recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan Manuel Marcelo Juanbeltz Iriondo** (1839ko urriaren 30a, Garagartza, Mendaro, Gipuzkoa - 1892ko otsailaren 20a, Zumarraga, Gipuzkoa) euskal apaiz, foruzale eta karlista bat izan zen.

Aita, Miguel Ascensio Juambeltz Santxot, nafarra zen, Lizarraga herrikoa, eta lanbidez arotza, ama berriz, Maria Cruz Iriondo, Mendaroko Azpilgoeta auzokoa.

1867an Asteasuko parrokiako apaiza zen. Hirugarren Karlistaldia hastean karlismoarekin lerrokatu zen. 1872ko irailaren 18an Asteasuko parrokiatik kargugabetu zuten, Iparraldera ihes egin beharra izan zuen eta handik Uruguaiera emigratu zuen. Durazno udalerrian bizitu zen.

1891. urterako Euskal Herrira itzulia zen eta Hondarribian bizi eta hil zen.

Kanpo estekak
-------------

* Manuel Juambeltz, (1839-1892), presbítero, carlista, integrista (I/II). Euskonews.com **(Gaztelaniaz)**
* Manuel Juambeltz, (1839 - 1892), presbítero, carlista, integrista (II/II). Euskonews.com **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q58035844

 |

* Wd Datuak: Q58035844
**Julius Nicholas Boros** (Fairfield, Connecticut, Ameriketako Estatu Batuak, 1920ko martxoaren 3a - 1994ko maiatzaren 28a) 1950eko eta 1960ko hamarkadetan PGA Tourrean profesionalki nabarmendu zen golf jokalari estatubatuarra izan zen.

18 garaipen lortu zituen Amerikako zirkuituan, hiru txapelketa nagusitan nabarmenduz: 1952ko eta 1963ko Estatu Batuetako Irekian eta 1968ko PGA Tourrean. 1956ko AEBetako Irekian bigarren postua lortu zuen, 1958ko eta 1960ko AEBetako Irekian hirugarrena eta 1963ko Augustako Mastersea, eta 16 top-5 eta 22 top-10 bildu zituen txapelketa nagusietan. 1966ko Britainia Handiko Irekian egin zuen agerraldi bakarrean, 15. postuan sailkatu zen.

Biografia
---------

Boros 29 urterekin bakarrik bihurtu zen golf jokalari profesionala. 1952an PGA Tourreko diru-zerrenda zuzendu zuen, AEBetako Irekia eta Golfeko Munduko Txapelketa irabazi ondoren, eta 1955ean, Golfeko Munduko Txapelketa berriro irabazi zuen. 1963an hiru garaipen lortu zituen Colonial-en, Warwick Hills-en eta AEBetako Irekian, PGA-n Urteko Jokalari izendatu zuten, eta 1967an berriz Phoenix eta Rio Pinar-en.

Aldi berean, Boros AEBetako taldearekin lehiatu zen 1959, 1963, 1965 eta 1967ko Ryder Cup-en, 16 partidatan 11 puntu lortuz, eta 1968ko Golfeko Munduko Kopan, non Lee Trevinorekin batera bigarren sailkatu zen.

1968ko PGA Txapelketa irabazita, 48 urterekin txapelketa garrantzitsu bat irabazi zuen jokalaririk zaharrenaren errekorra hautsi zuen. 50 urte bete ondoren, 1971 eta 1977ko Beteranoen PGA Txapelketa irabazi zuen, eta 1979ko Legends of Golf-a Roberto de Vicenzorekin batera. 1975ean bat-bateko heriotzan galdu zuen Westchester-en PGA Tourrean.

Borosek jaurtiketak azkar egiten zituen, bere intuizioan konfiantzaz eta ingurua aztertzera gelditu gabe. Bere leloa "swing soft, hit hard" (kulunka leuna, kolpe gogorra) zen.

1982an Golf Mundialaren Ospearen Aretoan sartu zuten. Bere seme Guy Borosek 1996ko Vancouver Open irabazi zuen, PGA Tourrean garaipenak lortu zituzten hiru aita-semeetako bat bihurtuz.

Kanpo estekak
-------------

* Julius Boros Golf Mundialaren Ospearen Aretoan
* My Easygoing Game - Julius Boros, 1968ko martxoaren 25a
* Julie Bags A Bundle - Sports Illustrated, 1968ko abuztuaren 26a

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q961587
* Commonscat Multimedia: Julius Boros

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 94056762
* ISNI: 0000 0000 7903 9004
* LCCN: n86101000

 |

* Wd Datuak: Q961587
* Commonscat Multimedia: Julius Boros
**Karin Ohlenschläger** (Hannover, Alemania, 1959 - 2022ko abuztuaren 24a) Kasseleko Unibertsitatean (Alemania) Artearen Historian lizentziaduna zen eta esperientzia handia zuen artearen eta industria sortzaileen arloan.

Biografia
---------

Ohlenschläger Hannover-en jaio zen, Alemania Kasseleko Unibertsitatean Artearen Historian lizentziatu zen (Alemania) eta Zuzenbidean Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta Artearen Historian eta Musikologian doktoretza egin zuen Oviedoko Unibertsitatean.

Ibilbide profesionala
---------------------

Arte garaikideko lehen elkarte interprofesionalaren lehendakaria izan zen Espainian, eta teknologia berrietan espezializatutako arte-kritikari gisa aritu zen.

2002. urtean, Luis Riorekin batera, MediaLab proiektua sortu zuen Conde Duque Kultur Zentroarentzat. Juan Carretek zuzentzen zuen proiektu hori, eta, programa berri baten bidez, prestakuntza, ikerketa, ekoizpena, hausnarketa eta erakusketak antolatzen zituen. Hori guztia artearen, zientziaren, teknologiaren eta gizartearen artean elkarrizketa bat ezartzeko helburuarekin egin zuen.

1998 eta 2006 bitartean, Banquete Fundazioko kide eta sortzaileetako bat izan zen, arteari, teknologiari eta gizarteari eskainia.

Hainbat proiektu zuzendu zituen, besteak beste, honako hauek: Chips lehiaketa: kultura digitalari buruzko zirkuitu berriak Madrilgo Diseinuaren Europako Institutuan (2001), Infoarkitekturako Nazioarteko Jaialdia, Sustapen Ministerioa - Madril (1997), IN ART Nazioarteko Arte Zibernetikoaren Jaialdia, Tenerife (1996) eta Espainiako Bideo Garaikidea 1986-88 Arte Museoan.

Gijóngo LABoral Arte Zentroko zuzendaria izan zen bost urtez (2016 y 2021).

