**Suzanne Brigit Bird** (Syosset, New York (AEB), 1980ko urriaren 16a)  Women's National Basketball Associationeko (WNBA) Seattle Storm taldeko saskibaloi jokalari profesional estatubatuarra da. 2002ko WNBAko errekrutatze saioan, Stormek lehen zerrenda orokorrean aukeratu zuen Bird, eta WNBAren historiako jokalari handienetako bat dela kontsideratzen da. 2021etik aurrera, hiru hamarkada ezberdinetan tituluak irabazi dituen WNBAko jokalari bakarra da Bird. Saskibaloi Operazioen Elkargoan, bulegari kargua izan zuen American Basketball Associationeko (NBA)
Denver Nuggets-entzat. Errusiako hiru taldetan ere jokatu du. Bere familia Israelgoa da, eta estatubatuar eta israeldar hiritartasuna du.

Batxilergoan, New York Estatuko Urteko Jokalaririk Onena, *New Yorkeko Daily News*-en Urteko Jokalaririk Onena eta WBCA (Women's Basketball Coaches Association) All-American (Amerikar Tipikoa) izan zen, eta, 2002an, azken ikasturtean, garaitu gabeko Connecticuteko Unibertsitateko taldekide bezala, Wade Trophy eta Naismith saria irabazi zituen Unibertsitateko Urteko Jokalarik Onena gisa. UConn-eko (Connecticuteko Unibertsitatea) ibilbidea, lehen postuan amaitu zuen kantxako hiru puntuko eta jaurtiketa libreen ehunekoan, bigarren asistentzietan eta lapurretetan eta nazioko oinarriko nagusi bezala bere taldea 114-4ko errekorrera zuzentzen zuen bitartean Nancy Lieberman Sariaren irabazle hirutan.

Birdek lau WNBA txapelketa irabazi ditu Stormekin (2004, 2010, 2018, 2020), bost olinpiar urrezko domina historiko (2004, 2008, 2012, 2016 eta 2020), bi National Collegiate Athletic Association (NCAA) txapelketa UConn-ekin (2000, 2002) eta lau Nazioarteko Saskibaloi Federazioa (FIBA) Munduko Kopa (2002, 2010, 2014, 2018). Sari guztiak lau aldiz lortu dituen 11 emakumeetako bat da. Gainera, bost aldiz Emakumezkoen Euroligako txapelduna da (2007-2010, 2013). WNBAko bere ibilbidean, WNBA All-Starreko hamaika taldetan eta All-WNBAko zortzi taldetan aukeratu izan dute. Gainera, 2011an, WNBA Top 15 Time (WNBA Garai Guztietako Jokalari Onenen) arteko bazala bozkatu zuten zaleek; halaber, WNBA Top 20@20 (Ligako garai guztietako 20 jokalari hoberen)etako bat bezala 2016an, eta, 2021ean, The W25ean (Ligako garai guztietako 25 jokalari onenen) artean aukeratua izan da. Tokioko 2020ko Olinpiar Jokoetan lortu duen bosgarren urrezko domina, bi sexuko saskibaloi jokalari olinpiko bakarrenetako bat da; beste jokalaria, Diana Taurasi, AEBko Olinpiar taldekidea du.

Hastapenak
----------

Bird Syosset-en jaio zen, Nassau konderrian, New Yorken, Long Island-en Herschel eta Nancy Bird ditu guraso. Ahizpa zaharrago bat du, Jen. Bere aitaren arbasoak errusiar-juduak dira, eta, haien jatorrizko abizena, "Boorda" zen. Israelgo herritarra ere bada 2006az geroztik; judua da aita eta aiton-amonengatik, baina, nazioarteko lehiaketetan, Ameriketako Estatu Batuak ordezkatzen du, bere jaioterria.

Bird txiki-txikitatik interesatu zen kirolaz; hori, neurri batean, bere ahizpa zaharrago eta atletikoaren eragina izan zen. Saskibaloiaz gain, futbolean eta tenisean ere aritu zen, eta pistan korritzen zuen. Bird Amateur Athletic Union taldean hasi zen saskibaloian jokatzen, seigarren mailan. 11 urte besterik ez zituela, St. John's-eko saskibaloi partidako atsedenaldi batean jokatu zuen; bere agerraldia hain izan zen ikusgarria, ezen segurtasun zaindari batek autografoa eskatu baitzion.

Institutua
----------

Birdek Syosset High School-en egin zituen lehen eta bigarren urteak, baina lehia gehiago nahi zuen. Horregatik, New Yorkeko Queens-eko Christ the King Regional High School-en matrikulatu zen. Birdek bi denboraldi eman zituen Christ the King-en, eta Royals taldeak 24-3 bukatu zuen bere junior urtean. Bigarren denboraldian, bere taldeak partidarik galdu gabe amaitu zuen, eta New York estatuko txapelketa eta titulu nazionala irabazi zituen. Birdek sari asko irabazi zituen, besteak beste, New York State Player of the Year eta *New York Daily News* Player of the Year. Bird WBCA All-American izendatu zuten. Women's Basketball Coaches Association High School All-America Game-n parte hartu, eta 11 puntu lortu zituen.

