recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joseba Urkiola Irulegi** (Leitza, Nafarroa, 1986) euskal kazetari bat da. EITBko kirol erredakzioko langilea da, eta gidoilari, erredaktore zein dokumental zuzendari lanak egin ditu. 2018an ETBko kirol zuzendari izendatu zuten. Pilota partidetan esatari aritzen da eta kiroletako albistegiko aurkezle lanak ere egiten ditu. 2021etik aurrera EITBko kirol zuzendaria da.

Ibilbidea
---------

Leitzako Amazabal institutuan burutu zituen lehen ikasketak, eta 2008an kazetaritzan lizentziatu zen, eta baita Euskal Filologian ere, Euskal Herriko Unibertsitatean. Ondoren, EITBko kirol erredakzioan lanean hasi zen.

ETB1en Eibar, Alavés eta Errealari buruzko albisteak eman zituen. 2017an *Eibar, futbolaren tailara* dokumentala zuzendu zuen. 2018an ETBko kirol arduradun izendatu zuten. BBK Mendi Film Festivaleko epaimahaikidea izan da. 2020ko urtarrilaren 10etik aurrera, pilota partiden esatari lanak egiten ditu, ostiral iluntzetako *ETB Kantxa* saioetan, Josetxo Lizartza herrikideak erretiroa hartu ostean. Halaber, tarteka *Gaur egun Kirolak* albistegia ere aurkezten du.

2021eko otsailean EITBko zuzendaritzak organigraman aldaketak egin zituen, eta Urkiola EITB taldeko hedabide guztietako kirol zuzendaria izendatu zuten. 2022an Nafarroako Kazetarien Elkarteak Teobaldo sarietako bat eman zion.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Urkizu, Urtzi. «Unai Iparragirre izango da ETBko zuzendaria» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
2. ↑    Berria. «Joseba Urkiola izango da ETBko kiroletako buru» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
3. ↑   «'Hartz eta Otsoekin lotan' ganador Mendi Short 2018» *mendifilmfestival.com* (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Joseba Urkiola, el recambio de Josetxo Lizartza» *El Diario Vasco* 2020-01-10 (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
5. ↑    «Transformazioa eta zeharkakotasuna, EITBko Zuzendaritzako izendapenen bereizgarri» *EITB Euskal Irrati Telebista* 2021-02-23 (Noiz kontsultatua: 2021-02-24).
6. ↑    «Joseba Urkiolak jasoko du Nafarroako Kazetarien Elkarteak ematen duen Teobaldo sarietako bat» *EITB* 2022-09-30 (Noiz kontsultatua: 2022-10-04).

Kanpo estekak
-------------

* Joseba Urkiolari elkarrizketa. 2013ko azaroaren 22a. Diariovasco.com **(Gaztelaniaz)**
* Joseba Urkiolari elkarrizketa, 2020ko ekainaren 11. Berria.eus

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56872013

 |

* Wd Datuak: Q56872013
**José Antonio Alzate y Ramírez** (Ozumba, Mexiko; 1737ko azaroaren 21a - Mexiko Hiria, Mexiko; 1799ko otsailaren 2a) Mexikoko zientzialaria, kazetaria eta teologoa izan zen. Medikuntzako, botanikako eta zoologiako hainbat artikulu argitaratu zituen.

Biografia
---------

Ozumba udalerrian jaio zen, Mexikoko estatuan. Aita, Juan Felipe de Alzate, Irungoa zen. San Ildefonsoko ikastetxe zaharrean ikasi zuen eta 1756an graduatu zen teologian. Urte batzuk igaro zituen apaiza izaten gai zientifikoak ikertzen zituen bitartean.

Hainbat espediziotan sartu zen herrialde osoan zehar eta zientzian aritu zen, 1768tik 1772ra bitarte, bere ikerketak argitaratu zituen *Diario literario de México* egunkarian, gero *Asuntos varios sobre ciencias y artes* izena jarri zioten, zientziaren eta literaturaren inguruko berrien informazioa daukana.

1787. eta 1788. urteen artean *Observaciones sobre física, historia natural y artes útiles* aldizkaria sortu zuen. Hainbat gai hartzen ditu barne: medikuntza, astronomia, meteorologia, fisika eta kimika.

Gaceta de literatura de México egunkarian ere idatzi zuen 1788tik 1795era eta Gaceta de México egunkarian 1784tik 1797ra.

Madrilgo Errege Lorategi Botanikoko eta Frantziako Zientzien Akademiako kidea ere izan zen.

Bere omenez, Sociedad Científica Antonio Alzate sortu zuten 1884an, zein bere izena aldatu zuten 1930ean, *Academia Nacional de Ciencias berrizedatuz*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3186155
* Commonscat Multimedia: José Antonio Alzate
* Wikispecies Espezieak: José Antonio de Alzate y Ramírez

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 52475172
* ISNI: 0000 0000 6639 3557
* BNE: XX857351
* BNF: 12295294k (data)
* BNM: 000087229
* GND: 11776146X
* LCCN: n83311767
* SNAC: w64x6fbh
* SUDOC: 149185782
* UB: a1368452
* Open Library: OL472331A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* BVPB: 19850

 |

* Wd Datuak: Q3186155
* Commonscat Multimedia: José Antonio Alzate
* Wikispecies Espezieak: José Antonio de Alzate y Ramírez
**KZnux** idazmahairako GNU/Linux sistema eragile oso bat da, Ubuntun banaketan oinarritutakoa.

Historia
--------

Lehengo bertsioa (KZnux 1.0) Gasteizeko Diocesanas-en garatu zen 2010an eta Ubuntu 10.04-an oinarritzen da.
Bigarren bertsioa (Kznux 2.0) KZgunea proiektuak garatu du 2012an eta Ubunbu 12.04-an oinarritzen da.
KZguneak KZnux garatu zuen bere zentro guztietan instalatzeko (270 zentru eta 3000 ordenagailu).
2012an frogak egin zituen zentro batzuetan eta 2013an migrazioa hasi zen.

Ezaugarriak
-----------

KZnux 1.0 Gnome erabiltzen zuen. KZnux 2.0 Unity erabiltzen du.

* Libreoffice
* Audacity
* Gimp
* Firefox
* Vlc
* Evince
* Blender
* Calibre
* Pitivi
* Thunderbird

Instalatzeko baldintzak
-----------------------

KZnux instalatzeko gutzienez P4 bat eta 512 mb behar dira. Disko gogorrean 4 Gb libre egon behar dira.

Kanpo estekak
-------------

  

* KZguneko blogean artikulua I[*Betiko hautsitako esteka*]
* KZguneko blogean artikulua II[*Betiko hautsitako esteka*]
* Kznux Deskarga SourceForge-n
**KV26** Egiptoko Luxor hiritik gertu dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Ez da askorik ezagutzen hilobi honi buruz, baina, dirudienez, XVIII. dinastian datatua dago.

