↑   «Asociación Cultural Zarzana» *web.archive.org* 2009-05-24 (Noiz kontsultatua: 2022-06-24).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5678991
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 2760

 |

* Wd Datuak: Q5678991
**Suguru Iwazaki**,  japonieraz 岩崎 優, (Shimizu, 1991ko ekainaren 19a), beisbolean lehiatzen den kirolari japoniarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen Japoniako taldearekin, AEB eta Dominikar Errepublikaren aurretik. 

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Kōyō Aoyagi, Suguru Iwazaki, Masato Morishita, Hiromi Itoh, Yoshinobu Yamamoto, Masahiro Tanaka, Yasuaki Yamasaki, Ryoji Kuribayashi, Yūdai Ōno, Kodai Senga, Kaima Taira, Ryutaro Umeno, Takuya Kai, Tetsuto Yamada, Sōsuke Genda, Hideto Asamura, Ryosuke Kikuchi, Hayato Sakamoto, Munetaka Murakami, Kensuke Kondo, Yuki Yanagita, Ryoya Kurihara, Masataka Yoshida eta Seiya Suzuki-k.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 01 !1. postua, urrezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Suguru Iwazaki *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17580026
* Commonscat Multimedia: Suguru Iwazaki

---

 |

* Wd Datuak: Q17580026
* Commonscat Multimedia: Suguru Iwazaki
***Zoropsis spinimana*** armiarma espezie bat da, Zoropsidae familiakoa. Mediterraneotik Errusiaraino bizi da, eta Ameriketako Estatu Batuetan gizakiak San Frantziskoko badiaren inguruan ere txertatu du.

Deskribapena
------------

*Z. spinimana*ko arrek 10-12 milimetro inguru neurtzen dituzte eta emeek 15-18 milimetro inguru. Lycosidae familiako beste armiarma batzuen antza du, begiek konfigurazio berbera baitute. Hala ere, Lycosidaek ez bezala, begiak zefalotoraxaren alde frontalean gehiago hedatzen dira. Lehen tagma kafe kolorekoa da, orban ilunekin. Abdomenak orban beltzak ditu eta hankak marroiak izan ohi dira, orban txikiekin.

Habitata
--------

Basoen mugatan aurkitu ohi dira, arroken edo zuhaitz enbor zatien azpian. Gauez ehizatzen dute. Zoropsidae familiako armiarma guztiek bezala, ehiza librea egiten du armiarma-sare bat sortu beharrean. Ezin duenez klima hotzetan bizi, herri eta hirietan babestu ohi da; horregatik, etxeko epelean aurkitzea ohikoa da.

Ugalketa
--------

Udazkenean dira sexualki aktibo. Emeek udaberriak erruten dute, eta atseden hartzen dute arraben gainean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Davidson, Keay.  (2006-01-26). «SAN FRANCISCO / House spider migrant setting up in Bay Area / Scientists ask public for help in studying how species adapts» *SFGATE* (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).
2. ↑   Griswold, Charles E.; Ubick, Darrell.  (2001). «Zoropsidae: A Spider Family Newly Introduced to the USA (Araneae, Entelegynae, Lycosoidea)» *The Journal of Arachnology* 29 (1): 111–113. ISSN 0161-8202. (Noiz kontsultatua: 2021-05-06).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q147818
* Commonscat Multimedia: Zoropsis spinimana
* Wikispecies Espezieak: Zoropsis spinimana

---

* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Zoropsis\_spinimana
* BOLD: 720066
* BioLib: 235049
* Dyntaxa: 6003816
* EOL: 1199327
* Fauna Europaea: 353869
* GBIF: 2153287
* ITIS: 893271
* NCBI: 1304667
* uBio: 2008124

 |

* Wd Datuak: Q147818
* Commonscat Multimedia: Zoropsis spinimana
* Wikispecies Espezieak: Zoropsis spinimana
**Wabaunsee konderria** (ingelesez: *Wabaunsee County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Alma da. 2010eko zentsuaren arabera 7.053 biztanle zituen, Wabaunsee kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Wabaunsee konderriak 2.071,01 kilometro koadro ditu. Horietatik 13,77 ura dira. Beste 2.057,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,41 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.053 pertsonetatik 6.869 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 205 dira. 28 beltzak edo afroamerikarrak. 33 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 111 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q376899
* Commonscat Multimedia: Wabaunsee County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150114676
* LCCN: n82024967
* **Lekuak**
* OSM: 1070358
* TGN: 2000758

 |

* Wd Datuak: Q376899
* Commonscat Multimedia: Wabaunsee County, Kansas
**Zorpetze-ratioa** ratio finantzario bat da, sozietate bateko aktiboaren ehunekoa adierazten duena, zorraren arabera.
Ratio hau, zor totalaren (epe luzeko pasiboak) eta aktibo totalaren (aktibo erabilgarriaren batura, aktibo-finkoak eta bestelako aktiboak) arabera kalkulatzen da:

{\displaystyle Zorpetze-ratioa={ZorTotala \over AktiboTotala}}

Edo:

{\displaystyle Zorpetze-ratioa={PasiboTotala \over AktiboTotala}}

Adibidea
--------

Sozietate batek 2 milioiko aktibo totala, eta 500.000-ko pasibo totala badu, bere zorpetze-ratioa %25-ekoa izango litzateke.

