recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pike konderria** (ingelesez: *Pike County*) Indianako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Petersburg da. 2010eko zentsuaren arabera 12.845 biztanle zituen, Pike kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pike konderriak 883,43 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,76 ura dira. Beste 865,67 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,54 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 12.845 pertsonetatik 12.664 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 120 dira. 38 beltzak edo afroamerikarrak. 25 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 25 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 82 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q512885
* Commonscat Multimedia: Pike County, Indiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131342248
* GND: 4503053-4
* LCCN: n80002558
* NARA: 10039106
* **Lekuak**
* OSM: 1482468
* TGN: 2000551

 |

* Wd Datuak: Q512885
* Commonscat Multimedia: Pike County, Indiana
**Pike konderria** (ingelesez: *Pike County*) Arkansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Murfreesboro da. 2010eko zentsuaren arabera 11.291 biztanle zituen, Pike kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pike konderriak 1.590,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 35 ura dira. Beste 1.555,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,14 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 11.291 pertsonetatik 10.690 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 727 dira. 327 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 55 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 153 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61202
* Commonscat Multimedia: Pike County, Arkansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137223372
* LCCN: n82010770
* **Lekuak**
* OSM: 1826827
* TGN: 2000159

 |

* Wd Datuak: Q61202
* Commonscat Multimedia: Pike County, Arkansas
**Re-Animator** edota **H. P. Lovecraft's Re-Animator** (euskaraz *Ber-Animatzailea* edota *H. P. Lovecraften Ber-Animatzailea*) 1985eko Stuart Gordon estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Brian Yuzna zinema ekoizleak ekoiztutako beldurrezko film bat da. H. P. Lovecraft idazlearen *Herbert West–Reanimator* izeneko kontakizun laburrez osatutako bilduman arinki oinarritua dago. Bruce Abbott, Barbara Crampton, David Gale, Robert Sampson eta Jeffrey Combs aktoreek antzeztu zuten.

*Bride of Re-Animator* (1990, *Ber-Animatzailearen Neskalaguna*) eta *Beyond Re-Animator* (2003, *Re-Animatzaileaz Haratago*) jarraipenak dauzka.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Herbert West (Jeffrey Combs) Suitzako Zürich hiriko unibertsitate batean esperimentu zalantzagarriak burutzen ari den medikuntza ikasle xelebre bat da, haietako batean berarekin lanean ari zen zientzialari bat hilik suertatzen denean unibertsitatetik kaleratuko dute.

Jada, AEBetara itzuli eta Massachusetts estatuko Arkham hiriko Miskatonic Unibertsitatean izen emango du. Bertan, bere esperimentu ikaragarriak egiteari berrekingo dio, alegia, hildakoak biziberritzeko seruma lortzeko formula topatzea, horretarako hildakoen gorpuekin esperimentatuko du. Westek bere pisukidea den Dan (Bruce Abbott) eta haren neskalaguna Megan (Barbara Crampton) ere bere proiektu makabroaren partaide egingo ditu.

Bitxikeriak
-----------

Filma estreinatu eta berehala gore generoko zinemazaleen artean kultuzko filma bilakatu zen, beldurrezko zinema eta komedia edo umore beltzaren elementuak ere elkarnahasten ditu.

Bitxikeria gisa, zinezale askok filmaren soinu bandaren hasierako doinua Alfred Hitchcockek zuzendutako *Psycho* (1960) filmaren doinu ospetsuaren plagio hutsa dela aipatu ohi dute, bi doinuek antzekotasun ikaragarria baidute. Film honetako zaletu askok nahitan, umorez eta disimulurik gabe Hitchcock eta bere filmaren omenez egin zela defendatzen dute.

Aktoreak
--------

* Jeffrey Combs: Herbert West
* Bruce Abbott: Dan Cain
* Barbara Crampton: Megan Halsey
* David Gale: Carl Hill doktorea
* Robert Sampson: Dean Alan Halsey
* Al Berry Hans Gruber doktorea
* Carolyn Purdy-Gordon: Harrod doktorea
* Ian Patrick Williams: Suitzar irakaslea
* Gerry Black: Mace
* Peter Kent: Melvin Ber-Animatzailea

Kanpo estekak
-------------

* *Re-Animator* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**
* *Re-Animator* film osoa ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**
* *Re-Animator* filmaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1537343
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 307475095
* LCCN: no2014046084

 |

* Wd Datuak: Q1537343
Partikulen fisikan, **protoi lurrunketa** erradiaktibitatearen forma hipotetiko bat da, non protoia partikula subatomiko arinagoetan desintegratzen de, ohi pioi neutro batean eta positroi batean. Protoi lurrunketa sekula ez da behatua izan.

Partikulen fisikako eredu estandarrean, protoiak, barioi mota bat direnak, teorikoki egonkorrak dira, zenbaki barionikoa gutxi gora-behera mantendu egiten baita. Honek, beste partikula batzuetan ez duela euren kabuz eragingo esan nahi du, barioirik arinenak baitira (eta, beraz, energia gutxien dutenak).

Bateratze Handiaren Teorietakoren batzuk argi eta garbi hausten dute zenbaki barionikoaren simetriarekin protoiei X bosoi berrien bidez lurruntzea ahalbidetuz. Protoi lurrunketa, Bateratze Handiaren Teoriek proposatutako eraginen artean gutxien behatutakoetako bat da. Egundaino, efektu hauek behatzeko saiakera guztiek huts egin dute.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1065997
* Commonscat Multimedia: Proton decay

---

 |

* Wd Datuak: Q1065997
* Commonscat Multimedia: Proton decay
**ROC 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** (ingelesez: *Russian Olympic Committee*) 30 kiroletan parte hartu zuten Errusiako 335 kirolarik ordezkatu zuen. Errusiaren zazpigarren agerpen jarraitua izango litzateke, baina Munduko Dopingaren Aurkako Agentziak erabaki zuen Errusiako kirolariek ezin zutela euren banderapean lehiatu, dopin eskandaluaren ondorioz. Atletek aukera izan zuten, hala ere, "Errusiako Komite Olinpikoaren" izenean lehiatzen, "ROC" akronimoa erabiliz.

