*Artikulu hau euskaltzain urgazleari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Epherre».*

**Ddiddue** edo **Grégoire Epherre** (Altzürükü 1929ko urtarrilaren 22 - 1974ko urriaren 5a) euskaltzale eta elizgizon zuberotarra zen.

Biografia
---------

Euskararen munduan garrantzi handiagoa izan zuen Gilen Epherreren anaia gazteagoa zen; hamaika neba-arreba ziren.

Ikasketak lehen Mauleko *Saint François d'Assise* ikastetxe katolikoan eta gero Baionako apaizgaitegian egin zituen.

**Ddiddue**, Gilen bezala apaiza zen; 1952ko ekainean apaiztu zen. Urte bereko irailean Baionako *Saint Louis de Gonzague* ikastetxerako izendatu zuten eta 1953ko abuztuan *Institut Catholique de Toulouse* deritzonerako Okzitaniako hiri horretan.

1958an Zientzia arloan lizentziatua, Maulera itzuli eta arestian aipatu ikastetxean matematika irakasle aritu zen. Euskaltzain urgazlea zen eta mauletar gazteak euskalduntzen ibili zen, kanten bidez ere bai. Eskualtzaleen Biltzarra elkarteko presidente ordea ere izan zen.

Horrekin loturik, Pettarrean dagoen ikastola bakarraren sorrera bultzatu zutenetakoa da; Sohütan kokatuta dagoen ikastola horrek *Eperra* du izena, deiturarekin bat egiten duena baina ahaztu gabe *Eperra* oso kanta popularra dela Zuberoan.

Matematika, filosofia zein musikan jakintsua zen.

Etxahun-Irurik kobla batzuk dedikatu zizkion eta bere aipua *Orhi-ko txoriek* koblan ere egin zuen.

Anaia Gilen baino egun batzuk lehenago hil zen 1974an, bihotzeko gaitzak jota; 45 urte zituen.

Lanak
-----

Euskaltzale sutsua zen eta damua izan zen nahiko gazterik hil izana, beste hainbat lan burutu gabe geratu zitzaizkiolako. Bere lanak oraindik bildu gabe daude. Astero Zuberoako berriak biltzen zituen *Herria* astekarian.

Davantek bere erreferentziazko antologian *J. D. J. Sallaberry eta Ziberoko ahaire zaharrak* testua aukeratu zuen; *Gure Herria* aldizkarian argitaratu zen 1971ko ekainean eta **Epherrek** 1970eko urriaren 25ean emandako hitzaldi bat biltzen zuen. Jean Dominique Julien Salaberriren omenez Euskaltzaindiak Mauleko udaletxe zaharrean antolatutako bileraren karietara eman zuen eta beraz Salaberrik bildutako kanten kokapena egiten zuen.

Iturriak
--------

* Jean-Louis Davant: *Zuberoako literaturaz. Antologia laburra*, Euskaltzaindia, Bilbo, 2008; 128-131.or.
* Piarres Lafitte: *Grégoire Epherre (1929-1974)* idazkia, Euskaltzaindiak *Euskera* aldizkarian, ohar nekrologikoa biografia txikiaren itxuraz..

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **Epherre** da forma arautua (Euskaltzaindia). **Eppherre** idazten du euskaraz Davantek. Etxahun-Irurik **Gregoi** ere deitzen zion.
2. ↑  Euskara batuaren alde aritu zen.
3. ↑  *Mixel Labeguerie Eskualtzaleen Biltzarrean*[*Betiko hautsitako esteka*] Daniel Landarten artikulua.
4. ↑  *Gregoire Epherre zenari* armiarma.comen; 1975ean *Herria* astekariko 1277. aleko 5. orrialdean argitaratua.
5. ↑  Aldizkari bereko 1275. aleko 5. orrialdean.

Ikus, gainera
-------------

* Gilen Epherre
* Mixel Epherre
* Pierre Bordazarre

Kanpo loturak
-------------

* Iturrietan aipatutako lehen liburua pdf.n.
* *Egiategi-z geroztiko ziberotar idazleak* artikulua, Davantek egina, Maule, 1981eko uztailaren 27an; ikus 5.or.
* **(Gaztelaniaz)** Eppherreren obren zerrenda Gipuzkoa.neten; artikuluak frantsesez zein euskaraz.
* *Zuberoako bedatse loraduna* Joxemiel Bidadorren artikuluan aipatua.
* Euskaltzaindiaren *Zortzi urte arteko hiztegia* obraren egileetakoa; ikus 3.or.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12256104

 |

* Wd Datuak: Q12256104