Bizitza pertsonala
------------------

Bi seme-alaba zituen, Sara eta Kay. Gijonen hil zen, 2022ko abuztuan, minbizi baten biktima.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Fallece Karin Ohlenschaläger, exdirectora de LABoral» *La Voz de Asturias* 2022-08-24 (Noiz kontsultatua: 2022-08-24).
2. ↑   ARTEINFORMADO.  (20140603). «Karin Ohlenschläger. Comisario» *ARTEINFORMADO* (Noiz kontsultatua: 2022-09-01).
3. ↑   «Adiós a Karin Ohlenschläger, la gestora que cambió el arte contemporáneo español» *MSN* (Noiz kontsultatua: 2022-09-01).
4. ↑   Rubiera, A..  (2022-08-24). «Fallece Karin Ohlenschläger, que fue directora de la LABoral Centro de Arte durante cinco años» *La Nueva España* (Noiz kontsultatua: 2022-08-24).
5. ↑   Lombardía, A. Rubiera / S. F..  (2022-08-25). «"Nada de tristezas", así se despidió Karin Ohlenschläger, exdirectora de la Laboral fallecida ayer, de sus amigos» *La Nueva España* (Noiz kontsultatua: 2022-09-01).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113613003
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 303816035
* ISNI: 0000 0004 0988 1609
* BNE: XX1679989
* BNF: 169194210 (data)
* GND: 1214320430
* LCCN: n85228089
* Tabakalera ID: 23742
* CiNii: DA09218911
* SUDOC: 169329925
* BIBSYS: 5087655
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 2008755

 |

* Wd Datuak: Q113613003
**Jesús Rodríguez Quintero** (San Juan del Puerto, Huelva, 1940ko abuztuaren 18a - Ubrique, 2022ko urriaren 3a), **Jesús Quintero** edo **El loco de la colina** izenez ezagunagoa, kazetaria, zuzendaria eta Espainiako irrati eta telebistako programen aurkezlea izan zen.

Biografia
---------

Huelvan hasi zuen irrati-ibilbidea. RNEren Hegoaldeko Igorle Zentroa sortzean, oposizio bidez lortu zuen lanpostua 1960an, eta bertan karrera profesional luzea hasiko zuen aurkezle gisa. Bere programetako bat *Estudio 15-18* izan zen, Marisol Vallerekin batera aurkeztu zuena. Arrakasta handia izan zuen eta programa nagusia izan zen diktaduratik beste aldi batera aldatzen zen irrati publikoaren programazioa normalizatzeko ahaleginaren barruan.

Bere programa enblematikoenarekin, *El hombre de la roulot* eta *El loco de la colina* izan ziren komunikabidearen eskemak goitik behera aldatuko zituenak. Azken horrek benetako gizarte-fenomeno bihurtu zuen, baita Espainiatik kanpo ere, eta Argentinara edo Uruguaira iritsi zen. Hala, eskola propioa sortu zuen.

1991n *Trece noches* programa aurkeztu zuen Canal Surren. Hamahiru elkarrizketa egin zizkioten Antonio Gala idazleari hamahiru gautan, ordubetez, eta horietako bakoitza gai jakin bati buruzkoa izan zen.

1993. urtean, Antena 3 telebistarako *La Boca del Lobo* elkarrizketa sorta egin zuen, Gonzalo Suárez errealizatzaile zela. Programa horretan elkarrizketatu zuenetako bat Jon Idigoras izan zen, Herri Batasunako buruzagia, ezker abertzaleak Espainiako telebistetan eduki izan duen elkarrizketa bakanetako batean.

Irakaskuntza arloko hizlari gisa ere parte hartu du, eta *Kazetaritza eta Konpromisoa* hitzaldia eman zuen 2002ko urriaren 17an Malagako Unibertsitateko Komunikazio Zientzien fakultatean, hamargarren urteurrena zela eta. Hitzaldi horren ondoren, plaka bat jarri zioten unibertsitatean.

Soledad Bravo abeslariaren eta Paco de Lucía gitarristaren ekoizlea izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «JESÚS QUINTERO -ENTREVISTAS - El Arte de Vivir el Flamenco» *elartedevivirelflamenco.com*.
2. ↑   Álvarez, Jesús.  (2022-10-03). *Muere el periodista Jesús Quintero a los 82 años.* .
3. ↑    *El diálogo de Jesús Quintero y Antonio Gala, eje de un programa de Canal Sur.* .
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Molina, Margot.  (1993-02-14). «Gonzalo Suárez y Jesús Quintero estrenan hoy "La boca del lobo"» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-10-03).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3177755
* Commonscat Multimedia: Jesús Quintero

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 72629518
* ISNI: 0000 0000 5956 5971
* BNE: XX963323
* GND: 138297762
* LCCN: n2014056979
* SUDOC: 08347451X

 |

* Wd Datuak: Q3177755
* Commonscat Multimedia: Jesús Quintero
**Kasio** (latinez: *Gaius Cassius Longinus*; K.a. 85 - K.a. 42) Antzinako Erromako senataria izan zen, Zesarren kontrako konspirazioa hasi zuena hain zuzen ere.

Kasioren estreinako urteei buruz gutxi dakigu. Marko Brutoren arrebaorde batekin ezkondu zen. Filosofia ikasi zuen Arkelao maisuarekin Rodasen.

Bere lehen postua administrazioan Krasoren agintaldipean lortu zuen. Krasorekin Siria probintziara joanda, Krasoren estrategia militarra aldatzen saiatu zen. Base bat eraikitzea eraso zuzena baino hobesten zuen Kasiok. Krasok, halere, armada Carrhaeko gudura eraman zuen eta ondorioa erabateko suntsipena izan zen. Borrokan Kraso bera hil zen. Kasiok armadaren apurrak biltzea lortu zuen. Hurrengo bi urteetan, Kasio Siriako gobernaria izan zen eta mugak partiarren erasoetatik defenditu zituen. Zizeronek, Ziliziako gobernariak, Kasiori bere ahaleginak eskertu zizkion.

Erromara itzulitakoan, Zesar eta Ponpeioren arteko gerra piztu izanak Kasioren auziperatzea, estortsioa leporatuta, saihestu zuen. K.a. 49an plebeko tribuno izendatu zuten, eta *Optimates*-ekin bat egin zuen Zesarrek Rubicon ibaia zeharkatu zuenean. Ponpeioren itsas armadaren buruan, Sizilian garaipena eskuratu zuen. Ponpeioren porrota eta gero, Zesarrek atzeman eta amore ematera behartu zuen.

Egipton Zesarren aldean borrokatu zuen ondoren, Erromara bueltatu zen, kargurik gabe. K.a. 44an, berriz, pretore peregrino izendatu zen. Marko Bruto pretor urbano izendatu izanak biziki samindu zuen, eta diktadorearekiko gorrotoa hazi zitzaion. Zesarren barkapena gorabehera, Kasio urrun nahiago zuen, eta Siriako probintzia hurrengo urterako agindu zion. Izan ere, Kasio Zesarren kontrako konspiratzaile sutsuena izan zen. K.a. 44ko martxoaren 15ean Zesar hiltzerakoan, Kasiok aurpegian sastatu zuen.

