recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
2011ko Europa Leaguerako sailkapen partida.
**FK Liepāja** (izen osoa *Futbola Klubs Liepāja*) Letoniako futbol taldea da, Liepāja hirikoa. 2013 artean **FK Liepājas Metalurgs** izan zen eta herrialdeko talde onenetakoa izan zen. 2 aldiz irabazi zuen Letoniako futbol liga (Sobietar Garaian beste 9 aldiz) eta Letoniako Kopa 10 aldiz (beste inork baino gehiago). 2013an taldea desegin eta *FK Liepāja* talde berria eratu zen.

Historia
--------

Gaur egugo taldea 2014an fundatu bazen ere, bere historiaren hasiera 1945ean bilatu behar da. Urte hartan bi talde sortu ziren Liepājan, *Daugava* 1946 eta 1947an Kopa txapelduna izan zena eta *Dinamo* 1948an Kopa irabazi zuena. 1949an biek bat egin eta *Sarkanais Metalurgs* taldea sortu zuten eta urte berean Letoniako liga (Sobietar Batasuneko eskualdeko maila) eta Kopa irabazi zituen. Hurrengo hamarkadan Letoniako talde indartsuena bihurtu zen beste lau liga eta hiru kopa eskuratuz. *LMR Liepāja* eta *Zvejnieks Liepāja* izenekin beste bi kopa eskuratu zituen 1962 eta 1963an.

1997an *FK Liepājas Metalurgs* eratu zen eta palmaresean hiru talde indartsuenen artean sartu zen Skonto Riga eta FK Ventspils-ekin batera, batez ere XXI mendean. Bi liga irabazi zituen eta beste 9 aldiz izan zen bigarrena. Kopa bakarra eskuratu zuen baina 9 final jokatu zituen.

2013an taldea desegin eta *FK Liepāja* talde berria eratu zen. 2015ean Ligako txapelduna izan zen eta 2017an eta 2020an Kopa eskuratu zuen.

Uniformeak
----------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **Liepājas Metalurgs** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **FK Liepāja** |

 |  |

Palmaresa
---------

### Letonian: 15

* Liga (3): 2005, 2009, 2015.
* Kopa (12): 1946, 1947, 1948, 1949, 1953, 1954, 1955, 1962, 1963, 2006, 2017, 2020.

### Nazio artean: 1

* Liga Baltikoa (1): 2007.

Kanpo estekak
-------------

* **(Letonieraz)****(Errusieraz)****(Ingelesez)****(Alemanez)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q304146
* Commonscat Multimedia: FK Liepājas Metalurgs

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 305081888

 |

* Wd Datuak: Q304146
* Commonscat Multimedia: FK Liepājas Metalurgs
Aleksei Stakhanov meatzaria (eskuinean) eta lankide bat meatzean lanean.
**Estajanovismoa** edo **Stakhanovismoa** (errusieraz *стахановец*, *stajanovets*) antzinako Sobietar Batasunean jaio eta Aleksei Stakhanov meatzariak sortu zuen langile mugimendu sozialista bat izan zen. Langile mugimendu hau produktibitatearen areagotzean oinarritzen zen, hau langileek euren kaxaz gauzatutako ekimenaren ondorioz etorri ohi zen.

1935eko abuztuaren 31an Donetsk hiriko ikatz meatze bateko Stakhanov meatzariak egun bakar batez 114 tona ikatz ateratzea lortu zuen, hots, ohiko langile bakar batek egun bakarrean atera zezakeen bataz besteko ikatz kopuruaren hamalau bider gehiago. Berria Moskura iritsi zenean, Stalin eta Molotov ohartu ziren industrietako langileei Stajanov imitatzeko deia egitea lagungarria izango zela, gerenteek, teknikoek eta langileek Politburoren politikarekiko zuten erresistentzia eteteko.

Stajanov langile-klaseko heroitzat aurkeztu zuten, eta gertakari honen ondorioz, lan atal guztietan produktibitatearen areagotzea helburu zuen langile mugimendu bat sortu zen, ekimen hau sobietar industria guztian ezarri zelarik.

Langile mugimendu honek sekulako eragina izan zuenez, jada 1935an bere lehenbiziko biltzarra Moskuko Kremlin jauregian ospatu zuen, Stalinen goraipamena bereganatu zuelarik. Halere, denbora laburrean estajanovismoak langileen artean soldata ezberdintasunak eta arazoak ere sortu zituen.

Bestalde, langile mugimendu honek industria eta meatzaritzan Kolkhoz izeneko kooperatiben amaiera ere eragin zuen, nekazaritza eta landa eremuetara mugatzea lortu zuelarik.

Enpresetan estajanovismoa kritikatzen zutenak atxilotu egiten zituzten, probokatzaile izatea leporatuta. Bestalde, estajanovistek emaitza onak izanda ere, badirudi guztiz motibatuta egoteaz gainera, beste langileak baino material hobeagoa zutela. Aldi berean, batzuetan emaitzak "puztu" egin ziren erregimenaren aldeko propaganda lortzeko asmoz.

Alegoria kritiko bat eginez, Abereen etxaldea delako ipuinean, estajanovista papera egiten zuena Boxer zaldia zen.

Ikus gainera
------------

* Fordismo
* Taylorismo
* Toyotismo
* Lanaren etika protestantea
* Stalinismo

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q934663
* Commonscat Multimedia: Stakhanovite movement

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX529122
* BNF: 12143790w (data)
* GND: 4227934-3
* LCCN: sh85127269
* NDL: 00571506
* SUDOC: 029913004
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q934663
* Commonscat Multimedia: Stakhanovite movement
**Europar Batasuneko Lizentzia Publikoa**, bere akronimo **EUPL** ingelesarekin ezagunagoa, (*European Union Public License*), software libreko lizentzia bat da *copyleft* estilokoa. Europar Batasunean sortu da etorkizunean administrazio publikoetarako aplikazio informatikoak liberatzeko eta zabaltzeko asmoarekin.

Asmoa da etorkizunean Europako hizkuntza ofizial guztietara itzultzea eta Europako lege esparru guztietan baliagarria izatea. Horretarako Europako estatu guztietako hainbat lege xehetasun kontuan hartu beharko.

EUPL bertsioak
--------------

* **(Ingelesez)** European Union Public Licence v.1.0 2007. urtean ingelesez, frantsesez eta alemanez Europako Batzordeak onartua. Eta hurrengo urtean beste 19 hizkuntzatan Europako Batzordeak onartua.
* **(Ingelesez)** European Union Public Licence v.1.1 Europako Batzordeak onartua eta aurreko bertsioaren argibideekin erabilitako hizkuntza guztietan.

