recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***San Antonioren tentazioa*** (frantsesez: *La Tentation de saint Antoine*) Félicien Rops margolari belgiarrak 1878an egin zuen margolana da. Oso lan sinbolikoa da. et qui fait partie des *Sataniques* sail sinbolikoaren partea da; sail horretan artistak bere antiklerikalismoa erakutsi zuen. San Margolana, "Edmond Picard-i dagokio" aipamenarekin, 1884ko Groupe des XX taldeko lehen erakuketan erakutsi zuen; Rops-ek artista gonbidatu gisa erakutsi zuen. Belgikako Errege Liburutegian gordetzen da.

Deskribapena
------------

San Antonioren tentazioa 737 × 544 mm-ko dimentsioa duen gouachez indartutako pastel marrazki bat da. "Félicien Rops" sinatuta dago behean eskuinaldean dagoen liburu baten ertzean.

Marrazkiak Kristoren gurutzean emakume biluzik eta lizun bat irudikatzen du. San Antoniok, antza, beldurrez jasan zuen ikuskera hori. Txerri batek, tradizionalki santuarekin batera irudikatzen den animalia, zaintzen du, dudarik gabe, gizaki ororengan lotan dagoenarekin paralelismoa ezartzeko.

Lanak eskandalua eragin zuela ezin hobeto uler daiteke gaur. Rubens gogorarazten duen konposizio barroko batean, Eliza katolikoaren abstinentziaren eta burgesiaren sexu-moral zorrotzaren aurkako borrokari irrigarri egiten dio Ropsek. Ia blasfemo moduan, Rops-ek Kristoren irudi makalaren ordez, itxura boluptuosoko emakume biluzi batekin ordezkatu du, "INRI" ohiko formulak, berriz, "EROS"en erreferentzia esplizitua jarri zuen. San Antonio, eserita, bere meditazioan murgilduta, harrituta dago eta bat-batean uzten du bere irakurketa. Konposizio sendo honek Elizaren ezintasuna adierazteko joera zuen, gizaki orok duen sexualitatearen pisuaren aurrean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Zeno Thierry, Les muses sataniques, Félicien Rops, Les éperonniers, 1985
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3213096

 |

* Wd Datuak: Q3213096
**Sangria** Espainiako eta Portugalgo edari alkoholdun prestatua da. Errezeta asko dauden arren, ardoa, fruta zatiak, gaseosa, likoreren bat eta azukrea izan ohi dira.

Espainiako gastronomiako edaririk ezagunenetako bat da, eta herrialde osoko taberna, jatetxe, txosna eta jaialdietan zerbitzatzen da. Nazioartean proiekzio handiena duen edari espainiarra ere bada.

Koktel gisa hartzen ez den arren, koktel izateko baldintza guztiak betetzen ditu, alkoholik gabeko edari alkoholdunen nahasketa baita. Hala ere, IBAk ez du koktel gisa onartzen; izan ere, koktel komun bat ez bezala, ez zuen bartender batek sortu eta ez du errezeta espezifikorik; aitzitik, Espainiako etxeetan jaio zen eta aldaera ugari daude. Asturiasen, adibidez, ardo beltza erabili beharrean, ardoa erabiltzen da. Ardo zuria duten bertsioak ere badaude («koska zuria» deitua), baita apardunak ere, hala nola cava edo xanpaina. Ardoaz gain, bigarren edari alkoholdun mota bat gehitu ohi da: Jerezko brandy, sec Cointreau hirukoitza, Martini vermua, sagar-likorea, etab.

Europar Batasunaren 251/2014 Erregelamenduak arautzen duenez, Espainiako eta Portugalgo ekoizleek bakarrik dei diezaiokete «odolustea/odolustea» beren produktuari; kanpoko herrialdeek, berriz, «Ardoz aromatizatutako edaria» erabiliko dute (hala ere, «Odolustea/odolustea» izena ere erabili ahal izango dute osagarri gisa). Odolusteak, ordea, tradizio handia du Perun, Uruguain, Venezuelan eta Ekuadorren.

Erreferentziak
--------------

Ikus, gainera
-------------

* Kalimotxoa
* Tinto de verano

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q273296
* Commonscat Multimedia: Sangria

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300391452
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q273296
* Commonscat Multimedia: Sangria

  


| * i
* e
* a
Edari alkoholdunak |
| --- |
| **Edari irakinak** | **Zekalea:** Garagardoa  •  Huangjiua • Makgeollia • Kvasa • Sakea  **Eztia:** Ezti-ura • Chouchenna  **Fruituak:** \*\*Ardoa (\*\*Arabako Txakolina • \*\*Bizkaiko Txakolina • \*\*Errioxako Ardoa • \*\*Getariako Txakolina • \*\*Irulegiko Arnoa • \*\*Nafarroako Ardoa) • Ardo apartsua • \*\*Sagardoa • Madari ardoa • Palmera ardoa •  **Beste batzuk:** Chicha • Pulquea |  |
| **Edari destilatuak** | **Zekalea:** Whiskia (Eskoziar whiskia • Irlandar whiskia) • Baijiu • Shōchū  **Fruituak:** Armagnaca • Boukha • Brandya • Koñaka • Kirscha • Palinka • Pisco • Rakia • Schnapsa • Singani  **Azukre kanabera:** Pattarra • Cachaça • Ron  **Agavea:** Mezkala • Tekila - Mahats patsa: Grappa • Marca • Tsípouro  **Beste batzuk:** Absenta • Poitín • Arrack • Brännvina • Härdöpfelera • \*\*Karpy likorea • Queimada • Vodka |
| **Edari onduak** | **Fruituak:** \*\*Patxarana • \*\*Anisa • Rakı  **Belarrak:** Ratafia |
| **Edari konbinatuak** | **Koktelak:** \*\*Kalimotxoa • Black Velveta • Bloody Mary • Gin tonica • Groga • Irlandar kafea • Baileys Irish Cream • Manhattan koktela • Martini • Mojito • Sangria |
| 
* + Euskal Herrian sustraituta dauden edariak.

 |
**San Julian eta Santa Basilisa eliza** San Julian eta Santa Basilisa santuen omenezkoa, Andosillako (Nafarroa) parrokia-eliza da eta herriko kokapen berezi batean dago, muino baten mendebaldeko muturrean amildegi batera begira kare-arrokatik zintzilik.

