recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**An Claidheamh Soluis** (euskaraz *Argiaren Ezpata*) XX. mendearen hasieran argitaratu zen irlandar astekari nazionalista bat izan zen, bere argitaratzailea *Conradh na Gaeilge* ("Liga Gaelikoa") izan zelarik.

1899-1901 bitartean Eoin MacNeill lehenbiziko argitaratzailea izan zen. 1900. urtean bere argitaratzaileak arazo ekonomikoak izan ondoren, Conradh na Gaeilge erakundea *Fáinne an Lae* aztekari elebidunaren jabe bilakatu zen. *Fáinne an Lae* delakoa *An Claidheamh Soluis* astekarian bihurtu zen, bere izen osoa *An Claidheamh Soluis agus Fáinne an Lae* zelarik.

1903tik 1909ra astekariaren argitaratzailea Pádraig Pearse izan zen, maisu eta legegizon hau gerora jazoko zen 1916ko Pazkoko matxinada ospetsuaren buru eta antolatzaile nagusienetako bat izan zelarik. Bere zuzendaritzapean astekari honek Irlandar Berpizkunde Literarioan paper garrantzitsua jokatu zuen, bertan irlanderaz nahiz ingelesezko idazlanak argitaratu eta kultur ekitaldien berri ematen zen.

Astekariak *Fáinne an Lae* (1918–1919) eta *Misneach* 1922–1930) izenburuez aurrera jarraitu ondoren, azken denboraldi labur batez *An Claidheamh Soluis* izenburua berreskuratu zuen (1930-1931). 1932. urtetik aurrera etenaldi ugariekin argitaratu zen, azkenena behin betiko argitatzetik laga zelarik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  John T. Koch, *Zelta kultura: historia entziklopedia* **(Ingelesez)**
2. ↑  1. Iturria. Behekaldean. **(Ingelesez)**
3. ↑  Source 1. above"
4. ↑  1. Iturria. Behekaldean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3756416
* Commonscat Multimedia: An Claidheamh Soluis

---

 |

* Wd Datuak: Q3756416
* Commonscat Multimedia: An Claidheamh Soluis
**Antioko X.a Eusebio** (antzinako grezieraz: Ἀντίοχος Εὐσεβής Φιλοπάτωρ), Seleukotar dinastiakoa, Siriako errege izan zen K.a. 95 eta K.a. 90 bitartean. Antioko IX.a Eusebioren semea zen. Bere erregealdia, K.a. 95ean hasi zuen, eta, bere lehen lorpena, bere erdi lehengusu/lehengusu bigarrena zen Seleuko VI.a Epifanes garaitzea izan zen, honela, zuela gutxi gertatu zen bere aitaren heriotza mendekatuz. Hartu zituen ezizenek, bere historiaren zati handi bat kontatzen dute: Eusebio (bere aitaren titulua zena) eta Filopator (bere aita maite duena), biek ohoratzen zuten bere aita. Bere domeinua, ez zen Antiokia baino haratago hedatzen. Behin eta berriz borrokatu zuen Seleukoren lau anaien, nabateo eta partiarren aurka. Seleuko VI.aren anaietako batek, Filipo I.a Filadelfok, hiritik kanporatu zuen. K.a. 90. urtearen ondorengo bere ekintzak, ez dira ongi ezagutzen.

Beraz, bere erorketaren data zehatza, ez da ezagutzen. Flavio Josefok, K.a. 90 inguruan eraila izan zela dio, partiarren aurka borrokan ari zela, eta bere Antiokiako jabetza, jada galdua zuen Filipo I.aren mesedetan, Apianok, Tigranes II.a Handiak Siria K.a. 83an inbaditu zuenean garaitua izan zela dioen bitartean, baina, kasu horretan, bi daten artean gertatutko bere ekintzak, ez dira ezagutzen. Antioko X.aren seme bat, Antioko XIII.a Asiarra izenekoa, errege bezeroa izan zen Sirian, Ponpeiok Tigranes garaitu ondoren.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Seleuko VI.a Epifanes** | **Seleukotar erregea Demetrio III.a Eukarios, Antioko XI.a Epifanes eta Filipo I.a Filadelforekin batera**K.a. 95-K.a. 90 | Ondorengoa**Antioko XII.a Dioniso edo Tigranes II.a Handia Armeniakoa** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Antioko X.a Eusebio*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q310808
* Commonscat Multimedia: Antiochus X

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 82149842030102841960
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00354/eu\_a\_3547/a3547

 |

* Wd Datuak: Q310808
* Commonscat Multimedia: Antiochus X
| Antiprisma eneagonala |
| --- |
| Antiprisma eneagonala |
| Taldea | Poliedro prismatiko erregularrak |
| Aurpegi kopurua | 2 eneagono + 18 hiruki |
| Ertz kopurua | 36 |
| Erpin kopurua | 18 |
| Aurpegiak | eneagonoak eta hirukiak |
| Erpin-konfigurazioa | 3.3.3.9 |
| Simetria-taldea | D9d |
| Schläfli sinboloa | s{2,9} |
| Propietateak | Erdierregularra, ganbila |
| Poliedro duala | Trapezoedro eneagonala |
| Antiprisma eneagonalaGarapena (gainazala) |

Geometrian, **antiprisma eneagonala** oinarritzat bi eneagono (berdinak, baina bata bestearekiko biraturik) eta albo-aurpegitzat triangeluak dituen poliedroa da. Oinarri baten erpin bat haren parean beste oinarrian dauden ondoz ondoko bi erpinak lotzean sortzen dira albo-aurpegi triangeluarrak. Adibidez, bi oinarriak eneagonoak dituen prisma batean (bi oinarriek zentro bera dute, baina bata bestearekiko 20° edo π/9 radian biratuta dago), bi oinarrien hamazortzi erpinak lotzen dituzten hogeita hamabi ertz daude eta irudiak, beraz, hamalau albo-alde triangeluar ditu: antiprisma oktogonal simetriko bat da.

Ikus gainera
------------

Antiprisma uniformeak| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | ... |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Erreferentziak eta oharrak
--------------------------

1. ↑   Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. *Antiprisma.* .

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Weisstein, Eric W.: "Antiprisma eneagonal" MathWorld-en.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5379145

 |

* Wd Datuak: Q5379145
**Antiprotoia** (p sinboloa) protoiaren antipartikulula da. Antiprotoiak egonkorrak dira, baina, oro har, oso bizitza laburra dute; izan ere, protoi batekin talka eginez gero, bi partikulak deuseztatu egingo dira energia-eztanda batean.

