recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sandoy eskualdea eta barrutia** (faroeeraz *Sandoyar sýsla og valdømi*) Faroetako bosgarren uhartea den Sandoyk osatzen du Skúvoy eta Stóra Dímun uharte txikiekin batera. Eskualdeak 138 km²-ko azalera du eta 1.551 biztanle bizi dira bertan.

Geografia
---------

Sandoy uhartea (125 km²) Streymoy uharte handiaren hegoaldean dago eta hiriburua Sandur da 558 biztanlerekin. Izenak "areazko irla" esan nahi du, kostaldean dituen hondartza luzeengatik jarritako izena da. Faroetako gainontzeko uharteak ez bezala, Sandoy nahiko laua da.

Skúvoy eta Stóra Dímun uharteak txikiak dira, lehenengoak 57 biztanle ditu eta bigarrenak 4.

Garraioa
--------

Ferri batek lotzen du Tórshavn hiriburuarekin eta tunel batek Streymoy uhartearekin.

Udalerriak
----------

1. Sandur, 558 biztanle
2. Skopun, 499
3. Skálavík, 183
4. Húsavík, 131

Iruditegia
----------

* Sandur.Sandur.
* Sandurreko hondartza.Sandurreko hondartza.
* Skopuneko kaia.Skopuneko kaia.
* Húsavík.Húsavík.
* Skuvoy uhartea.Skuvoy uhartea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q208321
* Commonscat Multimedia: Sandoy

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1190149198246574940008
* **Lekuak**
* OSM: 3729230

 |

* Wd Datuak: Q208321
* Commonscat Multimedia: Sandoy

61°51′N 6°47′W﻿ / ﻿61.85°N 6.78°W﻿ / 61.85; -6.78
**Sangararáko gudua**, Espainiako armadaren eta Tupac Amaru II.a buru zuen armada iraultzailearen arteko lehen gatazka izan zen, 1780an. Túpacek esklabutzaren abolizioa bilatzen zuen. Matxinoak garaile atera ziren gudu honetan.

Túpac Amaruren I.aren matxinada 1780ko azaroak 4an hasi zen. Mita, banaketak, alkabalak eta aduanak ezabatu nahi zituen eta, aldi berean, indigenen aldeko aldaketa sozial bat nahi zuen. Tintako korrejidorea harrapatu eta exekutatu zuten eta Túpac Amaruk, azaroaren 16an, esklabutzaren abolizioa dekretatu zuen.

Albistea Cuscora iristean, errealistek Tiburcio Landaren agindupeko armada bat bidaltzen dute, Fernando de Cabrera Quispicanchiseko korrejidorearekin eta Pedro Sawaraura jauntxoa buru duen indioen batailoiarekin bat egiten duena.

Espainiar armada Sangararára iristen da eta arma plazan dagoen eliza nagusian kokatzen da.

Túpac Amaruk, hildakoak eta zaurituak saihesteko, mezulariak bidali zituen errealistek amore eman zezaten, euren bizitza errespetatzea eskainiz, Cabrera korrejidoreak onartu ez zuena.

Azaroaren 18an borroka basatia hasi zen, ehunka erealista hil ziren, beste batzuek ihes egin zuten eta elizak kalte handiak jasan zituen bere barnean zegoen bolborategiak eragindako leherketa baten ondorioz.

Borroka hau, iraultza honetan egiten den lehena da, eta agintari kolonialak erne jartzen dituena, mugimenduarekin bat egiten zuten indigena, mestizo, esklabo eta kreoleen artean askatasun bila giro bat sortzen dutelako.

Emaitza hondamendia izan zen.

Aurrekariak
-----------

Bataila
-------

Ondorioak
---------

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4872293

 |

* Wd Datuak: Q4872293
**San Salbador eliza** Camanzoko parrokia-eliza da (Vila de Cruces, Galizia). 1166. urtean eraikia, oinplano basilikala du eta hiru nabe eta hiru abside. Antzina monasterio baten eliza izan zen.

Monasterioa
-----------

Camanzoko monasterioa X. mendean sortu zuten Gonzalo kondeak eta Teresa emazteak. Hasieran, monje beneditarrak eduki zituen eta, ondoren, moja komunitate bat. 

Monasterioaren aztarna batzuk geratzen dira, hala nola gela kapitularreko arkupea. Bi zutaberen gaineko zirkuluerdi-formako arkuak dira, hostoen apaindurarekin.

Deskribapena
------------

Elizak oinplano basilikal primitiboa du, hiru nabe eta hiru abside erdizirkular. Erdiko nabea altuagoa da. Burualdetik hurbilen dauden arkuak zorrotzak dira, eta horrek erreforma gotiko bat adierazten du. Burualdeko kaperetako zutabeetako eta nabeetako arkuetako kapitelak erromanikoak dira eta apaindura geometrikoak eta loredunak dituzte. Burualdeko kaperetan sartzeko arkuak ornamentatutako arkiboltez osatuta daude. Presbiterioaren gaineko kanoi-gangaren zati bat XVI. mendeko pinturez estalita dago.

Kanpoaldean, erdiko absideak ferra-oinplanoa du; alboetako absideek ferra-oinplanoa dute barruan, eta kanpoan zirkuluerdi-formakoa.

Ate nagusiak arkibolta bikoitza du zutabeen gainean; kanpoko arkiboltak lore apaingarriak ditu. Tinpanoan Agnus Dei bat dago zizelkatua, ferra-arku formako lore-zerrenda batez inguratua. Iparraldeko hormako ate erromanikoak arkibolta peraltatuak ditu, bi zutabetan gainjarritako arku txikiz apainduak. Hegoaldeko fatxada berregin egin zen portada zaharreko zenbait elementu kontserbatuz.

Egungo egoera
-------------

Eliza egoera penagarrian dago eta erdiko absideko freskoak hondatuta daude. Gela kapitularra biltegi gisa erabiltzen da.

Iruditegia
----------

* Monasterio zaharreko arkuakMonasterio zaharreko arkuak
* Atari nagusiaAtari nagusia
* 
* 
* AbsideakAbsideak

Kanpo estekak
-------------

* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q385474
* Commonscat Multimedia: Church of San Salvador de Camanzo

---

 |

* Wd Datuak: Q385474
* Commonscat Multimedia: Church of San Salvador de Camanzo
**San Salvador eliza** Vilar de Donasen dagoen tenplua da (Palas de Rei, Lugo, Galizia). 1931n monumentu historiko-artistiko izendatu zuten.