Zesarren hilketaren ondotik, Marko Antoniok eskuratu zuen boterea, eta iritzi publikoa hiltzaileen aurka bultzatu zuen. Senatuak Zireneko agintea eman zion Kasiori, Erromatik urruntzeko asmotan. Kasiok errefusatu zuen halako probintzia txiki baten gobernua. Erbestea Marko Antonioren diktadura baino nahiago zuela esanda, Siriara joan zen. Hala ere, Senatuak, Marko Antonioren atsekaberako, Siriako gobernari izendatu zuen Kasio.

Bigarren Triunbiratua osatzerakoan, Marko Brutok deitu zion Kasiori. Triunbiroak ekialdean erasotzea erabaki zuten. Marko Antonio eta Oktavio Mazedoniara joan ziren matxinoei aurre egiteko. Marko Brutok arrakasta lortu zuen Oktavioren kontra. Kasiok, ordea, Marko Antoniok garaituta eta Brutoren garaipena ezagutu gabe, bere burua hil zuen. "Azken erromatarra" deitu zion Marko Brutok, arranguratsu.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Kasio*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q207370
* Commonscat Multimedia: Gaius Cassius Longinus

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 25397785
* GND: 118746200
* LCCN: nr2007003009
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 01272/eu\_c\_0421/c0421
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q207370
* Commonscat Multimedia: Gaius Cassius Longinus
**Abigail Hill**, ezkondu ondoren **Abigail Marsham**, Marshamgo baronesa, (c. 1670 - 1734ko abenduaren 6a) Ana Britainia Handikoaren begikoa izan zen eta leku horretan bere lehengusina Sarah Jennings ordezkatu zuen.

Bere aita, Francis Hill, Londresko merkataria zen eta bere ama Elizabeth Jennings, Sarah Jenningsen izeba. Aitak izandako diru galerak zerbitzari izatera bultzatu zuen. Lehenengo Sarah Jenningsen zerbitzura, eta gero, honen bidez, gortean erreginaren zerbitzura.

1707ko udan Samuel Marshamekin ezkondu zen, eta erregina aurrean izan zen, eta horrek bere gertuko izatera pasa zela adierazten du. Lady Marsham bezala erreginaren begiko lekua bere lehengusina Sarah Jenningsi kentzea lortu zuen. Hartu ohi zuen jarrera goxoa Sarah Jennigsen jarrera gogorraren aurkakoa zen.

Espainiako Ondorengotza Gerraren amaiera erabakitzeko zegoenean, Sarah Jenningsen gainbeherak indartu egin zuen, Abigail Hillen lanaren laguntzaz, Utrechteko Ituna sinatzeko joera.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1387965
* Commonscat Multimedia: Abigail Masham

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75225134
* ISNI: 0000 0000 2376 1903
* LCCN: n83063838
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1387965
* Commonscat Multimedia: Abigail Masham
**Francisco Gamarra Abella** (Melo, 1892ko uztailaren 24a - 1987ko otsailaren 13a) abokatu, magistratu eta politikari uruguaitarra izan zen. Justizia Auzitegi Goreneko ministro, Barne ministro eta Uruguaiko Ekialdeko Errepublikako kantzilerra izan zen. cc vv bb nn mm gg ff dd

Biografia
---------

Errepublikako Unibertsitateko Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultatean ikasi zuen, 1920ko abenduan zuzenbide lizentziatua lortu zuen. 1921eko otsailean hasi zuen magistratu ibilbidea Maldonadoko fiskal gisa. 1924an Artigasko Epaile Departamentu izendatu zuten, hainbat departamentutan kargu hori betez, 1929an Montevideoko Epaile izendatu zuten arte.

1941ean Apelazio Auzitegirako izendatu zuten eta 1947an Legegintzako Batzar Nagusiek Justizia Auzitegi Goreneko ministro izendatu zuten, kargu horretan 1953ra arte izan zuen.

1954an Nazio Batuen Batzar Nagusirako Uruguaiko ordezkaritzaren buru izan zen.   1955ean Barne ministro kargua izan zuen eta 1956an Errepublikako kantziler kargua Luis Batlle Berresen gobernuan.   

Magistraturatik erretiratu ondoren, Korporazioak omendu zuen bere oroimenez plaka bat jarriz bertako areto batean, hau dioena: "Epaileen Maisua". Bere jaioterrian, Melon (Cerro Largo saila), kale batek darama bere izena.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *UN Plenary Meeting of General Assembly, Sept. 28, 1954.* .
2. ↑    *United Nations Audiovisual Library.* .
3. ↑    *Gobernantes de la República Oriental del Uruguay.* .
4. ↑    *Cancilleres de la República Oriental del Uruguay.* .
5. ↑    *El Uruguay del optimismo.* .
6. ↑    *Directorio de Calles, Melo; Departamento de Cerro Largo.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1441964
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 321145858096323022120
* GND: 1092209352

 |

* Wd Datuak: Q1441964
*Artikulu hau ibaien bukaerako zatiari buruzkoa da; Lapurdiko herria gaitzat duena beste hau da: «Bokale (Lapurdi)»*
Lea ibaiaren bokalea, Lekeition.
Ebro ibaiaren bokalea Mediterraneoan, Ebroren Delta eratuz.
**Bokalea** edo **ibai-ahoa** ibai baten amaiera da, non bere urak beste ibai batera, aintzira batera edo itsasora isurtzen dituen. Ibai baten bokaleak mota hauetakoak izan daitezke:

* estuarioa
* delta
* itsasadarra

Bokaleak, oro har, bioaniztasun handiko lekuak dira, ur geza eta gazia elkartzen diren tokia delako, eta ibaiak garraiatzen dituen elikagai eta jalkinak urtzen eta prezipitatzen direlako. Bokale bat, askotan, itsaspean jarraitzen du sedimentazio gune bat eratuz edo itsaspeko arroila baten bidez.

Ur mugimenduak
--------------

Ibai bateko ura era askotara itsasoratu edo aintziratu daiteke, ur-mugimendu desberdinak eratuz. Uraren dentsitateak, lurraren errotazioak eta itsasaldiek eragina izan dezakete ibai-uraren mugimenduan.

Ibaiko urak hartzailearenak baino dentsitate handiagoa badu, ibaiko ura urazaletik beherantz murgilduko da. Ibaiko urak, orduan, azpiko urlaster bat osatuko du. Baina ibaiko ura hartzailearen baino arinagoa baldin bada, itsasora isurtzen denean gertatzen den bezala, ibaiko ur geza urazalean zehar ibiliko da, gaineko urlaster bat bezala. Bi kasuetan, ura barreiatu egingo da.

Leku izenak
-----------

Batzuetan bokaleek leku izenak sortu dituzte. Euskal Herrian, adibidez, Aturri ibaiaren ahoan dago Bokale herria (Lapurdi). Iparralderago, Bokale Zaharra (frantsesez Vieux Boucau, okzitanieraz Lo Bocau Vielh) ere ageri da.

