Zorigaiztoko enbataren irudia, *La Ilustración Española y Americana* aldizkarian plazaratuta.
**1878ko enbata** edo **Gloriako Larunbateko enbata** 1878ko apirilaren 20an Bizkaiko golkoa jo zuen enbata bortitza izan zen. 322 arrantzale hil ziren: 132 kantabriar eta 190 euskal herritar. Dolu handiko egunak izan ziren. Gorpuzkinak eta txalupen aztarnak kostalde osoan joan ziren agertzen hurrengo egunetan. Euskal portuetan heriotza eta atsekabea utzi zituen.

Gertaerak
---------

Itsasoko gizonek galernak beldurtzen dituzte, oso bortizkeria handiko fenomeno meteorologikoa delako eta marinelen artean bizitza asko eraman direlako. Gogoratuenetako bat, 1878ko apirilaren 20an gertatu zen galerna izan zen. *Noticiero Bilbaíno* egunkariaren arabera enbatak hiru laurden besterik ez zuen iraun baina txikizioa izugarria izan zen. Dirudienez, ordu bata eta laurden gutxitan haizeak bat-batean aldatu zen eta arrantzaleak ezustean harrapatu zituen. Arratsalde hartan, arrantzale guztiak portuetan eta kostaldean pilatzen ziren, euren senideak txalupa eta traineruetan kostaldea irabazten saiatzen ari zirela ikusita. , eta oso garrantzitsua izango zen herrialdean sortutako zirrara. Hondamendi horretatik aurrera, nabigazioan hobekuntzak egin ziren (estalki jarraitua, informazio meteorologikoak, itsasoan galdutakoen salbamendua, etab.).

Ekaitzak kostalde osoa erasan zuen: esan diteke Donostiatik Santanderra bitartian. 322 arrantzale itota hil ziren Kantauri itsasoan, 132 kantabriar eta 190 euskaldun. Bermeoko laurogeita hamabost arrantzale hil zituen; haietatik hogeita hamar kale berekoak ziren; berrogeita zazpi, Elantxobekoak; hogeita hamabost, Colindreskoak; hamabost Santanderkoak; zortzi gutxienez, Lekeitiokoak eta, beste batzuk, zenbat izan ziren ez dakigunak, Ondarroakoak, Mutrikukoak, Donostiakoak, Algortakoak...

1878ko enbata literaturan
-------------------------

Euskaraz ere bertsotan jaso ziren gertaerak. Egile ezezagunak badira ere Tolosako Facundo Adurriagaren eskuizkribuzko bilduma jorian jasoa.

Desgraziarik orrelakorik   

sekulan ez da aditu,   

itxaso ori asarretuta   

neurrian ezin kabitu;   

nere kristauak, aiziak eta   

urak indarrak baditu,   

aplakatutzen dan arte bera   

iñork ezin errenditu.  

Ai, itxasora ez dadukagu   

edozein moduz juaterik,   

an dabiltzanak jeneralian   

daude peligroz beterik,  

egiten badu emen edo an   

modu ortako kalterik   

ez dauka iñork alketeakin   

justizia egiterik.  

Espainian, José María de Pereda Kantabriako idazleak gertakizunak 1885ean argitaratutako bere *Sotileza* eleberrian jaso zituen.

Elkartasuna
-----------

Berehala jarri zen abian hildakoen familientzat laguntza eskatzeko kanpaina. Bizkaiko Foru Aldundiak eman zion herri mailako izen emateari hasiera, mila erreal jarrita. Uste izatekoa da Gipuzkoakoak ere antzera jokatu zuela, nahiz eta probintzia hau zoritxarrak gutxiago zigortua izan. *Noticiero Bilbaíno* egunkariak ere bere zerrenda ireki zuen eta erredakzioak ehun errealen ekarpena egin zuen. Espainia osoan ere doako ekintza adina laguntza emate antolatu ziren. Madrilen, urrian egin zen Price zirkuan, Alfontso XII.a eta Mercedes Erregina bertan zirelarik, ikuslegoak oihuka eskatu zion Iparragirreri eszenatokira jaisteko, eta goialdeko eserlekutik bizkarrean ekarri eta hantxe abestu zuen "Gernikako Arbola", eta ondoren erregeen palkora igo zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  *AME Boletín*, 22 zk. 2008ko urria, 20 or.
4. ↑
5. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109330965

 |

* Wd Datuak: Q109330965