recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Lehenengo irteera*** (frantsesez *Nu couché, vu de dos*) Pierre-Auguste Renoir margolari frantsesaren margolana da, 1876 eta 1877 artean egina. Dena dela, Ambroise Vollardek 1918an Renoirren obren katalogoa egin zuenean beste izenburu eman zion: *Au théâtre* (Antzokian).
Gaur egun Londresko National Galleryn ikus daiteke.

Azterketa
---------

Margolan honek opera antzoki baten giroa islatzen du bi neska gazteen ikuspuntutik. Biak ala biak, palko baten intimitatetik antzokiaren aktibitatea eta bizitasuna begiratzen ari dira. Multzoan irudi garbiena lehenengo neskarena da, bestea ez osoa baina alde batean ezkutatzen baitu. Operaren giroa mantxa batzuen bitartez deskribatzen dira baina koloreen mugimendua aktibitatea adierazten du, jendea elkarrekin hitz egiten, opera hasi aurreko minutu urduriak. Izenburua, bestetik, bi neska horien lehenengo opera-gauari egiten dio erreferentzia. Lehenengo neskak margolanaren ia erdigunea hartzen du; haren aurpegi zuritasunak inguruko iluntasunarekin, bereziki haren soineko urdin ilunarekin kontrastatzen du; horretan palkoaren orma horia laguntzen du. Neska berak eskuetan lore sorta bat du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Christa von Lengerke, «Del Impresionismo al Art Nouveau». *Los maestros de la pintura occidental*, Taschen, 2005, 502.or. ISBN 3-8228-4744-5

Ikus, gainera
-------------

* *Neskak beltzez*
* *Neskak pianoan*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3211900
* Commonscat Multimedia: At the Theatre (1876-1877) by Pierre-Auguste Renoir in the National Gallery, London

---

 |

* Wd Datuak: Q3211900
* Commonscat Multimedia: At the Theatre (1876-1877) by Pierre-Auguste Renoir in the National Gallery, London
**Negorta dorretxea** Arabako Aiara udalerrian dagoen Zuhatza herriko dorretxea da.

Historia
--------

Adituen ustez, Negorta Dorretxea XV. mendearen amaieran edo XVI. mendearen hasiera eraiki zuten, ziurrenik, Bizkaitik etorritako familia garrantzitsu baten aginduz. 1996an zaharberritu egin zuten.

Eraikina
--------

Garai hartan ohikoa zenez, defentsarako behar zituen ezaugarriak jarri zizkioten. Etxe altua da (hiru solairutakoa), lauki formako oinplanoa dauka eta lau isuritako teilatua. Hormetan leiho edo zulo txikiak ditu.

Ia eraikin osoa landugabeko harriz altxa zuten, baina landutako harria erabili zuten hormen, leihoen eta ateen ertzetan.

Horma garrantzitsuenak, ekialdera begira dagoenak, dauzka apaingarri gehien. Bertan daude arku puntaduna duen sarrera nagusia eta arku konopialdun bi leiho. Horrez gainera, hainbat erlijio-ordenatako sinboloak eta bolatxoak ere baditu apaingarri gisa.

Garai batean, lubaki batek dorrea inguratzen zuela eta sarrera lehen pisuko ate baten bidez egiten zutela uste da. Hara iristeko plataforma bat zeukaten.

Iruditegia
----------

* Lehio baten xehetasun.Lehio baten xehetasun.
* Goiko solairua.Goiko solairua.
* Teilatua.Teilatua.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Aiaratur.

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Negorta dorretxea Euskadiko Turismo webgunean[*Betiko hautsitako esteka*]
* Negorta dorretxea Hiru.com webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2948773
* Commonscat Multimedia: Negorta Tower

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0005445

 |

* Wd Datuak: Q2948773
* Commonscat Multimedia: Negorta Tower


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |
**Narako setioa**, Genpei Gerratako bigarren gudua izan zen, Ujiko guduaren ondoren, non Taira klanak, Minamoto klanaren aliatuei eraso zien.

Minamoto klanaren matxinadaren exekutatzaile nagusiak hiltzean, Taira Klana. Mii-dera suntsitzen eta honi su ematen zentratu zen, Minamoto klanari laguntzeagatik, eta erasoa Nara hiriraino luzatzea erabaki zuten, non Tairatarren aurkako indarrak bilduko ziren. Taira no Kiyomoriren semeak ziren Taira no Tomomori eta Taira no Shigehirak, hiriaren setioa prestatuko zuten. Hala ere, Narako soheiek, defendatzea erabaki zuten, eta barrikadak eta inprobisatutako defentsak jarri zituzten hirian, arma bezala, arkuak, geziak eta naginatak erabiliz. Taira klana, zaldi gainean joan zen, eta abantaila estrategikoa zuten, eta Kōfuku-ji eta Tōdai-ji tenplu budistak erre zituzten, azken honen Daibutsuaren suntsipena nabarmenduz. Apenas Enryaku-jik kanporatu ahal izan zuen erasoa eta kalterik gabe mantendu ahal izan zen. Suteak, hiriaren zati handi bat suntsitu zuen, eta 3500 pertsona hildako utzi zituen, zibil eta monjeen artean.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Ujiko gudua** | **Genpei Gerratako gudua**1180 | Ondorengoa**Ishibashiyamako gudua** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1116528

 |

* Wd Datuak: Q1116528
**Flor Guadalupe Mojarraz Salvador** (Ciudad del Carmen, 1998ko abenduaren 25a) mexikar idazlea da. *Boulevard* eleberriarengatik da ezaguna, hasiera batean Wattpad bidez argitaratu zena.

Biografia
---------

Mexiko hego-ekialdeko Campeche estatuan dagoen Ciudad sel Carmen uhartean jaio zen. 15 urte zituela Wattpad online plataforman hasi zen eleberriak idazten. "Ekilorhe" ezizena erabili zuen hasieran. Gutxinaka ezagun egin zen. 

One Direction eta 5 Seconds of Summer musika taldeen zalea da eta 5 Seconds of Summer talde australiarra oinarri hartuz "fanfiction" bat osatu zuen, *Boulevard* izena zuena. Luke Howland pertsonaia da protagonista, 5 Seconds of Summer taldeko Luke Hemmingsen antzirudiko egin zuena.

2020ko maiatzaren 17an argitaratu zen *Boulevard* sagako aurreneko liburu fisikoa. 2021 urtean Latinoamerika guztian zehar liburuak sinatzen ibili zen. Urte hartako abenduan *Boulevard* sagaren liburu biak argitaratuko zirela esan zuten Flor M. Salvadorrek eta Penguin Random House argitaletxe espainiarrak; *Boulevard. Libro I: La Versión De Flor* eta *Boulevard Libro II: Después De Él*.

