**Sienna Rose Diana Miller** (1981eko abenduaren 28a, New York) AEBetan jaiotako zinema eta telebistako ingeles aktore, modelo eta moda diseinatzaile bat da. Antzeztu izan dituen filmeen artean nabarmenak *Layer Cake*, *Alfie*, *Factory Girl* (2006), *The Edge of Love*, edo *G.I. Joe: The Rise of Cobra* daude. Baita *Stardust* (2007) Matthew Vaughnen zuzendaritzapean, Steve Buscemiren *Interview* (2007) eta *The Girl* filma ere (2012), Tippi Hedrenen rola jokatuz, Paper honek eman zion Urrezko Globoetarako lehen izendapena.

Biografia
---------

Sienna Rose Miller New Yorken jaio zen 1981eko abenduaren 28an, baina 18 hilabeterako Chelseara lekualdatuta zegoen, jada, Londresen.

Aita Pennsylvanian (AEB) jaiotako Edwin Miller izan zen, inbertsio banku gizona aurrena eta txinatar arte merkataria gero; espirituaren kultura batu zen eta autolaguntzako liburua irdatzi zuen. Ama, berriz, ingelesa bazen ere, Hegoafrikan jaiotako Josephine "Jo" Miller modeloa izan zuen; New Yorkeko Lee Strasbergeko Arte Akademiaren zuzendaria, yoga irakaslea ere izan zen. Ahizpa zaharrago bat du, Savanna, moda diseinatzailea dena.

6 urte besterik ez zituen gurasoak banandu zirenean eta Sienna eta Savannah Parsons Greenera joan ziren bularreko minbizia tratatzen ari zen amarekin. Aita beste hiru alditan ezkondu zen. Ezkongaietako bat Kelly Hoppen barne diseinatzaile ingelesa izan zen eta 15 bat urte iraun zuten batera. Gero Birjina uharteetara joan zen. Ezkontza hauen ondorioz, Siennak beste 2 senideorde baditu, Charles eta Stephen, eta ahizpaorde ohia ere bai, Natasha Corrett, Hoppenen alaba.

8 urterekin, Miller Ascot-eko, Berkshire, Heathfield St Mary's Schoolera joan zen eta, 18 urterekin, New Yorkera itzuli zen, Lee Strasbergeko Arte Akademian inskribatuz.

Ibilbide profesionala
---------------------

### Modelo

Tandy Andersonekin egin zuen lan Londresko Select Model Management-en, Coca-Cola, Vogue Italia edo Pradaren modelo izan zen eta 2003ko Pirelli egunkarian atera zen *topless*en
. Urte berean, British Vogueren azal izan zen.

Sienna *Boho chic* estilora asoziatu izan da beti. Pepe Jeans Londonekin 2 urterako kontratua sinatu zuen.

2006ko martxoko aldizkaritan atera zen lehen aldiz galtza bakeroen iragarki kanpaina. *Vanity Fair* aldizkarirako atera zen *topless*en eta zigarro bat erretzen. Berriro izan zen British Vogueren azal. 2007an, berriz, U.S. Voguerena.

2009an, BOSS Orange emakumeentzako perfumearen enbaxadore izan zen.
2013an, Sienna eta bere bikotekidea zen Tom Sturridge Burberry ingelesaren *Trench Kisses* kanpainaren aurpegi izan ziren, 2013/14ko udazkena/neguan. Mario Testinok egin zituen argazkiak eta Cristopher Baileyk izan zuen zuzenbide kreatiboaren ardura.

### Zinema

Sienna *Factory Girl* filmaren aurkezpenean
2001ean egin zuen bere debuta South Kensingtonen, Rupert Everett eta Elle Macphersonekin batera eta, handik gutxira, Mark Valley protagonista zen *Keen Eddie* serie dramatikoan hartu zuen parte.

2004an, bigarren mailako paperak izan zituen *Alfie* eta *Layer Cake* lanetan.