Jatorrian eliza monastikoa izan zen. Haren sortzailea Arias Pérez de Monterroso izan zen, XII. mendearen erdialdean.

Deskribapena
------------

### Kanpoaldea

Gurutze latindar formako oinplanoa du, eta burualdean hiru abside erdizirkular. Portada nagusia xake-formako arkuz apainduta dago (1230. urtearen inguruan datatuak). Portada kontrahormen eta teilatu-hegal baten artean kokatzen da. Teilatu-hegalak harburuak ditu. Erlaitzean hiru irudi daude: Birjina gotikoa Haurrarekin, San Migel eta San Bartolome. 

### Barrualdea

Nabe nagusiak bi isuriko egurrezko teilatua dauka, gurutzaduraren iparraldeko besoak bezala; hegoaldeko besoak kanoi-ganga dauka, eta gurutzadurak gurutze-ganga.

Kapera nagusira arku hirukoitz baten bidez iristen da. Joan II.aren garaiko pintura gotikoekin apainduta dago. Gurutzaduraren iparraldeko besoan harrizko baldakin bat eta San Gregorioren meza irudikatzen duen harrizko erretaula bat nabarmentzen dira.

Barruan hilobi hauek daude: Fernán Ares Noguerolena, 1378koa, eta Santiago Pérez de Ulloarena, 1410. urtean hildako Santiagoko Ordenako zaldunarena.

Irudi-galeria
-------------

* AtariaAtaria
* AbsideakAbsideak
* Ikuspegi orokorraIkuspegi orokorra
* HilobiakHilobiak
* MargoakMargoak
* Barrualdeko ikuspegiaBarrualdeko ikuspegia

Erreferentziak
--------------

1. ↑  1931ko ekainaren 3ko dekretua. Gaceta de Madrid

Kanpo estekak
-------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5410477
* Commonscat Multimedia: Igrexa de Vilar de Donas

---

* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 669-760
* BIC: RI-51-0000713

 |

* Wd Datuak: Q5410477
* Commonscat Multimedia: Igrexa de Vilar de Donas
**San Salbatore eliza** Ebroko Erriberako Azagra udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko-pizkundar estiloa ditu.

Eraikina
--------

Eliza estilo gotiko-pizkundarrean eraiki zen, habearte bakarrarekin, burualde pentagonalarekin eta kontrahormen arteko kaperekin. Hori guztia, altuera berean, izar-gangez estalita dago. 1530a baino lehen, Joan Ilarregi Azkoiengo maisuaren parte-hartzea dokumentatu zen, eta, geroago, bertan lan egin zuten Paskoal Izaguirre eta Domingo Igarzabal harginek ere. Haien oinordekoak, Domingo Sagastizabalek, ordainketak eskatzen zituen 1658. urtean. 1718koa da José de Raónek, Kalagorriko bizilagunak, eraiki zuen sakristia berria, eta 1734an Isidro Sanchezek adreiluzko elizpea eraiki zuen. Erretaula nagusiak, San Frantzisko Xabierkoaren eta San Gregorio Ostiakoaren alboekin batera, Nafarroako barrokoaren multzorik onenetako bat osatzen dute, bere trazagatik eta Tuterako obra garaikideekin duen dekorazioagatik lotuta dagoena. Zehazki, erretaula nagusia Francisco de San Juan y Velascok eta bere seme Josek, Tuterako eskultoreek, dokumentatu zuten 1700. urtean. Alboetako erretauletako teilatupeko pinturak, bai Desposorioen mihisea, bai San Pedroren Predikazioarena, Kalagorriko José de la Fuente Santa Mariako margolariak egin zituen 1730ean. Jesusen Bihotzaren eta San Joseren bikien aldeko erretaulak dira, 1680. urtean.

Erreferentziak
--------------

* *Nafarroako Entziklopedia Handia | AZAGRA.*  (Noiz kontsultatua: 2021-09-07).

Ikus, gainera
-------------

* Azagra
* Ebroko Erribera
* Erriberagoiena

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q112861984

 |

* Wd Datuak: Q112861984
Solarpunk bandera
**Solarpunk** mugimendu soziopolitiko**,** literatura genero eta arte mugimendua da, etorkizuna nola izan litekeen aurreikusten duena, gizateriak egungo erronka nagusiak konpontzea helburu duena, iraunkortasun-arazoak azpimarratuz, hala nola klima-aldaketa eta kutsadurari aurre eginez. Solarpunk ildoak, literatura, arte ederrak, arkitektura, moda, musika, tatuajeak eta bideo-jokoak bezalako euskarri ugari erabiltzen ditu, steampunk eta cyberpunk mugimenduen antzera, baita barrokoa eta Art Nouveau eta inpresionismoa bezalako arte mugimendu finkatuagoetako erreferentziak ere. 

Solarpunka teknologiaren garapenarekin oso lotuta dagoen arren, modu iraunkorrean bizitzeko teknologia baxuko moduak ere hartzen ditu kontuan, hala nola lorezaintza, psikologia positiboa eta DIY kultura. 

Izenak dioen bezala, Solarpunkak punk ideologien alderdi asko ditu, besteak beste, berdintasunezkoa, humanismoa, antiautoritarismoa, kontsumismoaren aurkakoa, korporatibismoaren aurkakoa, gerraren aurkakoa , deskolonizazioa, arrazakeriaren aurkakoa, sexismoaren aurkakoa, animalien eskubideak, hazkuntzaren aurkakoa eta abar. Kultura askearen mugimenduaren, software librearen eta informazio askatasunaren alderdiak ere partekatzen ditu.