Kokapena
--------

Erregeen Haraneko 26. hilobia, nekropoliko hegoaldeko zatiko hegomendebaldeko adarrean dago, KV29, KV30 eta KV40 bezalako beste hilobi txiki batzuetatik gertu. KV26tik gertu, ez da errege hilobi bakar baten ere sarrerarik aurkitzen, ingurua, toki "huts" eta Erregeen Haraneko beste toki batzuk baino garrantzi gutxiagokoa bihurtzen duena.

Hilobiaren oinplanoa noble baten lurperaketarekin bat dator. Erregeen Haranean lurperatua izatea errege familiakoa izan gabe, pribiliegiatu gutxi batzuk bakarrik gozatzen zuten mesede berezia zen, bere merituengatik edo euren garaian izan zuten eragin handiagatik. KV26an lurperatua izan zenak, benetan garrantzitsua izan behar zuen, beste bizitzaz, errege handien gertutasunarekin gozatzeaz gain, bere hilobiak, ohikoak diren sarrerako putzua eta hilobi kamera ezezik, biak lotzen dituen korridore bat baitu. Hilobia bera, dirudinez, oso modu trauskilean zulatua izan zen arrokan, hormak tailatzen amaitu gabe. Gainera, eta gainontzeko nobleen hilobietan bezala, bertan lurperatua nor izan zen jakiteko balio lezakeen apaindurarik gabe dago.

Indusketa
---------

Lehen aipatu den bezala, ez da askorik ezagutzen KV26 hilobiari buruz. Jakinak diren gauzen artean, bere aurkikuntza data dago. Uste denez, James Burtonek bisitatu zuen XIX. mendearen lehen erdian, baina hilobi honen presentzia zalantzarik gabe zehaztu zuen lehen industailea Victor Loret izan zen, 1898an. Hala ere, ez da hilobiaren garbiketa eta indusketa lanik egin, bertan sartzea ezinezko bihurtzen duten hondakinez betea jarraitzen duena.

Oraingoz, hilobia zabalduko duen espedizio baten zain egon beharko da, barnean, oraindik, bertan lurperatutakoa nor izan zen argi dezakeen objekturen bat izan dezakeena. Dena dela, ia erabat ziurra da XVIII. dinastiakoa dela, hilobiaren arkitektura mota garai horretan dataturik dagoela baitirudi.

Erreferentziak
--------------

* Reeves, N. & Wilkinson, R. Todo sobre el Valle de los Reyes. Ediciones Destino, Barcelona, 1998. ISBN 84-233-2958-5.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1719130
* Commonscat Multimedia: KV26

---

 |

* Wd Datuak: Q1719130
* Commonscat Multimedia: KV26
**San Juan** (gaztelaniaz: *Río San Juan*), **Desaguadero** ere deitua, Nikaragua aintziran jaio eta Karibe itsasora isurtzen den Erdialdeko Amerikako ibaia da. 192 km luze da. Nikaraguako hegoaldea zeharkatzen du, eta ibilbidearen behealdean herrialde horren eta Costa Ricaren arteko muga egiten du. Ibaiadar nagusiak San Carlos eta Sarapiquí dira.

Hidrometria
-----------

San Juan ibaiarenn emaria hiru urtez,1976 eta 1978 bitartean, neurtua izan zen El Castilloko estazio hidrometrikoan (Río San Juango departamendua, Nikaragua); ibilbidearen erdialdean). Gune horretan, drainatutako eremuak 32.818 km² ditu, arro osoaren % 90 baino gehiago. Urteko batez besteko emaria 338 m³ segundoko da. Urtean zehar emaria nahiko erregularra da; handiena abuztuan du (419 m³/s), eta txikiena apirilean (207 m³/s).

**San Juan ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), El Castillon neurtuak**   
**Datuak: 1976 eta 1978 artean**

Erreferentziak
--------------

1. ↑  San Juan river[*Betiko hautsitako esteka*] Global.britannica.com
2. ↑  San Juan at El Castillo

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** **(Ingelesez)** Río San Juan Riosanjuan.com.ni

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1161204
* Commonscat Multimedia: San Juan River (Nicaragua)

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4601588-7
* NARA: 10038764
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1161204
* Commonscat Multimedia: San Juan River (Nicaragua)
**KV27** Egiptoko Luxor hiri inguruan dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Apaindurarik eta froga dokumental zehatzik ez dagoenez, ezinezkoa da bertan, jatorrian, nortzuk lurperatuak izan ziren jakitea, baina, edozein kasutan, dirudienez, XVIII. dinastia inguruan datatuak daude.

Kokapena
--------

KV27, hilobi gehienetatik urrun dago, haranaren ekialdeko zatian, eta errege hilobiren batetik ez oso hurbil -hurbilenekoa, KV20a, ehun metro ingurura dago-. KV28 hilobiaren ondokoa da, biak ala biak KV21 eta KV44 eta KV45 bikien artean kokatuak.

Bere diseinu hain berezia, bakarrik KV30 hilobiarekin banatzen duena, sarrera putzu bat eta gela bakar bat duten hilobien eta korridore bakar baten luzeran zehar irekitzen diren gela anitzeko hilobien arteko nahasketa dirudi. Hilobia, erabat zulatua dago, ondo leundua eta egitura irmokoa, zutabe, eskailera edo aipagarria izan daitekeen beste elementu arkitektonikorik gabea. Egitura sinplekoa eta ondo amaitua, tokiak lurperaketa anitza ahalbidetu zezakeen, gela ezberdinek zuten antzeko tamaina dela eta. KV27 hilobiaren multzoa honako estantzia hauetan banatzen da:

* Sarrera kamera txiki bat
* Gela nagusi bat, ardatz nagusian erantsitako bi gela dituena, eta beste bat, aurrekoari perpendikularra dena. Gela guztiak, gainontzekoetatik, ateburuek ondo adierazitako ate txiki baten bidez banatuak daude. Gainera, Ba gelan, horma hobi edo, beharbada, beste gela baten eraikuntzaren hasiera ikus daiteke, baina eten egin zen.

Dirudienez, hilobiak, indar handiko sei uholde behintzat jasan ditu, zenbait toki hondakinez bete zituztenak, eta zeozer kaltetu zuten egitura irmoa. Hilobia halako egoeretatik babesteko neurriak hartu dira, eta sarreran, ur kopuru handia igarotzea galerazten duten hesiak eraiki dira.

Indusketa
---------

Ez dakigu KV27 hilobia noiz aurkitua izan zen, baina litekeena da Belzonik, Wilkinsonek eta baita Pocockek ere jada ezagutzea, azken hau, XVIII. mendeko bidaiaria. Hala ere, bere esistentziak ez zuen espedizio handien interesa eta arreta piztu askoz beranduago arte, 1990ean, urte honetan, Donald P. Ryanek Pacific Lutheran Universityrentzat industu eta neurri batean garbitu zuelarik.

