**Flora** **Drummond** (Manchester, Ingalaterra, 1878ko abuztuaren 4a - Carradale, Eskozia, 1949ko urtarrilaren 7a) sufragista britainiarra izan zen. «El General» ezizena jarri zioten, emakumeen eskubideen aldeko martxak gidatzeko ohitura zuelako, militar estiloko uniforme bat jantzita, «ofizial-txapel batekin eta txarrantxa-ontziekin», eta zaldi handi baten gainean. Drummond *Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoaren (WSPU)* antolatzailea izan zen, eta bederatzi aldiz espetxeratu zuten emakumeen sufragioaren mugimenduan izandako aktibismoagatik. Drummonden jarduera politiko nagusia mitinak, martxak eta manifestazioak antolatu eta zuzentzea zen. Hizlari trebea eta inspiratzailea zen, eta arrotzak erraz ito zitzakeelako ospea zuen.

Biografia
---------

Flora McKinnon Gibson 1878ko abuztuaren 4an jaio zen Manchesterren, Sarah (Cook ezkongabea) eta Francis Gibsonen alaba. Bere aita jostuna zen, eta Flora oraindik neskato txikia zen bitartean, familia Pirnmillera joan zen, Arran uhartera, non amak bere familia-sustraiak baitzituen. Hamalau urte zituela bigarren hezkuntzatik irtetean, Flora Glasgowra joan zen administrazio publikoko eskola batean enpresa-prestakuntzako ikastaro bat egitera. Bertan posta-langile izateko baldintzak onartu zituen, baina 1,55 metroko altueragatik lanpostua ukatu zitzaion, ez baitzuen betetzen gutxieneko 1,57 metroko altueraren baldintza berria.

Takigrafian eta mekanografian Royal Society of Arts-en titulu bat lortu zuen arren, oraindik ere erresumina zuen diskriminazioagatik, eta, horren ondorioz, emakumeek, batez besteko altuera txikiagoa zutenez, ezin zutelako postari izan. Joseph Drummondekin ezkondu ondoren, bere jaioterrira itzuli zen eta bere senarrarekin batera aktiboki parte hartu zuen Fabiana Elkartean eta Alderdi Laborista Independentean. Drummond diru-iturri nagusia bihurtu zen senarrak lana galdu zuenean. *Oliver Typewriter Company* idazmakina-fabrika britainiarreko gerentea zen.

Aktibismo politikoa
-------------------

Flora Drummond, Christabel Pankhurst, Annie Kenney, (ezezaguna), Emmeline Pankhurst, Charlotte Despard eta (ezezaguna), 1906–1907
Flora Drummond 1906an batu zen WSPUra. Alderdi Liberalak Manchesterreko Free Trade Hallen egindako hauteskunde-bilera baten ondoren, Christabel Pankhurst eta Annie Kenney espetxeratu zituzten Winston Churchill hautagaiari presio egiteagatik, galdera honi erantzun ziezaion: «Hautatua izanez gero, ahal duen guztia egingo duzu emakumeen botoa gobernuaren neurri bat izan dadin?». Bi emakumeak aske utzi zituztenean, WSPUk mitin bat egin zuen Manchesterren, eta Drummond han izan zen, atxiloketen lekuko, eta mugimenduarekin bat egiteko konbentzitu zuten. Handik gutxira, Londresera joan zen, eta 1906. urtearen amaieran, Hollowayko lehen egonaldia bete zuen, Erresuma Batuko Komunen Ganberan atxilotua izan ondoren. Flora ezaguna zen bere akrobazia ausart eta deigarriengatik, 1906an 10 Downing Streeteko ate irekiaren barruan irristatzea barne, Irene Miller bere kidea atea jotzeagatik atxilotzen zuten bitartean. 1908an Drummondek eta Helen Millar Craggsek Churchillen aurkako kanpaina arrakastatsua egin zuten berriro. Urte horretan, Drummond WSPUren egoitzan ere ordainpeko antolatzaile izan zen, eta itsasontzi bat alokatu zuen Westminster Jauregira hurbildu ahal izateko Tamesis ibaitik, ibaiko terrazan esertzen ziren parlamentuko kideak harengatzeko.

