recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Letcher konderria** (ingelesez: *Letcher County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Whitesburg da. 2010eko zentsuaren arabera 24.519 biztanle zituen, Letcher kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Letcher konderriak 878,09 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,9 ura dira. Beste 875,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,92 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 24.519 pertsonetatik 24.244 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 124 dira. 85 beltzak edo afroamerikarrak. 34 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 110 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q505499
* Commonscat Multimedia: Letcher County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141887078
* ISNI: 0000 0004 0618 0591
* LCCN: n79148847
* NARA: 10038960
* **Lekuak**
* OSM: 1846546
* TGN: 2000812

 |

* Wd Datuak: Q505499
* Commonscat Multimedia: Letcher County, Kentucky
**Seymour Cray** (Chippewa Falls, Wisconsin, AEB, 1925eko irailaren 28a - Colorado, AEB, 1996ko urriaren 5a) estatubatuar ingeniaria eta konputagailugintzaren aitzindaria izan zen.

Biografia
---------

Seymour Cray
Betidanik egon zen elektronikarekin liluratuta. Ingeniari baten semea zen eta goi ikasketak egiten zituen bitartean, elektrizitate ingeniaritzako laborategian ematen zuen denbora gehiena. Hobby gisa, mota guztietako elektrizitate tresnekin aritzen zen: irratiak, motor elektrikoak, zirkuitu elektrikoak, etab.

1943an, goi ikasketak amaitu ordukoxe, gerrara dei egin zioten. Lehenik, Europan ibili zen, Alemanian, eta gero, Filipinetan. Etxera itzuli eta berriro ikasten hasi zen berehala. 1950ean, Elektrizitate Ingeniaritzako Zientzia Batxilergoa amaitu zuen Minnesotako Unibertsitatean, eta urtebete geroago masterra egin zuen Matematika Aplikatuetan.

Crayk diseinaturiko lehen konputagailua 1103 Computer izenekoa izan zen. Denbora zen, konputagailu haien diseinuan, garrantzirik handieneko kontzeptua: lastertasuna. Atzetik zeukan enpresak konputagailu saltzen errazagoak egitea erabaki zuenean, Crayk argi zeukan berak zer egin nahi zuen: konputagailu zientifiko azkarrak diseinatzen jarraitu nahi zuen, eta hala, enpresa utzi eta Control Data Corporation enpresa abian jarri zutenetako bat izan zen. CDCn konputagailu arrakastatsuak sortu ondoren, 1972an, Cray konturatu zen eskala handiko konputagailu zientifikoen merkatua txikia gelditu zela, eta, CDC utzirik, Cray Research Inc. izeneko enpresa sortu zuen. Cray 1 izan zen lehenik atera zuen proiektua, baina Cray 2 izenekoaren diseinuak izan zuen arrakasta handiena. Cray 3 konputagailuak 500 MHz-tik gorako lastertasunean lan egin zezakeen, baina ez zen alerik ere saldu. Cray 4 izenekoa, berriz, aurrekoa baino bi bider lasterragoa zen, baina amaitu gabe geratu zen.

Errepideko istripu baten ondorioz hil zen Cray.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Cray enpresaren webgunea

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q92765
* Commonscat Multimedia: Seymour Cray

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 72205525
* ISNI: 0000 0000 1059 4050
* GND: 119503867
* LCCN: n96083562
* NDL: 00720489
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 01339/eu\_c\_1090/c1090
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q92765
* Commonscat Multimedia: Seymour Cray
**Larrino** Aretxabaletako (Gipuzkoa) auzoa da, herrigunearen ekialdean kokatutakoa. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera auzoak 56 biztanle zituen, 2016an aldiz 47.

Auzoaren hegoaldean Urkuluko uharka zabaldurik dago. Iparraldean Bedoña (Arrasate), ipar-mendebaldean Oro, mendebaldean Aretxabaletako erdigunea (2 kilometrotara) eta ekialdean Zañartu (Oñati) ditu mugakide.

23 baserrik osatzen dute auzoa, haien artean "Lekunberri", "Etxe-berri" eta "Iturriotz Garai". San Kristobal eliza da Larrinoko ikurra, eta izena ematen die bertako festei. Izan ere, San Kristobal jaiak ospatzen dira bertan uztailaren 10ean.

Demografia eta biztanleria
--------------------------

Larrinoko biztanleria| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2016 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 55 | 55 | 63 | 62 | 63 | 59 | 59 | 56 | 47 |

San Kristobal eliza.
Urkuluko uharkaren ikuspegia Larrinotik.

Ikus, gainera
-------------

* Debagoiena

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Auzoei buruzko informazioa Aretxabaleta udal webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261940

 |

* Wd Datuak: Q12261940


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Aretxabaletako auzoak |  |
| Aozaratza • Arkarazo • Areantza • Apotzaga-Etxebarri • Galartza • Goroeta • Isurieta • Larrino • Oro |
**Sevillako Ituna** 1500ean Errege Katolikoen eta Nafarroako erresumaren artean sinatutako akordioa izan zen, erreinu honek Frantziaren eta Errege Katolikoen arteko neutraltasuna mantentzeko asmoz. 1495az geroztik Nafarroako erresuman geratu ziren Gaztelako goarnizioak erretiratu ziren. Beaumontetarren aldeak barkamena lortzen du eta itzultzen uzten zaie, "condestable" izaera berreskuratuz.

Itun-haustea
------------

Historialari askok diote Espainiak Nafarroako eta Frantziako Erresumen arteko Bloiseko Itunaren sinatzea erabili zuela Nafarroako erregeek bi nazio horien arteko neutraltasun egoera hausten zutela ziurtatu eta konkistarako aitzaki moduan.

Egoera horren ustezko haustura itun honi eragozten zaio, izan ere, Nafarroako erregeek bi nazioetako batentzat posiziorik ez hartzeko konpromisoa ofizialdu zuten. Beraz, 1512. urtean , Bloisko Itunaren urtean, itun hau iraungitze egoeran gelditzen da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Jurío, José María Jimeno.  (1995). *Historia de Pamplona y de sus lenguas.*  Txalaparta ISBN 978-84-8136-017-2. (Noiz kontsultatua: 2021-12-03).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6151973

 |

* Wd Datuak: Q6151973
***Le Cinquième Cavalier*** (euskaraz *Bosgarren Zaldizkoa*), 1980ko Larry Collins eta Dominique Lapierre idazleen tecno-thriller eleberri bat da.

