Radhya Al-Mutawakel Yemengo Mwatana GKEko lehendakaria, 2017.09
**Radhya Al-Mutawakel** (Yemen, 1967ko apirilaren 12a) yemendar Giza Eskubideen defendatzailea da, eta Mwatana Organisation For Human Rights erakundearen fundatzaile-kidea eta presidentea da. Yemenen giza eskubideak eta eskubideak defendatzeko lan egiten du erakunde horrek. Al-Mutawakel eta Mwatanaren azken lana alderdi guztiek Yemengo gatazkan (Estatu Batuak barne) giza eskubideen ustezko abusuak dokumentatzea izan da, Saudi Arabia eta indar huthiak buru dituen koalizioan. Al-Mutawakel NBEko Segurtasun Kontseiluan sartu zen Yemengo krisi humanitarioari buruz hitz egiteko, eta horixe egin zuen lehen pertsona bihurtu zen. Luze eta zabal idatzi du, eta hainbat komunikabidetan agertu da, besteak beste, *Vice News*, *The Guardian* eta *The Nuevo Internacionalista*, gatazkan zehar giza eskubideak urratzeaz hitz eginez.

Ibilbide profesionala
---------------------

2004an, giza eskubideetan eta giza eskubideetan lan egiten hasi zen, hasieran Eskubideak eta Askatasunak Defendatzeko Erakundearekin. Aldi horretan, Yemengo iparraldeko Sa'adah-ko gatazkaren testuinguruan giza eskubideen urraketetan oinarritu zen bere lana, eta gerran zehar gertatutako bortxazko desagertzeetan eta bidegabeko atzipenetan izan zuen arreta. 

### Fundazioa eta lana Mwatana Organisation For Human Rights-ekin

2007an Al-Mutawakel eta Abdulrasheed Al-Faqih senarrak Mwatana GKE sortu zuten helburu honekin: 

> "*Giza eskubideak defendatu eta babestu... landa-ikerketen bidez, eta bere zereginarekin zerikusia duten gertakarien txosten zehatzak eta helburuak dokumentatu, giza eskubideen urraketak atzeman eta geldiarazteko*". 
> 
> 

Mwatanak landa-ikerlarien taldeak ditu 18 gobernazio yemeniar, eta 60 pertsona baino gehiagori ematen die lana, erdiak emakumeak direla.

2007. eta 2010. urteen artean, Al-Mutawakelek giza eskubideen urraketei erreparatzen jarraitu zuen, Sa'adah-ren uneko gatazkaren testuinguruan, nazioarteko zuzenbide humanitarioaren eta giza eskubideen nazioarteko zuzenbidearen urraketak barne; eta atxiloketa arbitrarioak. 

2013. urtean, Al-Mutawakel eta Mwatana lankidetzan aritu ziren Open Society Foundations-ekin, "*Death by Drones*" *(Dron bidezko heriotza)* izeneko txosten bateratua egiteko. Txosten horretan, AEBetako tripulaziorik gabeko hegazkinekin egindako bederatzi eraso zibilek eragindako kalteak eta heriotzak ikertu eta monitorizatu ziren, bost gobernu-arlotan - Sana 'a, Marib, Dhamar, Hadramout eta al-Baidha - 2012ko maiatzetik 2014ko apirilera.

Al-Mutawakelek sustapen-bira bat egin zuen 2017an. AEB, Erresuma Batua, Suitza eta Europako beste herrialde batzuk bisitatu zituen Yemengo gatazkari buruz eta gatazkan alderdi guztiek egindako giza eskubideen urraketei buruz hitz egiteko, hainbat naziok parte hartzea bilatzeko, eta gatazkari amaiera emateko. Biran, 2017ko maiatzaren 30ean, Nazio Batuen Erakundeko (NBE) Segurtasun Kontseiluari Yemengo gatazkaren berri eman zion, eta Segurtasun Kontseiluari jakinarazi zion lehen emakume yemeniarra izan zen.