Nazioarteko Olinpiar Batzordearen erabakiz, ezin izan zuten Errusiako bandera erabili ez eta Errusiako ereserkia jo irabaziz gero. Taldekideek "ROC" izena zeraman jantziak erabiltzen zituzten, baina bertan Errusiako banderaren koloreak zeuden. Errusiako ereserkiaren ordez *Katiuxa* abestia proposatu zuten, baina NOBek ez zuen onartu; ordezko gisa, Piotr Ilitx Txaikovskiren *1. piano kontzertua* jo zen.

Irekiera ekitaldian Sofia Velikaia eskrimalariak eta Maksim Mikhailov eskubaloilariak eraman zuten bandera. Abdulrashid Sadulaev borrokalariak bandera eraman zuen itxiera ekitaldian. 

ROCek 71 domina irabazi zituen, horietatik 20 urrezkoak. Bosgarren amaitu zuten, Britainia Handiko delegazioaren ondoren eta Australiako delegazioaren aurretik. Hala ere, zilarrezko dominetan hirugarren eta brontzezkoetan bigarren izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Russia banned from 2020 Tokyo Olympics and 2022 Beijing Games» *Washington Post* ISSN 0190-8286. (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
2. ↑   **(Ingelesez)** Staff, Reuters.  (2021-02-19). «Olympics: Russia to compete under ROC acronym in Tokyo as part of doping sanctions» *Reuters* (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Tchaikovsky Selection To Replace Banned Russian Anthem At Tokyo, Beijing Olympics» *RadioFreeEurope/RadioLiberty* (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
4. ↑   «Tchaikovsky music approved as replacement for banned Russian national anthem» *www.insidethegames.biz* 1619171659 (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
5. ↑   «Russian Olympic chief says national team’s extended roster for Tokyo Games approved» *TASS* (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).
6. ↑   «Team ROC participates in Tokyo Olympics closing ceremony» *TASS* (Noiz kontsultatua: 2021-08-12).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50014488
* Commonscat Multimedia: Russian Olympic Committee at the 2020 Summer Olympics

---

 |

* Wd Datuak: Q50014488
* Commonscat Multimedia: Russian Olympic Committee at the 2020 Summer Olympics
Odol beroko animaliak taldekatzen baditugu talde polifiletikoa izango dugu, ugaztunak eta hegaztiak izango baikenituzke, baina ez euren arteko arbaso komunaren oinordeko guztiak.
Biologian filogenia bat **polifiletikoa** dela esaten da talde osoko arbaso komunik gertuena agertzen ez denean. Hau gertatzen da hainbat adar ezberdin batzen direnean modu artifizialean zuhaitz bat eratzeko.

Honen adibide izan daitezke algak, esporozooak eta ungulatuak. Talde polifiletikoak unibertsaldi baztertzen dira sailkapen modernoetan, baina inertzia eta ohiturak direla eta testu liburu eta lan askotan oraindik erabiltzen dira.

Normalki izaki bizidunen arteko ahaidetasunaren gaineko akatsetan oinarritzne dira. Adibidez karaktere bat talde batean baino gehiagotan agertzen denean hauek batzeko ohitura egoten da, nahiz eta karaktere hori eboluzio konbergenteagatik izan daitekeen.

Polifiletiko eta parafiletiko ez dira gauza bera. Polifiletikoaren kontrakoa monofiletikoa da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217743
* Commonscat Multimedia: Polyphyly

---

 |

* Wd Datuak: Q217743
* Commonscat Multimedia: Polyphyly
**Puerto Madero** Argentinako hiriburua den Buenos Aires hiriko auzoetako bat da. 1. komunaren barnean, auzoak 5,03 km²-ko azalera du eta 2010ean 6.726 biztanle zituen, 3.611 gizon eta 3.115 emakume izanik. Buenos Airesko erdialdetik gertu kokatzeak, erreserba ekologiko bat egoteak eta Rio de la Plata ibaiarekiko hurbiltasunak Argentinako hiriburuko auzorik preziatuenetako bat bihurtzen dute.

Auzo gehiena uharte batean dago, kontinenteko zatira konektatuta lau dike zeharkatzen dituzten sei zubiek. Mendebaldean, Puerto Madero honako portuko auzoekin mugatzen da: La Boca, Monserrat, San Nicolás eta San Telmo. Puerto Maderoko eremuaren zati handi bat Buenos Airesko Erreserba Ekologikoa da.

Auzoa kokatzen zen lekua, XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran, portuko gunea zen. Auzoa kokatzen den eskualdea biziberritzea, 1990eko hamarkadan hasi zen; munduko hiri berritze proiektu arrakastatsuenetako bat izan zen, beste herrialde batzuetako proiektuetarako erreferentzia izan baitzen. Azken urteotan, Puerto Maderok hainbat ospe handiko arkitektoek diseinatutako eraikinak jaso ditu, besteak beste, César Pelli, Norman Foster, Philippe Starck eta Santiago Calatrava.

Auzoak Eduardo Madero buenosairestar merkatariaren omenez jaso zuen izena. Madero arduratu zen Buenos Aires portua eraikitzeko hiru proiektu prestatzeaz, horietako bat Julio Argentino Roca Argentinako presidenteak onartu zuen 1882an eta gaur egun Puerto Madero auzoa dagoen tokian eraiki zuten.

2018an argitaratutako Properati plataformak egindako ikerketaren arabera, Puerto Madero Latinoamerikako auzorik esklusiboena eta bilatuena da. Ikerketaren arabera, auzoko bi edo hiru logela dituzten apartamentuen metro koadroko prezioa 7.038 dolar da, garestiena, inkestatutako beste auzo batzuen balioak kontuan hartuta, esate baterako, Ipanema eta Vila Nova Conceição. Properati-ren arabera, Puerto Madero urbanizazioaren azken fasea eta Argentinan eraikuntzaren kostu handiak dira auzoaren estimazioa azkartzeko faktore nagusiak 2010eko hamarkadan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q781553
* Commonscat Multimedia: Puerto Madero, Buenos Aires

---

* **Identifikadoreak**
* BNA: 000030814
* **Lekuak**
* OSM: 2224562

 |

* Wd Datuak: Q781553
* Commonscat Multimedia: Puerto Madero, Buenos Aires
**Alt Pirineuko Parke Naturala** (katalanez: *Parc Natural de l'Alt Pirineu*; gaztelaniaz: *Parque natural del Alto Pirineo*) Kataluniako Generalitateak sortu zuen 2003an Pallars Sobirà eta Alt Urgell eskualdeetan, Lleidako probintziaren ipar-mendebaldean. 69.850 ha-ko azalera dauka.