Liburuak
--------

* *Boulevard* (Editorial Naranja, 2020)
* *Silence* (Cosmo Editorial, 2021)
* **Boulevard saga**
	+ *Boulevard N°1: La Versión de Flor* (Montena, 2022)
	+ *Boulevard N°2: Después De Él* (Montena, 2022)

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** lecturalia.com. «Flor M. Salvador: libros y biografía autora» *Lecturalia* (Noiz kontsultatua: 2023-02-22).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «BOULEVARD - FLOR SALVADOR | Alibrate» *www.alibrate.comundefined* (Noiz kontsultatua: 2023-02-22).[*Betiko hautsitako esteka*]
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** lecturalia.com. *Silence - Flor M. Salvador.*  (Noiz kontsultatua: 2023-02-22).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Flor M. Salvador*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113587310

 |

* Wd Datuak: Q113587310
Naqada kulturako iruditxoa. Louvreko Museoa
**Naqada** edo **Nagada**, Antzinako Egiptoko aro aurredinastikoko kultura batek jasotzen duen izena da, eta K.a. 4000tik K.a. 3000 inguru arte datatua dagoena.

Izena, Werner Kaiserrek jarri zion, eta Naqada hiritik dator, Nilo ibaiaren ibarrean kokatua, Luxorretik 25 kilometro iparraldera.

Naqadan, lehen indusketak Flinders Petriek, Londresko University Collegeeko James Quibellek eta Liverpoolgo unibertsitateko John Garstangek egin zituzten. Indusketa hauetan, K.a. 3800ean piztu zen kultura baten ebidentziak aurkitu zituzten, eta jarraipen kulturala izan zuena ia mila urtez, Nubiaraino helduz (Hemamein).

Hiru garaitan banatzen da:

* Naqada I (Amratiarra)
* Naqada II (Gerzearra)
* Naqada III (Semaniarra)

Hasiera batean, Naqada I kultura Amratiar deitu zuen Flinders Petriek, baina, Werner Kaiserrek 1957an Naqada izena eman zion, Amratiar izena, garaiari ematen zitzaion bitartean, Naqadaren hiru garaien arteko jarraipen kulturala gehiago nabarmentzeko.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Chronology of the Naqada Period.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q753391
* Commonscat Multimedia: Naqada culture

---

 |

* Wd Datuak: Q753391
* Commonscat Multimedia: Naqada culture
***Florisel de Niquea*** XVI. mendean Feliciano de Silvak idatzi zuen zalduneria liburu espainiar bat da, amadistar zikloko hamargarrena, lehen aldiz 1532an Valladoliden inprimatu zena. Bere izenburu osoa *La crónica de los muy valientes y esforzados caballeros don Florisel de Niquea y el fuerte Anaxartes hijos del muy excelente príncipe Amadís de Grecia* da. Liburu honen egileak aurretik Lisuarte de Grecia eta Amadis de Grecia ere idatzi zituen.

Edizioak
--------

Florisel de Niqueak arrakasta esanguratsua izan zuen, sei aldiz behintzat berrinprimatu baitzen: hiru Sevillan (bat 1536an eta beste biak 1546an), beste bat Lisboan (1566) eta beste bi Zaragozan (1584 eta 1587)

Liburuaren banaketa eta ustezko jatorria
----------------------------------------

Lan hau bi liburutan banatzen da, lehenak hirurogeita bederatzi atal eta bigarrenak hirurogeita lau dituelarik. Itzulpen faltsuaren topikoa jarraikiz, testua jatorrian grezieraz Argineseko erregina zen Zirfeak idatzi zuela esaten da, eta ondoren latinera itzulia, nondik ustez Feliciano de Silvak gaztelaniara itzuli zuen.

Istorioa
--------

Lan honetako orrialdeetan *Amadis de Grecia* eta *Florisel de Niquea*ren eta honen anaiordea zen *Anaxartes*en abenturak kontatzen dira, azken hau *Amadis de Grecia*k eta Kaukasoko erregina zen Zaharak ezkontzatik kanpo izandako semea. Pertsonaiak Amadis eta Galaorren eredu amadistarraren arabera eginak daude, soilik lan honetan, protagonista nagusia, Don Florisel maitale ez konstantea delarik eta Anaxartes, bigarren protagonista, oso leiala.

Don Floriselek, Brimartes Apoloniakoa erregearen alaba zen Helenaz maitemintzen bada ere, baditu beste harreman batzuk eta ezkontzaz kanpoko bi seme-alaba: Florarlán de Tracia, Arlanda de Tracia printzesaren semea, eta Diana, Guindaya uharteko erregina zen Sidoniaren alaba. Lan honetan Don Farlanges de Astrak ere paper garrantzitsu bat du, Don Floriselen lagun ona dena, Anaxartesen arreba bikia den Alastrexereataz maitemintzen dena.

Kronologia
----------

Zalduneria liburuen generoan oso ez ohikoa bada ere, lan hau bere kokapen kronologikoarekin hasten da, lehen liburuko lehen ataleko lehen lerroetan aipatzen denez, Zahara erreginak Anaxartes eta Alastraxerea bikiak 115ean erditu baitzituen.

Jarraipenak
-----------

Feliciano de Silvak liburu hau Rogel de Greciarekin jarraitu zuen, Florisel de Niquea lanaren hirugarren zatia dena. Lan hau Pedro de Lujanek jarraitu zuen Silves de la Selvarekin. Silvak alde batera utzi zuen Lujanen lana eta 1551n Cuarta Parte de Don Florisel de Niquea izenburuko liburu handi bat idatzi zuen, amadistar ziklo espainiarraren azken liburua izan zena. Mambrino Roseok italieraz Silves de la Selvaren jarraipen bat idatzi zuen, Esferamundi de Grecia izenekoa.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8961882

 |

* Wd Datuak: Q8961882
**Figueres–Vilafant** Katalan Herrietako Gironès eskualdeko tren geltoki bat da, Vilafant udalerrian kokatuta dagoena.

Egoera
------

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* *Madril — Perpinyà*: 748,9 kilometro-puntua

Historia
--------

Frantziar eta Espainiar Estatuek adostu zuten Frantziako eta Espainiako abiadura handiko sareen arteko lotura Katalunian zehar egitea, Pirinioen azpiko zatia emakida pribatuko zatia izanik. Figueresen hegoaldeko sarearekin eta Perpinyàn iparraldeko sarearekin lotuko lukete. Emakida TP Ferrori esleitu zitzaion, 2010eko abenduaren 19an Figueres-Perpinyà tartea inauguratu zuena Madril-Perpinyà abiadura handiko burdinbidean.