Argitaratu zen garaian jorratzen zuen txantaia nuklearraren gaiak irakurleen artean harridura eragin zuen, Frantziako presidenteak herrialde horrek Libiari egin behar zion erreaktore nuklear salmenta bertan behera uzteraino.

Argumentua
----------

Etxe Zuriak mezu bat jaso berri du: honetan, Kadafi libiar kolonelak datozen 36 orduetan israeldarrek palestinarrei beren lurrak itzultzen ez badizkiete, New York hirian bonba atomiko bat lehertuko dela aipatzen du.

Baina AEBetako Gobernuak ezin dezake hedabideei nahiz estatubatuarrei gai honi buruzko hitz bakar bat ere esan, dena sekretupean egin beharra da, bestelakoan bonba lehertuko baidute. Pentagonoan Segurtasun Kontseilua bilduko da. Zer egin? Negoziatu egin beharko lukete? Txantaia onartu? Herritarrak ohartu? Deabruzko hogeitamasei ordutan zehar New York hiriaren patua jokoan egongo da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q465209

 |

* Wd Datuak: Q465209
***Le Chant des Wallons*** (euskaraz: *Waloien abestia*) Valoniako (Belgika) ereserkia da. 1998ko uztailaren 15ean abestiaren frantses bertsioa ofizial bihurtu zen.

Musika
------

1901ean Louis Hillier konpositoreak moldatu zuen. Lehendabizikoz Liejan jo izan zen.

Hitzak
------

Théophile Bovyk 1900an valonieraz *Li Tchant des Walons* izenaz idatzi zituen. Gero frantses bertsioa egin zen, baina ez zen hitzez hitzeko itzulpena.

### Valonieraz

**I.**
Nos estans firs di nosse pitite patreye,
Ca lådje et lon, on djåze di ses efants.
Å prumî rang, on l' mete po l' industreye
Et dvins les årts, ele riglatixh ostant.
Nosse tere est ptite, mins nos avans l' ritchesse
Des omes sincieus k' anôblixhèt leu nom.
Et nos avans des libertés timpesse:
Vola pocwè k' on-z est firs d' esse Walons !
**II.**
Di nosse passé cwand c' est k' on lét l' istwere,
On s' recresteye vormint a tchaeke foyou.
Et nosse cour crexhe cwand c' est k' on tuze al glwere
Di nos vîs peres ki n' avît måy pawou.
C' est gråce a zels ki ns djouwixhans del påye.
Il ont språtchî l' innmi dzo leu talon.
On ls a rclamé les pus vayants k' i gn åye:
Vola pocwè k' on-z est fir d' esse Walon !
**III.**
Pitit payis, vos k' a tant d' grandeu d' åme,
Nos vos inmans bén, sins k' nos l' breyanxhe tot hôt.
Cwand on vs kidjåze, ås ouys montèt nos låmes
Et nos sintans nosse cour bate a gros côps !
N' åyîz nole sogne et vikez e liyesse,
Di vos efants, les bresses et l' cour sont bons.
Et nos avans les tchveas foirt près del tiesse:
Vola pocwè k' on-z est fir d' esse Walon !
**IV.**
On s' voet voltî inte frés del Walonreye
Et on-z est presse onk l' ôte a s' diner l' mwin.
On fwait plaijhi bén sovint sins k' on l' deye.
Nouk ni s' håynêye cwand c' est k' i vout fé l' bén.
Li tchårité ki mousse el måjhinete
N' î va k' al nute avou meye precôcions.
Li pô k' on dene on nel dene k' e catchete:
Vola pocwè k' on-z est fir d' esse Walon !
### Frantsesez

**I.**
Nous sommes fiers de notre Wallonie,
Le monde entier admire ses enfants.
Au premier rang brille son industrie
Et dans les arts on l'apprécie autant.
Bien que petit, notre pays surpasse
Par ses savants de plus grandes nations.
Et nous voulons des libertés en masse :
Voilà pourquoi l'on est fier d'être Wallons !
**II.**
Entre Wallons, toujours on fraternise.
Dans le malheur, on aime s'entraider :
On fait le bien sans jamais qu'on le dise,
En s'efforçant de le tenir caché.
La charité visitant la chaumière
S'y prend le soir avec cent précautions :
On donne peu, mais c'est d'un coeur sincère :
Voilà pourquoi l'on est fier d'être Wallons !
**III.**
Petit pays, c'est pour ta grandeur d'âme
Que nous t'aimons, sans trop le proclamer.
Notre oeil se voile aussitôt qu'on te blâme
Et notre coeur est prêt à se briser.
Ne crains jamais les coups de l'adversaire.
De tes enfants les bras te défendront
Il ne faut pas braver notre colère:
Voilà pourquoi l'on est fier d'être Wallons !

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1196401
* Commonscat Multimedia: Category:Tchant des Walons

---

 |

* Wd Datuak: Q1196401
* Commonscat Multimedia: Category:Tchant des Walons
**Saunders konderria** (ingelesez: *Saunders County*) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wahoo da. 2010eko zentsuaren arabera 20.780 biztanle zituen, Saunders kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Saunders konderriak 1.967,92 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,83 ura dira. Beste 1.943,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,56 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.780 pertsonetatik 20.407 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 415 dira. 69 beltzak edo afroamerikarrak. 43 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 83 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 174 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495834
* Commonscat Multimedia: Saunders County, Nebraska

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124340884
* LCCN: n81018334
* NARA: 10039526
* **Lekuak**
* OSM: 1425386
* TGN: 2001393

 |

* Wd Datuak: Q495834
* Commonscat Multimedia: Saunders County, Nebraska
Hertzsprung-Russell diagrama.
**Sekuentzia nagusia**, Hertzsprung-Russell diagraman, izar gehienak dauden eremua da. Arrazoi honegatik izar hauek *sekuentzia nagusikoak* bezala deituak dira. Zerrenda edo kurba honetako izarrik hotzenak nano gorriak dira, masa baxukoak, tenperatura altuetaranzko joera dutenak erraldoi urdin supermasiboak direlarik. Hertzsprung-Russell diagrama izarren tenperatura efektiboa euren argitasunaren arabera erakusten duen diagrama estatistiko bat da. Diagramako beste eremu batzutan bizitza laburreko eta eboluzio azkarreko izar erraldoiak edo nano zuri oso egonkorrak daude.