2005ean etorri zitzaion protagonista papera Heath Ledgerren ondoan *Casanova* filman eta, handik urtebetera, Edie Sedgwicken bizitzan oinarritutako *Factory Girl* pelikulan egin zuen lan, 1960ko hamarkadako goi mailako familia bateko neska eta Andy Warholen musaren papera eginez.

2007an, Steve Buscemik zuzendutako *Interview* filmean hartu zuen parte. Bertan egindako antzezpenak urte hartako Independent Spirit Awards sarietarako izendapena eman zion. *Stardust* fantasiazko pelikulan ere parte hartu zuen Michelle Pfeiffer eta
rekin batera besteak beste.

2008an *The Mysteries of Pittsburgh* eleberriaren bertsio zinematografikoan agertu zen eta, horrez gainera, *The Edge of Love* filman ere lan egin zuen Keira Knightley eta Matthew Rhysekin batera.

2009an, *G.I. Joe*ren adaptazioa zen, *G.I. Joe: The Rise of Cobra* lanean Ana Lewisen papera egin zuen eta, AEBetan, bere estreinaldiko lehen astean, filmak 54 milioi dolar bildu zituen. Urte berean, Millerrek *Comic Relief* deituriko *Mamma Mia!* filmaren parodian parte hartu zuen, Dawn French eta Jennifer Saunders britainiar komedianteen ondoan.

2010ean, Working Titlen ekoizpena zen *Hippie Hippie Shake* filman egin zuen lan, Cillian Murphy protagonista zelarik eta *Patrick Marber After Miss Julie*n, berriz, protagonista izan zen Broadwayn.

2012an 5 filmetan hartu zuen parte Siennak. Hauen artean dago *The Girl*, telebistarako eginiko filma, eta, honi esker, Urrezko Globoetarako lehen izendapena lortu zuen. Pelikulak Alfred Hitchcock zine zuzendariaren eta Tippi Hedren aktorearen arteko erlazio korapilatsua kontatzen du.

2013an, Millerrek *A Case of You* filma egin zuen Justin Long eta Evan Rachel Wood aktoreekin batera. Pelikula Tribecako Zinemaldian estreinatu zen urte berean.

2014an, Bennett Millerren *Foxcather* filman lan hartu zuen, Steve Carell, Channing Tatum eta Mark Ruffalo aktoreekin batera; filma Mark Schultz, borroka libreko urrezko domina lortu zuen kirolariaren autobiografia da. Maiatzaren 19an estreinatu zen Canneseko Zinemaldian eta Urrezko Palma irabazteko lehian aritu zen.

### Moda diseinatzaile

Savannah eta Sienna
2006an Millerrek Pepe Jeansentzat moda kapsula bat diseinatu behar zuela iragarri zuten eta proiektua moda marka osoan bilakatu zen gero. *Twenty8Twelve* deitu zioten, Siennaren jaiotza datari aipamen eginez, eta *Pepe Jeans*en laguntza finantzarioa jaso zuen. Millerrek diseinatzaile profesional den bere ahizparekin batera diseinatu zuen bilduma eta 2007ko irailean atera zen argitara.

Filantropia
-----------

Miller International Medical Corpseko enbaxadore mundiala da eta, 2009an Kongoko Errepublika Demokratikora bidaiatu zuen, bere esperientziak blog batean mantentzen dituelarik. Haitira ere joan zen 2010an lurrikarak uhartea astindu zuenean. Millerrek Global Coolekin ere egin zuen lan, *Eco Friendly* kanpainan, 2007an.

Sienna Erresuma Batuko *Starlight Children's Foundation*eko enbaxadorea ere bada; haur oso gaixo eta euren familiekin lan egiten dute, munduko ospitaleetara bidaia eta egonaldiak ordainduz.

