Nikaba daraman yemendarra.
**Nikaba**/ (arabieraz: نقاب‎ *Txantiloi:Langue* *Txantiloi:MSAPI* ) belo integrala da, aurpegia estaltzen duena, begiak izan ezik. Emakume musulman batzuek janzten dute, eta, tradizio islamiar batzuetan, haren funtzioa da arrotz zaizkien gizonen aurrean beren pudorea gordetzea.

Historia
--------

[[Fichier:EFatima\_in\_UAE\_with\_niqab.jpg|link=Fitxategi:EFatima\_in\_UAE\_with\_niqab.jpg|alt=Une femme voilée d'un niqab aux Émirats arabes unis.|ezkerrera|thumb|Une femme voilée d'un niqab aux Émirats arabes unis.]]
Tertulianok Mahoma eta Islama agertu baino bost mende lehenago Tunisian jaioa eta Arabiara inoiz joan ez zenak, hau idatzi zuen *birjinen* *beloaren* gainean: "Arabiako emakumeak, denak ere emakume pagano, epaile-lanak egingo dizkizute; haiek, burua estaltzeaz pozik ez eta, aurpegi osoa ere estaltzen dute, begi bakarrarentzako irekigunetxo bat utzita, nahiago baitute argiaren erdiari uko egin auurpegi osoa prostituitu baino".[3]

Muhammad Hamidullah-en arabera, badirudi Arabiako emakume ezkongabeak babestu egiten zirela garai aurreislamiarrean. Bestalde, gizarteko klase batzuetan, emakumeak atzerritarren aurrean aurpegia estaltzen zutela zirudien, filologiak iradokitzen duen bezala.

Emakumeen ilea estaltzen duen beloa Ekialde Hurbileko tradizioari dagokio (K.a. lehen milurtekotik aipatua), eta emakume askeak eta esklaboak bereizteko balio zeun. Teglath-Phalasar I.a erregearen lege asiriarren A 40 tabletan, K.a. 1.000 inguruan, nahitaezkoa bilakatu zuten gizon askeen emakumeentzat eta neskentzat, eta esklaboei eta prostitutei debekatu.

Batzuek Hebrear Bibliaren garaira eramaten dute aurpegia estaltzen duen beloa, non, Hasiera 24-65 atalean, irakurtzen baita Rebeccak "beloa hartu eta estali egin zela". Biblian, beloak aurpegia estaltzen duena esan nahi du espezialista batzuen arabera.

Historialariak, ordea, beloaren funtzioan bat datoz, geroago, Islama zabaltzeko unean: ileeak estaltzeko jantzitako oihal horren helburua beti izan da emakume esklaboak eta emakume askeak bereiztea. Islamaren lehen garaietan, Medina hirian, emakumeei gomendatu zitzaien gauez kalean beren beharrak egiteko -ohitura zenez- etxetik ateratzen zirenean eramateko, gizonek esklaboekin nahas ez zitzaten, zeinez libreki abusa baitzezaketen.

Koranaren 6.236 bertsoetatik, hiruk baizik ez dute beloa aipatzen, eta horietako bat, 33. Surahren 59. bertsoa, gizarte-errealitate horien inguruan:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Ô Prophète ! Dis à tes épouses, à tes filles, et aux femmes des croyants, de ramener leurs capes sur elles. Ce sera pour elles le moyen le plus commode de se faire connaître et de ne pas être offensées. |  » |
| Coran, sourate « Les Coalisés » 33:59 |

Jatorri hori, antzinako gizarteetako esklabotasunari hertsiki lotua, ez dute aipatzen gizarte garaikideetako beloaren aldekoek, non izate historikoaren arrazoi hori, esklabotzarekin batera, desagertu egin baita.

Hiru pertsona Adanan, Turkian, paseoan, nikaba jantzita.
Kastitateari buruzko beste bertso batean (zeinak barne hartzen baititu gizonak nahiz emakumeak), hemen aipatutako beloa bularraldea estaltzeko da, eta ez ilea. Hau zehazten da : 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Et dis aux croyantes de baisser leur regard, de garder leur chasteté, et de ne montrer de leurs atours que ce qui en paraît et qu'elles rabattent leur voile sur leur poitrine ; et qu'elles ne montrent leurs atours qu'à leurs maris, ou à leurs pères, ou aux pères de leurs maris, ou à leurs fils, ou aux fils de leurs maris, ou à leurs frères, ou aux fils de leurs frères, ou aux fils de leurs sœurs, ou aux femmes musulmanes, ou aux esclaves qu'elles possèdent, ou aux domestiques mâles impuissants, ou aux garçons impubères qui ignorent tout des parties cachées des femmes. Et qu'elles ne frappent pas avec leurs pieds de façon que l'on sache ce qu'elles cachent de leurs parures. Et repentez-vous tous devant Allah, ô croyants, afin que vous récoltiez le succès. |  » |
| Coran 24:31 |