Protoiaren berdina den baina -1 karga elektrikoa duen partikula bat existitzea Paul Diracek aurreikusi zuen 1933 Nobel Saria eman zioten hitzaldian. Diracek Nobel Saria jaso zuen, 1928an Einsteinen {\displaystyle E=mc^{2}} energia-ekuazioak emaitza positiboak eta negatiboak izan zitzakeela kalkulatzeagatik, positroiren existentzia aurreikusiz, elektroiaren antimateriaren analogoa, karga positiboarekin eta kontrako espinarekin.

Kaliforniako Berkeley Unibertsitateko Emilio Segre eta Owen Chamberlain fisikariek 1955. urtean berretsi zuten antiprotoiaren existentzia; beraz, biek Fisikako Nobel Saria jaso zuten 1959an. Antiprotoi batek bi goi antiquark eta behe antiquark bat du (uud). Neurtu diren antiprotoiaren propietateak guztiak bat datoz protoiaren propietateekin, antiprotoiak karga elektrikoa eta kontrako momentu magnetikoa dituenean izan ezik. Materiaren eta antimateriaren arteko aldea arazo irekia da oraindik ere, gure unibertsoak Big Bangari nola biziraun zion eta zergatik den hain antimateria txikia gaur egun.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  
 Dirac, Paul A. M..  (1933). *Theory of electrons and positrons.* .
2. ↑  
 Emspak, Jesse.  (2015). *Antimatter Protons Stick Together Just Like Normal Particles.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107575
* Commonscat Multimedia: Antiprotons

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4142732-4
* LCCN: sh85005737

 |

* Wd Datuak: Q107575
* Commonscat Multimedia: Antiprotons
*Artikulu hau Frantziako erregina ezkontidea buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ana Austriakoa».*
**Ana Austriakoa** (Valladolid, 1601eko irailaren 22a - Paris, 1666ko urtarrilaren 20a), Espainia eta Portugalgo infanta, Austriako artxidukesa, Borgoina eta Herbehereetako printzesa, Frantzia eta Nafarroako erregina ezkontidea (1615-1643) eta bi erresuma hauetako erreginordea (1643–1647) izan zen.

Alexandre Dumasen Hiru mosketariak (*Les Trois Mousquetaires*, 1884) eleberriko protagonistetako bat da.

Biografia
---------

Aita Filipe III.a (1578–1621), Espainiako erregea, eta ama Margarita Austriakoa (1584–1611) izan zituen.

1611ko Fontainebleauko itunaren arabera, Frantziako errege Luis XIII.aren emaztegai ofizial bihurtu zen. Ezkontza 1615eko urriaren 18an ospatu zen, Burgosen. Ezkontza politiko hau ahalordez egin zen eta Frantziako erregea Ucedako dukeak ordezkatu zuen. Egun berean, Bordelen, Elisabet Frantziakoa, Luis XIII.aren arreba, Anaren anaia Filiperekin ezkondu zen. Ondoren emazte biak Konpantzian trukatuak izan ziren. Ana eta Luis XIII.aren arteko Frantziako ezteiak Bordelen, azaroaren 21ean ospatu ziren.

Ezkonberriak oso gazteak ziren (14 urte besterik ez) eta elkarbizitza arras zaila izan zen. Erregeak eta Richelieu ministroburuak agintetik baztertu zuten. Ana azken honen aurkako gorteko azpijokoetan nahasirik ibili zen. Horrez gain, George Villiers, Buckinghamgo dukea, maitale zuela egotzi zitzaionez, 1620an senar-emazteak behin-behinekoz bereizi ziren. Orduan Val-de-Grâceko gazteluan zenbait urte eman zituen.

1643an senarra hil zenean, Louis XIV.a oinordekoak bost urte besterik ez zuenez gero, Ana erregeorde bihurtu zen. 1661 arte erresuma gobernatu zuen Mazarino kardinalaren laguntza estuarekin. Mazarinorekin ezkutuan ezkondu zelako susmoa dago.

1666ko urtarrilaren 20an bularreko minbiziak jota hil zen.

Seme-alabak
-----------

Ana Austriakoak bi seme izan zituen:

* Louis XIV.a (1638–1715), Frantziako erregea (1643–1715)
* Filipe I.a Orleansekoa (1640–1701), Orleanseko dukea (1660–1701).

Iruditegia
----------

* Ana Austriakoa 1604an. Juan Pantoja de la Cruz.Ana Austriakoa 1604an. Juan Pantoja de la Cruz.
* Erretratua. Egile ezezaguna.Erretratua. Egile ezezaguna.
* Ana Austriakoa 1622-1625 aldean. Pieter Paul Rubens.Ana Austriakoa 1622-1625 aldean. Pieter Paul Rubens.
* Ana 1638an, Luis semeaz haurdun. Charles Beaubrun.Ana 1638an, Luis semeaz haurdun. Charles Beaubrun.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  M. de Castelnau: Anne d'Autriche (1601-1666) Histoire-pour-tous.fr
2. 1 2  Anne d'Autriche Larousse.fr


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Ana Austriakoa (1601–1666)*** |
**Street Hawk** (euskaraz *Kale-Belatza*) AEBtako telesaila bat izan zen. ABC telebista katean 1985eko urtarrilaren 4a eta 1985eko maiatzaren 16a bitartean aireratu zen. *Knight Rider* telesaila ospetsuaren itzalpean sortu, hartan goi-mailako teknologia eta adimendun autoa eta bere gidaria protagonista ziren, aldiz telesaila honetan goi-mailako motorra ta bere gidaria. *Knight Rider* telesailak ez bezala, honek AEBtan hark adinako arrakastarik ez zuen izan, ondorioz 13 atalen ondoren aireratzetik laga zuten.

Hego Euskal Herriam TVE1 espainiar kateak arratsaldeko 15:35etan aireratu ohi zuen, aldiz, Ipar Euskal Herrian La Cinq frantziar kateak.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Telesailak goi-mailako teknologia eta ordenagailu bat daraman motor bat gidatuz doan Jesse Mach polizia agente baten sekretuzko misioa jarraitzen du, *Street Hawk* delako motorrak 400-500 kilometro arteko abiadura harrigarrian ibil daitekeelarik.