Solarpunk mugimendua Euskal Herrian
-----------------------------------

2020ko pandemiareren baitan Solarpunk mugimenduak lehen adierazpenak izan zituen Euskal Herrian:

* *Solarpunk manifestu bat* euskarara itzuli zuen Gorka Julio Hurtado ekintzaileak.
* *Solarpunk DIN A4an [Ideia deialdia]* proposatu zuen Bakalhau kolektiboak Etzi.pm agerkari digitalean.
* *Euskal Herria Solarpunk* hitzaldi propositiboa egin zuen Beñat Irasuegi Ibarra kooperatibistak Euskarabildua 2021 jardunaldietan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑     *Solarpunk Manifestu Bat (Euskera) – ReDes – Regenerative Design.*  (Noiz kontsultatua: 2021-11-06).
2. ↑    etzipm.  (2020-04-06). «[Ideia deialdia Solarpunka DIN A4an»] *etzi.pm* (Noiz kontsultatua: 2021-11-06).
3. ↑   «Euskarabildua» *www.euskarabildua.eus* (Noiz kontsultatua: 2021-11-06).
4. ↑    «Beñat Irasuegi - Euskal Herria Solar Punk» *Euskarabildua Jardunaldien PeerTube instantzia* (Noiz kontsultatua: 2021-12-05).

Kanpo estekak
-------------

* *Solarpunk Manifestu Bat* - Euskarazko itzulpena: Gorka Julio Hurtado
* *Euskal Herria Solar Punk* hitzaldia - Beñat Irasuegi Ibarra (Euskarabildua 2021)
* Solarpunk DIN A4 [Ideia deialdia] emaitzen jasoketa:

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q72206346
* Commonscat Multimedia: Solarpunk

---

 |

* Wd Datuak: Q72206346
* Commonscat Multimedia: Solarpunk
**Santa Cruz konderria** (ingelesez: *Santa Cruz County*) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Santa Cruz da. 2010eko zentsuaren arabera 262.382 biztanle zituen, Santa Cruz kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Santa Cruz konderriak 1.572,55 kilometro koadro ditu. Horietatik 419,57 ura dira. Beste 1.152,99 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 262.382 pertsonetatik 240.489 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 84.092 dira. 2.304 beltzak edo afroamerikarrak. 978 amerikar natiboak ziren eta 292 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10.658 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 612 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 7.049 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108122
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz County, California

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152712362
* ISNI: 0000 0004 0600 3130
* LCCN: n80146728
* NARA: 10037058
* **Lekuak**
* OSM: 7870163
* TGN: 1002869

 |

* Wd Datuak: Q108122
* Commonscat Multimedia: Santa Cruz County, California
Jeremias Profeta
**Profeta** izenarekin erlijioan gizakien eta jainkoen artean hitz egiten duen pertsona ezagutzen da. Berez profetek Jaungoikoarekin edo bestelako izaki sobrenaturalekin esperientzia pertsonal bat izan duten pertsonak dira, eta euren misioa jaso duten mezua barreiatzea izaten da. Jaungoikoaren hitzaren mezularitzat hartzen da bere herrian.

Profeta hitza erabiltzen da, era berean, etorkizunean gertatutako den zerbaiten berri emateko, jasotako mezuan oinarritua edo ikusten dituen seinaleak kontuan harturik.

Erlijio bakoitzak bere profetak ditu, eta batzuk profeta izan daitezke erlijio batean baino gehiagotan. Adibidez Jesus Nazaretekoa profeta da kristau eta musulmanentzat, Moises profeta da kristau, musulman eta juduentzat. Bahaismoan ere hauek profetak dira, nahiz eta bere esanahia ezberdina den.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q42857
* Commonscat Multimedia: Prophets

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11934619h (data)
* GND: 4047487-2
* LCCN: sh85107528
* NKC: ph162848
* AAT: 300188709

 |

* Wd Datuak: Q42857
* Commonscat Multimedia: Prophets
**Santa Maria eliza** edo **Andra Mariaren eliza** Bizkaiko Mundaka udalerrian dagoen eliza bat da. Herrigunean bertan dago.

Historia
--------

Parrokia hau XI. mendean ere bazegoen, 1050. urtean Iñigo Lopez de Nuño Nuñez de Vizcaya Bizkaiko kondeak Santa Maria eliza eta Mundadako herria Aragoiko San Juan de la Peña monasterioari ematen zizkiola jartzen duen 1071ko agiri bat gordetzen baita. Eliza, Munakatarren dorretxearekin batera eraiki zen, Butroetar Gonzalezek, Munakatar Ruiz Sanchez jaunaren etsaia zenak, eraiki zuen bandoen arteko borroken garaian (1446ko ekainaren 24a).

Nahiz eta gaur egun haurrentzako jolas-parkeaz inguratua egon arren, jatorriz alboan Munakatarren dorretxea zegoen, baina 1446ko ekainaren 24an Banderizoen gerratearen garaian Munakatarreen eetsai zen Gomez Gonzalez Butroikoak suntsitu zuen. Ordutik aurrera gaur egun dagoen gune irekia mantendu da.

Historian zehar eliza udalerriaren eskutik eraldatu da. Honela, XIX-XX. mendeetan herriko itsasgizonen diru laguntzekin zaharberritu zenean, elizate ere bilakatu zen. XX. mendetik aurrera eraikinak gaur egungo itxura mantendu izan du, udalerriko ikurretako bat bilakatu delarik.

Barnean, gurtu ohi den San Petri apostuluaren erlikia bat dago.

* Aurrealdea.Aurrealdea.
* Atzealdea.Atzealdea.
* Itsasotik ikusia.Itsasotik ikusia.
* Kanpandorrea.Kanpandorrea.
* Alboko ikuspegia.Alboko ikuspegia.

Egitura
-------

X. mendean eliza erromaniko estiloan proiektatu zen, baina XVI. mendean suntsitua izan zen. XVI. mendeko lehen herenean burututako berreraikitzean gotiko berantiar estiloko oinplanoz eraikiti zen. Eraikuntza lanak mende osoz luzatu ziren, mendebaldeko aldea atari errenazentista eta kapitel jonikoz osatu zelarik. Gainera, XIX. meendean gaur egungo kanpandorrea eta aurrealdeko ataria gehitu zitzaizkion.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Mundakako historia. Mundaka.org
2. ↑  *Mundaka*, Bizkaia.net
3. ↑  Anibarro Sánchez, S. *Iglesia de Santa María (Mundaka)*, Arkeoikuska: Arkeologia ikerketa, ISSN 0213-8921, 2003. zbk. 2003, 310-312. orr. **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5911691
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María, Mundaka

---

 |

* Wd Datuak: Q5911691
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María, Mundaka
**Santa Marina baseliza** Zarauzko Alde Zaharrean dagoen baseliza txikia da.