Tarte honen proiektuak Figueres-Vilafant geltokia eraikitzea barne hartzen zuen, eta, beraz, gainontzeko linearekin inauguratu zen. Hegoaldetik, abiadura handiko burdinbidea ez zegoen amaituta mugaraino, eta, beraz, Hegoaldeko Kataluniako ohiko saretik jarraitu zen zabalera mistoko bide baten bidez Bartzelonaraino.

Madril-Perpinyà abiadura handiko burdinbidea Figueresra 2013ko urtarrilean amaitu zen, geltokiaren konexioa osatuz. ERTMS sistema sistema bakar gisa hartzeko proiektuak dauden arren, seinaleztapen eta segurtasun sistemen arteko aldeak daude Frantziako eta Espainiako sareen artean Katalunian bidez, eta, beraz, geltokia beste herrialdeko sarea erabili ezin duten trenen arteko ontzi-aldaketako puntu gisa erabiltzen da.

Geltokia
--------

Zerbitzuak
----------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  **Renfe Operadora** |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  **Zerbitzua**  |  **Hasiera**  |  **Ibilbidea**  |  **Amaiera** ⁠ |
|   | MadrilAtochako Atea | Guadalajara–Yebes • Calatayud • Zaragoza–Delicias • Lleida–Pirineus • Camp de Tarragona • Bartzelona–Sants • Girona | FigueresVilafant⁠ |
| ***Avant***  | BartzelonaSants | Girona | FigueresVilafant |

 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Bartzelonako portuak Europako zabaleran esportatzen du» *El País* 2010-12-22 ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2021-02-09).

Ikus, gainera
-------------

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2783545
* Commonscat Multimedia: Figueres-Vilafant train station

---

 |

* Wd Datuak: Q2783545
* Commonscat Multimedia: Figueres-Vilafant train station
**Neurri-unitate** bat magnitude bat neurtzeko tresna edo erreferentzia da. Edozein magnitude neurri-unitatearen multiplo gisa adieraz daiteke, beraz magnitudeak neurtzeaz gain hauek adierazteko ere balio du. Definizioz, balio eskalar bat adierazten dute, magnitude bektorialak adierazteko neurri-unitateak eta bektore-unitateak konbinatzen dira.

Neurri-unitateak sortu, zehaztu, erabili eta doitzeko zientziaren arloa metrologia da.

Neurri unitateak patroi edo eredu batean oinarritzen ziren hasieran, baina gaur egun zientzian erabiltzen direnek naturako prozesuen bidez definitzen dira. Neurri-unitateak unitate sistemetan taldekatzen dira. Bertan oinarrizko magnitudeak eta magnitude eratorriak bereizten dira (oinarrizkoen konbinazio gisa definituak).

Neurri-unitate bat erabili ahal izateko, baldintza batzuk bere behar ditu:

* **Konstantea** izatea: berbera leku guztietan.
* **Unibertsala** izatea: edonork erabiltzeko modukoa.
* **Sortzen erraza** izatea: unitate horren laginak erraz lortzeko modukoak izatea.

Ikus, gainera
-------------

* Nazioarteko Unitate Sistema

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q47574
* Commonscat Multimedia: Units of measure

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119419023 (data)
* GND: 4074617-3
* LCCN: sh85141054
* NDL: 00572651
* NKC: ph120437
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q47574
* Commonscat Multimedia: Units of measure
**Neurona-sare errepikakorra** (ingelesez, RNN - Recurrent Neural Network) neurona-sare artifizial klase bat da, non nodoen arteko konexioak grafo zuzendua osatzen duen denbora-sekuentzia batean. Honek denbora portaera dinamikoa erakusteko aukera ematen du. Aurrerantz elikatzen diren neurona-sareak ez bezala, RNNek bere barne egoera (memoria) erabil dezakete sarreren segidak prozesatzeko. Horrek aplikagarriak egiten ditu ataza desberdinetara, adibidez eskuzko idazkera-errekonozimendua edo ahotsaren ezagutza.

"Neurona-sare errepikakor" terminoa egitura orokor antzekoa duten bi sare motari buruz hitz egiteko erabiltzen da: bultzada finitua eta bultzada infinitua dutenak. Bi sare motek denbora-portaera dinamikoa dute. Bultzada finitua duen sare errepikakorra hedatu daitekeen grafo ez-zikliko zuzendua da, aurrerantz elikatzen den neurona-sare baten bidez ordezkatu daitekeena; berriz, bultzada finitukoa hedatu ezin den grafo zikliko zuzendua da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1457734
* **Identifikadoreak**
* GND: 4379549-3

 |

* Wd Datuak: Q1457734
**Natxo Lezkano Moya** (Portugalete, Bizkaia, 1972ko urriaren 17a - ) saskibaloi-entrenatzailea da.

2001eko irailaren 29an egin zuen debuta ACB ligan entrenatzaile gisa, hain zuzen ere, Saski Baskoniako bigarren entrenatzaile gisa. 2007ko martxoaren 4an, Velimir Perasovicek entrenatzeari utzi eta Natxo lehenengo entrenatzaile jarri zuten. 4 egun geroago, martxoaren 8an, bigarren entrenatzaile izatera pasatu zen Bozidar Maljkovic entrenatzailearen fitxaketa dela eta.

2007ko abuztuaren 1ean Saski Baskonia uzteko erabakia hartu zuen beste talde batean lehen entrenatzailea izateko asmotan.

Taldeak
-------

* Saski Baskonia, Gasteizen - 2001-2007ko abuztuaren 1

Palmaresa
---------

* 3 Espainiako Errege Kopa (2001-2002, 2003-2004, 2005-2006)
* ACB Liga 1 (2001-2002)
* Espainiako Errege Kopako finalista (2002-2003)
* 3 alditan Final Fourreko finalista (2005, 2006, 2007)
* 2 alditan ACB Ligako finalista (2004-2005, 2005-2006)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8014436

 |

* Wd Datuak: Q8014436
**Ferran Rull** (El Catllar, 1997ko abuztuaren 22a) kataluniar aktorea da. Pau Freixasek zuzendu eta Albert Espinosa idazleak idatzitako *Heroes* filmarekin egin zuen debuta zinemaren munduan, eta bertan Xavier Sala interpretatzen du pertsonaia nagusia. TV3ko *Polseres vermelles* telesailean parte hartu du, Pau Freixasek zuzendua eta Albert Espinosak idatzia. Serie honetan Bru antzezten du, giltzurrun bat falta zaiolako ospitalean dagoen mutil bat. 2009an, Rullek *Pare model* izeneko film laburra egin zuen, non mutil gaizto bat antzezten zuen. 8 urtetik aurrera, Antzerki eta Musika Memoria Eskolan ari da.