Bere ikerketen ondorioa KV27 hilobiak, XVIII. dinastian, errege familiako pertsona bat edo gehiagoren lurperaketa izan behar zuela izan zen, hilobiaren diseinuak, asmo bereko hilobien miniatura baitzirudien, KV12 edo KV5 bezala. Teoria hau, arkitektura diseinuaz gain, Tutmosis IV.a edo Amenofis III.aren erregealdiak adierazten duten zeramikaren aurkikuntzan oinarritzen da. Dena dela bere balizko jabeen nortasuna adieraz dezaketen apaindura edo sortze gordailu faltak, aukera asko uzten ditu irekiak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1976462
* Commonscat Multimedia: KV27

---

 |

* Wd Datuak: Q1976462
* Commonscat Multimedia: KV27
**Scallowayko gaztelua** (ingelesez: *Scalloway Castle*) Eskoziako Shetlandak uhartediko Scalloway herrian dagoen gaztelua da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

1590an Patrick Stewart bihurtu zen Shetlandetako Lorda eta 1600 urtean Scallowayko gaztelua eraiki zuen, garai hartan hau baitzen uhartediko hiriburua. Lanak 1607 arte luzatu ziren. Andrew Crawford izan zen arkitektoa. 1609an shetlandarrak erregeari kexaka joan zitzaizkion Patrick Stewartek uharteak gobernatzeari utzi ziolako. Arrazoi honengatik eta beste batzuengatik Edinburghen gartzelaratu eta 1615ean exekutatua izan zen.

Gaztelua James Law Orkadetako Apezpikuaren eskutan gelditu zen 1612an. 1653an soldaduak ezarri ziren bertan eta XVIII menderako egoera kaskarrean zegoen. 1908an Historic Scotland erakundeak hartu zuen bere gain.

Deskribapena
------------

L itxurako oinarria duen gaztelua da. Dorre nagusiak 18 x 10 metroko oinarria dauka eta lau solairu ditu. Hego-mendebaldera 8 metrotako p`laza duen hegal bat dago.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* Historic Scotlandeko webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2278591
* Commonscat Multimedia: Scalloway Castle

---

 |

* Wd Datuak: Q2278591
* Commonscat Multimedia: Scalloway Castle
**San José ostatua**, gaztelaniaz **Posada San José**, Espainiako Cuenca hiriko monumentua da. Espainiako Kultura Ondasunaren izendapena du. Eraikina XVII. mendekoa da. Huécar ibaiaren arroila gainean dago, hiriaren goiko aldean. Etxe-jauregia da gaur egun ostatu moduan irekita. Oso ondo gorde da eta, horri esker, garai haietako alde honetako etxeak nolakoak ziren jakin dezakegu.

Historia
--------

Jatorrizko eraikina XVII. mendekoa da baina, berez, eraikin desberdinen loturak sortzen dute. Antza denez, horrela egin zen sarrerako kalea eta arroila gainera ematen duen lorategiaren arteko garaiera aldea gainditzeko. Mazo familiakoa zen. 1621ean Juan Bautista del Mazok eraiki zuen, Velázquez margolariaren suhia eta kolaboratzailea. Geroago San Joséren katedraleko haur-abesbatzaren eskola izan zen; instituzio hori Diego de Mazo de la Vega 1660an sortu zuen. Eskola horrek orain gutxi arte funtzionatu du. Esaterako Pio Barojak *La nave de los locos* eleberrian aipatu zuen. XX. mendean eraikina erabilera komertzialerako moldatu zen.

Deskribapena
------------

Gelak eta saloiak maila desberdinetan ditu; haien artean eskaileren eta galerien bitartez komunikatzen dira. Lorategi ederra du ere, Huécar ibaiaren arroila gainean. Barruan Erdi Aroko habeak, islandar jatorrikoak gordetzen dira. Ataria Herrerar arkitekturaren gustukoa da. Alboetan Mazo familiaren armarriak ikusten dira. Sarrera gainean ikusten den San Jose ez da oso zaharra.

Iruditegia
----------

* Eskola zenaren sarrera.Eskola zenaren sarrera.
* Ataria gertutik.Ataria gertutik.
* San Jose hau berria da.San Jose hau berria da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Ostatuaren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***San José ostatua (Cuenca)*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11700129
* Commonscat Multimedia: Posada de San José

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0011385
* Catálogo de Patrimonio Cultural de Castilla-La Mancha: posada-de-san-jose

 |

* Wd Datuak: Q11700129
* Commonscat Multimedia: Posada de San José
**Jose Andres Burguete Torres** (Irunberri, 1964ko urriaren 21a) CDNko politikaria da.

Iruñeko Irakasle Eskolan diplomaturik, Iberon Nafarroako Kutxak duen Isterria ikastetxean aritu da irakasle, nahiz eta 1989tik eszedentzian egon.

Politikagintzan Irunberrin hasi zen, 1987-1991 legegintzaldian hango zinegotzia baitzen. Hurrengo bietan, hau da, 1991tik 1999 arte, Irunberriko alkatea izan zen, eta 1995 geroztik, gainera, Nafarroako Udalerrien eta Kontzejuen Federazioko presidentea ere izan zen.

Nafarroako Parlamentuan 1999an sartu zen CDNren eskutik. Alderdi horretan presidenteordea da, eta 2003ko hauteskundeen ondoren, parlamentaria ez ezik, Ingurumena, Lurralde Ordenakuntza eta Etxebizitzako sailburua izan da Nafarroako Gobernuan. Hurrengo hauteskundeetan (2007) errepikatu du legebiltzarrean, baina Iruñeko alkatetzarako CDNko zerrendaburua izan bazen ere, udalean postu bat ere ez zuen lortu.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9013536
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 51930

 |

* Wd Datuak: Q9013536
**KV51** Egiptoko Erregeen Harana izeneko nekropolian dagoen hilobi bat da. 1906an aurkitu zuen Edward Ayrtonek Theodore Davisentzat lanean ari zela, baina bere kokapena galdu egin da hondakin mordo baten azpian. Hala ere, KV50 eta KV52tik gertu dagoela ezagutzen da, hauek ere galduak KV35, KV36 eta KV49k osatzen duten hirukian.

50 eta 52 zenbakidun bere bikiak bezala, KV51 "Animalien hilobiak" izeneko hilobi taldeko hiru hilobietako bat da, aurkitu zirenean, momifikatutako animalien hondakinak topatu ziren ez ohiko hilobiak. Baina hilobi hauei buruzko gauzarik bitxiena, euren benetako jabeak aurkitutako animaliak zirela da, horrek, garai hartako faraoiren batek bere maskotak biziki maite zituela esan nahi duena, beste mundura berarekin eraman nahi izateko haina, betiereko atseden toki pribilegiatu bat ere emanez. Gogoratu behar bait da Erregeen Haranean faraoiez gain beste batzuk ere hilobiratuak izan baziren ere, benetan ez ohikoa dela errege familiako ez zen norbaitek han bere hilobia izatea, are gehiago animali batek.