**Zorpetze-ratioa** 0.5 baino txikiagoa bada, sozietateko aktibo gehienak ondare garbiaren bidez finantzaturik egongo dira, eta ratioa 0.5 baino handiagoa bada berriz, sozietatea zorren bidez finantzatuta egongo da zati handi batean.
Beraz, orduan eta zorpetze-ratioa handiagoa izan, orduan eta arrisku gehiago hartu ditu bere gain sozietateak.

Gainera, zor handia izateak, enpresaren zorpetze-ahalmen baxua adierazten du, bere finantzazio ahalmena murriztuz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2234049

 |

* Wd Datuak: Q2234049
**Walker konderria** (ingelesez: *Walker County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Huntsville da. 2010eko zentsuaren arabera 67.861 biztanle zituen, Walker kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Walker konderriak 2.075,89 kilometro koadro ditu. Horietatik 44,9 ura dira. Beste 2.030,99 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,69 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 67.861 pertsonetatik 51.060 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 11.389 dira. 15.098 beltzak edo afroamerikarrak. 186 amerikar natiboak ziren eta 19 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 617 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 72 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 809 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26883
* Commonscat Multimedia: Walker County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 128997865
* LCCN: n80002242
* NARA: 10037064
* **Lekuak**
* OSM: 1840983
* TGN: 1002980

 |

* Wd Datuak: Q26883
* Commonscat Multimedia: Walker County, Texas
***Strategos*** (pluralean *strategoi*, grezieraz στρατηγός) Antzinako Grezian lurreko armada bateko generala edo komandante nagusia izendatzeko izena zen. Antzinako Atenasko magistratu bat zen.

Strategosak, jatorrian, Klistenesek sortutako hamar tribuek aukeratzen zituzten hamar buruzagi militarrak ziren. Tribu bakoitzak bana aukeratzen zuen horietako bakoitzak armada osoari aportatzen zizkion indarrak agintzeko, eta polemarkaren Estatu Nagusia osatzen zuten, garai honetan atenastar armadako buruzagi gorena. Urte beterako aukeratzen ziren, eta euren karguak berrautetsiak izan zitezkeen. Soilik K.a. 487tik aurrera hartu zuten armadaren agintea, bere funtzioetatik baztertuz arkonte polemarka.

Greziar Inperioan eta Bizantziar Inperioan gobernari militar bat deskribatzeko ere balio zuen.

Gaur egun, greziar armadako maila gorena da.

Antzeko izena duten beste batzuk
--------------------------------

* *Stratego*: estrategiako mahai jokoa
* *Strategos*: Enderren Sagako pertsonaia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q335954

 |

* Wd Datuak: Q335954
**Turner konderria** (ingelesez: *Turner County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Parker da. 2010eko zentsuaren arabera 8.347 biztanle zituen, Turner kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Turner konderriak 1.599,82 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,65 ura dira. Beste 1.598,17 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,22 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 8.347 pertsonetatik 8.190 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 112 dira. 20 beltzak edo afroamerikarrak. 52 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 17 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 63 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495275
* Commonscat Multimedia: Turner County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141906038
* LCCN: n81110753
* **Lekuak**
* OSM: 1739857
* TGN: 2001832

 |

* Wd Datuak: Q495275
* Commonscat Multimedia: Turner County, South Dakota
**Vaupés**, Brasilen **Uaupés** deitua, Hego Amerikako ibaia da, Amazonasen arrokoa. Kolonbiako Ekialdeko Mendikatean du iturburua. Herrialde horretako Guaviare eta Vaupés departamenduak, eta Brasilgo Amazonas estatua zeharkaturik, Rio Negrora isurtzen da. 1.050 kilometro luze da.

Hidrometria
-----------

Vaupésen emaria 15 urtez, 1977-1992 bitartean, neurtua izan da Uaracun (Brasil), ahoa baino 200 kilometro lehenago. Drainatutako eremuak 37 088 kilometro koadroko azalera hartzen du puntu horretan, arro osoaren % 90 inguru. Urteko batez besteko emaria 2.388 m³ segundoko da. Emari handiena uztailean du (4.409 m³/s), eta txikiena otsailean (762 m³/s).

**Vaupésen batez besteko emariak (m³/s), Uaracun neurtuak**  
**Datuak: 1977 eta 1992 artean**

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Rico, Eveling. *20 razones para navegar los ríos de nuestro país.*  radionacional.co (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).
2. ↑    *Vaupés Uaracun.*  grdc.sr.unh.edu (Noiz kontsultatua: 2016-12-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q14290
* Commonscat Multimedia: Río Vaupés

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 237760303
* NKC: ge958231
* SUDOC: 027747956

 |

* Wd Datuak: Q14290
* Commonscat Multimedia: Río Vaupés
**Zuzentaraua**, Europar Batasunari dagokionez, Europar Batasuneko Kontseiluak edo Europako Batzordeak emandako agiria, arau balioa duena.

Erromako Itunean adierazitakoaren arabera, zuzentarau bat, erabaki kolektibo bat da, estatuak eurak, elkar derrigortzen direna, Batasunaren barnean dauden nazioek onartutakoa. Partaide diren nazio guztiak edo batzuk derrigortzen ditu lortu beharreko xedeari dagokionez, baina hori lortzeko forma eta baliabideak aukeratzea baimentzen die.

