recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Pottoka Urdinaren bide-marka
**Pottoka Urdina**ren ibilbidea (edo *Xareetako ibilbidea)* Euskal Herrian kokatzen den Xareta bailarako lau herriak zeharkatzen dituen ibilbidea da. Ainhoa, Sara, Urdazubi eta Zugarramurdi herrietako plazetatik pasatzeaz gain eskualdeko hiru kobazulo garrantzitsuenak zeharkatzen ditu: Ikaburu (Urdazubi), Sorginen Lezea (Zugarramurdi) eta Sarako historiaurreko lezea.

Ibilbide zirkularra Pottoka Urdin baten bidez markaturik dago, guztira 36,4km izanik desnibel txikiarekin.
Ibilbidearen zatirik ezagunena Urdazubi, Zugarramurdi eta Sarako lezeak elkartzen dituena da, Kontrabandisten Bidea bezala ezagutzen dena. Izen horren zergatia, Frantziar eta Espainiar estatuko muga gainditzen duelako bideak eta kontrabandorako erabili ohi zen. Ibilbide honek 7.2km-ko distantzia du eta haritz, gaztainondo eta pinuez osaturiko basoak zeharkatzen ditu.

Une honetan (2023ko maiatzean) Zugarramurdi-Sara zatia itxita dago eurite batek egindako kalteagatik. Zali urdinak kendu dituzte baina ez dago behar bezalako abisurik. Urdazubi aldean bide-markarik ez dago. Zugarramurdiko informazio gunean ez dakite ibilbideak zein egoeran dauden.

Ibilbidea
---------

Ibilbidea zirkularra den heinean hainbat abiapuntu izan ditzake. Osotara ibilbide osoa egiteko 8 ordu eta erdi - 9 ordu bitarte behar dira. (Ibilbide ondoan dauden leizeak bisitatuz gero, askoz ere denbora gehiago beharko da).

Ibilbide osoan zehar pottoka urdinaren sinboloak topatuko ditugu eta haiek markatzen duten bidea.

Pottoka Urdinaren ibilbidearen mapa
### Lau etapa

* *Urdazubi - Ainhoa*: 7 km (2 ordu inguru). Ibilbidearen zati honen hasiera errepidetik joan beharra dago tarte batez. Urdazubiko leizeak ez dira urruti geratzen. Une batean, errepidea utzi eta basora pasatzen da bidea.

* *Ainhoa-Sara*: 12.5 km (3 ordu eta erdi).

* *Sara- Zugarramurdi:* Ibilbide zati honek bi tarte bereizi ditu. Lehena Saratik Sarako Leizetara doana da (8,5 km - 2 ordu eta erdi). Bigarrena Sarako Leizetatik Zugarramurdira doana (3.5 km - ordu bete).

* *Zugarramurdi-Urdazubi:* 5.3 km (ordu bete inguru). Ibilbideko zatirik motzena da. Nahi izanez gero, Zugarramurdiko leizeak bisitatu daitezke.

Irudiak
-------

* Pottoka urdinaren bidea Zugarramurdi aldeanPottoka urdinaren bidea Zugarramurdi aldean
* Pottoka urdinaren bidea Zugarramurdi eta Urdazubiren arteanPottoka urdinaren bidea Zugarramurdi eta Urdazubiren artean
* Pottoka urdinaren bidearen ikurraPottoka urdinaren bidearen ikurra
* Pottoka moxala. Bidean horrelakoren bat ikusteko aukera?Pottoka moxala. Bidean horrelakoren bat ikusteko aukera?

Erreferentziak
--------------


1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «NAVARRA/LABORT: Tramo Sendero Xareta o Ruta de la Pottoka Azul» *Wikiloc | Rutas del Mundo* (Noiz kontsultatua: 2020-02-24).
2. ↑   «RUTA DE LA POTTOKA AZUL» *www.navarrincon.com* (Noiz kontsultatua: 2020-02-24).
*Artikulu hau liburuari buruzkoa da; pertsonaiari gaitzat duena beste hau da: «Pottoko (haur literaturako pertsonaia)»*

***Pottoko***, Pello Añorga idazle oiartzuarrak idatzitako liburua da. Liburuaren ilustratzailea Jokin Mitxelena da. 1984an argitaratu zen liburua Elkarlanean argitaletxearen bidez.

Argumentua
----------

Pottoko potoko da, eta oso gustora bizi da baserrian bere behi txuri-beltzekin. Hasieran herritarrek iseka egiten zioten Pottokori kalera jeisten zenean, baina orain txalo egiten diote denok. Pertsona maitagarria da Pottoko, bere behi eta traktorearekin beti prest dago jendeari laguntzeko.

Pertsonai nagusiak
------------------

Pottoko, pertsonai nagusia, baserritarra

Pottokoren ama eta aita

Xordo, Xurdo, Arrio, Errape eta Beltxa behiak

On Luis apaiza

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *literaturaren zubitegia - Pello Añorga.*  (Noiz kontsultatua: 2017-11-17).

Kanpo estekak
-------------

* Pello Añorgaren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61362369

 |

* Wd Datuak: Q61362369
**Potter konderria** (ingelesez: *Potter County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bison da. 2010eko zentsuaren arabera 2.329 biztanle zituen, Potter kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Potter konderriak 2.327,53 kilometro koadro ditu. Horietatik 97,19 ura dira. Beste 2.230,34 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.329 pertsonetatik 2.277 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 17 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 20 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 21 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495191
* Commonscat Multimedia: Potter County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132536706
* LCCN: n81117593
* **Lekuak**
* OSM: 1739846
* TGN: 2001823

 |

* Wd Datuak: Q495191
* Commonscat Multimedia: Potter County, South Dakota
Maelstrom itsaslasterraren kokalekua.
Maelstrom itsaslasterra
**Maelstrom itsaslasterra** Norvegiako Lofoten artxipelagoaren hegoaldeko kostaldeko ur-zurrunbilo handi bat da.
Lofoten uharteetako Sorland eta Væroy uharteen artean dago, 67°48′N 12°50′E﻿ / ﻿67.8°N 12.83°E﻿ / 67.8; 12.83 latitudean. Bi uharte horien arteko itsaslasterra (*Moskenstraumen*) zeharkatzen duten itsaslaster indartsuen eta marea handien eraginez sortzen da. Itsaslaster eta kontralaster multzo bat da, olatu handiekikoa, 18 bat km-ko luzera duena.