Ezaugarriak
-----------

1543an eraiki zuten, Martin de Oyarzábal eta Juan de Aguerriren trazekin. Proiektu horien arabera, habearte bakarra du, kontrahormen artean kaperak dituena; gurutzadura hori ez da oinplanoan nabarmentzen, baina bai altxaeretan eta burualde pentagonalean. Bere espazioa nerbio lerromakurreko ganga gotikoz estalita dago. Habeartearen bi ataletan eta gurutzaduraren erdikoan eskema izartua dute; gurutzaduraren besoetan, berriz, erronbo soilak dira, eta alboko kaperetan, berriz, sexpartita oso sinplifikatuak. Burualdean, zazpi puntako izar-formako nerbioak dituen ganga galloidun bat dago. Funtsezko estalki horiek eta dekorazio-mentsulak dituzte, eredu platereskoen arabera. Azken horietan, eszena frantziskotarrak, kerubinak, kartelak maskaroiekin edo burezurrekin agertzen dira. 

XVII. mendearen amaieran tenplua handitu egin zen. Burualdearen ondoan sakristia berria eraiki zen, Faltzesko maisu Damian Romeok 1695ean egina. Gaur egun, gela hori erabat eraldatuta dago, eta Sebastian de Portuk, Calahorrako eskultoreak, 1697an zizelkatutako igeltsu-gangak desagertu dira. 

Azkenik, XVIII. mendearen bigarren erdian, oinen goi-korua egin zen, lau zutabe ildaskatuen gainean goratua eta rococo dekorazioa zuena. 

Kanpoaldean, parrokia adreiluzko bloke handi bat da, hainbat gorputz prismatikoren oinetan dorre lirain bat eta kanpandorre gisa balio duen erremate oktogonal bat dituena. Horiek 1586koak dira eta Pedro de Izaguirre maisuari zor zaizkio; kanpaien gorputza, berriz, barroko formako eraberritze bati dagokio, 1752an Juan Ángel de Igareguik egin zuena. 

Kanpoaldean, halaber, XVII. mendeko arkupe bat nabarmentzen da, epistolaren aldeko atea babesten duena, arkuteriaz eta bao zuzenez osatutako bi gorputzekin, Erriberako obra barrokoen ohiko lan geometrikoekin apainduak. 

Parrokia-tenpluan erretaula handi bat dago, Bernabe Imbertok, Lizarrako tailerreko eskultore ospetsuak, 1597tik aurrera egina. Tafallako Santa Mariaren erretaulan inspiratuta eta Imbertoren Mendigorriako elizakoaren antzekotasun nabarmenekin, arkitektura konplexuko traza manierista du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Gran Enciclopedia de Navarra | ANDOSILLA.*  (Noiz kontsultatua: 2022-02-08).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110304871
* Commonscat Multimedia: Church of San Julián and Santa Basilisa, Andosilla

---

 |

* Wd Datuak: Q110304871
* Commonscat Multimedia: Church of San Julián and Santa Basilisa, Andosilla
***Rolling Stone Chile*** estatubatuar musika aldizkariaren herrialde horretara zuzendutako edizioa izan zen. Tokiko edukiak biltzen zituen, eta Estatu Batuetako edizioan argitaratutako txostenen itzulpenekin osatu zen.

Historia
--------

1998az geroztik, *Rolling Stone* aldizkariaren Argentinako edizioa iritsi zen Txilera, Paraguain, Uruguain eta Bolivian ere banatzen dena.

2003ko maiatzetik aurrera, Txileko edizioa argitaratzen hasi zen, EDU Komunikazioen eskutik. Argentinako edizioaren azpizatiketa zenez, Argentinako edizioen zenbaketarekin jarraitu zen.

2006ko urtarriletik, *Rolling Stoneren* Txileko edizioa *El Mercurio* egunkariko Publicaciones Lo Castillo enpresak ekoizten du.

2007ko ekainean eta azaroan (111. eta 116. zenbakiak, hurrenez hurren) *Rolling Stone Chileren* bi edizio berezi argitaratu ziren, AEBetako edizioaren 40 urteak ospatzeko. AEBetako edizioan agertutako txostenen bertsio laburtuak aurkeztu zituzten.

2008ko uztaileko zenbakitik aurrera (124. zenbakia) *"Agenda Rolling Stone"* argitaratzen hasten da, formatu txikiko gehigarria, aldizkariaren amaieran aurretik agertzen ziren atalak jasotzen dituena (Libros, El Sitio, Qué Hay, etab.). ). Gehigarri hau Rolling Stoneren ohiko ediziora itzuli zen urte bereko abenduko zenbakitik, aldizkariaren amaierako atal gisa.

2009ko urtarriletik aurrera, aldizkariaren formatua aldizkari gehienen estandarrera aldatzen da (txikiagoa eta estuagoa eta kortxeteen ordez bizkarrezurra lotua duena), Ipar Amerikako edizioaren arrastoari jarraituz.

*Rolling Stone Chileren* azken edizioa 2011ko abenduan zabaldu zen, Publicaciones Lo Castillo eta *El Mercurio* aldizkariaren tokiko edizioa ixtea erabaki ostean.

Ikus, gainera
-------------

* Rolling Stone Argentina
* Rolling Stone

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Rolling Stone Chile dejará de circular» *Radio Cooperativa* 16 de diciembre de 2011.

Kanpo estekak
-------------

* Rolling Stone Txile
* Rolling Stone Estatu Batuak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6111311
* **Identifikadoreak**
* ISSN: 0329-5656

 |

* Wd Datuak: Q6111311
***San Cristobal uhartearen berreskurapena*** (gazteleraz: *Recuperación de la isla de San Cristóbal*) Félix Castelo margolariak 1634 urtean egindako margolana da, Pradoko Museoko 26. aretoan dagoena, Madrilen.

Deskribapena
------------

Margolan honetan Fadrique de Toledo kondea ageri da lehen planoan bere ofizialetako bati (agian Pedro de Osorio) aginduak ematen, eta atzean espainiar armadako itsasontzia eta tropak San Cristobal uhartea erasotzen. Gotorleku bat sutan ere ikusten da.