Europar Batasuneko araudiek, forma ezberdinak izan ditzakete: araudiak, zuzentarauak, erabakiak, gomendioak eta iritziak, Batasuneko instituzioek onartutakoak itunekin bat etorriak.

Europar zuzentarauak, ikuspegi bikoitzeko zuzentarauak deitzen zaienak izaten dira. Honek zera esan nahi du: Europar Batasunak, zuzentaraua betearazteko modu bat ezarri behar duela (erabat garatuz), eta, orokorrean, Arau Armonizatu baten bidez egiten dena (hau betetzeak, Direktiba betetzea esan nahi duelarik), baina posible da, baita ere, zuzentaraua betetzea beste kanpoko baliabide batzuen bidez, eta, horretarako, beharrezkoa da (orokorrean) arrisku analisi bat egitea eta Organismo Ohartu batean Tipoko CE azterketa baten bidez ziurtatzea.

Zuzentarauen trasposizioa barne araudietara
-------------------------------------------

Zuzentarauak, batasuneko araudiak ez bezala, ez dira batasuneko partaide diren araudian zuzenean ezarriak.

Zuzentarauak, estatu partaideak, neurri batzuk ezartzera derrigortzen ditu, eta neurri horiek, Estatu bakoitzeko Zuzenbidera, trasposizio baten bidez eramaten dira. Trasposizioa egin eta gero bakarrik aldarrikatuko dituzte hiritarrek, bertan onartzen zaizkien eskubideak.

Beste alde batetik, batzuetan, zuzentarauaren akastun trasposizio bategatik, pertsona soil batek jasandako kalteak partaide den estatu bati aldarrikatzeko eskubidea onartu da.

Europar batasuneko justizia auzitegiaren jurisprudentziaren arabera, pertsona soilei, administrazio nazionalen aurrean, modu zehatz, garbi eta baldintza gabean, eskubideak ematen dizkieten zuzentarauaren aginduen zuzenezko eragina argudiatzea baimentzen die. Auzitegiak, kasu hauetan, zuzentarauen eragin zuzen bertikala bakarrik onartu du (pertsona soil eta administrazioen arteko harremanak), baina ez eragin zuzen horizontala (pertsona soilen arteko harremanak). Pertsona soilak, zuzentarauak ematen dizkion eskubideak argudiatu ditzake, baina Estatuak ezin dizkio ardurak eskatu, baina, eragin zuzena izan dezaten, oso argiak izan behar dute, eta ez dute tokirik utzi behar beste modu batetara ulertzeko.

Zuzentaraua, partaide den estatu bati edo gehiagori zuzendua egon daiteke.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q326124

 |

* Wd Datuak: Q326124
**Wilkinson konderria** (ingelesez: *Wilkinson County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Woodville da. 2010eko zentsuaren arabera 9.878 biztanle zituen, Wilkinson kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Wilkinson konderriak 1.781,31 kilometro koadro ditu. Horietatik 25,02 ura dira. Beste 1.756,29 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,55 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 9.878 pertsonetatik 2.861 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 41 dira. 6.969 beltzak edo afroamerikarrak. 12 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 31 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486513
* Commonscat Multimedia: Wilkinson County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154793767
* LCCN: n82104414
* NARA: 10039349
* **Lekuak**
* OSM: 1833664
* TGN: 2001164

 |

* Wd Datuak: Q486513
* Commonscat Multimedia: Wilkinson County, Mississippi
**Turkuko Errege Akademia** (suedieraz: *Kungliga Akademin i Åbo* edo *Åbo Kungliga Akademi*, latinez: *Regia Academia Aboensis*; finlandieraz: *Turun akatemia*) Finlandiako lehen unibertsitatea izan zen, eta Finlandiako unibertsitate bakarra, herrialdea oraindik Suediako zatia zenean. 1809an, Finlandia Dukerri Handia bihurtu ondoren, errusiar Tzarren subiranotasunaren azpian, *Turkuako Akademia Inperiala* berrizendatu zuten. 1828an, Turkuko Sute Handiaren ondoren, erakundea Helsinkinera eraman zuten, Dukerri Handiko hiriburua lekualdatu zutenean. Azkenean, Helsinkiko Unibertsitatea berrizendatu zuten, Finlandia 1917an estatu nazional subirano bihurtu zenean.

Historia
--------

Akademia Kristina Suediako erreginak sortu zuen 1640. urtean, Per Brahe kondearen proposamenarekin, Åboko katedralaren ikastetxean (1276. urtean sortu zen). Suediar Inperioko hirugarren unibertsitatea zen, Uppsalako Unibertsitatea (1477. urtena sortua) eta Gustaviana Akademia (gaur egun Tartuko Unibertsitatea, Estonia) (1632).

Finlandiako lehen inprimategia 1642an ezarri zen akademian. inprimatzailea Peder Walde izan zen.

Turku (edo Åbo Suedieraz) Finlandiako hiririk handiena izan zen, eta Suediako hiru handienetako bat, Suediako subiranotasunpean. 1809an Finlandia Errusiari eman zion eta Finlandiako Dukerri Handiko hiriburua Helsinkinera aldatu zuten 1812. urtean, Turku San Petersburgotik urrunegi zegoelako eta Stockholmetik oso hurbil. 1827an, Turkuko Sute Handiaren ondorioz, hiria suntsitu zutenean, geratzen ziren gobernuko bulegoak, azkenik, hiriburu berrira eraman zituzten, eta, beraz, unibertsitatea ere. Horrek Helsinkin jarraitu zuen, lehenik *Finlandiako Alexandro Unibertsitate inperiala* izenarekin, eta, Finlandiak 1917an independentzia lortu ondoren, Helsinkiko Unibertsitatea da.

