**Inioluwa Deborah Raji** (1995/1996) nigeriar-kanadako informatikari eta aktibista da, alborapen algoritmikoan, AAren etikan eta auditoretza algoritmikoan lan egiten duena. Rajik Joy Buolamwini, Timnit Gebru eta Algorithmic Justice Leaguerekin lan egin du aurpegi-ezagutza teknologietan genero eta arrazismoaren alborapena ikertzen.  Googleko AA etikoko lantaldearekin ere lan egin du, eta New Yorkeko Unibertsitateko The Partnership on AI eta AI Now Instituten ikertzailea izan da, ikasketa-automatikoko ingeniaritzaren praktikan iritzi etikoak nola erabili aztertzeko. Mozillaren gaur egungo lankidea, MIT Technology Review eta Forbesek munduko berritzailerik onenetakotzat hartu dute.

Bizitza gooiztiarra eta hezkuntza
---------------------------------

Raji Port Harcourten jaio zen, Nigerian, eta Mississaukara, Ontariora, joan zen lau urte zituela. Azkenik, familia Ottawara (Kanada) joan zen bizitzera. Ingeniaritza ikasi zuen Torontoko Unibertsitatean, eta 2019an graduatu zen. 2015. urtean, Project Incluir sortu zuen, irabazi asmorik gabeko erakunde bat, Torontoko metropoli eremuan diru-sarrera txikiak eta etorkinak dituzten komunitateetan, ingeniaritzan, tutoretzan eta baliabideetan ikasle gehiago sartzeko aukera ematen duena.

Karrera profesionala eta ikerketa
---------------------------------

Rajik Joy Buolamwinirekin lan egin zuen MIT Media Laben eta Algorithmic Justice Leaguen. Bertan, Microsoft, Amazon, IBM, Face++ eta Kairosen aurpegi-ezagutza teknologia komertzialak ikuskatu zituen. Konturatu ziren teknologia horiek ez zirela hain zehatzak azal iluneko emakumeentzat gizon zurientzat baino. AAeko beste ikertzaile onenen laguntzarekin eta presio publikoa eta kanpaina handituta, IBMk eta Amazonek aurpegi-ezagutza arautzen lagundu zuten, eta, ondoren, beren produktua gutxienez urtebetez poliziari saltzea geldiarazi zuten. Raji ere Clarifai ikasketa-automatikoaren hasieran sartu zen, non irudi enblematikoetarako ikusmen artifizial eredu batean lan egin baitzuen.

Googleko ikerketa-tutoretzako programa batean parte hartu zuen, eta AA Etikako bere taldearekin eredu-txartelak sortzen lan egin zuen, ikasketa-automatikoko eredu gardenago baterako dokumentazio-esparru bat. Halaber, Googleko barne-ikuskaritzako praktiken garapenaren buru izan zen. Googlen egindako ekarpenak bereizita aurkeztu eta argitaratu ziren AAAI konferentzian eta ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency konferentzian.

2019an, Raji udako ikertzailea izan zen The Partnership on AIn, industriaren ikasketa-automatikoaren gardentasun-arauak eta ebaluazio konparatiboko arauak ezartzeko lanean. Raji Tech-eko kidea zen AI Now institutuan, eta algoritmikan eta AAren etikan lan egin zuen. Gaur egun, Mozilla Fundazioko kide da, eta ikuskaritzak eta ebaluazio algoritmikoak ikertzen ditu.

Rajik aurpegi-ezagutza sistemen alborapenari buruz egindako lana nabarmendu egin da Shalini Kantayyak zuzendutako Coded Bias 2020 dokumentalean.

Hautatutako sariak
------------------

* 2019 Venture Beat AI Innovation Award, AI for Good kategorian (Joy Buolamwini eta Timnit Gebrurekin jasotakoa)

* 2020 MIT Technology Review 35 Under 35 Innovator Award saria

* 2020 EFF Pioneer Award saria (Buolamwini eta Gebrurekin jasotakoa)

* 2021 Forbes 30 Under 30 Award in Entreprise Technology saria

* 2021 100 Brilliant Women in AI Ethics Hall of Fame aipamena

* 2023 Time magazine 100 Most Influential People in AI aipamena

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   .
2. ↑   .
3. 1 2   .
4. 1 2 3   .
5. 1 2 3   .
6. 1 2   .
7. ↑   .
8. ↑   .
9. ↑   .
10. ↑    ISSN 0362-4331..
11. ↑   .
12. ↑   .
13. ↑   .
14. ↑  Txantiloi:Cite arXiv
15. ↑  Txantiloi:Cite arXiv
16. ↑     doi:10.1145/3287560.3287596. ISBN 9781450361255..
17. ↑  Txantiloi:Cite arXiv
18. ↑   .
19. ↑   .
20. ↑   .
21. ↑   .
22. ↑   .
23. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q97317434
* **Identifikadoreak**
* Google Scholar: pzw1-J4AAAAJ

 |

* Wd Datuak: Q97317434