Lola Membrives, *Mundo* Gráfico espainiar aldizkariaren azalean, 1913.
Lola Membrives, 1900 ingurukoa
**Lola Membrives**, jaiotzez **Dolores Membrives Fernández** (Buenos Aires, Argentina, 1885eko ekainaren 28a – ib. 1969ko urriaren 31), Espainian bizi izan zen argentinar tonadilla-kantaria, sopranoa eta aktorea izen zen.

Biografia
---------

Emigratzaile espainiarren alaba zen, gurasoak Cádizekoak baitziren. eta agertokietako lehen urratsak tonadilla-kantari gisa eman zituen. Madrilen egin zuen debuta 1904an, Apolo Antzokian. Enrique Granadosek pianoarekin lagunduta, 1913ko maiatzaren 26an, Granados eta Fernando Periqueten estilo zaharreko *Tonadillak* estreinatu zituen Madrilgo Ateneoan. Amerikan arrakasta lortu zuen José Padillaren lanekin. Lortutako arrakasta handiari esker, hainbat autoreren lanen paper dramatiko eta komikoak interpretatzen hasi zen, eta horiekin bira arrakastatsuak egin zituen Espainian eta Hispanoamerikan.

### Dranagile handien aktore

XX. mendearen lehen erdiko dramagile handienek hainbat paper idatzi zituen harentzat: Álvarez Quintero anaiek *Madreselva* eta *Ventolera* (1944), *Las adelfas* (1928) eta Antonio eta Manuel Machadoren *La Lola se va a los puertos* (1929) edo Jacinto Benaventeren *Pepa Doncel* (1928). Azken horren *Señora Ama* eta *La noche del sábado* ere interpretatu zituen hainbat denboralditan, eta *La infanzona* Buenos Airesen estreinatu zuen 1945ean.

Calderón de la Barca, Lope de Vega, José Zorrilla (*Don Juan Tenorio*), Pedro Muñoz Seca, Alfonso Paso, Alejandro Casona, Enrique Jardiel Poncela, Eduardo Marquina, José María Pemán, Luigi Pirandello (*La vida que te di*), Oscar Wilde (*El abanico de Lady Windermere*) eta Eugene O'Neill (*Anna Christie*).

Halaber, Federico García Lorcaren antzerkiko interpreterik garrantzitsuenetakoa izan zen, María Tereza Montoyarekin eta Margarita Xirgurekin batera. Lorca 1931n ezagutu zuen, eta Hispanoamerikan bira bat egin zuen harekin. 1933an *Bodas de sangre* antzeztu zuen, eta bi urte geroago *La zapatera prodigiosa*, Xirguk estreinatua zuena.

### Teatro Cómico

1936ko bigarren seihilekoan, Membrivesen senar enpresaburua, Juan Reforzo, Teatro Komikoa administratzen hasi zen, eta 1943az geroztik, aktoreak denboraldi batzuk jarraian egin zituen bere konpainiarekin, eta Argentina eta Espainiaren arteko emanaldiak tartekatu zituen dramagile entzutetsuen lanak interpretatuz —besteak beste, Bertolt Brecht, Calderón de la Barca, Jean Coarteau, Federico García Lorca, Arthur Miller eta Jacinto Benavente. Benaventeren oso laguna zen eta ia haren lan guztiak estreinatu zituen, baina baita beste genero batzuetako autoreak ere, tonadilla-kantari eta soprano gisa edo komedia-roletan.—. 1943 eta 1946 artean, Benaventeren *Y amargaba*, *Al fin mujer*, *La infanzona*, *El mal que nos hacen*, *La noche del sábado* eta *Titania*; Samuel Rosen *Volver a vivir*; José Antonio Ochaíta eta Rafael de Leónen *Cancela*; Álvarez Quintero anaien *Ventolera e*ta Juan Reforzo Membrives (Juan Albornoz ezizenduna) semearen *Victoria*.