Atalak
------

1. "Street Hawk"
2. "A Second Self"
3. "The Adjuster"
4. "Vegas Run"
5. "Dog Eat Dog"
6. "Fire on the Wing"
7. "Chinatown Memories"
8. "The Unsinkable 453"
9. "Hot Target"
10. "Murder is a Novel Idea"
11. "The Arabian"
12. "Female of the Species" (baita "The Assassin" izenburuaz ere)
13. "Follow the Yellow Gold Road" (1985ko maiatzaren 16a, aireratutako azken atala)

Ikus gainera
------------

* *Knight Rider*

Kanpo estekak
-------------

* *Street Hawnk* telesailaren sarrerako doinua entzungai eta ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q570975

 |

* Wd Datuak: Q570975
***Streptococcus salivarius*** *Streptococcus* genero barruan sailkatzen den bakterio esferikoa da. Batez ere, gizakion ahoa eta goiko arnasbideak kolonizatzen ditu jaio eta ordu batzuetara; beraz, bakterio horiekiko esposizioa kaltegabea da. Patogeno oportunistatzat hartzen dute, oso gutxitan aurkitzen baitute odol-zirkulazioan, non neutropenia duten pertsonen septizemia kasuekin lotuta egon baita.

*S. salivarius*aren aglutinazioa maiz *Haemophilus influenzae*-k (lehen Pfeifferren baziloa deitua) eragindako pneumonia anormalaren diagnostikoan erabiltzen dute.

*Streptococcus thermophilus* *S. salivarius* taldeko kidea jogurta eta gazta mota batzuk ekoizteko erabiltzen den estreptokokoa da. *Lactobacillus delbrueckii*rekin batera lan egiten du. Biak homohartzitzaileak dira eta azido laktikoa sortzen dute, baita karbono dioxidoa eta alkohola ere. *S. thermophilus*aren hazkunderako tenperatura hoberena 42 ° C-koa da, *S. salivarius*-erakoa 37 ° C-koa den bitartean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Wescombe, P. A.; Heng, N. C. K.; et al.  (2009). «Streptococcal bacteriocins and the case for Streptococcus salivarius as model oral probiotics» *Future Microbiology* 4 (7): 819–835. doi:10.2217/fmb.09.61. PMID 19722837..

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q139986
* Commonscat Multimedia: Streptococcus salivarius

---

* **Datu taxonomikoak**
* Catalogue of Life: 400268
* GBIF: 3227082
* ITIS: 958634
* NCBI: 1304
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D000070001
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: NN52U3ZACZ

 |

* Wd Datuak: Q139986
* Commonscat Multimedia: Streptococcus salivarius
**Taldea** kristau biblian aipatzen den deabru bat da. Itun Berrian Jesusek Gerasako gizon deabrudun bat sendatu zueneko pasarte bat aipatzen da.

Biblia
------

Markoren Ebanjelioan, 5:9, Jesusek honako hau dio, Gerasa lurraldean zegoela:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Orduan, galdetu zion:
–Nola duk izena?
Hark erantzun:
–Taldea, asko gara eta. |  » |

Lukasen ebanjelioan, 8:30, berriz ere, Jesus gerasatarren lurraldean zegoela, honako hau deskribatzen da:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Orduan, Jesusek galdetu zion:
–Nola duk izena?
Hark erantzun:
–Taldea.
Deabru asko baitziren harengan sartuak. |  » |

Mateoren Ebanjelioan, 8:28, gertakari horren bertsio bakarra azaltzen da:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Jesus aintziraz beste aldera, gadaratarren lurraldera iritsi zenean, bi deabrudun atera zitzaizkion hilobi artetik bidera. Hain baitziren gaiztoak, ez zen inor ausartzen bide hartatik ibiltzen. |  » |

Jakob Erregearen Biblian deabru taldea osatzen zuten deabruei Jesusen beldurrez irudikatzen dira, Marko 5:10:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Eta otoi eta otoi eskatzen zion [Jesusi] ez zitzala lurralde hartatik kanpora bidal. |  » |

Jesusek deabruak gizon hartatik kanporatu, eta, haien eskaerari erantzunez, deabruei txerri talde batean bizi zitezen baimena eman zien. Orduan, txerriak Galileako itsasoan ito ziren.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1348528
* Commonscat Multimedia: Healing of the demon-possessed

---

 |

* Wd Datuak: Q1348528
* Commonscat Multimedia: Healing of the demon-possessed

1. ↑  Elizen Arteko Biblia
2. 1 2  Elizen Arteko Biblia
3. ↑  Elizen Arteko Biblia
*Tabularium*, gainean *Palazzo dei Senatori* eraikia duela.
*Tabularium* (gorriz), Antzinako Erromako planoan.
***Tabularium*** K.a. 86an Kinto Lutazio Katulo kontsulak eraikitzea agindu zuen eraikin bat zen, artxibategi bezala erabiltzeko.

Historia
--------

Lurraren mailan, 3 metro eta erdiko lodiera duten harresi handiekin eraiki zen, Kapitolinoko gorengo mailaraino igotzen doazen heinean kaltetzen doazenak. Agiri ofizialak gordetzeko korridore estudun harresi bikoitz antzeko bat zen. Erromatar Foroan dago, eta bere hondakinek, hondoko oihal bat eratzen dute toki honetan, fatxada solido eta monumental bat, harresiaren barnean sartutako zutabe dorikoekin apaindua.

Senatorio jauregia
------------------

Tabularium eraikinaren gainean Senatorio jauregia eraiki zen, gaur egun Erromako udaletxearen egoitza dena.

Ikus, gainera
-------------

* Erromako Foroa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q568342
* Commonscat Multimedia: Tabularium (Rome)

---

 |

* Wd Datuak: Q568342
* Commonscat Multimedia: Tabularium (Rome)

41°53′27″N 12°29′02″E﻿ / ﻿41.890873°N 12.483988°E﻿ / 41.890873; 12.483988
**Amoros Producciones** 2006an Bartzelonan jaio zen zinema ekoiztetxea da, kalitatezko filmak sortzeko eta hunkitzen duten istorioak kontatzeko helburuarekin. Bere ekoizpenen artean, 'Amaren gelara bidaia', 'Bajocero' eta 'La Generación Silenciosa' daude.

Ekoiztetxe honen ekoizleak, Josep Amorós eta Ferran Navarro-Beltrán dira.

Josep Amorósek 1991n hasi zuen bere jarduera Ikus-entzunezkoen arloan. 1995ean produkzio zuzendari gisa hasi zuen bere ibilbidea, fikziozko 30 film luze, dokumental eta telesail baino gehiagotan kolaboratuz. 2003an, Beat Producció ekoiztetxea sortu zuen eta bere ibilbidea ekoizle bezala hasi zuen. Espainiako Produkzio Zuzendarien Elkarteko, Espainiako Arte Zinematografikoen Akademiako eta Acadèmia del Cinema Català-ko kidea da.

