Foley artista bat lanean
Zineman, **foley** esaten da film, bideo eta postprodukzioko beste komunikabide batzuei gehitzen zaizkien eguneroko soinu-efektuen erreprodukzioari, audioaren kalitatea hobetzeko. Grabatutako soinuak, soinu-efektuetarako Jack Foley artistaren omenez izendatuak, edozer izan daitezke, hala nola arropa mugitzea, oinezkoen soinuak, ateak eta beira apurtzea. Foley soinuak filmaren entzumen-esperientzia hobetzeko erabiltzen dira. Filmaketan film baten setean harrapatutako soinu ez-desiratuak ezkutatzeko ere erabil daiteke Foley; adibidez, hegazkinen soinua edo trafikoarena.

Foley prozesua egiten den lekuei Foley Estudio izena eman ohi zaio. Foley artistek filmeko ingurumen-soinu errealistak birsortzen dituzte. Film baten osagarriek eta multzoek askotan ez dute erreakzionatzen bizitza errealeko kontraparteek bezala, eta zinemagileei soinuak eskatzen dizkiete. Foley arte onena hain dago ondo integratuta ikusleek oharkabean pasatzen dela film batean. Eszena baten barruan errealitatearen zentzu bat sortzen laguntzen du. Funtsezko hotsik gabe, filmak lasai eta deseroso sentitzen dira.

Historia
--------

Soinu efektu goiztiar bat (eskuinean zentroan), irratiko ekitaldietan zuzeneko irrati-nobela bati efektuak erantsiz. Efektu-taula bat du, telefonoen txirrinak eta ixteko ateak simulatzeko.
Gaur egun Foley deitzen dena sortu zen 1950eko hamarkadaren hasieran mundu osoko irrati-nobletarako zuzeneko transmisioei soinuak eransteko. Garai hartako fonografoen grabazioak ez ziren behar bezain kalitate edo malgutasun handikoak seinalean soinu-efektu gehienak leialki erreproduzitzeko; beraz, soinu-efektuak zituen pertsona batek soinu guztiak sortu behar izan zituen zuzeneko irrati-obretarako. Jack Donovan Foley Universal Studiosekin lanean hasi zen 1914an, film isilaren garaian. Warnerren estudioek *The Jazz Singer* (soinua sartu zuen lehen filma) merkaturatu zutenean, Universalek bazekien lehiakorra izateko irrati-esperientzia zuen langileak behar ituela. Foley soinu-teknikarien kide bihurtu zen, eta Universal konpainiako hurrengo musikal isila musikal bihurtu zuen. Garai hartako mikrofonoek elkarrizketa besterik ezin zutenez jaso, beste soinu batzuk gehitu behar ziren filma filmatu ondoren. Foleyk eta haren talde txikiak pantaila batean proiektatu zuten, zuzeneko soinu-efektuak harrapatzen zituen audio-pista bakarra grabatzen ari zirela. Haren sinkronizazioak perfektua izan behar zuen, pausuak eta ixteko ateak filmeko aktoreen mugimenduekin sinkroniza zitezen. Jack Foleyk filmetarako soinuak sortu zituen, 1967an hil zen arte. Haren oinarrizko metodoak gaur egun ere erabiltzen dira.

Foley estilo modernoak aurrera egin du grabazio-teknologiak aurrera egin ahala. Gaur egun, soinuak ez dira zuzenean grabatu behar audio-pista bakar batean. Banaka harrapa daitezke banakako pistetan, eta arretaz sinkroniza daitezke haien ikusizko kontrapartearekin. Foley estudioek ehunka osagarri eta efektu digital erabiltzen dituzte beren filmetako ingurumen-soinuak birsortzeko.

Sorrera
-------

Soinu-artistak sortzen du Foley efektua, grabazio-estudio batean soinu-iturri erreala imitatuz. Askotan, film bateko edozein eszenatan soinu-efektu gutxi gertatzen dira. Denak grabatzeko prozesuak denbora asko behar du.

Foleyren artea hiru kategoria nagusitan bana daiteke: oinak, mugimenduak eta xehetasunak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Almo, Laura.  (1 February 2016). «Why Is It Called 'Foley' Anyway?» *Cinemontage*.
2. ↑   Stinson, Jim.  (July 1999). *Real-time Sound Effects: The Foley Way.*  Videomaker.com.
3. 1 2 3 4 5  Singer, Philip R. "Art Of Foley". Marblehead Publishing Co. Web. 1 July 2010.   *Art of Foley.* .
4. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** «Jack Foley: Feet to the Stars» *NPR.org* (Noiz kontsultatua: 2022-02-05).
5. ↑  Bloom, Leslie. "YouTube – Leslie Bloome – Foley Artist." YouTube – Broadcast Yourself. Nov.–Dec. 2009. Web. 1 July 2010. Video YouTuben

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q762316
* Commonscat Multimedia: Foley (sound effects)

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q762316
* Commonscat Multimedia: Foley (sound effects)