Interes guneen artean Certascango aintzira dago, Kataluniako glaziar aintzirarik handiena dena. Bestela, basoilarrek hemen daukate populaziorik handiena Penintsula osoan, eta arrano beltzak, putreak eta ugatzak ohikoak dira. Gainera, ugaztun handi belarjaleren 6 mota bizi dira Parkean: Sarrioak, mufloiak, orkatzak, oreinak, adarzabalak eta basurdeak.

Azkenik, hartz arreak oso ugariak izan ziren 1980ko hamarkadara arte, desagertu zirenean. Azken urteetan bestela, birpopulazio ekimenari esker, itzuli dira ibar eta mendi hauetara. 2012an 12 bat hartz parke honetan bizi ziren.

Udalerriak
----------

* Alt Àneu, La Guingueta d'Àneu, Esterri d'Àneu, Alins, Esterri de Cardós, Farrera, Lladorre, Llavorsí, Rialp, Soriguera, Sort, Tírvia eta Vall de Cardós (Pallars Sobirà).
* Les Valls de Valira eta Montferrer i Castellbò (Alt Urgell).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3322369
* Commonscat Multimedia: Alt Pirineu Natural Park

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240178292
* GND: 7863341-2
* **Lekuak**
* OSM: 2800131

 |

* Wd Datuak: Q3322369
* Commonscat Multimedia: Alt Pirineu Natural Park
**Ramón Antonio Rosso**, (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1996ko ekainaren 9a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Ramón Rosso» *olympedia.org* **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q97685878
* Commonscat Multimedia: Ramón Rosso

---

 |

* Wd Datuak: Q97685878
* Commonscat Multimedia: Ramón Rosso
**Psensor** (**A Graphical Temperature Monitor**) utilitate programa bat da, GTK+ konpainiak garatua. Linux sistema eragilea duen ordenagailu baten GPU eta CPU tenperatura neurtzeko balio duen softwarea librea da. Bertan Disko gogorraren, prozesagailuaren eta txartel grafikoaren momentuko tenperatura ikusi dezakegu eta aldi berean maximo bat ezarri diezaiokegu gure ordenagailua babesteko. Horrela, gure ordenagailuan ditugun datu guztiak babestuko ditugu eta ordenagailuaren bizitza luzatzea lortuko dugu.

Instalazioa
-----------

Terminalean "sudo" moduan sartuko gara eta ondorengo komando hauek jarriko dugu:  

add-apt-repository ppa:jfi/ppa   

apt-get update   

apt-get install psensor

Ikus, gainera
-------------

* Lm Sensors
* Core Temp

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** GTK+ aren wikipediaren azalpena.
* **(Gaztelaniaz)** Softwarearen azalpen web-gunea.
* **(Ingelesez)** Core Temp aplikazioaren webgunea
* **(Ingelesez)** alcpu enpresaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25473481
* Commonscat Multimedia: Psensor

---

 |

* Wd Datuak: Q25473481
* Commonscat Multimedia: Psensor
**Puskarra** 70-80ko hamarkadetako musika talde donostiarra izan zen.

Hasiera
-------

Puskarra ("puzkerra" hitzaren aldaera dialektala) taldea 1978an hasi zen, kideek 19 urte inguru zutelarik, eta Movida Madrileña delakoa hasi aurretik ere hirian ezagunak ziren. Ramones, Devo, Specials eta Costello erreferentziatzat hartuta, Puskarrak punk-pop-ska-new-wave itxurako musika egiten zuten, eta hurrengo musika talde belaunaldi arrakastatsuagorengan bere eragina nabarmena izan zen ("Rabia" kantuan jada "lehendakari" eta "txistulari" errima erabili zuten, gero Poch musikariak berreskuratuko zuena).

Kideak
------

Puskarra kide hauek osatzen zuten:

* Jose Luis Argomaniz (ahotsa).
* Jose Luis Lanzagorta (gitarra).
* Fernando Lanzagorta (baxua).
* Jose Luis Lopez (bateria).
* Javier Etxebeste (teklatuak).

"Donosti Sound"
---------------

Etiketa hau Santi Ugarte ekoizleak asmatu zuen 1981ean, bere zigiluarekin (Shanti Records) maxi-single bi atera zituenean: bata Mogollon eta UHF taldeen artean konpartitua, eta bestea Puskarraren lau kanturekin. Hamarkada bat geroago, etiketa berriz erabiltzen hasiko zen kanporako proiekzio handiagoa izan zuten taldeekin (Aventuras de Kirlian, Le Mans, La Buena Vida, Family...).

Bost urteko ibilbidea
---------------------

Donostia inguruko taldeen artean Puskarra arrakastatsuenetakoa izan zen, eta bere oihartzuna urrunera ailegatu zen; horren seinale da bi urte geroago EMI diskoetxe multinazionalak kontratatu izana. Taldea 1983 inguruan desegin zen.

Diskografia
-----------

"Puskarra" (Shanti Records, 1981)

1. San Sebastián.
2. La llave.
3. Made in Japan.
4. Nueva York.

"Mundo Moderno" (EMI, 1983)

A aldea

1. Terrorista
2. Rabia
3. A mi baby violaré
4. Voy bajando por la calle Urbieta
5. Quiero ir a Hollywood
6. No hay futuro
7. El Guateque

B aldea

1. Eres cine
2. Fin de semana
3. Oye mi nena
4. Loco loco
5. 1980
6. En la ducha soy el rey del mundo
7. Somos muy pequeñitos

Berrargitalpena
---------------

2017 urtean, Subterfuge Records disketxeak Puskarraren diskografia berrargitaratu du, maketak eta zuzeneko grabaketa batzuk gehituta.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «El rescate del primer Donosti Sound» *El Diario Vasco* 2017-04-28 (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).
2. 1 2   Spain, ROCKDELUX, Barcelona,. «Puskarra. "Puskarra 1980-1981". ROCKDELUX (2017)» *ROCKDELUX* (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).
3. 1 2 3   «Grupos Nacionales Nuevaola80: Puskarra» *Grupos Nacionales Nuevaola80* (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).
4. 1 2    Kulturklik.  (). «'Puskarra'» *www.kulturklik.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** SA, Baigorri Argitaletxea.  (2017-04-20). «Berri Txarrak, Aristogatos y Puskarra, la participación vasca en el RSD» *GARA* (Noiz kontsultatua: 2018-10-20).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61365588

 |

* Wd Datuak: Q61365588
**Raffaele Esposito** *Pizzeria di Pietro e Basta Cosi* jatetxearen tabernaria izan zen XIX. mendean eta baita pizza modernoaren sortzaileetako bat.