Unibertsitatea
--------------

Talde batzuek konprometitu nahi izan zuten Bird, Stanford eta Vanderbilt barne. Berak, ordea, UConn (Connecticut Huskies) faboritotzat jotzen zuen, baina zalantzak izan zituen Keirsten Walters-ek eta Brianne Stepherson-ek, biak punta-puntakoak, UConn-ekin konpromisoak iragarri zituztenean. Berarentzako jokatzeko lekurik ez ote zen izango kezkatzen zuen. Hala ere, Stephersonek iritziz aldatu eta Boston College-rekin konprometitu zenean, Birdek UConn-ekin konprometitu zen. Aukerak handitzeaz gain, UConn etxetik gertu zegoen, eta "ondo sentitu zen". Lehenengo denboraldiko zortzi partidatan, Birdek aurreko lotailu gurutzatuaren urratua izan zuen. 1998-1999 denboraldian, taldeko partiden % 20 baino gehiago jokatu zuenez, ezin izan zuen kamiseta gorria (redshirt) jantzi. Bigarren denboraldian (1999-2000), taldea 36-1eko errekorrera, Big East Championshipera eta 2000ko NCAA Emakumeen I. Mailako Saskibaloi Txapelketara eramateko itzuli zen. Junior denboraldian (2000-2001), UConn Huskiesek 32-3ko marka lortu zuten, eta azkeneko galera Notre Dameren aurka izan zen, Big East-ean UConneko arerioa Lauko Finalean. Partida hau Birden unibertsitateko ibilbideko azken galera izango zen,UConn Huskiesek 39-0 lortu baitzuen 2001-2002an, bere senior denboraldian. Denboraldi horretan, Wade Trophy, Honda Sports Award eta Naismith saria ere irabazi zituen Unibertsitateko Urteko Jokalari onena gisa.

Junior urtean, Birdek "inoiz jokatu den emakumezkoen saskibaloi partidarik onena" gisa aipatzen den Notre Dameren aurkako partida batean jokatu zuen. Partida , *Bird at the Buzzer* liburuan gogoratu zen, non Birdek, txirrinak jotzen zuela, bere izen bereko tiroa egin baitzuen jokoa irabazteko. 

UConneko ibilbidea errekor-zerrenda askotan amaitu zuen. Gaur egun 1.000 puntuko zerrendan 24. postuan dago 1.378 punturekin; 2. dago asistentzietan, 585ekin, eta 7. lapurretan 243kin. 1. postuan dago hiru puntuko kantxako puntuen ehunekoan (45,9) eta jaurtiketa libreen ehunekoan (89,2). Bi txapelketa nazional, hiru Big East Txapelketa eta Big East denboraldi erregularreko tituluak irabazi zituen. Bird, 2000. urtean, Nancy Lieberman Sariaren hasierako irabazlea izan zen, nazioko oinarri gorenari emana, eta, 2001ean eta 2002an, saria irabazi zuen. Orokorrean, UConnen duen errekorra 114-4 nabarmena da jokatutako partidetan. Bird Connecticut Unibertsitateko emakumezkoen saskibaloi "Huskies of Honor" aitorpen programako hasierako klaseko kidea izan zen (2006).

### Unibertsitateko estatistikak

Iturria

| Azalpenak |
| --- |
|   JP | jokatutako partidak |   HP  | hasieratik jokatutako partidak |  M/P  | minutuak, partidako |
|  JS%  | jokalekuko saskiratzeen ehunekoa |  3P%  | hiruko saskiratzeen ehunekoa |  JL%  | jaurtiketa libreetako saskiratzeen ehunekoa |
|  ERR  | erreboteak, partidako |  ASS  | asistentziak, partidako |  LAP  | baloi lapurretak, partidako |
|  TAP  | tapoiak, partidako |  GB  | galdutako baloiak |  PUN  | puntuak, partidako |
|  **Letra lodia**  | bere ibilbideko marka |

| Urtea | Denboraldia | JP | HP | M/P | JS% | 3P% | JL% | ERR | ASS | LAP | TAP | GB | PUN |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1998-99 | Connecticut | 8 | 41 | 31.6 | 31.6 | 75,0 | 2.0 | 3.1 | 1.9 | 0.1 | 5.1 |
| 1999-00 | Connecticut | 37 | 405 | 50.2 | **49.7** | 89.8 | 2.5 | 4.3 | 1.8 | 0,0 | 10.9 |
| 2000-01 | Connecticut | 34 | 369 | 44.3 | 43.2 | 77.8 | 2.6 | 5.0 | 1.9 | 0.1 | 10.9 |
| 2001-02 | Connecticut | **39** | **563** | **50.5** | 46.6 | **94.2** | **3.4** | **5.9** | **2.8** | **0.2** | **14.4** |
| Ibilbidea | Connecticut | 118 | 1378 | 48.1 | 45.9 | 89.2 | 2.8 | 5.0 | 2.1 | 0.1 | 11.7 |

Ibilbide profesionala
---------------------

### WNBA

 Bird 2008ko LA Sparksen aurkako kanporaketan
Seattle|Seattle Storm-ek]] 2002ko WNBAren errekrutatze-saioaren lehen aukera orokorrarekin hautatu zuen Bird. Aurreko urtean ere lehen sailkatua izan zen Lauren Jackson izar handiarekin batera jokatuko zuen hasiberrien denboraldian. Denboraldi berrian, Birdek 32 partidak hasieratik jokatu zituen Stormerekin, eta, batez beste, 14,4 puntu lortu zituen. 2002ko WNBAko Western Conference All-Star (WMBAko Mendebaldeko Konferentzarien Izarrak) talderako hautatu zuten, titular gisa. Bird txapeldunordea izan zen Urteko Rookie (Hasiberri) sarirako, eta All-WNBA Lehen Taldea osatu zuten bi hasiberrietako bat. Birdek eta Jacksonek eraman zuten Storm play-offetako lehen agerpenera. Ligako lehenengo urtean, Birdek 33 puntu lortu zituen ohiko denboraldiko partida batean, Portland Fire taldearen aurka. Hasiberrien denboraldiaz geroztik, Western Conference All-Star talderako hautatua izan da behin eta berriz.

2004an, Stormek Betty Lennox tiratzailea eskuratu zuen dispertsio-errekrutatze batean, eta, Bird eta Lauren Jacksonekin indarrak batuz, izar-jokalariz osatutako hirukote nagusi bat osatu zuen Stormek bere lehen WNBA Txapelketa irabazteko. WNBA Txapelketa irabazita, Olinpiar urrezko domina, NCAA Txapelketa eta WNBA Txapelketa bat jasotzen zuen 11 emakumeetako bat bihurtu zen Bird. Besteak Ruth Riley, Sheryl Swoopes, Cynthia Cooper-Dyke eta Huskiekide ziren Swin Cash, Kara Wolters, Diana Taurasi, Maya Moore, Tamika Catchings eta Asjha Jones ziren.

