**Neil Richard MacKinnon Gaiman**, **Neil Richard Gaiman** jaioa, (Portchester, Hampshire, Ingalaterra, 1960ko azaroaren 10a), fikzio labur, eleberri, komiki, eleberri grafiko eta filmen ingeles egilea da. Bere lanen artean *Sandman* komiki bilduma eta *Stardust*, *American Gods*, *Coraline*, eta *The Graveyard Book* eleberriak daude. Sari ugari irabazi ditu, besteak beste, Hugo, Nebula, eta Bram Stoker sariak, baita Newbery eta Carnegie dominak. Newbery eta Carnegie dominak lan beragatik irabazi dituen lehen idazlea da, *The Graveyard Book* (2008) liburuagatik hain zuzen. 2013an, *The Ocean at the End of the Lane* Urteko Liburu bezala bozkatu zen British National Book Awards sarietan.

Biografia
---------

Gaimanen familia Poloniako judu eta Ekialdeko Europako beste juduetan du jatorria; bere birraitonak Anberesetik, Belgika, Erresuma Batura emigratu zuen 1914 baino lehen eta bere aitona, Ingalaterra hegoaldera joan zen bizitzera, Portsmoutheko Hampshirera, eta janari-denda kate bat zabaldu zuen. Bere aitak, David Bernard Gaimanek, denda-kate berean lan egin zuen; eta bere ama, Sheila Gaiman (ezkongabetan Goldman) botikaria zen. Bi ahizpa gazteago ditu, Claire eta Lizzy.

Denbora batez, hurbil zegoen Portchester herrian bizi ondoren, Gaimandarrak 1965ean, West Sussexeko East Grinstead herrira mugitu ziren, non bere gurasoek Zientziologiaren Elizaren zentro batean dianetika ikasi zuten; Gaimanen arreba batek Zientziologiaren Elizan egiten du lan Los Angelesen. Gaimanen hitzetan bera ez da zientziologista, eta, judaismoa bezala, Zientziologia bere familiaren erlijioa dela dio. Bere ikuspegi pertsonalari buruz, Gaimanek adierazi du, "uste dut esan dezakegula Jainkoa existitzen dela DC Unibertsoan. Ez nintzateke zutitu eta danborra joko Jainkoaren existentziagatik unibertso honetan. Ez dakit, uste dut 50/50eko aukera dagoela. Ez nau benetan axola."

Gaiman lau urterekin irakurtzeko gai zen. hala esan zuen behin, "Irakurle izan nintzen. Irakurtzea gustuko nuen. Irakurtzeak atsegin ematen zidan. Oso ondo nenbilen eskolan irakasgai gehienetan, ez gaitasun berezirik nuelako, baizik eta eskolan lehen egunean ikasliburuak ematen zizkidatelako eta irakurri egiten nituelako —eta horrek esan nahi du banekiela zen zetorren, irakurria nuelako." Hamar bat urte zituenean, Dennis Wheatleyren lana irakurri zuen eta eragin handia izan zuen beregan, batez ere, *The Ka of Gifford Hillary* eta *The Haunting of Toby Jugg* lanek. Inpresio handia eragin zion lan bat J. R. R. Tolkienen *Eraztunen Jauna* izan zen, bere eskolako liburutegian hartua, nahiz eta eleberriaren lehen bi liburukiak bakarrik zituzten. Etengabe atera eta irakurri zituen. Geroago, eskolako ingeleseko saria eta irakurketa saria irabazi zituenean, azkenik, hirugarren bolumena eskuratzeko aukera izan zuen.

Bere zazpigarren urtebetetzean, Gaimanek C. S. Lewisen *The Chronicles of Narnia* bilduma jaso zuen. Geroago, idazlearen estiloarekiko miresmena adierazi du.

Gaiman attended Ardingly College in Ardingly, West Sussex
Lewis Carrollen *Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian* bere haurtzaroko beste gogoko lan bat izan zen, eta "betirako gustukoen. *Alice* irakurketa lehenetsia zen, buruz ikasteraino." Batmanen komikiekin ere gozatu zuen umetan.

Gaiman Ingalaterrako Elizaren hainbat eskoletan hezi zen. East Grinsteaden bizi izan da urte askotan, 1965etik 1980ra eta, berriz,1984tik 1987ra. Bere lehen emaztea, Mary McGrath, Zientologia ikasten ari zela ezagutu zuen. Bikotea 1985ean ezkondu zen, Michael, lehen semea, izan ondoren.

Idazle ibilbidea
----------------

### Kazetaritza, hasierako idazkera eta literatur eraginak

Gaiman, Open Rights Group-en babesle, sortzaileen eskubideei buruz dituen kezkez hitzegiten
Haur eta nerabe zela, Gaimanek hainbat idazleen lanak irakurri zituen, hala nola, C. S. Lewis, J. R. R. Tolkien, Lewis Carroll, Mary Shelley, Rudyard Kipling, Edgar Allan Poe, Michael Moorcock, Alan Moore, Steve Ditko, Will Eisner, Ursula K. Le Guin, Harlan Ellison, Lord Dunsany eta G. K. Chesterton. 19-20 urte inguru zituenean, bederatzi urte zituela aurkitu zuen bere zientzia-fikziozko idazle gogokoenarekin, R. A. Laffertyrekin, kontaktatu zuen eta berak idatzitako Laffertyri buruzko muntaia bidaltzearekin batera idazle bihurtzeko aholkua eskatu zion. Idazleak gutun adoretsu eta informatzaile bat idatzi zion Gaimani, literatur aholkuekin.

Gaimanek esan duenez Roger Zelazny izan zen gehien eragin zion egilea, bereziki Gaimanen literatur estiloan eta idazten dituen gaietan ikus daiteke eragin hau. Gaimanek "nire burua jantzi zuten, eta ni idaztera bultzatu ninduten" beste egileak, besteak beste, Moorcock, Ellison, Samuel R. Delany, Angela Carter, Lafferty eta Le Guin dira. Neil Gaimanen inspirazio-iturri izan da ere folk ipuin tradizioa, Otta F Swiren liburuko Skye Uharteari buruzko kondaira aipatuz bere *The Truth Is a Cave in the Black Mountains*erako inspirazio moduan.

1980ko hamarkadaren hasieran, Gaiman kazetaritzan hasi zen, elkarrizketak egiten eta liburuen kritikak idazten, mundu hura ezagutzeko eta gerora argitaratzen lagunduko zioten kontaktuak egiteko. Asko idatzi zuen eta kritikak egin zituen British Fantasy Societyrako. Argitara eman zuen lehen lan profesionala *Featherquest* istorio laburra izan zen, fantasia istorioa, *Imagine Magazine*n 1984ko maiatzean.

1984ean, Londresko Victoria geltokian tren baten zain zegoela, Gaimanek Alan Moorek idatzitako *Swamp thing* topatu eta arretaz irakurri zuen. Mooreen komikienganako hurbilketa fresko eta kementsuak, halako eragina izan zuen Gaimanengan geroago idatzi zuela "hori izan zen, azken saiakera, nire erresistentziak lurra jo zuen unea. Handik aurrera, maiz eta erregularki Londonen dagoen Forbidden Planet dendara komikiak erostera joaten hasi nintzen".