Erabilitako arabiar hitza *khimâr* da, "zapi" esan nahi du, eta "fular" hitza "modernoegia" da garai hartarako. Ohitura beduinoen arabera, mugitzen diren ehun korapilatuak zeramatzaten emakumeei zuzentzen zitzaien ordena.

Hijâb hitza, "beloa" esan nahi duena, hirugarren bertso nahiko enigmatikoan ageri da: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Et si vous leur demandez [à ses femmes] quelque objet, faites-le à travers un rideau : c'est plus pur pour vos cœurs et leurs cœurs. |  » |
| Coran 33:53 |

"Gortina baten atzetik" esapideak gortina baten atzetik hitz egin behar zaiela ala belo batekin estali behar direla esan nahi al du? Edo, sufiek (islamaren mistikoek) pentsatzen duten bezala, "pudorearen beloa" dela, bihotzetik datorrena eta ez dela oihal berezi bat? Ez dago ebatzita, baina Koranak ere ez du gehiago esaten. Bertso horien interpretazio oso desberdinak egin dira leku, sentsibilitate eta garaien arabera.

Beloa, forma ezberdinetan, nikaba barne, eskualde musulman batzuetan presente dago ordutik, baita populazio ez-musulmanek haiek kolonizatu bitartean ere. Bestalde, ez da arraroa 1880tik 1930era bitarteko emakume musulmanen irudiak ikustea, non emakumeek aurpegia estalita baitzuten. beharra], herrialdeen araberako aldaerekin (Aljeriako haik, etab.).
Catégorie:Article à référence nécessaire
Beloa erabiltzearen aurkako lehen politika publikoak, nesken eta mutilen arteko hezkuntza-berdintasunaren izenean, buruzagi arabiarrek eman zituzten, eta 1950. hamarkadan zabaldu ziren, deskolonizazioaren garaian eta ondoren, batez ere Michel Aflak jatorri siriarreko intelektualaren eraginpean, panarabismoaren teoriko eta sortzailea, edo nazionalista arabiarra bera. Siria izan zen, Michel Aflaq-ek inspiratutako jatorriko Baath Alderdi Arabiar Sozialistaren eraginpean, beloa eskoletan erabiltzea debekatu zuen lehen herrialdea, 1950eko hamarkadan (debeku hori geroago kendu zuen Baxar al-Assad-ek).

1950etik 1960ra bitarteko aldi horretan, Ekialde Hurbilean nazionalismo arabiarraren ideia modernoen zabalkundeak markatutako aldian, zeinen kontra agertu baitziren erlijio-buruzagi tradizionalistak; azken horiek, Sayyid Qutb buru zutela (salafismoaren inspiratzailea), emakumeek beloa nahitaez janztearen alde egin zuten.

Gaur egun, salafismo jihadistari aurrez aurre duten herrialde batzuetan, nikabak segurtasun nazionala ahultzen duela uste dute. Agintari batzuek nahi dute bere aurpegia inork ez ezkutatzea, pertsonak errazago identifikatzeko. Sri Lankan, erlijioso musulmanek herrialde horretako emakume musulmanei beren aurpegia ez estaltzeko eskatu zieten, Estatu Islamikoa erakundeak aldarrikatutako erasoen ondoren, zeinek 253 hildako eragin baitzituzten.

### Posizionatzea

2009ko urrian, Mohammed Sayed Tantaouik, Kairoko al-Azhar meskitako imanak, (Islamean erreferentziazko erakundeetako bat) debekatu egin zuen nikaba erabiltzea bere erakundeko nesken lizeoetan. Horrela, ikasle bati eskatu zion belo integrala kentzeko, eta azaldu zuen "nikaba tradizio bat baino ez dela, ez duela erlaziorik erlijioarekin, ez hurbiletik, ez urrutitik".[12]

Beloa janztea herrialde musulmanetan
------------------------------------

### Aljeria

2017an, Nouria Benghabea-Remaoun Hezkuntza ministroaren dekretu batek Aljeriako eskoletan nikaba eta belo integrala (aurpegia ezkutatzen duena) debekatu zituen. Erabaki horren helburua izan zen azterketetan tranparik ez egitea. 2018an, gobernuak debekatu egin zuen nikaba erabiltzea zerbitzu publikoetarako esleitutako lantokietan, segurtasun- eta profesionaltasun-arrazoiengatik.