Stormen bigarren txapelketarako bidean, WNBAko Play-offen historiako ezuste handienetako bat izan zuen Birdek; Konferentziaren 2010eko WNBAko finalera pasatzeko seriean, Storm 1-0 gailendu zen txapelketa defendatzen zuen Phoenix Mercury taldearen aurka; Birdek hiruko bat asmatu zuen 2. partida bukatzeko bi segundo falta zirela, Storm 91-88 gainetik jarriz eta 19 puntuko aldea ezabatuz. 2010eko WNBAko finaleko 1. partidan ere, Birdek, 2 segundoren faltan, partida irabazi zuen jauzian egindako jaurtiketa batekin, Storm 79-77 emaitzarekin jarriz; gero, seriea garaituko zuen. 2011n, zaleek WNBAren 15 urteko historiaren 15 jokalari onenen artean bozkatu zuten.

2012ko WNBA denboraldian, Birdek arazoak izan zituen belaunean. Hala ere, oraindik 29 partida jokatu ahal izan zituen ohiko denboraldian eta play-offetan. Denboraldia bukatuta, belauneko ebakuntza egin zioten Birdi, eta horrek 2013ko denboraldi osoa jokatu gabe egotea ekarri zion.

 Bird 2015eko WNBA denboraldian
Bird osasuntsu itzuliko zen 2014ko WNBA denboraldirako; 33 partida jokatu zituen, batez beste, 10.6 ppko eta 4.6 apko emaitzekin. Urte hartan, WNBAko izar gisa bozkatu zuten. Hala ere, Storm ez zen inoiz play-offetara iritsiko, eta, hurrengo urtean ere, huts egingo zuen play-offetan.

2016ko otsailaren 16an, Birdek urte anitzeko akordioa sinatu zuen Stormekin agentzia libre bitartez.

2016ko denboraldian, Birdek susperraldia izango zuen, belauneko ebakuntzatik itzuli zenetik bere zenbaki onenak lortuz. 3 puntuko saskiratze portzentajean ibilbideko altuena lortzen zuen bitartean, 12,8 puntuko batez bestekoa lortu zuen, eta 5.8 asistentzia partidakorekin, liga lideratu zuen asistentzietan. Bere ibilbidean bosgarren aldiz, Bird WNBA Lehen Talderako izendatu zuten 12 urtean lehen aldiz. Denboraldiaren aurretik, Stormek Breanna Stewart hautatu zuen 2016ko WNBAko errekrutatze-saioan lehena; bigarren aukeraketa zuen jarraian, aurreko urtean Jewell Loyd aukeratu ondoren. Stewart eta Loyd izar-jokalari bihurtu zirenean, Storm, 3 urtetan, lehen aldiz itzuli zen play-offetara 16-18 marka batekin. WNBAren play-offen formatu berria indarrean zegoela, Storm ligako 7. izan zen, eta, Atlanta Dream taldeari, aurre egin zion lehen itzulian, kanporaketa bakarreko partida 94-85 galduz. WNBAren hogeigarren urteurrena ospatzeko egindako WNBA Top 20@20 zerrendan ere sartu zen Bird, ligako 20 jokalari onenen zerrendan, alegia.

 Birdek Maya Moore zaintzen, 2018an
2017ko apirilaren hasieran, Birdi ezkerreko belauneko ebakuntza egin ziotela jakinarazi zuen Stormek, eta horrek entrenamendu-esparrua galduarazi zion, eta epe-mugagabe baterako baztertu zuten. 2017ko maiatzaren 21ean, Bird belauneko ebakuntzatik sendatu ondoren itzuli zen, eta denboraldiko debuta egin zuen, WNBAko jokalaririk zaharrena eta titular zaharrena bihurtuz. 9 puntu lortu zituen, 10 asistentziarekin batera, 81-71 irabazi zuen Washington Mystics-en aurka. 2017ko ekainaren 11n, Birdek 21 puntu lortu zituen, denboraldiko markarik handiena, 10 asistentziarekin batera; 94-86 galdu zuen New York Liberty-ren aurka. Bird 2017ko WNBA All-Star Game-n bozkatu zuten, izar guztien 10. agerraldia izanik (Tamika Catchings-ekin bat eginez izar-joko agerpenetan). All-Star Gameko asistentzien errekorra ezarri zuen 8 puntuko jokaera eta 11 asistentziarekin Mendebaldeko Konferentziako All-Stars taldearen 130-121 garaipenean. 2017ko irailaren 1ean, Bird WNBAko asistentzien garai guztietako liderra izan zen, ibilbidean, guztira, 2.600 asistentzia eman zituen, eta Ticha Penicheiro gainditu zuen Washington Mystics-en aurkako 110-106ko luzapenean. Partida denboraldiko 19 punturekin amaitu zuen 13 asistentziarekin batera. Birdek, 2017ko denboraldia, partidako lortutako asistentzien altuenarekin amaituko zuen bere ibilbidea, Stormek 15-19 amaitu baitzuen ligako 8. sailkatuarekin. Stormek 79-69 galduko zuen Phoenix Mercuryren aurka lehen itzuliko play-offeko partidan.

2018ko uztailaren 8an, Birdek 21 puntu lortu zituen, denboraldiko puntuaziorik handiena, Washington Mystics-en aurka 97-91 irabazita. Partida horretan, Spursen garai guztietako saskiratzaile nagusia bihurtu zen; Lauren Jacksonen 6.007 puntuak gainditu zituen. 2018ko uztailaren 19an, Birdek 2018ko WNBA All-Star Gamen bozkatu zuten, izar guztien artean gehien agertutako Tamika Catchings gaindituz. 2018ko uztailaren 22an, Birdek beste errekor bat hautsi zuen (oraingoan Delisha Milton-Jones gainditu ostean), WNBAko denboraldi erregularreko partida gehien jokatu baitzituen Atlanta Dream taldearen aurka 500. partida jokatuta. Denboraldiaren amaieran, Birdek asistentzietan, kantxa jaurtiketetan eta hiru puntuko jaurtiketen ehunekoen mailarik altuena lortu zuen, Stormek ligako lehen sailkatu gisa amaitu zuen 26-8ko errekorrarekin, finalerdietarako bikoitza eta play-off osoan etxeko kantxan jokatzeko abantaila jasoz. Finalerdietan, Stormek Phoenix Mercury garaitu zuen bost partidako serie gogor batean. Stormek 2-0eko aldea izan zuen; gero, bi galdu zituen jarraian, eta 5. partida etxean irabazita amaitu zuen seriea. Birdek 22 puntu lortu zituen 5. partidan, denboraldiko onena. Garaipen horrekin, Storm 2010etik lehen aldiz pasako zen WNBAko finalera. Finaletan, Washington Mystics gainetik pasatuz, lehen txapelketa irabaziko zuten 8 urtetan.