Ferran Navarro-Beltránek diseinu grafikoaren alorrean hasi zuen bere jarduera eta 10 urte baino gehiago daramatza ikus-entzunezkoen sektoreari lotuta. Ekoizpen lanak zuzendaritzarekin uztartzen ditu. Zuzendutako lanen artean, La Generación Silenciosa (2019) dokumental luzea eta Nomeolvides (2018) eta La Orquídea (2016) film laburrak zuzendu ditu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *LA PRODUCTORA | Amoros Producciones.*  (Noiz kontsultatua: 2021-03-02).

Kanpo estekak
-------------

* Amoros Producciones ekoiztetxearen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q105165732

 |

* Wd Datuak: Q105165732
**Amoralismo** morala sineste soila dela, eta oinarri objektibo orokorrik ez duela dioen filosofi dotrina da. Stirner eta Miixeren sistema filosofikoa. Ongi ala gaizki jokatzea moralaren kanpoko zerbaitek gidatu behar du horien ustez, eta betebehar eta zigor guztiak arbuiatzen dituzte.

Amoral hitza pertsona bati edo norbaitek egiten duen obra bati buruz deitu ahal dezan adjektiboa da. Terminoak pertsona batera igortzen duenean, moralez husturik balego aurkezten du. Beste parte batez, lan batera igortzen duenean amaierako moralari buruz hitz egiten zaude.

Amoralismoaren filosofia XIX.mendean sortu zuten Stinersek eta Nietzschek.

Banakako arrazoi eta zoriontasuna du iturburu bakarra: aginduak edo inposizioak, tradizioak, legeak... ezeztatzen ditu. Amoralismoak ez du ongiaren kontrakoa bultzatzen baizik eta gizakien bizitzeko jarrera aintzat hartzea. Kierkegaard daniarrak oso antzekoa den kontzeptu bat proposatu zuen: amoralki baina espiritutasunez bizitzea, beti kristau fedean oinarriturik.

Amoralismoa filosofiaren kontzeptu bitalistekin, zuzenbidean kontratualismoarekin eta politikan boluntarismoarekin lotuta dago.
Amorala filosofia egoistetan ager dezake, existentzialismoan edo absurdoaren filosofian.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Lur* entziklopedietatik hartua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q474046

 |

* Wd Datuak: Q474046
Espainian Apostasia Kolektiboaren aldeko kanpainaren logotipoa, Eliza Katolikoaren desbideratzea eskatzen duena
Apostasiaren ondorioz heriotza zigorra duten estatuak
**Apostasia** (latinez *apostasĭa*, eta grekeraz *ἀπoστασία*; euskaraz "desertatu" edo "altxatu/jaiki" esan nahi du, απο, apo, "kanpo, at" eta στασις, stasis, "kokapena", literalki "zerbaitetik kanpo jartzea") edo **fede-ukamena** norberaren erlijioa izandakoaren ukazioa da. Hitzak berak esanahi ezberdinak ditu: alde batetik ordena erlijioso edo ikastetxe batetik atera edota hura abandonatzea izan liteke; bestetik, elizgizona izatea laga duen pertsona, bere apaiz-lekame betebeharrak alde batera utzita, edo oro har, sinesmen, erlijio- iritzi edo dotrina bat beste batekin aldatzeari ere deitzen zaio.

Horrebestez, adiera hauek guztiek esanahi orokor bat dutela ikus daiteke. Heresiaren aurrean, apostasiak jatorrizko dotrinaren erabateko uztea edo ukatzea dakar. Hots, dotrinaren dogma jakin bat ukatu beharrean, dogma osoa ukatzen da. Apostatak dotrina osoa ukatu eta hereseak dotrinaren zati bat ukatzen du, jentilek, ordea, ez dute dotrina hori inoiz ezagutu edota ez dira haren irakaspenetan inoiz hasiak edo hezituak izan.

Adibidez, Juliano erromatar enperadora kristautasunean hezi zen, baina paganismora itzuli eta antzinako kultuak berrezartzea erabaki zuen, ondorioz, Juliano Apostata (361-363) ezizena jaso zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q223681
* Commonscat Multimedia: Apostasy

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11983969p (data)
* LCCN: sh85006048
* NKC: ph320482

 |

* Wd Datuak: Q223681
* Commonscat Multimedia: Apostasy
Karlomagnoren talismana.
**Talisman** bat (persieratik, ṭelesmāt eta hau grezieratik τέλεσμα, "erritu erlijioso") superstizioak efektu apotropaikoa egozten dion objektu bat da, askotan harri bitxi bat, urrea edo zilarra, baina beste askotan gauza sinpleagoak (untxi baten hanka, lau hostoko hirusta bat...). Botere ezberdinak ere izan ditzake, adibidez zortea hobetu, gaizkiagatik babestu edo konpainia eman (begi apotropaikoa, adibidez).

Talisman batekin estatuak edo beste objektu batzuk animatu daitezke, erritual erlijiosoetan erabili ahal izateko, magia izango balitz bezala.

Ikus, gainera
-------------

* Kuttun

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q44506
* Commonscat Multimedia: Talismans

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11933591q (data)
* GND: 4184384-8
* LCCN: sh85132095
* NKC: ph126424
* AAT: 300234011
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEN: 3198
* GEA: 860
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q44506
* Commonscat Multimedia: Talismans
**Angelu poliedroa** hiru zuzenerdi edo gehiago ez-planokidek erpina deituriko puntu batean jatorri bera dutenean sortutako planoek mugatzen duten espazio-zatia da. Zuzenerdi bakoitzak angelu poliedroaren ertz bat da, eta ondoz ondoko ertz horietako bik plano bat eratzen dute aurpegia deiturikoa. Ondoz ondoko bi aurpegik angelu diedro bat eratzen dute. Angelu poliedrorik bakunena angelu triedroa da, hiru aurpegiz osatutakoa.

Angelu poliedro osoa aurpegi bakoitzarekiko espazioerdi berean dagoenean, ganbila dela esaten da, eta ahurra kontrako kasuan.

Angelu poliedroen ezaugarria da aurpegien eta diedroen kopurua ertzen kopuru bera dela. Aurpegi bakoitza gainontzeko beste bi aurpegien batura baino txikiagoa da. Horrez gain, aurpegi guztietako angeluen batura, eta, horretaz, angelu poliedro berarena, 360° baino gutxiagoa da.