Flora Drummond erdian, tartan-zinta duten sufragistekin: "*Ye Mauna Tramp on the Scotch Thistle Laddie*".
Mary Philips kartzelatik askatu zutenean, epairik luzeena bete ondoren (3 hilabete), Flora Drummondek hartu zuen, gaitekin eta beste sufragista batzuekin, tartanarekin, argazki baterako, "*Ye Mauna Tramp on the Scotch Thistle Laddie*" lelopean. Eskoziako sufragistek William Wallaceren kanpainarekin alderatu zuten euren borroka. Drummondek ongietorria eman zien Catherine Corbetti eta Dundeeko presondegiko gose-grebatik askatutako beste batzuei, Dundeeko Winston Churchillekin izandako (1900-1939) bilerako istiluen ondoren.

Flora Drummond Trafalgar Squareko mitinaren antolatzaile nagusietako bat izan zen 1908ko urrian, eta Hollowayn hiru hilabeteko espetxealdira eraman zuen, Christabel eta Emmeline Pankhurst-ekin batera, «Komunen Ganbera azkartzera bultzatzeagatik». Emakumeei aukera eman zitzaien bakeari hamabi hilabetez eusteko, askatasunaz gabetzeko zigorraren ordez, baina hirurek Hollowayn geratzea erabaki zuten. Drummond haurdunaldiaren lehen hiruhilekoan zegoen kartzelan sartu zutenean, eta konortea galdu eta ospitalera eraman ondoren, osasun arazoengatik aldez aurreko askatasuna eman zioten. Drummond espetxetik irteten ari zenean, Emmeline Pankhurstek «isiltasunaren araua» hautsi zuen, preso sufragistei haien artean hitz egitea debekatzen ziena, eta oihu egin zuen: "Pozten naiz orain lana aurrera eraman ahal izango duzulako".

Drummondek WSPUren *Hunger Strike Medal* jaso zuen, bederatzi espetxealdi eta hainbat gose greba egin ondoren.

Emakumeen martxa handia Edinburgon, Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoak (WSPU) 1909ko urriaren 9an antolatua.
1909ko urrian, Drummond Edinburgheko lehen martxa militantearen antolatzailea izan zen, WSPUko zuzendaritzak *Votes for Women* buletinean egindako iruzkin kritiko bati erantzuteko. Honela zioen: «Edinburgo ederra, harroa, duina, zorrotza, bere jende zuhur eta irmoarekin, oraindik ez da esnatu gure metodo militanteetan parte hartzeko». Martxaren gaia «egin dute eta egin dezakete eta egingo dute» zen, eta bertan emakumeak pankartekin eta gaitak jotzen ikusten ziren, laneko arropekin jantzita edo Eskoziako emakumezko irudi historiko gisa. Edinburgheko kaleetara milaka lagun atera ziren desfilea ikustera eta *Edinburgh Evening Dispatch*ek arrakastatsutzat jo zuen ekitaldia.

> 
> 
> ... erakustaldi itzelak bere helburua lortu zuen. Hamarnaka milari iragartzen zien sufragisten helburua... Mugimendu horren atzean, botoa lortu nahi duten eta edozein oztoporen gainetik arrakasta lortzeko erabat erabakia duten emakumeen falange sendoa dago ".
> 
> *Edinburgh Evening Dispatch* Reynoldsen aipatua (2007)
> 

1913an, Drummondek eta Annie Kenneyk WSPUko ordezkariek David Lloyd George eta Edward Grey politikariekin hitz egitea antolatu zuten. Bilera egiteko baldintza zen langile klaseko emakumeak zirela, eta haien klasea ordezkatzen zutela. Jasaten zituzten soldata- eta lan-baldintza izugarriak azaldu zituzten, baita boto batek emakumeei *estatus quo*ari modu demokratikoan aurre egiteko aukera emango zien itxaropena ere. Leicesterreko Alice Hawkinsek azaldu zuen bere gizonezko lankideek gizon bat aukeratu zezaketela haiek ordezkatzeko, emakumeak ordezkatuta ez zeuden bitartean.