Dirudienez, KV51 da Animalien hilobien artean handiena, eta erabat zulatua dagoen eta hormak leunduak dituen bakarra. Hori bai, erregeei ez dagozkien gainontzeko hilobien kasuan bezala, honek ere ez du apaindurarik. Ayrtonen txostenaren arabera, hilobia sarrera putzu bat (A) da, honen jarraian hamasei metro karratuko azalera duen laukiluze formako gela batekin (B). Gela honetan aurkitu ziren hilobiaren jabe bitxiak: hiru tximu, hiru ahate, ibis bat eta babuino bat, guztiak bikain momifikatuak, baina euren estalkietatik aske. Dirudienez, babuinoaren ikuskaria kitzikagarria zen, bere kontserbazio egoera ona eta bere tamaina handia kontuan hartuta.

Animaliak euren hil hatu propioarekin lurperatuak izan ziren, baina, Erregeen Haraneko hilobi gehienak bezala, antzinaroan arpilatuak izan ziren. Hala ere, bere barnean ontzi kanopoak zituen iztukuzko kutxa baten zatiak eta oraindik momiaren batzuen gorpuen gainean zeuden bitxi txiki batzuk berreskuratu ahal izan ziren. Bere maskotetak batzuentzako halako hilobi bat egitea erabaki zuen faraoiaren nortasunari dagokionez, oraindik zalantza dago, ez baitago bere inongo aipamenik. Tokiaren estiloak Egiptoko XVIII. dinastiaren garaikoa dirudi, eta hautagairik zentzuzkoena Amenofis II.a da, honen hilobia Animalien hilobietatik metro gutxitara baitago.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2910785
* Commonscat Multimedia: KV51

---

 |

* Wd Datuak: Q2910785
* Commonscat Multimedia: KV51
**KZgunea**k herritarren esku Interneten nabigatzen ikasteko instalazioak jartzen dituzten Euskal Autonomia Erkidegoko zentro publikoak dira. KZguneetan eskaintzen diren zerbitzuak doakoak dira.

KZguneen sarea 2001ean sortu zuen Eusko Jaurlaritzak, "Euskadi Informazioaren Gizartean Plana 2002-2005 (EIGP)"-ren barnean; Plan honen helburua EAE Informazioaren Gizartean sartzea zen. EIGPren iraunaldia amaitu zenean, Eusko Jaurlaritzak gizartean teknologia berrien erabilera sustatzen ahalegintzen saiatu zen, horretarako bigarren plan bat aurkeztuz: EIGP 2010 (Euskadiko Agenda Digitala).

KZguneak udaletxeek eskaintzen dituzte eta bertako ekipamendua Eusko Jaurlaritzak hornitzen du.

Zerbitzuak
----------

Zerbitzu aipagarrienak honakoak dira:

* Sarean ibiltzeko ordenagailuen azpiegitura
* E-mail kontuak
* Interneten nabigatzen ikasteko 10-20 orduko ikastaroak
* On-line ikastaroak
* Interneti buruzko ikastaro aurreratuak
* Elkarteentzako web orrien diseinua
* Erabiltzaileei arreta eskainiko dieten profesionalak

Zenbakiak
---------

Dagoeneko proiektuaren 3 helburu lortu dira:

* 15 urtetik gorako euskal biztanleen %10 erregistratutako erabiltzaile izatea
* 15 urtetik gorako euskal biztanleen %4 Interneten ibiltzeko hezitzea
* EAEko udalerri guztietan egotea

2008ko urriaren 23an:

* 290.000 erabiltzaile erregistratuta
* 118.771 partehartzaile Interneten oinarrizko-prestakuntzako ikastaroetan
* 37.000 partehartzaile ikastaro aurreratuetan
* 2.700 ordenagailu
* 276 KZgune
* 250 herri KZgunearekin
* 109 profesional

Ikastaroak
----------

Interneten oinarrizko-prestakuntza:

* Internet KZgunea
* NagusiWeb: 55 urtetik gorakoentzat
* EmaWeb: emakumeentzat

Gaien araberakoak:

* Zerbitzuak
* Segurtasuna
* Aisia
* Etxea eta familia
* Enpresa
* ...

ISO 9001-2000
-------------

AENOR erakundeak, Espainiako Normalizazio eta Zertifikazio Erakundeak, KZguneen sareari ISO 9001-2000 kalitate-ziurtagiria berronetsi dio. Honela, 2002. urtetik aurrerako KZguneen sareko kudeaketa eta hobekuntza bermatzen da.

AENORek oso positiboki baloratzen du KZguneen erabiltzeen gogobetetasuna (5 puntutik 4,7), gauzatutako inkesten bidez lortu dena.

Kanpo estekak
-------------

* KZgunea webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261178

 |

* Wd Datuak: Q12261178
**Regina Halmich** (Karlsruhen, Baden-Württemberg, Alemania, 1976ko azaroaren 22a) alemaniar boxeolaria eta kickboxingeko borrokalaria da. Oso ezaguna da Europan emakumeen boxeoa ospetsu egin duelako, gainera telebistako pertsonalitatea da.

Ibilbide amateurra
------------------

Regina Halmich kickboxingeko txapeldun alemaniarra izan zen 1992, 1993 eta 1994an, eta urte horretan bertan ere irabazi zuen Europako titulua.

Ibilbide profesionala
---------------------

Emakumezko profesionala zela, euli-pisuan, oilar-pisuan eta luma-pisu mailetan boxeatu zuen. Halmich WIBFko munduko txapelduna izan da. 1994ko martxoaren 4an egin zuen estreinaldi profesionala, Karlsruhe jaioterrian, Herbehereetako Fienie Klee garaituz. Euli-pisuko titulua defendatu zuen, Delia González, Yvonne Caples eta beste asko garaituz, Elena Reiden aurka berdinduta. Reginak Daisy Langiri ere aurre egin zion , eta haren aurka irabazi zuen WIBFren euli-pisuko titulua lortzeko borrokan.