Antzina, oso arriskutsua zen nabigaziorako. Edgar Allan Poek eta Jules Vernek ozeanoaren hondoraino iristen zen zurrunbilo erraldoi gisa deskribatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia.  (2012-10-18). *172. araua: Itsaslasterren izenak, itsasgune batzuen izenak eta Antartikako toponimia.*  (Noiz kontsultatua: 2013-02-10).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1501474
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 239663758
* GND: 4762315-9

 |

* Wd Datuak: Q1501474
**Loreen Etxea** (serbokroazieraz: *Kuća cveća or Kuća cvijeća, Кућа цвећа*; mazedonieraz: Куќа на цвеќето; eslovenieraz: *Hiša cvetja*) Josip Broz Tito (1892-1980), Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioko buruzagia (1945-1980) eta Jovanka Broz (1924-2013) senar-emazteak lurperatuak dauden mausoleoaren izena da. Belgradeko (Serbia), Dedinje auzuneko Jugoslaviako Historia Museoaren eremuan kokatzen da.

Izenaren jatorria
-----------------

Tito 1980ko maiatzaren 4ean hil zen. Ordutik eta Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioa desagertu bitartean bere hilobia loreez estalia egon zen. Hortik datorkio "Loreen Etxea" izena.

Josip Broz Titoren hilobia mausoleoaren barruan.

Historia
--------

"Loreen Etxea" 1975. urtean eraiki zen, Stjepan Kralj arkitektoaren egitasmo batean oinarritua. Hasiera bateko asmoa, Josip Brozen atsedenaldietarako neguko lorategi (902 m2-ko azalera) bat eraikitzea izan bazen ere, Titoren hil eta gero mausoleoan bihurtu zen. Hiru eremuk osatzen dute: erdiguneko lorategia eta albo bietako korridore paralelo zabalak. Sarbidearen beste aldean, Belgrad hiriaren ikuspegia dagoen zabalgunearen erdian, Titoren nahiari jarraikiz lurperatu zuten 1980an.

Jugoslaviako Errepublika Sozialisten Federazioa desagertu zenean, mausoleoa eta museoa bisitariei itxita egon zen eta guardia militarrak egiten zuen zaintza kendu zuten. Hamar urte pasatxo geroago, mausoleoa eta museoa berriz ere zabaldu ziren. Bisitari gehienak maiatzaren 25an hurbiltzen dira, Titoren jaioteguna eta iraganeko Jugoslaviako Gazteriaren Eguna ospatzera.

Argazki galeria
---------------

* Loreen Etxearen sarrera nagusia.Loreen Etxearen sarrera nagusia.
* Loreen Etxearen barrualdea.Loreen Etxearen barrualdea.
* Loreen Etxea, museoa.Loreen Etxea, museoa.
* Jovanka Brozen hilobia.Jovanka Brozen hilobia.

Ikus, gainera
-------------

* Josip Broz Tito

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q734539
* Commonscat Multimedia: House of Flowers

---

 |

* Wd Datuak: Q734539
* Commonscat Multimedia: House of Flowers
**Sharon Stoner** 2001ean Oñatin sortutako musika talde bat da.

Ibilbidea
---------

Hasiera batean, Sharon Stoner beste talde batzuen bertsioak (Kyuss, Qotsa, Natas…) egiteko aitzakia besterik ez zen. Pixkanaka konposizioak jorratzen hasi ziren, eta lau abestidun maketa grabatu zuten, plazaratu ez bazen ere.

Geldialdi baten ondoren, abesti berriak egiteari ekin zioten, maketa berria grabatzera sartu arte. Azken maketa horrek bost abesti zituen eta 2003ko otsaila eta martxoa artean grabatu eta nahastu zuten Eibarren, Legarreko Musika Elkartearen estudioan.

Miztura, Neubat, Kuraia, Surfin Kaos, Sorkun, Eraso, Fjord, Afrika, Los Coronas edo Astrid bezalako taldeekin jo ohi dute gaztetxe eta tabernetan batez ere.

Honetaz gain, 2003ko Euskadi Gazteko maketa lehiaketan parte hartu eta laugarren postua eskuratu zuten entzulegoaren botuen zerrendan. 2004an, Danbaka izeneko Debagoieneko lehen maketa lehiaketa irabazi zuten. Horren saria disko baten grabazioa izan zen. Hori dela eta, 2006an *3000 bira* izeneko diskoa plazaratu ahal izan dute. 2006an ere, Bilbo Hiria Pop Rock lehiaketan talde onenaren saria jaso zuten "Azkena Rock Festival" bezalako jaialdi garrantzitsu batean parte hartzeko aukera eskuratuz.

Taldekideak
-----------

* Iñigo Ibarrondo (baxua eta ahotsa)
* Mikel Zarketa (gitarra)
* Egoitz Olalde (bateria)

Diskografia
-----------

* *Sharon Stoner* (maketa, 2003)
* *3000 bira* (2006)
* *13 taupada* (2008)
* *Puntu bakar batean elkartzen diren ertzak* (2012)
* *Erraietatik* (2019, Almehuna)
* *Vol. 5* (2022)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Sharon Stoner taldeak diskoa kaleratzeaz bat, aurkeztu egingo du gaur - Oñati» *Goiena.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
2. ↑   «Erraietatik» *www.badok.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).
3. ↑   «Vol. 5» *www.badok.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-06-29).