Turkun bi unibertsitate daude gaur egun: Åbo Akademi Unibertsitatea suediar hizkuntzan (1918an sortua) eta Turkuko Unibertsitatea finlandiar hizkuntzan (1920), zeinek batzuetan tradizio akademikoa XVII. mendean kokatzen duten. mende bateko hutsartea izan arren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q414481
* Commonscat Multimedia: Kungliga Akademien i Åbo

---

* **Identifikadoreak**
* SUDOC: 026638924

 |

* Wd Datuak: Q414481
* Commonscat Multimedia: Kungliga Akademien i Åbo
**Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista** (laburtuz, "Turkmenistango SES") (turkmeneraz: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы, *Turkmienistan Soviet Sozialistik Riespublikasi*) Sobietar Batasuneko hamabost errepubliketako bat izan zen, gaur egun Turkmenistango herrialdeari dagokiona. Hiriburua Ashgabat zen. Hizkuntza nagusiak turkmenera eta errusiera ziren. Dirua: sobietar errubloa.

1989. urteko datuen arabera, lurraldeak 488.100 km²-ko azalera zeukan, eta 3.522.700 biztanle zeuden.

Historia
--------

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialista 1921-1991 bitarteko entitatea izan zen. Errusiar Iraultzaren ondorik, 1921. urteko abuztuaren 7an, britainiarrak erretiratu ostean, Turkmenistango lurraldea oblast turkomano bihurtu zen, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren barrukoa. 1925. urteko maiatzaren 13an Turkmenistan Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna (Sobietar Batasuna) zelakoan sartu zen, eta orduan ezarri zituzten gaur egungo Turkmenistango mugak.

Azkenik, 1991. urteko urriaren 27an izena aldatu zuten, "Turkmenistango Errepublika" izendatuz; eta 1991. urteko abenduaren 26an independentzia aldarrikatu zuten, gaur egungo Turkmenistan herrialdea sortuz.

Ekonomia
--------

1950. urtean, 1.375 km luze den Karakumgo kanala eraiki zuten: Amu Daria ibaiko urak erabili zituzten lurralde handiak ureztatzeko, kotoi-ekoizpena sustatuz. Baina era berean basoak suntsitu zituzten, eta Aral itsasoko urak ere gelditu zituztenez, hondamendi ekologikoa jasan behar izan zuten.

Banaketa politiko eta administratiboa
-------------------------------------

Turkmenistango Sobietar Errepublika Sozialistan bost oblast edo probintzia zeuden: Ashgabat, Krasnovodsk, Mary, Tashauz eta Txradzhou.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q199707
* Commonscat Multimedia: Turkmen Soviet Socialist Republic

---

 |

* Wd Datuak: Q199707
* Commonscat Multimedia: Turkmen Soviet Socialist Republic

37°58′N 58°20′E﻿ / ﻿37.967°N 58.333°E﻿ / 37.967; 58.333

| * i
* e
* a
Sobietar Batasuneko errepublikak |
| --- |
| Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna |
| Nagusiak | Armenia • Azerbaijan • Bielorrusia • Estonia • Errusia • Georgia • Kazakhstan • Kirgizia • Letonia • Lituania • Moldavia • Tajikistan • Turkmenistan • Ukraina • Uzbekistan |  |
| Behin-behinekoak | Abkhazia • Bukhara • Kareliar-Finlandiarra • Khwarezm • Transkaukasia |
Ulfsparre leinuaren ikurretako bat
**Ulfsparre** Suediako Östergötland probintziako antzinako leinu bat da.

Jatorria
--------

Familiako lehen kide ezaguna Norra Vedbo barrutiko buru Måns Påfvelsson izan zen, XV-XVI mendeen artean bizi izan zena Elin Larsdotter-ekin ezkondua. Erik Månsson semeak hartu zuen Ulfsparre izena.

Adarrak
-------

1625ean, Erik Månsson Ulfsparre eta Peder Göransson Ulfsparre (Påfvelssonen bilobak) Suediako Nobleen Ganberan (*Riddarhuset*) onartuak izan ziren, 9 zenbakiarekin.

Familiaren beste adar bat, *"Hjortöko Ulfsparre"* Hjorted eta Gursten Lofta herrietara aldatua zen, Kalmarko konderrian. Hauek Hjortösläkten izena hartu zuten, eta Riddarhusetean 112 zenbakia. Hjortöko adarra 1632an desagertu zen. 

"Broxvikeko Ulfsparre 37" familia 1820an iraungi zen.

"Ulfsparre 367" familia, 1817koa, 1865ean gerran desagertu zen. 

Leinuaren "Broxvikeko Ulfsparre 9" familia (1625ean sortua) bizirik dirau.