Beste lizentzia batzuekiko bateragarritasuna
--------------------------------------------

Software librean ohikoak diren hainbat lizentzi libreekin eta kode irekiekin bateragarritasuna lortzeko asmoarekin sortu zen lizentzia hau.

Bateragarria da GNU GPL eta beste copyleft estiloko lizentziekin.

* General Public License (GPL) v. 2
* Open Software License (OSL) v. 2.1, v. 3.0
* Common Public License v. 1.0
* Eclipse Public License v. 1.0
* Cecill v. 2.0

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** European Union Public Licence (EUPL) 22 hizkuntzetan eskuragarri

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1376919

 |

* Wd Datuak: Q1376919
**Faustino Villanueva Villanueva** (Esa, Nafarroa Garaia, Euskal Herria, 1931ko otsailaren 15a - Joyabaj, Quiché, Guatemala 1980ko uztailaren 19a) nafar apaiza eta misiolaria izan zen.

Biografia
---------

Jesusen eta Mariaren Bihotz Santuen Kongregazioko apaiza, 1956an meza abestu zuen. Hiru urte geroago Guatemalara joan zen misiolari gisa, eta bertan egon zen 1980an hil zen arte. 1960tik 1996ra bitartean herrialdeak jasan zuen gerra zibilaren testuinguruan, sikari paramilitarrek hil zuten Joyabajeko parrokian, 1980ko uztailaren 19an.

Aste batzuk lehenago, ekainaren 4an, José María Gran Cirera bere kidea hil zuten, eta hurrengo urtean, otsailaren 15ean, torturatua izan ondoren, zorte bera izan zuen Juan Alonso Fernándezek, hau ere Bihotz Sakratuen Kongregaziokoak. «Hiru erlijiosoak zazpi katekista indigenekin batera beatifikatu zituzten Guatemalan, 2021eko apirilaren 23an». Esak Faustino Villanuevari monolito bat eskaini dio espazio batean, eta bertan jarri dute.

Erreferentziak
--------------

* Jesús L. Camblor, *Dieron su vida. Mártires M.S.C. en Centroamérica*. Valladolid, Sever-Cuesta, 1985.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q103916302

 |

* Wd Datuak: Q103916302
XV.mendeaaren hasieran, Europarrek Europa eta Mediterraneoaren eta Itsaso beltzaren inguruko lurraldeak soilik ezagutzen zituzten ondo.

Bazekiten lurralde gehiago zeudela (India,Txina eta Japonia), Erdi aroko hainbat bidaiarik bidaiak egin zituztelako, (Marco Polo, adibidez) eta merkataritza-bideak zeudelako, zeta, espeziak eta beste produktu batzuk salerosteko.Hala ere,

lurralde horiei buruzko ezaguera ez zen batere zehatza.

Munduko gainerako lurraldeak ezezagunak ziren Europako bizatanlerientzat. Afrika eta Asia barrualdeko lurraldeei buruz ez zekiten ia ezer, eta ez zuten amerikaren eta Ozeaniaren berririk.

Fra Mauro
---------

Fra Mauro, monje eta kartografo veneziar bat izan zen. Bere lan taierra San Michele Di Murunoko monasterioan aurkitzen zen. 1457. urtean, mapa ikaragarri bat egin zuen eta zehastasun osokoa zen. Gaur egun, mapa hori Fra mauro mapa moduan ezagutzen da. Beraren bi mapa oraindik daude, horietako bat robert almagiak aurkitu zuen baina 1984.urtean subasta baten bidez saldu egin zen.

Marco Polo
----------

Esploratzaile eta merkatari veneziarra izan zen. Bere aita eta bere osabarekin hasi zen bidaia orienterantz 1255.urtean. 1271. urtean, Gregoria X. baimenarekin beraien bigarren bidaia hasi ziren egiten polo familiak,Marco kontuan hartuta, Alemania eta Israel gurutzatu zituzten eta gero Georgiarantz joan ziren eta gero golko persikora joan ziren. Ortik, Iparralderantz joan ziren, Persia gurutzatu ziren eta gero Asia barrurantz sartu ziren. Lob Nor inguratzen duten Basamortuak gurutzatu ondoren Kancheura iritzi ziren. Han, urte bat geratu ziren eta komertziora dedicatu ziren.

Juan de la Cosa
---------------

nabigatzaile espainiar bat zen eta oso ospetsua egin zen Ameriketako 7 bidaietara joan zelako eta berak marraztu zuelako oraindik kontzarbatzen den Ameriketako maparik zaharrena. Paper garrantztsua izan zuen lehenengo eta bigarren bidaian Kristobal Kolonekin eta 1499. urtean piloto nagusia izan zen Alonso Ojedaren espedizioan.

Americo vespucio
----------------

Portugaleko erresumarako eta gaztelako koroarentzako lan egin zuen italiar nabigatzaile bat zen. Bera izan zen konturatu zena Kristobal Kolonek deskubritutako lurraldeak biltzen, kontinente berri bat sortzen zela. Horregaitik, Martín Waldseemüllerek beraren mapari America izena jarri zion, juanen ohorez.

Pinzon anaiak
-------------

Martín Alonso,Vicente Ñáñez, Francisco Martín anaiak ziren eta hauek Kristobal Kolonen lehen bidaian parte hartu zuten. hulbakoak ziren eta lehenengo bidai horretan Amerika aurkitu zuten

Kristobal Kolon
---------------

Nabigatzailea,Kartofagoa eta gobernatzailea izan zen gaztelako koroaren menpe. Ezaguna da Amarika aurkitu zuelako 1492.urtean. Esaten da Genobakoa zela baina diskutitzeko gaia da. Polemika hau dator bere semea hernan Kolonek ez zuelako esan nongoa zen eta horregaitik jendeak pentsatzen du Katalana, Judioa, Galiziarra edo Portugesa.

Hauek guztiak nabigatzaileak bakarrik ziren eta hauek bakarrik ezagutzen zituzten lurraldeak eta haiei esker ere guk ezagutzen ditugu.
European Association for Artificial Intelligence (**Adimen Artifizialerako Europako Elkartea**, **EurAI**) (lehen **European Co-ordinating Committee for Artificial Intelligence** (**ECCAI**)) **adimen** artifizialaren Europako komunitatea biltzen duen organoa da. Adimen artifizialaren azterketa, ikerketa eta aplikazioa sustatzea da EurAIren helburua. 1982an sortu zen.

Wolfgang Bibel izan zen EurAIren lehendakari sortzailea.

Jarduerak
---------

Bi urterik behin, EurAIk, bere kide den elkarteetako batekin batera, Adimen Artifizialaren Europako Konferentzia (ECAI) egiten du. Konferentzia hori arlo horretako Europako konferentzia nagusia bihurtu da.

