**Endarlatsa** (lehen: *Endarlaza*) Irun-Elizondo burdinbideko tren-geltokia izan zen, Lesakako Endarlatsa auzoan zegoena, Nafarroa Garaian. Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.

Historia
--------

Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun arteko linea hasi zen martxan, bidaiariak eta ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea *The Bidasoa Railway and mines* enpresak kudeatzen zuen eta, zenbait aldiz eskuz aldatu ondoren, *Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa*-k kudeatu zuen behin betiko proiektua. Iruñeraino luzatzeko baimena bazuen ere, luzapen hori ez zen eraiki. Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatzen zuena Plazaolako trena zen.

1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoak ekarritako krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.

Geltokia
--------

Irun — Elizondo burdinbidearen 9,5 kilometro-puntuan zegoen, 41 metroko altueran, San Migel eta Zalain geltokien artean. Bide bakarreko tartea zen, eta ez zegoen elektrifikatuta.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Berodia R. (2007) *El Ferrocarril del Bidasoa 1916-1956* Edit. Luis de Uranzu Kultur Taldea
2. ↑  Martinena J.J. (1998) *Navarra y el Tren*. Colección Panorama nº25 Ed. Nafarroako Gobernua
3. ↑  Olaizola J. Plaza A. Perez Amuchastegui P. (2004) *El Ferrocarril del Bidasoa*. Colecciones Rail. Ed. Trea.
4. ↑   «Geltokiko fitxa *Euroferroviarios* webgunean» *euroferroviarios.net* (Noiz kontsultatua: 2020-12-01).

Ikus, gainera
-------------

* Endarlatsa
* Irun—Elizondo burdinbidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q103811128

 |

* Wd Datuak: Q103811128

| * i
* e
* a
   **Irun — Elizondo burdinbidea** |
| --- |
| **Irun–Hiria** • *Irun–Muga • Irun–Bidasoa • Artiga • Konpantzia • Behobia • Gaztañalde • Alunda • Lastaola • San Migel • Endarlatsa • Zalain • Alkaiaga–Bera • Lesaka–Etxalar • Igantzi–Arantza • Arrigaztelu–Galtzada • Arrigaztelu • Latsa • Sunbilla • Doneztebe–Elgorriaga • Legasa • Narbarte • Erreparatzea • Oronoz-Mugairi • Arraioz • Oharriz • Irurita–Lekaroz • Lekarozko ikastetxea • **Elizondo*** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | San Migel | **Endarlatsa** | Zalain |  |  |  |
|  | Irun–Hiria |  |  |  |  |  | Elizondo |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 |