Ezaugarriak
-----------

Izarrak sekuentzia honetan, tenperaturarekin lotu daitekeen espektru mota zein bere argitasuna bere masaren araberakoak {\displaystyle (L\propto M^{3})} direlako daude. Baina hau soilik zero ordenean da hala, hau da, hidrogenoaren fusioaren etapan.

Izar gehienek euren bizitza "aktibo" gehiena sekuentzia nagusian ematen dute, motel eboluzionatuz grabitate uzkurtze kuasiestatiko prozesu batean. Sekuentzia nagusia, berez, eremu lainotsu bat da, masa barietatearen, gertuko lagunen, eremu magnetikoen presentziaren, errotazioaren eta behaketa zehazgabetasunen ondorioz, distantzia eta izarren argitasunaren ebaluazio zuzena kasu. Izarren osaketa kimikoa ere faktorerik garrantzitsuenetako bat da izar bat diagraman ezartzeko orduan. Izatez, diagramaren luzeran zehar banatzen diren metaletan pobreak diren izar mota ugari dago, nahiko ezberdindutako taldeetan banatzen direnak eta izar azpinano eta izar azpierraldoi deritzenak, hidrogenoaren edo elementu astunagoen fusioaren etapan dauden izarren arabera, hurrenez hurren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3450
* Commonscat Multimedia: Main sequence stars

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q3450
* Commonscat Multimedia: Main sequence stars
|  |
| --- |
| **Haghpat eta Sanahin monasterioak**1 **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
|  |
| **Mota** | Kulturala |
| **Irizpideak** | ii, iv |
| **Erreferentzia** | 777 |
| **Kokalekua** | Lori  Armenia |
| **Eskualdea2** | Europa eta Ipar Amerika |
| **Koordenatuak** | 41°05′14″N 44°39′58″E﻿ / ﻿41.087222°N 44.666111°E﻿ / 41.087222; 44.666111 |
| **Izen ematea** | 1996 (XX. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Sanahin monasterioa** (armenieraz: Սանահին վանք) X. mendean fundatutako armeniar monasterio bat da, Lori probintzian kokatua.

Sanahin izenak "bestea baino zaharragoa" esan nahi omen du armenieraz, seguraski auzoko Haghpat monasterioa baino zaharragoa dela adierazteko. Bi herrixkak eta beraien monasterioak antzekoak dira, bata bestearekin ikusgai ordoki erdibitu batean parez pare kokatuak. Debed errekak banatzen ditu.

1996ko ekainean, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen, "**Haghpat eta Sanahin monasterioak**" izenarekin.

Ezaugarriak
-----------

Litekeena da Sanahin monasterioa tenplu aurrekristau baten gainean eraiki izana. Erreferentziak badira ere eliza zaharragoak zeudela bertan, IV. eta V. mendekoak. Egungo monasterioa
Khosrovanux erreginak,
Axot III.a erregearen emazteak, eraikiarazi zuen 967 eta 970 artean. Kultura mailan garrantzi handia izan zuen, bertan irakasten baitziren gizarte zientziak, medikuntza eta beste zientzia batzuk. *Scriptorium* garrantzitsua zuen, nondik liburuak irteten ziren, horietako asko miniaturekin.

Monasterioa garai askotako eraikin multzo bat da: Astvatsatsin eliza ("Jainkoaren Ama"), Amenaprkitx eliza ("Salbatore"), nartexak (*gavit*), San Gregorio kapera, alademia bat, liburutegia eta ezkila-dorrea.

Salbatore elizak lau albo-kapera ditu. Nartexa (armenieraz *gavit*) elizari atxikia dago eta bi mende geroago eraiki zen, 1181an.

Monasterioa XII. mende arte Kiurikides familiarena zen.

* San Gregorio kapera.San Gregorio kapera.
* PortikoaPortikoa
* Ezkila dorrea.Ezkila dorrea.
* Khatxkar bat.Khatxkar bat.
* Barneko arkuakBarneko arkuak

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Monastères de Haghbat et de Sanahin.*  UNESCO.

Ikus, gainera
-------------

* Armeniar monasterioen multzoa Iranen
* Ejmiatsingo katedrala

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1975614
* Commonscat Multimedia: Sanahin Monastery

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316878956
* SUDOC: 179384643
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 777-002

 |

* Wd Datuak: Q1975614
* Commonscat Multimedia: Sanahin Monastery


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Armenia | Gizateriaren Ondarea Armenian | Armenia |
| Haghpat eta Sanahin monasterioak  • 
Geghard monasterioa eta Goiko Azat harana  • 
Ejmiatsingo elizak eta katedrala, eta
Zvartnots aztarnategia |
**Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak**, sekuentzia nagusiaren aurreko eboluzio fasean aurkitzen diren izarrak dira. T Tauri do FU Orionis izarretan, 2 eguzki masa baino gutxiagoko masadunak, eta Herbig Ae/Be izarretan, 2 eta 8 eguzki masa arteko masa dutenak, banatzen dira.

Energia iturria objektu hauetan, kolapso grabitazionaletik dator, sekuentzia nagusian aurkitzen diren izarretan ez bezala, hauen energia, euren nukleoan, hidrogenoaren fusioaren bidez lortzen delarik. Hertzsprung-Russellen diagraman, sekuentzia nagusiaren aurreko etapa, gure eguzkiaren masaren erdia baino masa gutxiago duten izarrentzat, Hayashiren ibilbide ebolutiboetan luzetaranzko mugimendu bat izatera pasatzen da (ia bertikalki beherantz), eta, aurrerago, Henyeyen ibilbide ebolutiboetan zehar (ia horizontalki ezkerrerantz, sekuentzia nagusirantz).

Sekuentzia nagusiaren aurreko izarrak, izar nanoetatik, euren espektroa, grabitate eta tenperaturaren arteko baliokidetasuna neurtzeko aztertuz ezberdin daiezke. PMS izar batek, sekuentzia nagusiko batek baino itxura "puztuagoa" erakutsiko du.

Inguruko materia erdiko kondentsaketaren gainean erortzen ari den bitartean, objektua protoizartzat hartzen da. Inguruko gas eta hautsezko estaldura sakabanatu eta akrezio prozesua eteten denean, izarra, sekuentzia nagusiaren aurreko izartzat hartzen da. PMS izarrak, espektro ikusgarrian, izar jaiotzaren lerroa zeharkatzen dutenean hasten dira ikusgai izaten, sekuentzia nagusiaren eskuinean dagoena Hertzsprung-Russellen diagraman. Sekuentzia nagusiaren aurreko etapak, izarraren bizitzaren %1a baino gutxiago irauten du, izarrak, bere existentziaren %80a inguru, sekuentzia nagusian pasako duen bitartean.