Gaia
----

Palacio del Buen Retiro jauregiko "Erresumen Aretoa" dekoratzeko hainbat margolariri artelanak eskatu zizkioten eta Félix Castelok San Cristobal uhartearen berreskurapena margotzeko eskatu zioten.

1629an izandako San Cristobal uharteko borroka erakusten du. Ingeles eta frantsesen eskutan zeuden *San Cristóbal* eta *Nieves* uharteak (gaur egun Saint Kitts eta Nevis) berreskuratu zituen Espainiak, 1630ko Madrilgo Itunean itzuli behar izan bazituen ere.

San Cristobalgo borrokan Fadrique de Toledo Osorio almirantzea Nieves uhartera iritsi zen eta bertan aingura botata zeuden hainbat itsasontzi ingeles suntsitu zituen. Ondoren soldaduak lehorreratu ziren bertako babes egitura apurrak botazteko eta kolonoak preso hartzeko. San Cristobal uhartera jo zuten hurrena eta uharteari su eman zioten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Museo del Prado, ed. (2016ko ekainaren 28a)..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31187682

 |

* Wd Datuak: Q31187682
**Robert Gober** (Wallingford, Connecticut, AEB, 1954ko irailaren 12a) estatubatuar eskultorea da.

Biografia
---------

Txikitatik erakutsi zuen margolari izateko nahia, eta 1974. urtean Filadelfiako Temple Unibertsitatean sartu zen, Tyler School of Art eskolan. Handik bi urtera artea eta literatura ikasten hasi zen Vermonteko Middlebury Collegen.

1976an New Yorkera aldatu zen, eta margotzen jarraitu zuen arren, beste lanbide batzuetan jardun behar izan zuen bizibidea ateratzeko. Donald Judd, Carl Andre eta Joel Shapiro artista minimalisten lanak erakarrita hasi zen eskulturarekin zaletzen. 1972. urtean bakarkako lehenengo erakusketa egin zuen Paula Cooper galerian, *Slides of a Changing Painting* izenburuko erakusketarekin. Beste artista batzuekin lankidetzan ere jardun du, adibidez Sherry Levine, Christopher Wool eta Meg Websterrekin, eta Paula Cooper galeriarekin ez ezik, Los Angelesko Daniel Weinbergm, Atenasko Jean Bernier eta Koloniako Max Heltzer galerietan jarri ditu bere lanak ikusgai.

Bestalde, instalazioak egin ditu zenbait museotan (Madrilgo Reina Sofian, 1992an; Parisko Jeu du Paumen, eta Bernako Kunsthallen, 1990ean, Whitney Museum of American Arten, San Francisco Museum of Modern Arten, Solomon R. Guggenheim Museumen, The Menil Collectionen, The Tate Modern Galleryn, etab.).

Bere obretan eguneroko gauzakiak erabiltzen ditu, baina gauzaki horiek sinbolo sexual konplexu gisa agertzen ditu berak. Bere lehenengo koadroetan etxeko irudiak erakutsi zituen, eta eskulturetan ere gai hori bera nabarmentzen da. 1984an eskultura-sail ospetsu bat hasi zen egiten, konketak erabiliz, eta sail haren ondoren oheen sailari ekin zion: *Untitled (Bed)* [1986]. Sehaskak eta haur-parkeak ere erabili ditu, eta baita oihalak eta paper margotuak ere. 1989 urtean gorputz atalen eskultura-sailari eman zion hasiera, bere zangoaren molde batetik ateratako *Untitled (Leg)* eskulturarekin. 2007an atzera begirako erakusketa bat izan zuen Schaulager museoan.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1353414
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 20397121
* ISNI: 0000 0001 0797 7111
* BNF: 12233486s (data)
* GND: 118918567
* LCCN: n91006566
* NKC: mub20181003723
* Tabakalera ID: 79530
* SNAC: w66d67g8
* SUDOC: 031039979
* ULAN: 500118768
* RKD: 32193
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 02472/eu\_g\_2188/g2188
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1353414
**Ritchie konderria** (ingelesez: *Ritchie County*) Mendebaldeko Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Harrisville da. 2010eko zentsuaren arabera 10.449 biztanle zituen, Ritchie kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Ritchie konderriak 1.175,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,42 ura dira. Beste 1.170,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,89 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 10.449 pertsonetatik 10.330 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 55 dira. 20 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 71 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501839
* Commonscat Multimedia: Ritchie County, West Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 139568242
* LCCN: n81125434
* NARA: 10039794
* **Lekuak**
* OSM: 1913196
* TGN: 2002292

 |

* Wd Datuak: Q501839
* Commonscat Multimedia: Ritchie County, West Virginia
Erlikia ontzai 1936an eginiko argazkian.
**San Rossore-ren erlikia ontzia** 1424-1427 inguran egina, Donatello artista italiarraren eskultura da. 1591an erlikia ontzia Pisara eraman zuten. Gaur egun Pisako Museo Nazionale di San Matteon gordetzen da.

Historia
--------

1422an Florentziako Ognissanti elizaren monjeek San Lussorioren burezur gordetzen zuten. Lussorio kristaua egin zen erromatar soldadua izan zen; Dioklezianoren garaian, Sardinian, Lussoriori burua moztu zioten. Herritarrek San Rossore izena eman zioten soldadu honi. Erlikia hori gordetzeko soinaren itxura izan behar zuen ontzia Donatellori enkargatu zioten.

Deskribapena
------------

Galdaketa Jacopo de Strozak egin zuen.
Lan honek erlikia ontzieen ikuspuntutik Erdi Aroaren tradizioarekin uztura markatzen du eskultura honek. Santuaren aurpegia urruna da eta, orokorrean, bustoa erromatarren estiloko modu errealistaz dago egina, antzinako eskulturen arabera. Zehaztasunak handiak dira, esaterako bizarraren ileak. Orokorrean, eskulturak espresibidade handia erakusten du eta benetako erretratua ematen du. Jatorrizko enkarguaren arabera erlikia ontzia, lapurtua ez izateko, toki garai batean kokatu behar zen; ondorioz, santua goitik beheruntz begira dago.