### Saudi Arabia

[[Fichier:Young\_Saudi\_Arabian\_woman\_in\_Abha.jpg|link=Fitxategi:Young\_Saudi\_Arabian\_woman\_in\_Abha.jpg|alt=Une femme d'Arabie saoudite portant le niqab.|ezkerrera|thumb|Une femme d'Arabie saoudite portant le niqab.]]
Inongo legek ez du eskatzen Saudi Arabian nikaba janztea, baina kultura-elementu garrantzitsua da herrialdean, eta, Riad, Meka, Medina, Abha gisako hirietan, emakume gehienek nikaba janzten dute.

Saudi Arabiako Xaria Legearen arabera, emakumeen arropak baldintza hauek bete behar ditu: 

* Emakumeek gorputz osoa estali behar dute, baina begiak agerian uzten zaizkie, makillajea ez dezaten erabili.
* Emakumeek abaia eta estaltzen dutena ezkutatzeko belo aski lodia eraman behar dituzte.
* Emakumeek ez dute gizonen arreta erakartzen duen arroparik eraman behar.

### Egipto

Fellah emakumeak Egipton (1860tik 1920ra)
Egipton, nikabak historia luze eta konplexua du. Gizartearen % 95 sunita da, eta emakumeen % 90ek nolabaiteko beloa janzten dute. Egiptoko emakume gehienek gutxienez ilea estaltzen dute hijabarekin. Nikaba ez da hain arrunta, baina gero eta gehiago erabiltzeko joera dago. Horregatik arduratzen ari dira agintariak, aurpegi osoa estaltzea segurtasun-arazoa baita, baina baita gehiago erabiltzea lege islamiarraren berrespena delako ere, herrialdeko legearen aurka.

2009ko urriaren 8an, al-Azhar Unibertsitateak, Islam sunnita eskola ezagunenetako batek, nikaba erabiltzea debekatu zuen neskatoen gela eta logela guztietan.

* Vêtements de sortie pour une Egyptienne de la haute société (1836)Goi-mailako gizarteko emakume egiptoar baten irteera-arropa (1836)
* Caïrote (entre 1860 et années1920)Kairoto (1860 eta 1920 artean)
* Femmes voilées et hommes au CaireEmakume belodunak eta gizonak Kairon
* Femme voilée en Egypte (1906)Emakume beloduna Egipton (1906)
* Femme copte (1918)Emakume koptoa(1918)
* Egyptienne à cheval à Gizeh (2010)Emakume egiptoarra zaldiz, Gizeh(2010)

### Iran

Irango Shah familiako kidea (1875 eta 1933 artean)
Nikaba, tradizioz, Iran hegoaldean jantzi izan dute gutxiengo etniko arabiarrek, islama iritsi zenetik Qajar dinastiaren amaierara arte. Aldaketa asko izan ziren eskualdeen arabera. Tradizioz, erlijio berria baino askoz lehenago eramaten zuten emakumeek txadorra.

Reza Shah Pahlavik belo forma oro debekatu egin zuen 1936an, eta bateraezintzat jo zuen herrialde moderno baten nahiekin. Poliziak nikaba bat zeramaten emakumeak atxilotu behar zituen, eta beharrezkoa izanez gero indarra erabiliz kenduarazi behar zieten. Kleroa matxinatu egin zen, eta esan zuen nahitaezkoa zela emakumeek aurpegia estaltzea. Emakume asko Goharshadeko meskitan bildu ziren aurpegi estaliarekin protesta-seinale gisa. 
[[Fichier:Woman\_wearing\_battula.jpg|link=Fitxategi:Woman\_wearing\_battula.jpg|alt=Une Iranienne vêtue d'un niqab à Bandar Abbas.|thumb|Une Iranienne vêtue d'un niqab à Bandar Abbas.]]
Legearen aplikazioa 1941 eta 1979 bitartean leundu zen. Aurpegia beloarekin estaltzea bakan bihurtu zen, eta emakumeak fular batez bakarrik estaltzen ziren. Modako jatetxe eta hotelek uko egin zioten nikaba jantzita zuten emakumeak zerbitzatzeari. Lizeoek eta unibertsitateek fularra onartzen zuten, baina nikaba ez erabiltzea bultzatzen zuten.