Uste denez, etapa honetan, izar guztiek dituzte disko zirkumestelar trinkoak, planetak eratzeko tokirik ohikoena izan litekeena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1062509

 |

* Wd Datuak: Q1062509
**Las Benitas** esaten diote Jakan ofizialki gaztelaniaz **Real Monasterio de las Benedictinas** delakoari, Jaka hiriko moja beneditarren komentuari. 1555. urtean fundatu zen, Jazetaniako herri txikiago baten zegoen Santa María de Santa Cruz de la Serós monasteriorik mojak hirira etorri zirenean.

Deskribapena
------------

Monasterioa Jakako erdigune historikoko ekialdeko muturrean dago, non hiriaren harresiekin bat egiten zuen (20. mendean desagertu ziren harresiok).

Ernazimendu estilokoa da monasterioa, baina aurretizko aztarna erromanikoak ditu, eraikin zaharragoenak.

Bi eliza ere badira monasterioaren eraikin multzoan; agerikoa San Ginés deritzona, eta kripta batean dagoen lur azpikoa, San Salvador edo Santa María izen bikoitzekin ezagutua.

Antsa Aragoikoaren sarkofagoa
-----------------------------

Sarcófago De Doña Sancha De Aragón.Arte erromanikoaren pieza inportante bat dago monasterioan: Antsa Remiritz Aragoikoaren sarkofagoa da. Dama hau Iruñeko errege Antso V.aren Antso V.aren arreba izan zen. Sarkofagoa goian aipaturiko Santa Cruz de la Serós herrian zegoen, eta 1622an eraman zuten Jakara.

2011. urtean, Zaragozako Unibertsitateak egindako azterketa batek determinatu zuen hilobian bederatzi pertsonaren gorpuzkiak zeudela. Ikerketan Aragoiko beste errege-erregina batzuen hilobiak aztertu ziren, tartean San Juan de la Peñako Panteoikoak, eta bateko eta besteko gorpuzkiak aztertu zituzten, ADN-aren bidez ahaidetza konexioak agerrarazteko. Identifikatu zutenetako bat Ramiro I.a Aragoiko erregea izan, eta haren alaba Antsa Remiritz, ondorioz, sarkofago honetan egon bazegoela ere ikusi zuten. Eta baita, Antsa honen bi ahizpa are, Urraka eta Teresa, biak sarkofagoaren irudietan agertzen direnak.

* Antsa Aragoikoaren sarkofagoa. Haren amona Antsa Oibarkoaren gorpuzkiak ere identifikatu dira bertan.Antsa Aragoikoaren sarkofagoa. Haren amona Antsa Oibarkoaren gorpuzkiak ere identifikatu dira bertan.
* Antsa Aragoikoa, ezker-eskuin Urraka eta Teresa ahizpak dituela.Antsa Aragoikoa, ezker-eskuin Urraka eta Teresa ahizpak dituela.

### Antsa Oibarkoa dama nafarra, ADN-z identifikatua

Ikerketa horren sorpresa handiena izan zen hiru ahizpa hauen amona ere sarkofagoan zegoela, Ramiro I.aren ama, eta pertsona hori da Antsa Oibarkoa, Iruñeko errege baten maitalea, seguruenik ADN bitartez identitatea baieztatu ahal izan den euskal pertsonaia antzinakoena.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Monasterio de Santa Cruz / Monjas Benedictinas» *Ayuntamiento de Jaca* (Noiz kontsultatua: 2018-08-17).
2. 1 2   ZARAGOZA, EFE.. «Identificada genéticamente la primera dinastía de los Reyes de Aragón» *heraldo.es* (Noiz kontsultatua: 2018-08-17).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56097589
* Commonscat Multimedia: Monasterio de las Benedictinas (Jaca)

---

 |

* Wd Datuak: Q56097589
* Commonscat Multimedia: Monasterio de las Benedictinas (Jaca)
**Santo Daime** kultu sinkretikoa da, Brasilgo Acre estatuan sortua, Amazonian, 1930eko hamarkadan. Raimundo Irineu Serrak sortu zuen, *Padrinho Irineu* deitzen zutena eta gaur egungo jarraitzaileek *Mestre Irineu* deitua.

Kultu horrek elementu kristauak (herri-katolizismokoak), Europako tradizio espiritistakoak, indigenak eta afrikarrak biltzen ditu nahasketa ispiritual batean, eta Amazoniako medikuntza tradizionalaren parte izan den ayahuasca izeneko infusioa hartzea barnebiltzen du. Substantzia psikoaktibo enteogenoak hartzean oinarritutako errituak ditu, kontzientziaren eta adimenaren egoera asaldatuak bilatuz.

Gaur egun, Brasilen eta munduan 10.000 jarraitzaile inguru dituela kalkulatzen da. Legez eratutako elizak daude ia Brasilgo estatu guztietan eta Espainian eta Herbehereetan, besteak beste, eta baita doktrinaren gurtzak ospatzen dituzten taldeak ere Perun, Bolivian, Estatu Batuetan, Kanadan, Japonian, Mexikon, Argentinan, Txilen, Uruguain, Venezuelan, Ekuadorren, Kolonbian eta Portugalen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Guzmán, Chávez; Mauricio, Genet.  (2013-6). «El culto del Santo Daime: Apuntes para la legalización del uso de sustancias psicoactivas en contextos ceremoniales en México» *Revista de El Colegio de San Luis* 3 (5): 56–89. ISSN 1665-899X..
2. ↑  www.santodaime.org/
3. ↑   Txantiloi:Versalita, Txantiloi:Versalita.  (2014). «Aspectos y Problemas de la Arqueología de las Drogas Sudamericanas» *Revista Cultura y Droga* (Maestría en Cultura y Droga, Universidad de Caldas) 21: 13-34. doi:10.17151/cult.drog.2014.19.21.2. ISSN 0122-8455..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2032421
* **Identifikadoreak**
* GND: 4492762-9
* LCCN: sh98007013
* NKC: ph319031

 |

* Wd Datuak: Q2032421
***Piet*** programazio lengoaia esoterikoa da, David-Morgan-Mar programatzaileak diseinatutakoa, non bere programak bitmap-ak diren eta arte abstraktu bezala ikusten diren. Erakusle batek programa konpilatzen du kolorez kolore mugitzen. Aginduak burutuko dira erakuslea kolore batetik irtetzean.