Erresuma Batuan, leku askok hartzen dute horrelako izena ibaien bokaleetan, hala nola Plymouth ("Plym ibaiaren ahoa").

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «bokale». *Euskaltzaindiaren Hiztegia*. (Noiz kontsultatua: 2021-10-02.)
2. ↑  «ibai». *Euskaltzaindiaren Hiztegia*. (Noiz kontsultatua: 2021-10-02.)
3. ↑   **(Frantsesez)**  *Pourquoi Boucau ?.*  (Noiz kontsultatua: 2016)..

Ikus, gainera
-------------

* Barra (geografia)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1233637
* Commonscat Multimedia: River mouths

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00564731
* AAT: 300387057

 |

* Wd Datuak: Q1233637
* Commonscat Multimedia: River mouths
**Blas Manuel Garay Argaña** (Asunción, 1873ko otsailaren 3a - ibid. 1899ko abenduaren 19a) paraguaiar idazlea eta kazetaria izan zen.

Biografia
---------

1873an jaio zen (Paraguai). Bere gurasoak Vicente Garay eta Constancia Argaña de Garay ziren. Garayk bi anaia zituen: Eugenio Alejandrino eta Juan Jorge. Hirurak idazleak ziren. Eugenio Alejandrinok parte hartze bikaina izango zuen gero Chacoko Gerran .

Batxilergoa amaitu ondoren, Garayk Zuzenbide eta Gizarte Zientzietako unibertsitate ikasketak burutu zituen. Kazetaritzako lehen urratsak Colegio Nacionalean hasi zituen.

23 urte baino ez dituenean abokatu gisa lizentziatu zen. Juan Bautista Egusquiza presidenteak Europarako misio diplomatiko bat agindu zion, nahiz eta bere helburu zehatza Garayk Sevillako Artxiboan ikertzea izan zen Paraguaik Chaco Boreal-aren jabetza egiaztatzen duten titulu, ziurtagiri, xedapen eta mapekin zerikusia zuen guztia. Bidaia egin aurretik, Garay María Antonia Valdovinosekin ezkondu zen, eta bi seme-alaba izango zituzten: Blas Garay Valdovinos, Manuel Gondra presidentearen idazkari partikularra izan zena, eta Juan Manuel Garay (hil osteko semea), koronel mailara iritsiko zena. Chacoko Gerran Paraguaiko Armadako Estatu Nagusiko burua izan zen, orduko José Félix Estigarribia jeneralaren agindupean.

Garay-k Espainian 1897an genero historikoko lau lan argitaratu zituen: *Compendio de la Historia del Paraguay*, *El comunismo de las misiones*, *La revolución de la Independencia del Paraguay* eta *Breve Resumen de la Historia del Paraguay*. Kopista eta ikertzaile gisa egindako lanari esker, gaur egun "Garay Bilduma" Artxibo Nazionalean dauden milaka dokumentu aztertzeko aukera izan zuen.

Espainiatik bueltan, 1898an, Garayk *La Prensa* egunkaria sortu zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5730050
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 28465735
* ISNI: 0000 0000 8211 997X
* GND: 1056733454
* LCCN: n84030591
* SUDOC: 068927282
* Open Library: OL1264480A

 |

* Wd Datuak: Q5730050
**Isolina Pliego Soler** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1886 - Lodosa, Nafarroa Garaia,1968) maistra izan zen.

Biografia
---------

Carolina Soler eta Emilio Pliego argazkilari ezagunaren alaba izan zen. Gaztetxotatik Isolinak irakasle izateko bokazioa izan zuen eta adierazi ere horrelaxe egin zuen. Familiak egoera ekonomiko eta sozial egokia zuen, baina aitak ez zuen uste alabek jakintzarako eta ikasketetarako sarbidea behar zutenik, halere, Isolina kontrakoa egiten saiatu zen. Iruñeko Magisteritza Eskola Normalean maistra ikasketak egiten hasi zen, aitak jakin gabe.

Dena bere bidetik joan zen, harik eta tragedia familiara heldu zen arte. Aitak bizia galdu zuen zezen batek adarkatuta, argazki bat egiten ari zitzaionean. Handik laster familiaren argazki denda sute batek suntsitu egin zuen. Isolinak aurrera egin zuen eta ahizpa itsuaren ardura ere bere gain hartu zuen.

Maistra ibilbidea
-----------------

Magisteritza ikasketak amaitu egin zituen eta maistra plaza eskatu zuen. Hasieran Berbintzanan kontratatu zuten, baina Lodosa izan zen behin betiko plaza. Nekazari herri hartan instalatu zen alokatutako etxe batean ahizpa itsuarekin batera.

Lodosan neskatoei eskolak emateaz gain akademia bat sortu zuen, non Oinarrizko Batxilergoa ikas zitekeen, berak frantsesa eta historia irakasten zituen. Herriko jendearen aukera ezaz eta prestakuntza eskasaz sentsibilizatuta, klaseak ematen zizkien herritar heldu analfabetoei, emakume zein gizonei, eskola-ordutegitik kanpo, doan eta bere etxean.

Artisau sena
------------

Aitarengadik jasotako geneengatik, agian, oso trebea zen artisau-lanak egiten, hala nola bordatua, joskintza eta gurutze-puntua. Horregatik, beti zegoen prest berak eskolan antolatzen zituen antzerkietarako jantziak eta eszenografia atontzeko. Jubilatu ondoren, 1960ko hamarkadan, lanean jarraitu zuen, ez zion Lodosagatik lan egiteari utzi nahi izan. Jubilatu ondorengo lehen lana erraldoiak diseinatu, egin eta janztea izan zen: txapeldun piper-saltzaile bat eta amantaldun nekazari andre bat egin zituen, azken horri Isolina izena jarri zioten herritarrek. Azken lan garrantzitsua Errege Magoen kabalgatako jantzi guztien diseinua izan zen: erregeak eta pajeak Isolinak jantzi zituen.

Heriotza
--------

Lodosako maistrarik maitatuena bihotzekoak jota hil zen, herritarrez inguraturik.

Isolina erraldoia
-----------------

1964an Lodosako lehenengo erraldoien bultzatzailea izan zelako, erraldoia eskaini zioten Isolina Priego irakasleari. Erraldoi horrek 3,38 metroko garaiera du eta 38 kilogramo pisatzen ditu, herriko jaietan ateratzen dute beste erraldoiekin batera.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   «TIERRA DE ESTRELLAS : GUÍA HISTÓRICA DE LAS MUJERES DE TIERRA ESTELLA | Katakrak» *katakrak.net*: 337-338 orr. (Noiz kontsultatua: 2022-10-26).
2. ↑    «Isolina erraldoia» *EITB* 2020-12-30 (Noiz kontsultatua: 2022-10-26).

