**Gimel** alfabeto semitiko askoren hirugarren hizkia da. Feniziar alfabetoan agertzen da, baita alfabeto aramearrean ere. Alfabeto hebrearrean ג idazten da, alfabeto siriakoan ܓ eta arabiar alfabetoan ج (azken honetan 5. letra da). Feniziar alfabetoan zein eratorritako guztietan, arabiarrean izan ezik, kontsonante ahozkatu belar herskariaren soinua aiderazten du, NAF: [g]. Arabiera Estandar Modernoan hiru soinu ezberdin egiteko erabiltzen da: NAF: [g], NAF: [ʒ] eta NAF: [d͡ʒ].

Ez da ezagutzen letra Proto-Kanaanitarra, baina ziurrenik izena arma baten izenetik eratorria zen, edo baliteke jaurtitzen zen arma baten izena izatea. Hau Proto-Sinaitarr glifo batetik eratortzen da, azpian agertzen den hieroglifikoan oinarritua.

Letra honetatik greziar alfabetoko gamma (Γ), alfabeto latinoko C eta G eta alfabeto zirilikoko Г letrak eratortzen dira.

Gimel hebrearra
---------------

|  |
| --- |
| **Alfabeto hebrearra** |
|  א  ב  ג  ד  ה  ו ז  ח  ט  י  כך ל  מם  נן  ס  ע  פף צץ  ק  ר  ש  ת
 |

| Aldaera ortografikoak |
| --- |
| Inprentako tipografiak | HebreeraKurtsiboa | RashiIdazkera |
| Serif | Sans-serif | Monospace |
| **ג** | ג | ג |  |  |

**Gimel** letra hebrearra (גִּימֵל) alfabetoko 3. letra da. Dagesh bat jaso dezakeen 6 letretako bat da. Gaur egun hitz egiten den Hebrearrean ez dago aldaerarik ahoskeran dagesh hori jarrita, baina aspaldi bazen. Gainera Yemendar hebreeran Gimel letrak NAF: [g - ʒ - d͡ʒ] soinuak adierazten ditu dagesh bat duenean eta NAF: [ɣ] ez duenean.

Gimel letra geresh batekin jarraituta idazten denean (ג׳) atzerriko hizkuntzetatik mailegatutako NAF: [d͡ʒ] fonemarako erabiltzen da.

Gamal/Gomal siriakoa
--------------------

|  |
| --- |
| **Alfabeto siriakoa** |
|  ܐ  ܒ  ܓ  ܕ  ܗ  ܘ ܙ  ܚ  ܛ  ܝ  ܟܟ  ܠ ܡܡ  ܢܢ  ܣ  ܥ  ܦ ܨ  ܩ  ܪ  ܫ  ܬ
 |

| **Gamal/Gomal** |
| --- |
|  *Madnḫaya* Gamal |
|  *Serṭo* Gomal |
|  *Esṭrangela* Gamal |

Alfabeto siriakoan hirugarren letra ܓ da. Ekialdeko ahoskeran **Gamal** izena du eta mendebaldean **Gomal** (ܓܵܡܵܠ). Bi soinu ezberdin izan ditzakeen 6 letretako bat da. Ahoskera indartsua denean (*qûššāyâ*) NAF: [g] ordezkatzen du, "**g**asteiz" hitzan bezala. Gamal/Gomal ahoskera leunean ematen denean (*rûkkāḵâ*) normaldi NAF: [ɣ] soinua du. Gaur egunko Garshuni eta hizkuntza neo-aramearretan arabieratik eta persiarretik datozen hitz mailegatuak idazteko NAF: [d͡ʒ] fonema beharrezkoa denean *Jamal/Jomal* moduko letra erabiltzen da, finean letra bera baina tilde batekin azpian edo barruan delarik (ܓ̰).

Arabiar ǧīm
-----------

|  |
| --- |
| **Arabiar alfabetoa** |
| 
ا   ب   ت   ث   ج   ح خ   د   ذ   ر   ز   س ش   ص   ض   ط   ظ ع   غ   ف   ق   ك ل   م   ن   ه   و   ي
 |

Arabierazko alfabetoko ج letra (ǧīm, arabieraz جيم) Gimel hizkiari asoziatutakoa da. Modu ezberdinetan idazten da hitzan duen kokapenaren arabera:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Posizioa hitzan: | Isolatua | Bukaeran | Erdian | Hasieran |
| Hizkiaren forma: | ج‎ | ـج‎ | ـجـ‎ | جـ‎ |

Arabiera Estandar Modernoak hiru ahoskera ditu letra honentzat: NAF: [d͡ʒ - ʒ - ɡ]. Ahoskera aldaerak gertatzen dira arabiera estandar modernoan Arabieraren barietateak garrantzi handia duelako:

* Aljeriar arabieran, Irakiar arabieran eta beste dialekto batzuetan NAF: [d͡ʒ] ahoskatzen da.
* Egipziar arabieran eta Yemeniar arabierako dialekto batzuetan (Tihami, adibidez), NAF: [g] ahoskatzen da, beste hizkuntza semitikoetan bezala.
* Maghrebtar arabieran (Aljerian ezik) eta Sortaldeko arabiarrean NAF: [ʒ] ahoskatzen da.
* Kuwaiteko arabieran eta Golkoko arabieran NAF: [j] ahoskatzen da modu kolokialean hitz egiterakoan.
* Beduinoek palatalizatzen dute, eta NAF: [ɡʲ] ahoskatu, ziurrenik Arabiera Klasikoan ahoskatzen zen modua.
* Sudaniar arabieran eta Yemeneko beste dialektoetan NAF: [ɟ] ahoskatzen da, Arabiera Klasikoan oinarritua ere.

Egipziarrek beti erabiltzen dute ج letra NAF: [g] soinua egiteko, adibidez 'golf' hitza aipatu behar dutenean. Hala ere ez da desegokia erabiltzea ʒ edo d͡ʒ soinuak adierazteko. Hala ere bi hauek traskribatzeko beharra dagoenean, biak berdintzen dira NAF: [ʒ] soinura eta چ letra erabili. Persiar, Urdu, Sindhi eta antzekoek چ letrari NAF: [t͡ʃ] soinua esleitzen diote.

Persiar-Arabiar idazkeran *jīm* deitzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17525296
* Commonscat Multimedia: Gimel (letter)

---

 |

* Wd Datuak: Q17525296
* Commonscat Multimedia: Gimel (letter)