Bibliografía
------------

* Wirtz, Rolf C.: *Donatello 1386-1466*. Kolonia, Könemann, 1998. ISBN:3-8290-0244-0

Kanpo estekak
-------------

* Erlikia ontziaren argazkia.[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3825796
* Commonscat Multimedia: Saint Lussorio bust by Donatello

---

 |

* Wd Datuak: Q3825796
* Commonscat Multimedia: Saint Lussorio bust by Donatello
**San Saba konderria** (ingelesez: *San Saba County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua San Saba da. 2010eko zentsuaren arabera 6.131 biztanle zituen, San Saba kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

San Saba konderriak 2.948,48 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,07 ura dira. Beste 2.940,4 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.131 pertsonetatik 5.850 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.715 dira. 194 beltzak edo afroamerikarrak. 28 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 45 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484586
* Commonscat Multimedia: San Saba County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145426141
* LCCN: n81072760
* NARA: 10040196
* **Lekuak**
* OSM: 1836915
* TGN: 2002069

 |

* Wd Datuak: Q484586
* Commonscat Multimedia: San Saba County, Texas
**San Salbatore eliza** Galipentzu udalerrian XIII. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko estiloan.

Historia
--------

Hasieran kripta izan zen eta gero, XII. mendearen amaieran, eliza eraiki zuten. XIV. XV. eta XVI. mendeetan amaitu zuten eraikina. Herriko parrokia izan zen, San Pedro elizak ordezkatua izan zen arte.

1994ko azaroaren 21ean, Nafarroako Gobernuak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Deskribapena
------------

Ondoko hilarria
Eliza muino baten goialdean eraikita dago eta herriko eraikin nagusia da. Haren estilo nagusia gotikoa da baina elizaren azpian kripta erromanikoa gordetzen da. Kripta, Santa Margaritari eskainita, arrokaren gainean eraikita dago, elizaren azpian eta Leiren, Donamartiri Untzen eta Orisoainen bakarrik aurki daiteke mota honetako kripta erromanikoak. San Salbadorren kripta nahiko misteriotsua da eta haren erdian dagoen aldarean giza-hezurrak aurkitu dira. Harginen marka ugari ikus daitezke, bestetik.

Absidearen altuera handia eta hormen zabaltasunak, gotorleku itxura ematen diote eraikinari. Jatorriz eraikuntza aurregotikoa da, XIII. mendearen lehen erdikoa. Kripta, arrokaren gainean eraikita dago, elizaren azpian eta Leire, San Martin Unx eta Irisoainen bakarrik aurki daiteke mota honetako kripta erromanikoak. Eliza, XIV. mendearen hasieran handitu zuten.

Eraikinak, nabe zabala dauka eta estutzen den poligono itxurako aurrealdea. Kapera nagusia, Epistolaren alde batean dago, kriptaren gainean. Kriptarako sarbidea, erdi puntu laueko ate batean dago, gangez eginiko sabai batez babesturik. Eliza barruan, harlanduzko horma leun handiak eta estilo gotikoko margoak ageri dira. Presbiterioan XV. mendeko polikromia ikus daiteke oraindik. Margoetako batzuk, Nafarroako museora eraman zituzten.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | GALIPENTZU.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Galipentzu

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19948119
* Commonscat Multimedia: Gallipienzo

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0009039

 |

* Wd Datuak: Q19948119
* Commonscat Multimedia: Gallipienzo
**Santa Cruz konderria** (ingelesez: *Santa Cruz County*) Arizonako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Nogales da. 2010eko zentsuaren arabera 47.420 biztanle zituen, Santa Cruz kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Santa Cruz konderriak 3.206,69 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,09 ura dira. Beste 3.203,6 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,07 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.420 pertsonetatik 46.837 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 39.273 dira. 89 beltzak edo afroamerikarrak. 115 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 235 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 118 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58689
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz County, Arizona

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134860340
* ISNI: 0000 0004 0646 0534
* NARA: 10038635
* **Lekuak**
* OSM: 1832210
* TGN: 2000102

 |

* Wd Datuak: Q58689
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz County, Arizona
**Santa Cruz ibaia** (gaztelaniaz: *Río Santa Cruz*) Argentina hegoaldeko ibaia da, Patagoniako Santa Cruzko probintzia mendebaldetik ekialdera zeharkatzen duena. Lago Argentinoko ekialdeko muturrean sortu eta Ozeano Atlantikora isurtzen da. 383 kilometro luze da eta 29.686 kilometro koadroko arroa drainatzen du.

Hidrometria
-----------

Santa Cruz ibaiaren emaria 25 urtez (1955-1980 bitartean) neurtu zen Charles Fuhr-en (El Calafatetik 20 bat kilometro ekialdera, Santa Cruzko probintzian), ahoa baino 244 kilometro lehenago. Ibaiak 15.550 kilometro koadroko eremua drainatua du gune horretan, arro osoaren % 52,4. Urteko batez besteko emaria segundoko 690 m³ da. Emari handiena otsailean du (1.284 m³/s), eta txikiena abuztuan (265 m³/s).

**Santa Cruz ibaiaren batez besteko emariak (m³/s), Charles Fuhr-en neurtuak**  
**Datuak: 1955 eta 1980 artean**

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Río Santa Cruz.*  aguaspatagonicas.com (Noiz kontsultatua: 2015-09-23).
2. ↑    *Santa Cruz ibaia Charles Fuhr-en.*  grdc.sr.unh.edu (Noiz kontsultatua: 2015-09-23).

  

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1478566
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz River (Argentina)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240038542
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 6279601

 |

* Wd Datuak: Q1478566
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz River (Argentina)
**SANS** "Undertale" izeneko bideo-jokoan bizi dan pertsonai bat da. Undertale bideo-jokoa TOBY FOXek eginda dago.

Izatez eskeleto bat da eta bere anaia Papyrusekin eta beste munstroekin bizi da.

Munstro honeek urteetan ibili ziren gerran gizakien kontra baina gizakiek irabazi zuten eta lurpean erbesteratu ziren. Momentu horretatik munstroek lurpean geratu ziren. Hasieran **SANS** eta Papyrus ez zeuden heurekin. Beste dimentsio bateko laborategi batetik zeuden W.D Gaster izeneko zientzialari batekin batera. Gaster aldi berean nonahi eta inon ez egoan humanoide bat da, bizirik eta hilik aldi berean.

Danok batzen diran momentuan hasten da jokoa.

