**Sybille Bedford** [Sybille Aleid Elsa von Schoenebeck] (Charlottenburg, 1911ko martxoaren 16a - Londres, 2006ko otsailaren 17a) idazle eta kazetari alemaniarra izan zen. Bigarren mundu-gerraren britainiar nazionalizatu zen, eta bere literatura-lana ingelesez idatzi zuen. Bereziki ezaguna izan zen Aldous Huxley idazlearen biografiagatik.

Biografia
---------

Sybille Bedford Maximilian Josef von Schoenebeck (1853-1925) aristokrata alemaniarraren alaba izan zen, armadatik erretiratu ofiziala, artearen eta katolikoaren bildumagilea, eta haren emaztea, Elisabeth Bernhardt (1888-1937), jatorri judua zuen alemaniarra. Haurra zela dibortziatuta, aitarekin geratu zen Alemanian, baina hura hil zenean hamalau urte zituela, amarekin Italiara joan zen bizitzera. Handik aurrera, ohikoak izan ziren Ingalaterran egindako egonaldiak eta Italiara egindako bidaiak, azken horretan faxismoa igo eta Alemanian nazismoa izan ondoren, familia Frantzian jarri zen, Sanary sur-Mer herrian. Han XX. mendean erreferentzia izango ziren beste intelektual batzuk ezagutzeko aukera izan zuen, hala nola Thomas Mann, bere familiarekin erbesteratua, Bertolt Brecht, René Schickel eta Aldous Huxley, besteak beste. Thomas Mann eta Huxley-rekin adiskidetasuna lortu zuen, baina Huxley-k eta haren emazteak hunkitu zuten gehien, eta Aldous-ek gidatu zuen literaturaren munduan zehar, eta «haren aholkulari eta eredu intelektual» bihurtu zen, bere hitzetan. 1934an, Mannek argitaratutako erbesteratu alemaniarren aldizkarirako, *Die* Sammlung-ek, literatur erreseina bat idatzi zuen, non nazien erregimena gogor kritikatzen zuen; haren ustez, «adimenaren inhibiziorik gabeko [emaitza] eta ergelkeriaren arnasarik gabe grina noraino eraman dezaketen» erakusten zuen adibide bat. Handik gutxira, Alemaniako banku-kontu guztiak bertan behera geratu ziren, eta lagunen laguntzarekin biziraun behar izan zuen, hizkuntza-eskolak emanez.Handik gutxira, Alemaniako banku-kontu guztiak bertan behera geratu ziren, eta lagunen laguntzarekin biziraun behar izan zuen, hizkuntza-eskolak emanez. 1934an komenentziagatik ezkondu zen Walter Bedfordekin, homosexuala baitzen, eta nazionalitate britainiarra lortu zuen. Senar-emazteak dibortziatu egin ziren laster, baina Bedfordek abizenari eutsi zion eta ondorengo lan guztia argitaratu zuen «Sybille Bedford» izenarekin. Bigarren Mundu Gerra piztu zenean eta naziek Frantziaren aurka mehatxatu zutenean, Genoatik Estatu Batuetara emigratu zuen Huxleyren laguntzarekin, eta Kalifornian jarri zuen bizilekua. Itzultzaile eta idazkari lanetan aritu zen; han Evelyn W. Gendelekin maitemindu zen, honek bere senarra Bedfordegatik utzi zuen eta gero idazten eta editatzen aritu zen. Gatazka amaitzean, Erresuma Batura itzuli zen, eta han finkatu zen behin betiko. Bedford lesbiana zen, eta Eda Lordekin harremanetan hasi zen 1955ean; biak elkartuta egon ziren 1976an Lord hil zen arte.

Britainia Handian literaturan aritu zen buru-belarri, eta bere lehen bidaia-liburua, A visita to Don *Otavio*, arrakasta literario bihurtu zen 1953an. Ondoren, eleberri bat jarraitu zuen, bere autobiografiako lehen liburua izan zena, *A legacy*, best seller bat mundu anglosaxoian. Haren ondoren beste hiru eleberri etorri ziren, beren bizitza osatu zutenak: *A favourite of the gods* (1963), *A compass error* (1968) eta *Jigsaw*: an sentimental education (1989). Azken lan horrekin Boker Prize ospetsuaren hautagai izan zen. Hala ere, Britainia Handiko eta Estatu Batuetako eremutik kanpo, *Aldous* Hugley-ren biografiagatik nabarmendu da bereziki. 1973-1974an argitaratu zuen Aldous Huxley: A biography.Bedford testua lantzen hasi zen Huxleyren heriotza ezagutu zuenean hamar urte geroago. Lana autore estatubatuarraren lehen estudioa eta nortasun eta bizitza osoenetako bat da.