Kanpo estekak
-------------

* Bideoa: Isolina erraldoiaEITB, 2020.12.30

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q114867892

 |

* Wd Datuak: Q114867892
**Julia Soemias** (latinez: *Julia Soaemias Bassiana*; 180 - 222ko martxoaren 11) Heliogabalo enperadorearen ama eta Julia Mesaren alaba izan zen. Hortaz, Septimio Severo enperadorearen iloba eta Julia Mamearen ahizpa izan zen. Harreman horiek guztiak zela eta, Julia Soemias garaiko Erromatar Inperioko emakumerik boteretsuena bihurtu zen.

Senide Inperialeko kide bat izanda, Erroman bizi zen. 217an, Karakala (Julia Soemiasen lehengusua) hil egin zuten. Makrino enperadore berriak Siriara bidali zuen familia osoa, nahiz eta ondareak eta dirua utzi zizkion.

Julia Mesa amarekin batera, Makrinoren kontra konspiratzeari ekin zion. Helburua zen Julia Soemiasen semea, Heliogabalo, enperadore bihurtzea. Konspirazioari sustapen gehiago ematearren, Julia Soemiasek asmatu zuen Heliogabalo Karakalaren seme ilegitimoa zela.

218an Makrino hil zuen Pretoriar Guardiak eta Heliogabalok tronua hartu zuen. Gazteegia zenez, Julia Soemias bilakatu zen Inperioaren burua. Nerabea, gainera, erlijioaz baino ez zen arduratzen. Haien gobernuak ez zuen osperik lortu, eta desadostasuna zabaldu zen. Julia Mesak haien kontra konspiratu zuen orduan. Familian botere gordetzeko asmotan, Pretoriar Guardiak 222an Heliogabalo zein Julia Soemias hil zituen, eta Alexandro Severo, Julia Mesaren beste iloba bat, enperadore izendatu zuen. Julia Soemiasi *damnatio memoriae* delakoa egin zioten gainera.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Julia Soemias*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q232380
* Commonscat Multimedia: Julia Soaemias

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 57949252
* ISNI: 0000 0000 2338 3842
* GND: 1093852887
* LCCN: n81152360

 |

* Wd Datuak: Q232380
* Commonscat Multimedia: Julia Soaemias
**Angelberga**, **Engelberga** edo **Anngilberga** (c 830 – 896/901) Luis II.a Italiakoaren emaztea izan zen, eta Germaniako Erromatar Inperio Santuaren enperatriza izan zen 875eko abuztuaren 12an senarra hil zen arte. Enperatriz gisa botere handia zuen bere senarrarengan. Adelkiso I.a Parmakoaren alaba zela uste da, Italiako Erresumako familia boteretsuenetako batekoa, Suponiarrak.

Biografia
---------

830. urte inguruan jaio zen, eta uste denez Pavian pasa zuen gaztaroa. Luis IIa.rekin 851eko urriaren 5ean ezkondu zen, baina Lotario I.a (senarraren aita) hil zen arte ez zuen paper garrantzitsurik izan. Lotarioren heriotzarkein batera erresuma hiru semeen artean banatu zen, eta zaharrenak, Luisek, Italia eta enperadore titulua eskuratu zuen.

856an enperadorea eta emaztea Venezian zeuden, Pietro Tradonico eta Giovanni Tradonicoren etxean. Urte batzuk beranduago Angelbergak bere influentzia erabili zuen Nikolas I.a aita-santuaren eta Joanes Ravennakoa artzapezpikuaren arteko gatazka batean. Aitasantuak artzapezpikua insubordinatua zela zeritzon eta bere aurrera dietu zuen, baina Pavian babestu zen, Angelbergaren mediazioarekin. Ez zuen emaitzarik lortu, baina enperatriz gisa indar erakustaldia izan zen.

862an Luisen anaia Lotario II.ak Teutbergarekin zuen ezkontza ezeztatu nahi izan zuen, ez zutelako seme-alabarik. Apezpikuak onartu zuen eta baimena eman zion berriro ere ezkontzeko, baina Nikolas II.ak apezpikua Erromara deitu eta eskumikatu zuen. Apezpikua Luisengana joan zen eta bere kasua aurkeztu zuen, 864an Egoitza Santua setiatuz. Angelbergak aita-santuari mezua bidali zion esanez babestuko zuela negoziatzera bazetorren. Bileraren ostean akordioa lortu zen eta apezpikuari itzultzeko baimena eman zitzaion, setioarekin amaituz.

Bere balio diplomatikoagatik, senarrak titulu gehiago eman zizkion. 868an Bresciako San Salvatoreko abadesa izendatu zuen. 872an aristokratak kanporatzen saiatu ziren, ez zuelako seme izan. Horren ordez Luisek negoziazioak hasi zituen Luis II.a Germaniarrarekin, garaian Ekialdeko Frantziako erregea, bere oinordeko izan zedin. Angelbergaren boterea murrizteko, nobleek Karlos II.a Burusoila aukeratu zuten oinordeko gisa, Mendebaldeko Frantziako erregea, Luis hil zenean. Boso V.a Arleskoa, Karlosen aldekoak, Angelberga eta bere alaba bakarra, Ermengarda Italiakoa bahitu zituen. 876an berarekin ezkontzera behartu zuen, eta Karlosek Italiako gobernadore izendatu zuen, *dux* titulupean.

Engelbergaren babesarekin, Bosok bere burua Proventzako Errege izendatu zuen 879ko urriaren 15ean. Angelbergak babesa hartu zuen Suabian. Karlos III.a Gizenak Viena 882an hartu zuenean Angelbergari Italiari itzultzeko baimena eman zioten. 896an Piacenzako San Sistoko abadesa izan zen, baina laster hil zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   **(Italieraz)** «ENGELBERGA, imperatrice in "Dizionario Biografico"» *www.treccani.it* (Noiz kontsultatua: 2019-03-24).
2. ↑    *Lothair I..*  (Noiz kontsultatua: 2019-03-24).
3. ↑   L. Garver, Valerie. *Women and Aristocratic Culture in the Carolingian World.*  ISBN 9780801460173. PMC 979576285. (Noiz kontsultatua: 2019-03-24).
Mallorcako kalak, eta irudiaren azpialdean, Mondragó izenekoa.
**Cala** (katalanez) Meditarraneoko mendebaldeko senadiek hartzen duten izena da, *kala* gisa ere idatzia sarri 21. mendeko euskaran. Katalanez *cala*, *ansa* edo *calanca* (*cala* txikia) esaten da, okzitanieraz *calanca*, frantsesez *calanque* eta gaztelaniaz *cala* edo *caleta*.

