**Duoviri** (singularrean **duovir**) edo ***duumviri** edo **duunviri** (singularrean **duumvir** edo **duunvir**)*, *pluralean dagoenena bi gizon* esanahi du latinez, eta kargu publiko erromatar bat zen,administrazioko hainbat esparrutan agertzen ziren bi gizonek osatua. Bi gizon horiek aginte maila berbera zuten. lehenengoak Erromatar errepublikan agertu ziren Erromako hirian, baina hiriak bere boterea eta bere administrazioa zabaldu zituenean inperioaren bidez, kargu mota hauek probintzietan ezarri ziren.

Udal *duunvirrak*
-----------------

Zabalduena, eta Erromak menperatutako lurraldeetan zabaldu zuen munizipalizazioa ulertzeko garrantzitsuena, udal gobernuetan aritzen ziren *duoviri iure dicundo* izan ziren; urte beteko iraupena zuena, baina kolonietan eta municipium-etako udal gobernuetan lan egiten zuten dekurioneekin batera. Hau da, ordo decurionum-eko parte ziren, eta *duovir izatea kolonia edo* munizipio batean ohore handia zen; ez zuten soldatarik jasotzen eta hilarri askotako inskripzioan agertzen da aipatua, hildakoaren "*cursus honorum*" zerrendatzen denena. Paralelismo bat egin zen, udal dekurionak, Erromako Senatuaren antzekoak ziren eta duunvir-ak, Erromako kontsulen antzekoak.

Udal batzuen legeei esker ezagutzen ditugu haien eginkizunak. Barneko zein kanpoko lanak egiten zituzten. Barne-lanetan, legegintza- eta hauteskunde-batzarrak deitu eta zuzentzen zituzten, udal-jurisdikzioa eta finantzen administrazioa egiten zituzten. Kanpoaldeari dagokionez, probintziako aginte organoekin eta botere inperialarekin egin behar zen korrespondentzia administratibo eta juridikoaz arduratzen ziren, eta, bai eta beste herri batzuekin itunak sinatzeaz eta pertsona ospetsuak jasotzeaz.

Bestelakoak
-----------

* Traizio handiko prozesuak, Estatuaren aurkako traizio prozesuak alegia, gidatzen zituzten *duoviri perduellionis*-ek.
* Lurrak esleitzen zituzten *duoviri agris dandis-ek*.
* *Duoviri navales-ek f*lota eraikitzen zuten.
* *Duoviri quinquenales*, *bost urtean* behin aukeratzen ziren eta zentsore ahalmenak zituzten udalerrian erroldak egiteko.
* *Duoviri sacris* faciundis-ek, erregeen garaian sortuak, sakrifizioen ardura zuten apaizak ziren. Biziarteko kargu bat zen, patrizioentzat erreserbatua. K.a. IV. mendean 10 izatera pasa ziren, *decemviri izatera alegia*, eta L. Cornelio Silaren garaitik aurrera 15 (*quindecemviri*).
* *Duoviri aedi locandae*-en ardura tenplu baten eraikitzea zen. Ezagunenen artean Kinto Martzio Rala egon zen, K.a. 194 eta 192 urteetan izendatua.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** «Duoviri | Consulship, Imperium & Tribunate | Britannica» *www.britannica.com* (Noiz kontsultatua: 2023-12-07).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Blázquez, José María.  (2003). *El municipio romano en España.*  (Noiz kontsultatua: 2023-12-07).
3. ↑  Tito Livio, XXXIV, 53; íbid. XXXV, 41.

Bibliografia
------------

* A. Montenegro eta beste batzuk; Espainiako historia 3. *Espainia Erromatarra*. Gredos argitaletxea, Madril, 1986.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1266474
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1266474