Biografia
---------

1889ko ekainean Italiako erregina Margarita Saboiakoak hilabeteko bisitaldia egin zuen Napolesera. Hiriko pizzen ospearen berri bazuen erreginak eta, horregatik, Raffaele Esposito garaiko *pizzaiolo*rik ezagunenaren obrak dastatu nahi zituen.

Sukaldaria Capodimonte jauregira eramanarazi zuten, erreginarentzat ahalik eta pizzarik onenak presta zitzan. Espositok hiru pizza laberatu zituen: bata olioarekin, bestea antxoekin eta hirugarrena tomatearekin, mozzarellarekin eta bizpahiru albahaka hostorekin. Margaritaren epaia positiboa izan zen: hirurak gustura jan zituen, baina gogokoena hirugarrena izan zen. Eta horregatik sortzaileak *Pizza Margherita* izena jarri zion bere lanari.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Nagore Irazustabarrena, «Pizza erreginarentzat», *Argia*, 2014-11-16, CC-BY-SA lizentzia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3407541
* Commonscat Multimedia: Raffaele Esposito

---

 |

* Wd Datuak: Q3407541
* Commonscat Multimedia: Raffaele Esposito
**Rage Against the Machine** edo **RATM** 1991n Los Angelesen sortutako musika taldea da, hard rock, funk eta rap musikak (rapcore deritzona) nahastean aitzindaria. Ikusmolde ezkertiarra edukita, mezu soziala duten hard rock talde ospetsuenetakoa izan zen 1990eko hamarkadan. Bere garaian, laukoteko hiruk, Tom Morellok, Tim Commerfordek, eta Brad Wilkek, (Zack de la Rocha falta da) Soundgardengo Chris Cornell abeslari ohiarekin batera, Audioslave osatu zuten.

Euskal Herrian behin jo dute: Donostian izan zen, 2000ko otsailaren 13an, Asian Dub Foundation taldearekin. Zazpi urteko etenaren ondoren, 2007an berriro jotzeari ekin zioten, lehen kontzertua Kaliforniako Coachella jaialdi famatuan emanez

Hard rockaren instrumentazioa zein Public Enemy edo Afrika Bambaataa rap musikariak haien eragin nagusiak dira. Errimak nahiz Tom Morelloren ezohiko gitarra teknikak zaildu egiten dute taldea genero batean sailkatzea.

Diskografia
-----------

* *Rage Against the Machine* (1992)
* *Evil Empire* (1996)
* *The Battle of Los Angeles* (1999)
* *Renegades* (2000)

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Rage Against the Machine taldearen web gune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q72092
* Commonscat Multimedia: Rage Against the Machine

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 135984986
* ISNI: 0000 0001 2290 5407
* BNF: 139545324 (data)
* GND: 6071626-5
* LCCN: no96052523
* NKC: xx0019213
* SUDOC: 080538754
* BIBSYS: 9050444
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: rage-against-the-machine

 |

* Wd Datuak: Q72092
* Commonscat Multimedia: Rage Against the Machine
| Ezaugarriak |
| --- |
| **Etxeko zuzendaria** | Filius Flitwick irakaslea |
| **Kolore adierazgarriak** | Urdina eta brontzea |
| **Animalia adierazgarriak** | Arranoa eta orkoa |
| **Fundatzailea** | Rowena Ravenclaw |
| **Mamu adierazgarria** | Grisezko dama |
| **Beharrezko ezaugarriak** | Jakinduria eta tonuen nagusitasuna |
| **Kokapena** | Ravenclaweko dorreagazteluko 7. pisuan |
|  |

**Ravenclaw** Harry Potter liburu sailean Hogwartseko lau etxeetako bat da.

Ikasle famatuak
---------------

Lord Jasegev,Gozbarg, Luna Lovegood, Penelope Clearwater, Cho Chang, Padma Patil, Marietta Edgecombe, Stewart Ackerley, Terry Boot, Mandy Brocklehurst, Eddie Carmichael, Michael Corner, Roger Davies, Anthony Goldstein, Orla Quirke, Lisa Turpin, Stephen Cornfoot, Kevin Entwhistle, Su Li, Isabel McDougal, Bradley Chambers.

Ezaugarriak
-----------

Ravenclawen elementua ura da. Kreatibitatea eta jakinduriarekin erlazionatzen direlako.

### Bitxi adierazgarria

Rowena Ravenclawen aitonak emandako diamantezko eta turkesazko krisket bat. Bitxi honekin, betirako berarekin egongo zela esan zion(aitona hil aurretik, sorginkeri bat egin zuen krisketan bere jakinduri guztia bitxian gordez). Egun, krisketa, Ravenclaweko salan gordetzen da kutxa baten barruan.
**Rauzango gaztelua** Girondan (Akitania, Frantzia) degoen gaztelua da.

Rauzango gaztelua izen bereko hirian da, Girondako frantses departamenduan. Joan Lurgabea Normandiako dukea (1199-1204), Akitaniako dukea (1199-1216) eta 1199-1216ko Ingalaterrako erregearen erregealdian eraiki zuten. Gaztelua antzinako garaitik okupatutako harkaitz baten gainean eraiki zen. Ehun Urteko Gerraren lekukoa, Rauzango gaztelua bi aldiz hartu zuten frantsesek, Bertrand Du Guesclin kondestableak 1377an.