2005eko urtarrilaren 15ean, Marylin Hernándezek garaitu zuen, epaileek aho batez hamar roundetan hartutako erabakiaren ondorioz, eta euli-pisu mundial titulua defendatu zuen. 2005eko apirilaren 16an, Hollie Dunaway garaitu zuen hamar roundetan, bere titulua defendatzeko. 50. borroka profesionalean, María Jesús Rosa Reina espainiarraren aurka defendatu zuen titulua. Hamar urtez baino gehiagoz eutsi zion tituluari. 2005eko abenduan Elena Reiden aurka irabazi zuen. 2006ko irailaren 9an 53. borroka profesionala irabazi zuen, eta Trinidad eta Tobagoko Ria Ramnarine garaitu zituen, seigarren txandan, nocautarengatik. Reginak 53 garaipen izan zituen, porrot 1 eta berdinketa 1.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Regina Halmich - Biografía, mejores películas, series, imágenes y noticias» *La Vanguardia* 2022-10-30 (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Regina Halmich: Cumpleaños, Edad y Zodiaco» *Happy Happy Birthday* (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
3. ↑   «Offizielle Regina Halmich Homepage» *www.regina-halmich.org* (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
4. ↑   **(Alemanez)** «Regina Halmich zieht wieder im „Playboy" blank» *bild.de* 2015-02-12 (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
5. ↑   **(Alemanez)** Asim, Noor.  (2023-02-13). «Regina Halmich Vermögen» *Celebz Circle* (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
6. ↑   «Regina Halmich»  2013-11-06 (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).
7. ↑   **(Alemanez)** Online, R. T. L..  (2020-06-10). «Regina Halmich will keine Kinder - und wehrt sich gegen die Kinderlos-Kritik» *RTL Online* (Noiz kontsultatua: 2023-06-01).

Kanpo estekak
-------------

* Website von Regina Halmich
* Aktuelle Neuigkeiten und Bilder von Regina Halmich

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65937
* Commonscat Multimedia: Regina Halmich

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 60024435
* ISNI: 0000 0000 1449 1753
* GND: 124728715
* SUDOC: 127773231

 |

* Wd Datuak: Q65937
* Commonscat Multimedia: Regina Halmich
**Johannes Hau** ( Flensburg, 1771ko apirilaren 17a - Reval, 1838ko abuztuaren 3a ) alemaniar baltikoko paisaia margolaria izan zen.

Bizitza eta lana
----------------

Bere aita, Jens Petersen Hau, itsasontzi bateko kapitaina zen. 1795ean, jaioterria utzi eta Tallinera joan zen (Reval, alemanez). Bertan, margolari maisu bihurtu zen eta 1806rako, *Ältermann [de]* (administrazio-funtzionario mota bat) gisa ari zen Kanuto ofiziale-elkartearekin. 1818tik hil zen arte, gremioko buru izan zen.

*Gouachez* egindako Reval eta Narva-ren eskala txikiko veduteagatik gogoratzen da. Hauek oso ezagunak ziren San Petersburgoko goi mailako jendearen artean, hiriko bainuetxeetara etortzen zirenen artean.  1823an, erakusketa bat antolatu zuen bere etxean, Revalen egin zen edozein motatako bakarkako erakusketa bat izan zen. 

1940ko hamarkadan suntsitu zuten Kopli hilerrian lurperatu zuten estatu baltikoen bigarren sobietar okupazioan.

Bere bi semeak, Eduard eta Woldemar Hau, margolari ezagunak ere bihurtu ziren.

Reval-eko ikuspegiak (Tallinn)
------------------------------

* Errusiako kostaldeko artilleria portuanErrusiako kostaldeko artilleria portuan
* Reval-eko ikuspegia ipar-ekialdetikReval-eko ikuspegia ipar-ekialdetik
* Kostaldeko Ate Handiaren ikuspegiaKostaldeko Ate Handiaren ikuspegia

Erreferentziak
--------------

1. ↑  "Estonian Biographies",*Eesti Entsüklopeediakirjastus*, Tallinn 2000, ISBN 9985-70-064-3, pg.82
2. ↑  Moonika Teemus, *Ära võõrale maale, kaugetesse paikadesse. Johannes Hau (1771–1838) kosmoraama*, Kuus baltisaksa kunstnikku, 2008 ISBN 978-9949-15-639-9

Kanpo estekak
-------------

* Baltische Historische Kommission, Johannes Haurentzat sarrera. In: Baltisches Biografisches Lexikon Digital
* Johannes Hau-ren lan gehiago Estoniako Arte Museoan, Digital Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1675182
* Commonscat Multimedia: Johannes Hau

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 81626999
* GND: 137435185

 |

* Wd Datuak: Q1675182
* Commonscat Multimedia: Johannes Hau
**Santiago apostoluaren komentua** Badajozko probintzian Calera de León herrian dagoen XV. eta XVI. mendean eraikitako komentua da. 1931tik kultura-ondasunaren izendapena du. Done Jakueren Ordenaren eraikina zen.

Historia
--------

Komentua Calera de León herriaren plaza nagusian dago. Done Jakueren Ordenak eraikia, beste eraikin zaharrago baten gainean altxatu zen, XV. eta XVI. mendeetan. Komentuak Tentudíako monasterioaren monjeei babesa emateko egin zen. XVI. mendearen erdialdean, Ordenaren komentu nagusia, Leóngo San Marcos komentua zaharberritu behar zela eta, Calerara prior nagusia zen Bernardino de Aller bidali zuten. Ondorioz, urte batzutan Calera Leongo probintziaren hiriburua bihurtu zen eta hori herrian aberastasun handia eraman zuen.

XX. mendearen hasieran komentua harriz-harri Amerikara eramateko proiektua sortu zen. Adelardo Covarsí margolaria eta herria aurka jarri zen eta horri esker proiektua ez zen burutu. 1931tik komentua kultura-ondasunaren izendapena du.

Ezaugarriak
-----------

Estikoaren ikuspuntutik gotiko-pizkundekoa da. Oinplanta karratua du. XVI. mendean komentu horrek garrantzi handia izan zuen eta hori eraikinaren elementuetan ikusten da. Garrantzi berezia klaustroak du. Elizaren erretaula nagusia Eduardo Acostak egin zuen.

Iruditegia
----------

* Komentuaren ataria.Komentuaren ataria.
* Galeria.Galeria.
* Galeriak.Galeriak.
* Komentuaren klaustroa.Komentuaren klaustroa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Santiago komentua (Calera de León)*** Aldatu lotura Wikidatan |

* **(Gaztelaniaz)**:Komentuaren gaineko informazioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18249206
* Commonscat Multimedia: Convent of the Order of Santiago (Calera de León)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 246842545
* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0000403-00000

 |

* Wd Datuak: Q18249206
* Commonscat Multimedia: Convent of the Order of Santiago (Calera de León)
**José Ignacio Ruiz Olabuénaga** (Urduña, Bizkaia, 1929ko abenduaren 30a - Bilbo, 2014ko abenduaren 14a) bizkaitar soziologo, irakasle eta ikerlaria izan zen.