Filmografia
-----------

### Zinema

* 2010: *Heroes*

### Telebista

* 2011: *Polseres vermelles*
* 2023: *Bojos per Molière*

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ferran Rull

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11921854
* Commonscat Multimedia: Ferran Rull

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1459152865727904940001
* BNE: XX5752133

 |

* Wd Datuak: Q11921854
* Commonscat Multimedia: Ferran Rull
**Liberty konderria** (ingelesez: *Liberty County*) Floridako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bristol da. 2010eko zentsuaren arabera 8.365 biztanle zituen, Liberty kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Liberty konderriak 2.183,68 kilometro koadro ditu. Horietatik 19,58 ura dira. Beste 2.164,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,26 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 8.365 pertsonetatik 6.677 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 518 dira. 1.472 beltzak edo afroamerikarrak. 77 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 16 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 115 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q255943
* Commonscat Multimedia: Liberty County, Florida

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 150127469
* LCCN: n82227137
* **Lekuak**
* OSM: 1210693
* TGN: 2000278

 |

* Wd Datuak: Q255943
* Commonscat Multimedia: Liberty County, Florida
**Liberty konderria** (ingelesez: *Liberty County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chester da. 2010eko zentsuaren arabera 2.339 biztanle zituen, Liberty kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Liberty konderriak 3.748,17 kilometro koadro ditu. Horietatik 44,37 ura dira. Beste 3.703,8 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,62 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.339 pertsonetatik 2.301 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8 dira. 2 beltzak edo afroamerikarrak. 5 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 27 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q496568
* Commonscat Multimedia: Liberty County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144269897
* LCCN: n82097440
* **Lekuak**
* OSM: 1740634
* TGN: 2001285

 |

* Wd Datuak: Q496568
* Commonscat Multimedia: Liberty County, Montana
**FC Viktoria Plzeň** (izen osoa *Football Club Viktoria Plzeň*) Txekiar Errepublikako futbol taldea da, Pilsen hirikoa. Sei aldiz irabazi du Txekiar Errepublikako futbol liga eta behin Kopa.

Historia
--------

1911 urtean estatuko trenbideetako ofiziala zen Jaroslav Ausobský-k eratu zuen Victoria taldea. Oraindik talde amateurra zela 1923an Espainia aldean gira bat egin zuen eta 9 partidatatik sei irabazi zituen.

1952an izena aldatu zuen eta *Sokol Škoda Plzeň* bihurtu zen. 1971 urtean Txekoslovakiako Kopako finala jokatu zuen baina Spartak Trnavak irabazi zion. Hurrengo urteetan lehen eta bigarren maialren artean ibili zen.

1992an Txekoslovakia banatu zenean liga berria eratu zen eta taldeak izen tradizionala berreskuratu zuen. 2000 eta 2005 artean Italian Football Company Ltd EAST izan zen taldearen jabea, baina 2005ean Škoda Automobil konpainiak eskuratu zuen, aurrez bere izena ere eramana baitzeukan Viktoriak. Orduan maila hobetu zuen eta tituluak irabazteari ekin zion, 2010ko kopa izan zen lehenengoa eta 2011 eta 2013ko Ligak iritsi ziren.

2014an Ligan bigarren egin zuen eta Kopan finalera iritsi zen. Kopan partidaren deskontuko 5. minutuan berdindu ondoren penaltietan 8-7 garaitu zuen Sparta Pragak. 2015, 2016 eta 2018an liga berriak irabazi du.

Uniformea
---------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2017-2018** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2018-2019** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2019-2020** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2020-2022** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **2022-2023** |

 |

Palmaresa
---------

### Txekiar Errepublikan: 8

* Liga (6): 2011, 2013, 2015, 2016, 2018, 2022.
* Kopa (1): 2010.
* Txekiar Errepublikako Superkopa (2): 2011, 2015.

### Txekoslovakian: 0

* Liga (0):
* Kopa (0): finalista 1971an.

Kanpo estekak
-------------

* **(Txekieraz)** webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q206838
* Commonscat Multimedia: FC Viktoria Plzeň

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 156433750
* NKC: mzk2006358280

 |

* Wd Datuak: Q206838
* Commonscat Multimedia: FC Viktoria Plzeň
**Futboll Klub Kukësi** Albaniako futbol taldea da, Kukës hirikoa. Albaniako Kopa bat irabazi du eta azken urteetan herrialdeko bigarren taldea izan da.

Historia
--------

Taldea 1930ko martxoaren 4an sortu zen *Shoqëria Sportive Kosova* izenarekin. Maila apaletan ibili ondoren 1977an bigarren maila irabazi eta lehen mailan egin zuen debuta, ez zuen ordea asko iraun. 1982an berriz izan zen bigarren mailako txapelduna eta lehen mailara itzuli zen. 1991ko komunismoaren erorketaren ondoren diru arazo larriak izan zituen eta taldea desgaertzear egon zen.

2010an izen berria hartu eta garai berriari ekin zion, bikain ekin ere. Lehenengo denboraldian lehen mailara itzuli eta 2013-tik herrialdeko talde onenetakoa izan da liga bat eta bi kopa irabaziz.

Europan ere aritu da eta 2013-14 urtean hiru talde kaleratu zituen UEFA Europa League txapelketan.

Palmaresa
---------

### Albanian: 3

* Albaniako Liga:
	+ Txapelduna (1): 2017
	+ Bigarrena (4): 2013, 2014, 2015, 2018
* Albaniako Kopa:
	+ Txapelduna (2): 2016, 2019
	+ Finalista 2014 eta 2015ean.

Kanpo estekak
-------------

* **(Albanieraz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q73708
* Commonscat Multimedia: FK Kukësi

---

 |

* Wd Datuak: Q73708
* Commonscat Multimedia: FK Kukësi
**Namtar** (**Namtarum** o **Namtaru**) Mesopotamiako mitologian jainko beldurgarria zen. Azpimunduko Ereshkigal eta Nergal jainkoen mezularia, gaixotasunak, parasitoak eta kiratsak zabaltzen zituen. Esaten zen arabera munduan gizakiari eraso egiteko eta deabruen itxura hartuta, hirurogei gaixotasun desberdin zabaldu zituen. Egiten zitzaizkien eskaintzak hauei aurre egiteko ziren. Denboraz, Babilonian eta Akkad inperioan patuaren espiritua bihurtu zen.