Balearretako eta Kataluniako Costa Brava eta Costa Blancako calak oso ezagunak dira eta erakarpen turistiko handia dute, bai era ere Marseilla eskualdeko calanques direlakoak, zeinen inguruan Senadietako Parke Nazionala osatu den.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Egungo Euskararen Hiztegia (EEH) - Kala» *www.ehu.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-09-25).
2. ↑   **(Frantsesez)** «Les calanques de Marseille» *Site officiel de l’Office de Tourisme de Marseille* (Noiz kontsultatua: 2022-09-25).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1026259
* Commonscat Multimedia: Calanques

---

 |

* Wd Datuak: Q1026259
* Commonscat Multimedia: Calanques
**Julia Mamea** ({{lang-la|Julia Avita Mamaea}; 180 - 235) Alexandro Severo enperadorearen ama izan zen. Aldi berean, Julia Mesaren alaba, Julia Soemiasen ahizpa eta Septimio Severoren iloba izan zen.

Julia Soemias ahizpa ez bezala, Julia Mamea emakume bertutetsua omen zen, eskandalurik gabea. Karakala lehengusuaren heriotzarekin batera Siria aldera joan behar izan zuen.

Julia Mesa amaren eta Julia Soemias ahizparen konspirazioari esker, tronua severar leinuan jarri ahal izan zuten berriro, Heliogabaloren esku hain zuzen ere. Nolanahi ere, Heliogabalok eta Julia Soemiasek, haren amak, gobernari kaxkar baino kaxkarragoak zirela erakutsi zuten. Julia Mesak konspiratzeari ekin zion berriro. 

222an, Pretoriar Goardiak Heliogabalo eta haren ama hil zituen. Alexandro Severo, Julia Mamearen semea, enperadore bihurtu zen honela. Julia Mamea eta Julia Mesa benetako gobernariak bilakatu ziren. Izan ere, Alexandro Severok 14 urte baino ez zituen une hartan. 

Hori zela eta, gerretara ere joaten zen Julia Mamea. Germanian zegoen semearekin armadak matxinatu zirenean. Bertan behera utzi ezinik, matxinoek enperadorea zein ama hil zituzten. Maximino Trax, matxinoen burua, bihurtu zen enperadore berria.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Julia Mamea*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q235090
* Commonscat Multimedia: Julia Avita Mamea

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 75186187
* ISNI: 0000 0000 7868 9953
* GND: 123946298
* LCCN: n82000919
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q235090
* Commonscat Multimedia: Julia Avita Mamea
**Vanesa Amorós Quiles** (Las Bayas, Elx, Alacanteko probintzia,1982ko abenduaren 7a) hegalean jokatzen zuen eskubaloi jokalari ohia eta entrenatzailea da. Espainiako eskubaloiko emakumezkoen selekzioan jokatu zuen eta 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan eta Londres 2012ko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Domina olinpiko bat irabazi zuen. 

Pontevedrako Atlético Guardés taldeanCarmen Martín (ezkerrean), Laura Morais eta Vanesa Amorósekin batera, 2014ko maiatzean, Mecalia Atlético Guardésen.

Ibilbidea
---------

8 urterekin hasi zen eskubaloian eta 31 urterekin utzi zuen. 22 urterekin Elda Prestigio taldearekin fitxatu zuen. 6 denboraldi eman zituen bertan, bere arorik onenean. Gero Mar Alicante taldean eta Metalia Atlético Gardés taldean. Ama izateko tarte bat hartu zuen. 

Vanessa Amorósek berriro hasi zen jokatzen Elda Prestigioarekin. Luxuzko fitxaketa bat izan zen, Fran Piedecausak Loterías Ligara igotzeko asmoa duen asmo handiko kirol-proiektuan lan egiteko 

### Nazioartekoan

21 urterekin, Atenasen (Grezia) egindako 2004ko Udako Joko Olinpikoetan parte hartu zuen. Espainiako eskubaloiko selekzioarekin seigarren postuan amaitu zuen, eta diploma olinpikoa irabazi zuen. Londresen (Erresuma Batua) egindako 2012ko Udako Joko Olinpikoetan, brontzezko domina irabazi zuen Hego Koreako selekzioak hirugarren postua irabazi zuenean. Bere ibilbidean, Munduko Eskubaloi Txapelketan brontzezko domina lortu zuen.

### Erretiratu ondoren

Jokalari aktibo gisa erretiratu zenetik, Vanesa Amorós Manolo Pastor buru duen klubarekin egon da, Espainiako azken bi txapelketetan onenen artean egotera eraman duen haur-taldearen arduraduna baita.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 2012. urtean Alacant Probintziako Diputazioaren emakumezkoen kirolari onenaren Sarian finalista izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   **(Gaztelaniaz)** Belda, Raúl.  (2017-08-01). «Vanesa Amorós vuelve a las pistas con el Elda Prestigio» *Cadena SER* (Noiz kontsultatua: 2023-07-20).
2. ↑    «Hasi saioa Facebook-en» *Facebook* (Noiz kontsultatua: 2023-07-20).
3. ↑    *Vanessa Amorós.*  Sports-Reference.
4. ↑    *Vanessa Amorós.*  Sports-Reference.
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** miguel-santiago.  (2017-08-01). «VANESSA AMORÓS: FICHAJE DE LUJO PARA EL ASPIRANTE ELDA PRESTIGIO > El Record» *El Record* (Noiz kontsultatua: 2023-07-20).
6. ↑   Diputación Provincial de Alicante. *Ganadores de los Premios Deportivos Provinciales de la Diputación de Alicante entre 1980 y 2012.*  caja-pdf.es.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q580602
* Commonscat Multimedia: Vanesa Amorós

---

 |

* Wd Datuak: Q580602
* Commonscat Multimedia: Vanesa Amorós
**Flora Sanhueza Rebolledo** (Cobquecura, Ñuble, BioBio, Txile, 1911 - *ibídem*, 1974ko irailaren 18a) txiletar anarkista izan zen, eta Luisa Michel Eskola Libertarioa sortu zuen.

Bizitza
-------

Flora Sanhueza Rebolledo, 1911n sortua, pentsamendu libertarioa besarkatzen zuen familia batean, 7 urte zituela iritsi zen Txilera Espainiatik. Bera eta bere familia Iquiquen kokatu ziren, Pisaguan bereziki, eta han hasi zen nortasun gozoa, ausarta, sinesgarria eta emantzipazio sozialerako idealak lantzen, gero Flora anarkismoaren bidetik eraman zuten ideialak, hain zuzen.

Espainiako Gerra Zibilean borrokalaria izan zen, Buenaventura Durruti kidearekin borrokatu zen, gerra zibilaren amaierara arte parte hartu zuen, 39. urtean Frantziara igaroz, kide talde batekin batera. Talde hori atxilotu eta errefuxiatu-eremu batean jarri zuten, baina, pixkanaka, nazien inbasioa gertatu zen, eta kide horiek gerrako preso bihurtu ziren. Frantzia hegoaldean dauden errefuxiatu-esparru horiek kontzentrazio-esparru bihurtzen ziren. Bi urte luzez egon ziren preso, eta mota guztietako jazarpenen biktimak izan ziren: tortura, bortxaketak, eta asko fusilatu egin zituzten.