Historia
--------

Marina Alzurukoa jarritako harrizko gurutze batean du oinarria, Zarauztik Azpeitiarako bidearen irteeran. Ondoren estalkia jarri zitzaion, umilategi bilakatuz; azkenik eraikin bat egiteko baimena eskatu zuen. Baina gurutzea zegoen lekuan aukerarik ez zegoenez eraikin bat egiteko 1610an Santa Marina kalera mugitu zen, 16. zenbakian. XVII. menden, hurbil zegoen plazatxoren batean, oraingoaren adbokazio berdineko beste ermita bat izan zen.

1932an suntsitu zen eta gaur egungo lekura mugitu zen. 1991ean berriro ere bota zen, fatxada mantenduz.

Arkitektura
-----------

Nabe karratu bat da, kalera irekita dagoen atrioa, altarea eta sakristia txiki bat. Fatxadak estilo gotikoa du, baina gerora egina dago. Arreta berezia eskatzen du fatxada nagusiak. Bertan hainbat elementu ojibal ikus daitezke. Sarbidea arku puntaduna da, eta fatxadako alboetan dauden bi pinakulu sendoen artean dago.

Ondarea
-------

Barruan hainbat eskultura daude, Santa Marinarenak, Kristoren gurutziltzatzearena eta Santa Apoloniarena. Eusko Jaurlaritzak ondare izendapena eman zion.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Zarautz Histórica ~ Santa Marina (María de Antioquía) [Ermita | Zarautz Gipuzkoa Guipuzcoa País Vasco»] *www.gurezarautz.net* (Noiz kontsultatua: 2019-09-11).
2. 1 2   «Santa Marina Ermita. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» *www.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-09-11).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65684006
* Commonscat Multimedia: Santa Marina, Zarautz

---

 |

* Wd Datuak: Q65684006
* Commonscat Multimedia: Santa Marina, Zarautz
**Stanton konderria** (ingelesez: *Stanton County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Johnson City da. 2010eko zentsuaren arabera 2.235 biztanle zituen, Stanton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stanton konderriak 1.762,27 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,18 ura dira. Beste 1.762,09 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.235 pertsonetatik 2.179 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 828 dira. 12 beltzak edo afroamerikarrak. 21 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 21 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q377035
* Commonscat Multimedia: Stanton County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158293741
* LCCN: n82024995
* **Lekuak**
* OSM: 415768
* TGN: 2000753

 |

* Wd Datuak: Q377035
* Commonscat Multimedia: Stanton County, Kansas
*Artikulu hau Afrikako mendiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Stanley».*
**Stanley mendia** Ruwenzori mendikatean kokatutako mendia da. Kongoko Errepublika Demokratikoa eta Ugandako mendirik altuena eta Afrikako hirugarrena da (Kilimanjaro -5.895 m- eta Kenya mendia -5.199 m- eta gero). Bai Stanley mendiak bai gertuko zenbait mendiek glaziareak izateko beste altuera dute.

Stanley mendiak gailur bikiak eta beste zenbait gailur txikiagoak ditu:

| Gailurra | Metroak |
| --- | --- |
| Margherita gailurra | 5.109 |
| Alexandra | 5.091 |
| Albert | 5.087 |
| Savoia | 4.977 |
| Ellena | 4.968 |
| Elizabeth | 4.929 |
| Phillip | 4.920 |
| Moebius | 4.916 |
| Great Tooth | 4.603 |

Lehendabiziko igoera 1906an Savoiako Luigi Amedeo Abruzziko dukeak, J. Petigaxek, C. Ollierrek eta J. Brocherelek egin zituen. Margherita gailurraren izena Savoiako Margheritaren omenez jarri zioten.

Ikus, gainera
-------------

* Afrikako geografia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q221666
* Commonscat Multimedia: Mount Stanley

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1867836
* TGN: 1108229

 |

* Wd Datuak: Q221666
* Commonscat Multimedia: Mount Stanley
**Stevens konderria** (ingelesez: *Stevens County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Morris da. 2010eko zentsuaren arabera 9.726 biztanle zituen, Stevens kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stevens konderriak 1.490,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 30,34 ura dira. Beste 1.459,73 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,53 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 9.726 pertsonetatik 9.268 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 337 dira. 75 beltzak edo afroamerikarrak. 81 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 146 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 152 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490443
* Commonscat Multimedia: Stevens County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127853275
* LCCN: n81093352
* **Lekuak**
* OSM: 1795719
* TGN: 2001073

 |

* Wd Datuak: Q490443
* Commonscat Multimedia: Stevens County, Minnesota
**Stevens konderria** (ingelesez: *Stevens County*) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Colville da. 2010eko zentsuaren arabera 43.531 biztanle zituen, Stevens kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stevens konderriak 6.580,51 kilometro koadro ditu. Horietatik 163,13 ura dira. Beste 6.417,38 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,62 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 43.531 pertsonetatik 39.446 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.185 dira. 145 beltzak edo afroamerikarrak. 2.275 amerikar natiboak ziren eta 62 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 234 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 73 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.296 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q483954
* Commonscat Multimedia: Stevens County, Washington

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 147745786
* **Lekuak**
* OSM: 1150602
* TGN: 2002250

 |

* Wd Datuak: Q483954
* Commonscat Multimedia: Stevens County, Washington
**Saskia van Uylenburgh** (1612ko abuztuaren 2a - 1642ko ekainaren 14a) Rembrandt van Rijnen margolari nederlandarren emaztea izan zen eta artista handi honen margo eta marrazki askotarako modeloa izan zen.

Bizitza
-------

Leeuwardenen jaioa, Saskia zortzi neba-arreben arteko gazteena izan zen. Bere aita, Rombertus van Uylenburgh, goi-mailako legegizona, hiriko burgumaisua eta Franekerreko Unibertsitatearen sortzaileetako bat izan zen. Umezurtz geratu zen hamabi urterekin, bere ama eta, bost urte geroago, bere aita hil zirenean.

Saskia eta Rembrandt 1634ko ekainaren 22an ezkondu ziren Het Bildt (Friesland) herrian. Saskia herri honetan bizi izan zen, bere ahizpa Hiskje eta bere koinatu Gerard van Looren zainzapean. Saskiak teologia irakatsi zuen Franekerren bere beste koinatu bati, Johannes Maccovius irakasle poloniarrari, lagunduz.

