**Monica Katebe Musonda** (Zambia, c. 1976) enpresaburu, abokatu eta ekintzaile zambiarra da. Ondo ordaindutako abokatu korporatibo zela lana utzi zuen, Zambian oinarritutako elikagaiak prozesatzeko enpresa bat sortzeko, Java Foods Limited, non zuzendari nagusi bezala aritzen da.

Aurrekariak eta hezkuntza
-------------------------

Musonda Zambian jaio zen 1976. Zuzenbidean lizentziatu zen Zambiako Unibertsitatean eta Zuzenbideko Masterra Londresko Unibertsitatean. 2012an elikagaiak prozesatzeko negozioa hasi zuenean, honela deskribatu zuten: "Ingalaterrako eta Zambiako titulu bikoitzeko abokatua."

Abokatu gisa
------------

Musondaren ibilbide juridikoa Erresuma Batuan hasi zen, bigarren gradua egin ondoren. Londresko Clifford Chanceko abokatu elkartua izan zen. Ondoren Hegoafrikara lekualdatu zen, eta Johannesburgoko Edward Nathan-bufetean bazkide izatera iritsi zen.

Hegoafrikan zegoela, Washingtonera (DC) aldatzea konbentzitu zuten, Munduko Banku Taldearen osagaia den Nazioarteko Finantza Korporazioaren barneko Kontseilari Nagusi bezala. Han zegoela, Nigeriako Lagosen Dangote Taldea eratu zen, eta Arlo Juridiko eta Korporatiboko zuzendari gisa kontratatu zuten, laster Taldeko Kontseilari Nagusi bilakatuz.

Aliko Dangote enpresariak Zambiara egindako bidaietako batean, Mosundari galdetu zion zergatik herrialdeko finantza-erakunde eta merkatari orokor gehienak zambiarrak ez ziren pertsonen jabetzakoak ziren, eta baita kudeaketa ere. Erronka bota ziola sentitu zuen, eta bere negozio propio bat sortzea erabaki zuen. Dangote Taldeko Abokatu Orokor izateari utzi zion, eta Java Foods Zambia Limited enpresa jarri zuen martxan.

Ekintzaile gisa
---------------

Aliko Dangote, Afrikako pertsonarik aberatsena, porlan fabrika bat jartzen ari zen Zambian. Bidaia Musondarekin batera egin zuen, eta galdetu zion zergatik ez zegoen Zambiako bankuren bat, aseguru konpainia edo ekipamendu/lehengai hornitzailerik. Erronka eta inspiratuta sentituz, bere bufeteko lanari uko egin zion eta aurreztutako dirua zein familia eta lagunei maileguan hartutako dirua erabiliz, Txinan enpresa bat kontratatu zuen Java Foods markarekin fideoak fabrikatzeko.

Monica Musonda
Lau urte beranduago, bere produktu-lerroa zabaltzea erabaki zuen. Era berean, tokian fabrikatzea eta lehengaia Zambian eskuratzea erabaki zuen. Bere hurrengo produktua "berehalako zereal gotortua" izan zen, "porridge" edo ahi bezala deituz. Arto-irinarekin egina dago.

Elikagaien Soluzioetan Bazkideak (Partners in Food Solutions -,PFS) erakundean laguntza eskatu zuen. Elikagai-enpresen partzuergo honetako partaide batzuk mundu mailakoa dira, hala nola General Mills, Cargill, DSM, Bühler, Hershey eta Ardent Mills. Ondorioz, General Mills eta Cargill-eko ingeniariek, negozio-zuzendariek eta elikagaien zientzialariek Java Foods-eko enplegatuekin lan egin zuten urtebetean, Zambian elikagaiak prozesatzeko planta martxan jartzeko. Doan emandako laguntza hori, US 50.000 dolarretarara heldu zela kalkulatzen da. 

2017ko ekainean, Java Foods-ek lanaldi osoko 25 enplegatu zituen. Kopuru hori lanaldi osoko 19 enplegatura murriztu zen 2020rako. Honakoak dira eskaintzen diren produktuak:  (a) Zee berehalako fideoak, (b) eeZee berehalako zereal gotortua, eta (c) Num Nums arto pintxoak.

Beste gogoeta batzuk
--------------------

Monica Musonda CAFeko Gobernantza eta Etika Batzordeko kide izendatu zuten 2019ko uztailean. Halaber, Musonda Cartier Emakumeen Ekimenaren epaimahaian dago.

Musonda honako enpresen kontseiluetan dago, zuzendari ez-exekutibo gisa (a) Airtel Networks Zambia Plc. (b) Zambia Sugar Plc. eta (c) Dangote Industries Zambia Limited.

