*Artikulu hau Ultzama ibaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ultzama (argipena)».*

**Ultzama** (ultzamalderaz: *Ultzama ugeldia*) Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. 38,3 kilometro luzerarekin, Ultzaman Saioa mendiko magalean jaiotzen da, 1296 metroko altueran, eta Arga ibaian isurtzatzen da, Ezkabarte ibarreko Atarrabia udalerrian, 417 metroko altueran.

Ibilbidean zehar, 270 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu, eta Olabetik igarotzean 6,770 metro kubiko segundoko batez besteko emaria hartzen du segundoko. Kopuru hori, oro har, 0,781raino jaisten da abuztuan, euri gutxien egiten duenean, eta abenduaren 12,338era igotzen da, hilabete horretan euria eta elurteak ugariagoak baitira.

Bere ibilbidean, Ultzama, Odieta, Olaibar eta Ezkabarte ibarrak zeharkatzen ditu.

Ibilbidea
---------

Belate mendatearen inguruan jaiotzen da, eta Arañoz mendia inguratzeko hartzen duen bihurguneaz beste, ibilguak hegoaldeko noranzkoa du.

Arratitzeko Bentatatik iragan ondoren, Ultzamaldea igarotzen duenean, Arraitz-Orkin, Alkotz, Iraizotz, Zenotz eta Gerendiain kontzejuak zeharkatzen ditu.

Handik gutxira Arkil errekaren emaria jasotzen du. Ondoren Odieta ibarrean sartu eta Latasa (bertan Beroa amildegiko errekaren emaria jasotzen du), Erripa, Ziaurritz eta Ostitz kontzejuak igarotzen ditu, azken kontzeju horretara iritsi aurretik Anue ibarretik datorren Mediano errekaren emaria jasotzen du.

Olaibar udalerriko lursailetan sartu eta Beraitz, Enderitz eta Olabe kontzejuak igarotzen ditu. Ezkabarte udalerriko lursailetan sartu eta Sorauren, Orikain eta Arre kontzejuak igarotzen ditu.

Azkenean, Iruñerrian sartu, Atarrabia udalerrira iritsi eta urak Arga ibaian isurtzen ditu.

Argaren Ibai Parkean Atarrabiatik Soraureneraino
------------------------------------------------

Iruñerritik pasatzen den Arga ibaiaren ibilbidean Iruñerriko Mankomunitateak 12 kilometro inguruko natur pasealekua antolatu zuen Argaren Ibai Parkean. Atarrabiako San Andres Errotan gora bi adarretan banatzen da bidea, Arga ibaiarekin Uharte eta Zabaldikara doa eta Ultzama ibaiarekin Arre eta Soraureneraino. Guztira milioi bat metro koadro hartzen ditu parkeak. Ibaiko landarediaz gain beste elementu asko ikus daitezke ibilbidean: zubi historikoak, presak, errotak, zaldainak, lorategiak, parkeak, ontziralekuak, askaldegiak, arrantza lekuak, haztegiak, baratzeak, zaldiak eta behiak belar-soroetan, iturriak, pilotaleku bat, bai eta Ingurumen Heziketarako Museo bat ere. Atarrabian aipagarriak dira zubia eta San Andres errota, Arga eta Ultzama ibaiek bat egiten duten tokian dagoena.

Eraikinak
---------

Ondorengo eraikin hauek Ultzama ibaiaren ibilbidean daude:

* Trinitateko zubia, Arre eta Atarrabiako mugan.
* Trinitatearen basilika, Arre eta Atarrabiako mugan.
* San Andres errota Atarrabian.

Argazki galeria
---------------

* ZiaurritzenZiaurritzen
* Arre Ezkabarten txindelapea iturrianArre Ezkabarten txindelapea iturrian
* Arreko zubi zaharraArreko zubi zaharra
* Atarrabia/Arreko Andra Mariren zubiaAtarrabia/Arreko Andra Mariren zubia
* AtarrabianAtarrabian
* AtarrabianAtarrabian
* San Andres errota AtarrabianSan Andres errota Atarrabian

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskaltzaindia: *166. araua: Euskal Herriko ibaiak*.
2. ↑   «EDUKIERA-ESTAZIOAK: Estazio foronomikoaren datuak (Ultzama Olaben)» *ceh.cedex.es* (Noiz kontsultatua: 2021-10-28).
3. ↑    «Argaren Ibai Parkea» *www.turismo.navarra.es* (Noiz kontsultatua: 2018-08-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18747651
* Commonscat Multimedia: Ultzama River / Q18747651

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEN: 19894

 |

* Wd Datuak: Q18747651
* Commonscat Multimedia: Ultzama River / Q18747651



1. ↑  /ults̻áma/ ahoskatua (laguntza)  
Azentua: zorrotza bigarren silaban