**Katharine Murray Lyell** (Ingalaterra, 1817 – Londres, Ingalaterra, 1915eko otsailaren 6a) britainiar botanikaria izan zen, iratzeen mundu-banaketari buruzko liburu aitzindari baten egilea, eta garaiko zientzialari ospetsuenetako batzuen korrespondentzia-liburuen argitaratzailea.

Biografia
---------

Katharine Leonard Horner merkatari eskoziar eta geologoaren sei alabetako bat zen. Hark ondo hezi zituen bere alabak, eta harekin eramaten zituen zientzia aurreratzeko elkarte britainiarraren bileretara.

Katharine Hornerren ahizpa nagusia, Mary Horner Lyell, geologoa eta konkiologoa zen, eta Charles Lyell geologoarekin ezkondu zen. Katharine geroago Charles koinatuaren anaia gazteenarekin, Henryrekin, ezkondu zen. Bere seme zaharrena, Leonard, parlamentaria izan zen. Dorothea Pertz iloba ere botanikaria izan zen.

Botanikari gisa, Katharine iratzeetan espezializatu zen; eta 1870ean, mundu osoko iratzeen banaketa geografikoari buruzko bolumen bat argitaratu zuen. Bere hitzaurrean, zor bat aitortu zion William Jackson Hooker-i iratze-bilduma amaigabearengatik, Sinopsis Filicum (1868an argitaratu zen hil ondoren), baina Lyellen liburua izan zen lehena iratzeen geografiaren ingurua antolatzen, ohiko kategoria taxonomikoen ordez. Indiara joan zen Henry senarrarekin, eta han hainbat eskualdetan jaso zituen landareak, Ganges delta barne, eta garai hartako goi-mailako herritar viktoriarrak ezagutu zituen, hala nola Alfred Russel Wallace eta Charles Darwin zientzialariak eta Harriette Colenso misiolariak (zeinek iratzeak biltzen zituen Katherinerentzat). Bere iratze-bilduma Kew Errege Lorategi Botanikoak eta Readingeko Unibertsitateko Herbarioak (RNG) partekatzen dute; beste landareak, berriz, museo britainiarrera eraman ziren.

Lyellek bere garaiko hiru zientzialariren gutunak eta memoriak idatzi zituen. Charles Lyell koinatu geologoa 1875ean hil zenean, haren lanaren biltzaile eta argitaratzaile bihurtu zen, bi liburukitan laburbilduta. Hamarkada bat geroago, aitaren heriotzaren ondoren, bere idatziekin bi ale argitaratu zituen. Charles Bunbury koinatu paleobotaniko bikainaren bizitza eta lana ere argitaratu zituen. Aro tarte hori ikertzen duten jakintsu guztiek aipatzen dituzte.

Lana
----

### Argitalpen hautatuak

* Katharine Lyell. *A Geographical Handbook of All the Known Ferns: With Tables to Show Their Distribution*. London: John Murray, 1870.

* Katharine Lyell, ed. *The Life, Letters and Journals of Sir Charles Lyell*. London: John Murray, 1881.

* Katharine Lyell, ed. *Memoir of Leonard Horner, F.R.S. F.G.S.: Consisting of Letters to his Family and from Some of his Friends*. London: Women's Printing Society, 1890.

Erreferentziak
--------------

* «Elizabeth Acton». Índice Internacional de Nombres de las Plantas (IPNI). Real Jardín Botánico de Kew, Herbario de la Universidad de Harvard y Herbario nacional Australiano (eds.).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Botánicos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispezieetan** bada informazioa gehiago, gai hau dela eta: ***Katharine Murray Lyell*** |

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Katharine Murray Lyell» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21519682
* Wikispecies Espezieak: Katharine Murray Lyell

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 9943942
* ISNI: 0000000026111308
* BNF: 124537793 (data)
* LCCN: n83194152
* SUDOC: 149227248
* IPNI: 12669-1

 |

* Wd Datuak: Q21519682
* Wikispecies Espezieak: Katharine Murray Lyell

[[Kategoria:1817} jaiotzak]][[Kategoria:1915} heriotzak]]