Biografia
---------

Soziologian doktorea zen (New Yorkeko Fordham Unibertsitatea), baita Filosofia eta Hezkuntza Zientzietan ere, Euskal Herriko Unibertsitatean. Soziologiako katedraduna zen Deustuko Unibertsitatean (Bilbo); eta Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikorako Kabineteko zuzendaria, Euskal Soziologoen Elkarteko lehendakaria eta CIINDES S.L. Soziologia Kabineteko zuzendaria izan zen. Irakasle gonbidatua izan zen EHUn, Nafarroako Unibertsitate Publikoan, Valladolidekoan, Valentziakoan eta hainbat Udako Unibertsitatetan (Santander, Sevilla eta Donostia). *Lurralde* eta *Inguruak* aldizkarietako Zuzendaritza eta Idazketa Batzordeen kide zen. Eusko Ikaskuntzaren Komunikabideak Saileko lehendakaria izan zen 1978tik 1984ra.

Ruiz Olabuénagaren ikerkuntza-jarduerak hiru alor nagusi hartzen ditu: erakundeen soziologia, ikerketaren metodologia kualitatiboa eta hauteskunde-soziologia. Argitaratu zituen lanen artean daude: *Euskararen borroka*, *Plano electoral de Euskadi*, *Paulo Freire: Concientización y Andragogía*, *Sociología de las organizaciones*, *Sociología electoral de Euskadi*, *Clases sociales y aspiraciones vascos*, *Violencia y ansiedad social en el País Vasco*, *La innmigración vasca*, *El extranjero en Europa*, *La juventud liberta* eta abar.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑  **(Gaztelaniaz)** JOSÉ IGNACIO RUIZ OLABUÉNAGA nació en la ciudad vizcaína de Orduña el 30 de diciembre de 1929. ABC Andalucia
2. ↑  «Ruiz Olabuenaga soziologoa hil da, Deustuko Unibertsitateko katedraduna», *Berria*, 2014-12-16

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12260827
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 4972483
* ISNI: 0000 0000 8084 0202
* BNF: 12174177w (data)
* LCCN: n81028215
* SUDOC: 030295742
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 122545
* Lur: 05171/eu\_r\_1087/r1087

 |

* Wd Datuak: Q12260827
**José Ignacio Marcelino de Urquidi y Jugo** (San Bartolomé harana, Bizkai Berria, 1771ko apirilaren 22a - Mexiko Hiria, 1826ko abuztuaren 25a). Espainia Berriko jatorriko militar eta politikaria zen, Mexikoko independentziaren ondoren Chihuahua estatuko lehen gobernadorea izan zena.

Karrera militarra
-----------------

José Ignacio de Urquidi antzinako San Bartolome haranean jaio zen, gaur egun Valle de Allende dena, gaur egungo Chihuahuako estatuko bigarren herririk zaharrena 1771n. Bere gurasoak Agustin de Urquidi eta Barbara de Jugo izan ziren, lehen aipatutako herriaren jurisdikzioan Hacienda de la Concepción izeneko etxaldea zutenak.

Hamabi urte zituela, Mexiko Hirira joan zen bizitzera, eta 1789an bere karrera militarra hasi zuen, Pueblako Erregimentu finkoan kadete gisa sartu zenean. Handik denbora batera, errejimendu honek, Kubako Habanara joateko agindua jaso zuen, zeharkaldia Pomona fragatan eginez. Itsas bidaian ingelesen ontzidiak erasotuak, José Ignacio de Urquidi preso hartu eta Pensacola hirian giltzapetua izan zen, presoen trukaketa baten bidez askatua izan arte.

Azkenik Kubara iritsi zen, non bere zerbitzu militarrak eman zituen, 1808an kapitain mailara iritsiz eta 1816an Espainia Berrira itzuli zen arte, Juan José Ruiz de Apodaca erregeorde izendatu berriaren segizioan. Teniente koronel mailara igo zen eta Pueblako Intendentziako komandante militar izendatu zuen Apodaca erregeordeak berak.

Karrera politikoa
-----------------

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27826524
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 78682470
* LCCN: nr97007308

 |

* Wd Datuak: Q27826524
**KV38** hilobia, Egiptoko Erregeen Haranean dagoena, XVIII. dinastiako faraoia izan zen Tutmosis I.a lurperatzeko erabili zen, nora gorpua Tutmosis III.ak eraman zuen KV20tik, Hatshepsutengandik banantzeko. Momia berriz atera zen arpilatzaileetatik babesteko eta DB320an aurkitua izan zen.

Hilobiak, forma ez erregularreko konpartimentu batetara iristen denean irekitzen den okertutako pasabide batean datza. Malda handiko beste korridore batek, hil ganberara daroa, ezkerreko horman konpartimendu bat duena. Hilobia ez dago ondo industua, eta honek eta hezetasunak itxura kaxkarra ematen diote. Apainduraren arrastoak hil ganberan baino ez dira geratzen, Amduateko Liburuaren zatiekin apaindua, ezagutzen diren guztietatik, kopiarik zaharrena.

Bere barnean, Tutmosis I.a izena zuen harri gorrizko sarkofago bat, ontzi kanopoen kutxa bat eta zeramika zatiak aurkitu ziren.

Bibliografia
------------

* Reeves, Nicholas y Wilkinson, Richard H. *Todo sobre el valle de los Reyes*. Destino. 1998. ISBN 84-233-2958-5.
* Siliotti, Alberto. *El Valle de los Reyes: Y los templos y necrópolis de Tebas*. 1997. Martínez Roca. ISBN 84-270-2200-X.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Kokapen planoa
* **(Frantsesez)** La Vallee des Rois
* **(Ingelesez)** Theban mapping project

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2771864
* Commonscat Multimedia: KV38

---

 |

* Wd Datuak: Q2771864
* Commonscat Multimedia: KV38
**KV52** Egiptoko Erregeen Harana deritzon nekropolian dagoen hilobi bat da. 1906an aurkitu zuen Edward Russell Ayrtonek Theodore Davisentzat lanean ari zela, baina bere kokapena gaur egun ez da ezagutzen. Hala ere, KV50 eta KV51tik gertu dagoela ezagutzen da, hauek ere KV35, KV36 eta KV49 hilobiek osatutako hirukian galduak.

Hilobiak ez du inongo misteriorik egiturari dagokionez. Sarrera putzu txiki bat (A) du, honek tximu baten momia aurkitu zen 3,6 metro karratuko azalerako ganbera bakar batera daroalarik. Egiptoko XVIII. dinastiako erregeenak ez ziren hilobi guztietan bezala, ez du apaindurarik, eta oso modu trauskilean landua dago harrian. Alabaina, harrigarriena hilobiaren jabea izango zen, tximu bat. KV52 "Animalien Hilobiak" deritzon taldeko Haraneko hirugarren hilobia bihurtu zen, KV50 eta KV51rekin batera.