Kideen lanaren aitortza
-----------------------

Elkartearen arabera, **EurAI** Fellows programa sortu zen, "Europan adimen artifizialaren (AI) arloan ekarpen esanguratsuak eta iraunkorrak egin dituzten pertsonak aintzatesteko". 1999az geroztik funtzionatzen du.

Doktore-tesi saria
------------------

EurAIk babesten duen **Adimen Artifizialeko tesien Saria** 1998az geroztik eman da

Mikel Artetxe Zarauztarrak jaso zuen tesi onenarentzako saria 2021ean "*Itzulpen automatiko gainbegiratu gabea***/** Unsupervised Machine Translation" izenburuko bere tesiarengatik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Archived copy.* .
2. ↑     *Mikel Artetxeri Europako tesien saria Adimen Artifizialean – Hizkuntza-teknologiak, Ixa Taldearen bloga.*  (Noiz kontsultatua: 2022-04-24).
3. ↑    «Adimen Artifizialerako Europar Elkarteak Mikel Artetxeren tesia saritu du» *sustatu.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-04-24).
4. ↑    «Mikel Artetxeren doktore tesia saritu dute Europan» *El Correo* 2021-08-18 (Noiz kontsultatua: 2022-04-24).

Kanpo estekak
-------------

* EurAIren webgunea
* EuAIko kide diren sozietateak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3060768
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125188212
* ISNI: 0000 0001 0720 8726
* LCCN: n84040451
* NKC: ntk2015860791
* CiNii: DA00927289
* SUDOC: 029723310

 |

* Wd Datuak: Q3060768
Bi pertsona eztabaida bizian New Yorken
Hakak etsaitasun zeinu ez-ahozkoen multzo erritualizatua adierazten du.
**Etsaitasun**, baita **Areriotasun** ere, psikologian, barneko ukapen edo arbuio sozial kolerikoa da. Etsaitasuna emozionalki kargatutako portaera oldarkor gisa ikusten da. Eguneroko hizkeran gehiago erabiltzen da haserrearen eta erasoaren sinonimo gisa.

George Kellyk garatutako eraikuntza pertsonalaren psikologiaren parte da. Honela definitu du: ebidentzia bat onartzeko ezezko kategorikoa. Etsaitasunezko gizabanako batek ez du bere iritzia berraztertu nahi, baizik eta mundua konbentzitu eta behartu nahi du bere pentsaerara egokitzeko, kostua edo ahalegina kontuan hartu gabe.

Historikoki ehiztari-biltzaileentzat, tribu-talde txikitik kanpoko ezezagun bakoitza etsaitasun iturri potentziala zen. Era berean, Grezia arkaikoan, komunitate guztiak etsaitasun egoeran zeuden, ezkutuan edo agerian, beste komunitate guztiekin - abegikortasunaren eskubide eta betebeharrak pixkanaka apaldutako zerbait. Etsaitasunaren eta abegikortasunaren bi poloen arteko tirabirak emozio indartsua izaten jarraitzen du XXI. mendean.

Komunikazio ez-berbala
----------------------

Funtzionamendu mental automatikoak iradokitzen du giza etsaitasun-adierazle unibertsalen artean hortzak estutzea edo astintzea, ukabilak estutzea eta astintzea eta keinuak egitea. Desmond Morrisek oinen zanpaketa eta kolpea gehituko zituen. Zeelanda Berriko Hakak etsaitasun zeinu ez-ahozkoen multzo erritualizatua adierazten du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   D Lester, *Theories of Personality* (1995) 52 or.
2. ↑  M I Finley, *The World of Odysseus* (Pelican 1967) 113-4 eta 116-7 or.
3. ↑  K Thorpe ed. *Hospitality and Hostility in the Multilingual Global Village* (2014) 2-7 or.
4. ↑  D Morris, *The Naked Ape Trilogy* (London 1988) 109 or.

Ikus, gainera
-------------

* Emozio
* Agresibitate
* Frustrazio
* Haserre

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2729863
* Commonscat Multimedia: Hostility

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85062429
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D006791

 |

* Wd Datuak: Q2729863
* Commonscat Multimedia: Hostility
***Europaren bahiketa*** Martin de Vos margolari flandriarrak 16. mendearen amaieran egindako margolana da, agian artista honen lanik landuena. Europaren bortxaketaren gai mitologikoa, hainbat artistak landua, du gaitzat margoak, nola Zeusek zezen zuri forma baten forma hartuta engainatu zuen Europa printzesa gaztea, eta behartuta eraman zuen, gero Kretan bortxatzeko.

Margoak ukitu idilikoak dituen arren, Europaren jarrera behartuak bortxaren inpresioa ere transmititzen du. De Vosek Italia eta bertako 16. mendeko margolaritza ezagutu zituen, eta hangp estilo elegantea bere flandriar prestakuntzarekin uztartu zuen lan honetan.

Margo hau Bilboko Arte Ederren museoan dago, 1919. urteko dohaintza baten ondorioz.

Desioa ala bortxaketa
---------------------

Margolan hau agertu zen Arte Ederren Museoko *ABC Bilboko Museoaren Alfabetoa e*rakusketan, non artelan bat lotzen zen letra bakoitzarekin:lan hau D letrarekin eta *Desio* terminoarekin lotu zuen erakusketa komisarioak, Kirmen Uribek. Aukera gogor kritikatu zuen Haizea Barcenilla arte kritikari feministak: "Jakina da XVI. mendean artea gizonezko begiradarentzat egiten zela, baina, egun, irakurketa historiko-kritikoa egiteko gai izan beharko genuke, barneratutako lotura hori auzitan jartzeko".

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Europaren bahiketa» *Bilboko Arte Ederren Museoaren* (Noiz kontsultatua: 2023-06-05).
2. ↑    Barcenilla, Haizea.  (2023-06-05). «Komisariotza zer (ez) den (II)» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2023-06-05).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18688146

 |

* Wd Datuak: Q18688146
Ahuntz-larruez mozorrotutakoak.
Bi gizon mozorrotuak.
**Bujlud** (bereberez: Bilmaw en arabieraz: بوجلود o بيلماون‎), Eid al-Adharen biharamunean Marokoko zenbait eskualdetan ospatzen den bereber folklore-ospakizuna da. Ospakizunean kantua, dantza eta maskaradak lotzen dira erritu exotiko herrikoian.

Deskribapena
------------

Ospakizuna Eid al-Adha egunaren biharamunean egiten da. Horretarako, gazteek ardien edo hildako ahuntzen larruz osatutako maskarak eta mozorroak egin eta janzten dituzte. Gazteek mozorroekin dantzatzen dute, eta eskuetan sakrifikatutako animalien kideak izaten dituzte, topatzen dituzten pertsonak kolpatzeko erabiltzen dituztenak.