Rembrandtek bere artelanen bidez dirua irabazten hasi zenean, bera eta Saskia Jodenbreestraateko (Amsterdam) etxe nabarmen batera aldatu ziren, 1639an. Hiru seme-alaba jaio eta berehala hil zitzaizkion. 1641ean seme bat izatea lortu zuen, eta Titus van Rijn izena jarri zion. Saskia hurrengo urtean hil zen, seguru asko tuberkulosiagatik, eta Amsterdamen lurperatu zuten.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Saskia van Uylenburgh*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109676
* Commonscat Multimedia: Saskia van Uylenburgh

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 95965196
* ISNI: 0000 0000 7105 3952
* BNF: 17772792p (data)
* GND: 124664555
* LCCN: n2001027151
* SUDOC: 160437970
* ULAN: 500043384
* BPN: 09458818

 |

* Wd Datuak: Q109676
* Commonscat Multimedia: Saskia van Uylenburgh
**Seleuko IV.a Filopator** ("bere aita maite duena"), Seleukotar dinastiakoa, Siriako errege izan zen K.a. 187tik K.a.175 arte. Pontoko Erresumako Laodize III.a eta Antioko III.a Handiaren semea zen, eta bere aitaren oinordekoa izan zen seleukotar tronuan. Bere ministro zen Heliodorok eraila, bere oinordekoa, bere anaia Antioko izan zen, bere seme Demetrio, ondoren Demetrio I.a Soter izango zena, Erroman bahitu bezala aurkitzen baitzen.

Antioko III.ak Erromaren aurka eginiko gerragatik ahuldua zegoen arren, Seleuzidar Inperioa oraindik zabala zen, eta, Siriaz gain, Zilizia, Palestina, Mesopotamia eta egungo Iranen zati bat hartzen zituen. Baina, erromatarrek exijitutako kalte ordain garestiaren ordainketak, Seleuko IV.aren erregealdi osoan zailtasun ekonomikoak sortu zituen. Bere semea bahitu bezala bidaltzera behartu zuten.

Seleukok, bere ministro Heliodoro, Jerusalemera bidali zuen K.a. 176tik K.a. 175 arte, Jerusalemeko tenpluko altxorra bereganatzeko. Misio hau bete eta itzuli ondoren, Heliodorok Seleuko erail zuen. Zentzuzkoa da ministroak, armadaren zati bat erosteko haina aberastasun aurkitu izana. Antiokok, Seleukoren anaiak, egoera berriz hartu zuen Erromatik itzuli zenean, eta, Heliodoro hil ondoren, Antioko IV.a Epifanes izenarekin tronuratu zen.

Izan zuen seme bakarra, Demetrio izan zen.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Antioko III.a Handia** | **Seleukotar erregea**K.a. 187-K.a. 175 | Ondorengoa**Antioko IV.a Epifanes** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3362
* Commonscat Multimedia: Seleucus IV

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05344/eu\_s\_1639/s1639
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q3362
* Commonscat Multimedia: Seleucus IV
**Seleuko III.a Soter Zerauno** (antzinako grezieraz: Σέλευκος Γ΄ ὁ Σωτήρ, ὁ Κεραυνός; ?-K.a. 223), Seleuzidar Inperioko errege bat izan zen, Seleuko II.a Kalinikoren seme nagusia, honen oinordekoa izan zelarik. Bere *Zerauno* ezizenak, "tximista" esan nahi du. Bere erregealdia laburra izan zen, ez zen hiru urtera ere iritsi, K.a. 225etik K.a. 223 arte. Bere aitak, bizi izan zen bitartean egiterik izan ez zuena egin zuen: Pergamoko Atalo I.ari aurre egitea, Antioko Hieraxen aliatua zena, hau, Seleuko II.aren anaia, eta, beraz, bere osaba zelarik, duela gutxi hil zena, baina Atalori lagundu ziona, nork, egoera, bere mugak hedatu eta Asia Txikia guztia konkistatzeko probestu zuen.

Tauron eginiko kanpaina honetan zehar, Seleuko III.a, eraila hil zen, Nikanor izeneko bere ofizialetako baten esku, honen traizio batean, Apaturios galiarraren laguntzarekin, K.a. 223an.

Bere oinordekoa, bere anaia Antioko III.a Handia izan zen, Akeoren laguntzarekin, hildako erregearen senidea, nork eragin handia izan zuen bere erregealdian. Akeok, tropek eskaini zioten koroari uko egin zion, eta inperioko erregeorde bezala gobernatzea nahiago izan zuen. Molon, goikaldeko probintzien gobernari izendatu zuen, eta, berarentzat hartu zuen Asia Txikia. Arrakastarekin borrokatu zuen Atalo I.aren aurka eta Pergamon zokoratua utzi zuen, eta, beraz, berea izan zen bere anaiak hasitako gerra irabaztearen meritua.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Seleuko II.a Kaliniko** | **Seleuzidar erregea**K.a. 225-K.a. 223 | Ondorengoa**Antioko III.a Handia** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3371
* Commonscat Multimedia: Seleucus III

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05344/eu\_s\_1639/s1639
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q3371
* Commonscat Multimedia: Seleucus III
Sare-txartela (NIC)
**Sare-txartela** edo **NIC** (*Network Interface Card*, Sareko Interfazedun Txartela euskaraz), DTE (Data Terminal Equipment), ordenagailu edo inprimagailu bati sare baterako sarbidea eta baliabideak elkarbanatzea ahalbidetzen dizkion gailu elektronikoa da. Sarean erabilitako kableatua eta arkitekturaren arabera, interfaze desberdinak existitzen dira, baina gaur egun ohikoena RJ45 interfaze bidezko Ethernet teknologia da erabiliena.