Drummond WSPUko Txirrindularitzako Scout-en burua zen, eta hiriburutik ateratzen zen emakumeen sufragio-mezu batekin.

1914ko maiatzean, Drummondek eta Norah Dacre Foxek (geroago Norah Elam bezala ezagutua) Edward Carson eta Lord Lansdowneren etxeak setiatu zituzten, biak Ulstergo diputatu unionista ospetsuak, Ulstergo militantzia zuzenean bultzatzen aritu zirenak garai hartan Parlamentutik igarotzen zen autonomiaren lege-proiektuaren aurka. Drummond eta Dacre Fox magistratuengana deituak izan ziren «diskurtsoetara bultzatzeagatik» eta emakumeak militantziara animatzeagatik. Elkarrizketa egin zieten kazetariei emandako erantzunaren arabera, Lord Carson eta Lord Lansdownerekin babestu behar zutela uste zuten, Irlandako militantzia bultzatzen eta animatzean aritu zirelako, baina hori egiteagatik agintarien interferentziatik salbu zeudela ziruditela. Geroago, egun berean, bi emakumeak magistratu baten aurrean agertu ziren, kartzelara kondenatu eta Hollowayra eraman zituzten. Han gose- eta egarri-grebak hasi zituzten, eta behartutako elikatze-aldia jasan zuten.

Zuzeneko ekintzatik aldentzea
-----------------------------

Presondegiko baldintzek, hainbat gose greba barne, faktura pasatu zioten Drummondi, eta 1914an Arran uhartean denbora bat eman zuen bere osasuna berreskuratzeko. Lehen Mundu Gerra hasi zenean Londresera itzuli ondoren, bere ahaleginak jendaurrean eta administrazioan hitz egitera bideratu zituen, ekintza zuzenean baino gehiago, horrela atxiloketa gehiago saihestuz. Mugimenduaren barruan postu nabarmen batean egon zen, eta 1928an Emmeline Pankhursten hiletan hilkutxa eraman zuen.

Bere politika bere gaztaroko lan sozialismotik urrundu zen, langileak grebarik ez egiteko konbentzituz herrialde osoan zehar bidaiatu baitzuen, eta 1926an Drummond desfile baten buru izan zen berriro, Oparotasunaren Martxa Handia Greba Orokorraren aurreko istiluen aurka. 1930eko hamarkadan, Drummondek *Women 's Guild of Empire* sortu zuen, komunismoaren eta faxismoaren aurkako eskuineko liga. Norah Elam bere kide ohiak, Mosleyko Faxisten Britainiar Batasuneko kide garrantzitsu bihurtu zenak, Women 's Guildren aurkako eraso gogorra idatzi zuen, zirku antifaxistatzat joz eta bere aspaldiko laguna «itzalitako sumendi» gisa deskribatuz.

Flora eta Joseph Drummond 1922an dibortziatu ziren eta aurrerago lehengusu batekin ezkondu zen, Alan Simpsonekin. Alan bonbardaketa estrategiko batean hil zen 1944an; Drummond Arranera itzuli zen, landetxe bat eraikitzeko baimena ukatu zitzaion, eta burdinazko sabai korrugatua zuen estalpe inprobisatu batean bizi izan zen, harik eta bizilagunek gaixotu zenean hartu zuten arte, eta 1949an hil zen, 70 urte zituela, garuneko isuri baten ondorioz.