2019ko denboraldiko lehen astean, Bird alboratu egin zuten, berriro ere ezker belauneko ebakuntza egin baitzioten, eta mugarik gabe baztertu. 2019ko irailerako, Bird ez zela itzuliko iragarri zen, eta denboraldi osoa galduko zuen. Bird gabe, Stormek ezin izan zuen bere titulua defendatu, Los Angeles Sparks-ek bigarren itzuliko play-off partidan kanporatu baitzuten.

2020an, Bird, guztiz osatuta, Stursera itzuli zen. Denboraldia atzeratu, eta 22 partidetara laburtu zen, COVID-19 pandemiaren ondorioz IMG Academy-n burbuila batean jokatuz. Denboraldian zehar, belauna larriagotu zitzaion, eta partida erdiak galdu zituen; talde guztiz osasuntsu eta aktibo batekin, Stormek 18-4 amaitu zuen 2. serie-buruarekin finalerdietarako pase bikoitza jasoz. Finalerdietan, hiru partidatan gainetik egingo zioten Minnesota Lynx-i, hiru urtean bigarren aldiz WNBAko finalera itzuliz. Finaletan, Stormek txapelketa irabaziko zion Las Vegaseko Aces-i hiru partidako garbiketa batean garaitu ostean, eta Bird bere laugarren WNBA txapelketa lortu, eta hiru hamarkadatan txapelketa bat irabazten zuen WNBAren historiako lehen jokalaria bihurtu zen. 

2021ean, urtebeteko akordio bat sinatu zuen Stormekin, eta, horri esker, bere 18. denboraldia jokatu zuen ligan, Milton-Jones gaindituz WNBAn jokatutako denboralditan. 2021eko uztailean, Los Angeles Sparks-en lehen hirukoaren aurka, WNBAko ibilbideko puntuazio zerrendan seigarren postua jarri zuen Bird, 6490 punturekin, Kaite Smith-en 6452 puntuak gaindituz (2021eko abuztuan) eta zenbatzen jarraituz. Denboraldi horretan, WNBAren 25.a The W25en sartu zuten, ligako historiako 25 jokalari handienen zerrenda ofizialean, alegia.

### Atzerrian

 Bird 2012an
2004-05 WNBA denboralditik kanpo, Kamila Voditxkova Storm taldekidearekin jokatu zuen Dynamo Moskurekin, Errusian. 2005-06 WNBA denboralditik kanpo, talde berean jokatu zuen, Errusiako txapelketaren eta Euroligako emakumezkoen play-offetara iritsiz.

2006–07 WNBA denboralditik kanpo, Lauren Jackson Storm taldekidearekin eta Diana Taurasi eta Svetlana Abrosimova UConneko izarrekin elkartu zen Spartak Moscow Region Errusiako taldean, Errusiako Super Liga eta Emakumezkoen Euroliga txapelketa irabazteko. Birdek taldearekin jokatzen jarraituko zuen WNBAko hurrengo lau denboraldietan.

2011tik 2014ra, hiru denboraldiz kanpo, Birdek Errusiako Ligan jokatu zuen UMMC Ekaterinburg-ekin, hiru txapelketa jarraian irabaziz taldearekin.

Selekzioaren ibilbidea
----------------------

2000 Jones Cup Team taldeko kide gisa Taipein, (Taiwan), USA Basketball-ekin lehiatu zen. Birdek lau partidak hasi zituen, eta 17 asistentzia emanez, taldea zuzendu zuen, taldea urrezko dominara eramaten lagunduz.

2002an, Bird Txinako Zhangjiagang, Changzhou eta Nanjing-en Munduko Txapelketan selekzio nazionalarekin parte hartzeko izendatu zuten. Van Chancellor izan zen taldearen entrenatzailea. Birdek 4,3 puntu lortu zituen partidako. AEBko selekzioak bederatzi partidak irabazi zituen, Errusiaren aurkako titulu estua barne, zeinak puntu bakarreko aldia izan baitzuen.

2003-2004 kanpo-denboraldian, Bird Estatu Batuetako 2004ko Emakumeen Saskibaloi Talde Olinpikoen zerrendan izendatu zuten. AEBko taldeak urrea irabaziko zuen Atenasen (Grezia) jokatutako partidetan.

2006an, Bird 2006ko irailean Sao Paulon (Brasil) jokatutako Munduko Txapelketarako selekziora gonbidatu zuten. Lisa Leslie eta Dawn Staley-ren erretiroen eta Sheryl Swoopes-en lesioaren ondorioz, Birdek, Candace Parker eta Diana Taurasirekin batera, selekzioko protagonismoa hartu zuten. AEBko selekzioak jokatutako bederatzi partidetatik, zortzi irabazi zituen, baina dominarako borrokan, 75-68ko emaitzarekin erori zen Errusiaren aurka; beraz, brontzezko dominarekin amaitu zuen. Bederatzi partidetan zehar, Birdek hiru puntuko saiakeren % 50 lortu zuen, eta, Taurasi eta Swoopesekin batera, lorpen-lidergoa berdindu zuen. Birdek zuzendu zuen taldea 41 asistentziarekin. 

