**Alexandra Olaya Castro** (Bogota, Kolonbia, 1976ko martxoaren 30a) kolonbiar fisikari teorikoa da. Londresko Unibertsitateko Fisika eta Astronomia Saileko Irakasle Elkartua. Fisika kuantiko biomolekularrean egindako lanagatik da ezaguna, bereziki fotosintesian efektu kuantikoei buruz egindako ikerketagatik.

2016an Institute of Physicsen Maxwell domina jaso zuen, fisika teorikoaren sari handienetako bat, biologia kuantikoan duen "nazioarteko rol nagusiagatik", bereziki "sistema biomolekularretan efektu kuantikoen teoriari egindako ekarpenengatik".

Prestakuntza
------------

Olaya Castrok 1997an lortu zuen bere gradu-titulua Bogotako Distrital Francisco José de Caldas Unibertsitatean, eta geroago egin zuen masterra Andeetako Unibertsitatean. 2005ean Oxfordeko Unibertsitatean doktoretza lortu zuen.

Ibilbidea
---------

Distrital Unibertsitatean graduatu ondoren, Olaya Castrok Hezkuntza Ebaluatzeko Kolonbiako Institutuarentzat lan egin zuen, Kolonbiako hezkuntza eskala handian ebaluatzeko fisika probak garatuz. Aldi horretan, jarduera hori eta fisika teorikoko master ikasketak konbinatu zituen, eta arlo horretan Madrilgo Unibertsitate Autonomoko eta Instituto for Microstructural Sciences de Ottawako (Kanada) lankideekin lan egin zuen. 2002tik 2005era bitartean Oxfordeko Unibertsitatean egin zuen doktoretza, Clarendon Fund Scholarship eta Somerville Senior Scholarship bekei esker.

Oxforden jarraitu zuen ikerketarekin, eta, geroago, Londresko University Collegen, non gaur egun ikerketa talde baten buru den. Bere lanari esker, fotosintesiaren hasierako etapetan kitzikapen elektronikoen dinamika kuantikoa eta koherentzia kuantikoaren eragina hobeto ulertu ahal izan dira. Haren ikerketak ideia garrantzitsuak ekarri ditu, hala nola akoplamendu bibronikoak eragina duela kitzikapenaren koherentzian eta energiaren banaketan argia biltzeko sistemetan.

2016an, Maxwell domina eman zioten sistema biomolekularretan efektu kuantikoen teorian egindako ekarpenengatik, eta aintzatespen hori lortu zuen lehen latinoamerikarra izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Quantum Physics | Biomolecular Processes | Alexandra Olaya-Castro |UCL» *www.ucl.ac.uk* (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
2. ↑   «About Alexandra Olaya-Castro» *www.ucl.ac.uk* (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Alexandra Olaya-Castro, física teórica | Efemérides» *Mujeres con ciencia* 2018-03-30 (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
4. ↑   Olaya Castro, Alexandra. *Prestakuntza.*  ISBN http://scienti.colciencias.gov.co:8081/cvlac/visualizador/generarCurriculoCv.do?cod\_rh=0000077232..
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** Martins, Alejandra.  (2017-12-07). «"Los estereotipos son como los agujeros negros del universo porque atrapan a las personas": un Facebook Live con la física colombiana Alexandra Olaya Castro» *BBC News Mundo* (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** Semana. «"Me dijeron que era una mala pobre por querer salir adelante": Alexandra Olaya-Castro» *Me dijeron que era una mala pobre por querer salir adelante Alexandra Olaya Castro* (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El par de colombianas que está arrasando con los premios de física» *ELESPECTADOR.COM* 2019-03-08 (Noiz kontsultatua: 2020-03-30).

Kanpo estekak
-------------

* Alexandra Olaya, bere ibilbidea azaltzen. Youtuben
* Alexandra Olaya. El poder de la opción B para romper estereotipos. Youtube

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27644672
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 44156251887807992170
* SUDOC: 236624997
* ORCID: 0000-0003-0801-3597
* Google Scholar: SIfLGHcAAAAJ

 |

* Wd Datuak: Q27644672