### Columbiako Zuzenbide Fakultateko 'Practitioner-in-Residence' programa

2017. urtearen erdialdean, Al-Mutawakelek eta Al-Faqihek Columbiako Zuzenbide Fakultateko Giza Eskubideen Institutuko Practitioner-in-Residence programan parte hartu zuten. Bikoteak, hainbat gairi buruzko tailerrak zuzendu zituen: gatazkan zehar ikerketa-estrategiak, eskualdeak sustatzeko estrategiak eta Yemengo gatazkan nazioarteko zuzenbide humanitarioa urratzea. Estatu Batuetako, aktore diplomatikoetako eta NBEko Gobernuz Kanpoko Erakundeekin (GKE) ere bilera ugari izan zituzten, eta Al-Mutawakelek NBEko Segurtasun Kontseiluari jakinarazi zion. Bikoteak 2017an *Global Advocate* saria jaso zuen.

### NBEko Segurtasun Kontseiluan

2017ko maiatzaren 30ean, Al-Mutawakelek Yemengo gatazkaren berri eman zuen NBEko Segurtasun Kontseiluan Mwatanak eta beste batzuek hainbat forotan egindako deien berri eman zuen.

Eskaeretan hauxek sartu ziren: 

* Gatazkan dauden alderdi guztiek egindako bortxaketak ikertzeko, Nazioarteko ikerketa-batzorde independente bat sortzea
* Yemenen giza eskubideak urratzen dituzten aldeei egindako arma-salmenta geldiaraztea
* Aireko eta lurreko erasoen bidez, zibilen eta objektu zibilen aurkako erasoak amaitzea
* Indarrak desagertutako edo arbitrarioki atxilotutako zibil guztien askatasuna bermatzea
* Behar duten eremu eta pertsona guztiei sarbide humanitarioa oztoporik gabe ahalbidetzea

Sariak
------

* 2017 *Global Advocate* saria jaso zuen.
* 2017. urtean Giza Eskubideetarako eta Adierazpen Askatasunerako Golkoko Zentroaren defendatzailea.
* Columbiako Zuzenbide Fakultateko abokatu globalaren saria, Giza Eskubideen Institutua, Abdulrasheed Al-Faqih-ekin batera irabazia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Mwatana for Human Rights» *mwatana.org*.
2. ↑   «European responsibility for war crimes in Yemen» *www.ecchr.eu*.
3. ↑    *This Was the Year Yemen Was Destroyed | VICE News.* .
4. ↑   al-Mutawakel, Radhya.  (11 de septiembre de 2017). «I’ve seen how arms sales fuel deadly suffering in Yemen. We must stop them | Radhya al-Mutawakel» *the Guardian*.
5. ↑    *Human rights in the Yemeni Civil War: a word with Radhya Almutawakel.*  5 de abril de 2017.
6. ↑   editor2.  (29 de diciembre de 2019). «Yemen: "No sólo nos matan las bombas"» *Sin Permiso*.
7. ↑   «yemen organization» *www.hurryat.org*.
8. ↑    *Abdulrasheed Al-Faqih.* .
9. ↑   «About | Mwatana for Human Rights» *mwatana.org*.
10. ↑   «Death by Drones» *Open Society Foundation*.
11. ↑    *Civilian Casualties and Effectiveness of U.S. Drone Strikes in Yemen.*  3 de abril de 2018.
12. ↑   «An Overview on the World of Trump: ‘A Yemeni Perspective’ |» *harvardhrj.com*.
13. ↑   Gutiérrez, Icíar. «La activista yemení que planta cara al comercio de armas: "España alimenta la guerra vendiendo bombas a Arabia Saudí"» *eldiario.es*.
14. ↑   «Yemen Chronology of Events : Security Council Report» *www.securitycouncilreport.org*.
15. ↑    *Columbia Law School Human Rights Practitioner in Residence program.* .
16. ↑   «Human Rights Institute Honors Yemeni Human Rights Leaders» *Columbia Law School*.
17. ↑   «Radhya Almutwakel - NGO Working Group on Women, Peace and Security» *NGO Working Group on Women, Peace and Security*.
18. ↑   «Yemen: Urgent Need for International Inquiry - Joint NGO letter to the UN - Cairo Institute for Human Rights Studies» *cihrs.org*.
19. ↑    *57 NGOs Call for an Independent International Inquiry into Rights Abuses in Yemen.*  29 de agosto de 2017.
20. ↑    *Yemen 2016 US Embassy Human Rights Report.* .
21. ↑    *UN Security Council report 30th May 2018.* .
22. ↑    *Gulf Centre for Human Rights.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q33037293
* Commonscat Multimedia: Radhya Al-Mutawakel

---

 |

* Wd Datuak: Q33037293
* Commonscat Multimedia: Radhya Al-Mutawakel