2008ko udan, 2008ko olinpiar saskibaloi taldera itzultzeko gonbidatu zuten. Taldeak urrezko domina irabazi zuen Pekinen, Txinan. Birdek zortzi partidak hasi zituen, eta lapurretetan taldea zuzendu zuen, 14rekin.

Bird, 2009ko udazkenean, AEBko Emakumeen Saskibaloi Selekzioaren entrenamendura gonbidatu zuten. Horien artean, 2010eko FIBA Munduko Txapelketan eta 2012ko Olinpiar Jokoetan jokatzeko hautatutako taldea izan ohi da parte-hartzaile. Entrenamenduaren amaieran, taldea Ekaterinburgera (Errusia) joango zen 2009ko UMMC Ekaterinburg International Invitational lehiaketan parte hartzeko.

2010ean, Bird Estatu Batuetako Saskibaloi Taldea ordezkatzeko talde nazionaleko kide izendatu zuten WNBAren AEBko Saskibaloia Taldearen aurka jokatzeko. Partida horrek WNBA All-Star-eko WNBA All-Stars eta AEB Saskibaloi Taldearen arteko partida arrunta ordezkatzen du, eta 2010eko irailean eta urrian Txekiar Errepublikan ospatuko zen emakumezkoen FIBA Munduko Txapelketarako prestakuntza moduan antolatzen da. Bird 2010eko irailean eta urrian ospatutako den Munduko Txapelketan AEBk ordezkatzen zituen selekzio nazionaleko kide izango da. Geno Auriemmak zuzendu zuen taldea. Justu ekitaldia hastear zegoela, Taldekide asko WNBAn jokatzen ari zen, eta taldeak —Ostrava eta Karlovy Vary-ra (Txekiar Errepublika) abiatu aurretik, elkarrekin entrenatzeko egun bakarra izan zuen. Nahiz eta entrenamendu eskasa egin, taldeak 26 puntuko aldearekin irabaztea lortu zuen Greziaren aurkako lehen partida. Taldeak nagusi jarraitu zuen lehen bost partidetan 20 puntutik gorako garaipen aldeekin. Hainbat jokalarik partekatu zituzten ohoreak, Swin Cash, Angel McCoughtry, Maya Moore, Diana Taurasi, Lindsay Whalen eta Sylvia Fowles-ek lehen partidetan saskiratzaile nagusi gisa amaitu zuten. Seigarren partida garaitu gabeko Australiaren aurka izan zen; AEBk 24 puntuko aldea atera zuen, eta AEB 83-75 gailendu zen. AEBek hurrengo bi partidak irabazi zituen 30 puntutik gorako aldearekin, eta, gero, talde anfitrioiari, Txekiar Errepublikari aurre egin zioten txapelketako partidan. AEBko taldeak bost puntuko aldea besterik ez zituen atsedenaldian, gero hiru puntura murriztuta, baina txekiarrak ez ziren inoiz gerturatu. AEB taldeak txapelketa eta urrezko domina irabazi zituen. Birdek partidako 5,6 puntu lortu zituen, batez beste, eta 26 asistentzietan lideratu zuen taldea. 

Bird AEBrako lehiatu zen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan. Amerikarrek bosgarren urrezko domina lortu zuten jarraian. 

2014an, Bird Estatu Batuetako taldearekin lehiatu zen 2014ko FIBA Emakumeen Munduko Txapelketan, zeinean Espainia 77-64 garaitu baitzuen urrezko domina lortzeko.

Bird, 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, AEB taldearekin lehiatu zen, eta seigarren urrezko domina jarraian irabazten lagundu zion taldeari, urrezko domina jokoan Espainiari 101-72 irabazi baitzion. Birden laugarren titulu olinpikoa lortzen zuen.

2018an, Bird AEB taldearekin lehiatu zen 2018ko FIBA Emakumeen Saskibaloi Munduko Kopan Espainian, Australiari 73-56 irabazi zion urrezko domina irabazteko. Urrezko domina irabazita, Bird historiako jokalari bakarra zen, gizonezkoa zein emakumezkoa, Munduko Kopako lau urrezko domina irabazi zituena. Birdek bost asistentziarekin amaitu zuen finala, bere ibilbide guztiko 107 asistentziara igotzeko FIBA Munduko Kopan eta Munduko Kopan AEBko asistentzia gehienen liderra bihurtuz.

2021eko uztailaren 23an, bere bosgarren urrezko domina lortzeko bidean, Birdek AEBetako bandera eraman zuen Tokioko Udako Olinpiar Jokoen hasierako ekitaldian. Bird eta Eddy Alvarez beisbol jokalaria hautatu zuten beren kide kirolariek bandera-eramaile gisa. Birdek ohorea "ikaragarria" zela esan zuen Jokoak 2020tik atzeratuak ziren COVID-19 pandemiaren ondorioz.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
---------------------------------

2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, Atenas 2004an (Atenas)
2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, Pekin 2008an (Pekin)
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres)
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro),

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
 |
| 2004 | AtenasTxinako Herri Errepublika Atenas | 01 !1. postua, urrezko domina | Saskibaloiaemakumezkoa.
 |
| 2008 | Pekin Txinako Herri Errepublika Txina | 01 !1. postua, urrezko domina | Saskibaloiaemakumezkoa |
| 2012 | Londres Erresuma Batua Erresuma Batua | 01 !1. postua, urrezko domina | Saskibaloiaemakumezkoa |
| 2016 | Rio de Janeiro Brasil Brasil | 01 !1. postua, urrezko domina | Saskibaloiaemakumezkoa |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 01 !1. postua, urrezko domina | Saskibaloiaemakumezkoa |

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabazi zuen AEBko taldearekin Japoniako (zilarrezkoa) eta Frantziakoari (brontzezkoa) irabaziz. Hauek osatzen zuten taldea: Ariel Atkins, Sue Bird, Tina Charles, Napheesa Collier, Skylar Diggins-Smith, Sylvia Fowles, Chelsea Gray, Brittney Griner, Jewell Loyd, Breanna Stewart, Diana Taurasi eta A'ja Wilson-ek.