1862. urtean monumentu historikoen arabera sailkatuta, 1970. urtean, Rauzan hiriak, 1900. urteaz geroztik gazteluaren jabeak, eta Erdi Aroko arkitekturako zale batzuek garbitze eta berreskuratzen lanak egin dituzte.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2970346
* Commonscat Multimedia: Château de Rauzan

---

* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00083693

 |

* Wd Datuak: Q2970346
* Commonscat Multimedia: Château de Rauzan
**Ravalli konderria** (ingelesez: *Ravalli County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hamilton da. 2010eko zentsuaren arabera 40.212 biztanle zituen, Ravalli kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Ravalli konderriak 6.216,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,3 ura dira. Beste 6.192,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,47 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 40.212 pertsonetatik 38.959 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.195 dira. 72 beltzak edo afroamerikarrak. 303 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 205 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 637 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q496758
* Commonscat Multimedia: Ravalli County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150110382
* LCCN: n81119655
* **Lekuak**
* OSM: 1740646
* TGN: 2001300

 |

* Wd Datuak: Q496758
* Commonscat Multimedia: Ravalli County, Montana
Ravenako kosmografian oinarrituriko mapa
**Ravenako kosmografia** (*Ravennatis Anonymi Cosmographia*), edo ***Ravenate***, VII mendean kosmografo kristau anonimo batek egindako testuen bilduma da. Bertan antzinako erromatarren bideak deskribatzen dira.

Ez dakigu ezer autorearen identitateari buruz, non ez den Ravennan jaio eta kristaua, horrexegatik idazlanaren izena.

Deskribapena
------------

Garai hartan ezagutzen zen munduaren kosmografia guztia biltzea helburu zuen lana da. Horretarako III eta IV mendeetako testu ugari erabili ziren bilduma osatzeko. Erromatarren galtzadei jarraiki 5.300 toki izenetik gora aipatzen dira, bai eta 300 ibai inguru ere. Dena dela distantziak ez ditu aipatzen bosgarren liburuan ezik.

Hasieran bilduma bakarra zena ondoren bost liburukitan banatu zen:

* **Lehenengo liburua:** Kontzeptu geografikoak eta Lurraren deskribapena. Lurra laua da eta ozeano batek inguratzen du.
* **Bigarren liburua:** Asia
* **Hirurren liburua:** Afrika
* **Laugarren liburua:** Europa
* **Bosgarren liburua:** Mediterraneoa, bere itsaso eta uharte guztiekin.

Europan, Baskoniaren eta bertako hirien deskribapena egiten du. *Vacetae Insulae* aipatzen ditu, Ré eta Oléron Uharteak, non "Vacetae" baskoiak diren. Era berean, Loira ibai arteko lurraldeari Baskonia deitzen dio. Bertan, bereizketa egiten du Garonaz bi aldeen artean: Garonaz iparraldeari *Guasconia* deitzen dio, eta, Garonaz hegoaldekoari Pirinioetaraino, *Spanoguasconia*.

Caesaraugusta (Zaragoza) eta Pompaelo lotzen zituen eta ondoren Oiassoraino jarraitzen zuen bidea aipatzen du. Berez, Estrabonek aipatu zuen galtzada bera zen.

Eskuizkribuak
-------------

Hiru eskuizkribu kontserbatzen dira:

* *Codex Vaticanus Urbinas* 961, XIII mendekoa
* *Codex Parisinus*, bibliothecae imp. 4794, XIV mendekoa
* *Codex Basiliensis* F.V. 6, XIV-XV mendeetakoa

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Sayas Abengochea, Juan José; Pérex Agorreta, María Jesús.  (1987). «La red viaria de época romana en Navarra» *Príncipe de Viana. Anejo* (7): 581–609. ISSN 1137-7054. (Noiz kontsultatua: 2023-07-13).
2. 1 2    *Gran Enciclopedia de Navarra | RÁVENA, ANÓNIMO DE.*  (Noiz kontsultatua: 2023-07-13).

Ikus, gainera
-------------

* *Ab Asturica Burdigalam*
* Antoninoren Ibilbidea
* Peutingerren taula

Kanpo estekak
-------------

* **(Latinez)** Hispaniari dagokion atala
* **(Ingelesez)** Sarrera eta Britainiako atala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q982671
* Commonscat Multimedia: Ravenna Cosmography

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 14406983v (data)
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 1003
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q982671
* Commonscat Multimedia: Ravenna Cosmography
**Rafael Frühbeck Frühbeck** —izengoitiz **Rafael Frühbeck de Burgos**— (Burgos, Espainia, 1933ko irailaren 15a - Iruñea, Nafarroa Garaia, 2014ko ekainaren 11) orkestra-zuzendaria eta musikagilea izan zen. Besteak beste, Bilboko Orkestra Sinfonikoa, Yomiuri Nippon orkestra sinfonikoa, Espainiako Orkestra Nazionala, RAIren Orkestra Sinfoniko Nazionala eta Danimarkako Orkestra Nazionala zuzentzeko lanetan jardun zuen.

Bizitza
-------

Alemaniar gurasoak zituen. Madrilgo eta Bilboko kontserbatorioetan egin zituen ikasketak, biolinekoak, besteak beste. Zarzuela-konpainien zuzendari gisa jardun zuen, eta, gero, Berlina aldatu zen, orkestra zuzendaritzako ikasketak egitera, Lessing eta Eichhorn irakasleekin.

Espainiara itzuli ondoren, itsas armadako banden zuzendari izan zen Santanderren 1953tik aurrera. 1958an, Bilboko Orkestra Sinfonikoaren zuzendari egin zuten, eta 1962etik 1978ra Espainiako Sinfonikoan bete zuen kargu hori bera. Lan horretan ari zen bitartean, Dusseldorfeko Zuzendaritza Musikal Orokorraren ardura ere izan zuen (1966-1971), eta harrezkero karrera bikaina osatu du nazioartean. Zuzendari nagusi gonbidatua izan da *New Philharmonic Orchestra*n, Montrealgo Orkestra Sinfonikoan, Yomiuri Nippon orkestra sinfonikoan eta Washingtongo Sinfonikoan. 1989an, Vienako Orkestra Sinfonikoaren zuzendari titular izendatu zuten. Hainbat disko grabatu ditu. 2001az geroztik, RAIko Orkestra Sinfoniko Nazionaleko zuzendari nagusia da, eta 2004-05 denboraldiaz geroztik Dresdengo Filarmonikoko musika-zuzendaria.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q549617
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 85851577
* ISNI: 0000 0001 2142 2788
* BNE: XX1275326
* BNF: 13894190v (data)
* GND: 132686147
* LCCN: n82150561
* NKC: xx0083471
* NLA: 36066641
* CiNii: DA09895782
* SNAC: w6t43rpv
* SUDOC: 078531772
* BIBSYS: 3084860
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 52105
* Lur: 02241/eu\_f\_1301/f1301
* DBE: url
* TLS: Rafael\_Frühbeck\_de\_Burgos
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q549617
Irekitako fitxategi, edo orokorrean kanal, batetik informazioa eskuratzeko sistema-deia.