Sare-txartel bakoitzak zenbaki identifikatzaile bat dauka, 48 bit hamaseitarrek osatzen dutena eta MAC deritzona. Hardware helbide hauek bakarrak dira eta Ingeniari Elektriko eta Elektroniken Institutuak (IEEE) kudeatzen ditu. MAC zenbakiaren lehen hiru byteek (OUI) hornitzailea definitzen dute.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q165233
* Commonscat Multimedia: Ethernet network cards

---

 |

* Wd Datuak: Q165233
* Commonscat Multimedia: Ethernet network cards
Neolitoan erabilitako arrantza sare baten aztarnak
**Sarea** hariak edo kidekoak gurutzatuz eta mailak osatuz egiten den ehuna da. Hariaz gain, soka edo alanbrea edo beste material batzuk erabil daitezke elkarlotzeko egitura hori. Sarean, ohikoan, aire-espazioak, zuloek edo hutsuneak azalera gehiago du ehunaren forma materialak baino, baina hala ere, espazioen zulo-zabaleraren arabera, sarea tresna balekoa izango da delako material bati ihes egiten utzi gabe eusteko.

Sarearen maila egin daiteke gariak besterik gabe lotuz edo korapilotuz. Sarearen ezaugarri nagusia objektu solidoak haren zulo eta hutsuneen tamainaren arabera atxikitzeko gaitasuna da, fluidoak edo sareak berak baino txikiagoak diren beste objektu batzuk igarotzen uzten dituen bitartean. Historia luzea duen tresna da gizakiak bere historian zehar erabili dituenen artean.

Sarea hainbat materialez egin daiteke. Tradizionalki, animalia edo landare-zuntzak erabili izan dira, oro har dagoeneko korapilatuta dauden sokak sortzeko, nahiz eta gaur egun ehun sintetikoak, esaterako, nylona edo metalak, esaterako, altzairua, erabiltzen diren askoz ere tentsio handiagoa jasan behar denean.

Historia
--------

Sareen artean antropologoek uste dute arrantza-sareak direla teknologia goiztiar bat bereziki, baina haien aztarna arkeologiko gutxi geratzen da, sareak material organiko deskonposagarriz eginak baitziren. Ezagutzen diren lehen sareak Finlandian aurkitu ziren eta duela 8.000 eta 5.000 urte bitartekoak dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Euskaltzaindiaren Hiztegia» *www.euskaltzaindia.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-12-03).

Kanpo estekak
-------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelaniazko Wikipediako «Red (aparejo)» artikulutik itzuli da; zehazki, 2022-10-31ko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q986291
* Commonscat Multimedia: Nets

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85091042
* NARA: 10676301
* AAT: 300230818

 |

* Wd Datuak: Q986291
* Commonscat Multimedia: Nets
**Sardur I.a**, Urartuko errege bat izan zen. K.a. 832tik K.a. 825 arte gobernatu zuen.

Lutpiriren semea zen, dirudienez, hau ere, Urartuko erregea, baina berari buruz ezer ezagutzen ez dena. Egin zuen gauzarik ezagunena, hiriburua, Arzashkunetik Tushpara eraman izana da. Hiriburu berriaren harresietan, idazkun bat grabarazi zuen, non, bere burua, "osotasunaren erregea" eta "Nairiko Herrialdeko erregea" bezala deskribatzen duen, bere ondoko herrialde handia zen Asiriaren eredua jarraituz. Idazkun hau, idazkera kuneiforme akkadikoana idatzia, Urartuko lehen testu idatzia da.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Lutipri** | **Urartuko erregea**K.a. 832-K.a. 825 | Ondorengoa**Ishpuini** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Sardur I.a*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q363475
* Commonscat Multimedia: Sarduri I

---

 |

* Wd Datuak: Q363475
* Commonscat Multimedia: Sarduri I
sare-kotaren hiru adibide.
**Sare-kota** (ingelesez: *byrnie* edo *haubergeon* ) enborra estaltzen duen posta-armadura da, batzuetan, besoen eta izterraren zati bat ere estaltzen du.

Erdi Aroko posta batek 10 kilo inguru pisatzen zituen. Borrokan erabiltzeko nahikoa arina zen eta ez zuen ia oztopatzen soldaduaren mugikortasuna. Erabiltzen ez zenean, bilduta gorde zitekeen eta horrela erosoago garraiatu ahal izango zen.

Sare-kotak oso ondo babesten du mozketetatik eta zertxobait okerrago arma labankadatik, ubelduretatik, aldiz, ez du batere ondo babesten duen malgutasunaren ondorioz. Hori dela eta, azpian jantzi betea ( gambeson bat adibidez) janztean bere eraginkortasuna areagotu egiten da.

* Joan II.a Kasimiro erregearen Transilvaniako desfileko sare-kota. XVII.Joan II.a Kasimiro erregearen Transilvaniako desfileko sare-kota. XVII.
* Rikardo Lehoi Bihotzaren zigilua alkandora batekin jantzita. 1195.Rikardo Lehoi Bihotzaren zigilua alkandora batekin jantzita. 1195.
* Erdi Aroko sare-kota; Musée du Moyen-Âge, Paris.Erdi Aroko sare-kota; Musée du Moyen-Âge, Paris.

Erreferentzia
-------------

1. ↑   «Sare-kota. Arabako Arma Museoa. "Kultura etxez etxe" - kulturaraba - web.araba.eus» *www.kulturaraba.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-12-14).

Ikus, gainera
-------------

* Mithrilezko sare kota

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q659631
* Commonscat Multimedia: Mail (armour)

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4785961-1
* AAT: 300299206
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q659631
* Commonscat Multimedia: Mail (armour)
Propoliak erlauntza barruan (eskuinean)

  

**Propolia** erleek zuhaitzetatik ateratzen duten substantzia erretxinazkoa da, geroago haiek eraldatzen dutena. Gaztainondoa, haritza, makala eta pinuetatik, besteak beste, ateratzen dute.

Erleek erlauntzaren barruan erabiltzen dute, hormak sendotzeko edo zuloak estaltzeko, adibidez. Baita erlauntzan sartu diren eta atera ezin dituzten intsektuen gorpuak baltsamatzeko ere (antzeko erabilera eman zioten aintzinako egiptoarrek, faraoien gorpuekin ).

Osaketari dagokionez landare-erretxinak, argizaria, olioak eta polena ditu. Kopuru txikiagoan, mineralak eta hainbat bitamina.

Aspalditik erabili da medikuntza tradizionalean infekzioen aurka. Antibiotiko naturaltzat jotzen da, eta hainbat bakteriok, birusek eta onddok sortutako gaitzen aurkako borrokan erabili da. Hanturaren aurkako ezaugarriak ere omen ditu.

