**Toñi Salazar**, jaiotzaz **Antonia Salazar** **Salazar** (Badajoz, Extremadura, 1963ko martxoaren 14a) badajoztar abeslaria eta konpositorea da. Iijito etniako flamenko eta pop-eko abeslaria da. Ezaguna da Azúcar Moreno bikote arrakastatsua osatzen duelako Encarna Salazar ahizpa nagusarekin batera. 1990. urtean Eurovision Abesti Txapelketan parte hartu zuen ahizparekin *Bandido* abestiarekin, lehiaketaren historian sonatuena izan zen akats teknikoa gertatu ondoren bosgarren postua lortuta.

Bizitza pertsonala
------------------

Toñi Salazar Badajozen jaio zen, 1963ko martxoaren 14an. Bederatzi neba-ahizpetako seigarrena da. Kantari bikote duen Encarna Salazar jaio eta bi urtera jaio zen. 1985eko maiatzean,Pedro Rilorekin lehen seme bakarra izan zuen, Borja Rilo Salazar izenekoa. Bikotea banatu egin zen.

Bere gurasoak Gonzalo Salazar (1925-1987) eta Candelaria Salazar (1932-1985) izan ziren, eta 8 neba-arreba ziren (beltzez hildakoak):

* **Aurelia Salazar** (1952an jaio zen eta 1996ko uztailaren 31n hil zen, Madrilgo terraza batean zegoela 44 urte zituela hil zelako ba-batean)
* Juan Salazar, 1954ko abuztuaren 20an jaioa
* **Enrique Salazar** (1956ko irailaren 9an jaio eta 1982-06-24an hil zen 25 urterekin eztarriko minbizi baten ondorioz)
* José Salazar, 1958ko irailaren 12an jaioa
* Encarna Salazar, 1961ko urtarrilaren 10ean jaioa
* **Carlos Salazar** (1967an jaioa eta 2008ko uztailean hil zen, 41 urte zituela, minbizi larriagatik)
* **Manuel Salazar** (1969an jaio eta 1998an hil zen 29 urterekin bihotzekoak jota)
* Sara Salazar, 1971ko apirilaren 15ean jaioa

Ibilbidea
---------

### 1984-2007: Azúcar Moreno eta arrakasta

Toñik eta Encarnak Azúcar Moreno izeneko bikotea osatu zuten. 1984an, lehen diskoa grabatu zuten: *Con la miel en los labios*, eta 1986an, *Estimúlame*. Pixkanaka abestiaren munduan sartu ondoren, 1988an *Carne de melocotón* argitaratu zuten. 1990ean, Espainia ordezkatu zuten Zagrebeko (Kroazia) Eurovisión jaialdian, *Bandido* abestiarekin, eta bosgarren postuan amaitu zuten. Eurovisionen egindako lana oso gogoratua da, lehiaketaren historian sonatuena izan zen akats teknikoa gertatu baitzen. Aurrez grabatutako soinu-pista, oinarrizko perkusio eta erritmoekin, orkestrarekin zuzenean sinkronizatu behar zena, berandu atera zen Jugoslaviako telebistako langile baten erruz, eta, ondorioz, bikotea eszenara atera zen soinua prest ez zegoenean, eta orkestra ezin izan zen sinkronizatu jada hasita zegoen zintarekin soinua entzuten hastean. Azúcar Morenok bastidoreetara itzuliz lortu zuen estuasunetik irtetea. Segundo batzuen ondoren, musika prestatu, orkestra hasi eta eszenatokira itzuli ziren, arazorik gabe.

*Bandido* abestiarekin Eurovision Jaialdian bosgarren postua lortzeak ahizpak Espainiako eta nazioarteko salmenta-zerrendarik gorenera eraman zituen. 1990. urtean zehar, eta handik aurrera ere, hainbat lan argitaratzen jarraitu dute. Lan horiekin arrakasta handiak lortu zituzten, besteak beste, *Sólo se vive una vez*, *Amén*, *Mambo*, *Moliendo café*, *Hazme el amor*, *Bésame*, *Divina de la muerte*, *Torero*, *El amor* (Hollywoodeko *El espezialista* filmeko soinu-banda )", *Olé*. 2001ean, *Tequila* gai klasikoaren bertsio berria grabatu zuten *Unicas* diskoan. 2007ko azaroaren 27an, bikoteak musika aldi baterako utziko zuela iragarri zuen, eta Encarna Salazarrek, kimioterapia-tratamendu bat egin zuen, minbizia zela eta.

### 2009-2010: *Desencuentro* lana eta Eurovisión jaialdia

Minbizia gainditu ondoren eta denboraldi luze arrakastatsu baten ondoren, Encarnak telebista-saio batean jakinarazi zuen bikotea aldi baterako banandu egingo zela, ez bakarrik arrazoi profesionalengatik, eta Antonia bakarrik hasiko zela, ahizpa erabat sendatzen zen bitartean. 2009ko irailean, publikoki bateratu ziren Antena 3, DECen telebista-saioan. Disko berriak *Desencuentro* izena izan zuen eta luxuzko kolaborazioak zituen, hala nola Taino lehengusua, Jose Mercé lehengusu tomatitoak eta Celia Cruzen ahotsa. Lankidetzak *Pa los pesares*, *La vida es un carnaval* eta *La canción de los gitanos* abestietan islatu ziren. Lan horretan, egia jarri zuela esan zuen, eta harritzea espero zuen.