WNBAren ibilbideko estatistikak
-------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| † | Birdek irabazi zituen urteak adierazten du: WNBA championship |
| double-dagger | WNBA record |

### Ibilbideko lorpenak

* WNBAko jokalaririk zaharrena
	+ Denboraldi osoa jokatu duen WNBAren historiako jokalaririk zaharrena. (Nancy Lieberman, 39 urterekin aurreko errekorra izan zuena, bere taldeko 4 jokalari zigortuta egon ondoren, 50 urterekin 23 egunetan 9 minutu jokatu zituen partida batean).

* Denbora guztietako 10 onenak:
	+ 1. jokatutako jokoetan (549)
	+ 1. jokatutako minutuetan (17.262)
	+ 1. asistentzietan (3.048)
	+ Fakturazioetan 1.a (1.333)
	+ Egindako 3 tantoetan bigarrena (945)
	+ 3. puntuko saiakeretan (2.407)
	+ 4. lapurretetan (687)
	+ 6. galdutako Zelaiko Goletan (3.173)
	+ Zelai saiakeretan 7.a (5.567)
	+ Egindako Zelaiko Goletan 7.a (2.394)
	+ 7. puntuetan (6.561)

### Ohiko denboraldia

| Urtea | Denboraldia | JP | HP | M/P | JS% | 3P% | JL% | ERR | ASS | LAP | TAP | GB | PUN |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | Seattle | 32° | 32° | 35.0 | .403 | .401 | **.911**° | 2.6 | 6.0 | 1.7 | 0.1 | 3.4 | 14.4 |
| 2003 | Seattle | **34**° | **34**° | 33.4 | .421 | .350 | .884 | **3.3** | 6.5 | 1.4 | 0.0 | 3.2 | 12.4 |
| 2004† | Seattle | **34**° | **34**° | 33.4 | .463 | .438 | .859 | 3.1 | 5.4 | 1.5 | 0.2 | 2.5 | 12.9 |
| 2005 | Seattle | 30 | 30 | 34.0 | .442 | .437 | .855 | 2.4 | 5.9° | 1.0 | 0.2 | 2.9 | 12.1 |
| 2006 | Seattle | **34**° | **34**° | 31.3 | .411 | .366 | .868 | 3.0 | 4.8 | **1.8** | 0.1 | 2.5 | 11.4 |
| 2007 | Seattle | 29 | 29 | 31.7 | .428 | .338 | .846 | 2.0 | 4.9 | 1.5 | **0.3** | 2.3 | 10.4 |
| 2008 | Seattle | 33 | 33 | 33.7 | .441 | .343 | .871 | 2.5 | 5.1 | 1.2 | 0.1 | 2.6 | 14.1 |
| 2009 | Seattle | 31 | 31 | **35.5**° | .408 | .360 | .854 | 2.5 | 5.8° | 1.5 | 0.1 | 2.6 | 12.8 |
| 2010† | Seattle | 33 | 33 | 30.5 | .434 | .399 | .857 | 2.7 | 5.8 | 1.5 | 0.2 | 1.8 | 11.1 |
| 2011 | Seattle | **34**° | **34**° | 33.0 | .449 | .428 | .875 | 2.9 | 4.9 | 1.4 | 0.2 | 2.3 | **14.7** |
| 2012 | Seattle | 29 | 29 | 31.0 | .459 | .384 | .783 | 2.9 | 5.3 | 0.9 | 0.1 | 2.2 | 12.2 |
| 2014 | Seattle | 33 | 33 | 29.2 | .386 | .345 | .831 | 2.2 | 4.0 | 0.8 | 0.0 | 2.2 | 10.6 |
| 2015 | Seattle | 27 | 27 | 28.6 | .384 | .301 | .796 | 2.3 | 5.4 | 0.9 | 0.1 | 2.4 | 10.3 |
| 2016 | Seattle | **34**° | **34**° | 31.6 | .449 | .444 | .786 | 2.9 | 5.8° | 1.0 | 0.2 | 2.5 | 12.8 |
| 2017 | Seattle | 30 | 30 | 30.0 | .427 | .393 | .774 | 2.0 | 6.6 | 1.2 | 0.2 | 2.0 | 10.6 |
| 2018† | Seattle | 31 | 31 | 26.5 | .466 | .448 | .828 | 1.7 | **7.1** | 1.1 | 0.1 | 1.9 | 10.1 |
| 2020† | Seattle | 11 | 11 | 23.4 | **.494** | **.469** | .750 | 1.7 | 5.2 | 0.6 | 0.2 | **1.6** | 9.8 |
| 2021† | Seattle | 30 | 30 | 27.7 | .431 | .419 | .833 | 2.6 | 5.3 | 0.9 | 0.1 | **1.6** | 10.0 |
| Ibilbidea | 18 urte, 1 taldea | 549double-dagger | 549double-dagger | 31.4 | .430 | .393 | .851 | 2.6 | 5.6 | 1.3 | 0.1 | 2.4 | 12.0 |