Eskola libertarioa
------------------

Txilera itzulita, 1947an, Gabriel González Videlaren gobernuan eta anarkista eta komunisten jazarpenean, "Luisa Michel" ateneoa sortu zuen, mende hasierako ateneo libertarioetan inspiratua. Sarea ehuntzen zuten langileentzat zen ateneoa.

Lehen lau urteetan, ateneo libertarioak langile horien garapen kulturalerako zentro gisa funtzionatu zuen, ia klandestinitatean. 1953an, emakume langileen seme-alabak hartzen zituen eskola bihurtu zen, eta "Escuela Libertaria Luisa Michel" izena hartu zuen. 70 ikasle baino gehiago izatera iritsi zen. Eskolak 1957an utzi zion funtzionatzeari.

Flora Sanhueza Williams Miller Sanhuezaren izeba zen, 1973tik desagertutako atxilotua.

Atxiloketa eta heriotza
-----------------------

1973ko estatu-kolpearen ondoren, atxilotu eta torturatu egin zuten Flora. Gero etxe-atxiloketa jasan zuen, eta 1974ko irailaren 18an hil zen, jasandako torturen ondorioz.

Ikus, gainera
-------------

* Anarkismoa Txilen
* Erregimen militarreko giza eskubideen urraketak (Txile)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Historia de vida Flora Sanhueza Rebolledo Su lucha Social en Iquique (1942 - 1974)» *CEME*: 5. 2007.
2. 1 2    *Flora Sanhueza.* .

Kanpo estekak
-------------

* Héctor Pavelic-ek, Flora Sanhuezaren semeak, egindako ikerketa historikoa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5862820

 |

* Wd Datuak: Q5862820
**Bronisława Wajs** goitizenez **Papusza** (Lublin, 1908 - Inowrocław, 1987) izan zen poloniar poeta eta abeslaria bat, etniaz ijitoa.

Ijito nomaden familia batean jasio zen. *Papusza* goitizenarekin egin zen ezaguna, eta izengoiti horrek esan nahi du *"panpina"* erromanieraz, poloniar erara idatzita. Papusza izan zen Polonian bere lana argitaratu zuen aurreneko olerkari ijitoa, bere komunitateko emakumezkoaren irudi tradizionalari aurre eginez.

Bere idatziez 30 bilduma baino gehiago argitaratu zituen zeinarekin deskribatu zituen Roma herri ijitoaren bizitz eta sufrimenduak. Azken horien artean, nazismoak bultzatutako erromanien genozidioaren edo Porraimos aroaren testigantza ere eman zuen. Hala ere, bere lanaren fama 40 urte zituela jaso zuen.

Pertsonaiaren bizia kontatzen du Joanna Kos-Krauze eta Krzysztof Krauze zuzendutako Papusza filmak(2013).

Kanpo estekak
-------------

Papusza (2013)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Filmazpit, via. «Papusza» *AZpiTituluak.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-05-24).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «101 mujeres gitanas pa’ construir tu feminismo» *pikara magazine* 2021-04-21 (Noiz kontsultatua: 2022-02-09).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q272426
* Commonscat Multimedia: Bronisława Wajs

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 163794489
* ISNI: 0000 0003 6861 7106
* BNF: 16275515d (data)
* GND: 1016184298
* LCCN: n2011074646
* NKC: xx0150819
* SUDOC: 166816450

 |

* Wd Datuak: Q272426
* Commonscat Multimedia: Bronisława Wajs
**Wikibase** MediaWikiren luzapen multzo bat da, eta datu erdiegituratu bertsionatuekin lan egiten du JSONen oinarritutako biltegi zentral batean, MediaWiki wikitext-en datu ez-egituratuen ordez. Osagai nagusiak *Wikibaseko errepositorioa* (datuak gordetzeko eta kudeatzeko luzapena) eta *Wikibaseko bezeroa* (wikibaseko biltegi bateko datu egituratuak berreskuratu eta integratzeko aukera ematen duena) dira. Wikibase Wikidatak garatu zuen eta Wikidatak erabltzen du.

Wikibaseren azalpen-bideoa
Wikibaseko esteken datu-ereduan oinarria "entitateak" dira ("elementu" indibidualak, etiketak edo identifikatzaileak (zenbait hizkuntzatan egon daitezke)) eta entitate horietako bakoitzari "propietateak" egozten dizkioten adierazpen semantikoak definitzen dira. Propietate horiek beste elementu batzuk izan daitezke datu-basean, edo testu-informazioa.

Wikibasek Java lengoaian oinarritutako erabiltzaile-interfazea du, eta formatu askotako datu-esportazioak edo datu-azpimultzoak eskaintzen ditu. Hauek dira erabiltzen dituzten proiektuak: Wikidata, Europeana barruko Eagle Proiektua, Lingua Libre eta OpenStreetMap wikia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Vrandecic, D..  (2013). «The Rise of Wikidata» *IEEE Intelligent Systems* 28 (4): 90–95.  doi:10.1109/MIS.2013.119. ISSN 1541-1672..
2. ↑   Bergamin, Giovanni; Bacchi, Cristian.  (2018-09-15). «New ways of creating and sharing bibliographic information: an experiment of using the Wikibase Data Model for UNIMARC data» *JLIS.it* 9 (3): 35–74.  doi:10.4403/jlis.it-12458. ISSN 2038-1026..
3. ↑  Wikibase projects, from wikiba.se
4. ↑    *Data items.*  OpenStreetMap Wiki.

Kanpo estekak
-------------

* Official website
* MediaWiki-rako Wikibaseko biltegia zabaltzea
* Wikikoinarria Bezeroaren luzapena MediaWikirako

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16354758
* Commonscat Multimedia: Wikibase
* MediaWiki MediaWiki: Wikibase

---

 |

* Wd Datuak: Q16354758
* Commonscat Multimedia: Wikibase
* MediaWiki MediaWiki: Wikibase
**Walter Hadye Lin̄i** (Agatoa Village, Mendekoste uhartea, 1942 - Port Vila, 1999ko otsailaren 21a) vanuatuar apaiz anglikano eta politikaria izan zen. Vanuatu ko lehen ministroa izan zen 1980tik 1991ra.

Teologia ikasketak egin zituen Salomon Uharteetan eta Zeelanda Berrian, eta bere herrialdera itzultzean Hebrida Berrien Kultur Elkartea sortu zuen Donald Kalpokas eta John Banirekin batera. *New Hebrides Viewpoint* egunkaria eta Hebrida Berrien Alderdi Nazionala ere sortu zituzten. 1974an alderdiko presidente hautatu zuten eta Nazio Batuen Deskolonizazio Batzordeari herrialdearen independentzia eskatu zion.