Medikuntza ofizialak ere bere eraginkortasuna onartzen du hainbat kasutan , nahiz eta beste batzuetan medikuntza alternatiboen gorazarreak apaldu

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Historical Aspects of Propolis Research in Modern Times». Evid Based Complement Alternat Med. 2013
2. ↑   Propóleos, MedLine Plus

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q184398
* Commonscat Multimedia: Propolis

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11940219n (data)
* GND: 4047488-4
* LCCN: sh85107536
* NKC: ph124649
* AAT: 300213361
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D011429

 |

* Wd Datuak: Q184398
* Commonscat Multimedia: Propolis
**Prorako Kolosoa** edota soilik **Prora**, Alemaniako iparraldeko Rügen uhartean dagoen eraikin erraldoi bat da, Binz udalerriaren kostaldeko lursailetan, eta Prorer Wiek badian. Arkitektura naziaren eraikin ikusgarrienetako bat da.

1936-1939 artean Alemania Naziak eraiki arazi zuen, Clemens Klotz (1886-1969) arkitektoak diseinatu zuen, langile klaseko jendearen udaleku edo oporleku izateko eta honela erabilia izan zen, horregatik denera 20.000 pertsonentzako bizilekua izateko edukiera du. Bigarren Mundu Gerra amaitzean Sobietar Batasunak okupatutako eremuan gelditu zenez Armada Gorriak azpiegitura militar gisa erabili zuen. Alemaniako Errepublika Demokratikoa sortu ondorenean Herri Armada Nazionalak eskola militar bilakatu zuen.

Berez, berdinak diren zortzi eraikinez osatutako multzo luze bat da, denera hondartzari paraleloki doan 4,5 kilometro luzeko multzo erraldoi eta ikusgarria osatzen zuten, gaur egun arte egituraren 3 kilometro osorik mantendu dira, hortik bere koloso izena.

Ikuspegiak
----------

Ikuspegi panoramikoa itsas kostaldetik ikusia.
Ikuspegi panoramikoa lur lehor barnetik ikusia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q685448
* Commonscat Multimedia: Prora

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158641135
* GND: 4301755-1
* LCCN: no2006053414

 |

* Wd Datuak: Q685448
* Commonscat Multimedia: Prora
**Stokes konderria** (ingelesez: *Stokes County*) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Danbury da. 2010eko zentsuaren arabera 47.401 biztanle zituen, Stokes kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Stokes konderriak 1.180,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,54 ura dira. Beste 1.162,54 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 40,17 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.401 pertsonetatik 44.701 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.254 dira. 1.897 beltzak edo afroamerikarrak. 138 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 125 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 494 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506682
* Commonscat Multimedia: Stokes County, North Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124345229
* ISNI: 0000 0004 0501 185X
* LCCN: n81076882
* NARA: 10039432
* **Lekuak**
* OSM: 2528745
* TGN: 2001541

 |

* Wd Datuak: Q506682
* Commonscat Multimedia: Stokes County, North Carolina
**Saxoi genitiboa** edo **genitibo saxoia** usadioz ingeles gramatikan erabili ohi den genitibo posesibo kasu bat da, apostrofe erako atzizki bat delarik. Bere euskarazko baliokideak -en (pertsona) edo -ko (lekua) atzizkiak lirateke. Ingelesaz gain, beste germaniar hizkuntza ugaritan ere eman ohi da, nahiz eta horietan apostroferik gabe erabilia izan ohi den.

Hitzaren amaieran apostrofoa ' eta *s* hizkia gehituz lortzen da. Adibidez: *William's brother came yesterday* ("Williamen anaia atzo etorri zen").

Gaur egun ingelesean erabili ohi diren saxoi genitiboaren erabilerak hauek dira:

|  | Izen erregularra"s" hizkian amaitzen ez dena | Izen erregularra"s" hizkian amaitua | Izen erregularra |
| --- | --- | --- | --- |
| Singularra | -'s (adbz.: cat's) | -'s edo -’ (adbz.: class's edo class') | -'s (adbz.: child's, ox's, mouse's) |
| Plurala | -s' (adbz.: cats') | -es' (adbz.: classes') | -'s (adbz.: children's, oxen's, mice's) |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1861696

 |

* Wd Datuak: Q1861696
**Salvador Juachin Ezpeleta** **Mendiburu** (Oiartzun, Euskal Herria, 1776ko urtarrilaren 24a - Paraná, Argentina, 1835) euskal merkataria izan zen, Río de la Platako erregeorderrian eta Rio de la Platako Probintzia Batuetako lehen urteetan jardun zuena. Paraná hiriaren garapena bultzatu zuen aktiboki, Entre Ríos probintziako hiriburua.

Biografia
---------

Oso gazte zela, Río de la Platako erregeorderrirantz ontziratu zen, lehen erregeordea izan zen Pedro de Cevallosen espedizioarekin batera iristen zen merkataritza-ontzi batean. Euskalduna izanik, ez zekien gaztelaniaz hitz egiten, Río de la Platan ikasi zuen hizkuntza.

Montevideon finkatu zen merkataritzaren menpeko bezala, eta urte gutxira independizatu zen. Eskualdeko merkatari aberatsenetako bat izatera iritsi zen, eta laster hedatu zituen bere jarduerak abeltzaintzara.

Mendea hasi baino pixka bat lehenago Bajada del Paraná herrian kokatu zen, egungo Paraná hirian. Erregeordetzaren hegoaldeko erdialdearen barnealdean kargak eramaten zituzten bagoien tropak antolatu zituen - ez Peruko Garaiko eremu menditsuan - Paraná eta Plata ibaietan ibaien merkataritza egiten zuten belaontzi txikien flotilla zuen. Paranan ezarri zituen txahal sebaren erauzketa, kandela fabrika handi bat, kare labea eta adreiluzko hainbat labe. La Bajada del Paraná herriaren hasierako loraldiaren zati handi bat Ezpeletak egindako merkataritzari eta ondoko Santa Fe- rekin zuen loturari esker gertatu zen. Handiena duen harreman komertzialak bizia izan zuen arrantxo ordua, of Francisco Candioti .