1984an lehen liburua idatzi zuen, Duran Duran bandaren biografia, baita *Ghastly Beyond Belief*, aipu liburu bat ere, Kim Newmanekin. Nahiz eta Gaimanek lana zeharo txarra zela pentsatu, liburuaren lehen edizioa oso azkar agortu zen. Bere eskubideei uko egitera joan zenean, argitaratzaileak porrot egin zuela jakin zuen. Honen ondoren, *Penthouse*k lana eskaini zion baina eskaintza hau errefusatu zuen.

Elkarrizketak eta artikuluak ere Britainia Handiko aldizkari askorentzat idatzi zituen, *Knave* barne*.*Garai honetan zehar, batzuetan, ezizenez idatzi zuen, Gerry Musgrave, Richard Grey eta "etxe-izen pare bat" barne. Gaimanek esan zuen kazetaritza ibilbidea 1987an bukatu zuela, Britainiar egunkariek egia ez zirenak maiztasunez argitaratzen zituztelako, hain zuzen ere.
1980ko hamarkadaren amaieran, *Don't Panic: The Official Hitchhiker's Guide to the Galaxy Companion*  idatzi zuen, bere esanetan, "britaniar umore klasiko" estiloan. Ondoren, aurrerago Terry Pratchett idazle ingelesarekin egingo zuen lankidetzaren hasierak idatzi zituen, *Good Omens* umorezko eleberriarenak, apokalipsia eragozteari buruzkoa.

### Komikiak

Alan Moore komiki-idazlearen lagun egin ondoren, komikiak idazteari ekin zion Gaimanek, *Miracleman* hartuz Moorek seriean egindako lana amaitzean. Gaiman eta Mark Buckingham artista serieko hainbat zenbakitan aritu ziren lanean, editorea, Eclipse Comics, porrot egin zuen arte, seriea amaitu gabe utziz. Argitara eman zituen lehen komiki tirak lau *Future Shocks* labur izan ziren *2000 AD* komiki aldizkarirako 1986-87an. Hiru eleberri grafiko idatzi zituen bere kolaboratzaile gogokoenarekin, Dave McKeanekin: *Violent Cases*, *Signal to Noise*, eta *The Tragical Comedy* edo *Comical Tragedy of Mr. Punch.* Bere lanarekin txundituta, DC Comicsek 1987ko otsailean kontratatu zuen, eta *Black Orchid* serie mugatua idatzi zuen. Karen Bergerrek, geroago DC Comicsen *Vertigoko* zuzendari bihurtuko zena, *Black Orchid* irakurri eta Gaimani lan bat eskaini zion: pertsonaia zahar bat, *The Sandman*, berriz idaztea, baina bere ukitu propioarekin.

*The Sandmanek* Dreamen (Amets) pertsonifikazio antropomorfikoaren istorioa kontatzen du, adin gabea, izen askoz ezagutzen dena, Morfeo barne. Seriea 1989ko urtarrilean hasi eta 1996ko martxoan amaitu zen. *The Sandmanen* zortzigarren alean, Gaimanek eta Mike Dringenberg artistak Death (Heriotz), Dreamen ahizpa nagusia aurkeztu zuten, seriearen pertsonaia nagusia bezain ezagun bihurtuko zena. *Death: The High Cost of Living* serie mugatuak DCko *Vertigo* linea 1993an kaleratu eta bultzatuko zuen. Serie erregularreko 75 aleak, ilustratutako testu batekin eta zazpi ipuin biltzen dituen ale berezi batekin batera, 12 liburukitan bildu dira, 14 liburukitan, *Death: The High Cost of Living* eta *Death: The Time of Your Life* spin-off-ak kontutan hartzen badira. Parte hartu duten artisten artean, besteak beste, Sam Kieth, Mike Dringenberg, Jill Thompson, Shawn McManus, Marc Hempel eta Michael Zulli daude, Todd Klein letretan, koloreak ematen Daniel Vozzo, eta azalak egiten Dave McKean. Serie hau DCko salduenetako bat bihurtu zen, *Batman* eta *Superman* ere eklipsatuz. Les Daniels komiki-historialariak Gaimanen obra "harrigarria" zela adierazi zuen eta *The Sandman* "fantasiazko, beldurrezko eta umore ironikoko nahasketa, komikietan inoiz ez ikusia" zela oharteman zuen. Paul Levitz DC Comics konpainiako gidoilari eta exekutiboak ikusi zuenez, "*The Sandman* eleberri grafikoen aparteko lehen arrakasta bihurtu zen, eta, komiki mundura irakurle berriak erakarri zituen, batez ere, unibertsitateko campusetako emakume gazteak, eta Gaiman bera, kultura horren figura ikonikoan bihurtuz zuen."

Gaiman eta Jamie Delano *Swamp Thing* serieko idazleak izan ziren Rick Veitchen ondoren. DCk Veitchen istorioaren amaiera zentsuratzeko hartutako erabakiaren ondorioz Gaiman eta Delano titulutik erretiratu egin ziren.

1989an *Secret Origins* serierako bi istorio ekoitzi zituen Gaimanek. Poison Ivyren istorio bat, Mark Buckinghamek marraztua, eta Bernie Mireault eta Matt Wagnerrek ilustratutako Riddleren beste bat. Gaimanek jatorrian *Action Comics Weeklyrentzat* idatzi zuen istorio bat, 1989an, artxibatu egin zen argitaletxearen kezkengatik, baina azkenean, *Green Lantern/Superman: Legend of the Green Flame* bezala argitaratu zen.

1990ean, Gaimanek *The Books of Magic* idatzi zuen, lau zatitako serie txiki bat, munduko magorik handiena izatera deitua den nerabe ingeles bati buruzko istorio baten bidez, DC Unibertsoko zati magiko eta mitologikoetan zehar ibilbide bat egiten duena. Miniserie hau ezaguna egin zen eta John Ney Rieberek jarraipena eman zion.

Gaimanek egin behar zuen S*weeney Todden* egokitzapena, Michael Zullik ilustratua Stephen R. Bissetten *Taboo* argitalpenerako, antologia eten zenean gelditu zen.

1990eko hamarkadaren erdialdean, pertsonaia berri batzuk eta inguru bat sortu zituen, eta Tekno Comixek argitaratutako titulu batean aurkeztuko ziren. Gero, kontzeptuak aldatu eta hiru titulutan banatu ziren, jarraitasun berean: *Lady Justice*, *Mr. Hero the Newmatic Man* eta *Teknophage*, gehi loturak. Gaimanen izena pertsonaien sortzaile gisa nabarmenki agertu zen arren, ez zuen lehen aipatutako liburuetako idazkeran parte hartu.