Kanpo estekak
-------------

* Angelu poliedroaren irudia
* polyhedral angelu The Free Dictionary

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6173729

 |

* Wd Datuak: Q6173729
***Apología. Memorias de un editor rojo-separatista*** 2018. urtean kaleratu zen Jose Mari Espartzaren liburua da. Lan honetan Espartza editoreak Txalaparta argitaletxearen ibilbidea narratzen du, Tafallan argitaletxea sortu aurretik egindako proiektuetatik gaur egungo argitalpenak arte.

Edukia
------

Liburuan Espartzak edizio munduan bere hasierako lanak azaltzen ditu, klandestinitatekoak eta Altaffayllakoak barne. Halaber, euskal edizioan garrantzia izan duten aurrekariak omentzen ditu, ondoren, Txalapartaren hasierako urteak eta ibilbide osoa erakusteko, bere testuinguru politikoan kokatuz. Azken zentzu horretan benetako salaketa liburua da.

Estiloa arina da, pazadizuez eta komentario politikoez osatuta. Bere idalaznetan ohikoa den bezala, umorea eta kritika zorrotzak uztartzen dira. Azkenik editoreen lanaren garrantzia aldarrikatzen du Espartzak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Aurkezpenaren bideoa Youtuben.
* **(Gaztelaniaz)**:Argitaletxearen webguneko liburuaren aurkezpena.
* **(Gaztelaniaz)**:Jose Mari Espartzarekin elkarrizketa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61070709

 |

* Wd Datuak: Q61070709
**Angelos Vlachopoulos**, grezieraz Άγγελος Βλαχόπουλος (Tesalonikan, Grezia, 1991ko irailaren 28a), nazioarteko waterpolo jokalari profesional greziarra da, eta, Hungariako Eger-en, erregional gisa lehiatzen da.

Ibilbidea
---------

Angelos Vlachopoulosek lehen urratsak NO Vouliagmenis akademietan eman zituen waterpolo alorrean, eta harekin sinatu zuen bere lehen kontratu profesionala. Vouliagmeni taldean egon zen 2013ra arte; aurretik, 2012ko Greziako txapelketa eta Greziako Kopa irabaztea lortu zuen.

2013ko uda hasieran, Angelos Vlachopoulos Olympiacos Piraeusera transferitu zuten. 2016ra arte, Pireoko taldean egon zen, eta, 2014ko Greziako txapelketa eta Greziako Kopa irabaztea lortu zuen. 2016an, Posilipo italiarrera pasatu zen, eta, hurrengo urtean, Eger hungariarrera joan, eta, 3 urtez jarraian, bertan jokatuko zuen.

Nazioarteko parte-hartzeak
--------------------------

Angelos Vlachopoulos nazioarteko jokalari izan da Greziako waterpoloko selekzio nazional txikiekin, eta, haiekin, hainbat parte-hartze egin ditu. 2009an ospatutako Gazteen Munduko Waterpolo Txapelketan eta baita 2011n ospatutako Gizonezkoen Munduko Waterpolo Txapelketan ere parte hartu zuen.

Udako Olinpiar Jokoak
---------------------

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 6. postuan amaitu zuten.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriz, zilarrezko domina irabaziko zuen Greziako taldean izan zen.
Serbiak, urrezkoa, eta Hungariak brontzezkoa eskuratuko zuten. Greziako taldea honako hauek ordezkatu zuten: Stylianos Argyropoulos, Georgios Dervisis, Ioannis Fountoulis, Konstantinos Galanidis, Konstantinos Genidounias, Konstantinos Gkiouvetsis, Marios Kapotsis, Christodoulos Kolomvos, Konstantinos Mourikis, Alexandros Papanastasiou, Dimitrios Skoumpakis, Angelos Vlachopoulos eta Emmanouil Zerdevas-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako dominak
--------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Waterpoloagizonezkoa.
  |

Izenburuak
----------

* Zilarrezko domina 1 Olinpiar Jokoetan (2020)
* 2 Greziako Txapelketa: 2012, 2014
* 3 Greziako Kopa: 2012, 2014, 2015

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Angelos Vlachopoulos» *olympedia.org* 2022-01-10ean begiratua**(Ingelesez)**
2. ↑  «Angelos Vlachopoulos» Olympics.com 2022-01-10ean begiratua **(Gaztelaniaz)**
3. ↑  "Waterpoloa, gizonezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

* Angelos Vlachopoulosen profila gavros.gr-en
* Vlachopoulosek Olympiacosen proposamena onartu zuen

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17121810
* Commonscat Multimedia: Angelos Vlachopoulos

---

* **Kirolariak**
* COI: angelos-vlachopoulos

 |

* Wd Datuak: Q17121810
* Commonscat Multimedia: Angelos Vlachopoulos
**Apollo 14**, teknikoki AS-509 deitua, AEBetako Apollo programaren zortzigarren misio eskifatua izan zen, Ilargiaren azalean pausatu zen hirugarrena.

1971ko urtarrilaren 31n Ilargira jaurti zen, Saturn 5 suziri bat erabiliz. Fra Mauro izeneko aldean ilargiratu zen, 3,7ºH 17,5M koordenatuetan. Tripulazioa honakoek osatzen zuten: Alan B. Shephard, Edgar Mitchell eta Stuart Roosak, azken hau zerbitzu eta aginte-modulua (CSM, "Kitti Hawk deitua) zegoelarik.

Ilargian egin zituzten espazio ibilaldietan, Shephard eta Mitchellek ALSEP izeneko estazio zientifikoa instalatu zuten eta Ilargiko 43kg harri eta hauts bildu zituzten, MET ibilgailua erabilita. Gainera, Ilargiaren barrualdeko elementuak aztertzeko, Saturn suziriaren hirugarren fasea Ilargiarekin talka egin zuen eta 13 leherkari jarri ziren, aurreko Apolo misioetan ipinitako sondek eta sismometroek datu interesgarriak hartuko zituztelakoan. Ekintza horrekin, Ilargia konposatzen duten elementuak sakonean aztertu ziren, eta lehen existitzen ez ziren konposatuak lortu.