`ssize_t read(int fd, void *buf, size_t count);` 

Fitxategi bat ireki ondoren bertatik byteak irakurtzeko erabiltzen den sistema deia da.

**Parametroak**

* fd : fitxategiaren deskribatzailea, sistemari irakurri beharreko fitxategia zein den adieraziz.
* buf: irakurketaren emaitza gordeko duen bufferra.
* count: bufferraren tamaina.

**Emaitza**

* Arrakasta kasuan zenbat byte irakurri diren itzultzen du.
* 0: fitxategi amaierara heltzean.
* -1: errore bat egon bada.

Bufferrak baliozkoa den memoria posizio baten erakuslea izan behar du, ezin da espezifikatutako tamaina baino txikiagoa izan gainezka egiteagatik. *fd* open dei batek itzulitako baliozko fitxategi deskribatzaile bat da, NULL bada errorea emango baitu. *count* parametroak irakurri nahi den byte kopurua adierazten du, eta itzultzen den balioak benetan irakurri den byte kopurua itzultzen du. Zenbaitetan bigarren hau txikiagoa izango da irakurketa ez bada arrakastatsua izan.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7300358

 |

* Wd Datuak: Q7300358
**Raleigh konderria** (ingelesez: *Raleigh County*) Mendebaldeko Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Beckley da. 2010eko zentsuaren arabera 78.859 biztanle zituen, Raleigh kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Raleigh konderriak 1.578,2 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,35 ura dira. Beste 1.567,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 49,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 78.859 pertsonetatik 70.242 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 996 dira. 6.390 beltzak edo afroamerikarrak. 180 amerikar natiboak ziren eta 23 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 715 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 61 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.248 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501815
* Commonscat Multimedia: Raleigh County, West Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145438045
* LCCN: n82070022
* NARA: 10039793
* **Lekuak**
* OSM: 2535274
* TGN: 2002290

 |

* Wd Datuak: Q501815
* Commonscat Multimedia: Raleigh County, West Virginia
**Prince William konderria** (ingelesez: *Prince William County*) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Manassas da. 2010eko zentsuaren arabera 402.002 biztanle zituen, Prince William kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Prince William konderriak 902,55 kilometro koadro ditu. Horietatik 31,27 ura dira. Beste 871,28 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 445,41 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 402.002 pertsonetatik 277.116 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 81.460 dira. 78.492 beltzak edo afroamerikarrak. 984 amerikar natiboak ziren eta 414 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 29.986 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1.227 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 13.783 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q183263
* Commonscat Multimedia: Prince William County, Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 128998146
* ISNI: 0000 0004 0391 4756
* LCCN: n80005409
* NARA: 10046344
* **Lekuak**
* OSM: 1149984
* TGN: 7015778

 |

* Wd Datuak: Q183263
* Commonscat Multimedia: Prince William County, Virginia
**Princes Street** (euskaraz *Printzeen Kalea*) Eskoziako Edinburgh hiriburuaren erdigunean dagoen kale nagusietako bat da. Edinburgheko Hiri Berrian kokatzen da, luzez 1,6 kilometro eta norantza bakoitzean bi errepide dituelarik. Ekialdean-mendebaldea norantzan, Waterloo Place enparantza hasi eta Shandwick Place enparantzan amaitzen da.

Historia
--------

1770 urtean Edinburgheko Hiri Berria planifikatu zen James Craig arkitektuaren diseinuari jarraituz eta hasiera batean San Giles izena eman zitzaion kaleari, Edinburgheko zaindaria baitzen. Jurgi III.a Erresuma Batukoak izena aldatzea erabaki zuen, San Giles legendunen patroia ere badelako eta hiri berriari izen eskasa emango ziolakoan. Bere semeen izena eman zien orduan, *Princes Street* (Printzeen kalea). Edinburgheko Hiri Zaharrarekin Nor Loch aintzirak banatzen zuen baina aintzira drainatu eta Princes Street Gardens lorategiak eraiki ziren.

XIX mendean eraikin gehienak bota eta berriak altxatu zituzten, Edinburgheko kale garrantzitsuena bihurtuz. 1930 hamarkadan arkitektura kaotikoa zuen ordea eta 1949ko Abercrombie planak arkitektura diseinuak kontrolatu eta berdindu zituen.

Eraikinak
---------

Kale honetan zehar hainbat kokaleku nabarmen daude:

* Princes Street Gardens
* Edinburgheko tren geltokia
* Balmoral hotela
* North Bridge zubia
* Jenners denda.

Princes Street kalearen ikuspegia Scott monumentuaren goialdetik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1548664
* Commonscat Multimedia: Princes Street

---

 |

* Wd Datuak: Q1548664
* Commonscat Multimedia: Princes Street
**Ramón Lista** ( Buenos Aires, 1856ko irailaren 13a - Orán inguruak, 1897ko azaroaren 23a) militar eta esploratzaile argentinarra izan zen, Santa Cruzeko lurralde nazionaleko bigarren gobernadorea. 1886an Suaren Lurraldeko uhartean indiar onen sarraski handi baten (selknam) arduraduna izatea leporatzen diote.

Lehen esplorazioak
------------------

Bere aitona Ramon Lista infanteriako koronela izan zen.

Buenos Aires Ikastetxe Nazionalean ikasi zuen. Bere familia harremanei esker, oso gaztetatik Historia eta Geografia irakasle izan zen Salvadorko Ikastetxean (Buenos Aires). 1875ean Frantziara eta Alemaniara bidaiatu zuen. 1877an Buenos Airesera itzuli zen. Germán Burmeister bere maisuaren bitartez, Argentinako Elkarte Zientifikoan sartu zen, beranduago sortu zuela esango zuen, eta Entre Ríosko probintzian esplorazio batzuk egin zituen.

1877an Patagoniara abiatu zen bere lehen esplorazioan, zeinak porrot egin zuen matxinada militar baten ondorioz Punta Arenasen (Txile).

