**Luz Valdivielso**, jaiotzaz **Luz María Valdivieso Ovalle** (Santiago, Txile, 1977ko uztailaren 1a) txiletar zinemako, antzerkiko eta telebistako aktorea da. Hainbat telenobelatan parte hartzeagatik ezaguna, besteak beste,*16* (2003), *Los 30* (2005), *Floribella* (2006) eta *Alguien te mira* (2007).

Biografoa
---------

### Lehen urteak

Gabriel Valdivieso soziologoaren eta María de la Luz Ovalle Lecarosen alaba da. Teresiar Instituzio Ikastetxean egin zituen ikasketak, eta Txileko Unibertsitatean hasi zen psikologia ikasten. Psikologiaren arloan bi urte egin ondoren, karrera utzi zuen Gustavo Meza Antzerki Eskolan zortea frogatzeko, eta, lehen urtea bukatutakoan, bertan geratzea erabaki zuen.

Ibilbide artistikoa
-------------------

### 2001-2004: hastapenak

Telebistan egin zuen debuta Canal 13ko *Piel canela* produkzioan, eta Anita bigarren mailako rola interpretatu zuen. Hurrengo urtean, *Buen partido* telesailean, bere lehen rol antagonikoa interpretatu zuen, eta Cristian Arriagada hasiberriarekin batera aritu zen. Geroago, Canal 13k produkzioak egiteari utzi zion, 2000ko hamarkadaren hasieran eremu dramatikoak izandako krisiaren ondoren.

2003an, casting bat egin ondoren, Valdivieso hautatu zuten TVNren arlo dramatikoko gazteen zerrendan sartzeko, eta *16* eta jarraian egin zuten *17* izenburuko lanetan parte hartu zuen. Besteak beste, Francisca Lewin, Cristián Riquelme eta Fernanda Urrejola aritu ziren. 2004. urtearen erdialdean, Valdiviesok Txileko lehen gaueko telesailean parte hartu zuen, *Idolos*, eta Nataliaren erreboltaria izan zen. Eduardo Barril aktoreak ordezkatzen duen lagunik onenaren aitarekin maitasun-gatazka du. Elkarrizketa batean esan zuen:..] *Niri, aktore gisa, erronka garrantzitsua iruditzen zait, askoz errazagoa delako norbere hizkerarekin hitz egitea bizitzan erabiliko ez nukeen batekin baino.* *Orduan, aktore gisa interesgarriagoa da termino horietan hitz egiten duen pertsonaia bat egitea, naturaltasuna eta sinesgarritasuna dituena*».

### 2005-2009: telebistarako igoera

2005ean, berehala hasi zen gaueko bigarren telesailarekin, *Los 30*, eta Simona interpretatu zuen, senar-emazteak eta semea alde batera utzi nahi zituena, liberazioari berriro ekiteko. Geroago, *Versus* TVNren telesail zentral bat estreinakoz integratu zuen, bigarren rol antagonikoa interpretatuz.

Mauro Bravoren *No me toques* filmarekin egin zuen lehen filma, eta Carmen Gloria Bresky, Sebastián Layseca eta Benjamín Vicuñarekin paperak partekatu zituen, besteak beste. 2006an, *Atoi-etxea* filmeko protagonista izan zen, Alejandro Sievekingen Zurrunbiloa lan dramatikoan oinarritua. Film luze horretan, Isaura hiritik etorritako prostituta bat da, oso zakarra eta sutsua. Urte berean, *Floribella* telenobelan parte hartu zuen, Txileko Floricientaren egokitzapen batean. Produkzio horretan, historiako antagoniko nagusia interpretatu zuen, eta rolak partekatu zituen Coca Guazzini, Cristián Arriagada eta Mariana Derderiánekin.

2007an, *Alguien te mira* gaueko *thrillerrean* parte hartu zuen, non Tatiana Wood neurotiko eta arribista interpretatu zuen. Paper hori gainerakoetatik ateratzen da, eta audientzian gehien maite dutenetako batean erregistratzen da. Urteko bigarren seihilekoan, Francisco Melo, Ángela Contreras eta Francisco Pérez-Bannenekin batera, *Amor por siniestro* telenobela arrakastatsuaren protagonista izan zen.

2008an, Valdiviesok eten egin zuen telebistako karrera, eta ama izan zen. 2009an, ordea, berriro agertu zen, *Los exitosos Pells* telenobelaren protagonista, Ricardo Fernández eta Claudia Di Girolamorekin batera. Di Girolamorekin eszenak partekatu ondoren, aktoreak hauxe adierazi zuen: «*Imajinatu zer eskertzen dudan herrialde honetako aktore onenarena iruditzen zaidanaren aholkuak jasotzetik*». Urte berean, Conde *Vrolok* lanean protagonistakide izan zen, Álvaro Rudolphy protagonista zuen suspensezko telenobela. Bere rolari buruz esan zuen:..«*Nik uste dut telesail honekin berriro ekingo diogula erotismoari. Banpiroak berekin dakar osagai hori, izugarri gustatzen baitzaio begiradari, hipnotizatu egiten baitu*.» Produkzioan Di Girolamo, Rudolphy, Francisca Lewin eta Matías Oviedorekin eszena bera izango dute.

### 2010-Orainaldia: aktore gisa finkatzea

2010ean, La familia de al lado antzezlanaren protagonista izan zen, Jorge Zabaleta, María Elena Swett eta Álvaro Rudolphyrekin batera. Telesail horretan, Valdiviesok Ignacia Fabres interpretatu zuen, izaera ahul eta ezegonkorreko emakume misteriotsua. Gero, telebistatik alde egin zuen une batez, bigarren aldiz ama izateko.