Lengoaiaren izena Piet Mondrian margolariari egiten dio erreferentzia.

Sintaxia eta koloreak
---------------------

20 kolore ezberdin erabiltzen ditu lengoaia honek. 18 kolore koloretsuak (6 kolore nagusi, eta hauen aldaketak, argia eta iluna), txuria eta beltza.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| #FFC0C0
gorri argia | #FFFFC0
hori argia | #C0FFC0
berde argia | #C0FFFF
zian argia | #C0C0FF
urdin argia | #FFC0FF
magenta argia |
| #FF0000
gorria | #FFFF00
horia | #00FF00
berdea | #00FFFF
zian | #0000FF
urdina | #FF00FF
magenta |
| #C00000
gorri iluna | #C0C000
hori iluna | #00C000
berde iluna | #00C0C0
zian iluna | #0000C0
urdin iluna | #C000C0
magenta iluna |
| #FFFFFF txuria | #000000 beltza |

Kolore koloretsuak zenbaki osoak gordetzeko gai dira. Kolore beltza programaren fluxuaz arduratuko da. Irudiaren kanpoko eremuak, kolore beltza bezala jokatzen dute. Txuriak ez ditu eragiketak egiten, baina erakuslea beste kolore batera joateko ahalbidetzen du. 20 kolore hauen artean beste bat balego, konpiladoreak edo interpretatzaileak ez dio kasurik egingo.

Adibideak
---------

Piet"Piet" inprimatzen duen kodeaPiet"Hello World" inprimatzen duen kodea

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Piet lengoaiaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1886145
* Commonscat Multimedia: Piet (programming language)

---

 |

* Wd Datuak: Q1886145
* Commonscat Multimedia: Piet (programming language)
Mercedes-AMG 1 Formulako segurtasun-auto gisa.
Automobilismoan, **segurtasun-autoa**, **safety car** edo **pace car** antolakuntzaren ibilgailua da, zirkuituetan soilik, eta zuzenean Karrera Zuzendaritzaren mende dago. Bere oinarrizko funtzioa lasterketak neutralizatzea da, parte-hartzaileak gertakari larri baten aurrean edo arrazoi meteorologikoengatik taldekatzeko.

Ondorioak
---------

Arau orokor gisa, istripu edo baldintza kaltegarriak izanez gero, bandera horia astintzen da eta une horretatik aurrera lasterketa eten egiten da segurtasun-autoa pistan dagoen bitartean, eta parte-hartzaileek berehala antolatu beharko dute posizioetan autoa pistara sartu zenean, azkar doazen autoei uztartze itzulia ematen zaie beren posiziorako, segurtasunagatik, lehiakideen antzeko itzulia edo itzulia hobea lortzeko denbora bakoitzeko abantaila puntu bakoitza modu batean bertan behera uzteko aldi baterako, hau da, pilotuek eta potentzia handiko autoek kalte-ordaina jaso ez dezaten lasterketaren egoera baliatuz.

Lehiaketa batzuetan segurtasun-autoa igarotzea onartzen da, pilotua Itzuliren bat osatu gabe atzera egonez gero edo indarrean dagoen araudiaren arabera zirkunstantziaren bat emanez gero, honen lerroan kokatzea ahalbidetuko da, baita sarrera ere. hobietara, batzuetan abantaila izan daiteke, kategoriaren arabera pneumatikoak alda ditzakezu, erregaia edo konponketa txikiak egin ditzakezu besteak beste. Halare, zenbait arrazoirengatik talde batzuek boxetan geldialdi bat egiten dute egoera normaletan.

Gidatzeko baldintza hauetan, autoek erregai gutxiago erabiltzen dute, eta horri esker, eskatutako kopurua baino txikiagoarekin distantziak egin daitezke.

Lasterketa berriro hastear dagoenean, taldeei hurrengo itzulian segurtasun-autoa erretiratuko dela ohartarazten zaie, beraz, bere posizioetan mantendu beharko dute bandera berdea astindu eta jarduera berrabiarazi ahal izateko gertakaria izan ondoren.

Zenbait kategoriatan, batez ere estatubatuarrak, segurtasun-autoa lasterketa baten hasieran erabiltzen da aurkezpen itzulian, eta horren atzean dauden gidariek zirkuituaren inguruko posizioetan abiadura txikian desfilatzen dute. Horren adibide da IRLko Indianapoliseko 500 miliak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q173089
* Commonscat Multimedia: Safety cars

---

 |

* Wd Datuak: Q173089
* Commonscat Multimedia: Safety cars
**Pello Azketa Menaya** (Iruñea, Nafarroa, 1948ko apirilaren 13a) nafar margolaria da. Iruñeko Arte eta Lanbide Eskolan ikasi zuen 1966tik 1968ra, eta 1974an egin zuen bere lehenengo bakarkako erakusketa. Orduz gero maiz erakutsi du bere lana bakarka, besteak beste Nafarroako Aurrezki Kutxaren Kultura Gelan, Iruñean (1975), Gasteizko Arte Eder Galerian (1976), Bilboko Mikeldi galerian (1977), Iruñeko Zitadelako Arte Galerian (1982), Bilboko Artederren (1983), Iruñeko García Castañón Aretoan (1985).

1975ean, Gasteizen eta Sevillan eratutako erakusketa bitan, hamarraldi hartan Iruñean lanean ziharduten hainbat margolariren lanak aurkeztu ziren. Pello Azketaren margolanekin batera, besteak beste, Mariano Royo, Pedro Salaberri, Pedro Manterola, Javier Morrás edota J. Antonio Eslabaren lanak aurkeztu ziren. Urtebete lehenago, 1974an, José María Moreno Galván *Triunfo* aldizkarian idatzitako artikulu batean hasi zen "Escuela de Pamplona" izena zabaltzen, garai hartan Iruñean lanean ari zen artista taldea izendatzeko, eta urteek aurrera egin ahala finkatu egin da deitura hori. 1995ean, Iruñeko Planetarioak talde horri eskainitako erakusketa antolatu zuen, belaunaldi horren ekarpena berraztertu nahirik, eta ondoren ere egin izan da talde haren lana bildu duen erakusketarik.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12265713
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 86737373
* ISNI: 0000 0001 1937 1256
* BNE: XX1087515
* Tabakalera ID: 88281
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 17148
* Lur: 00676/eu\_a\_6763/a6763

 |

* Wd Datuak: Q12265713
**Petar Krešimir IV.a Kroaziakoa** edo **Petar Krešimir IV Handia** (kroazieraz: *Petar Krešimir IV Veliki*; ?-1074/5), Kroaziako azken erregea izan zen. Trpimirović dinastiako erregea zen eta ondorengorik utzi gabe hil zen.