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herriko musika garaikidea

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Taldearen webgunea
* Sharon Stoner[*Betiko hautsitako esteka*], Bandcampen.
* Sharon Stoner, Instagramen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267372
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 169396873

 |

* Wd Datuak: Q12267372
Egiptoar etnografoa. Egiptoko folklorean aditu handia da, eta ikerketa eta liburu ospetsuak eman ditu argitara. Literaturari dagokionez, antzerkiak eta eleberriak idatzi ditu, eta oso egile oparoa da; bere lanetan Egiptoko eta Arabiako bizitzako irudiak islatu ditu, batez ere. 1993an Kairoko antzerki esperimentaleko nazioarteko bosgarren jaialdiaren saria eman zioten. Baina antzerkiez eta eleberriez gainera, kontakizun epikoak, elezaharrak eta ipuinak ere idatzi ditu, besteak beste, *Arabiar ipuinak*, *Alzir Salem*, *Sarah eta Hajir*, eta, batez ere, *Erabaki sendoko printzesa*, tankera horretako historiako kontakizun epikorik luzeena, 23.000 orriz osatua; islamaren sorrera eragin zuten guduak ditu abiapuntu, eta hainbat mendetako tartea hartzen du bere baitan. Eleberrigintzan nabarmentzekoak ditu *Noahren nahigabeak*, *Beirut* eta *Malkoak gauean*, eta antzerki-lanen artean *Shafika eta Metwali*, *Maarouf erregea*, *Semiramis*, *Errege zahar bat eta beste tragedia batzuk*.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
**Mackinac konderria** (ingelesez: *Mackinac County*) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua St. Ignace da. 2010eko zentsuaren arabera 11.113 biztanle zituen, Mackinac kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Mackinac konderriak 5.440,64 kilometro koadro ditu. Horietatik 2.794,79 ura dira. Beste 2.645,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,04 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 11.113 pertsonetatik 8.537 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 126 dira. 57 beltzak edo afroamerikarrak. 1.909 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 572 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q491121
* Commonscat Multimedia: Mackinac County, Michigan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152441268
* LCCN: n80070533
* NARA: 10039649
* **Lekuak**
* OSM: 1898722
* TGN: 2000973

 |

* Wd Datuak: Q491121
* Commonscat Multimedia: Mackinac County, Michigan
**Sorotepo** Nafarroako erdialdeko Pirinioetako erdialdean dagoen mendi bat da, Sorogain mendilerroan. Mendilerro hau osatzen duten hiru mendietako bat da Sorotepo, eta mendilerro honetako garaiena, 1152 metroko garaierarekin.

Irispideak
----------

Sorogaingo aterpetxetik, Casa Pablo bezala ere ezaguna dena, 835 metroko garaieran, iparralderantz abiatzen da bide bat, 996 metroko garaieran dagoen Azkatarri leporantz. Bertara heldu beharrik gabe, 839 metrora dagoen Odiego I trikuharrira iritsitakoan, bidegurutze berri bat abiatzen da, iparrekialderantz igotzen dena, 1009 metrora dagoen Beraskuain lepora heltzeko. Isurialdeen banalerroaren toki honetan, iradiaren azpian ezkutatuta dauden hamar ba harrespil ikus daiteke. Hemendik, alanbre hesiaren paraleloan jarraitzea baino ez da geratzen, iparmendebalderantz, denbora gutxian, Sorotepo den muino belartsu honen tontorrera iristeko. Igoera, Sorotepo baino hiru metro baxuagoa den Beodegi mendiaren tontorrera iristeko probes daiteke, iparralderago dagoena, Sorotepo lepoaren beste aldean, lepo hau, Sorotepo eta Beodegi banatzen dituena delarik.

Kanpo estekak
-------------

* euskal-herria.org webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267544

 |

* Wd Datuak: Q12267544


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |
**St. John the Baptist parrokia** (ingelesez: *St. John the Baptist Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Edgard da. 2010eko zentsuaren arabera 45.924 biztanle zituen, St. John the Baptist Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

St. John the Baptist parrokiak 900,38 kilometro koadro ditu. Horietatik 348,52 ura dira. Beste 551,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 51,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 45.924 pertsonetatik 20.549 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.175 dira. 24.405 beltzak edo afroamerikarrak. 116 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 312 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 51 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 470 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA St. John the Baptist Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q507629
* Commonscat Multimedia: Saint John the Baptist Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140653177
* ISNI: 0000 0004 4661 6775
* LCCN: n80096460
* NARA: 10046852
* **Lekuak**
* OSM: 1836618
* TGN: 7020681

 |

* Wd Datuak: Q507629
* Commonscat Multimedia: Saint John the Baptist Parish, Louisiana
**St. Johns konderria** (ingelesez: *St. Johns County*) Floridako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua St. Augustine da. 2010eko zentsuaren arabera 190.039 biztanle zituen, St. Johns kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

St. Johns konderriak 2.127,74 kilometro koadro ditu. Horietatik 572,05 ura dira. Beste 1.555,69 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 190.039 pertsonetatik 172.166 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 9.972 dira. 10.388 beltzak edo afroamerikarrak. 457 amerikar natiboak ziren eta 140 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.854 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 290 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.744 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494471
* Commonscat Multimedia: St. Johns County, Florida

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145405016
* ISNI: 0000 0004 0632 0830
* LCCN: n79095313
* SUDOC: 166962031
* **Lekuak**
* OSM: 1210689
* TGN: 2000283

 |

* Wd Datuak: Q494471
* Commonscat Multimedia: St. Johns County, Florida
**Ponte Vecchio** (euskaraz *Zubi Zaharra*) Italiako Toskana eskualdean dagoen Florentzia hiriko Erdi Aroko zubi bat da. Hiri honetako Alde Zaharrean dago, eta Arno ibaia zeharkatzen du. Hiri honetako ikurra da, bai eta mundu osoko zubi ospetsuenetako bat ere.