Gainera, Millerrek *Breast Cancer Haven* babesten du; zentro honek dohako laguntza programa bat eskaintzen die bularreko minbizia dutenei eta informazioa eta terapiak ere eskaintzen dizkiete gaixoei.

Bizitza pribatua
----------------

2004an *Alfie* filmaren grabazioan Jude Law aktore britainiarra ezagutu zuen eta bien arteko harremana prentsa arrosaren ohiko hizketagai bilakatu zen. Urte bereko gabonetan bikoteak ezkontzea erabaki zuen. 2005eko uztailaren 18an ordea, Lawk barkamena eskatu zion publikoki Siennari emazte ohiarekin (Sadie Frost aktore britainiarra) izandako haurren zaintzailearekin (Daisy Wright) abentura bat izan zuelako. Garai berean, Siennak Lawren lagun zen Daniel Craig aktorearekin harremanetan zebilen zurrumurrua zabalduta zegoen. Euren arteko erlazioa salbatzen ahalegindu ziren, baina, azkenean, urte bereko azaroan hautsi zuten.

2007ko ekainean Rhys Ifans aktore britainiarrarekin hasi zuen erlazio bat eta, bikoteak ezkontzeko hitza eman zion elkarri 2008an, baina, hilabete batzuk geroago, Millerrek Ifansekin amaitu zuela jakin zen. Biek dute eskuin eskumuturrean enara bana tatuaturik.

2008ko ekainean, Miller Balthazar Getty aktorearekin hasi zen harremanetan. Geroago, Siennak bi egunkari salatu zituen bera eta Getty elkarrekin agertzen ziren argazki batzuk publikatu zituztelako. Harreman hau ere 2009ko apirilean amaitu zen.

2009ko abuztutik urte bereko urrira arte George Baker DJarekin ibili zen.

2009ko abenduan Miller eta Jude Law elkarrekin ateratzen hasi ziren berriro Broadwayko ikuskizunetan. Gabonak Barbadosen pasa zituzten Lawren 3 umeekin batera. 2011ko urte hasieran harremana berriro eten zuten.

2011ko otsailean, Sienna Tom Sturridge aktore britainiarrarekin ateratzen hasi zen eta 2012ko urtarrilaren 6an euren lehen umearen zain zeudela jakinarazi zuten. Urte bereko otsailean ezkon hitza eman zuten eta, uztailaren 8an, Siennak neskatxa bat erditu zuen Londresen, Marlowe Ottoline Layng deitu ziotena.

Siennak nazionalitate bikoitza dauka, britainiarra eta estatubatuarra; Birjina uharte amerikarretan atera zuen gidabaimena, han errazagoa zelako, baina AEBn eta Erresuma Batuan gidatu ahal du.

Filmografia hautatua
--------------------

### Zinema

| Urtea | Izenburua | Papera | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | *South Kensington* | Sharon |  |
| 2002 | *High Speed* | Savannah |  |
| 2003 | *The Ride* | Sara |  |
| 2004 | *Layer Cake* | Tammy |  |
| *Alfie* | Nikki |  |
| 2005 | *Casanova* | Francesca |  |
| 2006 | *Factory Girl* | Edie Sedgwick |  |
| 2007 | *Interview* | Katya |  |
| *Stardust* | Victoria |  |
| 2008 | *Camille* | Camille Foster |  |
| *Misterios de Pittsburgh* | Jane Bellwether |  |
| *A Fox's Tale* | Darcey | Ahotsa |
| *The Edge of Love* | Caitlin Thomas |  |
| 2009 | *G.I Joe: El origen de Cobra* | Ana Lewis/Anastascia DeCobray/The Baroness |  |
| 2010 | *Hippie Hippie Shake* | Louise Ferrier |  |
| 2012 | *Yellow* | Xanne |  |
| *Two Jacks* | Diana |  |
| *Just Like a Woman* | Marilyn |  |
| *Nous York* | La star/ The Movie Star |  |
| 2013 | *A Case of You* | Sarah |  |
| 2014 | *Foxcatcher* | Nancy Schultz |  |
| 2015 | *Mississippi Grind* |  |  |
| *Business or Pleasure* |  |  |
| *American Sniper* | Taya Renae Kyle |  |
| *Black Mass* | Catherine Greig |  |
| *High-Rise* | Charlotte |  |
| *Unfinished Business* |  |  |