1878ko urtarrilean Puerto Santa Cruzen lehorreratu zen Carlos María Moyano tenientearekin, eta elkarrekin esploratu zuten Santa Cruz ibaia, bere ibaiadarra Chico ibaia, eta honen ibaiadar bat, Chalía ibaia.

1879an Buenos Airesen ezkondu zen Agustina Andrade olerkariarekin, Victor Andrade (1839-1882) kazetari eta politikariaren alaba.

1880an esplorazio berriak egin zituen San Antonio badian .

1882an Misionesko probintziaren ekialdetik esplorazio bat egin zuen, honen emaitzak hurrengo urtean argitaratu zituelarik.

1884ko otsailean, Thetis badiatik, Ramón Listak gutun bat idatzi zion Tribuna Nacional egunkari roquistari, non aitortzen duen selknam indigenak arpilatu dituela Suaren Lurraldean.

1885ean, Bahía Blancatik Deseado ibairaino espedizio bat zuzentzea agindu zitzaion. Urtarrilean atera zen, Carmen de Patagones, San Antonio badia, Valcheta, Telsen, Puerto Madryn eta Trelew zeharkatu zituen. Gainontzeko bidaia, itsasontzi bidez egin zuen Deseado Porturaino, eta Deseado ibaia El Plumaraino igo zuen. Janaririk gabe, negu betean, itzuli egin behar izan zuen, eta Buenos Aires aintzira ezagutzeko aukera galdu zuen.

San Sebastiango sarraskia
-------------------------

 1887an argitaratutako liburua, Suaren Lurraldera egindako bidaiari buruzkoa.

Santa Cruzeko gobernazioa
-------------------------

Azken urteak
------------

Ikus gainera
------------

* Selknam genozidioa
* Julio popper

Kanpo estekak
-------------

* 
* San Sebastiango sarraskiaren inguruko testigantza
**Plaça Catalunya** (Kataluniako Aldirietan) edo **Catalunya** (Bartzelonako metroan) Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirietako geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian kokatuta dago.

Geltokia 1931en inauguratu zen.

Historia
--------

Gaur egun Kataluniako plaza dagoen tokian, 1863an Bartzelona eta Sarrià lotzen dituen burdinbidearen geltoki terminala eraiki zen. Trenbide hau Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunyaren hasiera suposatu zuen. Garai horretan hiriko harresiak oraindik ez ziren eraitsi, eta oraindik ez zen Kataluniako plaza esistitzen.

1924an Bartzelonako metroa inauguratu zen, gaur egungo  linea geltokian geldialdia egiten hasi zuela.

1926an Bartzelonako Zeharkako Trenbide Metropolitarra inauguratu zen, eta gaur egun Bartzelonako metroaren  linea Catalunya geltokian geldialdia egiten hasi zuen.

1928an geltokiak behin-behineko itxiera jasan zuen, geltokia eta Arc de Triomfeko geltokiaren arteko tunela eraikitzeko.

1929an Bartzelona-Sarrià trenbidea lurperatu zen Balmes kalean zehar, eta horrekin batera Plaça Catalunya lurpeko geltoki berria inauguratu zen.

1933an iberiar zabaleradun trenbidea Plaça Catalunya lurpeko geltokira heldu ziren, Ripoll eta Manresako lineak Bartzelonako erdialdera luzatuz. Ordura arte linea horiek Barcelona Nord geltokia zuten geltoki-buru.

1971 eta 1972a bitartean Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles enpresak Bartzelonako hiri-erdialdean zituen trenbideak lurperatu zituen, eta Bartzelona-Sants geltokia eta Plaça Catalunya artean lurpeko trenbidea eraiki zuen, Metroaren  linearen geltokiaren parean trenbideak kokatuz. Hala, nasa zentraleko zerbitzuak Kataluniako Aldirientzat ziren, eta alboko nasak, aldiz, metroarentzat. Lan hauen ondoren Kataluniako Aldirien sarea sortu zen, eta geltokia aldageltoki bihurtu zen, metro, aldiriko tren, eskualdeko tren eta autobus artekoa.

1983an eta 1992an Sants eta Plaça Catalunya arteko tunela berritu zen.

Sarbideak
---------

* Plaça Catalunya (plazaren erdialdetik)
* Passeig de Gràcia
* Ronda Sant Pere ( eta FGCren arteko lotunea)
* Carrer Pelai
* La Rambla (FGCrekin lotunea)
* eta Rodalies arteko lotunea
* Ronda Universitat
* Rambla Catalunya (Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Balmes (metro eta Rodalieserekin lotunea)
* Carrer Bergara

Mapa
----

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Transports Metropolitans de Barcelona
* Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q800447
* Commonscat Multimedia: Plaça de Catalunya station

---

* **Lekuak**
* OSM: 4125372

 |

* Wd Datuak: Q800447
* Commonscat Multimedia: Plaça de Catalunya station
**Nomada digitala** bulego finko batetik kanpo teknologia berriak erabiltzen dituen profesionala da. Pertsona hauek oso leku desberdinetatik betetzen duten haien lan profesionala: etxetik, kafetegietatik, liburutegietatik...; espazio fisiko horiek aldatzen doan heinean nomada kontzeptua beteko da. Azken urtetan fenomeno hau handitzen doa.

Lan-perfil batzuk
-----------------

Asko dira modu honetan egin daitezkeen lanak. Orokorrean:

* Ikasleak
* Etxetik lan egiten duten langileak
* Enpresariak
* Komertzialak

Baina gero eta gehiago dira aukerak.

Lan-tresnak
-----------

Nomada berri hauek batez ere Interneten bidez lan egiten dute. Halaber, aplikazioak edo software zehatzak erabiltzen dituzte. Lan-tresna nagusiak ordenador eramangarriak, telefono adimentsuak eta tabletak dira. Sarritan ere argazkilaritza eta bideo-ekipoak.

Normalean *coworking* espazio, kafe, liburutegi publiko eta *home office*etatik egiten dute lan. Internetera konexio ona duten lekuetatik.

Ikus, baita ere
---------------

* Freelance
* Autoenplegu
* Telelan

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Paradigma aldaketa.
* **(Gaztelaniaz)**:Kontzeptu honetan oinarritutako 30 lan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1224980
* Commonscat Multimedia: Digital nomads

---

 |

* Wd Datuak: Q1224980
* Commonscat Multimedia: Digital nomads
**Richard Pococke** (Southampton 1704-1765) ingeles prelatu eta bidaiari bat izan zen, antropologo eta egiptologoen aitzindaria.