Historia
--------

Ustez kokaleku horretan lehenbiziko zubia erromatarrek Florentzia sortu eta gutxira eraiki omen zuten, 150. urte aldera edo, ondoren Hadriano enperadoreak Cassia Nuova bidearen eraikuntza agindu zuenean pasabide hura hobetu egin zen.

Zaila da ordutik Erdi Arora arte bertan zenbat zubi berreraiki eta suntsitu ziren, Karlomagnoren garaian zubi bat eraiki zela aipatu ohi da, eta X.-XI. mendeen artean gaur egungo norantza duen zubia eraiki zela uste da. 1222-1322 kalteak jasan zituen, eta 1333an guztiz suntsitua izan zen. 1345an Taddeo Gaddi arkitekto eta margolariaren diseiunuari jarraiki harriz berreraiki zen.

Bigarren Mundu Gerran zehar hiriko beste zubiak ez bezala alemaniarrek ez zuten suntsitu, baina inguruko eraikinen hondakinek berau zeharkatzea oztopatzen zuten.

Zubia
-----

Zubia hiru arkuen gainean exekia dago, nagusiak 30 metroko begia du, eta gainontzeko biek 27 metrokoa. Arkuen garaiera 3,5 eta 4,4 metro arteko da.

  

* Ikuspegi panoramikoa egunez.Ikuspegi panoramikoa egunez.
* Ikuspegi panoramikoa gauez.Ikuspegi panoramikoa gauez.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q208633
* Commonscat Multimedia: Ponte Vecchio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 248702995
* GND: 4362531-9
* NKC: ge908125
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q208633
* Commonscat Multimedia: Ponte Vecchio
**Lumapas** Bruneiko Brunei eta Muara barrutian kokatua dagoen mukim edo azpibarrutia da. Brunei eta Muara barrutiko hegoaldean kokatua dago.

Mugak
-----

Ur azpibarrutiak eta Kianggeh azpibarrutia ditu iparraldean, Kota Batu azpibarrutia eta Pulau Berambang, azken azpibarruti honetako uhartea, iparraldean eta ekialdean. Limbang Sarawak estatu malaysiarrekoa, ekialdean eta hegoaldean, Pengkalan Batu azpibarrutia, mendebaldean, eta Kilanas azpibarrutia mendebaldean eta iparraldean.

Herrixkak
---------

* Kampong Kupang
* Kampong Putat
* Kampong Pengkalan Batang
* Kampong Kasat
* Kampong Buang Sakar
* Kampong Tarap Bau
* Kampong Bukit Merikan
* Kampong Lupak Luas
* Kampong Sungai Asam
* Kampong Buang Tengkorok
* Kampong Sengkirap (Buang Tengkoroken zati batetatik osatzen dabilena)
* Kampong Lumapas A
* Kampong Lumapas B
* Kampong Pancur
* Kampong Kelugus

Beste toki batzuk
-----------------

* Jong Batu, Brunei ibaian dagoen uhartea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2364560
* Commonscat Multimedia: Lumapas

---

 |

* Wd Datuak: Q2364560
* Commonscat Multimedia: Lumapas
San Galganoko Abadia. 
**Sinopia** fresko pintura bat egiteko aldez aurretik horman irudikatzen den marrazkia da, hots, freskoaren oinarria izango den zirriborroa egiteko teknika da.

**Sinopia** aztarnak aurkitu izan dira Antzinako Egiptoko tenpluetako horma-pinturetan, fresko pinturaren aurrekari gisa. Teknika hau erromaniko horma-pinturetan ere erabili izan zen.

XVI. mendean paperean edo oihalean (kartoia) aldez aurreko irudia egin eta ondoren horman jarrita, zulatuz, margolariari gidatzeko horma-irudia lortzen zen. XV. mendera arte, koloretako hautsa hormaren gainean jartzen zen eta kedarrez betetako zaku baten bitartez, kartoiaren zuloak *(spolvero)* betetzen ziren. Sistema hau erabiltzeko, Miguel Angelek eta Rafaelek lur gorria erabili zuten.

Beste esanahi bat
-----------------

**Sinopia** burdin oxidoz osatutako pigmentua da, normalean okre gorrixka (lur gorria), horma-pinturarako gehien erabiltzen dena, nahiz eta beste tonu batzuk ere izan, esaterako, horia eta beltza.

Izenaren jatorria Turkiako Sinop eskualdeko lur gorri baliotsuetatik dator.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2303165
* Commonscat Multimedia: Sinopia

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300013556
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2303165
* Commonscat Multimedia: Sinopia
*Suzanne* abestia disko txikian.
***Songs of Leonard Cohen*** Leonard Cohen kanadar abeslariaren lehenengo disko handia izan zen. 1967an plazaratu zuen eta 2007an bi kantu berriekin berriro ere aterata, Cohenen disko onenetariko bat izan zen eta rock historiaren nagusietariko bat. Diskoa orokorrean benetako klasikoa bihurtu da.

Historia
--------

Disko hau plazaratu zuenean Cohen, bi eleberri eta lau poesia-liburuak idatzita, idazle heldua zen. 33 urte zituen eta zentzu askotan musika munduan erabat atipikoa zen. Hala ere, berehala garaiko kantautoreen korrontean integratu zen, besteen artean Tim Buckley, Neil Young eta Joni Mitchell.

Diskoan aurretik Judy Collinsek grabatu zuen "Suzanne" abesti enblematikoa jaso zuen.