Tximu bakar bat lurperatzearen zergatia (beste animalien hilobietan animali bat baino gehiago dago) eta gainera Erregeen Harana bezalako toki sakratu batean, misterio bat da. Uste denez, Amenofis II.a izan zen bere animaliarik gogokoenak hilobiratzea erabaki zuena, bere hilobia oso gertu baitago, bera izan zela frogatzen duen ezer ez dagoen arren. Hala ere, faraoia jada historiara pasa da "faraoi kirolaria" bezala, benetako atleta bat, gimnasia ariketen, eta, jakina, animalien maitale. Eta ziuraski hala izango litzateke KV52 eraikiaraztea berak agindu izan balu, itxuraz, KV52ko tximua zein beste bi hilobietako animaliak bitxiak ere bazituen hil hatu aberats batekin lurperatuak izan baitziren. Ayrtonek, animaliaren ondoren ontzi kanopoen kutxa bat baino ez zuen aurkitu: tokia erabat arpilatua izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q525882
* Commonscat Multimedia: KV52

---

 |

* Wd Datuak: Q525882
* Commonscat Multimedia: KV52
**San Roke kantoia** Gasteizko Alde Zaharraren mendebaldeko mendi-magalean dago.

Kokapena
--------

Diputazio kalean hasten da eta Hedegile kaleraino iristen da. Errementari eta Zapatari kaleak zeharkatzen ditu. 110 metroko luzera du. Gainontzeko kantoiekin alderatuta oso laua da.

Egitura
-------

Gasteizko kalerik estuena da. Zabalera 2 eta 3 metro artekoa da.

Historia
--------

Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako "Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I" (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera, 1887ko urriaren 12an eman zitzaion ofizialki egun duen izena kantoiari, lehen aipamena 1681 urtekoari den arren.

San Roke kantoia Diputazio kaletik ikusitaSan Roke kantoia Diputazio kaletik ikusita

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56596575
* Commonscat Multimedia: Cantón de San Roque, Vitoria-Gasteiz

---

 |

* Wd Datuak: Q56596575
* Commonscat Multimedia: Cantón de San Roque, Vitoria-Gasteiz
**KV28** Egiptoko Luxor hiritik gertu dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Bere ezaugarriek adierazten dutenez, bere nortasuna ezagutzen ez den XVIII. dinastiako nobleren bat lurperatzeko eraiki zen.

Kokapena
--------

KV28 hilobia KV27tik metro gutxira dago, haranaren ekialdeko zatian, errege hilobi guztietatik urruti. Beregandik gertu aurkitzen diren beste hilobi batzuk KV44 eta KV45a iparraldean eta KV21a hegoaldean dira. Hurbileneko errege hilobia eta ziuraski garaikide duena, KV43a, Tutmosis IV.arena izateak, honen erregealdian, bere funtzionario hoberenetako baten gorpua lurperatzeko eraikia izan zela adieraziko luke.

Hilobiaren profila, Erregeen Haranean eginiko noble baten lurperaketaren ereduarekin bat dator, -ez ohikoa, baina ez harritzeko modukoa, toki honetan erregeenak ez diren hilobi asko baitago: Sarrerako putzu bat eta gela bakar bat, biak ondo zulatuak, neurri txikikoak eta apaindurarik gabeak. Arkitekturari dagokionez, KV28 hilobiak duen berezitasun bakarra, B gelan hasi berria zen estantzia berri bat da, egitasmo hau azkenik atzera bota zen arren. Gertu duen KV27 hilobia bezala, KV28k, dirudienez, uholderen bat jasan izan du bere historian zehar, baina bere egitura ez da kaltetua izan.

Indusketa
---------

Hilobia antzinatetik irekia egotea oso litekeena den arren, ez dago hilobi honi buruzko aipamenik Wilkinsonek 1830eko hamarkadan bisitatu zuen arte. Dena dela, itxura guztien arabera ez zuen interes handirik piztu XX. mende amaierararte, Donald Ryanek zuzendutako Pacific Lutheran Universityren espedizioak bertatik hondakinak kendu eta sakon aztertu zuen arte. Lan hauek, KV27koarekin batera egin ziren, eta antzerako emaitzak eman zituzten.

Ryanek, KV27a bezala, KV28 hilobia XVIII. dinastia erdialdean datatua zegoenaren ondorioa atera zuen, beharbada Tutmosis IV.a edo Amenofis III.aren erregealdietatik, eta bertan, gutxienez bi pertsona lurperatuak izan zirela. Lanek, argitara eman zituzten ontzi kanopo baten zatiak, momien hesgailuak eta baita giza arrastoak ere. Dena dela, oraindik ez da aurkitu, eta ez dago bertan lurperatuak izan ziren pertsonen nortasuna jakin ahal izateko aukera askorik, beharbada senar-emazteak zirenak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1719135
* Commonscat Multimedia: KV28

---

 |

* Wd Datuak: Q1719135
* Commonscat Multimedia: KV28
**KV61** izenekoa Erregeen Harana deritzon Tebastar nekropolian dagoen hilobi bat da. Theodore Monroe Davisen babesarekin Ernest Harold Jonesek aurkitu zuen 1910ean, urte honetan lehen indusketak hasiz, baina ez zen objektu edo idazkunik aurkitu.

Hilobi honen jabea ezezaguna da, eta bere itxuragatik hilobia ez zen sekula erabili eta gainera eraikuntza amaitu gabe dago. Sarrera putzu batez eta gela xalo batez osatua dago. 6,30 metro inguruko luzerakoa, ez du apaindurarik. Ernest Harold Jonesek sekula ez zuen hilobi honi buruzko txostenik argitaratu.

Bibliografia
------------

* Reeves, Nicholas y Wilkinson, Richard H. *Todo sobre el valle de los Reyes*. Destino. 1998. ISBN 84-233-2958-5.
* Siliotti, Alberto. *El Valle de los Reyes: Y los templos y necrópolis de Tebas*. 1997. Martínez Roca. ISBN 84-270-2200-X.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q204004
* Commonscat Multimedia: KV61

---

 |

* Wd Datuak: Q204004
* Commonscat Multimedia: KV61
| **San Roke kalea** |
| --- |
|  Donostia, Amara |
| San Roke kalearen irudia. |
| HerrialdeaLurraldea |  Euskal Herria Gipuzkoa |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| San Roke kalea is located in Euskal HerriaSan Roke kaleaSan Roke kalea | San Roke kalea is located in GipuzkoaSan Roke kaleaSan Roke kalea |
| San Roke kalea is located in Donostia erdiguneaSan Roke kaleaSan Roke kalea |

 |
| Koordenatuak: | 43°18′45″N 1°59′07″W﻿ / ﻿43.31259°N 1.98534°W﻿ / 43.31259; -1.98534
 |

**San Roke** Donostiako (Gipuzkoa) kalea da, Amara kalean hasi eta Lazkano pasealekuan bukatzen dena.

Amara auzoaren gainean dago, bertakoek *Peseta* deitzen zioten mendiaren magalean. 1940ko hamarkadako etxeak daude kalearen tarte luze batean, Sotomayorko dukearen lurrak zirenetan (egun haren ondorengo Albako dukesak du Arbaizenea jauregia kale honetan) gerra ostean udal zerbitzuetara etorri ziren funtzionario berrientzat etxeak egiteko eman baitziren lur horiek. Arbolez eta belardiz inguratutako etxeak dituen kalea da. Inguruetan Basoerdi parkea dago.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266939
* Commonscat Multimedia: San Roke street (Donostia)

---

 |

* Wd Datuak: Q12266939
* Commonscat Multimedia: San Roke street (Donostia)
**KV46**a, Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da, eta Amenofis III.aren aitaginarreba-amaginarrebak eta Tutmosis IV.aren erregealdian eragin handiko nobleak izan ziren Yuya eta Tuyu lurperatzeko erabili zen.