Ikurra
------

Ulfsparre familiaren adar guztien ikurrak motibo berean oinarrituak daude: hostoa, habea gainean duela, zelai urdin batean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Bölja från Västbo, Rötters anbytarforum

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10708703

 |

* Wd Datuak: Q10708703
«**Sugar, Sugar**», euskaraz "Azukre, azukre", bubblegum pop generoko abesti ospetsua da. Jeff Barry eta Andy Kim egileek idatzi zuten eta 1969an fikziozko talde batek, The Archies, abestu zuen. The Archies marrazki bizidunetako taldea zen. Atzean estudioko musikariak zeuden.

Historia
--------

Abestia Jeff Barryk ekoiztu zuen eta lehen aldiz *The Archies Everything's Archie* albumean agertu zen. Benetako musikariak estudioko musikariak ziren, Don Kirshnerren zuzendaritzapean. Ahotsak hauek ziren: Ron Dante, Toni Wine eta Andy Kim.

Hasieran, abestia zabaldu zenean, inork ez zekien zein zen taldea. Bakarrik arrakasta handia zenean azaldu zen marrazki bizidunen talde bat zela. Abestia lehenengo postua lortu zuen herrialde askotan: Estatu Batuetan, Erresuma Batuan, Espainian, Kanadan, Irlandan... Telesailak ere zabalkunde itzela ezagutu zuen.

Benetako taldea
---------------

Hauek ziren estudioko musikariak: 

* Ron Dante – ahotsak
* Toni Wine – ahotsak, esku-txaloak
* Andy Kim - ahotsak, esku-txaloak
* Ray Stevens – esku-txaloak
* Ron Frangipane – teklatuak
* Gary Chester – danborrak
* Joe Mack AKA Joey Macho – baxua
* Dave Appell – gitarra
* Sal DiTroia – gitarra

Bertsioak
---------

Abestiak bertsio ugari ezagutu ditu:

* Wilson Pickett Estatu Batuetan.
* Los Mismos Espainian.
* Lourdes Baledón Mexikon, Los Zignos taldearekin.
* Stars on 45 taldea Holandan.
* Bob Marley, Jamaikan.
* Claude François Frantzian.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:"Sugar, Sugar" abestia Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q516203

 |

* Wd Datuak: Q516203
**Woolsthorpe-by-Colsterworth** Lincolnshireko, Ingalaterrako herrixka bat da, ezaguna bertan Isaac Newton zientzialaria jaio zelako. Woolsthorpe landa eremu batean dago eta Linconshire Limestonen aurkitzen da. Bertan, Northampton harea izan zen eta XX. mendean herrixka hori burdinez inguratuta zegoen, beraz, meategi ugari zeuden. 1973. urtean inguruko harrobiak itxi behar izan zituzten, burdinak sekulako lehia sortu zuelako. Hainbeste burdina zegoen non urte berean, iparraldeko trenbide bat itxi zuten. Geroago, 1916. urtean trenbide hori berreraiki zuten, burdina garraiatu ahal izateko eta herrixka osoan zehar barreiatzeko. Trenbideen zubia A1 errepideraino iristen zen, 2009. urtean erretiratua izan arte, errepideen gurutzaketetan hobekuntzak egon zirela eta.

Woolsthorpe Manor, Newtonen jaioterria, XVII. mendeko nekazarien kareharrizko etxe tipikoa da, baserriz inguratuta dagoena. Etxe hau "National Trust"aren menpe dago eta edonork bisitatu dezake, bai kanpotik, bai barrutik ere. XVIII. mendeko Entziklopedia frantsesean, Wolstrope sarreran Newtoni buruz hitz egiten du eta bere biografia ezkutuan dago, garai hartako editoreak "Gran Man" teoriaren kontra baitzeuden.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q936641
* Commonscat Multimedia: Woolsthorpe-by-Colsterworth

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124600822
* LCCN: nb2009031567
* NKC: ge1075962

 |

* Wd Datuak: Q936641
* Commonscat Multimedia: Woolsthorpe-by-Colsterworth
**Waukesha konderria** (ingelesez: *Waukesha County*) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waukesha da. 2010eko zentsuaren arabera 389.891 biztanle zituen, Waukesha kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Waukesha konderriak 1.503,74 kilometro koadro ditu. Horietatik 80,35 ura dira. Beste 1.423,39 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 259,28 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 389.891 pertsonetatik 369.237 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 16.123 dira. 4.726 beltzak edo afroamerikarrak. 863 amerikar natiboak ziren eta 117 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10.675 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 252 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4.021 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q370654
* Commonscat Multimedia: Waukesha County, Wisconsin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127855364
* ISNI: 0000 0004 0431 6934
* LCCN: n81119960
* **Lekuak**
* OSM: 270622
* TGN: 1003002

 |

* Wd Datuak: Q370654
* Commonscat Multimedia: Waukesha County, Wisconsin
**Sulaiman mendia** (Taht-I-Suleiman, Suleiman edo Salomongo arroka edo tronua bezala ere ezaguna) Ox hirian dago. Garai batean erromesaldiko leku garrantzitsua izan zen, bai islamiar aurrekoentzako baita ere islamiarrentzako. Mendia, inguratzen duten lautadetatik altxatzen da, Fergana haranetik. Leku ezaguna da bertakoen eta bisitarien artean, ikuspegi ederrak baititu. Mendiak, sobietar garaian induskatu zen museo bat du; bertan inguruko aurkikuntza arkeologikoak erakusten dira. Mendiaren beheko hegala hilerri batez inguratuta dago.

