Isabel Echarri Jeux de Mains lanaren aurrean
**Isabel Echarri** (Bera, Nafarroa Garaia, 1929ko otsailaren 10a - Formentera, Balearrak, 2022ko ekainaren 22a) Euskal artista garaikidea zen. Batez ere eskultorea zen, eta papera zuen baliabide gogokoena.

Biografia
---------

Isabel Echarrik 1954tik aurrera Parisko Arte Ederren Goi Eskola Nazionalean (ENSBA) ikasi zuen.

Jean Souverbie-ren eta Édouard Goerg tailerretatik igarotzeak zehaztu zuen eskultore eta eszenografo gisa egin zuen ibilbidea.

Eskultorea: Édouard Goerg-en ondoan, grabatua, tapizeria eta eskultura ikasi zituen (1956-1957), eta metala eta plastikoak ere landu zituen. Papera eta zuria aukeratu zituen 1962an. Bere baliabide gogokoenak erliebea hartzen du, izan aztarna zein paper landua.

Eszenografoa: Jean Souverbie-ren ondoan, Arte Monumentala ikasi zuen. Ia 40 urtez proiektatu zuen bere hiztegi artistikoa, Diego Etcheverry senarrarekin, dekorazioak eta jantziak sortzeko -ikuskizun lirikoen, sorkuntza garaikideen, antzerkiaren eta abarren ehun ekoizpen baino gehiago-.

Bikoteak bere material eszeniko guztia BnF-ri eman zion.

Isabel Echarri Parisen eta Formenteran bizi izan zen, eta bietan zituen tailerretan lan egin zuen.

Lanak
-----

### Eskulturak

Paper-orearen, paper zizelkatuaren, ukipen polimeroen edo ehunen aztarnak; lanak beti erliebean daude.

Artistak bere paper-orea egiten zuen, erabateko zuria lortzeko.

### Liburu-objektuak

Isabel Echarrik, idazleekin, poetekin eta haien testuekin, forma eta tamaina guztietako liburu-objektuak edo "livrobjets" delakoak (Daniel Leuwers-en neologismoa) sortu zituen: Fernando Arrabal, Federico García Lorca, Clarence Lambert, Pablo Neruda, Jorge Semprun, Miguel de Unamuno, 

### Eszenografia

Bizkarrez bizkar paratutako E bikoitz batek sinatzen ditu Isabel Echarriren eta Diego Etcheverryren (haren senarra) dekorazio- eta jantzi-lanak.

Ia berrogei urtez, ehun ekoizpen baino gehiagotarako dekorazioak eta jantziak sortu zituzten, izan errepertorio klasikoko operak (Mozart, Verdi, Wagner, Puccini, Offenbach, Bizet...) nahiz garaikidekoak (Semenoff-en *Sire Halewyn*, François Bernard Mâche-n *Temboctou*, edo Maurice Ohanaren *Syllabaire* *pour Phèdre*).

1.300 dekorazio-maketa eta jantzi-diseinu baino gehiago ematearen ondorioz, BnF-ek beren sorkuntzak gorde, leheneratu eta erregistratu ditu.

*Isabel Echarri et Diego Etcheverry: Décors et costumes d’opéra à quatre mains* Galerie des donateurs-en erakutsi zuten, 2015eko abenduaren 8tik 2016ko urtarrilaren 17ra, beren sorkuntzen ikuspegi orokorraren erakusgarri.

Erakusketak
-----------

1956tik, eta Parisko Arte Ederren Galerian egindako lehen erakusketatik, Isabel Echarrik urtero erakusten zuen

60 urte baino gehiagoko bere erakusketa-ibilbidean (taldean edo bakarrik), Alemania, Belgika, Danimarka, Espainia, Frantzia, Italia, Japonia, Portugal, Erresuma Batua, Suedia, Suitza, Thailandia, Jugoslavia ohia igaro zituen.

Edizioak
--------

* *Ophelie*, tirage à 150 exemplaires, Cristal et bronze doré, Daum, 1978
* Monnaie de Paris, Éditions, 1979

Bildumak eta museoak
--------------------

* MAMC, Musée d'art moderne de Saint-Étienne,
* Musée de Baraluka, Yougoslavie
* Musée de Liège, Belgique
* Sa Nostra, Baléares, Espagne
* Museo de Arte Contemporáneo de Ibiza (MACE)
* Muséo de Madrid, Estampa
* Médiathèque d’Issy-Les-Moulineaux 2005
* Fundacion Antonio Perez-Cuenca
* Musée départemental de Beauvais, Mudo
* Demeure Ronsard
* Bale (Grisard)
* Médiathèque d’Angers
* Cabinet des estampes, Bibliothèque nationale de France
* Collection de l’État, Paris
* Collections privées

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Isabel Echarri et Diego Etcheverry: décors et costumes d’opéra à quatre mains
2. ↑    *Expositions / BnF - Site institutionnel.* ..
3. ↑    *Isabel Echarri - Auteur - Ressources de la Bibliothèque nationale de France.* ..
4. ↑    *Isabel Echarri et Diego Etcheverry : décors et costumes d’opéra à quatre mains.* ..

Bibliografia
------------

* (en) « Isabel Echarri », extrait de la notice dans le dictionnaire Bénézit, sur Oxford Art Online, 2011 (ISBN 9780199773787)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q23926208
* Commonscat Multimedia: Isabel Echarri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 34614292
* ISNI: 0000000000858446
* BNF: 13517810v (data)
* SUDOC: 078045231
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 149054

 |

* Wd Datuak: Q23926208
* Commonscat Multimedia: Isabel Echarri