Kondaira
--------

Kondairak zera dio: Ereshkigal, Anuren alaba, fue raptada por el dragón Kur herensugeak bahitua eta azpimundura eramana izan zen; han erregina bihurtu zen. Egun batean, jainkoek oturuntza eskaini nahi izan zioten baina horrek arazo handi bat zekarren ezen, oreka kosmikoa ez puskatzeko, jainkoek ezin zuten azpimundura jaitsi eta, alderantziz, azpimundukoek ezin zuten igo. Azkenik, Ereshkigalek haren eta azpimunudaren ordezkaria izateko Namtar aukeratu zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Jeremy A. Black, Anthony Green: *Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary*. 134 or.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q920319
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q920319
**Francisco Bergamín kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen kale bat da.

Izena
-----

Izena Francisco Bergamín García (1855-1937) malagar ministro, abokatu eta politikariaren omenez darama.

Kokalekua
---------

San Ignazio etorbidea, Orreaga etorbidea, Gartzia Ximenez kalea eta García Castañón kalearen arteko elkargunean hasi eta Taxoare kalea eta Larrabide kalearen arteko elkargunean amaitzen da. Honako kaleek zeharkatzen dute: Emilio Arrieta kalea, Nafarroa Behereko etorbidea, Leire kalea, Navarro Villoslada kalea, San Fermin kalea, Tafalla kalea, Felipe Gorriti kalea, Amaiurko Gaztelua kalea, Galizia etorbidea, González Tablas kalea eta Agoitz kalea.

Paulino Caballero kalea eta Zangoza kalearekiko paraleloki doa.

Ondarea
-------

Kale honetan honako eraikina eta plaza hauek daude:

* Aurora eraikina
* Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea
* Bianako Printzearen plaza
* Gurutz plaza
* San Migel eliza

* Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea.Francisco Bergamín kalearen 2. zenbakiko etxea.
* San Migel eliza.San Migel eliza.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479544

 |

* Wd Datuak: Q25479544
***Fairy Tail*** (japonieraz: フェアリーテイル, *Fearī Teiru*?, lit. «Maitagarrien buztana»)
 «Fairy Tail»  Hiro Mashimak idatzitako eta ilustratutako fantasia manga bat da, 2006ko abuztuaren 23an Kōdansha argitaratzailearen *Shōnen Magazine* aldizkari japoniarrean lehen aldiz argitaratua.

2017ko urtarrilean, inprimatutako 522 kapitulu daude, eta horietako 510 60 bolumenetan
(*tankōbon*) biltzen dira, 2016ko abenduan. Hirugarren bolumenetik aurrera, kapitulu bakoitza Japonian bihilero inprimatzen da, beste herrialde batzuetan argitaratzeko maiztasuna aldatu egin ohi da. 2010etik Espainian, adibidez, kapitulu berria hilero banatzen da, eta 2013tik Estatu Batuetan hilero argitaratzen da ere.

2009ko urriaren 12an animerako egokitzapena estreinatu zen, A-1 Pictures eta Satelight-ek produzituta,  zeinen denboraldia 2013ko martxoaren 30an,  guztira 175 kapitulurekin. 2012ko abuztuan, haren lehen filma kaleratu zen: *Fairy Tail Pelikula: Fenixaren Dontzella* Japoniako zinema-aretoetan, manga eratorritako istorio batean oinarrituta.  Bigarren denboraldia A-1 Pictures eta Bridgek ekoiztu zuten 2014ko apirilaren 5etik 2016ko martxoaren 26ra arte. 2018ko urriaren 7an hirugarren eta azken denboraldia hasi zen, Bridge eta CloverWorks ekoiztua; eta oraindik

Serieak Natsu Dragneel mago gazteak eta Happy katua elkarrekin bidaiatzen dute Igneel dragoiaren bila, Natsuk bere adopzio-aita izendatu izan zuena. Egun batean, Lucy Heartfilia izeneko neska bat topatzen dute, zerutar-espirituen magia erabiltzen zituena. Bilaketan zehar Fairy Tail magia-gremioak ematen dizkion misio batzuk betetzen dituzte, eta, aldi berean, Fairy Tailen ospe eta nagusitasunaren aurka dauden gremio klandestinoei aurre egiten diete.

Animearen kapituluak
--------------------

Sakontzeko, irakurri: «Zerrenda:Fairy Tail animeko kapituluak»
### Soinu-banda

  

Sakontzeko, irakurri: «Zerrenda:Fairy Tail soinu-banda»

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Izenburua *fairy tale* bezala entzuten da, «maitagarrien buztana» ingelesez.  
Izenburua hau buruan izanda aukeratu zen, hitz-joku bezala. {{1=entrevista |2= |bot=InternetArchiveBot }} (frantsesez).
2. ↑   Izenburua homofonoa da, *maitagarrien ipuinarekin* , "maitagarrien buztana "ingelesez.   
  
 Izenburua izan zen hitz hau erreproduzitzeko aukeratua izan zen, egileak elkarrizketan esan zuen bezala ( hondatutako esteka Interneten Artxiboan eskuragarri, historia ikusi eta azken bertsioa ). (frantsesez ere eskuragarri dago mangaaren V. bolumenaren frantses edizioan).
3. ↑   .
4. ↑   .
5. ↑   .
6. ↑   .
7. ↑   .
8. ↑  [*Esteka hautsia*]
9. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18796
* Commonscat Multimedia: Fairy Tail

---

 |

* Wd Datuak: Q18796
* Commonscat Multimedia: Fairy Tail
**FC Gomel** edo **FK Homel** (bielorrusieraz ФК Гомель) Bielorrusiako futbol taldea da, Homel hirikoa. Bielorrusiako futbol liga behin irabazi zuen eta Kopa hirutan.

Historia
--------

1920. hamarkadatik aurrera hainbat talde izan dira Gomelen, denak ere *Lokomotiv* trenbide sarearekin erlazioa zutenak. Gaur egungo taldea 1959an sortu zen *Lokomotiv Gomel* izenarekin eta 1968 artean Sobietar Batasuneko bigarren mailan jokatu zuen. 1969an *Gomselmash* izena hartu zuen.

1992an Bielorrusiako Liga abiatu zen eta lehen mailan hasi bazuen ere aurreneko denboraldian maila galdu zuen. 1995ean *FC Gomel* bihurtu zen. 1998an lehen mailara itzuli zen eta 2002an Kopa eta 2003an Liga irabazi zituen. 2011n bigarren Kopa eskuratu zuen eta 2012an UEFA Europa Leaguen Liverpoolen aurka jokatzeaa egokitu zitzaion. Etxean 0-1 galdu zuen eta Anfielden 3-0.

Palmaresa
---------

### Bielorrusian: 5

* Bielorrusiako Liga:
	+ Txapelduna (1): 2003.
	+ Bigarrena (1): 2007.
* Bielorrusiako Kopa:
	+ Txapelduna (3): 2002, 2011, 2022.
	+ Finalista (1): 2004.
* Bielorrusiako Superkopa:
	+ Txapelduna (1): 2012.