Ezaugarriak
-----------

SANS eta Papyrus izenak "Wingdings" hizkuntzan idatzita daude. 

SANS oso mendekaria da. Lo egitea guztatzen jako. Txisteak kontatzea gustoko du.

SANS botere asko dauzka: grabitatea, hezurrak manipulatu, teletransportazioa, eta hezurrezko dragoiak inbokatu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Undertale» *Wikia Undertale* (Noiz kontsultatua: 2022-06-04).
2. ↑   **(Ingelesez)**  *Toby Fox.*  2022-06-03 (Noiz kontsultatua: 2022-06-04).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *Wingdings.*  2022-03-08 (Noiz kontsultatua: 2022-06-04).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q72769780
* Commonscat Multimedia: Sans (Undertale)

---

 |

* Wd Datuak: Q72769780
* Commonscat Multimedia: Sans (Undertale)
**Sansomendi** edo **Lakua 03** Gasteizko (Araba) auzoa da. Hiriaren iparraldean kokaturik dago. Auzoak Arriaga-Lakuarekin egiten du muga ekialdean, eta Ehari-Gobeuko auzoarekin mendebaldean. Auzo honek bi zati berezi dauzka: alde batetik, gasteiztarren artean Sansomendi izenarekin ezagutzen dena, alegia Oto hiribidearen eta Antonio Machado kalearen artean dagoen gunea, eta bestetik Wellingtongo dukearen eta Zorrostea kalearen artean dagoena. Bigarren eremu hau, funtzionalki, Lakuaren baitan dago. Izatez, iparralderago dagoen etxadia Ibaiondo deitzen den auzoan kokaturik dago.

Auzo honen mugen barruan Ehari-Gobeuko industrialdearen zati bat sarturik dago. Etxebizitzen eremua eta lantegiak banatzen dituen parke luze batek auzoa erditik zatitzen du.

Historia
--------

Sansomendi 1960ko hamarkadaren amaieratik aurrera gauzatu zen hiriaren kanpoaldean. Gaur egun auzoa hiriarekin erabat elkarturik dagoen arren, eraikitzen hasi zenean eraikita zegoen hiritik kilometro batera zeuden Sansomendiko lurrak. Horrek, auzoaren izaera markatu zuen, izan ere, etxebizitza gehienak babes ofizialekoak izan ziren, eta diru-sarrera gutxiko pertsonentzako.

1980ko hamarkadatik aurrera administrazio publikoak hiriko ijito gehienak Sansomendin biltzeko aukera sustatu zuen. Horrez gain Goardia Zibilaren koartel bat dago auzoan, 1977-78tik. Arriaga-Lakua eta Txagorritxuko auzo berriak eraiki eta gero, Sansomendi Gasteizekin erabat loturik geratu zen.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gasteiz** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q581343
* Commonscat Multimedia: Sansomendi

---

 |

* Wd Datuak: Q581343
* Commonscat Multimedia: Sansomendi


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Gasteiz | Gasteizko auzoak | Gasteiz |
| Abetxuku • Aretxabaleta-Gardelegi • Adurtza • Aldaia • Alde Zaharra • Anglo-Vasco • Arana • Aranbizkarra • Arantzabela • Ariznabarra • Arkaiate • Arriaga-Lakua • Babesgabeak • Borinbizkarra • Done Jakue • Ehari-Gobeu • Ekialdeko Nekazaritza Eremua • Elejalde • Gazalbide • Hego-mendebaldeko Nekazaritza Eremua • Ipar-mendebaldeko Nekazaritza Eremua • Ibaialde • Izarra • Judimendi • Koroatzea • Larrein • Lovaina • Mariturri • Mendizorrotza • Olaran • Pilar • Salburua • San Kristobal • San Martin • Sansomendi • Santa Luzia • San Tomas • Txagorritxu • Zabalgana • Zabalgunea • Zaramaga |
**Santa Maria eliza** edo **Zelaiko Santa Maria eliza** Nabaskoze almiranterriko Nabaskoze kontzejuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

Eraikina
--------

Eliza herrigunetik kanpo dago eta paisaian integratuta. Garai batean Nabaskoze jatorrizko herria zegoen bertan, eta eliza parrokiala zen. Oinplano angeluzuzena du, zirkuluerdi-formako absidea, labe-gangaz estalia; ganga, berriz, inposta gaineko kanoi zorrotzez estalia, eremu lauaren edo xake-formakoaren arabera. Gurutzadurari dagokion atalaren behealdean, arku bikoitzeko galeria bat irekitzen da, kapitel apainduak dituzten pilareen gainean. Kanpoaldearen egituraketa, dorrea nabearen erdian dagoela, eliza hori hilerritzat hartu da, izan ere, hilerriko kapera gisa jarduten du. Bao sortak harlanduzko hormen sendotasuna apurtzen du, bai leihoek (apainduriko hauts-babesa dute), bai krismoi itxurako portada txikiak (xake-erakoa), bai lodiera desberdineko billetez egindako arkiboltek. Azpimarratzeko beste puntu bat absideko teilatutxoari eusten dioten harburuak dira, non animalien irudikapena ugaritzen den jarrera zailetan, Iruñeko tailerra deritzonaren lorpen xaloekin egindako deribazioa.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | NABASKOZE.*  (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

Ikus gainera
------------

* Nabaskoze
* Nabaskoze Almiranterria

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19677393
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María del Campo, Navascués

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0008292

 |

* Wd Datuak: Q19677393
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María del Campo, Navascués
**Santanderko badia** (gaztelaniaz: *Bahía de Santander*) Espainiako Kantabria erkidego autonomoan dagoen badia bat da. 22,42 km²-ko azalera, 9 km-ko luzera eta 5 km-ko zabalera du, honek Espainiako iparraldeko estuario handiena bilakatzen duelarik. Santander hiriak eta bere hiriguneak beregan duen eraginez, bere inguruan eskualde honetako biztanleriaren ia erdia kokatzen da. Badia hau Santander hiriburuak, Camargo, El Astillero, Marina de Cudeyo eta Ribamontán al Mar udalerriek inguratzen dute.