Gaimanek istorio erdi-autobiografiko bat idatzi zuen Michael Moorcocken Melnibonéko Elric anti-heroiarekiko mutiko baten liluraz Ed Kramerren *Tales of the White Wolf* antologiarako. 1996an, Gaiman eta Ed Kramerrek *The Sandman: Book of Dreams* elkarrekin argitaratu zuten. British Fantasy Awarderako izendatua, fikziozko antologia honek Tori Amos, Clive Barker, Gene Wolf, Tad Williams eta beste batzuen historia eta ekarpenekin kontatu zuen.

Gaimanek bi serie idatzi zituen Marvel Comicsentzat. *Marvel 1602* zortzi aleko serie mugatua izan zen 2003ko  azarotik 2004ko ekaina arte argitaratua, Andy Kubert eta Richard Isanovek marraztua. *The Eternals* zazpi aleko serie mugatua izan zen John Romita Jr.ek marraztua eta 2006ko abuztutik 2007ko martxoa arte argitaratua.

2009an, Gaimanek bi zatitan Batmanen istorio bat idatzi zuen DC Comicsentzat *Batman R. I. P.*-en jarraipena izan zedin, *Whatever Happened to the Caped Crusader?* izenburuarekin A Alan Mooren *Whatever Happened to the Man of Tomorrow?* Supermanen istorio klasikoaren play-off gisa.  Wednesday Comics aldizkarirako Mike Allredek marraztutako hamabi zatitako *Metamorpho* serie batekin lagundu zuen.  Gaimanek eta Paul Cornellek *Action Comics* # 894 (2010eko abendua) elkarrekin idatzi zuten, Deathen agerraldi bat zuena. 2013ko urrian, DC Comics taldeak *The Sandman: Overture* kaleratu zuen J.H. Williams III.aren artearekin. Gaimanen Angela pertsonaia 2013an Marvel Unibertsoan sartu zen *Age of Ultron* minisailaren azken alean.

Gaimanek The Sandman Unibertsoa gainbegiratzen du, *Vertigok* argitaratutako komiki-liburuen linea. Lau serie berriak, *House of Whispers, Lucifer, The Books of Magic* eta *The Dreaming* sortzaile talde berriek idatziak dira. Ildo hau 2018ko abuztuaren 8an abiatu zen.

### Eleberriak

Gaiman 2009an
Terry Pratchett idazlearekin batera, *Discworld* eleberri sortagatik ezaguna dena, Gaimanek *Good Omens* nobela argitaratu zen 1990ean.  2011. urtean, Pratchettek esan zuen nahiz eta eleberri guztia bien lankidetzaren ahalegina izan eta ideia gehienak bienak zirela egiazta zitekeen, Pratchettek idazketaren eta edizioaren zati handiago bat egin zuela, Gaimanek *Sandmanekin* hartua zuen konpromezuagatik besterik ez.

1996ko Gaimanen BBC-ko *Neverwhere* telesailaren nobelizazioa bakarkako bere lehen eleberria izan zen. Telebista seriearekin batera kaleratu zuten, baina telebistako seriearekin alde nabarmenak ditu. Ordutik, Gaimanek bi aldiz berraztertu du eleberria, Londresko metroarekin ohituta ez dauden estatubatuarrentzat lehen aldiz, eta jatorrizkoarekin pozik ez zegoelako bigarrenez.

1999an, *Stardust* fantasiazko eleberriaren lehen inpresioak kaleratu ziren. Eleberri estandar bat bezala nahiz testu ilustratu bezala argitaratu izan da. Nobela honetan viktoriar garaiko maitagarrien ipuin eta kulturak eragin handia izan zuten.

*American Gods* Gaimanen nobela saldu eta sarituenetako bihurtu zen 2001ean. 
Gaimanek ez du *American Godsen* zuzeneko bigarren zatirik idatzi, baina pertsonaiak berrikusi ditu. Shadowren Europako bidaiei begiratu bat Eskozian kokatzen duen ipuin batean ikus daiteke, AEBetako jainkoetan garatutako kontzeptu berberak aplikatuz *Beowulf*en historiari. *Anansi Boys* 2005. urteko eleberria Anansiri ("Mr. Nancy") buruz ari da, bere bi semeen, erdi-jainkoa bata eta ingeles arrunta bestea, arteko harremana arakatzen duena, bere ondare komuna esploratzen duten bitartean. New York Timeseko salduenen zerrendan lehengo postuan egin zuen debuta.

2008. urtearen amaieran, Gaimanek *The Graveyard Book* haurrentzako liburu berria kaleratu zuen. Bod izeneko haur baten abenturak kontatzen ditu, familia erahil eta hilerri batean utzia izan ondoren. Rudyard Kiplingen *Oihaneko liburuaren* eragin handia du. 2009ko urtarrilaren amaieran, hamabost astez, New York Timesen haur-liburu salduenen zerrendan izan zen.

2013an *The Ocean at the End of the Lane* Urteko Liburu izendatu zuten British National Book Awards sarietan. Eleberriak bere jaioterrira itzuli den gizon baten istorioa kontatzen du, hileta batera joan eta berrogei urte lehenago hasi ziren gertaerak gogoratzen dituela. Norberaren nortasuna bilatzea eta "haurtzaroaren eta helduen arteko deskonexioa" ditu gaitzat.

2016ko irailean, Neil Gaimanek urte batzuz Eskandinaviar mitologiako kontakizunetan lanean aritu zela iragarri zuen. *Norse Mythology* 2017ko otsailean kaleratu zen.

### Filmak eta gidoiak

Gaimenek BBCko fantasia iluneko *Neverwhere* telesaila idatzi zuen 1996. urtean. *MirrorMask* filmaren gidoia bere lagun zen Dave McKeanekin batera idatzi zuen, McKeanek zuzendu zezan. Horrez gain, gidoi japoniarraren itzulpen batean oinarritutako *Mononoke printzesa* anime filmerako gidoia idatzi zuen ingelesez.

Robert Zemeckisen *Beowulf*en gidoia idatzi zuen Roger Avaryrekin, elkarkidetza hau bi idazleentzat onuragarria izanik. Gilgamexen epopeiaren egokitzapen zinematografikoan parte hartzeko interesa agertu du Gaimanek.

Gaiman *Good Omens* telesailari buruzko panel batean New Yorkeko Comic Con-ean 2018an.
J. Michael Straczynskiz gain, Gaiman izan zen  *Babylon 5*en azken hiru denboraldietan gidoi bat idatzi zuen pertsona bakarra, bostgarren denboraldiko *Day of the Dead* atala.

Nicholson Bakerren *The Fermata* eleberriaren gidoirako gutxienez moldaketaren hiru zirriborro idatzi ditu Gaimanek Robert Zemeckisentzat, nahiz eta proiektua bertan behera geratu zen, Zemeckisek *Polar Express* eta Gaiman-Roger Avaryk idatzitako *Beowulf* filma egiten zituen bitartean.

Neil Gaiman *The History Channeleko* *Comic Book Superheroes Unmasked* dokumentalean agertu zen.