Errepublika Islamiarreko Gobernua ezarri ondoren, ordena-indarrek ez zuten jada nikabaren debekua zigortzen.

Iran modernoan, nikabaren erabilera arraroa da, eta gutxiengo etnikoek eta musulman arabiar gutxi batzuek baino ez dute erabiltzen, Bandar Abbas, Minab edo Bushehr bezalako hegoaldeko kostaldeko hirietan. Khuzestango emakume batzuek, arabiarragoak, beti janzten dute nikaba.

Marokoko nikaba daraman Marokoko emakumea
### Maroko

2017an, Marokok debekatu egin zuen burka (nikab afganiarra) fabrikatzea eta saltzea, segurtasun-arrazoiak argudiatuz.

Bestalde, Marokoko nikaba ez da inoiz inola debekatu.

### Siria

Sirian, nikaba jantzen zuten ikasleei debekatu zitzaien unibertsitatean matrikulatzea 2010ean. Gobernuak atmosfera laiko tradizionala berretsi nahi zuen. 2011n debekua leundu egin zen.

Emakume bat nikaba jantzita, Damaskoko merkatuan (2020).
### Tunisia

2019ko uztailaren 5ean, Youssef Chahed Tunisiako gobernuburuak debekatu egin zuen nikaba jantzea Tunisiako erakunde publikoetan.

Nikaba jantzita daraman emakume bat, Bizerteko kaleetan (2012)
### Yemen

[[Fichier:Yemeni\_doctor.jpg|link=Fitxategi:Yemeni\_doctor.jpg|alt=Yéménite habillée d'un niqab.|thumb|Yéménite habillée d'un niqab.]]
Antzinarotik, nikaba janztearen tradizio arabiarra praktikatzen da Yemenen egiten da. Tradizioz, neskek nerabezarotik eramaten dute beloa. Baina nikabaren onarpena ez da erabatekoa: Tawakel Karman, erreformarako Yemengo Kongresua oposizioko alderdi politiko nagusiko kideak bere nikaba erantzi zuen 2004an giza eskubideei buruzko hitzaldi batean, eta, harrezkero, gauza bera egiteko eskatzen die gainerako emakumeei.

Alderdi politikoak
------------------

### Aljeria

Emakume bat Bejaian (2015)
Nikaba eta burka ofizialki debekatuta daude funtzionarioentzat 2006ko agindu baten ondotik.

2018an, Ahmed Ouyahia lehen ministroak agindua gogorarazi zuen: "Funtzionarioek eta eragile publikoek lege- eta estatutu-betebehar partikularrak dituzte. Esparru horretan, funtzionarioek eta eragile publikoek, beren lanbide-betebeharrez gain, beren zerbitzuaren barruko segurtasun- eta komunikazio-arauak eta -baldintzak ere errespetatu behar dituzte, eta horiek identifikazio fisiko sistematikoa eta etengabea ezartzen dute, bereziki lantokian».

Aurrerago, lehen ministroak hau gehitu zuen: «Funtzionarioek eta eragile publikoek ezin dute zerbitzu publikoko eginkizunak betetzea eragozten dien arroparik eraman, batez ere, lantokietan erabat debekatuta dagoen nikaba».

### Alemania

2017ko apirilaren 27an, Alemaniako diputatuek belo integralaren erabilera partzialki debekatzen duen lege bat onartu zuten, bereziki funtzionarioentzat (funtzionario publikoek aurpegia agerian eduki behar dute beren eginkizunen esparruan).

### Belgika

Leku publikoetan burka eta nikaba erabiltzea debekatuta dago, teorian behintzat, Belgikako udalerri askotan, udaltzaingoaren araudien bidez (eskualdekoa). Ildo horretan, 2005eko otsailaren 21ean François Xavier de Donneak (Mugimendu Erreformatzaileko diputatua, eskuina) Ordezkarien Ganberari aurkeztutako lege-proposamen batek ez zuen onartu batzar horrek.