### Denboraldi ostekoa

| Urtea | Denboraldia | JP | HP | M/P | JS% | 3P% | JL% | ERR | ASS | LAP | TAP | GB | PUN |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | Seattle | 2 | 2 | 36.5 | .409 | .273 | **1.000** | 0.0 | 6.0 | 2.5 | 0.0 | 2.5 | 14.0 |
| 2004† | Seattle | **8** | **8** | 29.1 | .377 | .300 | .762 | 3.2 | 5.2 | 1.5 | 0.0 | 2.0 | 8.5 |
| 2005 | Seattle | 3 | 3 | 34.3 | .273 | .133 | .875 | 1.7 | 4.3 | 1.0 | 0.0 | 1.3 | 9.0 |
| 2006 | Seattle | 3 | 3 | 35.0 | .361 | .333 | .625 | 2.7 | 3.3 | 0.3 | **0.7** | 2.3 | 12.7 |
| 2007 | Seattle | 2 | 2 | 35.5 | .458 | **.583** | **1.000** | 2.0 | 5.0 | 2.0 | 0.0 | 3.0 | 16.5 |
| 2008 | Seattle | 3 | 3 | **37.0** | **.460** | .294 | **1.000** | 2.3 | 3.0 | 1.3 | 0.0 | 2.0 | **19.7** |
| 2009 | Seattle | 3 | 3 | 36.3 | .333 | .417 | .875 | 3.7 | 4.0 | 1.3 | 0.0 | 2.3 | 11.3 |
| 2010† | Seattle | 7 | 7 | **37.0** | .386 | .333 | .769 | 4.1 | 7.7 | 1.7 | 0.4 | 2.0 | 12.1 |
| 2011 | Seattle | 3 | 3 | 33.7 | .444 | .500 | .857 | 4.0 | 2.7 | 1.0 | 0.0 | **0.6** | 15.7 |
| 2012 | Seattle | 3 | 3 | 35.3 | .439 | .500 | .833 | 1.7 | 7.0 | 1.7 | **0.7** | 3.3 | 16.3 |
| 2016 | Seattle | 1 | 1 | 34.2 | .357 | .333 | .000 | **5.0** | 7.0 | **3.0** | 0.0 | 2.0 | 12.0 |
| 2017 | Seattle | 1 | 1 | 31.0 | .444 | .333 | **1.000** | 2.0 | 5.0 | 0.0 | 0.0 | 2.0 | 10.0 |
| 2018† | Seattle | **8** | **8** | 28.4 | .387 | .364 | .750 | 2.8 | 6.9 | 0.7 | 0.2 | 1.3 | 10.0 |
| 2020† | Seattle | 6 | 6 | 26.5 | .392 | .316 | **1.000** | 2.0 | **9.2** | 0.7 | 0.3 | 2.3 | 9.5 |
| 2021 | Seattle | 1 | 1 | 37.0 | .417 | .500 | **1.000** | 3.0 | 5.0 | 1.0 | 0.0 | 2.0 | 16.0 |
| Ibilbidea | 15 urte, 1 taldea | 54 | 54 | 32.5 | .393 | .358 | .840 | 2.8 | 5.9 | 1.2 | 0.2 | 2.0 | 11.9 |

Sariak eta ohoreak
------------------

**WNBA**

* 4× WNBA txapelduna (2004, 2010, 2018, 2020)
* Komisarioen Kopako txapelduna (2021)
* 12× WNBA All-Star (2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2014, 2015, 2017, 2018, 2021)
* 5 × WNBA osoko lehen taldea (2002, 2003, 2004, 2005, 2016)
* 3 × WNBA osoko bigarren taldea (2008, 2010, 2011)
* 3 × WNBA laguntzaileen liderra (2005, 2009, 2016)
* 2 × WNBAko jokalari gorena (2009, 2016)
* Denbora guztietako Allstar agerraldiak
* Denbora guztietako asistentzien liderra
* Jokatutako jokoetan denbora guztietako liderra
* Jokatutako Minutuetan denbora guztietako liderra
* Denbora guztietako liderra Fakturazioak
* WNBA Hamarkada Osoko Taldea (2006, lehen 10 urteetako 10 jokalaririk onenak)
* WNBA Garai guztietako 15 jokalaririk onenak (2011, lehen 15 urteetako 15 jokalari onenak)
* WNBA Top 20@20 (2016, lehen 20 urteetako 20 jokalaririk onenak)
* W25 (2021, lehen 25 urteetako 25 jokalaririk onenak)

**NCAA**

* 2 × NCAAko txapeldun nazionala (2000, 2002)
* 3× Nancy Lieberman saria (2000, 2001, 2002)
* Naismith College urteko jokalaria (2002)
* USBWA Emakumeen Urteko Jokalari Nazionala (2002)
* Senior CLASS Saria (2002)
* Big East Conference urteko emakumezko saskibaloi jokalaria (2002)
* Honda Kirol Saria, saskibaloia (2002)

**AEB Saskibaloia**

* 5× Olinpiar Urrezko Domina (2004, 2008, 2012, 2016, 2020)
* 4× FIBA Munduko Kopako Urrezko Domina (2002, 2010, 2014, 2018)
* 2006ko FIBA Munduko Kopako Brontzezko Domina

**Euroliga**

* 5× Euroligako txapelduna (2007, 2008, 2009, 2010, 2013)
* 2× Euroliga All-Star (2008, 2011)

**Komunikabideak**

* Associated Press Emakumeen Unibertsitateko urteko saskibaloi jokalaria (2002)
* 2002ko ESPY Saria – Unibertsitateko kirolaririk onena

Bizitza pertsonala
------------------

Bird publikoki lesbiana gisa agertu zen 2017ko uztailaren 20an, hainbat hilabetez Megan Rapinoe futbolariarekin harremana izan zuela esanez. 2018. urtean, bera eta Rapinoe izan ziren *ESPN The Magazineren* "Body Issue" aldizkariaren azalean sexu bereko bikotea agertzen zena 2020ko urriaren 30ean iragarri zuten konpromisoa.

Ikus halaber
------------

* UConn Huskies emakumeen saskibaloia
* Olinpiar Jokoetan parte hartu duten kirolarien zerrenda
* Connecticuteko emakumezkoen saskibaloi jokalarien zerrenda 1000 punturekin
* Connecticut Huskies emakumezkoen saskibaloi jokalarien zerrenda 500 asistentziarekin
* Saskibaloi jokalari judu hautatuen zerrenda
* WNBA karrerako puntuazio liderren zerrenda
* WNBA-ko karrerako liderrak laguntzen zerrenda
* Emakumeen Saskibaloi Elkarte Nazionalaren karrera lapurreta liderren zerrenda
* Emakumeen Saskibaloi Elkartearen denboraldiko zerrendak liderrak laguntzen ditu

