**Dulce Nombre de María Urdiaín Muro**, ezagunagoa **María Asquerino** izenez (Madril, 1925eko azaroaren 25a – ib. 2013ko otsailaren 27a), madrildar aktorea izan zen.

Biografia
---------

Mariano Asquerino eta Eloísa Muro aktoreen alaba izan zen. Txikia zela egin zuen debuta Komediaren Antzokian, eta 1941ean, Juan de Orduñaren *Porque te ví llorar* filmean pantaila handian.

### Antzerkia

Antzerki-interprete handienetakotzat jotzen zen. Hainbat lan egin ditu, hala nola, *Eloísa está debajo de un almendro* (1940), *La ciudad alegre y confiada* (1951), *Un marido de ida y vuelta* (1952), *Madrugada* (1953), *Una muchachita de Valladolid* (1957), *El chico de los Winslow* (1960), *Esta noche es la víspera* (1958), *El rey ha muerto* (1960), La cornada (1960) *Trampa para un hombre solo* (1960), *Tengo un millón* (1960), La malmaridada (1962), *Epitafio para un soñador* (1965), El zapato de raso (1965), *Espejo para dos mujeres* (1965), *Sola en la oscuridad* (1967), *El sueño de la razón* (1970), *Anillos para una dama* (1973), *Motín de brujas* (1980), *La gaviota* (1981), *Farsa y licencia de la Reina Castiza* (1986), *Hipólito* (1995), *Algún día llegaremos juntas* (1997) eta *Roberto Zucco* (2005). 

### Zinema

*Surcos* (José Antonio Nieves Conde, 1951) filmean egin zuen interpretazioarekin aparteko arrakasta lortu zuen zineman, baina garrantzitsuagoa izan da antzerki-eszenan egindako ibilbidea. Hala ere, Jaime de Mayorarekin eta Camilo José Celarekin lan egin zuen *El Sótano* (1949), Ladislao Vajdarekin *Séptima página*, Antonio Fernández Románekin *El sol en el espejo* (1963), Eloy de la Iglesiarekin *Nadie oyó gritar* (1973), eta Luis Buñuelekin, 1989an, Ese objeto oscuro del deseo/*Desiraren objektu ilun hori* (1977) eta Fernando Fernán Gómezek zuzendutako *Mambrú se fué a la guerra (1986)*, *El mar y el tiempo* (1989) eta *Fuera de juego* (1991) bezalako ekoizpen espainiar garrantzitsu batzuetan aritu zen.

Gaur egun hain ezagunak ez diren beste film batzuetan ere parte hartu zuen, hala nola Francisco Pérez-Dolzen *A tiro limpio* filmean. 

Ondoren, *Nadie hablará de nosotras cuando hayamos muerto* (Agustín Díaz Yanes, 1995), *Muertos de risa* (Álex de la Iglesia, 1999), *La comunidad* (Álex de la Iglesia, 2000) eta *Tiovivo* c. 1950 (José Luis Garci, 2004).

### Liburua

1987an *Memorias* liburua argitaratu zuen. 2009an, *Pagafantas* filmaren estreinaldiarekin batera, lanbidetik erretiratuko zela jakinarazi zuen. Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina jaso zuen.

### Heriotza

2013an hil zen, birika-gaitz baten ondorioz. Haren hileta AISGEk antolatu zuen, ez baitzuen bere gorputza erreklamatzeko zuzeneko seniderik.

Sariak
------

**Goya sariak**

| **Urtea** | **Kategoria** | **Filma** | **Emaitza** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989 | Emakumezkoen antzezpen onena | *El mar y el tiempo* | **Irabazlea** |
|

**Zinemako Idazleen Zirkuluaren dominak**

| **Urtea** | **Kategoria** | **Filma** | **Emaitza** |
| --- | --- | --- | --- |
| 1970 | Aktore onena | *Goya,, historia de una soledadLa tonta del bote* | **Irabazlea** |
|

**Aktoreen Batasuna**

| **Urtea** | **Kategoria** | **Emaitza** |
| --- | --- | --- |
| 2008 | *Toda una vida* | **Irabazlea** |
|

* Arte Ederretako Merezimenduaren Urrezko Domina 1992an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Necrológica Madridiario - Febrero 2013
2. ↑  María Asquerino se retira a los 83 años: "Hasta aquí hemos llegado
3. ↑  Revista de Actores
4. ↑    *Reposición en el Teatro Infanta Isabel de la comedia de Jardiel Poncela "Un marido de ida y vuelta".*  19 de marzo de 1952.
5. ↑    La gaviota*, de Chejov, a la manera sabida.*  2 de enero de 1982.
6. ↑    *Vanitatis.* .
7. ↑   «Premios del CEC a la producción española de 1970» *Círculo de Escritores Cinematográficos*.

Kanpo estekak
-------------

* María Asquerino en Internet Movie Database (ingelesez).
* Tag *Herrialdean*
* Documentos RNE - María Asquerino, una mujer a contracorriente (audioa)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q449584
* Commonscat Multimedia: María Asquerino

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 17457992
* ISNI: 0000 0001 1601 0412
* BNE: XX900235
* BNF: 14521905f (data)
* CANTIC: a11739897
* GND: 1061718875
* LCCN: n87908752
* SUDOC: 13077863X
* UB: a1144683
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 37291

 |

* Wd Datuak: Q449584
* Commonscat Multimedia: María Asquerino