Bitxitasun moduan, bertan utzi zuten pakete txiki bat, Biblia mikrofilm eran barruan zuena. Halaber, ezaguna da Alan Shephardek egin zuena: golf makila batekin pilota bat jaurti. Ildo beretik, Stuart A. Roosak, bere ekipaje pertsonalean 450 hazi eraman zituen, Ilargitik bueltatzean horien hazkundea nolakoa izango zen ikusteko. Hazi horietatik sortu ziren zuhaitzak *Moon Trees* izenarekin ezagunak izan dira.
Misioa 1971ko otsailaren 9an amaitu zen, ontziak 34 ilargi orbita baino gehiago egin ostean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q178871
* Commonscat Multimedia: Apollo 14

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4776874-5
* WorldCat
* LCCN: no2001053678

 |

* Wd Datuak: Q178871
* Commonscat Multimedia: Apollo 14


| * i
* e
* a
Apollo programaren misioak |
| --- |
| Suziri frogak | 
* SA-1
* SA-2
* SA-3
* SA-4
* SA-5
* AS-203

 | Apollo Program insigniaApollo Program insignia |
| Bertan beherako misioak | 
* QTV
* Pad Abort Test-1
* A-001
* A-002
* A-003
* Pad Abort Test-2
* A-004

 |
| Eredu frogak | 
* A-101
* A-102
* A-103
* A-104
* A-105

 |
| Tripulatu gabeko misioak | 
* AS-201
* AS-202
* Apollo 4
* Apollo 5
* Apollo 6
* Skylab 1

 |
| Lurraren Azpi-orbitako misioak | 
* Apollo 7
* Apollo 9
* Skylab 2
* Skylab 3
* Skylab 4
* Apollo-Soyuz bateratzea

 |
| Ilargiaren orbitako misioak | 
* Apollo 8
* Apollo 10

 |
| Ilargiratutako misioak | 
* Apollo 11
* Apollo 12
* Apollo 14
* Apollo 15
* Apollo 16
* Apollo 17

 |
| Porrot egin duten misioak | 
* Apollo 1 (AS-204)
* Apollo 13

 |
**TCP Wrapper** ("TCP inguratu "), internet protokoloetako zerbitzuen atzipena iragazteko ACL sistema da. Unix sistema eragile motatan (Linux edo BSD) erabiltzen da gehien bat.

Sarrera
-------

TCP Wrapper, Wietse Venemak (Eindhoveneko Univertsitatea, Holanda) egindako domeinu publikoko software bat da. Bere funtzio nagusia, sareko zerbitzu jakin batzuk, baimenik gabeko konexioetatik babestea da; automatikoki, ekintza jakin batzuk jaso ondoren, komando batzuk egikari ditzake erantzun gisa.

TCP-wrappers-ek funtzionamentuaren oinarria erraza da. Instalatu ondoren, Inetd konfiguratzen da eskatutako zerbitzuari dagokion demonioa egikaritu ordez, tcpd egikaritzeko (hau da TCP-wrappers-en egikarigarria). Programa honek, zer zerbitzu eskatzen den begiratzen du, nondik, eta supererabiltzaileak eratutako atzipen kontrol arauak jarraituz, dagokion demonioa egikaritzen du, edo ezeztatu, ondoren konexioa etenaz. Edozein ekintza eginda ere, tcpd-k atzipen saioa bitakora fitxategi baten erregistratzen du.

Ikus,Gainera
------------

* Segurtasun informatiko
* Inetd
* DNS
* DNSSEC
* NIS

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** ITSO: TCP Wrappers bilduma
* **(Ingelesez)** TCP Wrappers-en informazioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3049304

 |

* Wd Datuak: Q3049304
**Story konderria** (ingelesez: *Story County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Nevada da. 2010eko zentsuaren arabera 89.542 biztanle zituen, Story kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Story konderriak 1.485,75 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,15 ura dira. Beste 1.483,59 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 60,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 89.542 pertsonetatik 80.507 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.695 dira. 2.125 beltzak edo afroamerikarrak. 134 amerikar natiboak ziren eta 17 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5.369 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 112 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.278 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485364
* Commonscat Multimedia: Story County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127866043
* ISNI: 0000 0004 0490 9422
* LCCN: n82105566
* NARA: 10039083
* **Lekuak**
* OSM: 1783159
* TGN: 2000645

 |

* Wd Datuak: Q485364
* Commonscat Multimedia: Story County, Iowa
Suzko lantza *Huolongjing-* ek deskribatutakoa.
**Suzko lantza** edo **su-lantza** (txinera tradizionalean, 火槍; txinera sinplifikatuan, 火枪; pinyin, huǒ qiāng) Jin-Song gerretan, X. mendean, Txinan agertu zen bolborazko arma bat izan zen. Lantza bati lotutako lehergailu pirotekniko txiki bat bezala hasi zen, mele baten hasieran abantaila garrantzitsu bat lortzeko erabili zena. Bolboraren formula eta ekoizpena hobetzen ari ziren bitartean, karga leherkorraren boterea handitu egin zen eta hondakinak edo perdigoiak gehitu zitzaizkion, su-jaurtigailu eta eskopeta moderno baten efektu konbinatuak sortuz, baina irismen oso laburrarekin (3 m edo gutxiago) eta tiro bakar batekin (batzuk bi tirotarako diseinatu ziren). Ondorengo suzko lantza handi eta astunagoetan, lantza punta baztertu zen, tamaina handiegikoak baitziren gorputzez gorputz borroka batean erabiltzeko. Hauek protoarmatzat hartzen dira, esku-kanoiaren aurrekoa eta su-arma guztien arbasoa. Su-lantza batzuk handiegiak ziren gizon bakar batek erabil zitzan. Hauek, lurraren gainean kokatzen ziren armazoi baten gainean, protokanoi bezala har zitezkeenak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3826688

 |

* Wd Datuak: Q3826688
**Teton konderria** (ingelesez: *Teton County*) Wyomingko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Jackson da. 2010eko zentsuaren arabera 21.294 biztanle zituen, Teton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Teton konderriak 10.920,25 kilometro koadro ditu. Horietatik 572,27 ura dira. Beste 10.347,98 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,95 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 21.294 pertsonetatik 20.696 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.191 dira. 32 beltzak edo afroamerikarrak. 76 amerikar natiboak ziren eta 13 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 228 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 210 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q488912
* Commonscat Multimedia: Teton County, Wyoming

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154786560
* **Lekuak**
* OSM: 289189
* TGN: 2002384

 |

* Wd Datuak: Q488912
* Commonscat Multimedia: Teton County, Wyoming
**Antroposofia** XX mendearen hasieran Rudolf Steiner pedagogoak sortu zuen pentsamendu eta espiritualtasun korronte bat da. Korronte honen helburua espirituaren fenomenoak zehaztasun guztiekin aztertzeko zientzia bat sortzea da; zientzia hori mundu fisikoa aztertzen duen zientziaren parekoa izango litzateke. Dena dela zientzia terminoa antroposofiari aplikatuta nahiko eztabaidatua izan da eta sektore tradizionalek ez dute inolaz ere onartzen. Orokorrean, bestetik, hitz horrekin Steinerrek utzitako obra guztia izendatu egiten du.