1947an Espainian egon zen eta hurrengo urtean Argentinara itzuli zen. Bertan *Vendimia de amor* eta José María Pemánen *La casa*, eta arrakasta handia izan zuen Carlos Llopisen *Nosotros, ellas y el duende* komedia egin zituen. 1949an, senarrarekin batera, Antzerki Komikoa erosi zuen, eta Jean Cocteauren *El águila de dos cabezas*, Enrique Suárez de Dezaren *La rosa encendida* eta Benaventeren *Divorcio de almas* egin zituen. 1950ean Benaventeren *Mater Imperatrix* interpretatu zuen, eta Marc-Gilbert Sauvajonen *Elena y los hijos de Eduardo*. 1954an Llopis-en *La cigüeña dijo sí* komedian parte hartu zuen María Antonia Tejedorrekin, Tomás Blancorekin, Vicente Vegarekin eta Juan Serrador-ekin. Hurrengo urtean Benaventeren *La malquerida* interpretatu zuen, arrakastarik handiena eman zion lana, eta García Lorcaren *La casa de Bernarda Alba*. Lan horretan Alejandra Boero ere nabarmendu zen.

### Peronismoa

Membrives buru-belarri aritu zen Juan Domingo Peronen gobernuan, 1955eko irailaren 16ko estatu-kolpearen ondorioz. 1955eko urriaren 7an estreinatu zen Benaventeren *Su amante esposa* lana, eta agertokian agertu zenean, publikoaren sektore batetik txilibitu bat atera zen, bere jarrera politikoa aipatzen zuten irain eta erasoekin batera, eta funtzioa bertan behera utzi behar izan zen, aktoreak jendeari hitz egiteko egindako ahaleginak huts-hutsik utziz. Hil horretan bertan, peronismoaren aurkako talde batek karteldegiak eta beirak hautsi zituen antzerkiaren atarian, eta, azkenik, 1956ko urtarrilaren 8an, aktorea Venezuelara joan zen, eta, ondoren, Espainiara .

### Azken emanaldia eta heriotza

Azken emanaldia Buenos Airesko Odeón antzokian egin zuen, Antonio Galaren *Los verdes campos del Edén* lanean. Buenos Aires hirian hil zen, 1969ko urriaren 31n.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

Lola Membrives Antzokia, Buenos Aires
* 1954an Argentinako Errepublikako Merezimendu Artistikoaren Domina
* Alfontso X.a Jakitunaren Ordenako gurutze handia
* Isabel Katolikoaren Ordenako gurutze handia
* 1956an Madrilgo Círculo de Bellas Artes-en domina berezia
* 1969an Laneko Merezimenduaren Domina
* Mexikoko Álvaro Obregón presidenteak emandako domina
* Valladolideko (Espainia) Instrukzio Publikoko Ministerioaren Urrezko Domina.
* Madrilen, Lara Antzokiko areto batek bere izena du.
* Argentinan, Antzerki Komikoak bere izena hartu zuen omenaldi gisa, Bonako San Isidro herrian bezala, La Costa burdinbidearen parean, Río de la Plata parean.

Legatua
-------

Aktorearen omenez, 120 lagunentzako aretoa dago Madrilgo Lara antzokian. *INadie sabe nada* umorezko saioak, Cadena Ser-ek emanak, "Los Membridatos" izeneko atal bat zuen, non Berto Romerok artistaren datu biografikoak aipatzen baitzituen programa Madrilen grabatzen zenean.

Filmografia
-----------

Film hauetan parte hartu zuen:

* *Por mi bandera* (1917?)
* *Tierra argentina Dios te bendiga* (1917?)
* *La chismosa* (1938), zuzendaria; Luis Marquina eta Enrique Telémaco Susini
* *La cigüeña dijo ¡Sí!* (1955), zuzendaria: Enrique Carreras

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Biografia de Lola Membrives» *www.biografiasyvidas.com* (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Lola Membrives, la gran intérprete del repertorio español» *www.cultura.gob.ar* (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Lola Membrives Fernández» *Universo Lorca* (Noiz kontsultatua: 2022-12-05).
4. ↑    *Jon Sarasti, Lola y Federico, el desencuentro.* .
5. 1 2 3    *La gran Lola.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Lola Membrives*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Memorial de Lola Membrives en PerViVe.
* Fragmento en AUDIO de la Mal Querida, con Lola Menbrives.
* Universo Lorca | Lola Membrives y Lorca. Web dedicada a la vida y obra de Federico García Lorca y su vinculación con Granada. (Diputación de Granada)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5978470
* Commonscat Multimedia: Lola Membrives

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87541418
* ISNI: 0000 0000 6089 0958
* BNA: 000028605
* BNE: XX1758859
* BNF: 16548883b (data)
* GND: 1056440244
* LCCN: n2020053285

 |

* Wd Datuak: Q5978470
* Commonscat Multimedia: Lola Membrives