Biografia
---------

Stjepan I Krešimirović erregearen bi semeetako zaharrena zen. Ama veneziarra zuen eta han pasa zuen bere gaztaroa 1058an bere aita hil eta errege bihurtu zen arte. Ez da ezagutzen non izan zen koroazioa baina Belgraden izan bide zitekeen.

1054ean Elizan gertaturiko Zisma Nagusiaren aurrean Erromako Elizarekin bat egin zuen, kroaziako aristokraziak eta erlijiogizonek bizantziarrekin nahiago bazuten ere. 1063an **Vuk** apezpikuak gogor egin zuen zelibatuaren eta liturgia latindarraren aurka mezak eslavonieraz izan behar zirela argudiatuz, baina eskumikatua izan zen.

Kroaziaren mugak zabaltzeari ekin zion, bai Itsaso Adriatikoko kostaldean eta baita barneko lurretan ere. Hiru Banen laguntzaz antolatu zuen herria, hurrenez hurren: Dimitar Zvonimir Eslavonian (bere aholkulari pertsonala ere bazen), **Gojčo** kostalde adriatikoko Ban eta hirugarren Ban bat ere izan zuen Bosnian.

Bizantziar Inperioa ekialdean hainbat gerratan sartuta zegoela arobetxatuz, Dalmazia bizantziarra konkistatu eta *regnum Dalmatiae et Chroatia*ko buru izendatu zuen bere burua. Dalmaziako hiriek Italia hegoaldean zeuden normandiarrei laguntza eskatu eta Petar Krešimir IV.ak etsai berria aurkitu zuen. Bi urte beranduago veneziarrak hasi ziren kostaldeaz jabetzen, Dalmaziako hiriak kroaziarrengandik babestu behar zituztela argudiatuz.

Heriotza
--------

Petar Krešimir IV.ak ez zuen ondorengorik izan eta Dimitar Zvonimir izendatu zuen Kroaziaren agintari. Ordutik aurrera Banak izan dira Kroazian agindu dutenak.

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Petar Krešimir IV.a Kroaziakoa*** Aldatu lotura Wikidatan |

  

* Petar Krešimir IV.aren garaiko Kroaziako inperioaren mapa
**Sheboygan konderria** (ingelesez: *Sheboygan County*) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hudson da. 2010eko zentsuaren arabera 115.507 biztanle zituen, Sheboygan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Sheboygan konderriak 3.292,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 1.968,28 ura dira. Beste 1.324,17 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 35,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 115.507 pertsonetatik 106.849 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.329 dira. 1.605 beltzak edo afroamerikarrak. 392 amerikar natiboak ziren eta 29 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5.279 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 64 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.289 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q500803
* Commonscat Multimedia: Sheboygan County, Wisconsin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155924017
* ISNI: 0000 0004 0430 6840
* LCCN: n79032516
* **Lekuak**
* OSM: 270625
* TGN: 2002355

 |

* Wd Datuak: Q500803
* Commonscat Multimedia: Sheboygan County, Wisconsin
**Pine konderria** (ingelesez: *Pine County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pine City da. 2010eko zentsuaren arabera 29.750 biztanle zituen, Pine kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pine konderriak 3.715,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 60,27 ura dira. Beste 3.655,22 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 29.750 pertsonetatik 27.647 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 723 dira. 576 beltzak edo afroamerikarrak. 890 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 129 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 496 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485509
* Commonscat Multimedia: Pine County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124342197
* ISNI: 0000 0004 0400 9950
* LCCN: n81035021
* NARA: 10039742
* **Lekuak**
* OSM: 1795855
* TGN: 2001056

 |

* Wd Datuak: Q485509
* Commonscat Multimedia: Pine County, Minnesota
**Patricia Billings** (Clinton, 1926) estatubatuar eskultore, asmatzaile eta enpresaburua da. *Geobond*-en asmatzailea da, amiantoaren munduko lehen ordezko erabilgarria.

Biografia
---------

Nekazari gurasoen alaba, saltzaile batekin ezkondu zen eta laborategi klinikoko teknikari gisa lanean hasi zen onddoen eta bakterioen gaixotasunak aztertzen Kansas City Junior Collegen. 1947an utzi zuen lan hori dibortziatu zenean. 

1956an arte ikasketak hasi zituen Amarillo Collegen.  Igeltsuzko eskulturak egitea gustatzen zitzaion. 1964an Kansas Cityn denda bat ireki zuen eta bertan bere eskultura asko saldu zituen. Lantzen ari zen materialaren hauskortasunaz jabetuta, ikertzea erabaki zuen substantzia erresistenteagoa lortzeko, nahiz eta igeltsuaren propietateak mantendu. Handik denbora batera moldagarria den substantzia bat asmatu zuen, ez-toxikoa, ia suntsigaitza eta erregaitza. Substantzia, eskultura moduan, bere lagun zientzialari bati bidali zion proba zezan. 

Produktua, Geobond izenekoa, 1997an patentatu zuen. Geobond International Inc. enpresa sortu zuen bere aurkikuntza ustiatzeko.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Txantiloi:Versalita, Amal Kumar NajStaff Reporter of The Wall Street.  (26 de septiembre de 1996). *New Fireproof Building Material May Be Alternative to Asbestos.*  ISSN 0099-9660..
2. ↑   «Her Big Break» *PEOPLE.com*.
3. 1 2   «Patricia Billings | Lemelson-MIT Program» *lemelson.mit.edu*.
4. ↑   «Geobond Inc.» *opencorporates.com*.
5. ↑   «Trademark Status & Document Retrieval» *tsdr.uspto.gov*.

Kanpo estekak
-------------

* «Patricia Billings - Inventor, Geobond» *inventricity*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12746684

 |

* Wd Datuak: Q12746684
**Serranía Celtibérica** (euskaraz: «Zeltiberiar Mendilerroa») Espainiako eskualde natural eta kulturala da, hamar probintziatan eta bost autonomia erkidegotan banatuta dagoena. Bere izena zeltiberiarrengandik jasotzen du, erromatar aurreko herria, inguru honetan antzinaroan bizi izan zena.