Kanpo estekak
-------------

* **(Bielorrusieraz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q726285
* Commonscat Multimedia: FC Gomel

---

 |

* Wd Datuak: Q726285
* Commonscat Multimedia: FC Gomel
**FK Borac Banja Luka** (izen osoa *Fudbalski Klub Borac Banja Luka*) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Banja Luka hirikoa. Jokaturiko azken Mitropa Kopa irabazi zuen, 1992koa, eta Bosnia-Herzegovina askatu zenetik Liga eta Kopa bana irabazi ditu.

Historia
--------

Taldea 1926an sortu zen *Radnički sportski klub Borac* izenaz, Jugoslavia ohiko zaharrenetakoa zen beraz. "Borac" izenak "borrokalaria" esan nahi du.

1961 urtean Jugoslaviako lehen mailara igo zen baina urtebete egin zuen bertan. 1971ean berriz igo zen eta 1974an Jugoslaviako Kopako finala jokatu zuen baina Hajduk Split-ek 1-0 garaitu zuen. Lau urte egin zituen maila gorenean.

1988an berriz ere Jugoslaviako Kopako finala jokatu zuen, oraingoan Belgradeko Izar Gorriaren aurka eta 1-0 emaitzaz nagusitu zen, bere lehenengo titulua eskuratuz. 1992an denboraldi bikaina egin zuen, liga laugarren eginez eta Mitropa Kopa eskuratuz (Erdialdeko Europako taldeen arteko txapelketa historikoa). Jugoslaviako azken liga eta azken Mitropa Kopa izan ziren, hurrengo urtean gerra hasi baitzen.

Bosnia-Herzegovina independente bihurtu zenean taldearen indarra jeitsi egin zen, dena dela Bosniako Serbiar Errepublikako talde indartsua izaten jarraitu zuen eta bertako bost kopa eta hiru liga irabazi ditu dagoeneko. Bosnia-Herzegovina osoari dagokionez Liga bat eta Kopa bat eskuratu ditu. 2016an maila galdu zuen baina hurrengo denboraldian berriz igo zen.

2021. urtea bikaina izan zuen Liga irabazi eta Kopako finala jokatu baitzuen. Kopan ordea 0-0 egin ondoren penalti jaurtiketetan galdu zuen titulua.

Palmaresa
---------

### Jugoslavian: 1

* Jugoslaviako Kopa (1): 1988.

### Bosnia-Herzegovinan: 8

* Bosnia-Herzegovinako futbol liga (2): 2011, 2021
* Bosnia-Herzegovinako futbol kopa (1): 2010
* Bosniako Serbiar Errepublikako Kopa (5): 1995, 1996, 2009, 2011, 2012

### Nazioartean: 1

* Mitropa Kopa (1): 1992.

Kanpo estekak
-------------

* **(Bosnieraz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q128897
* Commonscat Multimedia: FK Borac Banja Luka

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 305680631
* LCCN: n2009061994

 |

* Wd Datuak: Q128897
* Commonscat Multimedia: FK Borac Banja Luka
**FC Ingolstadt 04** (izen osoa *Fußball-Club Ingolstadt 04 e.V.*) Alemaniako futbol talde bat da, Ingolstadt hirian 2004an sorturikoa. 2015-16an Bundesligan egin du debuta.

Historia
--------

Oso talde berria da, 2004an sortu baitzen *ESV Ingolstadt* eta *MTV Ingolstadt* taldeek bat egin zutenean.

*ESV Ingolstadt* 1919an sortu zen *FC Viktoria* izenarekin baina bi urte beranduago *Turnverein 1861 Ingolstadt*-ekin bat egin zuen. Maila apaletan ibili izan zen eta 2004an diru arazoengatik desagertzea tokatzen zitzaion.

*MTV Ingolstadt* 1881ean sortu zen eta 1905ean futbolaren saila sortu zuen. Hau ere maila apaletan ibili zen eta 2004an taldeak elkartzea erabaki zuten, hau ere desagertzear baitzegoen.

Talde berria laugarren mailan hasi zen jokatzen urtez urte gorako bideari ekin zion 2015ean Bundesligara iritsiz. Bere estarineko denboraldian 11. postuan bukatu zuen baina bigarren denboraldian ezin izan dio mailari eutsi.

Palmaresa
---------

### Alemanian: 1

* Bundesliga (0): hamaikagarrena 2015-16an.
* Alemaniako 2. maila (1): 2015

Kanpo estekak
-------------

* **(Alemanez)** FC Ingolstadt futbol taldearen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q170117
* Commonscat Multimedia: FC Ingolstadt 04

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 235250766

 |

* Wd Datuak: Q170117
* Commonscat Multimedia: FC Ingolstadt 04
**Francisco Cano Consuegra** (La Carolina, 1955 - Terrassa, 2000) Alderdi Popularreko politikari bat izan zen, ETAk hil zuena, 2000ko abenduaren 14an.

Biografia
---------

Francisco Cano Consuegra ETAren biktima bat da, erakunde terroristak Terrassan 2000. urtearen abenduaren 14an hil zuena. Iturgintza-enpresa txiki bat zuen eta Alderdi Popularreko zinegotzia zen Viladecavalls udalerrian. Ezkonduta zegoen eta bi alaba zituen. Hil zutenean 45 urte zituen.

### Hilketa

Gaztelugatxe edo Bartzelona komandoak Francisco Cano Consuegra hartu zuen helburu eta berari buruzko informazioa bildu zuen internet eta prentsaren bitartez. Fernado García Jodrá eta Lierni Armendaritz González Langarika etakideek Francisco Cano zelatatu zuten bere etxean eta iturgintza-lantegian. 2000ko abenduaren 14an, Lierni Armendaritz eta García Jodrá Francisco Canoren etxera abiatu ziren.

Zinegotziak bere aparkalekuan utzi zuen Citroën C15 furgoneta 1:45ak aldera. Bihurkin bat erabiliz, Lierni Armendaritzek ibilgailuaren maletategiaren sarraila bortxatu zuen eta García Jodrák bonba-lapa bat jarri zuen, lehergailu kilo batekin. 2000ko abenduaren 14an, Francisco Cano Consuegra bere etxebizitzatik atera zen, 7:45etan, bere iturgintza-lantegira joateko. Ibilgailua hartu eta Olesa eta Montserrat arteko errepidean geldialdi bat egin zuen, gosaria hartzeko. Ondoren, zinegotziak bere egunerokotasunarekin jarraitu zuen, bere ibilgailua gidatuz. 10:50ak aldera, kotxeak eztanda egin zuen. Danbatekoa kilometro bateko distantzian entzun zen. Francisco Cano oso larri geratu zen  eta kotxearen zatiak 30 metroko erradio batean sakabanatu ziren.