Antroposofiaren oinarriak diziplina eta zientzia desberdinetan aplikatu egin dira, esaterako, pedagogian (Waldorf hezkuntza), nekazaritzan (nekazaritza biodinamikoa) eta medikuntza antroposofikoan.

 1920an Steinerrek diseinatutako lehendabiziko Goetheanum, Dornachen (Suitzan).

Hitzaren jatorria
-----------------

Antroposofia literalki gizakiaren jakinduria esan nahi du. Hitz hau ez da Steinerrek asmatutako neologismoa, tradizioa duen hitza baizik. Aurkitu ditugun lehenengo aztarnak XVI. mendeko egile anonimo baten liburuan topatu ditugu. 1650an Thomas Vaughan izeneko idazleak *Antroposophia Magica* liburua sortu zuen. Ondoren, beste idazle eta pentsalariek erabili izan dute: Troxlerrek (1780-1866) 1806an, Immanuel Hermann von Fichtek 1856an, Gideon Spickerrek (1872-1920) 1872an, Robert Zimmermannek (1824-1898) Vienako filosofoa 1882an.

Ondarea
-------

* Ondare intelektuala

Bereziki elementu hauek osatzen dute: saio filosofikoak, saio espiritualak eta itzaldien bildumak. Intelektuala ondarearen bolumen nagusia da hau, 300 liburuko baino gehiago baitira.

* Ondare artistikoa

Literaturaren ikuspuntutik Steinerrek poesía eta antzerkia landu zituen, bata zein bestea eduki espiritualak zabaltzeko asmoarekin.

* Ondare diziplinarra

Antroposofiaren ondorioz sortutako diziplina guztietako lanak biltzen du atal honek.

Goetheanuma
-----------

Izen horrekin Dornach herrian, Basilea inguruan, eraikitako eraikuntza ezagutzen da. Bertan Rudolf Steinerrek sortutako Antroposofia Unibertsalaren Elkartea dago. Eraikuntzaren izena Johann Wolfgang von Goethe idazlearen omenaldia da. Gotheanum horretan Faustoren antzezpenak eskaintzen dira eta baita ere kontzertuak eta euritmiaren espektakuluak. Helburu horrekin eraikinaren barruan antzoki handi bat dago. Leku berean urtero elkartearen mundu batzarrak egiten dira. Goetheanum barruan ere liburutegi handi bat eta biltzeko gela desberdinak daude.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑  www.casasteinermedicina..com.ar/htm
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Alemanez)** Goetheanumen web ofiziala.
* **(Gaztelaniaz)** Goetheanum espainieraz.]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q184719
* Commonscat Multimedia: Anthroposophy

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11930912z (data)
* GND: 4002237-7
* LCCN: sh85005595
* NDL: 01069169
* NKC: ph118535
* AAT: 300264876
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* HDS: 011397
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D000887

 |

* Wd Datuak: Q184719
* Commonscat Multimedia: Anthroposophy
**Teismoa** filosofian, gauza mugatu edo finitu guztiak printzipio oinarrizko edo Jainko batek sortuak direla eta sortu ondoren ere printzipio horrek mugatzen dituela dioen filosofia dotrina da.

Ezaugarriak
-----------

Jainkoa giza adimenaz haraindikoa, perfektua eta askea da teismoaren arabera, baina, era berean, munduarekin eta hango gertakariekin lotura du eta eragina du haietan; teismoak beraz Jainkoaren eta munduaren arteko harreman mota bat azaltzen du, panteismotik (Jainkoa munduarekin identifikatzen duena) eta deismotik (Jainkoak mundua sortu zuela baina mundua sortu ondoren harekiko lotura hautsi zela dioena) berezia.

Teismoak historian zehar lau argumentu eman ditu Jainkoaren existentzia frogatzeko: teleologikoa, frogarik zaharrena, unibertsoaren ordenatik eta antolamendutik abiaturik ordena horren jatorri edo iturritzat hartzen duena; kosmologikoa, Jainkoa lehen arrazoitzat edo printzipio infinitutzat, gauza finituen edo bigarren arrazoien sortzailetzat hartzen duena (Aristoteles, San Tomas Akinokoa); ontologikoa, berez perfektua den eta existitzen den zerbait badela dioen pentsamenduan oinarritzen dena (San Anselmo, Descartes); eta morala, froga modernoena, Kantek aurreko hirurak baztertu ondoren finkatua, gizonaren lege moralak gizonaz haraindiko norbaitek ezarriak izan behar dutela dioena.

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016-12-29 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q620805
* **Identifikadoreak**
* BNF: 11969140s (data)
* GND: 4059729-5
* LCCN: sh85134626
* NDL: 00574512
* NKC: ph138423
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q620805
Tetra Brik edukiontzia eskuetan duen emakumea.
**Tetra Brika** Tetra Pak suediar enpresak ekoiztutako kartoizko produktu bat da. Paralelepipedo itxura du eta hainbat geruzez osatuta dago. Tetra Brik edukiontzia alde handiz Tetra Pak enpresaren produktu zerrendako salduena da, ondorioz, jende askok Tetra Brika produktu generiko bat dela uste du, baina erregistratutako marka bat da.

1950eko hamarkadako Tetra Pakeko Ruben Rausing enpresaburuak jatorrizko edukiontzia esnea gal ez zedin eta gehiago iraun zezan sortu zuen. 1963an lehenbizikoz merkaturatua izan zen.

Osaketa
-------

Tetra Brikak edukiontzi arin eta konpaktuak dira, inongo tresnaren beharrik gabe ireki daitezke, eta elikagaiak isolatu eta baldintza egokietan kontserbatzea ahalbideratzen du. Orokorren euren artean itsatsiak eta gainezarriak dauden honako geruzez osatua dago, kanpotik barrura:

1. Aluminio geruza.
2. kraft papera.
3. Polietileno plastikozko geruzak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3822538
* Commonscat Multimedia: Tetra Brik

---

 |

* Wd Datuak: Q3822538
* Commonscat Multimedia: Tetra Brik
1. irudia - triangelu bat.
Trigonometrian, **tangentearen teorema** formula bat da, triangeluaren aldeen luzerak eta angeluen tangenteak erlazionatzen dituena.