Alderdiaren izena Vanua'aku Patirengatik aldatu zuen eta 1979ko hauteskundeak irabazi ondoren lehen ministro bihurtu zen 1980an Vanuatuk independentzia lortu zuenean. Ondoren, 1983 eta 1987ko hauteskundeak irabazi zituen. Bere gobernuak harremanak izan zituen Ekialdeko Blokearekin, Libiarekin eta beste herrialde komunista batzuekin, eta eskualdeko proba nuklearren aurka agertu zen. Kanak independentziaren mugimendua babestu zuen Kaledonia Berrian eta Ekialdeko Timorren independentzia. Agintaldia amaitu ondoren, Alderdi Nazional Batuko buru izan zen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q724686
* Commonscat Multimedia: Walter Lini

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 116426232
* ISNI: 0000 0000 8325 2086
* GND: 1152330519
* LCCN: n81044203
* SUDOC: 190702907
* **Bilduma digitalak**
* Persée: 161905

 |

* Wd Datuak: Q724686
* Commonscat Multimedia: Walter Lini
**Aintzane Uria** (Durango, Bizkaia, 1979ko apirilaren 12a) abeslaria, soinularia eta musika irakaslea da.

Biografia
---------

Ikasketa musikalak Bilboko Juan Crisostomo Arriaga kontserbatorioan burututa, hainbat musika-tresnarekin aritzen da: akordeoia, gitarra, panderoa…

1999tik Luhartz taldeko abeslaria da. Aldizkari batean irakurri ostean neska euskalduna behar zutela erromeria talde batean, euron jarraitzailea izanda ere, kontaktuan jarri zenean ez zekien Luhartzekoei deitzen ari zenik.

Taldearen errepertorioa osatzen duten euskal musika tradizionaleko eta pop-rockaren klasikoak abesten ditu ekitaldi bakoitzean, eta berak sortutako abestiak ere badira taldeak jotzen dituenen artean.

Euskal Herriko Unibertsitatean Hezkuntza Musikala ikasitakoa da. Getxoko Txaramela Musika Eskolako irakasle, musika-hezkuntza eta akordeoia erakusten die gazte eta umeei. Musika ludikotasunetik hobeto ikasten dela sinistuta, txikiagoak musikara gerturatzeko, esaterako liburuei kantak sortzen dizkiete, ipuin musikatuan bihurtuz: umeek irudia ikusten dauden bitartean melodiara adi egoten dira eta interakzio maila ere altuagoa da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    all\_powerful\_Oz. «Aintzane Uria: "Eusko Labeletik ez naiz inoiz irten!"» *Gaztezulo* (Noiz kontsultatua: 2023-12-31).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *Aintzane Uria – Luhartz.*  (Noiz kontsultatua: 2023-12-31).
3. ↑   «Irakaslegoa - Txaramela» *txaramela.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-12-31).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q124057387

 |

* Wd Datuak: Q124057387




```
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  ==
```
**Antònia Pascual Flaquer** (Capdepera, Balearrak, 1911 - Porreres, Balearrak, 1937ko urtarrilaren 5ean) Espainiako militante komunista izan zen. Haren ama, Catalina Flaquer, ahizpa Maria, eta *Roges des Molinar* izeneko gainontzeko taldekideekin fusilatu zuten Antònia Porrerasko hilerrian.

Biografia
---------

Antonia Capdeperan jaio zen, baina familiarekin Molinar de Palma auzoan kokatu zen, bere ama, Catalina Flaquer, senarragandik banandu berria zen, eta han saskiak eginez irabazten zuten bizimodua. Antonia ahizpa zaharrena zen eta Singer Etxean lan egiten zuen, Mallorcako Corten plazan. «Bultzada handiko pertsona» omen zen .

Familia osoa Alderdi Komunistari atxikita zegoen, baita haren bikotekide Luis Montero bezala, eta hura ere fusilatu egin zuten. Errepublikaren garaian, mitin ugaritan hartu zuen parte; horietako bat Emakume Langilearen Egunaren ospakizuna izan zen, Antonia, amarekin batera joan zen, eta diskurtsoa egin zuen Santa Katalina auzoan, 1936ko martxoaren 8an, erdiezkerreko alderdietako emakumeen ekitaldian. Egun horretan bertan, Herriko Etxeko mahaiburu izan zen eta oroitzapenaren jatorriaz eta zentzuaz hitz egin zuen. Beste ekitaldi batean ere parte hartu zuen, Llucmayorreko emakumeentzat antolatutakoan.

1934an espetxeratu zuten, Estatu Katalanaren Aldarrikapenaren ondorioz. 1936an, estatu-kolpearekin, Antonia desagertu egin zen lehen egunetan, baina atxilotu eta Can Salesko (Palma) emakume-espetxera eraman zuten, eta han amarekin eta Maria ahizparekin bildu zen.

1937ko urtarrilaren 5eko gauean, Aurora Picornellekin (Molinar auzoko bizilaguna) eta Belarmina González Rodríguezekin batera, ama eta alabak fusilatu egin zituzten Porreresko hilerrian. Harrezkero, *Roges des Molinar* deitzen zaie.

Ikus, gainera
-------------

* Roges des Molinar

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   «Diccionari biogràfic de dones» *dbd.vives.org*.
2. ↑   Capellà, Llorenç. *Antonia Pascual Flaquer.* .
3. ↑   E.P.  (2021-01-06). «Flores para ‘Las Rojas del Molinar’ 84 años después de su fusilamiento» *Diario de Mallorca*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20877007
* Commonscat Multimedia: Antònia Pascual Flaquer

---

 |

* Wd Datuak: Q20877007
* Commonscat Multimedia: Antònia Pascual Flaquer
**Kwon Ki-ok** (Piongiang, Korea okupatua, 1901eko urtarrilaren 11 - Seul, Hego Korea, 1988ko apirilaren 19a), Koreako eta Txinako lehen emakumezko hegazkinlaria izan zen.

Biografia
---------

Japoniak Korea okupatzen zuen garaian jaio eta hazi zen, eta gaztetandik militatu zuen independentziaren alde Koreako Emakume Abertzaleen Elkartea. Militantzia horregatik atxilotu egin zuten, eta askatzean Txinan erbesteratu zen. Behin Txinan, 1923an, Koreako Errepublikako Behin-behineko Gobernu herbesteratu eta abertzalearen gomendioz Txinako Errepublikako aireko eskola militarrean sartu zen, eta bertan graduatu zen lehen emakumea izan zen 1925.

1940. urteanteniente koronelak izendatu zuten, eta Bigarren Mundu Gerran japoniarren aurkako aireko gerran pilotatu zituen hegazkinak, Txinako fronteetan.

1945ean, Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean, Koreara itzuli zen, eta Hego Koreako aireko armadaren erakuntzan parte hartu zuen. Mendebaldeko indarrekin eta Hego Korearekin egon zen Ipar Korearen aurka Koreako gerra garaian.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489782
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 4705156133233158430000

 |

* Wd Datuak: Q489782