Obra
----

* The Sudden View: a Mexican Journey, 1953 – bidaia-egunkari bat. William Collins 1960an argitaratu zuen berriro,*A Visit to Don Otavio: a Traveller's Tale from Mexico*o, eta, gero, berriro argitaratu zuen, *A Visit to Don Otavio: a Mexican Odyssey* Eland, en 1982.

* *A Legacy*, 1956 – bere lehen eleberria, autorearen lehen urteetan eta hazi zen ingurunean oinarritua. Asmamen eta perspikaziarekin, nobelak Julius von Felden aristokrata aleman fin eta inaktiboaren eta Merzen familia judu aberatsaren (harekin ezkontzen da) arteko munduak marrazten ditu. Eleberria Europan girotuta dago (Frantziako hegoaldea, Paris, Espainia, Berlin eta Alemaniako eremua). mendearen hasieran.

* *The Best We Can Do: (The Trial of Dr Adams)*, 1958 – John Bodkin Adams serieko hiltzaile susmagarriaren hilketen epaiketaren eleberria.

* *The Faces of Justice: A Traveller's report*, 1961 – Ingalaterra, Alemania, Suitza eta Frantziako sistema legalen deskribapena.

* *A Favourite of the Gods*, 1963 – printze erromatar batekin ezkontzen den oinordeko estatubatuar bati buruzko eleberria.

* *A Compass Error*, 1968 – aurrekoaren jarraipena, lan horretako protagonistaren bilobaren maitasunak deskribatzen dituena.

* *Aldous Huxley: A biography,* 1973 – biografia baimendua.

* Jigs*a*w: An Unsentimental Education, 1989 – A Legacyren jarraipena, autoreak Italian eta Frantzian amarekin bizitzen izandako esperientzietan oinarritua.

* *As It Was: Pleasures, Landscapes and Justice*, 1990 – hainbat irizpeni buruzko aldizkarien bilduma, <i id="mwew">Lady Chatterley's</i> Lover-en zentsura, Jack Rubyren judizioa, eta Auschwitzen epaiketa barne, bai eta janariari eta bidaiei buruzko piezak ere.

* *Pleasures and Landscapes: A Traveller's Tal from Europe* – aurrekoaren berrargitalpena, legezko eskriturak ezabatuz eta bi bidaia-saiakuntza osagarri erantsiz.

* *Quicksands: A Memoir,* 2005 – autorearen bizitzaren memoria, Berlinen haurtzarotik gerraosteko Europan izandako esperientzietaraino.

Ohoreak
-------

Sybille Bedford Ingalaterrako Pen Klubeko Royal Society of Literature-ko kide izan zen eta Britainiar Inperioaren Agindua jaso zuen 1984an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Sybille Bedford (1911-2006).* .
2. 1 2 3 4 5 6 7   Guppy, Shusha.  (20 de febrero de 2006). «Sybille Bedford» *The Independent*.
3. ↑    *Feldkirch in literarischen Zeugnissen.* .
4. 1 2 3 4 5 6   Gómez, Lourdes.  (24 de febrero de 2006). «Sybille Bedford, escritora y periodista» *El País*.
5. 1 2 3   «Die Baroness von Feldkirch» *Frankfurter Allgemeine Zeitung* 4 de junio de 2010.
6. 1 2   «Sybille Bedford Papers. Scope and Contents» *Harry Ransom Center* 1 de julio de 2003.

Kanpoko loturak
---------------

Txantiloi:Oficial

* Entrevista con Sybille Bedford:  «Zeugin versunkener Welten» *Die Welt* 22 de noviembre de 2005.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 

	+ **Wikimedia proiektuak**
	+ Wd Datuak: Q72705
	+ **Identifikadoreak**
	+ WorldCat
	+ VIAF: 56648810
	+ ISNI: 0000000114448701
	+ BNE: XX851054
	+ BNF: 121590166 (data)
	+ GND: 124798136
	+ LCCN: n50006934
	+ NKC: jo2002112150
	+ SNAC: w6wm26bt
	+ SUDOC: 030108322
	+ BIBSYS: 90346578
	+ UB: a1152163
	+ ICCU: RAVV032640
	+ Open Library: OL803983A
 |
* Wd Datuak: Q72705

[[Kategoria:1911} jaiotzak]][[Kategoria:2006} heriotzak]]