Tutankamonen hilobia 1922an aurkitu zen arte, hau zen haran guztiko hilobirik aberats eta hobekien mantendua, eta hil hatuarekin aurkitu zen lehena. Haran nagusiaren adar txiki batean aurkitu zen, ramesidar garaiko bi hilobiren artean.

Deskribapena
------------

James Edward Quibellek aurkitu zuen Theodore M. Davisen babesarekin. Sarrera ate baten amaitzen den eskailera batetik da. Ate hau, jatorrian, harri batekin eta nekropoliko zigiluekin blokeatu zen, eta korridore baterantz doa, beste eskailera batzuk, eta, azkenean, hil ganberara iristen da. Konpartimendua laukiluze formakoa da, atzealdeko muturrean bere lurzorua gainontzeko lurraren mailatik metro bete beherago dagoen gune batekin. Sabaia amaitu gabe dago eta hormak ez ziren leundu, igeltsutu eta apainduak izan.

Bertan ontzi kanopoak, musika tresnak, eserlekuak, Tiy erreginaren aulkia, oheak, Amenofis III.a eta Tiyren izenak zituen bitxiz betetako kutxa bat, gurdi bat, natroiz beteriko pitxerrak eta bi sarkofago aurkitu ziren: Yuyarena lera baten gainean jarria eta momia formako hiru zerraldo eta ukitu gabeko bere momia zituena, Tuyurena bi barne zerraldo eta kalterik jaso ez zuen momia zituena. Baltsamatze tekniketan dauden diferentziek Yuya eta Tuyu garai ezberdinetan hil zirela frogatzen dute.

Hilobia, itxuraz, ukitu gabe zegoen, baina bertan hiru lapurreta gertatu zirela dioten frogak daude: lehena hilobia ofizialki itxi eta gutxira izan zen, produktu galgarriak kendu baitziren, ukenduak kasu, eta pitxerretako zigiluak barruan zutena aztertzeko kendu ziren.

Bigarren eta hirugarren lapurretak KV3 eta KV4 hilobien indusketetan gertatu ziren beharbada, aurkitutako zigiluen ebidentziaren arabera. Sarrera berriz itxia izan zen, eta bi hilobi hauen eraikuntzatik sobratu zen materialaren hondarrekin itxi zen, sarezin bihurtuz 1905 arte, Quibellek aurkitu zuenean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1719159
* Commonscat Multimedia: KV46

---

 |

* Wd Datuak: Q1719159
* Commonscat Multimedia: KV46
**KV53** Egiptoko Erregeen Harana izeneko nekropolian dagoen hilobi bat da. Tebastar nekropoliko hilobien artean gutxien ezagutzen den eta zehaztasunik gabe datatuetako bat da.

Kokapena
--------

Gaur egun ez da ezagutzen KV53 hilobia zulatua izan zen toki zehatza, baina pentsatzekoa da erdialdeko wadiko mendebaldeko adarrean egotea, bere garai berean aurkitu ziren gainontzeko hilobi txikiengandik gertu. KV49tik berehala ekialderantz dago, Haranaren hegoaldera daraman bidetik gertu. Beraz, ez dago antzeko ezaugarriak dituzten KV48 eta KV51 bezalako beste hilobi batzuetatik hain gertu, baina Amenofis II.aren hilobia den KV35era doan adarrean dagoela uste da oraindik.

Bere aurkikuntzari buruz iritsi zaigun informazioagatik, ez dago ezer ez ohikorik KV53 hilobiaren diseinu eta forman. Nobleen hilobi gehienen kasuan bezala, hau soilik bi metro baino gutxiagoko hil putzu batez (A) eta kripta lanak egingo lituzkeen gela bakar batez (B) osatua dago. Azken hau, dirudienez, oso modu zabarrean zulatua zegoen eta tamaina handikoa zen. Erregeenak ez ziren hilobietan ohikoa den bezala, ez du apaindurarik, kasu askotan Erregeen Haraneko hilobi baten jabea den noblea nor izan zitekeen ebazterik ez izateko arrazoi nagusia dena.

Indusketa
---------

KV53 Edward R. Ayrtonek aurkitu zuen 1905-1906ko neguan Theodore M. Davisentzat lanean ari zela, ordurarte ezkutatua mantendu ziren inguru bereko gainontzeko hilobiekin batera. Hainbeste aurkikuntzen aurrean, guztiak hilobi handienek eragindako interesik gabeak, ahaztuak izatea eragin zuen, eta bere kokapen zehatza galtzea. Berriz bisitatu ez zenez eta behar bezala gordea izan ez zenez, KV53 hondakin mordo baten azpian desagertu da berriz, bere inguruko hilobi gehienak bezala.

Toki honetan egin zen aurkikuntza nabarmen bakarra ostrakon txiki bat izan zen, *Hori, Egiaren Tokiko eskriba nagusia*ren izena idatzia duen harri zati bat, hilobi eraikitzaileen herria zen Egiaren Tokiko (Deir el-Medina) ordezkari administratiboa KV53n egon zela ziurtatzen duena, harrigarria izan behar ez duena, bere funtzioetako bat tokiko objektu guztiak inbentariatzea baitzen. Beraz, KV53 Horiren hilobia izateko aukera oso txikia da, bere funtziodun gizon bati ez zegozkionak.

Litekeenena, hilobia Amenofis II.aren agintaldian bizi izan zen noble batentzat izatea da. Ezagutzen denez, faraoi honek, bere aitak eta bere semeak bezala, hilobi ugari eman zizkien nobleziako kiderik hautatuenei, baita bere maskotetakoren batzuei ere. Errege honen hilobiaren hurbiltasunak KV53 zulatua izan zen garaiari buruz pistaren bat eman lezake, erabateko zehaztasunez ezer ziurtatzerik ez dagoen arren, eta baliteke hurrengo dinastietakoren baten garaikoa izatea. Aurkikuntza eta orain berriz hondakin mordo hori kentzeko baliabide faltak Erregeen Haraneko toki ezezagun honi buruzko datu gehiago aurkitzea eragozten du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1719163
* Commonscat Multimedia: KV53

---

 |

* Wd Datuak: Q1719163
* Commonscat Multimedia: KV53