Interpretazioak
---------------

Ikelari desberdinek interpretazio desberdinak eman dituzte jai hau aztertzerakoan. Édmond Doutté eta Émile Laoust etnologo frantsesek urtaroen aldaketak, heriotza eta berpizkundea ospatzen zituzten erritu berbere aurreislamikoekin lotzen dute ospakizuna. Edvard Westermarck antropologo finlandiarrak, bere aldetik, saturnalia erromatarrarekin lotu zuen jaia. Abdellah Hammoudik, *The Victim and his Masks: An Essay on Sacrifice and Masquerade in the Maghreb* saiakeran, aurreko interpretazioak baztertu eta Eid al-Adharen sakrifiziotik bereizi ezin den praktika kultural propioa ikusten du. Hassan Rackek Ait Mizan eta Ait Soukaren sakrifizio tradizionalei buruz ere idatzi du, Atlas Garaian.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Eid al-Adha

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q49851615
* Commonscat Multimedia: Boujloud

---

 |

* Wd Datuak: Q49851615
* Commonscat Multimedia: Boujloud
Gure errealitatetik at gelditzen denaren erakarpena da exotismoaren oinarria.
Irudi exotikoa: Venus mairua, Jules Migonneren lanean.
**Exotismo** (greziera berantiarretik: *exô-* «kanpokoa», *exôtikos* «atzerrikoa») urruneko herrialde batekoaren aldeko gustua da. Gure bizimodutik edo zibilizaziotik at gelditzen denaren aldeko erakarpena bezala uler daiteke. Joera hau artean zein kultura orokorrean eman daiteke. Fenomenoa ohikoa da zabaltzen ari diren zibilizazioen historian.

Historian
---------

Historian zehar fenomenoa sarritan errepikatu da. Antzinako Erroman, esaterako, Inperioaren bazterreko erlijioek arrakasta handia izan zuten metropolian. Txinan Europako kulturekiko irekierako garaiak bizi izan ziren, haientzat exotikoa baitzen. Erromantizismo garaian ere Europak Ekialdeko mundua ezagutu eta idealizatu zuten. Kolonialismoak, XIX. mendena, beste kulturen eragina zabaldu zuen mendebaldean. Gaur egun, globalizazioak ohiturak eta kultura exotikoak bazter guztietara zabaldu ditu.

Artean exotismoaren kontzeptua XIX. mendean erabili zen Europan.

Exotismoa askotan aberastasunarekin eta sentsualitatearekin lotzen da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ibon Sarasola: *Euskal hiztegia*, 267 or.

Ikus, gainera
-------------

* Orientalismo

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Exotismoa arte apaingarrietan, Metropolitan Museum of Art museoan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q368949
* **Identifikadoreak**
* GND: 4015993-0
* LCCN: sh96009832
* AAT: 300055783

 |

* Wd Datuak: Q368949
*Amanita muscaria*ren basidiokarpoak
Perretxikoaren eskema.
Onddoetan, **esporokarpoa** edo **fruitu-gorputza** esporak ekoizten dituzten egiturak (basidioak edo askuak) eusten dituen egitura zelulanitza da. Fruitu-gorputza onddoen bizi-zikloaren fase sexualean parte hartzen du; bizi-zikloaren gainerako denbora mizelioaren hazkuntza begetatiboan oinarritzen da.

Basidiomikotoen esporokarpoari basidiokarpo deitzen zaio, eta askomikotoen esporokarpoari askokarpo deritzo. Bai multzo batean zein bestean fruitu-gorputzen askotariko formak eta morfologiak daude. Hain zuzen, onddoen identifikazio eta taxonomiarako ezaugarri garrantzitsua izan ohi da.

*Sarcoscypha austriaca* espeziearen askokarpoa
Fruitu-gorputzak *epigeoak* dira lurgainean hazten badira. Lurrazpian hazten badira, *hipogeoak* direla esaten da. Lehen begiratuan ikusten diren esporokarpo epigeoak hizkera arruntean perretxiko deiturikoak dira. Onddo hipogeoen fruitu-gorputzei, berriz, boilur edo boilur faltsu deitzen zaie. Bigarrenek esporak barreiatzeko estrategia berezia garatu dute: animaliek lurpetik atera eta jan egin behar dituzte esporak hedatu ahal izateko.

Perretxiko-biltzaileek esporokarpoaren ezaugarriak erabiltzen dituzte gehien bat onddo-espezieak bereizteko.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1132089
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D048690

 |

* Wd Datuak: Q1132089
**ExoMars** (errusieraz ЭкзоМарс; *Exobiology on Mars*, "Exobiologia Marten") Marte bizi motaren bat bilatzeko exobiologia espazio misio bat da. Europako Espazio Agentziak (ESA) eta Errusiako Espazio Agentzia Federalak (Roskomos) elkarlanean burututako proiektua da eta helburu hauek ditu: Marten iraganeko edota gaur egungo bizi arrastoak topatzea, Marteko ura eta ingurumen geokimikoa denborarekin nola aldatzen diren ikertzea, atmosferako gases osaketa eta jatorria ikertzea, eta era berean, planeta gorrian etorkizunean jazo litekeen joan-itzuliko misio bat ahalbideratuko duen teknologia proban jartzea. Misioa bi ataletan banatua dago, bata 2016ean gauzatuko da eta bestea 2020ean.

2016ko martxoaren 14an ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) zunda eta Schiaparelli EDM modulua espaziora jaurtiki ziren. 2016ko urriaren 19an zundak Schiaparelli EDM modulua Marteren gainalazean ipintzeko helburua zuen, baina gainazaleratze unean seinalea ematetik laga, eta maniobra gaizki egin eta modulua talkaren ondorioz txikitu egin zela uste da.

2020ean ExoMars 2020 surface platform deritzon jaitsiera modulu errobotikoak ExoMars rover ibilgailua Marteren gainazalean ezartzeko egitasmoa dago.

Kanpo estekak
-------------

* ExoMars (ESA) **(Ingelesez)**
* ExoMars (RFSA) **(Errusieraz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q672135
* Commonscat Multimedia: ExoMars

---

 |

* Wd Datuak: Q672135
* Commonscat Multimedia: ExoMars
Kazimierz Nowak esploratzailea
**Esplorazioa** bilaketa edo bidaiatze jarduera da, herri edo leku ezezagunak ezagutzeko. Esaterako, espazioaren esplorazioa, mineralen edo petrolioaren bilaketa. Informazio bilaketari ere aplikatzen zaio. Gizateriaren jatorritik esplorazioa izan arren, gailurra esplorazioaren Aroan lortu zuen, Europako marinelek mundu osoan zehar bidaiatu baitzuten lurralde, kultura eta erlijio berrien bila.