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Sue Bird.* .
2. ↑    *Sue Bird First Israeli To Win Gold.* .
3. ↑    *4X WNBA Champion, Sue Bird, Is Headed Back To Seattle.* .
4. ↑    *The Olympic history of UConn's Sue Bird and Diana Taurasi.* .
5. ↑    *Sue Bird.* .
6. ↑    *Sue Bird.* .
7. ↑   Whiteside, Kelly. *Bird Sanctuary / Mom, Dad enjoy UConn guard's success in a different way.* .
8. ↑    *Sue Bird.* .
9. ↑   Stephen Andrew. *Everything to Know About WNBA Star Sue Bird, Megan Rapinoe's Girlfriend.* .
10. ↑    *Sue Bird: From Russia With Love 4.* .
11. ↑    *The Chosen One.* .
12. ↑    *Women's Basketball/ No. 1 WNBA Draft pick Sue Bird headed to Ramle; Several top U.S. basketball players have appeared in Israel's women's league over the years, but Sue Bird tops them all..* .
13. ↑   Capli, Jim. *Rolling in Rubles.* .
14. ↑    *Sue Bird.* .
15. ↑    *Sue Bird.* .
16. ↑    *Sue Bird Biography.* .
17. ↑  Goldberg p 10–11
18. ↑    *Sue Bird.* .
19. ↑    *Sue Bird Biography.* .
20. ↑    *Sue Bird.* .
21. ↑    *Women's Basketball 1995 National Championship Team to be Recognized as "Huskies of Honor".* .
22. ↑    *NCAA Statistics.* .
23. ↑   Keeley, Sean. *Bird's Game-Winner Sends Seattle Storm Into WNBA Finals.* .
24. ↑    *Sue Bird hits another game winner as Seattle Storm win WNBA Finals Game 1.* .
25. ↑   Stanchak, Scott. *WNBA Top 15 Players of All Time.* .
26. ↑    *Sue Bird of Seattle Storm optimistic after knee surgery.* .
27. ↑   Davenport, Colin. *Sue Bird re-signs with Seattle Storm.* .
28. ↑   Kennedy, René. *Seattle injuries: Stewart, Bird to miss LA game..* .
29. ↑    *Seattle Storm Issues Statement on Sue Bird.* .
30. ↑   van Rijn, Nienke. *Sue Bird is Still On Top of Her Game.* .
31. ↑  Sue Bird is gay, not that it matters to progressive WNBA, fans
32. ↑    *05/21/17: Washington Mystics @ Seattle Storm.* .
33. ↑    *Storm loses in New York despite solid games by Breanna Stewart, Sue Bird.* .
34. ↑    *Sue Bird sets WNBA All-Star Game assist record in West's 130-121 win over the East at KeyArena.* .
35. ↑   Wang, Gene. *Mystics hold off Storm in OT as Sue Bird becomes WNBA assist leader.* .
36. ↑    *Sue Bird becomes Storm's all-time scorer in win over Mystics.* .
37. ↑    *Rosters Set For Team Delle Donne vs. Team Parker at Verizon WNBA All-Star 2018.* .
38. ↑    *Sue Bird sets league record with 11th WNBA All-Star selection | The Seattle Times.* .
39. ↑    *Sue Bird sets WNBA record for games played.* .
40. ↑    *Seattle's Sue Bird undergoes surgery on left knee.* .
41. ↑    *Sue Bird injury: Seattle Storm star to miss rest of 2019 season - Sports Illustrated.* .
42. ↑  SUE BIRD TO RE-SIGN WITH SEATTLE STORM
43. ↑  Sue Bird EMBED THIS GUARD, STORM
44. ↑    *Sue Bird reaches No. 6 on WNBA career scoring, Storm beat Sparks - Sportsnet.ca.* .
45. ↑    *WNBA Career Leaders and Records for Points.* .
46. ↑    *SPARTAK VIDNOE MOSCOW REGION basketball team.* .
47. ↑    *2000 WOMEN'S R. WILLIAM JONES CUP.* .
48. ↑    *Games of the XXVIIIth Olympiad – 2004.* .[*Betiko hautsitako esteka*]
49. ↑    *Games of the XXVIIIth Olympiad – 2008.* .
50. ↑    *USA Basketball Women's National Team To Tip-Off Training Tomorrow In D.C..* .
51. ↑    *USA Downs Australia to Claim Third-Straight FIBA World Cup Gold.* .
52. ↑    *Sue Bird, going for record fifth gold medal, will carry U.S. flag at Opening Ceremonies.*  ISSN 0190-8286..
53. ↑    *Tokyo Olympics officially postponed until 2021.* .
54. ↑  "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2004" olympedia.org **(Ingelesez)**
55. ↑  "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2008" olympedia.org **(Ingelesez)**
56. ↑  "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2012" olympedia.org **(Ingelesez)**
57. ↑  "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2016" olympedia.org **(Ingelesez)**
58. ↑  "Saskibaloia, emakumezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**
59. ↑  «Sue Bird» *olympedia.org* 2021-12-02an begiratua**(Ingelesez)**
60. ↑  «Sue Bird» Olympics.com 2021-12-02an begiratua **(Gaztelaniaz)**
61. ↑    *Sue Bird: Records, stats and other top facts.* .
62. ↑   Voepel, Mechelle. *WNBA All-Star Sue Bird is ready to let you in.* .
63. ↑    *Sue Bird and Megan Rapinoe are first same-sex couple on cover of* ESPN*s Body Issue.* .
64. ↑   Voepel, Mechelle. *Sue Bird, Megan Rapinoe announce engagement with Instagram pic.* .

Kanpo estekak
-------------

* Media related to Sue Bird at Wikimedia Commons
* U.S. Olympic Team bio
* Sue Bird at FIBA
* Sue Bird at Olympics at Sports-Reference.com (artxibatua)
* Sue Bird at the International Olympic Committee
* UMMC profile at the Wayback Machine (2012-08-12an artxibatua)
* Sue Bird on Twitter
* Sue Bird at IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q240672
* Commonscat Multimedia: Sue Bird / Q240672

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 72897451
* ISNI: 0000000027671526
* LCCN: n87100024
* **Kirolariak**
* COI: sue-bird

 |

* Wd Datuak: Q240672
* Commonscat Multimedia: Sue Bird / Q240672