Berehala Udaltzaingoa eta anbulantzia bertaratu ziren. Francisco Canok laguntza eskatzen zuen, burua eta sorbaldatik odola zeriolarik. Baina oraindik bizirik zegoen. Mutua de Tarrasa ospitalera eraman zuten, egoera kritikoan, burezur-garuneko traumatismo batekin eta ipurmasailean eta bizkarraren beheko partean eta peritoneo inguruan leherketak eragindako zauri oso larriekin. Hemorragiak gelditzeko operazio baten ondoren, 13:45etan hil egin zen.

Gertakari hauen ondorioz, 2003an Lierni Armendaritz González Langarika, Fernando García Jodrá, Laura Riera eta Zigor Larredonda prozesatu zituzten eta Auzitegi Nazionalaren Zigor-arloko Salaren Laugarren Atalak epaia eman zuen 2004ko azaroan. Lierni Armendaritz González Langarika eta Fernando García Jodrári 47 urteko zigorra ezarri zieten. Laura Riera eta Zigor Larredonda, aldiz, absolbitu egin zituzten.

Hilketa honen ondoren, ETAk ez zuen aldarrikapen zehatzik egin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .
3. ↑   .
4. ↑   .
5. ↑   .
6. ↑   .
7. ↑   .
8. ↑   .
9. ↑   .
10. ↑   .
11. ↑   .
12. ↑   .

Bibliografia
------------

* **(Gaztelaniaz)** MERINO, A. CHAPA, A. Raíces de libertad, 2011*.* 217-223 orrialdeak. FPEV. 978-84-615-0648-4 ISBN

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q55633046

 |

* Wd Datuak: Q55633046
**FC Irtysh** (kazakhera‎z Ертіс Футбол Клубы) Kazakhstango futbol talde onenetakoa da, Pavlodar hirikoa. Kazakhstango 5 Liga eta kopa bat irabazi ditu.

Historia
--------

1965 urtean sortu zen *Irtysh* izenarekin baina 1968an *Traktor* izena hartu zuen. Maila apalean aritu zen Sobietar Batasunaren garaian. 1992an Kazakhstango liga berria hasi zen eta 1993an lehenengo txapelketa lortu zuen *Ansat* izen estrenatu berriarekin. 1996an hasierako *FC Irtysh* izena berreskuratu zuen eta 2003 arteko Kazakhstango talderik indartsuena bihurtu zen. Ondoren gainbehera etorri zen baina berriz itzuli da puntako postuetara, 2010tik aurrera Europako txapelketetarako sailkatu baita eta 2012an bigarren postua eskuratu baitzuen ligan. 2020an maila galdu zuen.

Palmaresa
---------

### Kazakhstanen: 6

* Kazakhstango Liga (5): 1993, 1997, 1999, 2002, 2003.
* Kazakhstango Kopa (1): 1998.

Kanpo estekak
-------------

* **(Errusieraz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q723483
* Commonscat Multimedia: FC Irtysh Pavlodar

---

 |

* Wd Datuak: Q723483
* Commonscat Multimedia: FC Irtysh Pavlodar
**FC Krasnodar** (errusieraz Футбольный клуб Краснодар) Krasnodarko futbol talde bat da, 2008an sortu eta 2012tik aurrera Errusiako lehen mailan ari dena. Kuban estadioan jokatu ohi du hiriko beste taldea den FC Kuban Krasnodar taldearekin elkarbanatuz.

Historia
--------

2008 urtean sortu zen Krasnodar hirian eta lehenengo denboraldiak Errusia hegoaldeko 3. mailan hirugarren egin ondoren igoera lortu zuen. Bi urte bigarren mailan eginda lehen mailara iritsi zen 2011 urtean. Hiru urte hauetan Sergey Galitsky negoziogizonaren eskutik maila nabarmen igo du eta 2014an kopako finala jokatu zuen, penaltietan FK Rostov taldearen aurka galdu zuena. Ligan bosgarren egin zuen eta UEFA Europa League jokatzeko sailkatu zen.

2014-15 denboraldia bikaina izan du eta hirugarren egin du Errusiako ligan, bigarrenarekin berdinduta. Europa Leagueko ligaxkara iritsi zen Erreala kanporatuz, baina gero ez zuen liga fasetik aurrera egiterik lortu. 2016-17 denboraldian final hamaseirenetara iritsi zen.

2022-23 denboraldian bigarren aldiz iritsi zen Kopako finalera eta berriz ere penalti jaurtiketatan galdu zuen.

Palmaresa
---------

### Errusiako txapelketak: 0

* Errusiako Liga (0):
	+ hirugarren 2015ean.
* Errusiako Kopa (0):
	+ finalista 2014an eta 2023an.

### Nazioarteko taxpelketak: 0

* UEFA Europa League (0):
	+ ligaxka fasean 2015ean.

Euskal taldeen aurkako partidak
-------------------------------

Krasnodarrek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:

| Denboraldia | Txapelketa | Fasea | Etxekoa | Emaitza | Kanpokoa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2014-15 | UEFA Europa League | 4. kanporaketa | Real SociedadKrasnodar | 1-03-0 | KrasnodarReal Sociedad |

Kanpo estekak
-------------

* **(Errusieraz)** Webgune ofiziala[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q220854
* Commonscat Multimedia: FC Krasnodar

---

 |

* Wd Datuak: Q220854
* Commonscat Multimedia: FC Krasnodar
Yellowstone 2005ean.
**Gune babestua** lur edo ur eremu kontrolatua da, adibide ezagunen artean natura parkea eta natura erreserba daudelarik. Babes mailak oso desberdinak dira lekuen arabera, muturreko kasu batzuetan oso jende gutxi sartzea ahalbidetzen dute eta beste muturrean jendearen bizitokiekin batera dauden naturaguneak, baliabideen ustiapenak ere barne batzuetan.

Gune modernoak sortu zituzten XIX. mendean Ipar Amerikan, Australian, Zeelanda Berrian eta Hegoafrikan, eta hurrengo mendean munduan zehar barreiatu ziren. 1948an NBEak Natura eta Baliabide Naturalak Kontserbatzeko Nazioarteko Batasuna (NKNB) edo *International Union for Conservation of Nature* (IUCN) izeneko erakundea sortu zuen eta ordutik 1972an Estokolmon, 1992an Rio de Janeiron eta 2002an Johannesburgen ingurumenari buruzko hitzarmenak lortu dituzte.

