**Jota de Saura** Carlos Saurak zuzendutako musika-filma da. Ibilbide antropologikoa egiten du, eta Espainiako zati handi batean zabaldutako jotari, dantzari eta kantari buruzko azterketa egiten du. Aragoiren identitatearen parte da.

Garapena
--------

Carlos Saura
Filma Torontoko Zinemaldian aurkeztu zen 2016ko abuztuan, Zaragozan estreinatu zen, eta, ondoren, Bartzelonan eta Madrilen, urte bereko urrian. Sauraren beraren 10 orrialdeko gidoi batetik abiatuta, Jotaren jatorri mudejarretatik abiatzen da filma, eta hemeretzi dantza- eta musika-koadrotan garatzen da. Espainiako, Italiako eta Mediterraneoko hainbat musikari eta dantzari garrantzitsuk hartu dute parte.

Jota berrabiarazteko eta "modernizatzeko" asmoz, zuzendariak jota plazetara itzuli nahi izan du eta cowboy-etan abesten eta dantzatzen saiatu da. Horretarako, ikerketa bat egin du, filmeko dantzari eta koreografoa den Miguel Ángel Berna Jota-adituarekin, Alberto Artigas musikari aragoiarrarekin eta Manuela Adamo dantzariarekin.

Koadroak
--------

Aragoiko jota
Pedro Nadal y Auré abeslari mitikoa, "el Royo del Rabal", 1881eko erretratuan.
Miguel Ángel Berna Aragoiko Dantza Eskolako ikasleen lehen urratsekin hasten da filma, eta elkarrekin loturarik ez duten koadroetan garamatza denboran eta Mediterraneoko geografian zehar. 

Ansoko jota pirenaikotik (Enrike Solinísen gitarra barrokoarekin) jota klasikora (Nacho del Ríok eta Beatriz Bernadek elkarrekin kantatua), Boccheriniko fandangoa (Giovanni Sollimaren txeloarekin eta Valeriano Pañosen dantzarekin), 

jota tinarekin eta sustraietan sakontzen duen jota, konposizio korala sei dantzarirekin eta Lorena Palacioren eta María del Carmen Salinasen ahotsarekin.

Pixkanaka, hainbat koadrotan, dantzetan eta musikatan zabaltzen da filma: Listz jota, Miguel Ángel Remirorekin, pianoan; Sarasateren jota, Ara Malikianekin biolinean; eta Tárregako jota, Juan Manuel Cañizares gitarra-jolearekin.

Hiru koadrok lau artista desagerturi omen egiteko balio dute, jotan presentzia nabarmena izan zutenak: Imperio Argentinari eskainitakoa, ibilbide ikonografikoarekin jotaren kartel eta argazki zaharretan barrena; Pedro Azoríni eta Paco Rabali egindako omenaldia, biak ere Saurak egindako Goya en Burdeos filmaren zati batean; eta José Antonio Labordeta poetari hil ondoren egindako omenaldia, gerraosteko eskola baten eszenografiarekin eta gerra zibilari buruz Buñuelek, Espainia leiala armetan egindako dokumentalarekin, *Espagne 1937*.Jota mudejarraren gisako konposizio ederrek María José Hernándezen eta Lahbib Lahmed-en ahotsekin eta erro mozarabiarrak jasotzen dituen Miguel Ángel Berna eta Manuela Adamoren dantzarekin. Aipatzekoa da, halaber, jotaren eta flamenkoaren arteko bat-egitea, Sara Baras dantzariak eta Berna koreografoak maisutasunez ordezkatua.

Gainera, tarantela italiarrari omenaldia egiten dion tarantularen koadroa dugu, Manuela Adamoren dantzarekin eta Francesco Loccisanok gitarra battentearekin. Ondoren, Carlos Nuñezen gaita eta flautak zuzendutako crescendo batera pasatzen da. Galiziako jotak dantza horren itxura zelta eta zirkularra erakusten du. Dantza hori benetako jaia da, eta adinekoak, haurrak eta gazteak dantzan dituzten herrietako plazetan amaitzen da.

Ekoizpena
---------

Carlos Saurak zuzendutako filma hainbat kolaboratzaileren arteko ekoizpena da, besteak beste, Movistar+, Tresmonstruos Media eta Canon, Balay, Grandes Vinos, Ibercaja, Heraldo, Aragoiko Gobernua eta Aragón TV. Gabriel Arias-Salgadok, Leslie Calvok eta Saura Medranok ekoitzia, Sherlock Films eta Latido Filmsek banatzen dute.

Talde teknikoan parte hartu dute Carlos Saura Medranok zuzendaritza eta muntatzaile laguntzaile gisa, Paco Beldak argazkigintza zuzendari gisa eta Jesús Espadak eta Kike Cruzek soinu arduradun gisa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Aragón, Heraldo de. «Un encuentro con Aragón y con la jota en el siglo XXI» *heraldo.es* (Noiz kontsultatua: 2023-02-13).
2. ↑    Ugarte Irizar, Itziar.  (2023-02-10). «Carlos Saura hil da, 91 urterekin» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2023-02-13).
3. ↑  *Agencia Efe* (16/08/16) "La jota", de Carlos Saura, se estrenará en el Festival de Cine de Toronto"
4. ↑  *Europa Press* – 3/10/16 "El director oscense Carlos Saura propone "abrir la jota" al mundo"
5. ↑  *El periódico de Aragón* – 4/10/16 Saura: «La jota se debería bailar en la calle en vaqueros y camisa»[*Betiko hautsitako esteka*]
6. ↑  *El País* – 5/10/16 Saura hace volar la jota[*Betiko hautsitako esteka*]
7. ↑   Ministerio de Cultura de España. Filmoteca Nacional. Vídeo en versión original en francés subtitulada al español.
8. ↑  *Faro de Vigo* (7/10/16) "Aires gallegos para la "Jota" de Carlos Saura"
9. ↑  Ficha imdb

Kanpo estekak
-------------

* **Jota de Saura** filmaren web ofiziala.
* Jota de Saura, Trailer. VIDEOCLIPS. Youtube

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26963343

 |

* Wd Datuak: Q26963343