2010eko urtarrilean, Toñi Salazarrek bere hautagaitza aurkeztu zuen Espainia ordezkatzeko Eurovisión Jaialdian *La caña de España* abestiarekin. Bere bakarkako lan diskografikoaren aurrerapena izan zen, eta urte bereko maiatzaren 25ean argitaratu zen, Alejandro Ruizek ekoitzitako *Zero Azúcar* izenarekin. 2011ko udan, Toñi Salazarrek bakarka House bertsio batean kantatutako "*Sólo se vive una vez* (2011) bigarren ofizial singlea aurkeztu zuen. Urte horretan bertan Alexis Valdésen programara joan zen Miamira, eta *Una Balada*, *Qué será de ti*, aurkeztu zuen. 2012. urtean, Toñi Salazar Miamira joan zen hainbat programatan parte hartzeko, eta bitan kantatu zuen hirian. Arajkasta handia Amerikan Azúcar Moreno oso maitea da. Toñi Salazarrek *Qué tarde se nos hizo* balada erromantikoa kantatu zuen Marco Dettonirekin.

2012ko maiatzaren 15ean, Toñi Salazarrek Madrilgo San Isidro festan parte hartu zuen, Plaza Nagusian, txotis batzuk kantatuz. Encarna Salazar, gaixotasunetik oso indarberrituta eta Toñi ahizparekin posturak hurbiltzeagatik zoriontsu agertu zen. "*Oraingoz ezin dut berretsi Azúcar Morenoren itzulera, ez dago ez proposiziorik, ez ezer*" esan zuen kantariak, eta honela zioen: "*Nire ahizparen eta nire arteko harremana ez dago gaizki.* *Bakoitzak bere bizitza du eta ez dugu asko ikusten elkar, baina lehen baino harreman hobea da*".

### Azúcar Moreno bikotearen itzulera

2013an Azúcar Moreno bikotearen itzulera publikoki egin zuten *Tu cara me suena* saioan, Los Chunguitos nebek Azúcar Moreno gisa imitatzen zituztela ikusteko. Zaleentzako opari gisa eta musika-industriara bikote gisa itzultzeko sinbolo gisa, nahiz eta aurrez harreman pertsonalak berriro hasi ziren. Elkarrizketak egiten hasi ziren hainbat telebista-saiotan, adiskidetzearen berri emanez, eta, 2014. urtean, berriro ekin zioten Espainian barrena "*30 aniversario Tour*" birarekin, "*Punto de Partida*" izeneko birarekin. Hurrengo urteetan, birarekin jarraitu zuten, eta Latinoamerikako zenbait tokitara ere zabaldu zuten, eta hainbat single argitaratzen jarraitu zuten: *Pegaíto*, *Agarraíta a la Vida, Bajo del Oliv*o (2016 bertsioa) eta *No me des Guerra*.

2019an, bi ahizpek *Supervivientes* 2019an parte hartu zuten, Isabel Pantojarekin edo Carlos Lozanorekin batera. 17 egunetara lehiaketa borondatez utzi zuten.

2019an ere, TVEk bere *Lazos de sangre* programako kapitulu bat eskaini zion Salazar familiari.

### Benidorm Fest

2021eko abenduan jakinarazi zen bikotea Benidorm Fest-eko hautagaietako bat zela Espainia Eurovisión 2022an Turinen "*Postureo*" abestiarekin ordezkatzeko. Chanel izan zen irabazlea.

### Telebista programetako lehiakidea

| Urtea | Egitaraua | Sailkapena | Katea |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | ¡Mira quien baila! | 1.Baztertua | EET |
| 2011 | Tu cara me suena | 5.Sailkatua | Antena 3 |
| 2013 | Splash! Famosos al agua | 1.Baztertua | Antena 3 |
| 2016 | Levántate All Stars | 3.Baztertua | Telecinco |
| 2018 | Ven a cenar conmigo | Eliminatua | Lau |
| 2019 | Supervivientes | Borondatez utzi zuen | Telecinco |
| 2021 | Los miedos de ... | Lehiakidea | Telecinco |
| 2022 | ¡Viva la fiesta! | Gonbidatua | Telecinco |
|

Diskografia
-----------

### Estudio-albumak

* ***1984***: *Con la Miel en los Labios*
* ***1986***: *Estimúlame*
* ***1988***: *Carne de Melocotón*
* ***1990*:** *Bandido*
* ***1991***: *Mambo*
* ***1992***: *Ojos Negros*
* ***1994***: *El Amor*
* ***1996***: *Esclava de tu Piel*
* ***1998***: *Olé*
* ***2000***: *Amén*
* ***2001***: *Únicas*
* **2003**: *Desde el Principio*
* ***2006***: *Bailando con Lola*

### Bilduma-albumak

* 1997: *Mucho Azúcar (Grandes éxitos*)
* Álbumes serie estelar
* 2000: *Ven devórame otra vez*
* 2000: *Sólo azúcar*
* 2000: *Hazme el amor*

### Bakarka

* 2010: Zero azukrea
* 2013: Singlea: "*Nostalgia*"

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Toñi Salazar» *www.bekia.es* (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
2. ↑    *Hermana de Toñi Salazar.* .
3. 1 2    *Representando Eurovisión.* .
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Toñi Salazar cuenta su conflictiva separación y sus problemas con su primer marido» *HOLA* 2020-11-12 (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Lazos de Sangre: La familia Salazar cuenta sus éxitos y fracasos» *La Vanguardia* 2019-08-01 (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** Gutiérrez, Manu.  (2023-02-03). «Quién es Chanel, representante de España en Eurovisión 2022 y ganadora del Benidorm Fest» *Diario AS* (Noiz kontsultatua: 2023-02-09).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9628122

 |

* Wd Datuak: Q9628122


  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa:**Nina*"Nacida para amar" abestiarekin*** | 1990an **Espainia ordezkatu zuen Eurovision Abesti Lehiaketan**Azúcar Moreno bikotea *Bandido* abestiarekin | Hurrengoa:**Sergio Dalma** *"Bailar pegados"* abestarekin |