Udaltzaingoko bi eremutako kontseiluek, gutxienez, hau da, Brusela-Mendebaldekoak (Berchem-Sainte-Agathe, Ganshoren, Koekelberg, Jette, Molenbeek) eta Maaseikekoak, polizia-araudi orokorrak onartu dituzte, eta, horien arabera, edonori debekatzen ahal diote "eremu publiko ezkutatuta edo mozorrotuta agertzea", bourgmestreak ("alkatea") berariaz baimendu ezean. Erregelamendu hau Brusela Mendebaldean arau hau urratzen duenari "150 euroko administrazio-isuna ezarriko zaio". 2008ko maiatzean, unibertsitate-azterketa batek jakinarazi zuen 33 akta egin zirela Bruselako polizia-eremuetan arau-hauste horrengatik, 21 Molenbeek-en, 3 Koekelbergen, 2 Saint-Gillesen eta 1 Bruselan.

Beste polizia-zona batzuetan, araudi orokorrek indarrean dituzte zenbait artikulu, hala nola, "inauterietatik kanpo, inor ezin da maskaratuta edo trabestiturik ibili kaleetan" edo "agintari eskudunen baimenik gabe, herri-jabarian debekatuta dago aurpegia ezkutatzea mozorro, maskara edo beste edozein baliabide erabilita, "inauteri-garaian" izan ezik; nikaba edo burka janzteagatik isuna jartzeko aukera uzten du horrek teorikoki.

2010eko apirilaren 29an, Ordezkarien Ganberak (diputatuak) aho batez onartu zuen, bi abstentzio kenduta, Mugimendu Erreformatzaileko Daniel Bacquelaineren lege-proposamena (eskuin liberala), aurpegia osorik edo ia osorik ezkutatzen duen jantzi oro erabiltzea debekatzeko xedea duena. Hala ere, Legebiltzarra aldez aurretik desegitearen ondorioz, proposamen horrek legegintzako prozesu osoa gauzatu behar du berriro.

2011ko urtarrilaren 26an, Bruselako Polizia Auzitegiak arrazoia eman zion Etterbeek udalerriko Poliziaren Erregelamendu Orokorraren esparruan bi aldiz isuna jarri zioten emakume bati, eta, 8 orrialdeko txostenean, udalerriak adierazi zuen "ez duela frogatzen horrelako murrizketa bat beharrezkoa zenik segurtasuna bermatzeko… Hainbat egoera gertatzen dira non pertsonek euren aurpegia estali behar duten... Pentsatu azkenaldiko hotz handiei: herritarrek sudur puntaraino estali beharra izan dute aurpegi-estalkiekin edo lepoko altuekin, inongo kezkarik gabe." Etterbeekeko alkate Vincent De Wolf "ek iragarri zuen epai horren auka kasazio-epaitegira jotzea aztertzen ari zela.

2011ko apirilaren 28an, lege-proposamena berriz aurkeztu zuten, eta Legebiltzarrak berriz bozkatu zuen gai arruntetan. Lege-proposamen horrek erreakzioak eragiten ditu etengabe.

2017(e)ko uztailaren 11n, CEDHk berretsi egin zuen Belgikan nikaba janzteko debekua.

### Danimarka

2018ko maiatzaren 31n, Danimarkako Parlamentuak lege bat atera zuen, belo integralaren erabilera partzialki debekatzen duena.

### Frantzia

Frantziako lurraldean belo integrala egiteari buruzko informazioa eman ondoren, Batzar Nazionalak, 2010eko maiatzaren 11n hartutako ebazpenean, "uste du gizonen eta emakumeen arteko duintasunaren eta berdintasunaren aurka egiten duten praktika erradikalak, belo integrala erabiltzea barne, Errepublikaren balioen kontrakoak direla. »[43]

2010eko maiatzaren 19an, Frantziako Gobernuak lege-proiektu bat aurkeztu zuen Parlamentuko Mahaian, aurpegia eremu publikoan ezkutatzea debekatzen zuena.

Parlamentuak 2010eko urriaren 11ko 2010-1192 Legea onartu zuen, eremu publikoan aurpegia ezkutatzea debekatzen duena. Hau dio 1. artikuluak: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Nul ne peut, dans l'espace public, porter une tenue destinée à dissimuler son visage. |  » |

Urtebete geroago, France 24k lehen balantze arindua argitaratu zuen.

### Quebec (Kanada)

2017ko urriaren 28an, Quebeceko Batzar Nazionalak 62. Legea onartu zuen, eta zerbitzu publikoak eman eta jasotzean aurpegia ezkutatzen duen arropa erabiltzea debekatzen die funtzionarioei eta erabiltzaileei.

