Vladimir Lenin, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko lehen presidentea**Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidentea** Sobietar Batasuneko gobernuburua izan zen 1923tik 1946ra Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseilua egon zen bitartean.

Historia
--------

Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidente kargua –Sobietar Batasuneko Batzorde Exekutibo Zentraleko organo exekutiboko burua– Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna Sortze Itunak ezarri zuen, zeina sinatu zen 1922ko abenduaren 30ean Sobieten Lehen Kongresuak onartu ondoren. Sobietar Batasuneko Herri-Komisarioen Kontseiluko lehen presidentea kargurako izendatu zuten Sobietar Batasuneko Batzorde Exekutibo Zentralaren 2. saioan, 1923ko uztaila 6an.

### 1923-1930; Lenin eta Rikov-en aroak

Aleksei Rikov, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko bigarren presidentea
Vladimir Lenin 1923ko uztailaren 6an Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko lehen presidente kargurako izendatzeak garrantzi sinboliko hutsa izan zuen, Leninen osasun egoera txarrak ez baitzion utzi gai publikoetan aktiboki parte hartzen eta 1923ko maiatzetik atsedenik gabe geratu zen Mosku ondoko Gorki egoitzan medikuen zaintzapean. 1924an Lenin hil baino lehen, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluaren benetako zuzendaritza Aleksei Rikovek egin zuen.

Lenin gobernuburua ordezkatu ondoren, Aleksei Rikovek aktiboki jarraitu zuen Ekonomia Politika Berria eta 1920ko hamarkadaren amaieran haren murrizketaren aurka agertu zen. Nikolai Bukharin eta Mikhail Tomskyrekin batera, Stalinen aurka egin zuen kolektibizazioari buruzko eztabaidan eta industrializazioa behartzearen aurka, bost urteko garapen ekonomikoaren plangintza sistema hartzearen aurka, alderdiaren elitearekiko atsekabea eragin zuena. Iosif Stalinek honakoa esan zion Maxim Gorki idazleari: "Rikov aldatzea pentsatzen ari gara, oinetan nahasten ari da!", eta Rikov-ek zuzenean esan zion Stalini: "Zure politikak ez du ekonomia usainrik!". 1929ko udazkenean bere "akatsak" publikoki onartu zituen, Stalinen aurka galduz.

1924-1929 urteetan, Rikov, Sobietar Batasuneko gobernuburu karguarekin batera, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa Herri Komisarioen Kontseiluko presidente izan zen. 1930eko abenduan, Sobietar Batasuneko Herri-Komisarioen Kontseiluko presidente kargutik kendu zuten eta laster Sobietar Batasuneko Posta eta Telegrafoen Herri Komisario izendatu zuten.

### 1930-1941; Molotov-en aroa

Iosif Stalin, Viatxeslav Molotov-ekin, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko hirugarren presidentea
Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidente Aleksei Rikov-en lekua Viatxeslav Molotovek hartu zuen, kargu hori epe luzeenean (10 urte baino gehiago) izan zuen eta gobernuburu kargua beste kargu batzuekin bateratu zuen: Lan eta Defentsa Kontseilukoa, Defentsa Batzordekoa, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluaren menpeko Ekonomia Kontseilukoaren presidentea, eta 1939az geroztik – Sobietar Batasuneko Atzerri Arazoetarako Herri Komisaria.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | [Molotov] bere laguntza galdu izanak eragin handia izan zuen. Herri-Komisarioen Kontseiluko presidenteorde berriak (Mikoyan, Bulganin, Kaganovitx, Voznesensky) Stalinen kide leialak ziren. Herri-Komisarioen Kontseiluaren erabaki gehienak Stalinen barruko zirkuluak eztabaidatu zituen aldez aurretik bere datxan. Eta ziur badakit Kaganovitxen aparatuko jendeak Molotov eta bere laguntzaileen urrats guztiak jarraitzen zituela. Horiek, ordea, laster hasi ziren berdin erantzuten. |  » |
| Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidenteordearen Mikhail Smirtyukov-en oroitzapenetatik |

1941eko maiatzaren 6an, Molotov Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidente kargutik kendu zuten, gobernuburuorde kargua hartuz. Molotov-en dimisioaren arrazoi ofiziala bere eskaera ugari izan ziren, gobernuburuaren eginkizunak eta Kanpo Arazoetarako Herri-Komisarioaren betebeharrak betetzeko zailtasunak bultzatuta historialari batzuen arabera, Molotov buruzagitzatik kentzearen benetako arrazoiak. Iosif Stalinen ez-gogo pertsonala izan ziren eta azken honek Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidente kargua hartzeko erabakia, alderdia eta estatu exekutiboaren boterea nazioarteko egoera zailean kontzentratzeko Alemaniak Sobietar Batasunaren inbasioaren bezperan.

### 1941-1946; Stalinen lehen aroa

Abertzaleen Gerra Handian, 1941eko ekainaren 30etik 1945eko irailaren 4ra arte, Sobietar Batasuneko botere guztiak Sobietar Batasuneko Estatuko Defentsa Batzordearenak izan ziren Iosif Stalinen gidaritzapean, eta aldi honetan presidente kargua bateratu zuen. Sobietar Batasuneko Estatuko Defentsa Batzordea, karguekin, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseiluko presidentea eta Herri Defentsarako komisaria. Gerra garaian, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen jarduerak Sobietar Batasuneko Defentsarako Estatu Batzordearen menpe egon ziren, zeinak ez zuen aparatu propiorik eta Herri Komisarioen administrazio-baliabideetan oinarritzen zen.

1941eko urriaren 15eko Estatuko Defentsa Batzordearen dekretu baten bidez, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseilua, estatuko botere eta administrazioko beste organo batzuekin batera, Kuibyshev hirira ebakuatu zuten, baina, Iosif Stalin, presidentea zen. Sobietar Batasuneko Defentsarako Estatu Batzordea eta Komando Goreneko Kuartel Nagusia, Moskun geratu ziren.

1946an, Sobietar Batasuneko Herri Komisarioen Kontseilua Sobietar Batasuneko Ministroen Kontseilu bihurtzearekin lotuta, Sobietar Batasuneko gobernuburuaren kargua "Ministroen Kontseiluko presidentea" izatera pasatu zen. Sobietar Batasuna".

Herri Komisarioen Kontseiluko presidentea
-----------------------------------------

Presidenteak

Kanpo estekak
-------------