Gaimanen lan originaletako batzuk zinemagintzarako egokitzapena egiteko aukeratu dituzte, besteak beste, *Stardust,* 2007ko abuztuan estreinatua eta Matthew Vaughnek zuzenduta, Charlie Cox, Robert De Niro, Michelle Pfeiffer eta Claire Danes ditu protagonista. 2009ko otsailaren 6an *Coraliner*en stop-motion bertsioa egin zen, Henry Selick zuzendaritzat eta Dakota Fanning eta Teri Hatcher ahotsezko aktoreen paper nagusietan zituela.

Seeing Ear Theatre-ek Gaimanen bi irrati-antzerki burutu zituen, *Snow, Glass, Apples*, Gaimanen Edurnezuriren berkontaketa eta *Murder Mysteries*, Erorketaren aurretiko Zeruaren istorio bat, lehenengo krimena egin zenekoa. Bi audio horiek *Smoke and Mirrors* bilduman argitaratu ziren 1998an.

2009ko Newbery Domina irabazi zuen Gaimanen liburua, *The Graveyard Book*, pelikula izango da, Ron Howarden zuzendaritzapean.

Gaimanek BBCko *Doctor Who* zientzia fikzio serieko atal bat idatzi zuen, 2011ean Matt Smith Doktorearen papera egiten zuela bigarren denboraldiz. Grabaketa 2010eko abuztuan hasi zen eta, hasieran, *The House of Nothing* izenburua izan behar bazuen ere, azkenean, *The Doctor's Wife* izan zen. Atal honek 2012an Hugo Award for Best Dramatic Presentation (Short Form) irabazi zuen. Gaiman *Doctor Who*ra itzuli zen *Nightmare in Silver* izeneko atal batekin, 2013ko maiatzaren 11ean emana.

2011ean, Gaimanek *Journey to the West* film egokitzapen berri baten gidoia egingo zuela iragarri zen.

Gaiman bere buruaz egiten agertu zen *The Simpsons* *The Book Job* atalean, 2011ko azaroaren 20an emana.

2015ean, Starzek Gaimanen *American Gods* eleberria telebistarako serie bihurtzeko egokitzapenari oniritzia eman zion. Bryan Fuller eta Michael Greenek garatuta, 2017an AEBn eman zen telebistan.

### Irratia

2013ko martxoan sei irrati saiotan *Neverwhere* lana igorri zen, Dirk Maggsek BBC Radio 4 eta Radio 4 Extrarako egokitua. Aktore nabarmenetakoak, besteak beste, James McAvoy Richarden paperean, Natalie Dormer, Benedict Cumberbatch, Christopher Lee, Bernard Cribbens eta Johnny Vegas dira.

2014ko irailean, Gaimanek eta Terry Pratchettek BBC Radio 4rekin bat egin zuten *Good Omens* eleberriaren lehen dramatizazioa egiteko, abenduan ordu erdiko bost pasarte eta, azkena, ordu beteko konfrontazio apokaliptiko bat emanez.

### Jendaurreko emanaldiak

Gaimanek maiz egiten ditu bere ipuin eta poesiaren irakurketa publikoak eta bere ematzea den Amanda Palmer musikariarekin biran ibili izan da. Horietako emanaldi batzuetan, halaber, abestiak abestu ditu, "nobelagile baten kantuaren bertsioan", nahiz eta, "kanturako ahotsik ez izan".

2015ean, Gaimanek *How Stories Last* izeneko 100 minutuko hitzaldi bat eman zuen Long Now Foundationentzat narrazioaren izaeraz eta istorioak giza kulturan dirautenari buruz. 2018ko apirilean, Gaimanek *The Big Bang Theory* telesailan gonbidatu bezala agertu zen, eta bertako fikziozko komiki dendari buruz egin zuen txioa izan zen gai nagusia *The Comet Polarization* pasartean.

### Bloga eta Twitter

2001eko otsailean, Gaimanek *American Gods* idazten bukatu zuenean, bere argitaletxeak weblog bat zuen webgune bat sortu zuen sustapenerako, non Gaimanek nobelaren eguneko berrikuspen lana, editoriala eta sustatzeko prozesua deskribatzen zituen. Eleberria argitaratu ondoren, Neil Gaimanen webgune ofizial orokorragoan bilakatu zen.

Gaiman, oro har, Neil Gaiman izatearen eguneroko prozesua deskribatzen du blogean, eta uneko proiektua, edozein dela ere, idazten, berrikusten, argitaratzen edo sustatzen du. Irakurleen mezu elektronikoak argitaratzen ditu eta galderei erantzuten die, modu honetan, zaletuekin zuzeneko elkarreragina izanez. Bloga zergatik idazten duenari buruzko erantzunetako bat "idaztea, heriotza bezala, negozio bakarti bat delako" da.

Blogaren zazpigarren urteurrena ospatzeko, *American Gods* eleberria dohainik eman zen online hilabete batez.

Gaiman Twitter sare sozialean erabiltzaile aktiboa da, 2018ko ekainean 2,7 milioi jarraitzaile zituela @neilhimself erabiltzaile-izenarekin. 2013an, IGNk Gaiman "Komikilari txiolari onena" izendatu zuen, bere txioak "goren" bezala deskribatuz. Gaimanek ere badu kontu bat Tumblr-en, eta bertan, batez ere, zaleen galderei erantzuten die.

### Filmografia

| Urtea | Izenburua | Rola | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | *Arthur* | Bere burua (Ahotsa) | *Falafelosophy/The Great Lint Rush* |
| 2011 | *The Guild* | Bere burua | *Downturn* |
| 2011 | *The Simpsons* | Bere burua (Ahotsa) | *The Book Job* |
| 2013 | *Jay and Silent Bob's Super Groovy Cartoon Movie* | Albert the Manservant (Ahotsa) |
| 2015 | *The Making of a Superhero Musical* | Melvin Morel |
| 2016 | *Neil Gaiman Dream Dangerously* | Bere burua |
| 2018 | *The Big Bang Theory* | Bere burua | *The Comet Polarization* |
| 2018 | *Lucifer* | Jainkoa | *Once Upon a Time* |

Bizitza pertsonala
------------------

### Etxea eta familia

Neil Gaiman eta Amanda Palmer (Viena 2011)
Gaiman Wisconsinen dagoen Menomonie herritik gertu bizi da 1992az geroztik. Gaiman, Mary McGrath garai hartako bere emaztearen familiarengana hurbiltzeko mugitu zen bertara. Harekin hiru seme-alaba izan zituen: Michael, Holly eta Madeleine. 2013az geroztik, Gaiman Cambridgen, Massachusetts ere bizi da. 2014an Bard Collegen, New Yorkeko Annandale-on-Hudsonen, arte irakasle izendatu zuen bost urtez.