Badiaren sarreraren aurrean El Sardinero badia kokatzen da, bertan Mouro uhartea dagoelarik. Bere barneralderako sarrera Magdalena penintsula (honetan La Torre uhartea eta La Horadada uhartea kokatzen dira) eta El Puntal hareatzaren arteko itsas pasabide estu batetik burutu ohi da, hondartza eta dunez osaturiko barra luze batek badia barneko ur lasaiei babesa ematen die.

Azken mendeetan zehar badiaren jatorrizko itxurak aldaketa garrantzitsu gutzi jasan ditu. Honen hasierako hedaduraren %50-a betea izan dela uste da, larretarako helburuz paduraren azalera handi bat idortu, Santanderreko portua handitu eta industria, etxebizitza eta zerbitzu guneak sortu direlarik. Gaur egun ekologia balore handiko guneetan oso ekintza zehatzak burutzen ari dira, hauen bidez itsasaldien dinamikan berrintegratu asmoz.

Santanderko badiaren irudi panoramikoa.

Kanpo estekak
-------------

* Santanderko badiari buruzko webgunea **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2879736
* Commonscat Multimedia: Bahía de Santander

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315529490
* **Ondare historikoa**
* Hispania Nostraren zerrenda gorria: url

 |

* Wd Datuak: Q2879736
* Commonscat Multimedia: Bahía de Santander
**Santiago Leoné Puncel** (Iruñea, Nafarroa, 1972ko uztailaren 21a -) historialaria da, historiagintzaz arduratzeagatik nabarmendua. Halaber, ohiko zutabegilea da Berria eta Noticias taldeko egunkarietan.

Nafarroako Foruen inguruko tesiarekin doktoretza lortu zuen, zein, 2005ean, egokitu zuen bere lehen liburua (*Los fueros de Navarra como lugar de la memoria*) plazaratzeko. Bigarren liburua, *Euskal Herri imajinario baten alde*, 2008an argitaratu du. Nazionalismoa eta historiagintza hizpide hartuta, Espainiako Historia Akademia, nabarrismo ofiziala eta Nabarralde taldea, besteak beste, kritikatu ditu. Izan ere, Leoneren ustez, aipatutakoen historia idazteko moduan, historiak berak, norabide batean edo bestean, egungo nazioa zein izan behar duen markatzen baitu, egungo biztanleriak erabakitzen duena erabakitzen duela.

Liburuak
--------

* *Los fueros de Navarra como lugar de la memoria*, 2005.
* *Euskal Herri imajinario baten alde*, 2008.
* *Euskal Herria XIX. mendeko bidaiarien begietan*, 2009.

Kanpo estekak
-------------

* Santi Leonéren "Odolaren mintzoa" bloga, gore-zinemari buruzkoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267018
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 100661589
* ISNI: 0000 0001 1777 3542
* Literaturaren Zubitegia: 904
* BNE: XX1746547
* BNF: 16718605q (data)
* CANTIC: a1200537x
* LCCN: n2009056299
* SUDOC: 150132115
* UB: a1355577

 |

* Wd Datuak: Q12267018
**San Emeterio eta San Zeledonio** Larrabetzuko Goikoelexea auzoan zegoen eliza da.

1995eko azaroaren 14an, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Deskribapena
------------

Angelu zuzeneko oina duen eliza, nabe bakarrekoa, fabrikaren oinetarantz, gero eta luzeagoko hiru zatitan banatua. Eraikina inguratzen duen zurezko oinetan apeatutako portikoa du. Fabrikaren zatirik handiena XVII. mendea baino lehenagokoa. Mende horretan osatu zen gaurko nabea eta jaso zen kanpandorrea, oin kuadrangularrekoa, hiru gorputzetan banatua, hiru isurkiko teilatua, oinen aldean lokalizatzen dena. XVIII. mendean egin zen sakristia eta multzoaren buruari erantsi zitzaion. Gangak gurutzeriazkoak dira eta terzeletezko oktopartitazkoak. Barne aldeko euskarriak hormari erantsirik daude kanpo aldeko estriboak bezala. Elizaren sarrerak bi dira. Portadarik zaharrena XV. mendekoa da eta Epistolaren aldeko bigarren zatian irekitzen da. Sarrera hori puntelatu eta adobelatua da. Sarrera nagusia, dorrearen beheko zatiaren barrena irekitzen da eta XVIII. mendekoa da. Estetika aldetik, Barrokoa da eta zatitutako frontoi kurbo batez osatua dago, moldura lodiz babestutako eta plakez apaindutako bao dinteldun bat inguratzen duten kaxeatutako pilareen bidez sostengatua dago. Eliza, gehien bat, hareharriz aparejatua dago nahiz eta dorrearen azken zatia, adreiluzkoa izan eta portikoan zura erabiltzen den. Elizaren ondasunen artean, hispaniar-flamendar erretaula bat nabarmentzen da eta alboko hormetan, duela gutxi aurkitutako Erdi Aroko muralak ere bai.

* ErretaulaErretaula
* Elizaren barrualdeaElizaren barrualdea
* Hormako pinturakHormako pinturak

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9007022
* Commonscat Multimedia: San Emeterio eta San Zeledonioren Eliza

---

 |

* Wd Datuak: Q9007022
* Commonscat Multimedia: San Emeterio eta San Zeledonioren Eliza
**San Esteban eliza** Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Leotz udalerriko Amatriain lekuan kokatutako XIII. mendeko kristiau eliza bat da.

Eraikina
--------

Erdi Aroko eraikuntza da, harriz eraikia, XVII. mendearen hasieran zaharberritu zena (1614 baino lehen Martin Erripalda eta Juan Flamarique harginek zaharberritu zuten), kanpandorrea izan ezik. Kanpandorrea mende beraren erdialdean berregin zen 1651an, eta erabilitako materialek kanpoaldera begiratzen dute. Habearte bakarra du, sei ataletan banatuta, burualdea burualde zuzenekoa du, eta harrizko erlaitzetan zurkaizten diren arku fajoien gainean dagoen kanoi-gangaz estalita dago.