Sulaiman
--------

Sulaiman Koranean agertzen den profeta bat da, Salomonen irudi biblikoaren baliokidetzat hartzen dena. Mendiak, ustez bere hilobia markatzen duen santutegia dauka. Santutegira goian igo eta haitz sakratua zeharkatuz irekigune batetik arrastaka doazen emakumeek, kondairaren arabera, seme-alaba osasuntsuak izango dituzte. Mendiko zuhaitz eta zuhaixkak "otoitz-bandera" ugariz estalita daude.

Mendi sakratua
--------------

Unescoren arabera, mendia "Asia erdialdean dagoen mendi sakratu baten adibiderik osoena da, hainbat milurtekotan gurtutakoa". Toki hau oraindik ere ezaguna da bertako musulmanen artean, mendirik altuenera daramaten eskailerekin, non Baburrek jatorriz 1510ean eraikitako meskita txiki bat dagoen, XX. mendearen amaieran berreraikia.

Iruditegia
----------

* Mendi inguruko hilerria.Mendi inguruko hilerria.
* Sobietarrek egindako museoaren sarrera.Sobietarrek egindako museoaren sarrera.
* Asif ibn Barkhiyaren hilobia.Asif ibn Barkhiyaren hilobia.
* Sulaimanen leizea.Sulaimanen leizea.
* Gailurra.Gailurra.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)****(Gaztelaniaz)**: Unescoaren webguneko informazioa.
**William Smith** (1790-1847) Blyth-en (Northumberland) jaiotako kapitain ingelesa izan zen, Hego Shetlandak uharteak aurkitu zituena, Antartikako Graham Lurraldearen aurreko uhartedi bat. 60° hegoaldera egin zen lehen aurkikuntza, gaur egungo Itun Antartikoaren eremuan.

Hasierako bizitza eta ikastaldia
--------------------------------

Woodhorn museoan dauden Earsdon parrokiako erregistroek William, Mary-ren eta Smith-en seme zaharrena, San Cuthbert elizan bataiatu zuten, 1790eko urriaren 10ean. Smithek anaia txikiagoa zuen, Thomas, eta arreba, Mary, eta bere aita zurgina zen Seaton Sluice herrian. XVIII. mendean, mutilak hamalau urte zituela zazpi urterako ikasketak hasi zituen itsasoan. John Miers-en aurkikuntzaren kontaketaren arabera, William Smith-ek bere ikasketak egin zituen Groenlandiako baleak arrantzatzeko. Bere bizitzan zehar, Richard Siddins-ekin lan egin zuen, Ida Lee historialariak honela deskribatu zuen "agian ... haien guztien bidaiari handiena, hainbeste informazio eman zuen Fiji primitiboari buruz, eta Sydney portuko ontzian misio-zerbitzuak mantentzea gustatzen zitzaion. "

1811. urteaz geroztik, The Williams izeneko itsasontzi baten jabea bihurtu zen, Blyth-en (Northumberland) eraikitzen zegoena. Itsasontzia 1813an amaitu zen, 215 tona kargatzen zituen eta sei 6 librako sei kainoi hornitua.

Antartikaren aurkikuntza
------------------------

1819an, *The Williams* kargaontzia Buenos Airesetik eta Valparaísora zihoala, hegoalderago nabigatu zuen, Hornos lurmuturreko inguruan, haize egokiak harrapatzeko saiakeran. 1819ko otsailaren 19an lur berria ikusi zuen latitudeko 62° hegoalderantz eta longitudeko 60° mendebalderantz, baina ez zen lehorreratu. Nabigazioko agintariek ez zuten bere aurkikuntza sinesten, baina urriaren 16an bidaia egin ondoren, uharte handienean lehorreratu zen. Uhartea King George Island izendatu zuen eta Hego Shetlandak uhartedia, Eskoziako iparraldeko Shetlandak uharteen omenez. Hurrengo urtean, 1820. urtean, The Williams Royal Navy-k kontratatu zuen eta Smith eta Edward Bransfield tenientea bidalit zituen aurkitu zituzten uharte berrien gainean ikertzeko, Antartikako penintsulan ere aurkitu zuten prozesuan.

Ohoreak
-------

Smith uhartea eta Smith lurmuturra Hego Shetlandak uharteetan, Antartikan, William Smith-en omenez izena dute.

Iturriak
--------

* Antarctic Voyages and Expeditions
* Glasgow Digital Library: Scotland and the Antarctic: Nineteenth Century
* Ashgate Publishing: The Discovery of the South Shetland Islands, 1819-1820: The Journal of Midshipman C. W. Poynter

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1338318
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 21770430
* LCCN: no98130445
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1338318
Igel-en erromatar monumentua (Pars-en lanean oinarritutako John Boydell-en lana)
**William Pars** (Londres 1742ko otsailaren 28a - Erroma, 1782). Ingalaterrako erretratuen eta paisaien margolaria eta ilustratzailea izan zen.

Bizitza eta lanak
-----------------

Rhone Glaziarra 1770-71, urmargoa.
London-en jaioa, burdin grabatzaile baten semea. Ikasketak St. Martin´s Lane Academy-ko Shipley-ren marrazki eskolan egin zituen baita  Duke Richmond's Gallery-n ere. 17 urte zituela, 1761 urtean, Incorporated Society of Artis-en, erretratu eta miniaturak erakusketa batean parte hartu egin zuen eta horrela 1763 Society of Artists-eko kide egin zuten. 1764 urtean  Society of Arts-en historiko margolan baten sari modura domina bat jaso zuen.