Amanda Palmer konpositore eta abeslariarekin ezkonduta dago Gaiman, erlazio hau irekia izanik. Bikoteak publikoki iragarri zuen 2009ko ekainean elkarrekin zeudela, eta 2010eko urtarrilaren 1ean Twitterren beraien konpromisoa iragarri zuten. 2010eko azaroaren 16an, Amanda Palmerrek legalki loteslea ez den flash mob ezkontza antolatu zuen New Orleansen Gaimanen urtebetetzerako. Legez, 2011ko urtarrilaren 2an ezkondu ziren. Abelet Waldman eta Michael Chabon idazleen egongelan ospatu zen ezkontza. Palmerrekin ezkondu zenean, bere bigarren izena, Mackinnon, hartu zuen Gaimanek bere izenetako bat izan zedin. 2015eko martxoaren 18an, Facebook eta Twitter kontuen bidez iragarri zuten Palmer bere lehen semeaz haurdun zegoela. Beren semea, Anthony, 2015eko irailaren 16an jaio zen.

### Babesa

2016an, Gaiman, Cate Blanchett, Chiwetel Ejiofor, Peter Capaldi, Douglas Kabina, Jesse Eisenberg, Keira Knightley, Julieta Stevenson, Kit Harington, eta Stanley Tuccirekin batera, Nazio Batuen ACNUR errefuxiatu agentziaren "What They Took With Them" bideoan azaldu zen, errefuxiatu globalei buruzko kontzientzia sortzen laguntzeko.

Gaiman Comic Book Legal Defense Fund-eko kontseiluko kide da.

### Tori Amosekin adiskidetasuna

Tori Amos musikaria da Gaimanen lagunik ezagunenetako bat, *Sandmanen* zalea, Gaimanen lagun bihurtu zen musika proiektu batean erreferentzia egin zionean. Gaimanek, berriz, *Stardust* bere eleberrian sartu zuen pertsonaia gisa (hitz egiten duen zuhaitz bat). Gerora, Amosek hainbat abestietan aipatu du Neil. Horrez gain, Gaimanek Amosen *Boys for Pele* eta *Scarlet 's Walk*-en birako liburuetarako ipuinak idatzi zituen, *American Doll Posse* birako libururako gutun bat eta *Strange Little Girls* diskoko neskato bakoitzaren istorioa. Amosek Gaimanen *Death: the High Cost of Living* eleberrirako sarrera idatzi eta azalerako posatu zuen. *Sister named Desire* izeneko abesti bat ere idatzi zuen, Sandmanen pertsonaian oinarritua, Gaimanen tributu albumean sartu zena *Where's Neil When You Need Him?*

Gaiman Toriren alaba den Tashen aitabitxia da eta biei *Blueberry Girl* poema idatzi zien. Charles Vess ilustratzaileak poema liburu bihurtu zuen. 2009ko martxoan argitaratu zen, *Blueberry Girl* izenburupean.

Sariak
------

Gaimanek sari asko jaso ditu bere bizitzan zehar, batzuk 10 aldiz baino gehiagotan. Hauek dira garrantzitsuenak:

* Harvey Saria
* Locus Saria
* Eisner Saria
* Bram Stoker Saria
* Hugo Saria
* Nebula Saria
* British Fantasy Awards
* Shirley Jackson Saria
* World Fantasy Saria
* Newbery Medaila

Lanak
-----

The Sandman
Neil Gaiman sortzaile oparoa izan da. Honako hau bere lan ezagunenen hautaketa bat da.

### Komikiak

* *Black Orchid* #1–3 (Dave McKean-ekin, 1988–1989)
* *The Sandman* (1989-1996)
* *The Books of Magic* #1–4 (John Bolton, Scott Hampton, Charles Vess eta Paul Johnsonekin, 1990–1991)
* *The Spirit: The New Adventures* (1998)
* *The Extraordinary Works of Alan Moore* (Mark Buckinghamekin, 2003)
* *Eternals* #1–7 (John Romita Jr.-ekin, 2007)
* *Death* (2009)

### Eleberriak

* *Good omens* (Terry Pratchettekin elkarlanean, 1990)
* *Neverwhere* (1996)
* *Stardust* (1999)
* *American Gods* (2001)
* *Coraline* (2002)
* *Anansi boys* (2005)
* *InterWorld* (2007)
* *The Graveyard Book* (2008)
* *The Silver Dream* (2013)
* *The Ocean at the End of the Lane* (2013)
* *Eternity's Wheel* (2015)

### Haur Liburuak

* *The Day I Swapped My Dad for Two Goldfish* (1997)
* *Otsoak hormetan* (*The Wolves in the Walls*, 2003)
* *Odd and the Frost Giants* (2008)
* *Blueberry Girl* (2009)
* *Fortunately, the Milk* (2013)
* *The Sleeper and the Spindle* (2014)

### Ipuinak eta poesia

* *Angels and Visitations: A Miscellany* (1993)
* *Smoke and Mirrors* (1998)
* *Trigger Warning: Short Fictions and Disturbances* (2015)
* *Fragile Things: Short Fictions and Wonders* (2006)

### Ez Fikzioa

* *Duran Duran: The First Four Years of the Fab Five* (1984) Duran Duran musika taldearen biografia,
* *Don't Panic: The Official Hitchhiker's Guide to the Galaxy Companion* (1988) Douglas Adamsen trilogiaren gida.
* *Norse Mythology* (2017)

### Soinugrabaketak

* *Warning: Contains Language* (1995)Gaimanek irakurritako istorioak, McKeanek musika.
* *Signal to Noise* (2000) audio drama.
* *The Neil Gaiman Audio Collection* (2004)
* *Where's Neil When You Need Him?* (2006) Audioa.

### Filmak

| Urtea | Izenburua | Lana | Notes | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Idazle | Zuzendari | Ekoizle | Papera |
| 1997 | *Princess Mononoke* | Egokitzaile |  |  |  | Japoniar animearen gidoiaren egokitzapena |  |
| 2003 | *A Short Film About John Bolton* | Bai | Bai |  |  | Zuzendaritzan debuta |  |
| 2005 | *MirrorMask* | Bai |  |  |  | Gaiman and Dave McKeanen lana, gidoia Gaimanena |  |
| 2007 | *Stardust* |  |  | Bai |  | *Stardust bere* eleberrian oinarritua |  |
| *Beowulf* | Bai |  | Bai |  | Roger Avaryrekin. *Beowulfen* oinarritua |  |
| 2009 | *Coraline* |  |  |  |  | *Coraline* bere eleberrian oinarritua |  |
| 2013 | *Jay & Silent Bob's Super Groovy Cartoon Movie* |  |  |  | Bai | Animazioako filma. Papera: Albert the Manservant (ahotsa) |  |
| 2015 | *The Making of a Superhero Musical* |  |  |  | Bai | Film laburra. Papera: Melvin Morel |  |
| 2018 | *How to Talk to Girls at Parties* |  |  | Bai |  | *How to Talk to Girls at Parties* bere istorio laburrean oinarritua |  |

### Telebista

Telebistarako ere zenbait serietan kapituluak idatzi ditu, adibidez, *Neverwhere, Babylon 5, Doctor Who* eta beste.