Biografia
---------

Bere jaioterrian eta Oxfordeko Corpus Christi Collegean ikasi zuen 1731 arte.

Pocockek bidaiatzeko grin handia zuen, eta nahiago izan zuen honetara dedikatzea Ingalaterran predikatzen aritzea baino. Bidaia luzeak egin zituen, bereziki Egiptora 1737 eta 1741 bitartean, non Alejandria ezagutu zuen eta Kairotik El Fayumeraino esploratu zuen, Erregeen Harana bisitatu zuen, faraoien nekropolia, antzinako Tebasen parean, Asuaneraino iritsiz.

Ondoren Palestina, Jerusalen, Baalbek, Siria eta Mesopotamia bisitatu zituen, eta handik Sinai, Grezia, Suitza eta Savoiara joan zen.

Bere bidaian zehar bere esperientzien eguneroko oso deskriptibo bat idatzi zuen. Bere bidaiaren istorio bat idatzi zuen bi liburutan, Giza, Saqqara eta Dahshurreko piramideei buruzko marrazki eta idatziekin, mende bat beranduago Auguste Mariettek berraurkitutako Saqqarako Serapeumaren oinplanoaren marrazkiak egin zituen. Egiptoko lehen bidaiari "zientifiko"tzat hartzen da.

Ingalaterra, Eskozia eta Galesi buruzko lanak ere argitaratu zituen.

Pococke ez zen bere herrialdera 1742 arte itzuli, non 1765eko irailean hil zen. Bere bizitzaren amaieran Meatheko gotzain izendatua izan zen.

Lanak
-----

* *A Description of the East and Some other Countries*, I: Egiptoren deskribapena. Londres. 1743.
* *A Description of the East and Some other Countries*, II: Palestina, Libano, Siria, Mesopotamia, Zipre, Kreta, Trazia, Grezia eta mendebaldeko Europako zenbait eskualderen deskribapena.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1291915
* Commonscat Multimedia: Richard Pococke

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 54245430
* ISNI: 0000 0000 7975 5633
* BNE: XX1476482
* BNF: 12462693b (data)
* GND: 11768757X
* LCCN: nr91021516
* NKC: mzk2009510729
* SNAC: w6f50c8q
* SUDOC: 033804052
* ULAN: 500109735
* Open Library: OL500970A
* **Ondare historikoa**
* FMIS: LSH/agents/43689

 |

* Wd Datuak: Q1291915
* Commonscat Multimedia: Richard Pococke
**Rita Streich** (Barnaul, Siberia, 1920ko abenduaren 18a - Viena, Austria, 1987ko martxoaren 20a) alemaniar opera-abeslaria izan zen.

Aita alemaniarra zuen, eta Siberian gerrako preso zegoela, errusiar batekin ezkondu zen. Streich oso, gazte zela, Alemaniara joan zen familiarekin. Debuta 1943an egin zuen, Aussigeko udal-antzokian, Richard Straussen *Naxoseko Ariana* lanean, Zerbineten paperean. Berehala Berlingo Staatsoperreko kide egin zen (1946-1950), eta, ondoren, Mendebaldeko Berlingo Operan aritu zen, 1953. urtera arte. 1952 eta 1953 urteetan Bayreutheko Jaialdian Waldvogel papera kantatu zuen, *Siegfried* lanean, eta 1953an egin zuen Vienako Operan debuta. Opera horretako taldeko kide izan zen, 1956tik 1972ra. 1954. urteaz geroztik, behin baino gehiagotan aritu zen Salzburgoko Jaialdian. Urte horretan bertan, Covent Gardenen debutatu zuen, eta Erromako Operan kantatu zuen. Ondoren Aix-en-Provenceko Jaialdian (1955) eta Glyndebournekoan (1958) kantatu zuen. 1957an egin zuen lehenengo bira Estatu Batuetan. 1970eko hamarraldian irakaskuntzan hasi zen lanean: Esseneko Folkwang-Hochschuleko irakasle izendatu zuten 1974an, interpretazio-eskolak eman zituen Salzburgoko Mozarteumen, eta, 1976an, Vienako musika-akademiako irakasle izan zen. Frantzian hainbat interpretazio-ikastaro eman zituen, Nizako arte lirikoko zentroko zuzendari izan aurretik (1983).

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Rita Streich*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q77741
* Commonscat Multimedia: Rita Streich

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 115441801
* ISNI: 0000 0001 2033 0320
* BNE: XX1130189
* BNF: 13900131p (data)
* GND: 118755927
* LCCN: n82040725
* NKC: xx0062837
* NLA: 36558266
* CiNii: DA10550449
* SNAC: w6w99sv4
* SUDOC: 162333102
* BIBSYS: 1024047
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05488/eu\_s\_3073/s3073

 |

* Wd Datuak: Q77741
* Commonscat Multimedia: Rita Streich
Ludwig van Beethovenek bere **Pianoarentzako 25. sonata sol maiorrean Op. 79** 1809an idatzi zuen. Honako hiru mugimendu hauez osatua dago:

1. Presto alla tedesca
2. Andante
3. Vivace

Beethovenen sonata laburretako bat da, 11 minutuko iraupena baino ez duelarik. Bi mugimendu baino gehiago dituzten bere sonata guztietatik laburrena da.

Lehen mugimendua indartsu hasten da hiru notako (Sol, Si, Sol) gai batekin, sarritan mugimenduan zehar agertzen dena. Re maior tonalitatean dagoen bigarren gaia, eskala eta arpegio azkar batean oinarritua dago, eta oso azkar doa koda indartsura. Zenbait zalantzazko oktaba nota aurkezpena errepikatu aurretik jotzen dira. Aurkezpen osoak 35 segundo inguru irauten du (errepikapenik gabe).

Garapena da nagusi mugimendu honetan, 60 segundo inguruko iraupenarekin.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Pianoarentzako 24. sonata** | **Beethovenen pianoarentzako sonata**1809an idatzia | Ondorengoa**Pianoarentzako 26. sonata** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q146651
* **Identifikadoreak**
* BNF: 14818518p (data)
* GND: 300016824

 |

* Wd Datuak: Q146651