**Ingeborg Bachmann** (Klagenfurt, Austria, 1926ko ekainaren 25a – Erroma, Italia, 1973ko urriaren 17a) poeta eta idazle austriarra izan zen.

Biografia eta literatura-ibilbidea
----------------------------------

Bachmann Klagenfurten jaio zen, Austriako Karintia estatu federatuan. Bigarren hezkuntzako irakasle baten alaba zaharrena zen. Filosofia, psikologia, aleman-filologia eta zuzenbidea ikasi zituen Innsbruck, Graz eta Vienako unibertsitateetan. 1949an, Filosofian Doktore izendatu zuten Vienako Unibertsitatean, Victor Kraft filosofoaren aholkularitzarekin idatzitako tesia aurkeztuta: "Martin Heidegger-en filosofia existentzialaren harrera kritikoa".

Lizentziatu ondoren, Bachmannek gidoilari eta editore gisa lan egin zuen Rot-Weiss-Rot irratian. Lan horri esker, literatura garaikidearen ikuspegi zabala eskuratu zuen. Gainera, idatzitako lehen irrati-nobelak irrati horretan uhineratu zituen lehenengoz. Literaturaren munduan aurrera egiteko, funtsezkoak izan ziren Hans Weigelekin zeukan harremana (literaturagilea eta gerraondoko literaturaren bultzatzailea zen) eta Gruppe 47 literatura-talde ezaguna (horko kide ziren, besteak beste, Ilse Aichinger, Paul Celan, Heinrich Böll, Marcel Reich-Ranicki eta Günter Grass). 1953an Gruppe 47 saria irabazi zuen *Die gestundete Zeit* poema liburuarekin.

Ingeborg Bachmannen bizitokia Palazzo Sacchetti-n, Via Giulia, Erroma
1953an Erromara joan zen bizitzera, eta hurrengo urteen zati handi bat poesia, saiakera eta narrazio laburrak idazten eman zuen, baita opera-libretoak ere, Hans Werner Henze konpositorearekin batera. Azken horiei esker, nazioartean ezagunak egin eta hainbat sari irabazi zituzten. Max Frisch (1911-1991) autore suitzarrarekin zeukan harremanaren ondorioz, Bachmannek eragina izan zuen Frischek 1964an idatzi zuen *Gantenbein* nobelako bigarren protagonistan. Fischen desleialtasunak eta 1962ko banaketak lorratz sakona utzi zioten Bachmanni.

1973ko irailaren 25etik 26rako gauean, sua piztu zen bere logelan, eta ospitalera eraman zuten; poliziaren arabera, zigarreta bat izan zen suaren eragilea. Ospitalean izan zen bitartean, barbiturikoen gehiegizko erabileraren ondoriozko abstinentzia-sintomak izan zituen; artatu zuten medikuek ez zeukaten Bachmannen mendekotasunaren berri, eta baliteke horrek heriotzarekin zerikusiren bat eduki izana. 1973ko urriaren 17an hil zen, eta Klagenfurteko Annabichi hilerrian hilobiratu zuten.

Gaiak
-----

Bizi zelarik, Bachmann bi poesia-bildumak egin zuten ezagun: *Die gestundete Zeit* eta *Anrufung des Grossen Bären*. Hil ondoren, arrakasta handia izan zuen irakurle feministen artean, eta bere lana aztertzeko bekak sortu ziren han-hemen, prosazko lanari ere arreta jartzea ekarri zutenak.

Bachmannek hainbat gai jorratzen ditu bere literatura-lanetan; besteak beste, norberaren mugak, egiaren zehaztapena eta hizkuntzaren filosofia, azken hori Ludwig Wittgenstein filosofo austriarraren eraginez. Berak idatzitako prosa-lan askotan, emakumeek Austriako gerraosteko gizartean bizirauteko eta beren ahotsa bilatzeko egin beharreko borroka aztertzen du. Halaber, inperialismoaren eta faxismoaren historia ere jasotzen du; bereziki, nola irauten duten oraindik indarrean ideia inperialistek bere garaian. Doktoretza-tesian, Heideggerren Existentzialismoarekiko etsipen gero eta handiagoa erakusten du, zati batean bederen Wittgensteinekiko interes gero eta handiagoarekin konpondu zuena; izan ere, Wittgensteinen *Tractatus Logico-Philosophicus* obrak eragin nabarmena izan zuen Bachmannek hizkuntzarekin zuen harremanean.

Ingeborg Bachmann Saria
-----------------------

1977. urtetik Klagenfurten urtero ematen den Ingeborg Bachmann sariak bere izena darama.

Lan hautatuak
-------------

* *Die gestundete Zeit* (poesia lirikoa, 1953)
* *Die Zikaden* (irrati-nobela, 1955)
* *Anrufung des Grossen Bären* (poesia lirikoa, 1956)
* *Der gute Gott von Manhattan* (irrati-nobela, 1958)
* *"Die Wahrheit ist dem Menschen zumutbar"* (saiakera poetikoa, sari baten aurkezpenean; 1959)
* *"Frankfurter Vorlesungen"* (literatura garaikidearen arazoei buruzko hitzaldia, 1959)
* *Der Prinz von Homburg* (libretoa, 1960)
* *Das dreißigste Jahr* (narrazioen bilduma 1961)
* *Der junge Lord* (libretoa, 1965)
* *Malina* (eleberria, 1971)
* *Simultan* (narrazioen bilduma, 1972)
* *Todesarten* (nobela-zikloen proiektua, amaitu gabea)

Euskaraz
--------

* Munduko Poesia Kaierak: Ingeborg Bachmann (Susa, 2015; itzultzailea: Nagore Tolosa). Poemen antologia bat.
* *Aldibereko* Itzultzailea: Idoia Santamaria Urkaregi (ipuinak. 2019)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    ISBN 978-1-57241-130-2..
2. ↑   .
3. ↑   .
4. ↑    ISBN 978-1-55849-552-4..
5. ↑    ISBN 978-1-55849-552-4..
6. ↑   .
7. ↑  Bachmann-Preis - Tage der deutschsprachigen Literatur, retrieved on 2013-11-25.
8. ↑    Irizar, Itziar Ugarte. ««Tonuak funtzionatzen badu, istorioak funtzionatu ohi du»» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2022-02-13).

Ikus, gainera
-------------

* Austriar literatura

Kanpo estekak
-------------

• Munduko Poesia Kaierak: Ingeborg Bachmann (bildumaren zuzendari Beñat Sarasolaren hitzaurrearekin)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q78506
* Commonscat Multimedia: Ingeborg Bachmann

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 6839
* ISNI: 0000 0001 2275 5250
* BNA: 000034312
* BNE: XX1042858
* BNF: 11889805f (data)
* BNC: 000472528
* CANTIC: a11054359
* GND: 118505602
* LCCN: n50031127
* NDL: 00432010
* NKC: jn19981000185
* NLA: 35690576
* CiNii: DA00265854
* SNAC: w6gx5920
* SUDOC: 026699869
* BIBSYS: 90057354
* UB: a1297575
* ICCU: CFIV072723
* Open Library: OL27744A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 1018239

 |

* Wd Datuak: Q78506
* Commonscat Multimedia: Ingeborg Bachmann