Geografia
---------

Serranía Celtibéricak 63.098 km²-ko azalera hartzen du, non 1632 udalerri dauden Teruel eta Zaragoza probintzien artean banatuta Aragoin, Cuenca eta Guadalajara probintzietan Gaztela-Mantxan, Burgosen, Segovian eta Sorian, Gaztela eta Leonen, Castellón eta Valentzian, Valentziako Erkidegoan, eta Errioxan. Barnealdeko eskualde bat da, itsasorako irteerarik gabea, Iberiar sistemak zeharkatzen duena, eta, horren ondorioz, udalerri asko eremu menditsu izendatzen dira, Europar Batasunaren irizpideen arabera.

Orografia malkartsua, batez besteko altitude handia edo biztanleguneen sakabanaketa dira komunikazio-azpiegituren garapen eskasa azaltzen duten faktoreetako batzuk.

Demografia
----------

Lurralde honetan guztian, udalerrien %76 baino gehiago autoz 45 minututik gora daude hurbilen dagoen hirian, udalerrien %40k batez beste 50 urte baino gehiagoko biztanleria dituzte eta batez besteko biztanleriaren dentsitatea 7,98 biztanle da km² -ko. Hortik dator Hego Laponia (gaztelaniaz: *Laponia del Sur*) izendapena, izan ere, urte gutxiren buruan egungo joerarekin biztanleriaren dentsitatea Laponiakoa baino txikiagoa izango da. Izan ere, badira eremu batzuk, Mendi Unibertsalak kasu, non dentsitatea are txikiagoa den, kilometro karratuko 0,98 biztanlera iritsiz.

Guztira 503.566 biztanle daude erroldatuta, eta lau udalerrik soilik gainditzen dituzte 20.000 biztanle baino gehiago, Cuenca, Soria, Teruel eta Calatayud, eta horiek ez datoz bat mendilerroaren ertzetatik 100 kilometroko erradioan dauden metropoli-eremu handiekin (Madril, Valentzia, Zaragoza, Bilbo edo Valladolid).

Bere populazio-dentsitate txikia Europan Laponiarekin edo Eskoziako Lur Garaiekin soilik konpara daiteke, baina bi eskualde hauetan ez bezala, Serranía Celtibéricak ez du banaketa administratibo propiorik, baizik eta zati batean eskualde-erkidego, autonomia-erkidego eta probintzia ezberdinetako lurraldeak hartzen ditu, eta horrek zaildu egiten du NUTS sailkapen-maila guztien arabera emandako Europako funtsak jasotzea.

Ikus, gainera
-------------

* Landa-exodo
* Despopulatze

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Burillo-Cuadrado, Mª Pilar; Burillo-Mozota, Francisco; Ruiz-Budría, Enrique.  (2013). *Serranía Celtibérica (España): Un proyecto de Desarrollo Rural para la Laponia del Mediterráneo.*  Zaragozako Unibertsitatea.
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «La Laponia española queda entre Cuenca y Guadalajara» *eldiario.es* 2014-11-16.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Laponia del Sur» *El Mundo* 2017-2-11.
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Serranía Celtibérica» *Agronegocios* 2017-4-11.
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** Carretero, Nacho.  (2017-3-11). «La Laponia española» *El País*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28662813

 |

* Wd Datuak: Q28662813
**Lemmy** gizarte-markatzaileei, foroei eta albiste batzaileei ostatu emateko software librea da. Esteken bilketak edo bildumak egiteko eta instantzia deszentralizatuak sortzeko balio du baita ere.

Lemmy Reddit, Lobste.rs edo Hacker News bezalako guneen antzekoa izateko sortu zen, baina erabat libre eta deszentralizatua izateko. Erabiltzaileen intereseko foroak, posta hariak eta eztabaida irekietan harpidetza egiteko aukera eskaintzen du, eta gainera iruzkinetan bozkatzeko eta iruzkin berriak gehitzeko aukera dago. Botoen arabera iruzkinak gora edo behera mugituko dira eta horrela boto gehien dauzkaten iruzkinek ikusgarritasun handiagoa lortuko dute.

Foroetan galderak, hausnarketak, iruzkinak edo esteka interesgarriak parteka daitezke. Eta besteen galderak, hausnarketak, iruzkinak eta bidalketak, oro har, gora edo behera mugi daitezke, pixkanaka-pixkanaka, botoen indarrarekin. 

Jakintza nahikoa daukan edonork har dezake zerbitzari batean ostatu eta instantzia berri bat sortu. Instantzia horiek guztiak federatuak dira, eta fedibertsoari loturik daude.

Hainbat sistema eragile eta web nabigatzailerekin erabil daiteke.

Izena
-----

Garatzaileek honela azaltzen dute izena:

* Motörhead taldeko abeslariaren omenez.
* Eskola zaharreko *Lemmings* bideo jokoa.
* Super Mario bideo jokoko pertsonaia.
* Karraskari belarjale handiak.

Euskaraz
--------

Software librea izanik, hizkuntza paketea edozein hizkuntzatara itzultzeko aukera zabalik dauka. Boluntario batzuek mantentzen dute euskarazko lokalizazioa.

Hizkuntza paketea euskarara ekartzeaz gain, *Lemmy.eus* instantzia sortu dute eta komunitatearen esku, erabat irekita utzi dute.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «App | Lemmy.eus» *kaixo.lemmy.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
2. ↑   «About - Lemmy Documentation» *join.lemmy.ml* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Lemmy Koopa» *Super Mario Wiki* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
4. ↑   **(Ingelesez)** «Lemming – The Little Giant Of The North» *SunChild International Environmental Festival* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
5. ↑   **(Ingelesez)** «Contributing - Lemmy Documentation» *join.lemmy.ml* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
6. ↑   «Lemmy - Librezale.eus» *librezale.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-02-25).
7. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Fedibertso.
* Reddit.

Kanpo estekak
-------------

* Bisitatu **Lemmy.eus**!
* *Lemmy.eus* foroari buruzko artikuluak.
* *Lemmy.eus*: Ohiko galderak.
* **(Ingelesez)** *About Lemmy Project*
* **(Ingelesez)** Sortu zure instantzia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q84777032

 |

* Wd Datuak: Q84777032
***She Shoulda Said No!*** (euskaraz *Ezetz Esan Beharko Zukeen!*), baita ***Wild Weed; The Devil's Weed; Marijuana, the Devil's Weed*** eta ***The Story of Lila Leeds and Her Exposé of the Marijuana Racket*** izenburuekin ezaguna ere (*Basa Belarra; Deabruaren Belarra; Marihuana, Deabruaren Belarra* eta *Lila Leeds eta Bere Marihuanaren Erreketarako Arriskua*) 1949ko Sam Newfield estatubatuar zinema zuzendariaren exploitation film bat da. Alan Baxter, Lyle Talbot, Lila Leeds, Michael Whalen eta David Holt aktoreek antzeztu zuten.