### Euskaratuak

* *Otsoak hormetan* (*The Wolves in the Walls*, 2003). Astiberri, 2004. Itzultzailea: Joxe Rojas.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3  Neil Richard Gaiman jaioa, "MacKinnon" gehitu zion bere izenari Amanda Palmerekin ezkontzean   **(Ingelesez)** «Wedding: Palmer — Gaiman» *Lexington Minuteman* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
2. ↑   **(Ingelesez)** «Comics Buyer's Guide» *Antique Trader* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
3. ↑   **(Ingelesez)** Association, Press.  (2013-12-26). «Neil Gaiman novel wins Book of the Year» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
4. ↑   **(Ingelesez)** Golden, Christopher; Bissette, Stephen R. Wagner, Hank.  (2008). *"The Interview". Prince of Stories: The Many Worlds of Neil Gaiman.*  New York, New York: St. Martin's Press, 447–449 or. ISBN 978-0-312-38765-5..
5. ↑   Gaiman, Neil. *journeys end.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
6. ↑    *Neil Gaiman's Journal.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
7. 1 2   **(Ingelesez)** Goodyear, Dana. «Kid Goth.Neil Gaiman’s fantasie» *Tne New Yorker* (Noiz kontsultatua: 2018/01/06).
8. ↑   **(Ingelesez)** Whitaker, Steve.  (1989, urtarrila). *"Neil Gaiman interview".*  FA (109), 24-29 or..
9. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** Abbey, Cherie D..  (2010). *Biography Today General Series.*  Omnigraphics Inc. ISBN 978-0-7808-1058-7...
10. ↑   **(Ingelesez)** bloomsreader.  (2013-10-10). «Before there was Ian Fleming, there was Dennis Wheatley» *Bloomsbury Reader* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
11. ↑   **(Ingelesez)** Hooton, Amanda.  (2017-02-16). «Deeply unfashionable but wildly successful: author Neil Gaiman is living his own fantasy» *The Sydney Morning Herald* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
12. ↑   **(Ingelesez)** «Gaiman "not sad" to see the end of childhood home - East Grinstead Online» *East Grinstead Online* 2015-11-24 (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
13. ↑   Darren Wilshaw. *In Search Of Steve Ditko (2007).*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
14. ↑   **(Ingelesez)** Gaiman, Neil.  (2017-03-07). «Neil Gaiman on Will Eisner: 'He thought comics were an artform – he was right'» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
15. 1 2 3 4 5 6  Abbey p. 68
16. ↑   **(Ingelesez)** Gaiman, Neil.  (2014-10-18). «My hero: Mary Shelley by Neil Gaiman» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
17. 1 2 3   **(Ingelesez)** Olson, Steven P..  (2005). *Neil Gaiman.*  The Rosen Publishing Group ISBN 9781404202856. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
18. ↑   «Lafferty Lost and Found | This Land Press - Made by You and Me» *thislandpress.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
19. ↑   **(Ingelesez)** Barnett, David.  (2014-08-13). «RA Lafferty – the secret sci-fi genius more than ready for a comeback» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
20. ↑  "Of Meetings and Partings" Neil Gaiman, *This Mortal Mountain: Volume 3 of The Collected Stories of Roger Zelazny*-ren sarrera, NESFA Press, David G. Grubbs, Christopher S. Kovacs, eta Ann Crimminsek editatua, 2009, 12. orrialdea.
21. ↑   **(Ingelesez)** Walton, Jo.  (2012-11-11). «Something Else Like… Roger Zelazny» *Tor.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
22. ↑   **(Ingelesez)** Lee, Felicia R..  (2014-06-13). «A Literary Expert on Driving in the Dark» *The New York Times* ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
23. ↑   «Neil Gaiman | Encyclopedia.com» *www.encyclopedia.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
24. ↑   **(Ingelesez)** Booker, M. Keith.  (2010-05-11). *Encyclopedia of Comic Books and Graphic Novels [2 volumes*: [Two Volumes]. *] ABC-CLIO ISBN 9780313357473. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06)**.*
25. ↑   «Neil Gaiman, por David Caro» *www.tebeosfera.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
26. ↑   Talks at Google. *Neil Gaiman: "Fragile Things" | Talks at Google.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
27. ↑   «Neil Gaiman's Journal: Rumour control?» *web.archive.org* 2012-02-15 (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
28. ↑   **(Ingelesez)** Gaiman, Neil.  (2010-01-29). «This is why I stopped being a journalist in 1987. Just as true today: http://bit.ly/7qIV1t» *@neilhimself* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
29. ↑   **(Ingelesez)** Kanazawa, Satoshi. *British Newspapers Make Things Up.*  (Noiz kontsultatua: 2019/01/06).
30. ↑   «Science Fiction Weekly Interview» *web.archive.org* 2008-06-12 (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
31. 1 2   «BBC - Radio 4 to make first ever dramatisation of Good Omens - Media Centre» *www.bbc.co.uk* (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
32. ↑   «DAVE MCKEAN ehundura konplexuko unibertsoa» *www.entzun.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
33. ↑   **(Ingelesez)** Bender, Hy.  (1999). *The Sandman Companion.*  DC Comics, 20-22 or. ISBN 978-1563894657..
34. ↑   **(Ingelesez)** Irvine, Alex.  (2008). *"Black Orchid". In Dougall, Alastair. The Vertigo Encyclopedia.*  London, United Kingdom: Dorling Kindersley, 32–34 or. ISBN 978-0-7566-4122-1..
35. ↑  Manning "1980s" Dolanen, 238 o.:"Komiki moderno seriatuen lorpen handienetako batean, Neil Gaiman idazleak *The Sandman* hirurogeita hamabost gai sortu zituen, eta beldurrezko eta fantasiazko mundu konplexu bat aurkezten die irakurleei".
36. ↑  Manning "1980s" Dolanen, 240 o.:"Neil Gaimanek, Mike Dringenberg marrazkilariak lagunduta, Death (heriotza) pertsonaia aurketu zion publiko liluratu bati... Heriotza bat-bateko arrakasta izan zen eta Sandman bera baino ezagunagoa egin zela esan liteke ".
37. ↑  Manning "1990s" Dolanen, 262 o.: "1993ko martxoan, DC Comicsek hiru zenbakidun serie mugatu bat egin zuen:*Death: The High Cost of Living*... Neil Gaimanek idatzi eta Chris Bachalo komiki-izar berriak marraztuta, *The High Cost of Living* ezaugarri nabarmena zuen, gainera: bere azalak logotipo berri bat erakusten zuen. Debut honekin jaio zen DC irakurle helduaren aztarna berria, Vertigo ".
38. ↑   **(Ingelesez)** Hoad, Phil.  (2013-10-22). «Neil Gaiman and Dave McKean: how we made The Sandman» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
39. ↑   **(Ingelesez)** Daniels, Les.  (1995). *"The Sandman's Coming: A New Approach to Making Myths". DC Comics: Sixty Years of the World's Favorite Comic Book Heroes.*  New York, New York: Bulfinch Press, 206 or. ISBN 978-0821220764...
40. ↑   **(Ingelesez)** Levitz, Paul.  (2010). *"The Dark Age 1984–1998". 75 Years of DC Comics The Art of Modern Mythmaking.*  Cologne, Germany: Taschen, 567 or. ISBN 9783836519816...
41. ↑   **(Ingelesez)** Duncan, Randy; Smith, Matthew J..  (2013). *Icons of the American Comic Book: From Captain America to Wonder Woman.*  ABC-CLIO ISBN 9780313399237. (Noiz kontsultatua: 2019-01-06).
42. ↑   **(Ingelesez)** Dougall, Alastair, ed. Manning, Matthew K..  (2014). *"1980s". Batman: A Visual History.*  London, United Kingdom: Dorling Kindersley, 183 or. ISBN 978-1465424563..