XIX. mendea hasi baino lehentxeago, Bajada del Paranáko herrian kokatu zen, gaur egungo Paraná hirian. Erregeorderriaren hegoalde osoan –ez Peru Garaiko mendialdean– kargak zeramatzaten gurdi tropak antolatu zituen, Paraná eta Plata ibaietan ibai merkataritza egiten zuten belaontzi txiki batzuen jabe izan zen. Paranán behi-bilbe bat, kandela fabrika handi bat, karobi bat eta adreilu labe batzuk ezarri zituen. La Bajada del Paraná hiribilduaren hasierako loraldiaren zati handi bat Ezpeletak egindako merkataritzari eta aldameneko Santa Ferekin zuen loturari zor izan zitzaion. Harreman komertzial handiak zituen Francisco Candioti garaiko estantzierorik handienarekin.

1810ean Maiatzeko Iraultza babestu zuen, Paraná hiribilduko kabildoak harekin bat egitea lortuz. Diruz lagundu zuen eta ehunka zaldi eta idi eman zizkion Manuel Belgranoren armadari bere Paraguaiko kanpainarako, Montevideo setiatu zuen armadari bezalaxe. Gobernu nazionaleko floten eraketa eta hornikuntza ere babestu zituen.

Bibliografia
------------

* Cutolo, Vicente, *Nuevo diccionario biográfico argentino*, 7 liburuki, Ed. Elche, Bs. As. 1968-1985.
* Bosch, Beatriz, *Entre Ríosko historia*, Ed. Plus Ultra, Bs. As. 1991. ISBN 950-21-0108-1

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Bataioa Salvador Juachin, Ezpeleta, Mendiburu» *artxiboa.mendezmende.org* (Noiz kontsultatua: 2021-05-21).

Kanpo estekak
-------------

* EZPELETA, Salvador Joaquín - Auñamendi Eusko Entziklopedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 

	+ **Wikimedia proiektuak**
	+ Wd Datuak: Q9073017
 |
* Wd Datuak: Q9073017
***San Ignazioren martxa*** Ignazio Loiolakoaren omenez konposatutako martxa bat da. Hitzak, itxura guztien arabera, Agustin Pascual Iturriaga (1778-1851) hernaniar apaizarenak dira. Musika berriz Aita Nemesio Otaño (1880-1956) azkoitiar musikagileak sortu zuen.

Hitzak
------

"Inazio gure patroi handia  

Jesusen konpainia  

fundatu eta dezu armatu  

ez da ez etsairik jarriko zaizunik  

inolaz aurrean gaurko egunean  

nahiz betor Luzifer deabrua  

utzirik inpernua!  

Zure soldaduak dirade aingeruak,  

zure gidaria da Jesus handia  

garaitu ditu zure konpainiak etsaiak.  

Ez dauka Fedeak, ez kristau nereak  

ez dauka beldurrik inongo aldetik  

Inazio hor dago  

beti ernai dago  

armetan jarria  

dauka konpainia  

txispaz armaturik  

bandera zabalik,  

gau eta egun  

guk guztiok bakea dezagun,  

beti gau eta egun  

gau eta egun".

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Ikus gainera
------------

* Ignazio Loiolakoa
* Loiolako Santutegia
* Jesusen Lagundia

Kanpo estekak
-------------

* San Ignazioren martxa entzungai. Euskadiko Orkestra Sinfonikoa, eta Azpeitia eta Azkoitiako abesbatzak.
* San Ignazioren martxa entzungai. Youtube.com

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266867

 |

* Wd Datuak: Q12266867
Sungnyemungo Namdaemun atea
**Sungnyemun** edo **Namdaemun** Seulgo (Hego Korea) erdigunean dagoen gunea da. Bertako atea, ofizialki **Sungnyemun** (Hangul: 숭례문; Hanja: 崇禮門; literalki *Jabetza Babesteko Atea*), ate historikoa Siberiar tigreengandik babesteko eraiki zen eta **Namdaemun** izena eman zitzaion, hau da, *Hegoaldeko Ate Handia*.

Gaur egun Sungmyemun Namdaeum merkatuaren sarrera da, mendeetan zehar irekita egon den merkatu tradizional bat, egun eta gau osoan zehar irekita dagoena. Sungnyemun da Seulen dagoen egurrezko eraikinek zaharrena. Bere eraikuntza 1395ean hasi zen, Taejo erregeak agindua. Sejong erregeak 1447an eraldatu zuen eta berriro ere 1479an.

2008ko otsailaren 10ean sute batek kiskali zuen.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q465345
* Commonscat Multimedia: Sungnyemun

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2014001539
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q465345
* Commonscat Multimedia: Sungnyemun
*Artikulu hau Igeldoko eraikinari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Satrustegi (argipena)».*

**Satrustegi Dorrea** Donostian dagoen eraikina da, Igeldo mendiaren magalean kokatua, Ondarreta hondartza inguruan dauden etxeen artean. Arkitektura eklektiko historizistaren adierazle da. Patrizio Satrustegi baroiak eraikiarazi zuen, eta hasieran ***Tokieder*** izena izan zuen.

1995eko ekainaren 20an, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Ezaugarriak
-----------

Satrustegi Dorrea bizileku izateko eraiki zen 1883-84an, Igeldoren magaleko Arbizketa baserriaren eta auzoko Florindegiren lurretan.

Inguruan lorategia dauka, Ducasse-k egina, zuhaitz eta bidexkaz beteta.

Lau solairuko eraikina da, harlanduz egina. Erdian eraikin nagusia dago eta horren bi aldetara dorre bana. Bi dorre horiek hexagono itxura dute eta goiko aldea almenaz hornituta. Sarrera nagusian eskailera bikoitza dago, lorategitik atarira doana, eta atarian bi dorreak batzen dituen terraza.

Eraikinaren barruko aldearen banaketa erdiko hutsunearen inguruan egina dago, lehen solairutik aurrera. Aipatzekoak dira barruko zurezko zoladura eta enpanelatuak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Tellabide, Josu; Agirresarobe, Asier; *101 bazter Donostiako* (44 or.), Alberdania, ISBN 978-84-9868-003-4
2. ↑  *id.*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Donostia** |

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9088849
* Commonscat Multimedia: Satrustegi Tower, Donostia-San Sebastián

---

 |

* Wd Datuak: Q9088849
* Commonscat Multimedia: Satrustegi Tower, Donostia-San Sebastián

  

**Luanda errorea in Modulu:Navbar at line 58:Invalid title Donostiako leku interesgarriak.**