1764 urteko ekainean, Dilettanti Society-k antolatuta, Richard Chandler eta Nicholas Revett-ekin batera, Greziarako bidaiara joan zen. Bidaia honen emaitza 'Ionian Antiquies' (4 liburuki) izan zen, Pars-ek eginiko marrazkiekin hain zuzen ere.

1766 urteko abenduaren 2an Pars Ingalaterrara itzuli zen eta hortik lasterrera Henry Templerekin Suitzara marrazketak egitera joan zen, baita Tirol eta Erromara ere. 1769 urtean Royal Academy-ko lehen erakusketan Greziako zazpi irudi aurkeztu zituen. Elkargo horretan 1770 urtean bazkide izendatu zuten eta ondorengo urtean Europa inguruko beste zortzi irudi egin zituen, Tyrol eta Suitzakoan batez ere, baita erretratu bat ere. Akademia horretako erakusketetan aldian-aldian eta batez ere erretratuak aurkeztu zituen 1776 urtera arte.

*Koliseotik Venus eta Erroma Tenplua.* William Pars, margoa, luma eta tinta, 1781.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Lee, Sidney, ed. (1895).
2. ↑  Litekeena Richmond Etxea, Whitehall, London.
3. ↑  Ionian Antiquies (Moby´s Newt Ltd.

Ikus, gainera
-------------

* James Stuart (1713-1788). Pars-ek bezala, Nikolas Revett gidatuak Greziako zaharkinak irudikatu zituen.

Kanpo estekak
-------------

* William Pars online (ArtCyclopedia)
* Biografia (handprint.com - scroll down page)
* Biografia eta lanak ("Artearen Historia")
* William Pars, Sepulchral Monumentu at Mylasa
* San Pedro Erroma (1770s Pintura - V&A)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8016608
* Commonscat Multimedia: William Pars

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 59973865
* ISNI: 0000 0000 6634 945X
* GND: 12276305X
* LCCN: n82006840
* SUDOC: 073635383
* ULAN: 500021450
* RKD: 61915

 |

* Wd Datuak: Q8016608
* Commonscat Multimedia: William Pars
**Stella Nyanzi** (Masaka, 1974ko ekainaren 16a) ugandar mediku-antropologoa eta ekintzaile feminista da.

Bizitza
-------

Stella Nyanzi Masakan jaio zen 1974n. Masa-komunikazioa eta Literatura ikasi zuen Kampalako Makerere Unibertsitatean, eta Mediku-antropologia Londresko University College-n. 2009an, Antropologiako doktoretza erdietsi zuen London School of Hygiene and Tropical Medicine-n. 2014-2016 bitartean, ikerlaria izan zen Makerere Unibertsitatean.

Emakumeen eta LGBT pertsonen eskubideen aldeko ekintzaile nabarmena da. 2017an, #Pad4GirlsUg kanpaina abiarazi zuen, Ugandako milioi bat neskari konpresa higienikoak eta tanpoiak banatzeko; izan ere, herrialdeko nesken % 30k eskolara joateari uzten diote hilekoarekin daudenean. *Muturreko zakartasuna*-ren aldekoa da, alegia, irain publikoa arma politiko gisa erabiltzearen defendatzailea. Hori dela-eta, behin baino gehiagotan atxilotua izan da Yoweri Museveni iraintzeaz akusatua. 2019ko abuztuan, 16 hilabeteko espetxe zigorra eman zioten presidenteari jazarpen zibernetikoa egiteagatik. 2020ko otsailaren 20an utzi zuten aske.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    *Stella Nyanzi.*  sahistory.org.za (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 10).
2. ↑   Kagumire, Rosebell. *Movimientos feministas en África.*  *Mundo Negro*, 2019ko maiatzak 31, mundonegro.es (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 10).
3. ↑    *Stella Nyanzi: Challenging power through "radical rudeness".*  ifex.org (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 10).
4. ↑    *Ugandans celebrate acquittal of popular activist Stella Nyanzi.*  Africanews, 2020ko otsailak 21, africanews.com (Noiz kontsultatua: 2020ko ekainak 10).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29390046
* Commonscat Multimedia: Stella Nyanzi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 269558940
* ISNI: 0000 0003 8342 170X
* GND: 1203123485
* LCCN: no2008065146
* ORCID: 0000-0002-6400-4014

 |

* Wd Datuak: Q29390046
* Commonscat Multimedia: Stella Nyanzi
**Ujiko gudua** (japonieraz: 以仁王の挙兵?)
, Genpei Gerretako lehen gudua izan zen. Ujiko lehen gudua, Genpei Gerrak abiarazi zituelako da ezaguna. 1180an, Mochihito Printzea, Minamoto klanaren hautagairik gogokoena errege bihurtzeko, Taira klanaren soldaduek jazarri zuten Mii-deraraino, Kioto ondoko tenplua zena. Taira klanaren alde zegoen Mii-derako monje baten oztopoaren ondorioz, Minamoto klanaren armada, beranduegi iritsi zen zubia defendatzeko.

