**Meskita nagusia** edo **Jameh meskita** (persieraz: مسجد جامع اصفهان‎ – *Masjid-e-Jāmeh Isfahān*) Isfahan hirian dagoen kongregazio meskita da. Etengabeko eraikuntza prozesu baten emaitza da, 771 hasi zenetik XX. mende amaiera arte. Isfahango Bazar Handia meskitaren hego-mendebaldeko hegalerantz aurkitzen da.

Meskita Nagusia Iranen zutik dirauen zaharrenetakoa da. Omeiarren garaian eraikia lehen aldiz, kondairak dioenez Damaskoko kalifak berak ezarri zuen lehen zutabea. Meskita bilakatu baino lehen, zoroastrismoko tenplu bat zegoen bertan.

2012an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Ezaugarriak
-----------

Meskita honek "lau-*iwan*" izeneko antolamendu arkitektonikoa jarraitzen du, hau da, lau gangadun areto ireki (*iwan*) aurrez aurre sarrera gisa patio nagusian ezartzea. Antolamendu hau oso ohikoa da Iranen. *Qibla iwan* handia meskitaren hegoaldean dago eta *muqarna*k erabiliz gangatu zuten XIII. mendean. *Muqarna* estalaktita edo erlauntza itxurako egitura geometrikoak dira, tronparen, arku edo gangaren eta kupulen arteko trantsizioak geometrikoki ahalbidetzen dutenak. Patio nagusia bi solairuko arkupez inguratua dago, hainbat areto kupuladunez hornitua.

Hegoaldeko *iwan* handia
Iwanen artean dauden gune hipostiloetako kupula eta zutabeak estilo ugari eta garai ezezagunekoak dira, eraldatze etengabeak direla-eta: konponketak, berreraikuntzak eta gehigarriak.

Meskita ezaguna da adreiluzko bi kupula dituelako, seljukdarrek eraikiak. Hegoaldekoak *mihrab*a estaltzen du eta 1086–1087an eraiki zuen Nizam al-Mulk-ek, Malik Xahren bisirrak, eta beste edozein baino handiagoa zen garai hartan. Iparraldeko kupula urtebete geroago eraiki zuen Taj al-Mulk-ek, Nizam al-Mumk-en arerioak. Bigarren kupula honen funtzioa ez dago argi. Nahiz eta ipar-hego ardatzean kokatua izan, meskitaren mugetatik kanpo zegoen. Aurreko erantzun gisa eraiki zen, eta hain ondo eraiki ezen persiar arkitekturaren maisulantzat hartzen den, dituen egitura soil eta oreka geometrikoagatik.

### Historia

VIII. mende amaiera, arabiar motako meskita eraiki zen gaizki orientatua, sasandar garaiko Suaren Tenplu baten gainean. Gero, 841 aldera, orientazioa zuzentzeko abbastarrek partzialki berreraiki zuten. Ondoren, X. mendetik XII.enera, seljuktarrek lan handiak egin zituzten, bereziki zutabe bujidak eta iwanak.

XIV. mende aldera mozafartarrak iritsi ziren, batez ere ekialdeko atala eraiki zutenak, eta gero timurtarrak (XIV-XV. mendeak) eta safaviak (XVI-XVIII. mendeak) meskita mendebalderuntz zabaldu zutenak. Azkenean, qajarrek sarrera nagusia eraiki zuten.

* Mendebaldeko iwanaMendebaldeko iwana
* Ipar iwanaIpar iwana
* Ekialdeko iwanaEkialdeko iwana
* Kupula nagusiaren barnealdeaKupula nagusiaren barnealdea
* MaketaMaketa
* Iwan baten xehetasuna: adreiluak eta zeramikakIwan baten xehetasuna: adreiluak eta zeramikak
* Zutabeak eta gangak, gune hipostiloanZutabeak eta gangak, gune hipostiloan
* Kaligrafia mendebaldeko iwaneanKaligrafia mendebaldeko iwanean
* 1840an1840an
* 
* 
* Iparraldeko kupulaIparraldeko kupula

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Properties inscribed on the World Heritage List, Iran.*  UNESCO.
2. ↑   Stokstad, Marilyn.  (2007). *Art: a Brief History.*  Pearson Education, Inc. 201 or..
3. ↑  Archnet Digital Library

Ikus, gainera
-------------

* Naqsh-e Jahan plaza

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1256501
* Commonscat Multimedia: Jameh Mosque of Isfahan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3127148753688441320008
* GND: 7550520-4
* LCCN: n2017008768
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 1397
* Patrimonio Nacional de Irán: 95

 |

* Wd Datuak: Q1256501
* Commonscat Multimedia: Jameh Mosque of Isfahan


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Iran | Gizateriaren Ondarea Iranen | Iran |
| Armeniar monasterioen multzoa Iranen  • 
Bam eta bertako kultura paisaia  • 
Behistun  • 
Chogha Zanbil  • 
Maimand eta bertako kultura paisaia  • 
Golestan jauregia  • 
Gonbad-e Qabus  • 
Isfahango Meskita Nagusia  • 
Naqsh-e Jahan plaza  • 
Pasargada  • 
Persepolis  • 
Persiar lorategiak  • 
Xahr-i Sokhta  • 
Safi al-Din xekearen hilobia  • 
Soltaniyeh  • 
Xuxtarreko sistema hidrauliko historikoa  • 
Susa  • 
Tabrizko bazarra  • 
Takht-e Soleiman  • 
Persiar qanatak  • 
Lut basamortua  • 
Yazd  • 
Sasandar paisaia arkeologikoa Fars eskualdean |