### Sri Lanka

2019an, 2019ko apirilaren 21ean Sri Lankan egindako atentatuen ondoren, aurpegia ezkutatzen zuten jantzi guztiak debekatuta egon ziren aldi baterako. Nikaba eta burka debekatzeko neurria berretsi zuen gobernuak 2021eko martxoaren 13an, eta zenbait musulmanen protestak eragin zituen.

Galeriak
--------

* Gaur egun
* Porte-drapeau en niqab lors d'une manifestation contre les agressions sexuelles massives des femmes pendant l'Aïd au  Caire (2006)Banderadunak nikaba jantzita, emakumeen aurkako sexu-eraso masiboen aurkako manifestazio batean, Eid al-Fitr festan, Kairo(2006)
* Femme portant un niqab en Californie (2008)Emakume bat, nikaba jantzita, Kalifornia(2008)
* Femmes en burqa et marine américain gardant l'entrée d'une clinique médicale à Saqlawiyah en Irak (2008)Emakumeak burka jantzita, eta marine amerikarra klinika mediko baten sarreran, Saqlawiyah, Iraken (2008)
* Femmes afghanes après avoir voté (2010)Afganistango emakumeak, botoa eman ondoren (2010)
* Femme portant un niqab dans la vieille ville de Jérusalem (2010)Nikaba daraman emakumea,Jerusalemgo Hiri Zaharra (2010)
* Burqas et niqab portés par une tribu pachtoune devant un centre de distribution alimentaire en Iran (2011)Burkak eta nikabak tribu batek eramandaindioilarraIranen elikagaiak banatzeko zentro baten aurrean (2011)
* Jeune fille à Istanbul (2011)Neska gazte bat,Istanbul (2011)
* Niqab accessoirisé de façon moderne, Istanbul (2012)Nikaba osagarri modernoekin, Istanbul (2012)
* Cycliste en niqab à Kurnool en Inde (2013)Txirrindulari bat, nikaba jantzita,Kurnool, India (2013)
* Infirmière lors de la Journée mondiale d'aide humanitaire à l'hôpital de Banadir en Somalie (2014)Erizain bat, Laguntza Humanitarioaren Nazioarteko EguneanBanadirko ospitalean, Somalia (2014)
* Vendeuse dans un souk au Yémen (2014)Saltzaile bat Yemengo zokoan (2014)
* Femme musulmane au palais de Dolmabahce en Turquie (2015)Emakume musulman bat Dolmabahce jauregian, Turkian (2015)
* Femme touareg en Algérie (2015)Emakumezkoatuarega, Aljerian (2015)
* Couple à Venise (2016)Bikote bat Venezian(2016)

Txantiloi:Références nombreuses

Eranskinak
----------

 

### Bibliografia

* Maria Giuseppina Muzzarelli (trad. de l'italien), Histoire du voile : Des origines au foulard islamique, Montrouge, Bayard, avril 2017, 350 p. 14,5 x 2 x 19 cm (ISBN 978-2-227-49069-7, 2-227-49069-1 et 2-227-49069-1)

### Lotutako artikuluak

* Hidjab
* Djilbab
* Burqa
* Sefseri
* Haïk
* Sitar
* Tchador
* Tchadri
* Mantille
* Guimpe
* Affaires du voile islamique