Minamoto no Yorimasak, Mochihito Printzea zuzendu zuen klanaren armadarekin eta Mii-derako monje gerlari batzuekin batera hegoaldera, Narara.

Uji ibaia zeharkatu zuten eta zubia suntsitzen saiatu ziren Taira klanaren jazarpena eragozteko. Hiru monje gerlari aipatzen dira Heike monogatarin: Gochin no Tajima, Tsutsui Jomyo Meishu eta Ichirai Hoshi. Hiru hauek, gainontzeko monj gerlariekin batera, arku eta geziekin, arma ezberdinekin, labanekin eta naginatarekin borrokatu zuten.

Baina, hala ere, Taira klanaren armadak, ibaia zeharkatu eta Minamoto klanaren armada hatzematea lortu zuen. Yorimasa, printzeari, handik ihes egiten laguntzen saiatu zen, baina gezikada bat jaso zuen. Horren ondorioz, seppuku bidez bere buruaz beste egin zuen, honela, errenditu aurretik bere buruaz beste egitearen ohitura abiaraziz, Bigarren Mundu Gerrararte ere ohoratua izango zena. Historian ezagutzen den lehen seppukua da. Printzea, Taira no Tomomori buru zuen Taira klaneko gerlariek harrapatu eta exekutatu zuten.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Lehena izan zen** | **Genpei Gerratako gudua**1180 | Ondorengoa**Narako setioa** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1887494

 |

* Wd Datuak: Q1887494
Kabuki antzerkiko Otani Oniji aktorea, Toshusai Sharakuk egindako grabatua, 1794.
**Ukiyo-e** (euskaraz: «mundu iragankorreko irudiak») XVIII-XIX. mendeetako arte japoniarraren korronte nagusia da.

Zur gaineko grabatuetan garaiko egunoroko bizitzari zegozkion eszenak islatzen ziren zenbait kolore erabiliz. Gehienbat antzezleak, prostitutak, kabuki antzerkiko eszena ezagunak eta eszena erotikoak irudikatzen ziren.

XIX. mendean Europara iritsirik, eragin handia izan zuten abangoardiako pintore frantsesengan.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q185905
* Commonscat Multimedia: Ukiyo-e

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119397415 (data)
* GND: 4186686-1
* LCCN: sh85139330
* NDL: 00573979
* NKC: ph965096
* AAT: 300106769
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q185905
* Commonscat Multimedia: Ukiyo-e
**Vojislav Koštunica** —serbieraz: Војислав Коштуница, ahoskera: ʋǒjislaʋ koʃtǔnit͡sa— (Belgrad, Serbia, 1944ko martxoaren 24a) politikaria da.

Bizitza
-------

Serbiako Oposizio Demokratikoko (DOS) liderra, Jugoslaviako lehendakaria. Zuzenbideko irakasle izan zen unibertsitatean, 1974 arte; urte hartan bere lanpostutik egotzi zuten Titoren kontra agertzeagatik. 1992an Serbiako Alderdi Demokratikoa (DSS) sortu zuen.

2000ko abuztuan 18 talde liberal eta nazionalistez osaturiko Aldaketarako Aliantzaren hautagai izatea onartu zuen; taldeak urte bereko irailean esku hartu zuen hauteskundeetan Serbiako Oposizio Demokratikoa (DOS) izenarekin. Bere hitzaldian, gogor kritikatu zuen Kostunicak Mendebaldea Kosovo Serbiari kendu izangatik, 1999ko udaberriko bonbardaketen ondoren; orobat azaldu zen Miloševićen kontra, Serbiar nazionalismoaren galtzailetzat akusatuz. Hauteskundeak egin zirenean (2000ko iraila), hauteskunde-batzordeak adierazi zuen Kostunicak botoen % 48,22 lortu zuela, eta Milosevicek % 40,23. Batzordeak ordea ezeztatu egin zuen Kostunicaren hautapena eta Milosevicek ez zuen onartu bere galera; hurrengo egunean protesta handiak izan ziren batzordearen erabakiaren eta Milosevicen aurka eta Kostunicaren alde. Azkenean, Milosevicek amore eman zuen eta ezagutu zuen Koštunica presidente berritzat. Abenduko legebiltzarreko hauteskundeetan, Kostunicaren DOS alderdiak garaipen erabatekoa izan zuen, eta garaipen horrek sendotu zuen Koštunica bere karguan. Haren ondoren, Kostunicak erreforma demokratikoak iragarri zituen, Milosevicen erregimena erabat deuseztatuko zutenak. Jugoslaviako errepublika federala desagertu zenean Serbia eta Montenegro estatuak sortzeko, bere lehendakari-kargua utzi eta Serbiako lehen hauteskundeak egin ziren (2003). Vojislav Koštunicak hauteskundeak irabazi eta Serbiako Lehen Ministro izan zen 2008an karguari uko egin zion arte, Kosovok independentzia deklaratu eta astebetera.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Vojislav Koštunica*** Aldatu lotura Wikidatan |

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q33031
* Commonscat Multimedia: Vojislav Koštunica

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 79127908
* ISNI: 0000 0001 0919 0865
* BNF: 12715921h (data)
* GND: 124398421
* LCCN: n84140535
* NKC: jx20040720239
* SUDOC: 085793760
* BIBSYS: 90175680
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 03598/eu\_k\_2852/k2852
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q33031
* Commonscat Multimedia: Vojislav Koštunica