Historian zehar bidaiatzeko arrazoi nagusiak elikagaiak eta segurtasuna bilatzea izan baziren, gaur egun leku berriak ezagutzeko plazeragatik bakarrik ere bidaiatzen dugu gizakiok.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Ozeano esplorazioa - Ozeanografia-esplorazioaren Bulegoa - NASA
* **(Ingelesez)** NOAA, Ozeano esplorazioaren Historia
* **(Ingelesez)** NOAA, Ozeano esplorazioaren Galeria

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6502154
* Commonscat Multimedia: Exploration

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX526559
* BNF: 133189252 (data)
* GND: 4014842-7
* LCCN: sh85038366
* NDL: 00572659
* NKC: ph123592
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q6502154
* Commonscat Multimedia: Exploration
**Bracara Augusta** Portugalgo iparraldean dagoen Braga hiriko erromatar izena da.

Historia
--------

Augusto enperadoreak aurreko herrixka indigena baten gainean sortu zuen k.a. 16an, eskualdea behin betiko baketu ondoren. Hasieran Transduriana probintzia iragankorrean eta gero Tarraconensisen barruan sartu zuten.

Iturri batzuen arabera- Plinio eta Ptolomeo- brakariar tribu zeltaren hiriburua zen eta haiengandik hartuko zuen bere izena.

Flaviarren garaian, Bracara Augustak udal estatutua jaso zuen eta *conventus* baten egoitza bilakatu zen, Conventus Bracarensis izenekoarena hain zuzen ere. Garai haietan eskualde zabal batean funtzio administratiboak izan zituen.

Dioklezianoren erreformaz geroztik, Gallaecia probintzia berriko hiriburu izatera pasa zen. Une honetan jada apezpikuaren egoitza zen.

V. mendearen hasieran, inbaditzaile sueboek hiria hartu zuten eta baita euren erresumako hiriburu bezala ere aukeratu zuten. 585ean Leovigildok Bisigodoen Erresumarako konkistatu zuen.

Aztarnategia
------------

Egun, erromatar hiritik, eraikin batzuen hondakinak kontserbatzen dira. Santiagoren Seminarioko klaustroan egindako indusketetan, zutabe hondarrak zituen gela handi bat aurkitu zuten, erdian mosaikoz apaindutako igerileku bat zuena. Ziur asko, bainuetxe edo instalazio termal baten zati izan zen. Universidade do Minhok eginiko indusketetan, terma batzuk aurkitu zituzten. Fonte do Indoloko eremuan, egungo Raio kalean eta erromatar hiriaren antzinako perimetrotik kanpo, Tongoenabiagus jainkoari sagaratutako eraikin erlijioso bat egongo zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Portugesez)** Sousa Morais, Rui Manuel Lopes de. *Autarcia e Comércio em Bracara Augusta no período Alto-Imperial: contribuição para o estudo económico da cidade.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3331867
* Commonscat Multimedia: Bracara Augusta

---

* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 13695

 |

* Wd Datuak: Q3331867
* Commonscat Multimedia: Bracara Augusta
**EP** (***extended play***) ingeles jatorria duen sigla bat da, euskaraz erreprodukzio hedatua esan nahi duena. Grabaketa musika formatuan izen gisa erabiltzen da eta ez da album bat bezain luzea ezta bakun bat baino laburragoa.

Hasieran zazpi milimetro eta 33 bira minutuko (RPM) abiaduran grabatuta zeuden binilo diskoek izen hau hartu zuten. Abiadura aldaketa hau, bakun batekin konparatuz, 45 RPM-ra grabatuta zegoena, 25 minutuko iraupena lortzeko aukera ematen zion, 12 eta erdi minutu alde bakoitzeko. Biniloak 33 RPM-ra hirukoiztu zirenean, EP deitu zitzaien 7 hazbete eta abesti bat alde bakoitzeko zituzten diskoei.

21. mendean, disko konpaktuaren etorreraren ondorioz, EP eta LP (Long Play) baten desberdintasunak, ez dira nabarmentzen. Eskuarki, EP-ak 20-25 minutuko iraupena du, Mini-CD deiturikoak. Handik aurrera, LP bat bezala hartzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q169930
* Commonscat Multimedia: Extended play

---

 |

* Wd Datuak: Q169930
* Commonscat Multimedia: Extended play
**Farmazia Fakultatea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Farmazia fakultate bat da.

Kokalekua
---------

Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 7. zenbakian, Letren Fakultatea, Hezkuntza eta Kirol Fakultatea, Ingeniaritzako Unibertsitate Eskola eta Lascaray Ikergunea artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.

Fakultatea
----------

1988an sortu zen. Bertan, Osasun Zientzietako nahiz Zientzietako titulazioak ikas daitezke; lehenengo arlokoak ditugu Farmaziako eta Giza Nutrizioko eta Dietetikako Graduak, eta Zientzietakoei dagokienez, Elikagaien Zientzia eta Teknologiako eta Ingurumen Zientzietako Graduak eskaintzen dira. Horietaz gain, Master Ofizialak ere irakasten dira, bereziki Zientzietako eta Osasun Zientzietako titulatuentzat interes handikoak direnak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Farmazia Fakultatea. Arabako campusa. Euskal Herriko Unibertsitatearen webgunea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gasteiz** |

* Gasteizko Farmazia Fakultatearen webgunea  **(Gaztelaniaz)** **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5854889
* Commonscat Multimedia: Facultad de Farmacia (Universidad del País Vasco)

---

 |

* Wd Datuak: Q5854889
* Commonscat Multimedia: Facultad de Farmacia (Universidad del País Vasco)
**Espiro konposatuak** konposatu organiko poliziklikoen familia bat da non eraztunak karbono-atomo bakar batez lotzen diren. Espiro konposatuen eraztunak klase berdinekoak edo desberdinekoak izan daitezke. Eraztunak lotuta dauden atomoari *espiro atomo* deritzo.

