**Blanca Silveira Barrios** (Barquisimeto, 1905eko uztailaren 12a - ibidem, 1989ko otsailaren 6a) Venezuelako lehen astronomoa izan zen, Lara saileko Venezuelako Sozietate Astronomikoaren (SAV) sortzailea. Oso txikitatik egon zen gurpildun aulki batean meningitis goiztiar baten ondorioz, eta, bere egoera eta ezagutza astronomiko zabalengatik, Stephen Hawking-en moduko bat zen, guarani bertsioan.

Venezuelan ez zegoen lizentziaturarik astronomian edo astrofisikan. Astronomian profesionalki aritzen ziren pertsonak fisika, matematika edo kimikan lizentziadunak ziren, eta arlo horretan tesi edo doktoretza bat garatzen jardun zuten astronomian; Zenbait kasutan, tesi horietan oinarritutako zenbait objektu edo gai astronomikoren ikerketa ikertzen aritu ziren. Halakoa da Blanca Silveira-ren kasua, ziurrenik Venezuelan ezagun egin den lehen astronomoa.

Biografia
---------

Blanca, Manuel Silveira eta Dolores Barrioren alaba, Barquisimeto herriaren sortzaileetako batekin senidetuta dago, Damian del Barrio konkistatzailearekin.

Haurtzaroan, meningitisa jasan zuen, eta horrek oheratzea eragin zion gaztetatik. Desgaitasun horrek beste ezaugarri batzuk bultzatu zituen, hala nola hizkuntzak ikasteko erraztasuna (ingelesa eta frantsesa modu autodidaktan ikasi zituen).

Pianoarekin ere trebetasuna garatu zuen, batez ere bere ahizpa Emma Silveira pianista entzutetsuaren laguntzari esker. Horren ondorioz, askotan girotu zituen jendarteko bilerak bere doinu ospetsuekin.

Bi gertakari astronomikok markatu zuten bere existentzia: bere zaletasunetako bat: Halleyren kometa 1910.ean igarotzea eta Eguzkiaren eklipse totala 1916an.

### Halleyren Kometaren igarotzea (1910)

Blancak pozik gogoratu zuen Halleyren Kometaren igarotzea 1910eko maiatzaren 18an, 1985ean gertakari honi buruz galdetu zitzaionean, kometa honen hurrengo urratsean. Esperientzia handi bat bezala gogoratzen zuen, eta biztanleria helduak gertakari zientifiko hauei buruzko informazio falta handia nabarmentzen zuen. Haren arabera, gurasoek ez zieten seme-alabei irteten uzten ikuskizuna ikustera, kometaren gasekin pozoitu zitezkeela uste baitzuten. Bere aitak, ordea, bere alabak Bolibarko zubira eraman zituen, Blancak honela definitu zuen gertaera bat ikustera: "... girlandaz betetako gaua. Zeruan antzigarra ureztatu zutela zirudien ". 

Urte hartan, 1985ean, Halley kometari ateratako argazkia eraman ziotenean, Blancak ez zuen ia ikusmenik, eta asko kosta zitzaion argazkian ere ikusi ahal izatea. Horri buruz, "Jainkoaren nahiak zapaltzerakoan kontu handiz ibili behar da". Halley-ren kometaren bueltan bizirik egotea eskatu nion, eta begira, ia itsu nago. "

### Eguzkiaren eklipse osoa 1916an

1916ko otsailak 6an gertatutako eguzki eklipse totala, Blancaren bizitza markatu zuen beste gertaera astronomikoetako bat izan zen, 11 urterekin bere aitaren indar zientifikoari esker ikustea lortu zuena..

Bere ahizpa Mariak zioenez, bere aitak eklipsea ikusteko egin zuen tramankulua ur pontxera bat izan zen, azuliloz margotua, garai hartan zegoen zuritzaile bat.

Bizitza irakasle gisa
---------------------

Blanca Barquisimeton zendu zen 1989ko otsailaren 6an, astronomia erreferentea izanik bere herrialdearentzat eta adibide garbia utzi zuen arlo horretako zale askorentzat. Gainera, bere ahizpa Mariarekin batera, ikasle gazte askorentzako irakasle bikaina izan zen; haiegan jakin izan zuen beti jakin-mina zientifikoa lantzen, eta horien artean zegoen Humberto Campins Camejo, Estatu Batuetan lan egiten zuen astronomiako mediku aparta.

Venezuelako Astronomia Elkartea
-------------------------------

Blanca-k Venezuelako Astronomia Elkartea, Lara saila, sortu zuen Barquisimeto-n, 1957an. Horri buruzko oso material gutxi dago argitaratuta.

Sariak eta aitorpenak
---------------------

* 1986an, Alda Astronomia Larense Elkarteak bere Informazio eta Dokumentazio Zentroa, Cid, Blanca izenaz bataiatu zuen. Aitorpen hori bizirik zegoela eman zioten, baina Blancak adierazi zuen ez zuela hain aitorpen handia merezi.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** PeoplePill. «Blanca Silveira: Astroaficionada venezolana (1905 - 1989) | Biography, Facts, Career, Wiki, Life» *PeoplePill* (Noiz kontsultatua: 2020-08-19).
2. ↑   «Blanca Silveira» *www.tayabeixo.org* (Noiz kontsultatua: 2020-08-19).
3. ↑   correodelara. «Blanca Silveira y la Sociedad Astronómica de Venezuela en Barquisimeto» *CORREO DE LARA* (Noiz kontsultatua: 2020-08-19).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Blanca Silveira, astrónoma | Efemérides» *Mujeres con ciencia* 2014-07-12 (Noiz kontsultatua: 2020-08-19).
5. 1 2 3 4   .
6. ↑   «Blanca Silveira nombre de la biblioteca de ALAfA» *www.tayabeixo.org* (Noiz kontsultatua: 2020-08-19).

Ikus, gainera
-------------

* Halley kometa

Kanpo estekak
-------------

* Larense Astronomia Elkartea
* Blanca Silveira y la sociedad astronomica de Venezuela

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q55140202

 |

* Wd Datuak: Q55140202