Abestien zerrenda
-----------------

Abesti guztiak Leonard Cohenenak dira:

1. "Suzanne" – 3:48
2. "Master Song" – 5:55
3. "Winter Lady" – 2:15
4. "The Stranger Song" – 5:00
5. "Sisters of Mercy" – 3:32
6. "So Long, Marianne" – 5:38
7. "Hey, That's No Way to Say Goodbye" – 2:55
8. "Stories of the Street" – 4:35
9. "Teachers" – 3:01
10. "One of Us Cannot Be Wrong" – 4:23

### Bonus tracks (2007ko edizio berria)

1. "Store Room" – 5:06
2. "Blessed Is the Memory" – 3:03

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* Leonard Cohenen webgune ofizial.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q923550

 |

* Wd Datuak: Q923550
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Mendebaldeko Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Logan da. 2010eko zentsuaren arabera 36.743 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 1.180,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,87 ura dira. Beste 1.175,17 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,14 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 36.743 pertsonetatik 35.543 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 258 dira. 780 beltzak edo afroamerikarrak. 30 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 101 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 274 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495160
* Commonscat Multimedia: Logan County, West Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136053472
* LCCN: n81096370
* NARA: 10039967
* **Lekuak**
* OSM: 2535268
* TGN: 2002273

 |

* Wd Datuak: Q495160
* Commonscat Multimedia: Logan County, West Virginia
**Sonderbund** Suitzako zazpi kantoi katolikoek (Luzerna, Uri, Schwyz, Unterwalden, Zug, Friburgo, Valais) kantoi protestanteek katolikoen kontra hartu zituzten erabakiei aurre egiteko 1845ean osatu zuten elkartea da. Dietak komentuak desagerrarazteko asmoa agertu zuenean kantoi katolikoek beren burujabetasuna eskuratu nahi izan zuten, eta jesuitak onartu zituzten beren lurraldeetan. Gertaera hura zela eta, 1847an, Dietak elkartea desegin zedila edo jesuitak Suitzatik atera zitezela erabaki zuen, baina ligak ez zuen hori onartu. Elkartearen eta gobernu federalaren gudarosteen artean borroka izan zen, eta azkenik, federalek liga menderatu zuten. Jesuitak Suitzatik egotziak izan ziren, eta konstituzio berria eman zen (1848), estatu federalaren aginpidea areagotu zuena.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q688297
* Commonscat Multimedia: Sonderbund War

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85131329
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* HDS: 017241

 |

* Wd Datuak: Q688297
* Commonscat Multimedia: Sonderbund War
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stapleton da. 2010eko zentsuaren arabera 763 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 1.479,21 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,2 ura dira. Beste 1.478 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,52 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 763 pertsonetatik 752 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 13 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 7 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489682
* Commonscat Multimedia: Logan County, Nebraska

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152554239
* LCCN: n88187046
* **Lekuak**
* OSM: 1425466
* TGN: 2001372

 |

* Wd Datuak: Q489682
* Commonscat Multimedia: Logan County, Nebraska
Puyehue Parke Nazionaleko urjauzia.
**Puyehue Parke Nazionala** Txileko Los Lagos eskualdea eta Los Ríos eskualdearen artean, Osorno hiritik 80 kilometro ekialdera dagoen parke nazional bat da. Hegoaldeko Andeetako Baso Epel Euritsuak izeneko Biosferaren Erreserbaren zati da.

Deskribapena
------------

Puyehue parke nazionala bere baso ikusgarriengatik, sumendien aktibitatearen ondorio den erliebe bategatik eta ibaiak, andetar aintzirak, urjauziak eta ur termal birjinen putzuak bezalako ur harro eta ibilguengatik bereizten da. 107.000 hektareako hedadura du, eta hiru sektoretan banatua dago (Antillanca, Anticura eta Aguas Calientes)

Puyehue Parke Nazionaleko landaredia.
Oihan heze hau, euri jasa handiek eragina, koigüek eta ulmoek osatzen dute parkearen behealdereneko tokietan eta koigüek, mañioek eta tepek tokirik altuenetan.

Parkean bizi diren animali espezieak pumak, txila azeriak, kikeak, koipoak, giñak eta bizkatxak dira. Hegaztien artean, kondorra, txoroya, txukaoa, txerkana, bandurria, traroa eta huala nabarmentzen dira.

Instalakuntza turistikoak
-------------------------

Parke guztiek bezala, honek, bisitariei, tokiak eskeintzen dizkien edertasun eta erakargarritasunetaz gozatzea ahalbidetzen dieten instalakuntza eta seinale onak ditu. Erakargarritasun horien artean bidezidorretatik ibilaldiak eta eskurtsioak egitea, mountainbikea, kayaka eta beste batzuk daude. Gainera, Puyehue eta Aguas Calienteseko gune termalak ditu, eta neguan eskiaz goza daiteke Antillanca gunean, Casablanca sumendiaren magalean.

Puyehue Parke Nazionalaren inguruan zenbait hotel eta jatetxe aurki daitezke. Esate baterako, Lodge El Taique ostatuak, Rupanco aintzirara, Osorno sumendira eta Puntiago sumendira ikuspegia duena, jatetxe bat du. Beste toki erakargarri bat Hostal y cabañas Las Juntas izenekoa da. Puyehue aintziraren ertzean dago eta gosarietako marmelada asko ekoizten dituen hortu bat du. Ia Entre Lagosera iristean La Valenciana multzo turistikoa dago, 215 nazioarteko errepidearen eta Puyehue aintziraren ertzean dagoena. Honek ere jatetxe bat du eta ikuskizunak eta konbentzioak antolatzen ditu.