1948ko irailaren 1ean Robert Mitchum eta Lila Leeds aktoreak marihuana izateagatik atxilotuak izan zireneko gertakarian oinarritua dago.Garai hartan sekulako eskandalaua izan zena. Ondorioz, Lila Leeds aktoreak espetxean 60 egun preso igaro zituen.

*Reefer Madness* edo *Marihuana* (1936) filmeen antzeko ildo moralista jarraitzen du.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Anne Lester (Lila Leeds) neska gazte umezurtzak bere anai Boben (David Holt) unibertsitate ikasketak ordaintzen saiatuko da. Baina, Markey (Alan Baxter) droga saltzailea ezagutzean, Annek bere lagun taldean onar dezaten marihuana erre beharrean dagoela sinistuta egongo da. Ondoren, "te festa" batera joan, eta bertan lehenbizikoz marihuana erreko du. Horrek eraginik sortzen ez diola sentitzean, hasierako beldurra galdu eta erretzen jarraituko du.

Beranduago, droga kontsumoaren eraginez, Annek bere lotsa galdu eta filmak neska gaztearen drogarenpeko portaera erakusten du, baita bere sexu promiskuitatearen eszenaren bat edo beste ere. Kontakizuna aurreran doan heinean, Anne bere lanetik kaleratuko dute, eta Markeyrentzako droga saltzen hasiko da. Bere anaiak arrebaren lanbide berria zein den jabetzean bere buruaz beste egingo du. Poliziak Anne atxilotu eta hainbat psikiatrikotik igaro ondoren droga trafikatzaile guztiak amaitzen duten espetxean bukatuko du. Azkenik, 50 egunez espetxeratua egon ondoren, aske gelditu, eta jada adikziorik gabe, poliziei Markey atzematen lagunduko die.

Aktoreak
--------

* Alan Baxter: Markey
* Lyle Talbot: Hayes kapitaina
* Lila Leeds: Ann Lester
* Michael Whelan: Treanor
* Mary Ellen Popel: Rita
* Doug Blackle: Mason tenientea
* David Holt: Bob Lester
* Don Harvey: Tyne tenientea
* David Gorcey: Ricky
* Jack Elam: Raymond
* Dick Cogan: Edmunds
* Knox Manning: Narratzailea

Kanpo estekak
-------------

* *She Shoulda Said No!* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**
* IMDBko fitxa ikusgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3391077
* Commonscat Multimedia: She Shoulda Said No!

---

 |

* Wd Datuak: Q3391077
* Commonscat Multimedia: She Shoulda Said No!
**Patricia Moreno Sánchez** (Madril, Espainia, 1988ko urtarrilaren 7an ) Espainiako gimnasta artistikoa da. Patricia 1995ean hasi zen gimnasia egiten eta Simona Amânar errumaniarra miresten zuen. Bere trebetasun nagusia lur ariketa zen.

Karrera
-------

### Junior karrera

2002an, Morenok 2002ko Junior Europako Txapelketan parte hartu zuen. 14. postuan sailkatu zen all-around ariketan eta 4. postua lortu zuen finalean.

### Heldu karrera

Moreno senior gimansta bihurtu zen 2003an. Moreno 2003ko Munduko Txapelketan parte hartu zuen Anaheim -en (Kalifornia). Hemen bera eta Espainiako selekzioa 5. sailkatu ziren taldekako finalean, beraz, talde osoa sailkatu zuten 2004ko Olinpiar Jokoetara. Banaka, 22. postuan sailkatu zen "all around" lehiaketan. 2004an, Moreno 2004ko olinpiar taldean izendatu zuten eta taldeak 5. postua lortu zuen. Morenok Espainiako emakumezkoen gimnasia artistikoan historiako lehen domina olinpikoa irabazi zuen Atenasen, eta hirugarren izan zen lurreko frogan, 9.487 punturekin.  Olinpiar Jokoetan, Morenok 3 eta 1/2ko birak aurkeztu zituen lurrean, orain bere izena daraman mugimendua. Morenok bira laukoitza ere entrenatu du noizbait, baina ez zuen erabili nazioarteko txapelketetan.

2004ko Joko Olinpikoen ondoren, Morenok lehiatzen jarraitu zuen. Moreno 2005eko Kopa Amerikarrean lehiatu zuen. Hemen urrezko domina irabazi zuen lurreko ariketan, eta oreka-sortan 7º klasifikatu zen. Morenok 2005eko denboraldiko gehiengoa galdu zuen, 2005eko Debrecengo Europako Txapelketan (Hungaria) jasandako lesioaren ondorioz, baina 2006an lehiatzen jarraitu zuen. Morenok bere forma olinpikoa berreskuratzeko borroka egin zuen lesioaren ondoren. Bera 2006ko Europako Txapelketan agertu zen Volosen, Grezian. Hemen, Morenok eta Espainiako taldeak laugarren jarri zuten; Morenok lurrean bakarrik lehiatu zen. 2006ko Munduko Txapelketan, Aarhusen (Danimarka). Hemen taldeak zortzigarrena geratu zuen. Lurzoruaren ekitaldiaren amaierarako erreserba zen. Amsterdamen jokatu zuen Morenok 2007ko Europako Txapelketan. Han, pisu eta guztiko ariketen amaieretarako gaitu zen, eta 15 eta 7 jarri zituen, hurrenez hurren. Espainiako taldearentzat hautatu zuten Moreno, 2007ko Munduko Txapelketan Stuttgarten (Alemania) lehiatzeko. Hala ere, kalifikazioen arteko oreka-izpian lesionatu zen, eta ezin izan zuen lehiarekin jarraitu. Morenoren azken nazioarteko lehiaketa Jesolo Trophy hiria izan zen, 2008, eta talde espainiarrak brontzezko domina lortu zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *ESPN.com*. "Today's Artistic Gymnastics Results". August 23, 2004. Retrieved on June 26, 2013.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q887359
* Commonscat Multimedia: Patricia Moreno

---

* **Kirolariak**
* COI: patricia-moreno

 |

* Wd Datuak: Q887359
* Commonscat Multimedia: Patricia Moreno