2012an, *Gran Reserva* serie espainiarreko Txileko egokitzapenaren protagonistakidea da, eta *Reserva de Familia* izenburua jarri ziizaion. Urte berean, Jorge Zabaletaren telebistako bikote bihurtu zen, *Separados* komedian. Protagonistak biak ziren, eta bere pertsonaia benetako protagonista antagonista bihurtu zen. Bere pertsonaiak historiako kreditu guztiak hartu zituen eta rolak partekatu zituen Sigrid Alegría eta Alejandra Fosalba aktoreekin. Aldi berean, Jorge Olguínen *Caleuche: El llamado del mar* filmean parte hartu zuen.

2017an parte-hartze berezia izan zuen arratsaldeko *La colombiana* telesailean. Irailaren hasieran, TVNren Arlo Dramatikoa utzi zuen, 14 urtez estatuko kanalean arrakasta handia izan ondoren, eta María Eugenia Rencoret buru zuen Megako Eremu Dramatikora emigratu zuen. Megako lehen lana *Casa de muñeco*s (2018) izan zen.

Bizitza pertsonala
------------------

Aktorea Marcial Tagle aktorearekin ezkondu zen 2005eko abenduaren 3an. 2008an ama izan zen lehen aldiz, Maria alaba jaio zen, eta 2011n Marcial izeneko bigarren semea jaio zen. 2022ko urtarrilaren 20an, aktoreak Marcial Tagle-rekin ondo bereizi zela baieztatu zuen. Urte berean, Claudio Castellón aktorearekin zuen harremana berretsi zen.

Filmografia
-----------

### Zinema

| Pelikulak |
| --- |
| Urtea | Izenburua | Rola | Zuzendaria |
| 2006 | *Casa de remolienda* | Isaura | Joaquín Eyzaguirre |
| 2010 | *Sobre la mesa* | Andrea | Francisca Alegría |
| *Otro domingo* | Rita | Diego Rougier |
| 2011 | *Quiero entrar* | Sandra | Roberto Farías |
| 2012 | *Caleuche, el llamado del mar* | Amanda | Jorge Olguín |
| *El derechazo* | Carolina Tomá | Lalo Prieto |

### Telebista

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Kanala |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | *Piel canela* | Ana Moreno | Canal 13 |
| 2002 | *Buen partido* | Estefanía Elizalde |
| 2003 | 16 | Alejandra Moretti | TVN |
| 2004-2005 | Ídolos | Natalia Medina |
| 2005 | 17 | Alejandra Moretti |
| *Los treinta* | Simona Bórquez |
| Versus | Vanessa Carrera |
| 2006 | Disparejas | Javiera Avendaño |
| 2006-2007 | Floribella | Agustina Santillán |
| 2007 | Alguien te mira | Tatiana Wood |
| *Amor por accidente* | Adriana Cicarelli |
| 2009 | Los exitosos Pells | Sol Costa |
| 2009-2010 | *Conde Vrolok* | Montserrat Batista Vrolok |
| 2010-2011 | *La familia de al lado* | Ignacia Fabres |
| 2012 | *Reserva de familia* | Lucía Rivera |
| 2012-2013 | Separados | Carola Cavada |
| 2014 | *El amor lo manejo yo* | Laura Green |
| 2014-2015 | *No abras la puerta* | Isabel Tobar |
| 2017 | *La colombiana* | Isabella Marconi |
| 2018-2019 | *Casa de muñecos* | Mónica Falco | Mega |
| 2019-2021 | 100 días para enamorarse | Antonia Salinas |
| 2021-2022 | *Pobre novio* | Alicia Aguilera |
| 2022 | *Hasta encontrarte* | Catalina Cienfuegos |

Antzerkia
---------

* *H* (*Hiroshima Mon Amour* / Bertsioa).
* *Los borrachos*.
* *De ratones y de hombres*.
* *La caída de la casa Usher*.
* *Top Rogs*.
* *Tres noches de un sábado*.
* *El paquete*.

Publizitatea
------------

* Banco Santander - protagonista ahotsa.
* Johnson - Protagonista Mónica Godoy eta María Elena Swettekin.
* Head &amp; Shoulders - Protagonista.
* Hites - (2014) Komertzialaren protagonista.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *La Cuarta "Luz es la revelación provocadora de "Ídolos".* .
2. ↑  Luz Valdivieso, la Ídola hace su balance del 2004
3. ↑    *TVN "Luz Valdivieso "Todos mis sueños se han cumplido".* .
4. ↑  Luz Valdivieso : Regreso con gloria, su mejor noticia
5. ↑  Terra "Luz Valdiviseo y su sexy rol en Vrolok"
6. ↑
7. ↑  El Mercurio "Luz Valdivieso se casa acompañada por sus amigos de "Los Treinta" - actualizado diciembre de 2005
8. ↑   «Confirman separación entre Luz Valdivieso y Marcial Tagle» *BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile* 2022-01-19.
9. ↑   «"Lo mejor que me ha pasado": Claudio Castellón entrega detalles de su relación con Luz Valdivieso» *EL DÍNAMO*.

Kanpo estekak
-------------

* Luz Valdivieso en Internet Movie Database (ingelesez).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6706547
* **Identifikadoreak**
* CineChile: url

 |

* Wd Datuak: Q6706547