|  |
| --- |
| **Erraldoien Galtzada eta Galtzadako Kostaldea**1 **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
| 
Erraldoien Galtzada,55°14′27″N 6°30′42″W﻿ / ﻿55.2408333°N 6.5116667°W﻿ / 55.2408333; -6.5116667 |
| **Mota** | Naturala |
| **Irizpideak** | vii, viii |
| **Erreferentzia** | 369 |
| **Kokalekua** | Ipar Irlanda, Erresuma BatuaErraldoien Galtzada is located in Ipar IrlandaErraldoien GaltzadaErraldoien GaltzadaErraldoien Galtzada (Ipar Irlanda) |
| **Eskualdea2** | Europa eta Ipar Amerika |
| **Izen ematea** | 1986 (X. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Erraldoien Galtzada** (ingelesez *The Giant's Causeway*, irlanderaz *Clochán an Aifir* edota *Clochán na bhFomhórach*, eta Ulsterko eskozieraz *tha Giant's Causey*), duela 60 milioi urte gertatu zen erupzio bolkaniko batean jatorria duten 40.000 basaltozko zutabe dituen eremu bat da. Irlanda uhartearen iparrekialdeko kostaldean dago, Ipar Irlandako Antrimeko konderrian dagoen Bushmills herritik 3 kilometro inguru iparraldera. 1986an Gizateriaren Ondare eta, 1987an Erreserba Natural Nazional izendatua izan zen. 1693an deskubritu zen.

Itsasoaz bestalde, Eskozian, antzeko egitura duen *Fingalen haitzuloa* kokatzen da.

Bere sorreraren irlandar elezaharra
-----------------------------------

Basaltozko zutabeak
Irlandarrek, harkaitz eraketa honentzako elezahar bat dute.

Istorioaren arabera, bi erraldoi zeuden: bata Irlandakoa eta bestea Eskoziakoa. Hauek, oso gaizki konpontzen ziren, eta etengabe, elkarri, harkaitzak botatzen zizkioten. Hainbeste harkaitz botatzearen ondorioz, itsaso gainean harkaitz eremu bat eratu zen. Eskoziar erraldoiak, harkaitz bidea zeharkatu eta bere aurkaria garaitzea erabaki zuen, irlandarra baino indartsuagoa baitzen. Irlandar erraldoiaren emazteak, eskoziarra zetorrela ikusi zuenean, bere senearra haurrez jantzi zuen. Eskoziarra iristean, haurraren tamaina ikusi, eta, honen aita, hiru aldiz handiagoa izango zela pentsatu zuen, eta, beraz, harkaitzak gogor zanpatuz ihes egin zuen. Orduan, harkaitz hauek, itsasoan hondoratu ziren, beste erraldoia Eskoziara hel ez zedin.

Fruizko zutabe basaltikoak
--------------------------

Bizkaian dagoen Fruiz herriko meategi batean ere geologikoki ikusgarriak diren zutabe basaltikoak daude. Erraldoien Galtzadakoen modukoak.

Arroka bolkanikoa da Basaltoa, Lur planetako gainazalaren %70a osatzen du, lurrazal ozeanikoa basaltoz osaturik dago. Ilargiko beltzuneak eta Martitzeko hainbat gune ere basaltikoak dira. Baina laba basaltikoak batzuetan zutabe erako egitura bitxi hauek osatzen zituen. Zutabe horien forma hexagonala izan ohi da.

Elgoibar inguruan eta Sopelako hondartzaren Ekialdeko aldean aurkitu ahal dira beste erako formazio basaltikoak, kuxin-laba izenez ezagutzen den formazioa. Pillow-laba hauek bakuola kontzentrikoak izan ohi dituzte eta forma biribilduak.

* Fruizeko zutabe basaltikoakFruizeko zutabe basaltikoak
* Erraldoien Galtzadako zutabeak IrlandanErraldoien Galtzadako zutabeak Irlandan

Ikus gainera
------------

* Fingalen haitzuloa
* Fruiz
* Basalto

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. *Europako toponimia fisikoa.* .
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  (PDF) *LIG36: Basaltos con disyunción columnar de Fruiz.*  (Noiz kontsultatua: 2019-02-19).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Erraldoien Galtzadaren gida ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106187
* Commonscat Multimedia: Giant's Causeway

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 237490572
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1430482
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 369

 |

* Wd Datuak: Q106187
* Commonscat Multimedia: Giant's Causeway

  


| * i
* e
* a
Erresuma Batua Gizateriaren Ondarea Erresuma Batuan |
| --- |
| Ingalaterra | 
Bath • Blenheim jauregia • Canterburyko katedrala, San Agustinen abadia eta San Martin eliza • Kornualles eta Mendebaldeko Devongo meatze-paisaia • Derwent haraneko lantegiak • Durhamgo gaztelua eta katedrala • Erromatar Inperioaren Mugak (Hadrianoren Harresia) • Ironbridge arroila • Kostalde jurasikoa • Kew Lorategiak • Liverpoolgo merkataritza eta itsas-hiria • Itsasaldeko Greenwich • Saltaire • Stonehenge, Avebury eta lotutako lekuak • Studleyko Errege Parkea eta Fountains abadia • Londresko dorrea • Westminster jauregia, Westminster abadia eta Santa Margarita eliza
 |
| Eskozia | 
Edinburgheko Hiri Zaharra eta Hiri Berria • Forth Bridge • Erromatar Inperioaren Mugak (Antoninoren Harresia) • Orkadetako bihotz neolitikoa • New Lanark • St Kilda
 |
| Gales | 
Blaenavongo industria-paisaia • Eduardo erregearen gazteluak eta harresiak Gwynedden • Pontcysyllte akueduktua
 |
| Ipar Irlanda | 
Erraldoien Galtzada
 |
| Itsasoaz haraindiko lurraldeak | 
Gough uhartea eta Uharte Helezina, Tristan da Cunha • Henderson uhartea •Saint George herria eta lotutako gotorlekuak
 |