Ikus, gainera
-------------

* Osornoko pleistozenoar parkea
* Lafken Mapu Lahual itsas eta kostalde gune babestua

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Puyehue Parke Nazionala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q634183
* Commonscat Multimedia: Puyehue National Park

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240573469
* GND: 7555599-2
* LCCN: sh85098293
* **Lekuak**
* OSM: 4741077

 |

* Wd Datuak: Q634183
* Commonscat Multimedia: Puyehue National Park
**Lorentz parke nazionala** eremu babesturik handiena da Hego-ekialdeko Asian, 25 056 km² inguru hartzen ditu. Ginea Berriko uhartean dago, Papua probintzian, Indonesiako artxipelagoan. Munduko eremu babestu bakarra da hainbat ingurune naturalezko sekuentzia etengabea eta ukitu gabea duena: eremu elurtuak, itsasoko giro tropikala, lautada zabalak eta oihan tropikal hezeak. 1997an ezarri zen, eta Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1999an.

Sudirman mendilerroan kokatuta dago.

Talka egiten ari diren bi plaka kontinentalen arteko loturan dagoenez eremu horrek geologia konplexua du, glaziazioetan zehar zizelkatutako formazio menditsuekin. Ingurune horretan, halaber, Ginea Berriko uharteetako biziaren bilakaera jasotzen duten erregistro fosilak daude, endemismo ugarirekin eta eskualdeko biodibertsitate-maila altuenarekin.

Parkearen izena Hendrikus Albertus Lorentz (1871-1944) esploratzaile neerlandarra omentzeko aukeratu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Unesco.  (1999). *Lorentz National Park.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Lorentz Parke Nazionala*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4516
* Commonscat Multimedia: Lorentz National Park

---

* **Lekuak**
* OSM: 2897317
* TGN: 7059138
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 955

 |

* Wd Datuak: Q4516
* Commonscat Multimedia: Lorentz National Park
**Puy de Dôme** Frantzia hegoaldean, Erdialdeko Mendigunean dagoen sumendi bat da. Chaîne des Puysko sumendirik gazteenetako bat da. Sumendi honen azken erupzioa, K.a. 5760. urtean gertatu zen.

Historia
--------

Kristautasunaren aurreko Europan, Puy de Dôme sumendia zeremonia izpiritual gisa erabili izan zen. Bere oinean hainbat tenplu eraiki ziren, horien artean, Merkurio jainkoaren omenezko galiar-erromatar tenplu bat. Tenplu honen hondakinak 1873an aurkitu ziren.

Goian dagoen Merkurioren erromatar tenpluaren hondakinak.
1648an Florin Perierrek, Blaise Pascalen enkarguz, neurketa barometrikoak airearen pisuak eraginda zeuden Evangelista Torricelliren teoria frogatu zuen, merkuriozko zutabe baten garaieran hiru altitude ezberdinetan neurtuz.

1875ean, meteorologia laborategi bat eraiki zen. 1956tik TDFren (*Télédiffusion de France*) antena bat ere, toki berean dago, telebista eta irrati saioak emateko.

Berrikiago, Puy de Dôme Frantziako Tourraren etapa amaiera ere izan da. 1964an, Jacques Anquetil eta Raymond Poulidorren arteko norgehiagoka ikusi ahal izan zen, tontor honetako gogoratuenetako bat. 11 urte geroago, 1975ean, tontor honetan bertan eta Tourrean, ikusle batek Eddy Merckx txirrindulari belgikarra sabelean jo zuen. 2023ko Frantziako Tourrean berriro igo zen, Michael Woodsen garaipenarekin.

Dena dela, errepidea ez dago zaletu mailako txirrindularientzako irekia, jaitsiera oso arriskutsua baitu.

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)** Puy de Dôme Frantziako Tourrean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q607372
* Commonscat Multimedia: Puy de Dôme (mountain)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144950920
* GND: 4327179-0
* SUDOC: 026398893

 |

* Wd Datuak: Q607372
* Commonscat Multimedia: Puy de Dôme (mountain)
**Lucia Urrutia Iturri** (Erro, Erroibar, Nafarroa Garaia, 1932) Erroko estazio meteorologikoko behatzailea izan zen 45 urtez.

Biografia
---------

Luciak Erroko tenperaturak eta prezipitazioak neurtzeko ardura izan zuen 45 urtez, harik eta 2020ko abenduaren 18an Gloria Cerdan ilobari lekukoa pasatu zion arte. Eguneroko lan boluntarioa izan zen, zama izan gabe. Diputazioko arkitekto baten proposamenetik sortu zen tenperatuak hartzeko ohitura eta ardura. 1975. urtean hasi zen lan horretan,

Harrezkero, jubilatu arte, bere eguneroko lanetako bat, goizeko lehen ordutik, estazioa bisitatzea izan zen, goizeko 9etan neguan eta 10etan udan. Telefonoz, erantzungailu automatiko baten bidez, Motxale bere jaiotetxearen ondoko geltokitik lortutako tenperaturaren, meteoroen eta prezipitazioen neurketak bidaltzen zituen Nafarroako Gobernura. Behin baino ez zuen huts egin osasun arazoengatik eta bere alabak ordezkatu zuen. 1992an bere senarrarekin Estatu Batuetara joan zenean bezala, Errotik urrun egon zen 25 egunez. Gainerakoan beti egon zen bere postuan. Haren esanetan: "Egina zegoen. Jeisten naiz, behean kabinara, tenperatura eta ur kantitateak begiratzen ditut, koadernotxo batean apuntatzen ditut eta datuak telefonoz bidaltzen ditut "

88 urte bete zituenean atseden hartzeko ordua heldu zitzaion

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Tubia, Iker. ««Gai nintzen sumatzeko izoztu eginen zuela edo elurra eginen zuela»» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Larrea, Pilar Fernández.  (2021-01-03). «Las mujeres del tiempo en Erro» *diariodenavarra.es* (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).
3. 1 2   «Lucia Urrutia. La centinela del tiempo» *www.noticiasdenavarra.com* (Noiz kontsultatua: 2021-02-14).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q105487717

 |

* Wd Datuak: Q105487717
**Liudmila Vladimirovna Rudenko** (errusieraz: Людми́ла Влади́мировна Руде́нко, ukraineraz: Людмила Володимирівна Руденко) (Lubni, 1904ko uztailaren 27a - Leningrad, 1986ko martxoaren 4a) ukrainar-sobietar xake jokalaria eta Emakumezkoen Munduko Xake Txapelduna izan zen.