43. ↑  Manning "1980s" Dougallen (2014), 179: o.*Secret Origins Special* No. 1 "Gaimanek Riddler-en istorioa idatzi zuen, Bernie Mireault artistaren laguntzaz."
44. ↑   **(Ingelesez)** Martin, Brian.  (2017, abuztua). *"Where the Action is...Weekly". Back Issue! (98): 77.* .
45. ↑  Manning "1990s" Dolanen, 247 o.: "Neil Gaimanek Timothy Hunter ikasle magikoaren abenturen kronika egin zuen minisail honetan. Gai bakoitzak magiaren erresumak esploratzen zituen, pintore desberdinek erretratatzen zitun bezala ".
46. ↑   «Tegneserier :: Interview with John Ney Rieber :: SERIEJOURNALEN» *web.archive.org* 2008-06-20 (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
47. ↑   «Get Your Free Neil Gaiman And Michael Zulli Sweeney Todd Comic Here» *www.bleedingcool.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
48. ↑   «Teknophage - neilgaiman.info» *www.neilgaiman.info* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
49. ↑   **(Ingelesez)** Gilbert, Laura, ed. Manning, Matthew K..  (2008). *"2000s". Marvel Chronicle A Year by Year History.*  London, United Kingdom: Dorling Kindersley, 317 or. ISBN 978-0756641238..
50. ↑   «CCI XTRA: Spotlight on Neil Gaiman | CBR» *www.cbr.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
51. ↑   «Following in the Footsteps: Romita Talks "Eternals" - Comic Book Resources» *web.archive.org* 2013-10-15 (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
52. ↑  Cowsill, Alan "2000s" Dolanen, 337 o.: "Neil Gaiman idazlea eta Andy Kubert marrazkilaria elkartu egin ziren Batman hildakoarentzat gaubeila baten istorio hunkigarri bat aurkezteko... Dark Knighten istorioa luzearei maitasun-abesti bat... SFXen Komiki Onenaren saria irabazi zuen 2010ean."
53. ↑   «CCI: DC One Weekend Later - Gaiman on "Batman" | CBR» *www.cbr.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
54. ↑   **(Ingelesez)** «SDCC '08 - More on Gaiman-Batman with Dan DiDio» *Newsarama* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
55. ↑  Cowsill "2000s" Dolanen, 338 o.: "[Serieak] hamabost istorio jarraitu zeuzkan, barne... 'Metamorpho 'Neil Gaimanen gidoiarekin eta Michael Allredek ilustratua'.
56. ↑   «Gaiman & Allred on Metamorpho | CBR» *www.cbr.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
57. ↑   «Neil Gaiman Co-Wrote Action Comics #894?» *www.bleedingcool.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
58. ↑   **(Ingelesez)** Armitage, Hugh.  (2012-07-13). «Neil Gaiman returns to 'The Sandman'» *Digital Spy* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
59. ↑   Hudson, Laura.  (2013-07-25). «25 Years Later, Neil Gaiman's Sandman Returns With a Prequel» *Wired* ISSN 1059-1028. (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
60. ↑   «Gaiman Returns to Marvel, Brings "Spawn's" Angela | CBR» *www.cbr.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
61. ↑   Bishop, Bryan.  (2018-03-01). «Neil Gaiman is turning The Sandman into an expanded comics universe» *The Verge* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
62. ↑   Polo, Susana.  (2018-03-01). «The Sandman Universe is Neil Gaiman’s next comics project» *Polygon* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
63. ↑   «The Annotated Pratchett File v9.0 - Words from the Master» *www.lspace.org* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
64. ↑   Gaiman, Neil. *on Stardust and Chu and 5 books, three of which are already written.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
65. ↑   **(Ingelesez)**  *Newbery Award Winning Authors.*  PediaPress (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
66. ↑   «Neil Gaiman - American Gods wins a Hugo!» *web.archive.org* 2013-09-20 (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
67. ↑   «The New York Times > Books > Best-Seller Lists > Hardcover Fiction» *web.archive.org* 2013-10-27 (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
68. ↑   Gaiman, Neil. *Beyond tea.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
69. ↑   **(Ingelesez)** Byatt, A. S..  (2013-07-03). «The Ocean at the End of the Lane by Neil Gaiman – review» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
70. 1 2   **(Ingelesez)** «With The Ocean at the End of the Lane, fantasy master Neil Gaiman presents a mythical view of childhood's fears» *Nashville Scene* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
71. ↑   **(Ingelesez)** «Neil Gaiman Puts His Spin On Thor In Norse Mythology Novel» *Comicbook.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-07).
72. 1 2   **(Ingelesez)** Golden, Christopher; Bissette, Stephen R. Wagner, Hank.  (2008). *"The Scripts". Prince of Stories: The Many Worlds of Neil Gaiman.*  New York, New York: St. Martin's Press, 413–448 or. ISBN 978-0-312-38765-5..
73. ↑   «Neil Gaiman and Roger Avary: Shaping Beowulf's story | STV Video» *web.archive.org* 2012-06-25 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
74. ↑   **(Ingelesez)** Ambrose, Tom.  (December 2007). «He Is Legend» *Empire p. 142* (Noiz kontsultatua: 2019/01/08).
75. ↑   «Neil Gaiman | Cool Stuff | Essays | Essays About Neil | Neil Gaiman's Film Work» *www.neilgaiman.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
76. ↑   «Neil Gaiman Takes Hollywood | UGO.com» *web.archive.org* 2011-05-13 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
77. ↑   **(Ingelesez)** Berria.eus. «Komikiak maite ditu Vaughnek» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
78. ↑   Neil, Gaiman.  (1998). *Smoke and mirrors : short fictions and illusions.*  (1. argitaraldia) Avon Books ISBN 0380973642. PMC 38884018. (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
79. ↑   **(Ingelesez)** «Ron Howard in Talks to Direct Disney's 'Graveyard Book' (Exclusive)» *The Hollywood Reporter* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
80. 1 2   **(Ingelesez)** «SFX | GamesRadar+» *gamesradar* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
81. ↑   **(Ingelesez)** Masters, Tim.  (2010-05-24). «Gaiman on power of writing Dr Who» *BBC News* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
82. ↑   «The 2012 Hugo Awards Liveblog | Genreville» *web.archive.org* 2013-10-13 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
83. ↑   **(Ingelesez)** Jeffery, Morgan.  (2012-11-09). «Doctor Who Gaiman on 'scary' Cybermen» *Digital Spy* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
84. ↑   Gaiman, Neil. *A quick in and out.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
85. ↑   **(Ingelesez)** «Neil Gaiman to script 'Journey' - Entertainment News, International Top Story, Media - Variety» *web.archive.org* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
86. ↑   **(Ingelesez)** «Gaiman to guest star on Simpsons» *BBC News* 2011-01-13 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
87. ↑   **(Ingelesez)** «Neil Gaiman on His Simpsons Appearance, Teen Lit and Trolls» *CBR* 2011-11-19 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
88. ↑   **(Ingelesez)** «Neil Gaiman's 'American Gods' gets series order at Starz» *EW.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