Espiro-[4,5]-dekanoa
Diespiro-[4,2,5,2]-pentadekanoa
1,3,5-triazaspiro-[5,5]-undeka-1,3-dienoa

Nomenklatura
------------

Konposatu hauek izendatzeko espiro partikula txertatzen da, ondoren parentesi karratuak ipintzen dira –[]–, horien barnean lotzen dituen karbonoaren zenbakiak eraztun txikitik zein handitik begiratua eta azkenik nomenklaturari dagokion izena, hots, katea lineala izango balitz izango lukeen izena. Zenbakitzea hasten da espiro atomoaren ondoz ondo dagoen eraztun txikiko atomotik. Adibideak:

1-bromo-3-kloro-espiro-[4,5]-dekan-7-ola non atomoen posizioak markatuta dauden
1-bromo-3-kloro-espiro-[3,6]-dekan-7-ola karbonoen posizioak markatuta dituena

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Chemistry (IUPAC), The International Union of Pure and Applied. «IUPAC - spiro compounds (S05881)» *www.goldbook.iupac.org* (Noiz kontsultatua: 2021-04-05).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q424180
* Commonscat Multimedia: Spiro compounds

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4133689-6
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D013141
* **Kimikako identifikadoreak**
* ChEBI: 33599

 |

* Wd Datuak: Q424180
* Commonscat Multimedia: Spiro compounds
**Exploit** (ingelesetik lehertu, baliatu) programa baten ahulune batez edo akats batez (programazio-errore edo zorri) baliatu nahi duen programa gaizto bati deitzen zaio.

**Exploit** programaren helburua biktimaren sistema hondatzea edo gaitasunik gabe uztea da, baina normalean segurtasun neurriak bortxatzen dira norbereren etekina lortzeko edo beste batzuei erasoen iturburu izateko

**Exploit** programa sistema eragilearen ahuluneak bortxatzeko erabiltzen da eta bertara sartzeko supererabiltzaile bezala, root erabiltzaile alegia.

**Exploit** erabiltzen dituzten ahuluneen arabera sailka daitezke:

* Buffer gainezkatze ahulunea
* DoS ahulunea
* Race condition ahulunea
* Karaktere kateren akatsaren ahulunea (format string bugs)
* SQL injekzioaren ahulunea
* Karakere injekzioaren ahulunea (CRLF).
* HTML injekzio anitzaaren ahulunea (Multiple HTML Injection)
* Cross Site Scripting (XSS)aren ahulunea
* Leiho iruzurtien ahulunea (Window Spoofing).

Ikus, gainera
-------------

* Exploit
* Buffer gainezkatze
* Password Crack
* Hijacking
* Sniffing
* Troyako zaldi
* Birus
* Segurtasun informatiko

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Kriptopolis Webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11287

 |

* Wd Datuak: Q11287
**Fisterrarako Bidea** Donejakue bidearen luzapen bat da, Finisterre lurmuterraino doana Santiagotik.

Historia
--------

Zorrotz hitz eginda, Fisterrarako Bidea ez da Donejakue Bidearren, ez duelako Santiago de Compostela helmuga. Hala ere, lotura estua izan du erromesen bidearekin. Bide hau aipatzen da XII. mendeko kroniketan, nola erromes batzuk Santiagora iritsi eta egonaldi laburra egin ondoren, Fisterrera joan zirela, garai hartako munduaren amaiera. Hor konexio bat dago zelten kondairekin, zeinetan Atlantikoan kokatzen den zeruertza, eta beraz, Fisterrako muturrera iristea betiereko bizitzara hurbiltzea esan nahi zuen sinbolikoki. 

Fisterrarako Bidearen amaiera alternatibo batek Muxía herrian kokatzen du Atlantikoarekin topaketa, bidearen azken muturra.

Ibilbideak
----------

### Santiago - Fisterra

(Santiago de Compostelarako distantzia leku izenen ondoren ematen da.)

Santiago de Compostela - Ponte Sarela, 2 km - Moas, 4 km - Carvajal / O Carballal, 6 km - Augapesada, 10 km - Trasmonte, 12 km - Ponte Maceira, 15 km - Negreira, 19an km - Zas, 22  km - A Pena, 27 km - As Maroñas , 38 km - Corzón, 44 km - Olveiroa, 47 urte km - Cee, 52 km - Corcubión, 53 km - Sardiñeiro, 58 km - Finisterre / Fisterra, 64 km

### Desbideraketa Muxiara

San Martín / San Martiño de Duio, 66 km - Lires, 78 km - Frixe, 80 km - Morquintián, 83 km - Muxia, 83 km

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Camino de Fisterra y Muxía - Camino de Santiago en Galicia: web oficial» *www.caminodesantiago.gal* (Noiz kontsultatua: 2021-07-28).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El Faro De Finisterre: Historia Del Fin Del Mundo - Galiwonders» *galiwonders.com* 2020-02-25GMT+010012:15:38+01:00 (Noiz kontsultatua: 2021-07-28).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q925210

 |

* Wd Datuak: Q925210
**Fatima al-Fihri** (Kairuan (Tunisia), ? – Fez (Maroko) 880) (فاطمة محمد الفهري, *Oum al Banine* izengoitiaz ezaguna, hau da, "Seme guztien ama") emakume arabiar eta musulman ospetsua, munduko lehen goi mailako irakaskuntza-instituzioa sortzeagatik. Instituzio hori Fezeko Al Quaraouiyineko Unibertsitatea da, gaur egun oraindik martxan dagoena.

Biografia
---------

Fatima Al-Fihriren aita Mohamed Al-Fihri zen, merkatari arabiar garrantzitsua. Familia osoa Tunisiatik Marokora bizitzera joan zen, Idris II.a erregearen garaian

Fatimari senarra eta anaia guztiak hil zitzaizkiolarik, ondare handia jaso zuen oinordetzan. Hala, ahizpa Mariamekin batera haien herriaren aldeko ekimen bat bultzatzea erabaki zuten. Madrasa bat eraiki zuten gazteriaren heziketari laguntzeko. X. menderako, madrasa hura herrialdearen benetako motor intelektuala zen. 859an, halaber, Fatimak munduko lehen unibertsitatea sortu zuen, Fezeko Al Quaraouiyineko Unibertsitatea, gaur egun oraindik martxan dagoena. Haren ospea mundu ezagun osoan zabaldu zen eta pentsalari asko erakarri zuen, tartean, Gerbert Aurillacekoa, gero Silvestre II.a aita santua izango zena. Gerbertek arabiar zifrak eta zeroaren kontzeptua Europan ezagutarazi zituen.

Miriam, Fatimaren ahizpa, bere aldetik, Fezeko l-Andalus meskita eraikitzeko dirua jarri zuelako da ezaguna.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .
3. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)**:Al Quaraouiyineko Unibertsitateari buruzko informazioa.[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q182363
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 207150033020011180006
* GND: 1231077395
* LCCN: no2017090874

 |

* Wd Datuak: Q182363
Fitokromoaren xurgapen-espektroa; era inaktiboak 660 nm-etako uhin-luzerak xurgatzen ditu, eta era aktiboak 730 nm-etakoa
**Fitokromoa** landareetan dagoen proteina bat da, pigmentu moduan jarduten duena argia jasotzeko. Zentzu horretan, klorofilaren antzekoa da, baina klorofilaren aldean fitokromoak ez du fotosintesian parte hartzen. Fotoperiodikotasunean eta landareen beste prozesu fisiologikoetan parte hartzen du, garrantzi handikoak: loraketa, erneketa, hostoen erorketan, etab.

