**Begoña Zia Zabaleta** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1959ko urriaren 10a – Iruñea, 2019) marrazkilari autodidakta izan zen, komikiaren aitzindarietako bat Nafarroan.

Biografia
---------

Begoña Ziak Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan dekorazio eta zeramikako hainbat ikastaro egin zituen, eta baita diseinu, komikietarako ilustrazio eta marketin ikastaroak ere.

Txikitatik marrazten zuen, pertsonak marrazten zituen, giza mota desberdinak eta hainbat jarreratan Iruñeko egunerokotasunean. 1970-1980 inguruan hasi zen bere lanak publikatzen, batez ere euskarazko argitalpenetan. Zenbait argitaletxek publikatzen zituzten aldizkarietan parte hartu zuen; besteak beste, Ereinen Ipurbeltz-en, Plazaolaren Cuatrovientos-en eta Pamielaren aldizkarian.

Komiki horiez gain koadroen antz handiagoa zuten ilustrazioak egin zituen. 1980ko hamarkadaren amaiera aldera, publizitatearen arlora igaro zen; lehenik Jaso agentzian, eta gero Los Iruñako etxean.

Handik gutxira, 1991n, Begoña Ziak estudio bat muntatu zuen, eta bere kabuz hasi zen lanean, agentzietako lanak utzi gabe. 1993an, estudio bat zabaldu zuen, lagun batekin batera: Cabodevilla y Cia. Bertan diseinu grafikoko lanak egiten zituzten batez ere. 1994an, Jesus Zia, bere neba, Madriletik itzuli zenean, elkarrekin estudio bat muntatu zuten, gerora Cia y Cia deituko zutena. Estudio horretan ere diseinu grafikoa lantzen zuten, baina baita liburuen edizioa ere.

Nafarroako Komiki Azokarekin harreman berezia izan zuen; izan ere, Javier Perez de Sabalza azokako zuzendaritzako kideak 2019an ilustratzaile nafarren erakusketa kolektibo bat osatu zuen, eta Zia zen ilustratzaileetako bat. Urte berean lehenengo, Zart bilduma argitaratu zuten, eta horretan ere parte hartu zuen. Denbora gutxira hil zen; argitalpen horretakoak haren azken ilustrazioetako batzuk izan ziren.

Gerora Perez de Sabalzak Jesus Zia ezagutu zuen, eta hark jakinarazi zion liburu bat publikatzeko asmoa zuela, arrebaren marrazkiekin. Begoñaren lanik bereizgarriak hautatu zituen, erretratu asko eta baita bozetoak ere. Liburuari *El retrato de papel* (Paperezko erretratua) izena jarri zion, Begoñak egin nahi izan zuen liburu baten sarrera aurkitu zuelako, eta dirudienez, liburua horrela deitu nahi zuelako.

Lan horretatik abiatuta, erabaki zuten marrazkilaria Nafarroako Komiki Azokan ere omentzea, Begoña Ziaren izena berreskuratzeko asmoarekin. Hala, liburuan jasotako hainbat marrazki Kondestablearen jauregian ikusgai jarri zituzten 2021eko irailean antolatutako erakusketan.

Lanak
-----

* Maria Barogaren *Eternos sanfermines* libururako ilustrazioak. 1977
* Komiki bi Erein argitaletxearen *Ipurbeltz* aldizkarian. 1978
* Iñaki Zabaletaren kazetaritza artikuluen ilustrazioa Anaitasuna aldizkarian. 1979
* Victor Manuel Arbebaren *Un pueblo que canta* libururako ilustrazioak. 1979
* Plazaola argitaletxeko *Cuatrovientos* aldizkariko muntatzaile eta ilustratzailea. 1981-82
* AGA Diseño estudioko ilustratzailea. 1983-84
* Komiki Erakustaldia Oliten, Nafarroako jaialdien barruan. 1983-84
* *Jaso* publizitate-agentziaren publizitate-marrazkilaria. 1985
* Sei orrialderen argitarapena *Aska* aldizkarian. 1985
* Erein argitaletxearen *Dilin Dalan* 1 eta 2 testuliburuetarako ilustrazioak. 1985
* *Zia* Diseñadores estudioan diseinatzailea eta ilustratzailea. 1985-88
* Erein argitaletxearen Tipí Taki testu-libururako ilustrazioak. 1987
* Hiru dimentsioko maketa eta fikziozko maketa egitea Nafarroako Gobernuaren *Tratado por la Paz* telebista-iragarkia filmatzeko. 1988
* *Iruñako* publizitate-agentziako diseinatzailea eta ilustratzailea. 1988-91
* *Icono* agentzian diseinatzailea eta ilustratzailea. 1991-93
* Montxo Iturbideren *Antzerkilandia* haurrentzako antzerki-libururako ilustrazioak. 1992
* *Block* publizitate-agentziaren *Seguridad laboral* telebista-iragarkia filmatzeko hiru dimentsioko pertsonaia egitea. 1992
* *Cabodevilla y Cía* estudioko diseinatzailea eta ilustratzailea. 1993-94
* *Cía y Compañía* estudioko diseinatzailea eta ilustratzailea. 1995…
* Nafarroako Liburutegi Publikoen Sarearen kartelak, Liburuaren Eguna eta udan irakurketa sustatzeko. 1995
* Iruñerriko Mankomunitatearen nortasun bisual berriaren diseinua. 1997

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    *.* .
2. 1 2 3 4 5 6    Eslava, Ane. «Begoña Zia, aitzindari ezezaguna» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-09-23).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** SL, TAI GABE DIGITALA.  (2021-08-20). «Doce exposiciones y un espectáculo sobre Lucio Urtubia en el Salón del Cómic navarro» *naiz:* (Noiz kontsultatua: 2021-09-27).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q64785546

 |

* Wd Datuak: Q64785546