89. ↑    «Jainkoak gure artean» *www.kronika.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
90. ↑   **(Ingelesez)** «BBC Radio 4 Extra - Neil Gaiman - Neverwhere - About Neverwhere» *BBC* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
91. ↑   **(Ingelesez)** Sisario, Ben.  (2012-06-05). «Amanda Palmer Takes Connecting With Her Fans to a New Level» *The New York Times* ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
92. ↑   **(Ingelesez)** «Amanda Palmer & Neil Gaiman, Queen's Hall, Edinburgh» *The Independent* 2012-08-14 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
93. ↑   «Neil Gaiman: How Stories Last - The Long Now» *longnow.org* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
94. ↑   «What Neil Gaiman Did On The Big Bang Theory» *CINEMABLEND* 2018-04-20 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
95. ↑   «Neil Gaiman» *neilgaiman.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
96. ↑   Gaiman, Neil. *M is for Mirrors you'll stare in forever/ N is for Night and for Nothing and Never.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
97. ↑   Gaiman, Neil. *Death, and Free revisited..*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
98. ↑    «Neil Gaiman (@neilhimself) | Twitter» *twitter.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
99. ↑   **(Ingelesez)** Yehl, Joshua.  (2013-02-20). «The Best Tweeters in Comics» *IGN* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
100. ↑   **(Ingelesez)** «Neil Gaiman» *Neil Gaiman* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
101. ↑   Gaiman, Neil. *All Questions, All the Time.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
102. ↑   **(Ingelesez)** Rabinovitch, Dina.  (2005-12-12). *A writer's life: Neil Gaiman.*  ISSN 0307-1235. (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
103. ↑   «Furor keeps building over author's $45,000 speech fee» *Star Tribune* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
104. ↑   **(Ingelesez)** Gaiman, Neil.  (2013). *The Ocean at the End of the Lane.*  William Morrow and Company, azal-hegala or. ISBN 978-0062255655..
105. ↑   **(Ingelesez)** Bury, Liz.  (2013-11-01). «Neil Gaiman becomes professor at US college» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
106. ↑   **(Ingelesez)** «Amanda Palmer Gets Intimate» *www.out.com* 2012-09-20 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
107. ↑   «Amanda Palmer, Neil Gaiman Perform Together in NYC» *Spin* 2009-06-03 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
108. ↑   Gaiman, Neil. *Telling the World: An Official Announcement.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
109. ↑   **(Ingelesez)** Palmer, Amanda.  (2010-01-01). «new years was all that and more. might have told @neilhimself i'd marry him but also might have been drunk. heading to breakfast.» *@amandapalmer* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
110. ↑   «blog « amanda palmer» *web.archive.org* 2010-11-20 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
111. ↑   Gaiman, Neil. *The Wedding Mystery Explained.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
112. ↑   «Amanda Palmer and Neil Gaiman Marry | Ology» *archive.ph* 2012-09-09 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
113. ↑   «Neil Gaiman And Amanda Palmer’s Wedding In TwitPics» *www.bleedingcool.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
114. ↑   Reporter, Meredith Goldstein-. «Amanda Palmer is pregnant - The Boston Globe» *BostonGlobe.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
115. ↑   Gaiman, Neil. *Our Not-So-Humble Bundle..*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
116. ↑   **(Ingelesez)** «2016 Stories» *World Refugee Day* (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
117. ↑   **(Ingelesez)** «What They Took With Them» *World Refugee Day* 2016-09-07 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
118. ↑   «CBLDF- Articles: Neil Gaiman Talks Sandman, CBLDF on NPR» *web.archive.org* 2009-08-14 (Noiz kontsultatua: 2019-01-08).
119. ↑   MrPopcultfan. *Tori Amos - Tear in Your Hand (Lyrics).*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
120. ↑   «Everything Tori | Carbon» *web.archive.org* 2010-09-22 (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
121. ↑   «Everything Tori | Space Dog» *web.archive.org* 2010-09-23 (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
122. ↑   Gaiman, Neil. *listening to unresolving.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
123. ↑   Neil. *Blueberry Girls.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
124. ↑    *News from Green Man Press » Blog Archive » Blueberry Wanderings.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
125. ↑   «1991 Harvey Award Nominees and Winners» *www.hahnlibrary.net* (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
126. ↑   **(Ingelesez)** «1991 Award Winners & Nominees» *Worlds Without End* (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
127. ↑   **(Ingelesez)** «1990s» *Comic-Con International: San Diego* 2012-12-02 (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
128. ↑   «The Locus Index to SF Awards: 2000 Bram Stoker Awards» *web.archive.org* 2010-04-03 (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
129. 1 2   **(Ingelesez)** «2002 Award Winners & Nominees» *Worlds Without End* (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
130. ↑   **(Ingelesez)** «2006 Award Winners & Nominees» *Worlds Without End* (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
131. ↑    *The Shirley Jackson Awards » 2010 Shirley Jackson Awards Winners.*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-13).
132. ↑   «The Locus Index to SF Awards: Index of Literary Nominees» *web.archive.org* 2013-10-14 (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
133. ↑   Gaiman, Neil. *(Insert amazed and delighted swearing here).*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-14).
134. ↑   **(Ingelesez)** Boyd, Betsy; Boyd, Betsy.  (2007-07-26). «Stars align for Neil Gaiman» *Variety* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
135. ↑    *Jay and Silent Bob's Super Groovy Cartoon Movie (2013).*  (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
136. ↑   **(Ingelesez)** «Elle Fanning to Star in Neil Gaiman Adaptation 'How to Talk to Girls at Parties' (Exclusive)» *The Hollywood Reporter* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).
137. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Otsoak hormetan - Astiberri Ediciones» *www.astiberri.com* (Noiz kontsultatua: 2019-01-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q210059
* Commonscat Multimedia: Neil Gaiman

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 103859257
* ISNI: 0000 0001 2146 227X
* BNE: XX1117725
* BNF: 121369632 (data)
* BNC: 000717698
* CANTIC: a1008910x
* GND: 120365820
* LCCN: n90640849
* NDL: 00734583
* NKC: jn20000807024
* NLA: 35806006
* Tabakalera ID: 92550
* CiNii: DA13617513
* SNAC: w644620j
* SUDOC: 02982477X
* BIBSYS: 90944551
* UB: a1243868
* ICCU: TO0V200421
* Open Library: OL53305A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q210059
* Commonscat Multimedia: Neil Gaiman