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**femmes** |



1. ↑  Prononciation en français de France standardisé retranscrite selon la norme API.
2. ↑  Prononciation de l'arabe standard retranscrite selon la norme API.
3. ↑  Voir sur *tel.archives-ouvertes.fr*.
4. ↑    *École doctorale, université Lyon 2, sciences politique.*  2004..
5. 1 2  Voir sur *msn.com*.
6. ↑  Safia Mjid, « Vidéo. L'Algérie interdit le voile intégral et le niqab dans les établissements scolaires », *h24info.ma*, 21 septembre 2017.
7. ↑    *Dans la presse - L'Algérie interdit le niqab dans les lieux de travail.*  2018-10-19.
8. ↑   Michael Slackman.  (2007). *In Egypt, A new Battle Begins over the veil.*  The New York Times..
9. ↑   Ahmed al-Sayyed.  (8 octobre 2009). *Al-Azhar bans "niqab" in classrooms, dormitories.*  Al Arabiya..
10. ↑   «Le Maroc interdit la fabrication et la vente de burqas» *Le Monde.fr* 2017-01-10 ISSN 1950-6244...
11. ↑   «Le Maroc bannit la burqa» *Le Figaro* 2017-01-10..
12. ↑   Kareem Fahim.  (3 septembre 2010). *Syria's Solidarity With Islamists Ends at Home.*  The New York Times..
13. ↑    *Syria reverses ban on Islamic face veil in schools.*  6 Avril 2011..
14. ↑    *Tunisie: le niqab sera interdit dans les institutions publiques.*  2019-07-05..
15. ↑   Ridhwan Al-Saqqaf; Mariam Saleh Aden Bureau.  (3 Octobre 2008). *Saudi cleric favours one-eye veil.* ..
16. ↑   Ridhwan Al-Saqqaf; Mariam Saleh Aden Bureau.  (3 Octobre 2008). *Girls' niqab.* ..
17. ↑   Ridhwan Al-Saqqaf; Mariam Saleh Aden Bureau.  (3 Octobre 2008). *The niqab through a foreigner's eyes.* ..
18. ↑   Nadia Al-Sakkaf.  (17 juin 2010). *Renowned activist and press freedom advocate Tawakul Karman to the Yemen Times: "A day will come when all human rights violators pay for what they did to Yemen".* ..
19. ↑    *Algérie : niqab et burqa formellement interdits pour les fonctionnaires.*  2018-10-19.
20. ↑  « L’Allemagne interdit partiellement le port du voile intégral », lemonde.fr, 28 avril 2017.
21. ↑  Chambre des représentants de Belgique, Proposition de loi insérant un article 563bis dans le Code pénal en vue d’interdire à toute personne de circuler sur la voie publique et/ou dans les lieux publics le visage masqué, déguisé ou dissimulé, déposée par François-Xavier de Donnea, 21 février 2005, DOC 51 1625/001.
22. ↑  Karim Fadoul, « Le port de la burqa interdit », *La Dernière Heure*, 24 janvier 2004.
23. ↑  Mehmet Koksal, « Carnaval avec ou sans burqa ? », *La Libre Belgique*, 8 février 2005.
24. ↑  Mathieu Ladevèze, « 33 P.-V. pour port de la burqa », *La Dernière Heure*, 19 mai 2008 ; Karen Meerschaut, Paul De Hert, Serge Gutwirth et Ann Vander Steene, « L'utilisation des sanctions administratives communales par les communes bruxelloises. La Région de Bruxelles-Capitale doit-elle jouer un rôle régulateur ? », *Brussels Studies*, n° 18, 19 mai 2008.
25. ↑  La burqa interdite en Belgique, première européenne, *Politique, revue de débats*, Bruxelles, n°65, juin 2010.
26. ↑  Ricardo Gutiérrez, « Un tribunal autorise la burqa en rue », *Le Soir*, 28 janvier 2011.
27. ↑  L’interdiction de la burqa est votée, sur le site lesoir.be du 28 avril 2011
28. ↑  « La loi anti-burqa ? Expéditive et abusive », sur *lesoir.be* du 30 avril 2011.
29. ↑  « La CEDH valide l’interdiction du voile intégral en Belgique » sur *la-croix.com*.
30. ↑   «Denmark passes ban on full-face veils» *BBC News* 2018-05-31..
31. ↑    *Fra i dag kan Ayesha få en bøde for at gå på gaden: 'Jeg tager aldrig min niqab af'.* ..
32. ↑  Mission d'information sur la pratique du port du voile intégral sur le territoire national, sur *assemblee-nationale.fr* du 27 janvier 2010.
33. ↑  Société : interdiction de la dissimulation du visage dans l'espace public, sur *assemblee-nationale.fr* du 24 juin 2010.
34. ↑  « Le port de la "burqa" (niqab) sera totalement interdit en France », *Le Figaro*, 21 avril 2010.
35. ↑  Loi n°2010-1192 du 11 octobre 2010 interdisant la dissimulation du visage dans l'espace public.
36. ↑    *Le niqab comme revendication d'un féminisme islamique.*  France 24 11 avril 2012..
37. ↑    *Sri Lanka Bans Face Coverings After Easter Sunday Attacks.* ..
38. ↑   magazine, Le Point.  (2021-03-17). *Le Sri Lanka interdit burqa et niqab, les musulmans dénoncent une mesure de discrimination.* .