### Telebista

| Urtea | Izenburua | Papera | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *The American Embassy* | Babe | 1 episodio |
| 2002 | *Bedtime* | Stacey | 4 episodio |
| 2003-2004 | *Keen Eddie* | Fiona Bickerton | 13 episodio |
| 2009 | *Comic Relief 2009* | Sophie | Telebistarako filma |
| 2012 | *The Girl* | Tippi Hedren | Telebistarako filma |

Sari eta izendapenak
--------------------

| Urtea | Saria | Kategoria | Lana | Emaitza |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | Teen Choice Award | Estrella Femenina Emergente de TV | *Keen Eddie* | Izendapena |
| 2005 | Empire Awards UK | Artista errebelazio hoberena | *Alfie* & *Layer Cake* |
| 2007 | *Environmental Media Awards* | EMA Futures Award |  | **Irabazle** |
| 2008 | British Independent Film Awards | Erreparto aktoresa hoberena | *The Edge of Love* | Izendapena |
| Independent Spirit Awards | Aktoresa hoberena | *Interview* |
| London Film Critics Circle Awards 2007 | Urteko britainiar aktoresa |
| 2009 | *ShoWest Awards* | Erreparto aktoresa hoberena | *The Edge of Love* | **Irabazlea** |
| 2010 | Premios Razzie | Erreparto aktoresa okerrena | *G.I. Joe: The Rise of Cobra* |
| Teen Choice Award | Aktoresa hoberena: Akzio-abentura | Izendapena |
| 2013 | BAFTA TV Awards | Aktoresa hoberena | *The Girl* |
| Broadcasting Press Guild Awards |

### Urrezko Globoak

| Urtea | Kategoria | Lana | Emaitza |
| --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Telebistarako aktoresa baten aktuazio hoberena | *The Girl* | Izendapena |

### BAFTA sariak

| Urtea | Kategoria | Emaitza |
| --- | --- | --- |
| 2008 | Premio Orange a la estrella emergente | Izendapena |

### Satellite sariak

| Urtea | Kategoria | Lana | Emaitza |
| --- | --- | --- | --- |
| 2012 | Aktoresa baten telebistarako aktuazio hoberena | *The Girl* | Izendapena |

Iruditegia
----------

* 2007an.2007an.
* 2007an.2007an.

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Sienna Miller*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Sienna Miller aktorearen IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Ingelesez)**
2. ↑  **(Gaztelaniaz)**
3. ↑  **(Gaztelaniaz)**
4. ↑  **(Ingelesez)**
5. ↑  **(Gaztelaniaz)**
6. ↑  **(Gaztelaniaz)**
7. ↑  **(Gaztelaniaz)**
8. ↑  **(Gaztelaniaz)**
9. ↑  **(Gaztelaniaz)**
10. ↑  **(Gaztelaniaz)**
11. ↑  **(Gaztelaniaz)**
12. ↑  **(Gaztelaniaz)**
13. ↑  **(Ingelesez)**
14. ↑  **(Gaztelaniaz)**
15. ↑  **(Gaztelaniaz)**
16. ↑  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q193458
* Commonscat Multimedia: Sienna Miller

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 15069355
* ISNI: 0000 0000 8359 4326
* BNE: XX4822110
* BNF: 15113279s (data)
* GND: 142163104
* LCCN: no2006059424
* NKC: js20060526029
* SUDOC: 186411561
* BIBSYS: 7004125

 |

* Wd Datuak: Q193458
* Commonscat Multimedia: Sienna Miller