1950ean Emakumezkoen Munduko Xake Txapeldun titulua eskuratu zuen 16 jokalariz osatutako txapelketa irabaztean. Bigarren Mundu Gerraren ondoren antolatzen zen lehenengo txapelketa zen, 6 urtez munduko txapeldunik izan gabe egon ostean (Vera Mentxik, aurreko txapelduna, 1944an hil zen). Txapeldun titulua 1953an galdu zuen Elizaveta Bykovaren aurka (6-8; +7 -5 =2).

1952an Emakumezkoen Sobietar Xake Txapelketa irabazi zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Liudmila Rudenko*** Aldatu lotura Wikidatan |

* **(Ingelesez)** Chessgames

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Vera Mentxik (1944tik 1950era ez zen txapeldunik izan)** | **Emakumezkoen Munduko Xake Txapelduna**1950-1953 | Ondorengoa**Elizaveta Bykova** |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q254173
* Commonscat Multimedia: Lyudmila Rudenko

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q254173
* Commonscat Multimedia: Lyudmila Rudenko
**Lord of the Dance** (euskaraz literalki *Dantzaren Jauna*) ingeles jatorriko kristau ereserki bat da. 1963an Sydney Carter ingeles musikariak idatzi zuen. Abestiaren gaia egun osoz jo ta ke eta etenik gabe dantzan dabilen pertsona baten esanak dira.

Abestia Ingalaterra eta Estatu Batuetan ezaguna bilakatu zen. Honek musikari eta musika talde ugariren aldaerak izan ditu, nahiz eta hasiera batean nolabaiteko kristau abesti serio bat izan, bere aldaera umoretsuak ere izan ditu, esate batetarako The Dubliners irlandar taldeak burututakoa.

Dantza ikuskizuna
-----------------

Gerora abesti herrikoi hau oinarritzat hartuz, irlandar jatorriko Michael Flatley estatubatuar dantzariak mundu mailan oso ospetsua bilakatu den *Lord of the Dance* irlandar dantzen ikuskizun erraldoia moldatu zuen.

Ikus gainera
------------

* Lord of the Dance (ikuskizuna)

Kanpo estekak
-------------

* The Dubliners musika taldearen *Lord of the Dance* abestiaren bertsioa entzungai **(Ingelesez)**
* Michael Flatley dantzariaren *Lord of the Dance* dantza ikuskizuna ikusgai
* Abestiaren hitzak irakurgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3259411

 |

* Wd Datuak: Q3259411
**Llanerako trikuharria**, baita ere **Mairuen Dorrea** eta **Vila de la Gola dels Bousko trikuharria** (gertu dagoen masiagatik) bezala ezaguna, Kataluniako handiena eta hobeto kontserbatuena ere da. Joan Serra Vilaró-ren zuzendaritzapean, Solsonako Elizbarrutiko Arkeologia Museoaren zuzendaria alegia. 1916an hasi ziren indusketak lanak. Trikuharria Llanera herrian, egun, 1968tik, Torà udalerrian (Segarra eskualdea); Llobera herritik gertu dago, bestetik, (Solsonès eskualdea), Vila de la Gola dels Bous masiatik 500 metrotan.

Trikuharriaren barrualdea.

Historia
--------

Llanera trikuharria duela 5.000 urte inguruko historiaurreko gizakiak eraikitako eraikuntza da, lauza handiekin eraikita, jendearen ehorzketa kolektiboak egiteko helburuarekin. Ehorzketak angeluzuzen gela handi batean egiten ziren eta hara ailegatzeko korridore zabal bat igaro behar zen. Megalito honen eraikuntza data azken Neolitoan dago kokatua (3.500 urte K.a.), baina K. a. 1500 urte arte erabili zen, megalitismo katalanaren apogeo epean, alegia. Karbono-14aren bidez 2550. urtean datatua dago.

Bertako giza aztarnak aztertu ondoren zera ondorioztatu da: gizaki haiek bataz besteko 26,4 urteko bizitza-itxaropena zuten eta zerealen nekazaritza oinarritutako komunitate txikietan bizi ziren nahiz eta ekonomia horren oinarria abeltzaintza izan (behiak, ardiak eta ahuntzak).

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

**(Katalanez)**:Solsonako Elizbarrutiko Arkeologia Museoaren informazioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17600327
* Commonscat Multimedia: Dolmen de Llanera

---

 |

* Wd Datuak: Q17600327
* Commonscat Multimedia: Dolmen de Llanera
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Arkansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Booneville, Booneville, Paris da. 2010eko zentsuaren arabera 22.353 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 1.894,73 kilometro koadro ditu. Horietatik 60,7 ura dira. Beste 1.834,03 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,08 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.353 pertsonetatik 21.118 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 510 dira. 285 beltzak edo afroamerikarrak. 228 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 361 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 353 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61363
* Commonscat Multimedia: Logan County, Arkansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134880373
* LCCN: n81110741
* **Lekuak**
* OSM: 1818418
* TGN: 2000146

 |

* Wd Datuak: Q61363
* Commonscat Multimedia: Logan County, Arkansas
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Guthrie da. 2010eko zentsuaren arabera 41.848 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 1.939,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,93 ura dira. Beste 1.926,52 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,58 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 41.848 pertsonetatik 35.034 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.170 dira. 3.752 beltzak edo afroamerikarrak. 1.333 amerikar natiboak ziren eta 19 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 189 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 28 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.493 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495906
* Commonscat Multimedia: Logan County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 126657704
* LCCN: n79075174
* **Lekuak**
* OSM: 1822221
* TGN: 2001664