Sariak
------

• 2017ko Afrikako Nekazaritzako Ekintzaileen Urteko Saria,

• 2018KO LAB Sariak OHNS-en bidez, 

• 2022ko BBC 100 Emakumeak.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** World Economic Forum.  (2021). *"Monica Katebe Musonda: Founder and Chief Executive Officer, Java Foods Limited"..*  World Economic Forum. Colonia, Suitza.
2. ↑   **(Ingelesez)** CNBC.com Staff.  (2014). *"Monica Musonda: Founder and CEO, Java Foods; non-executive director, Bank of Zambia and Dangote Industries Zambia"..*  CNBC.com. New York City.
3. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** SheInspiresHer.  (2017). *"Monica Katebe Musonda: Entrepreneurship Doesn't Come Eezee to Me"..*  SheInspiresHer.com.
4. 1 2   **(Ingelesez)** Partners In Food Solutions.  (2021). *"Volunteer expertise helps take Zambian food producer to the next level and develop local economy"..*  PatnersInFoodsolutions.com. Minneapolis, Minnesota, United States.
5. ↑   **(Ingelesez)** Partners In Food Solutions.  (2021). *"Volunteer expertise helps take Zambian food producer to the next level and develop local economy".*  PatnersInFoodsolutions.com. Minneapolis, Minnesota, United States..
6. ↑   **(Ingelesez)** Cartier Womens Initiative1)..  (2021). *"Katebe Monica Musonda: Zambia: CEO & Founder of Java Foods".*  CartierWomensInitiative.com.
7. ↑   **(Ingelesez)** Zambian Financial Sector Deepening.  (2021). *"Who We Are: Ms. Monica Musonda, CEO and Founder of Java Foods".*  Zambian Financial Sector Deepening. Lusaka, Zambia.
8. ↑   **(Ingelesez)**  *"BBC 100 Women 2022: Who is on the list this year?".*  BBC News.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Monica Musonda - Zambiara elikadura hobea ekarri nahi duen elikagaien fabrikatzaile tinko baten hasierako istorioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85982686
* Commonscat Multimedia: Monica Musonda

---

 |

* Wd Datuak: Q85982686
* Commonscat Multimedia: Monica Musonda


  


| * i
* e
* a
BBCren 100 emakumeak 2022an |
| --- |
| Alla Pugatxova · Billie Eilish · Priyanka Chopra · Rita Moreno · Selma Blair · Ursula von der Leyen · Sofía Heinonen · Ainura Sagyn · Aleksandra Skotxilenko · Alice Pataxó · Asonele Kotu · Aye Nyein Thu · Ayesha Malik · Cecilia Flores · Chanel Contos · Cheng Yen · Dilek Gürsoy · Dima Aktaa · Efrat Tilma · Elnaz Rekabi · Erika Hilton · Erika Liriano · Esraa Warda · Eva Copa · Fatima Amiri · Geetanjali Shree · Gehad Hamdy · Geraldina Guerra Garcés · Gohar Eshghi · Hadizatou Mani · Heidi Crowter · Ibijoke Faborode · Ifeoma Ozoma · Iryna Kondratova · Jane Rebecca Rigby · Jebina Yasmin Islam · Joy Ezeilo · Judith Heumann · Judy Kihumba · Kadri Keung · Kimiko Hirata · Kisanet Tedros · Kristina Berdynskykh · Laura McAllister · Lina Abu Akleh · Maeen Al-Obaidi · María Fernanda Castro Maya · Marie Christina Kolo · Maryna Viazovska · Mia Mottley · Miky Lee · Milli · Monica Musonda · Monica Simpson · Moud Goba · Naja Lyberth · Nana Darkoa Sekyiamah · Naomi Long · Narges Mohammadi · Nathalie Becquart · Nazanin Zaghari-Ratcliffe · Nigar Marf · Niloufar Bayani · Olena Zelenska · Oleksandra Matviitxuk · Ona Carbonell · Ons Jabeur · Park Ji-hyun · Reema Juffali · Roya Piraei · Roza Salih · Salima Mukansanga · Sally Scales · Samrawit Fikru · Sandy Cabrera Arteaga · Sandya Eknelygoda · Sanjida Islam Choya · Sarah Chan · Sepideh Qolian · Simone Tebet · Sirisha Bandla · Sneha Jawale · Suvada Selimović · Taisia Bekbulatova · Tamana Zaryab Paryani · Tarana Burke · Velia Vidal · Velmariri Bambari · Victoria Baptiste · Wegahta Gebreyohannes Abera · Jana Zinkevytx · Julia Paievska · Julia Satxuk · Yulimar Rojas · Zahra Joya · Zahra Mohammadi · Zar Amir Ebrahimi · Zhou Xiaoxuan · Emakumeak euren ilea mozten · Layli |  |
| ... |
| **<< 2021 - 2023 >>** |