Sarrera epistolaren aldetik egiten da, bigarren atalean, harrizko arku zorrotzeko atearekin, eta arkupe moderno batez babestuta dago. Ebanjelioaren hormaren erdiko ataletan kapera txiki bat atxiki zen, bataiarria duen ilargixka-gangaz estalia, eta bertatik goi-korura eta kanpandorrera sartzen da, habeartearen lehen atalean. Erretaula nagusiak burualdearen aurrealdea hartzen du, barroko aurreratuan (1680 inguruan egin zuen Asiaingo eskultoreak, Migel Saez Arintzaok, eta polikromatu egin zuten 1709an), eta XVII. mende hasierako erromanista estiloko aurreko erretaula zainduago baten zati bat gordetzen du. Horrela gertatzen da tenplete itxurako sagrarioarekin, bere aurrealdean birbiztutako Kristoren erliebezko irudi batekin edo koroatzearen Kalbarioan agertzen den Gurutziltzatuarekin ornatuta. Bere iruditeriaren gainerakoa, ebanjelariak erretaularen muturreko zutabeetako plintoetan, Pedro eta Pablo apostoluak sagrario zaharraren alboetan erantsita, titularraren irudi eseria tronuratua, alboetan eszena martirialak dituzten erliebeak (Aurelio eta Natalia Santuak eta Veronako San Pedro martiria), eta gurutzearen oinean dauden Maria eta Joanen irudiak.

Epistolaren hormari atxikita, Ama Birjinaren eta Haurraren tailu eseria dago, desagertutako Sagrarioko Andre Mariaren ermitatik datorrena. Aspaldi zaharberritua, Haurraren irudi berriarekin eta polikromia modernoarekin, frantziar eragin nahiko aurreratuko gotiko estilokoa da, jantzien tratamenduak erakusten duen bezala, XIV. mendearen lehen erdian datatu zitekeena.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | AMATRIAIN.*  (Noiz kontsultatua: 2022-02-01).

Ikus gainera
------------

* Amatriain
* Leotz
* Orbaibar
* Erdialdea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112676011

 |

* Wd Datuak: Q112676011
**San Andres eliza** Untzitibarreko Zorokiain lekuan XIII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.

Eraikina
--------

Erdi Aroko eraikuntza da (XIII. mendekoa), hainbat garaitan gerora egindako zaharberritzeek asko aldatutako harriz egina. Habearte bakarra du, burualdea burualde zuzena du, angelu matatuak ditu, eta oinplano karratuko kanpandorrea oinaldean, alboetan harrizko kontrahormak dituela. Kanpoaldean, oraindik ere, nabearen hegoaldeko hormara irekitako bi leihoen arku zorrotzeko inguruak daude, jatorrizko gotikoa dela adierazten dutenak. Sakristia burualdeari atxikita dago, ebanjelioaren aldetik, eta presbiterioarekin komunikatzen da ate dinteldu txiki batetik. Epistolaren horman dagoen elizako sarrerako atea zirkuluerdiko arkukoa da, eta apaindu gabeko pilastren gainean molduratutako arkibolta du.

Burualdea eta habeartea kanoi beheratuko gangaz estalita daude. Oinaldeko atala nabarmentzen da, eta hor korua dago, dorrearen behealdearekin bat datorrena, estalkia altuagoa delako eta estalkia laua. Urrezko mazoneria duen erretaula nagusiak, modernoa izan arren, beste garai batzuetako elementuak berrerabiltzen ditu. Horrela, tenplu itxurako sagrarioak San Pedro eta San Paulo artean berritutako erliebeak ditu, eta apostolu titularraren tailua XVII. mende hasierako erromanista estiloko erretaula berekoak dira. Interesgarria da, baita ere, bankuaren alboetako margoak (XVII. mendea), San Ramon Nonatoren heriotzaren eszenari eta aingeru batek apostolu baten eta gotzain santu baten irudien artean egindako Jaunartzearen harrerari eskainiak. Epistolaren aldeko horman, Ama Birjinaren eta Haurraren tailu bat dago, egur polikromatuzkoa eta eserita, eta, arkaismo nabarmena izan arren, XV. mende amaierako zenbait erresabiotiko ditu oraindik.

Hortik dator beste irudi mariano bat, zaharragoa, estilo gotiko primitibokoa (XIII. mendearen bigarren erdia), Zoroquiaingo Andre Mariaren izenpean ezagutzen dena. Iruñeko elizbarrutiko museoan zaintzen da.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | ZOROKIAIN.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Zorokiain
* Untzitibar

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110606267

 |

* Wd Datuak: Q110606267
**San Andres eliza** Ibargoiti ibarreko Zabaltza lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.

Eraikina
--------

Eliza, harriz eraikitako Erdi Aroko eraikuntza da, geroago (XVI-XVII. mendeetan) eraldaketa sakonak jasan zituena, garaiko gustura egokitu zuena. Habearte bakarra du, burualde karratua eta ebanjelioaren aldetik kapera nagusiari atxikitako sakristia. Oinaldean dorrea dago, oinplano karratukoa eta leiho-atal bat duena. Sarrera epistolaren aldeko hormatik egiten da, arkupe bat babesten duen erdi-puntuko arkudun ate sinple batetik. Teilatu laua du, sakristia izan ezik. Sakristiak gurutzeria-ganga izartua du mentsulen gainean, XVI. mende aurreratuko ereduen arabera.

Erretaula nagusia erromanista estiloko obra da (XVII. mendeko lehen herena), zur polikromatuzkoa, Zangoza-Irunberriko tailerraren jarraibideak jarraitzen dituena, bai trazaduran, bai irudigintzan. Bankua, hiru kaleko gorputz bakarra eta teilatupearen zati bat ditu, erdiko horma-hobia eta hasieran okupatzen zuen gurutziltzatua galdu baitira. Bankuan erliebean irudikatzen dira Atxiloketaren eta Kalbarioko Bidearen eszenak, erdiko kalea betetzen duen sagrarioaren albokoak, garai berekoak, Salbatzaile Eukaristikoaren, San Pedroren eta San Pauloren erliebeekin apainduta. Gorputzean, San Andres apostoluaren martirioaren bi pasarte identifikatzen dira. Santuaren irudi titularrak, eserita, erdiko kalea hartzen du. Teilatupean, Maria eta Juan Ebanjelariaren bi irudi daude zutik, hasieran Kristorekin batera gurutzean zihoazenak.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | IBARZABALTZA.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-16).