2008an 120.000 gune babestu baino gehiago zeuden, planeta osoko lurraren %12a dena gutxi gora-behera, Txina eta Indiako lurralde osoak batera baino gehiago hain zuzen ere. 2010ean guneak ia 150.000 ziren.

Sailkapena
----------

* Parke nazionalak (% 30a).
* Baliagaien erreserbak (%27a).
* Natura erreserba zuzenduak (%19a).
* Paisaia babestuak (% 8a).
* Natura erreserba integralak (%7a).
* Gune Basatiak (% 7a).
* Natura monumentuak (%1a).
* Beste batzuk: Biosfera erreserbak, Erreserba antropologikoak, Erabilpen anizkoitzerako guneak eta Mundu-ondareko leku naturalak.

Adibideak
---------

### Munduan

1872an izendatu zuten Yellowstone Parke Nazionala AEBetan, munduko zaharrena dena. Horren atzetik Sequoia Parke Nazionala (AEB, 1890) eta urte eta herrialde berean Yosemite sortu zituzten.

### Euskal Herrian

Artikulu nagusia: «Euskal Herriko naturagune babestuak»
Euskal Herrian, beste herrialde batzuetan bezala, izaera oso desberdineko guneak daude, itsaso aldeko Urdaibaitik mendi aldeko Aizkorri-Aratz edo Gorbeialdera, eta Bertizko berdegune handitik Bardeako basamortura.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)****(Frantsesez)****(Gaztelaniaz)**"International Union for Conservation of Nature" (IUCN)
* **(Ingelesez)**"World Database on Protected Areas"
* "Munduko gune babestuak" (Elhuyar aldizkaria)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q473972
* Commonscat Multimedia: Protected areas

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX538856
* BNF: 12355710f (data)
* LCCN: sh98005753
* NKC: ph114251
* NARA: 10642270
* AAT: 300386975

 |

* Wd Datuak: Q473972
* Commonscat Multimedia: Protected areas
Espainiako biztanleriaren banaketa, Floridablancaren erroldaren arabera. Egungoak baino homogeneoagoak diren biztanleria dentsitateak ikus daitezke, baita Galiziaren garrantzi handia eta Gaztela eta Leonen nolabaiteko garrantzia ere.
**Floridablancaren errolda** (gaztelaniaz: *Censo de Floridablanca*) Espainian, 1785 eta 1787 bitartean Karlos III.a Espainiakoa erregearen ministroa izan zen Floridablancako kondearen zuzendaritzapean eginiko errolda dokumentu bat izan zen. Egungo teknika estatistikoak erabiliz eginiko lehen biztanleria errolda espainiartzat hartua izan zen, aurretik, beste bat egon zen arren, Arandako kondearen errolda, honen fidagarritasuna txikiagoa izan zen arren.

Erresumako probintzia eta mugape ezberdinetako intendenteei bidalitako galdera sortan oinarrituz egin zen, intendenteei, euren guneetako biztanleria zehazteko exijitzen zitzaielarik. Oinarri horren arabera, 1786an, herri ezberdinetako alkateei, euren ardurapean zeuden biztanle guztien baldintza pertsonalak (sexua, adina, egoera zibila...) zehazteko eskatu zitzaien, familia unitatearen egoera ekonomikoa eta egoera zibilari buruzko informazioa ere emanez.

Errolda, Madrilgo Errege Inprentak argitaratu zuen 1787an, ondoren, 1789an hedatua izateko.

Floridablancaren erroldaren datuak
----------------------------------

Erroldak, herrialde guztian, 10.268.110 biztanleko biztanleria adierazi zuen, eta 22,7 biztanle kilometro karratuko batez besteko dentsitatea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3751614

 |

* Wd Datuak: Q3751614
**Nan Dungortheb** harana (heriotz izugarriaren harana sindarinez), Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko toki bat da, bere Silmarillion lanean deskribatzen duena.

Kokapena
--------

Beleriand iparraldean, Ered Gorgorothen oinean dagoen haran bat da. Ekialdean Esgalduin ibaiarekin, hegoaldean Doriathekin, eta, mendebaldean, Mindeb ibaiarekin muga egiten du.

Fikziozko historia
------------------

Nan Dungortheben armiarma erraldoi gaiztoak bizi ziren, hauei Ungoliant batu zitzaielarik, han babestu zena Valinorreko Bi Zuhaitzak pozoitu ondoren. Ordutik, harana izaki izugarri eta beldurgarriz bete zen, armiarmasare eta tranpaz betez eta hango urak pozoituz. Eguzkiaren Lehen Aroan, Nan Dungortheb toki arriskutsua bihurtu zen hori zeharkatzen saiatzen zen ororentzat, haran hilgarri honen izugarrikeriek zeharkaezin eta beldurgarri bihurtu baitzuten, batez ere Sauronek bere magia Dorthonionetik hedatu zuenean. Izaki bizi orok lurralde hori eragozten zuen, eta noldorrek soilik behar handia bazuten zeharkatzen zuten, Doriatheko mugetatik gertuko pasabideetatik, Ered Gorgorothetik ahal zen urrunen.

Beren, Saurongandik ihesean, Nan Dungortheb haranera iritsi zen, non, bere ezpata Dagmorrekin tokiko armiarma erraldoien aurka borroka pasa zuen, Ungolianten alabak zirenak. Bere balentria handietako bat izan zen arren, bidaia izugarri horretako bere esperientziak sekula ez zituen kontatu nahi izan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3752829

 |

* Wd Datuak: Q3752829
**Nashtifan** Irango Ipar-Ekialdean kokatutako hiria da. Bertan aurkitzen dira **Nashtinfango Haize-Errotak**.

Buztin naturalez, lastoz eta egurrez egina daude eta mila urte daramatzate irina lantzen. Errotaren diseinua, ziur asko, K.a. 500. urte inguruko pertsiarrek asmatutako haize-erroten antzekoa da.

Nashtifangokoa zortzi ganberatakoa da eta ganbera bakoitzak sei zulo ditu. Egiturak 65 metroko altuerara iristen da.

Nashtifango haize bortitzak direla eta, erraz mugitzen dira haize-errotari atxikitako harriak irina lantzeko. Kuriositate moduan, Nashtinfang izena bera "ekaitzaren ziztada" hitzetatik eratortzen da. 

2002an, haize errotak ondare nazional gisa onartu zituen Iranek.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Iran's Centuries-Old Windmills May Soon Stop Turning» *Science* 2017-01-13 (Noiz kontsultatua: 2022-04-25).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5884244
* Commonscat Multimedia: Nashtifan Windmill Complex

---

* **Ondare historikoa**
* Patrimonio Nacional de Irán: 7490

 |

* Wd Datuak: Q5884244
* Commonscat Multimedia: Nashtifan Windmill Complex