Fitokromoek espektro ikusgaiaren argi gorria eta gorri urruna, batik bat, jasotzen dituzte (660-730 nm).

Sterling Hendricks eta Harry Borthwick fisiologo estatubatuarrek pigmentu hori aurkitu zuten 1959an , konturatu ondoren argi gorria oso eraginkorra zela loraketa edo erneketa prozesuak landareetan eragiteko.

Egitura kimikoari dagokionez, fitokromoa talde kromoforo duen proteina bat da. Talde kromoforoak egitura tetrapirrolikoa du, klorofilaren porfirinaren antzekoa. Azpimarragarria da fitokromoek egitura tridimentsional ezberdina dutela beren jardueraren arabera: molekula inaktiboak egitura bat du (Pr izenekoa) eta molekula aktiboak, beste bat (Prf izenekoa) .

Fitokromoaren molekula inaktiboak (Pr) argia gorria jasotzen duenean era aktibora (Prf) aldatzen du. Era berean, era aktiboak (Prf) argia gorri urruna (730 nm) jasotzen duenean era inaktibora aldatzen du (ikus irudia). 

Hasiera batean fitokromoak landareetan soilik zeudela uste bazen ere, XX. mendearen hasieran hainbat zianobakteriok, bakteriok eta onddok fitokromoak ere badituztela egiaztatu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Barceló, J. Nicolás G. Sabater B. Sñanchez R.: Fisiología vegetal Ed. Pirámide (1980) 576-578 orr. ISBN: 84-368-0160-1
2. ↑   El cambio conformacional del cromóforo de un fitocromo bajo iluminación El blog de Francisco R. Villatoro (2014)
3. ↑   Barceló, J. Nicolás G. Sabater B. Sñanchez R.: Fisiología vegetal Ed. Pirámide (1980) 580 orr. ISBN: 84-368-0160-1

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24779306
* Commonscat Multimedia: Phytochrome

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00563287
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D010834

 |

* Wd Datuak: Q24779306
* Commonscat Multimedia: Phytochrome
| ***Momo* Medina** |
| --- |
|  |
| **Izen osoa:** | Fernando Medina Pineda |
| **Jaiotza data:** | 1979ko abenduaren 11 |
| **Jaioterria:** | San Juan Ixtayopan, Mexiko Hiria ( Mexiko) |
| **Heriotza data:** | 2015eko maiatzaren 7a |
| **Heriotza herria:** | San Juan Ixtayopan, Mexiko Hiria ( Mexiko) |
| Pilotaria |  |
| **Modalitatea:** | esku huskako pilota |
| **Postua:** | aurrelaria |
| **Altuera:** | 1,94 m |

**Fernando Medina Pineda**, pilota arloan ***Momo* Medina** deituraz ezaguna (Mexiko Hiria, Mexiko, 1979ko abenduaren 11 – 2015eko maiatzaren 7a) esku huskako pilotaria izan zen. Aurrelari jokatzen zuen, eta profesionaletan aritu zen Asegarcerekin, 2001etik 2006raino. Pilotarien familiakoa, aitonak 1970eko Munduko Pilota Txapelketan parte hartu zuen.

2001ean Asegarce enpresarekin profesional bilakatu zen; Mexikoko lehen pilotari profesionala izan zen. 2010eko Munduko Pilota Txapelketan zilarrezko domina bi lortu zituen, buruz burukoan eta binakakoan. Mexikoko txapeldun izan zen urtero, 2007tik 2014ra bitartean.

2015eko maiatzaren 7an bere buruaz beste egin zuen, buruan tiroa jota.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Gogorza, Óscar.  (2001-17-12). «Mexicano, pelotari y transgresor» *El País*.
2. ↑   «México consigue tres medallas de oro en el Campeonato Mundial de Pelota Vasca» *La Jornada* 2010/10/11.
3. 1 2  **(Gaztelaniaz)** «Se suicida campeón de frontón a mano Fernando Medina "Momo"», *El Pulso de San Luis*, 2015-05-07.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8961353

 |

* Wd Datuak: Q8961353
**Bottineau konderria** (ingelesez: *Bottineau County*) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bottineau da. 2010eko zentsuaren arabera 6.429 biztanle zituen, Bottineau kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Bottineau konderriak 4.396,11 kilometro koadro ditu. Horietatik 74,92 ura dira. Beste 4.321,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,46 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.429 pertsonetatik 6.144 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 82 dira. 25 beltzak edo afroamerikarrak. 130 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 16 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 111 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29124
* Commonscat Multimedia: Bottineau County, North Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130209631
* LCCN: n82104484
* NARA: 10046828
* **Lekuak**
* OSM: 1740273
* TGN: 7020393

 |

* Wd Datuak: Q29124
* Commonscat Multimedia: Bottineau County, North Dakota
**Fernando Martin López Pérez** (Buenos Aires, 1986ko martxoaren 14a) argentinar-espainiar errugbilaria da, harroin postuan aritzen dena.

Bizitza
-------

Fernando López Buenos Airesen jaio zen, 1986ko martxoaren 14an. Bertako San Marcos klubean hasi zen errugbian, 13 urte zituelarik. 2007-08 denboraldian Bera Berak kontratatu zuen, baina hurrengo urtean San Marcosera itzuli zen. 2009-2014 bitartean Buenos Airesko Club Pucará talde profesionalean aritu ondoren, Frantziako Pro D2ko RC Massyren deia jaso zuen; bi denboraldi egin zituen bertan.

2016an, Ordizia Rugby Elkarteak fitxatu zuen. Lau denboraldiz jokatu zuen Espainiako Ohorezko mailan Goierriko taldearekin. Beste urte bateko kontratua bazuen ere, 2020ko irailean, COVID-19 pandemiak eragindako ziurgabetasunaren ondorioz, Espainiako ligatik kanpo lan egiteko aukera bilatu behar izan zuen. Beraz, Stado Tarbesera joan zen, Championnat National sortu berrian aritzeko. Hurrengo urtean, CO Berre XVera aldatu zen. 

Espainiar arbasoak zituenez, Espainiako errugbi selekzioarekin jokatzeko eskubidea zeukan. 2015eko otsailaren 7an egin zuen debuta, Madrilen, Errusiaren kontra.