 |

* Wd Datuak: Q495906
* Commonscat Multimedia: Logan County, Oklahoma
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Oakley da. 2010eko zentsuaren arabera 2.756 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 2.779,32 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,27 ura dira. Beste 2.779,04 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,99 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.756 pertsonetatik 2.689 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 80 dira. 16 beltzak edo afroamerikarrak. 12 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 29 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q168144
* Commonscat Multimedia: Logan County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158293453
* LCCN: n82020674
* **Lekuak**
* OSM: 1070367
* TGN: 2000714

 |

* Wd Datuak: Q168144
* Commonscat Multimedia: Logan County, Kansas
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bellefontaine da. 2010eko zentsuaren arabera 45.858 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 1.208,94 kilometro koadro ditu. Horietatik 21,61 ura dira. Beste 1.187,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,93 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 45.858 pertsonetatik 43.924 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 539 dira. 728 beltzak edo afroamerikarrak. 102 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 238 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 40 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 810 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490190
* Commonscat Multimedia: Logan County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145416167
* LCCN: n80103670
* **Lekuak**
* OSM: 184059
* TGN: 1002606

 |

* Wd Datuak: Q490190
* Commonscat Multimedia: Logan County, Ohio
**Logan konderria** (ingelesez: *Logan County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sterling da. 2010eko zentsuaren arabera 22.709 biztanle zituen, Logan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Logan konderriak 4.778,18 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,36 ura dira. Beste 4.761,81 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,21 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.709 pertsonetatik 21.305 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.551 dira. 881 beltzak edo afroamerikarrak. 177 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 117 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 201 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312470
* Commonscat Multimedia: Logan County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145468156
* LCCN: n84124509
* NARA: 10039134
* **Lekuak**
* OSM: 1411344
* TGN: 2000229

 |

* Wd Datuak: Q312470
* Commonscat Multimedia: Logan County, Colorado
Txalupak portu gainean jarrita
**Algortako Portu Zaharra** Algortaren jatorria den auzoa da. Tradizionalki arrantzale-auzoa izan da hau, Elexalde auzoa, kontraz, baserritar-auzoa izan delarik. XVIII. mendean sortu zen eta maldan gora hedatu zen heinean, Algorta eratu zen.

Gaur egun jada, arrantzarik ez bada egiten ere, arrantzale auzo kutsu handia du oraindik, etxe zuri eta kale estu eta malkartsuekin. Portuan bertan, txalupa txiki batzuk baino ez dira geratzen.

Hiru kaleren inguruan eraikitako auzoa da: Kale Berria, Erribera eta Portu Zaharra. Aretxondo eta Karitate kaleek besteak beste lotzen dute auzoa Algortako erdigunearekin.

Asteburuetan getxoztar askoren elkargune izan ohi dira bertako taberna eta jatetxeak, hori dela eta, asteburuetan bizitasun handia du auzoak.

Portu Zaharreko etxeak

Kultura
-------

### Jaiak

Nikolas Deunaren jaiak ospatzen dira Portu Zaharrean. Abuztuaren erdialdean direlarik. Bertan jasoaldiak, sokamuturra eta bestelako ekitaldiak antolatzen dira. Jaietako azken egunean, **Pijama eguna** ospatzen da, zeinetan herritar gehienak eguna pijamaz jantzita ematen duten jaietan.

Biografiak
----------

* Pedro Bilbao

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3813625
* Commonscat Multimedia: Portu Zaharra (Algorta)

---

 |

* Wd Datuak: Q3813625
* Commonscat Multimedia: Portu Zaharra (Algorta)


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Getxo | Getxoko auzoak | Getxo |
| Aiboa · Algorta · Areeta · Elexalde · Itzubaltzeta · Neguri · Portu Zaharra |
**Sweetwater konderria** (ingelesez: *Sweetwater County*) Wyomingko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Green River da. 2010eko zentsuaren arabera 43.806 biztanle zituen, Sweetwater kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Sweetwater konderriak 27.171,78 kilometro koadro ditu. Horietatik 166,89 ura dira. Beste 27.004,9 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,61 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 43.806 pertsonetatik 42.121 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.689 dira. 415 beltzak edo afroamerikarrak. 317 amerikar natiboak ziren eta 41 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 324 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 30 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 558 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484194
* Commonscat Multimedia: Sweetwater County, Wyoming

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152467959
* GND: 4229858-1
* **Lekuak**
* OSM: 1411402
* TGN: 2002383

 |

* Wd Datuak: Q484194
* Commonscat Multimedia: Sweetwater County, Wyoming
Xakean, **Siziliar defentsa**ren **Alapin bariazioa** Siziliar defentsari egin dakiokeen erantzunetako bat da, honako mugimenduekin:

1. e4 c5
2. c3

Simon Alapin errusiar xakelariaren izena darama. Urte luzez, ez zen hartu erantzun on gisa, 2...d5 eginez gero beltzek aurre hartzen zela uste baitzen. gaur egun Alapin bariazioa da Siziliar defentsaren aurrean har daitekeen erantzunik onenetako bat, eta hainbat xake-maisuk erabili dute, besteak beste Evgeni Svexnikov, Eduardas Rozentalis, Sergei Tiviakov, Duško Pavasovič, eta Dražen Sermekek. Viswanathan Anand, Garry Kasparov, Anatoli Karpov, Veselin Topalov eta Vladimir Kramnik munduko txapeldunek erabili dute eta Deep Bluek ere baliatu zuen Kasparoven aurkako 1996ko partidan.

Alapin mugimendua ere 3. txandan erabili daiteke, beltzek mugimendu ez-ohiko bat egiten badute, adibidez 2.Nf3 a6 edo 2.Nf3 Qc7. Izan ere, 3.c3 eginez gero ...a6 edo ...Qc7 ez dira mugimendu bereziki indartsuak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2736878

 |

* Wd Datuak: Q2736878