Hil ondoko aintzatespena
------------------------

Bere izena eta argazkia (eta botoa babesten zuten beste 58 emakumerenak) Londresko Parliament Squareko Millicent Fawcetten eskulturaren zokaloan daude. 2001ean, hilarri bat jarri zen "Sufragista General"arentzat, Kintyreko hilobiaren gainean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Oxford Dictionary of National Biography.* .
2. ↑   **(Ingelesez)** Parkins, Wendy.  (2002-05). *Fashioning the Body Politic: Dress, Gender, Citizenship.*  Berg Publishers ISBN 978-1-85973-587-9. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
3. ↑   *ident.familysearch.org* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
4. 1 2 3 4 5   **(Ingelesez)** Awcock, Hannah.  (2018-09-20). «Turbulent Londoners: Flora Drummond, 1879-1949» *Turbulent Isles* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
5. ↑   **(Ingelesez)** Chandler, Malcolm.  (2001). *Votes for Women, C.1900-28.*  Heinemann ISBN 978-0-435-32731-6. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
6. 1 2 3   **(Ingelesez)** Crawford, Elizabeth.  (2001-01-01). *The Women's Suffrage Movement: A Reference Guide, 1866-1928.*  Routledge ISBN 978-0-415-23926-4. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
7. 1 2   **(Ingelesez)** Girvin, Edith.  (2002). *The Twentieth Century.*  Heinemann ISBN 978-0-435-32093-5. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
8. 1 2   Atkinson, Diane.  (2018). *Rise up, women! : the remarkable lives of the suffragettes.*  Londres: Bloomsbury. 179 or. ISBN 9781408844045..
9. ↑   **(Ingelesez)** «Mary Phillips» *Spartacus Educational* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
10. ↑   «Suffragettes at Bow Street court - photograph - Exploring 20th Century London» *web.archive.org* 2012-02-16 (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
11. ↑   **(Ingelesez)** Purvis, June.  (2002). *Emmeline Pankhurst: A Biography.*  Psychology Press ISBN 978-0-415-23978-3. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
12. ↑   **(Ingelesez)** Reynolds, Sian.  (2007). *Paris-Edinburgh: Cultural Connections in the Belle Epoque.*  Ashgate Publishing, Ltd. ISBN 978-0-7546-3464-5. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
13. ↑   **(Ingelesez)** Cowman, Krista.  (2021-06-09). «Let’s not forget the working class suffragettes» *New Statesman* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
14. 1 2   «Home - Mosley's Old Suffragette: A Biography of Norah Dacre Fox» *web.archive.org* 2012-01-13 (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
15. 1 2   **(Ingelesez)** «Belated salute to the 'General' At last a memorial is to be erected to an extraordinary Scots suffragette, as Jennifer Cunningham discovers» *HeraldScotland* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
16. ↑   **(Ingelesez)** «Historic statue of suffragist leader Millicent Fawcett unveiled in Parliament Square» *GOV.UK* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
17. ↑   **(Ingelesez)** Topping, Alexandra.  (2018-04-24). «First statue of a woman in Parliament Square unveiled» *The Guardian* ISSN 0261-3077. (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).
18. ↑   **(Ingelesez)** Saul, Heather.  (2018-04-24). «Millicent Fawcett statue unveiling: the women and men whose names will be on the plinth» *inews.co.uk* (Noiz kontsultatua: 2023-05-04).

Bibliografia
------------

* Tejera, P. (2018). *Reinas de la carretera.* Madril. Cassiopeia edizioak. ISBN 9788494848216 (papera) / ISBN 9788494848223 (digitala).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5460290
* Commonscat Multimedia: Flora Drummond

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 11149717382810951323
* ISNI: 0000 0005 0076 5801
* BNF: 171304857 (data)
* GND: 1201935326
* LCCN: no2019165277

 |

* Wd Datuak: Q5460290
* Commonscat Multimedia: Flora Drummond