**Jakue Zebedeorena** edo **Jakue Nagusia**
—arameraz Yaʕqov; antzinako grezieraz Ιάκωβος— (Betsaida, Galilea, K.a. I. mendea - Judea, K. o. 44) Jesus Nazaretekoaren hamabi apostoluetako bat izan zen. Hainbat titulurekin ere izendatzen da: **Done Jakue** edo **Jaun Done Jakue**.
*Done Jakue Nagusia* ere deitzen zaio, edo, Itun Berrian, adibidez, *Done Jakue, Zebedeoren semea*, izen bereko *Done Jakue Gaztea*rengandik bereiztearren.

Bizitza
-------

Zebedeoren eta Salomeren seme zen, eta Joan Apostoluaren anaia. Jesus Nazaretekoaren hurbileko taldean ibili zen beti, haren lehen jarraitzaileetako bat izan baitzen. Herodes Agripa I.a Judeako erregeak hilarazi zuen K. o. 44. urtean (Apostoluen Eginak, XII, 2).

Espainiako sinbolo
------------------

Hispaniako tradizio baten arabera, Galiziako Compostelara eraman omen zuten Jakueren hilotza Goi Erdi Aroan. Alfontso II.a asturiar erregearen agintaldian sortu zuten kapera bat santuaren omenez. XII. mende arte, baina, ez zen santuaren irudi sinbolikoa handitu. Une horretan hiri horretatik zabaldutako kondaira baten arabera, Donejakue "Mairu Hiltzaile" (*Matamoros*) agertu omen zitzaien adorea emateko 'mairuen' kontrako gerlari kristauei, Clavijoko Gudu mitologikoan.

Harrezkero, musulmanen aurkako gudulari nagusi bihurtu zuten egungo Espainian, baita Errekonkistaren babesle eta sinbolo nagusi ere. Europa guztira zabaldu zen haren ospea XII. mendetik aurrera. Ameriketako konkista kolonialaren santu gerragile ere bihurtu zen, Santiago "Indio Hiltzaile" bihurtuta (*Mataindios*). Filipe IV.a erregearen agindupean, Espainiako zaindari ofizial bihurtu zen, Santa Teresa alboratuta eta esanahi politiko gerlari berriz jantzia.

Euskal Herrian ere kristau santu ohoratuenetako bat izan da. Hainbat hiri, leku, lurralde eta gizatalderen santu zaindaria da, Bilbo, Benidorm, Guayaquil, Santa Cruz Tenerifekoa, Galizia, Espainia, albaitariak, Done Jakueren ordena eta abar. Toki horietan, santuak bere jaiegun ofiziala du. Espainiako santu ofizial izateari utzi zion diktadura ondoren, haren konnotazio baztertzaileak eta gerlariak direla eta.

Ikus gainera
------------

* Done Jakue bidea
* Santiago Compostelakoa
* Santiago de Compostelako katedrala
* Espainiar nazionalismo

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2017-06-14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   Euskaltzaindia. *177. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (III). Bibliako pertsona-izenak.* .
2. ↑   Euskaltzaindia. *66. araua: Santutegiko izen ohikoenak.* .
3. ↑   Euskaltzaindia. *125. araua:* San, santu, done *eta besteren erabilera.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q43999
* Commonscat Multimedia: Saint James the Greater

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 289664662
* ISNI: 0000 0003 9503 8177
* BNE: XX1142160
* GND: 118556800
* LCCN: n80004184
* NKC: jn20001005092
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05269/eu\_s\_0883/s0883
* GEA: 11485
* DBE: url
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q43999
* Commonscat Multimedia: Saint James the Greater



| * i
* e
* a
Jesukristoren hamabi apostoluak |
| --- |
| Petri  •  Andres  •  Jakue Nagusia  •  Joan  •  Filipe  •  Bartolome  • TomasMateo  •  Jakue Alfeorena  •  Juda Tadeo  •  Simon Zelotea  •  Juda Iskariote  •  Matias |