**Guillermo Zuloaga Boneta** (1848-1893) espainiar enpresaburu eta ceramista, Madrilgo La Moncloa Zeramika lantegiko sustatzailea eta zuzendaria eta Madrilgo Arte eta Lanbide Eskolako zeramika irakaslea izan zen. Haren bizitza eta figura Daniel Zuloaga artistaren lanari lotuta daude. 

  

Baudilio Zuluaga mediku eta buruzagi politikoaren eta Carolina Azuero de Zuluagaren semea da. XX. mendeko komiko eta umorista kolonbiar ospetsuena da agian. Bere komedia ibilbidea *Palmira* hirian, Valle del Cauca, soldadutzan aritu ondoren hasi zen. 16 urte bete baino lehen armadako boluntarioa zen jada. Lehenengo Rionegroko Bomboná batailoian egon zen, gero presidentetzarako guardian, boy scout zenean danborra eta korneta jotzen ikasi zuelako. Geroago Ibaguéko ingeniaritza militar eskolan ibili zen danborjole nagusi gisa, eta Palmirako Codazzi batailoian amaitu zuen bere karrera, eta aldi berean umorista nazional gisa hasi zuen. Ospatzeko, miliziatik irten zen egunean, publikoki imitatu zituen, oso zentzu komikoarekin, batailoiko goi-ofizialak eta bere lagunak. Txantxak kontatzen zituen eta denei burla egiten zien. Hain gustatu zitzaion bere emanaldia non norbaitek Cali hiriko *Radio Cultural* katera gonbidatu baitzuen *La Hora de las Varieties* programarako. Caliko *Radio Cultural* saioan parte hartzeak markatu zuen, entzuleen txistuek bere abestiak txantxak bihurtu arazi zizkiotelako, eta barreak mediku izateko gogoa txalo egarri bihurtu zuelako.

Biografia
---------

Guillermo izan zen Eusebio Zuloagaren lau semeetatik bigarrena,  Madrilgo Errege Armeriako zuzendaria eta damaskinazio tekniketan aditua, eta bere hirugarren emazteak, Ramona Boneta, galvanoplastiako artistak, sortutako zaharrena.   Daniel eta Germán (1855-1886) anaiekin batera, Espainiako Koroaren beka bat jaso zuen Sèvresen ikasteko, Guillermo izan zen, antza denez, iristen lehena eta "zeramista-prestakuntza osatuagoa izango zen".  Frantzian egon ziren, aldi batzuetan amak lagunduta  Frantzia-Prusia Gerrak 1870ean Espainiara itzultzera behartu zituen arte  1875ean, eta aitarekin batera, urte hartan Vienako Prater-en egindako Nazioarteko Erakusketan Espainia ordezkatzen zuen Zeramika epaimahaikidea izan zen. 

Zeramika-labe eta pasta tekniketan aditua , 1877tik aurrera sortu berri zen La Moncloa zeramika fabrikaren buru izan zuen jarduera (hamabi ikasleko doako eskola bat barne hartzen zuena) dokumentatzen da. Instalazio berriaren ekoizpena 1881. urtera arte ez zen ezarri, Errege-fabrika enpresa bihurtuz, eta Guillermo zuzendari zela , negozioaren funtzionamendu txarra ikusita, pertsonalki hipotekatzera eramango zuen kargua. Bera, horrexegatik kartzelara joatekotan zegoen, 1882an bost mila erreal maileguan eman zizkioten Daniel eta Germán ez balira haren laguntzan   prestatu.

Danielek 1883an Madrilen egin zen Meatze Erakusketa Nazionalean, eta Gipuzkoako Foru Aldundirako (1883-4) eta Burgosko Aisialdi Aretorako komisioak (1883-4) eta 1885ean, lantegia txarretik zihoan Danielek izan zuen parte-hartze garrantzitsuak eman zuen behin-behineko arintze ekonomikoa izan arren fabrika okerragora zihoan.  

Azkenik, 1886an Germán hil zen, eta Guillermo, arazo ekonomikoek larrituta, Moncloa utzi eta Bilboko fabrika batera joan zen lanera, 1893an hil zen  

Hil ondoren, Sebastián Aguadok Madrilgo Arte eta Lanbide Eskolan ordezkatu zuen eta, Daniel Segoviara joan zenean, bere bi anaiak hil eta Moncloako lantegiaren hondamenaren ondoren Vallehermoson jarritako tailerra eskuratu zuen.

Oharrak
-------

1. ↑  Rubiotesis 2004, 64 orr. .
2. ↑   «Los Zuloaga» *fundacionzuloaga.com*.
3. ↑  Escorial y Rubio 2007, 33-44 orr. .
4. 1 2  Rubiotesis 2004, 44 orr. .
5. ↑  Rubiotesis 2004.
6. 1 2   Txantiloi:Versalita, Abraham.  (2005). «La fábrica de cerámica de la Moncloa» *Madrid. Revista de arte, geografía e historia* (BOCM) (7): 223-252. ISSN 1139-5362..
7. ↑  Rubiotesis 2004, 67 orr. .
8. ↑  Rubiotesis 2004, 51 orr. .
9. ↑  Rubiotesis 2004, 53 orr. .
10. ↑  Rubiotesis 2004, 228 orr. .
11. ↑  Rubiotesis 2004, 58 orr. .
12. ↑  Rubiotesis 2004, 69 orr. .
13. ↑   «Sebastián Aguado y Portillo» *retabloceramico.net*.

Erreferentziak
--------------

Bibliografia
------------

* Escorial Pinela, Ángel; Rubio Celada, Abraham (2007). Los Zuloaga, artistas de la cerámica. Madrid: Editorial de Caja Segovia. ISBN 978-84-96145-78-8.
* Porcelana y cerámica de la Real Fábrica de La Moncloa.
* Txantiloi:Versalita, Abraham.  (2004). «De la tradición a la modernidad: los Zuloaga ceramistas» *biblioteca.ucm* ISBN 84-669-2579-1..

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q39081654
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q39081654

[[Kategoria:1848} jaiotzak]][[Kategoria:1893} heriotzak]]


1. ↑  Guztiak adierazten du Guillermo, zeramika-teknikari ona, hala ere enpresaburu ezin txarragoa zela. Haren heriotzak, Bilbon erbestearen ondoren, eta Danielek egindako lanen ospe izugarriak, Guillermoren aurkikuntza batzuk bere anaiari egotzi zizkioten, adibidez, harri naturaleko esmaltea edo harriak esmaltatzeko prozesua. Danielek gero arbeletan aplikatuko zuena.
2. ↑  Hori da behintzat biografoek ondorioztatzen dutena, bere azken dokumentutik, 1893ko apirilaren 20ko ordainagiria, Madrilgo Arte eta Lanbide Eskolarako egindako zeramika-lanei buruz.