Ikus, gainera
-------------

* Zabaltza
* Ibargoiti

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110640913

 |

* Wd Datuak: Q110640913
**San Anton baseliza**, lehen **San Zipriano eliza**, La Nava, Miranda Ebro udalaren menpe dagoen herrixkan dagoen tenplu erromaniko katolikoa da. XIII. mendean hasita, XIV. mendeko elementu gotiko batzuk erakusten ditu ere bai; horregatik iraganeko erromanikoa bezala definitzen da. Baditu ere XVIII. mendeko barrokoaren elementuak. San Anton eguna urtarrilaren 17an ospatzen da; egun horretan mirandatarrak haien animaliekin bedeinkapena jasotzeko baselizara hurbiltzen dira.

Ezaugarriak
-----------

Habearte bakarreko tenplua da hau. Ateladan bi horma bular ikus daitezke, sarrera babesteko teilatutxo bat heltzen. Ateladan ere oso erregularrak diren ziriharrien arku zorrotza ikus daiteke. Absidea buru karratukoa da, gainontzeko habetarteko garaia eta zabalera txikiagokoa. Pinoian kanpai-horma dugu, erdi puntuko arkuko hutsartearekin.

Argazki galeria
---------------

* Baselizaren sarrera nagusia.Baselizaren sarrera nagusia.
* Kanpai-horma.Kanpai-horma.
* Sarrera nagusia.Sarrera nagusia.
* Hutsartea, arkibolta batekin eta bi zutabekin apainduta.Hutsartea, arkibolta batekin eta bi zutabekin apainduta.

Erreferentzia
-------------

1. ↑   .[*Betiko hautsitako esteka*]
2. ↑   .

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Baselizari buruzko informazioa.[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***San Anton baseliza (La Nave)*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5836053
* Commonscat Multimedia: Hermitage of San Antón, La Nave

---

 |

* Wd Datuak: Q5836053
* Commonscat Multimedia: Hermitage of San Antón, La Nave
San Andresen gurutzea.
 San Andresen martirioa. 
**San Andresen gurutzea**, latinez **crux decussata** gisa ezaguna, ixa letraren forma duen gurutzea da. Oso erabilia da heraldikan eta bexilologian. San Andres Apostoluaren martirioa irudikatzen du, halako gurutze batean gurutziltzatu baitzuten kristau tradizioaren arabera.

Euskal Herriaren historian eta ikonografian agerpen nabarmena duen gurutzea da San Andresena. Ikurrinak berak dituen bi gurutzeetatik, berdea San Andresengatik da. Hainbat herritako ikur ere bada, adibidez, Gasteiz, Eibar edo Hondarribikoa.

Iruditegia
----------

### Euskal adibideak

* Ikurrina.Ikurrina.
* Hondarribiko bandera.Hondarribiko bandera.
* Oñatiko ikurra.Oñatiko ikurra.
* Sopelako bandera.Sopelako bandera.
* Arrigorriagako bandera.Arrigorriagako bandera.
* Eibarko ezkutua; herriko santua da San Andres.Eibarko ezkutua; herriko santua da San Andres.
* Gasteizko bandera.Gasteizko bandera.
* Bizkaiko armarria.Bizkaiko armarria.

### Munduko adibideak

San Andres gurutzearen aldaera bat Borgoinako gurutzea da.

* Borgoinako gurutzea, San Andresen gurutzearen aldagai bat, karlisten ikur XX. mendean.Borgoinako gurutzea, San Andresen gurutzearen aldagai bat, karlisten ikur XX. mendean.
* Eskoziako bandera.Eskoziako bandera.
* Hiru gurutze Amsterdameko banderan.Hiru gurutze Amsterdameko banderan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q201960
* Commonscat Multimedia: Saltires

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q201960
* Commonscat Multimedia: Saltires
**San Govanen kapera** (ingelesez *St. Govan's Chapel*) Galesko hego-mendebaldeko St Govan lurmuturran dagoen kapera bat da, Pembrokeshire konderrian eta Bosherston udalerritik hurbil dago.

Eraikina kareharrizko itsaslabar batean eraikia dago, oinplanoakl 6,1 m × 3,7 m ditu, hormak kareharrizkoak eta gela soil bakar bat du. Kaperaren zatirik handiena XIII. mendean eraiki zen, nahiz eta VI. mendeko zatiak ere badituen, hain zuzen ere, San Govan fraidea gaur egun kapera dagoen lekuan zegoen leize batera bizitzera joan zen garaikoak. Kondaira baten arabera, San Govan kaperaren ekialdean dagoen aldarearen azpian lurperatua omen dago. Eraikinerako sarrera iparraldeko atean dago, harrizko eserlekuak ipar eta hegoaldeko hormetan daude, eta hutsik dagoen kanpailekua mendebaldean dago. Arbelazko teilatua gainontzeko eraikinarekin alderatu ezkero gehikuntza modernoa dela uste da.

Eraikin honetara itsaslabarraren gainaldetik 52 eskailera jeitsiz bertaratu daiteke, turismo erakundeek aipatutako kondairaren arabera, eskailerak igotzean edo jeitsitzean zenbatu ezkero kopuru ezberdina ematen omen dute.

1996ko abuztuaren 2an monumentu sailkatuen zerrendan I. Mailan zegoen. Gaur egun, MOD's Castlemartin East Firing Range zerrenda dago, MOD Castlemartin, eraikinaren sarbidea jendearentzako mugatua dagoelarik.

Ikus gainera
------------

* Galesko historia
* Galea

Erreferentziak
--------------

1. ↑  The Beauties of England and Wales, or, Delineations, topographical, historical, and descriptive, of each county, Volume 18, page 805. 1815
2. ↑  St Govan's Chapel. Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales. www.Coflein.go.uk
3. ↑  An Inventory of the Ancient Monuments of Wales and Monmouthshire: VII - Country of Pembroke. His Majesty's Stationery Office, àge 21. 1925
4. ↑  Govan's Head - Walk 6. Pembrokeshire Coast National Park

Kanpo estekak
-------------

* San Govan kaperaren irudiak Google-en.
* San Govan kaperaren irudiak Flickr-en.
* San Govan kaperaren bideoak Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15979526
* Commonscat Multimedia: St Govan's chapel

---

* **Ondare historikoa**
* Cadw: 17980

 |

* Wd Datuak: Q15979526
* Commonscat Multimedia: St Govan's chapel