Palmaresa
---------

### Espainiako errugbi selekzioa

* Europako Nazioen Errugbi Kopa
	+ bigarrena: 2019, 2020

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Bera, Jose Antonio. *Fernando López: el capitán que sobrevivió al terremoto.*  Revista H, 2020ko urtarrilak 20, revistah.org (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).
2. ↑    *Ampo Ordiziak Fernando Lopez arroina fitxatu du.*  Goierriko Hitza, 2016ko uztailak 1, goierri.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).
3. ↑    *Fernando Lopezek ez du Ordizian jokatuko.*  Goierriko Hitza, 2020ko irailak 8, goierri.hitza.eus (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).
4. ↑    *Spain (24) 43 - 20 (13) Russia (FT).*  en.espn.co.uk (Noiz kontsultatua: 2022-12-24).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q105394257

 |

* Wd Datuak: Q105394257
**Moskuko CSKA** (errusieraz Центральный спортивный клуб армии) Moskuko kirol talde bat da, Errusiakoa. *CSKA* hizkiek "Armadaren Kirol Elkarte Zentroa" esan nahi du. 1923an sortu zen eta hainbat kirol hartzen ditu bere baitan, arrakastatsuenak saskibaloia, futbola eta izotz hockeya dira. Sobietar Batasunaren daraian *Armada Gorriaren taldea* ezizena jaso zuen.

Saskibaloia
-----------

Sakontzeko, irakurri: «CSKA Mosku (saskibaloia)»
Zalantzarik gabe hau da CSKAren kirol jarduera arrakastatsuena. Sobietar Batasuneko eta Errusiako talde onena izateaz gain 6 aldiz irabazi baitu Europako Kopa, kontinenteko txapelketa nagusia.

Futbola
-------

Sakontzeko, irakurri: «CSKA Mosku (futbola)»
Sobietar Batasunaren garaian talde na izan zen eta XXI mendean Errusiako talderik onena bihurtu da. 2005 urtean UEFA Kopa irabazi zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q32140
* Commonscat Multimedia: CSKA Moscow

---

 |

* Wd Datuak: Q32140
* Commonscat Multimedia: CSKA Moscow
**Busnelako trikuharria** Burgosko Busnela herrian, Merindadeak zonaldean, dagoen harri-multzoa da. Nela ibaiaren ezkerreko ertzearen gain batean dago. Trikuharri itxura du baina ez dago oso garbi horrelakoa denik edo behintzat iritzi desberdinak daude zeren eta tumulua ez du eta horrek ehorzketak egiteko erabili ez zela adieraz dezake. S. Domingo eta J.L. Uríbarri aurkitu zuten. Egin diren datazioen arabera 5.000 urte izan ditzake.

Egitura
-------

Arroka handi batek hormaren eta sabaiaren lana egiten du. Halaber, hareharrizko zazpi ortostatoetan bermatzen da. Ardatz nagusiaren luzera 7 metrokoa da eta garaiera 2,3 metrokoa.

Lekua
-----

Multzora heltzeko Santelicestik joan behar da, Espinosa de los Monterostik Soncillo herrira doan errepidean, eta ipar-mendebaldera, Busnelara doan karretera. Ahedo de las Pueblasera doan bidegurutzea pasa ondoren, karretera ezkerrean gelditzen da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Megalitos.es
* **(Gaztelaniaz)**:Bideoa Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5812481
* Commonscat Multimedia: Dolmen de Busnela

---

 |

* Wd Datuak: Q5812481
* Commonscat Multimedia: Dolmen de Busnela
**Braeriach** (Eskoziako gaeleraz: **Bràigh Riabhach *edo* Am Bràigh Riabhach**) Eskoziako hirugarren mendirik garaiena da, soilik Ben Nevis eta Ben Macdui mendiak garaiagoak direlarik.

Geologia
--------

Cairngorms mendilerroaren mendebaldeko punturik garaiena da, Lairig Ghru pasabideak mendilerroaren erdigunetik banatzen duelarik (erdigune honetan Ben Macdui eta Cairn Gorm mendiak daude). Gailurrak ilargi erdi itxura du, inguruan hainbat zirku dituelarik. Azken mendean zehar iparraldeko aurpegian kokatzen den Garbh Coire Mor zirkuan elurra bost aldiz urtu da: 1933, 1959, 1996, 2003 eta 2006an eta bertan irauten duten elur orbain edo arrastoak Eskoziako elur orbain luzeenak dira.

Igoera bidea
------------

Ziurrenik Braeriach mendira igotzeko ibilbide ohikoena Cairn Gorm ski guneko errepidean dagoen Sugar Bowl aparkalekutik ateratzen dena da. Igoerako ibilbidearen luzehera 9 kilometro ingurukoa da.

Iruditegia
----------

* Mendiaren ikuspegia.Mendiaren ikuspegia.
* Mendiaren maldak.Mendiaren maldak.
* Tontorra.Tontorra.
* Gailurreko lautada.Gailurreko lautada.
* Bidea.Bidea.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q897186
* Commonscat Multimedia: Braeriach

---

 |

* Wd Datuak: Q897186
* Commonscat Multimedia: Braeriach

1. ↑  Royal Meteorological Society "Weather" March 2007 vol62, no.3
**Aita Mathew zubia** (ingelesez *Father Mathew Bridge*, irlanderaz *Droichead an Athar Maitiú*) Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen zubi bat da. Liffey ibaia zeharkatzen du, Lower Bridge Street eta Christ Church Street kaleak elkartuz.

Theobald Mathew (1790–1856) irlandar apaiz katolikoaren omenezko izena darama.

Historia
--------

Gaur egun zubi hau dagoen gunean jada 1014an egurrezko zubi bat bazegoen, ziur aski *Bridge of Dubhghall* deitua. Halere, bikingo eta normandarren garaietan hainbat aldiz suntsitua eta berreraikia izan zen. Gaur egun ikus daitekeen zubia 1816an eraiki zen, hiri honetako O'Donovan Rossa zubia eta Dublindik hurbil dagoen Lucan udalerriko Lucan zubiarekin batera. Urte hartako abenduaren 10ean inauguratu zen.

Iruditegia
----------

* Zubia eta Liffey ibaia.Zubia eta Liffey ibaia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5437633
* Commonscat Multimedia: Father Mathew Bridge

---

 |

* Wd Datuak: Q5437633
* Commonscat Multimedia: Father Mathew Bridge


| * i
* e
* a
Dublingo Liffey ibaiko zubiak (mendebaldetik ekialdera) |
| --- |
| 
* Lucan
* West-Link
* Farmleigh (*disused*)
* Anna Livia
* Islandbridge
* Liffey tren zubia
* Seán Heuston
* Frank Sherwin
* Rory O'More
* James Joyce
* Mellows
* Father Mathew
* O'Donovan Rossa
* Grattan
* Millennium
* Ha'penny
* O'Connell
* Rosie Hackett
* Butt
* Loopline
* Talbot Memorial
* Seán O'Casey
* Samuel Beckett
* East-Link

 |