1, irudian, a, b, eta c triangeluaren hiru aldeen luzerak dira, eta α, β eta γ hiru alde horien aurkako angeluak, hurrenez hurren. Tangentearen teoremak hau dio:

{\displaystyle {\frac {a-b}{a+b}}={\frac {\tan[{\frac {1}{2}}(\alpha -\beta )]}{\tan[{\frac {1}{2}}(\alpha +\beta )]}}.}
Tangentearen teorema sinuaren teorema edo kosinuaren teorema bezain ezaguna ez den arren, horiek bezain erabilgarria da, eta erabil daiteke hainbat kasutan non bi aldeak eta angelu bat ezagunak diren, edo bi angelu eta alde bat ezagutzen direnean.

Frogapena
---------

Tangentearen teorema frogatzeko sinuaren teoremarekin has gaitezke:

{\displaystyle {\frac {a}{\sin {\alpha }}}={\frac {b}{\sin {\beta }}}}
Zatidura horri "q" deituz gero, hau lortzen da: {\displaystyle \scriptstyle {a\,=\,q\sin \alpha }}, {\displaystyle \scriptstyle {b\,=\,q\sin \beta }}, hortaz

{\displaystyle {\frac {a-b}{a+b}}={\frac {q\sin \alpha -q\sin \beta }{q\sin \alpha +q\sin \beta }}={\frac {\sin \alpha -\sin \beta }{\sin \alpha +\sin \beta }}.}
Simpsonen formula erabiliz:

{\displaystyle \sin(x)+\sin(y)=2\sin \left({\frac {x+y}{2}}\right)\cos \left({\frac {x-y}{2}}\right)\;}
non {\displaystyle \scriptstyle {x\,=\,\alpha }} eta {\displaystyle \scriptstyle {y\,=\,\pm \beta }} diren, hau lortuko duguː

{\displaystyle {\frac {a-b}{a+b}}={\frac {2\sin \left({\frac {\alpha -\beta }{2}}\right)\cos \left({\frac {\alpha +\beta }{2}}\right)}{2\sin \left({\frac {\alpha +\beta }{2}}\right)\cos \left({\frac {\alpha -\beta }{2}}\right)}}={{\tan {\alpha -\beta \over 2}} \over {\tan {\alpha +\beta \over 2}}}.}

Ikus, gainera
-------------

* Sinuaren teorema
* Kosinuaren teorema

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q468887
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q468887
**T-64** bigarren belaunaldiko guda-tanke nagusi sobietarra da, 1960ko hamarkadaren hasieran sartua. T-62 tankea baino aurreratuagoa zen: T-64k tankeen dibisioetan parte hartzen zuen, eta T-62k, berriz, errifle motordunen dibisioetan babesten zuen infanteria. Hainbat ezaugarri aurreratu sartu zituen: armadura konposatua, motor trinkoa eta transmisiokoa, eta 125 mm-ko pistola laua, autokargagailu batez hornitua, tripulazioa hirura murrizteko, tankea txikiagoa eta arinagoa izan dadin. Tanke astun baten antzera armatua egon arren, T-64k 38 tona bakarrik pisatzen zuen.

Ezaugarri horien ondorioz T-64 eraikitzen garestiagoa zen, tanke sobietarren aurreko belaunaldiek baino askoz gehiago. Hori bereziki egia izan zen energia-paketean, eraikitzeko denbora kontsumitzen baitu eta diseinu konbentzionalen bikoitza kostatzen baita. Hainbat proposamen egin ziren T-64 motor berriekin hobetzeko, baina Moskuko Alexander Morozov diseinatzaile nagusiaren botere politikoak produkzioko diseinuari eutsi zion, prezioari buruzko edozein kezka izanda ere. Hori dela eta, T-72 larrialdietarako diseinu gisa diseinatu zen, gerra baten kasuan bakarrik ekoitzi ahal izateko, baina prezio apalagoa zuenez, produkzioan sartu zen, Morozoven eragozpenak gorabehera.

Gaur egun, T-64 oso nazio edo eskualde gutxitan erabiltzen da, baina gaur egun Ukrainan berrikuspen garrantzitsuak eta modernizazioa egiten ari dira. T-64BM *Bulat* modeloak, 58 urteko diseinu horren eredurik berrienak, 45 tonako pisua hartu du, eta zerbitzu aktiboa ikusten ari da landa-eremuan.

T-64 T-80 sobietarraren diseinu-oinarria izan zen, eta 1976an jarri zen martxan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Sewell 1998, pp 28,29.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q270697
* Commonscat Multimedia: T-64 tanks

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q270697
* Commonscat Multimedia: T-64 tanks
**Anna Ilinitxna Jelizarova-Ulianova** (errusieraz: Анна Ильинична Елизарова-Ульянова; Nizhny Novgorod, 1864ko abuztuaren 26agreg./abuztuaren 14ajul. – Mosku, 1935ko urriaren 19a) errusiar militante, kazetari eta idazle boltxebikea izan zen; Vladimir Leninen arreba zaharra.

Biografia
---------

1886an, 22 urterekin, ikasleen mugimendu iraultzailean sartu zen. 1887an, bere neba Aleksandr Ilitx Ulianov, Alexandro III.a Errusiakoa tsarraren kontrako kale egindako atentatu asmoetan ibili zenez gero, Anna Ulianova atxilotu eta deportatu egin zuten, Kokuxkino, Kazan eta Samara hirietan deportazio-aldia jasanez (Aleksandr Ulianov, atxilotua izateaz gain, heriotza-zigorrez kondenatu eta exekutatu zuten).

1894an, Moskun mugimendu marxistarekin bat egin zuen, eta laster, bere neba Vladimirrek (Leninek) zuzentzen zuen Langile Klasearen Askapenerako Borroka Batasunarekin bat egin zuen. 1897an, lehen aldiz, erbestera joan zen. 1898tik aurrera, Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrataren kide izan zen. Leninen *Kapitalismoaren garapena Errusian* lana argitaratzen lagundu zuen. 1900 eta 1902 artean erbestean egon zen, *Iskra* aldizkariarentzat lan egiten. 1903tik aurrera, Errusiara itzuli ostean bere lana batez ere argitalpenari (Vpered –"Aurrera"- argitaletxearen arduradun izan zen, eta Leninen *Materialismoa* eta *Enpirokritizismoa* lanak argitaratu zituen) eta itzulpengintzari (Wilhelm Liebknechten lanak errusierara itzuli zituen) eman zion, baina ez zen kaleko lan politikotik aldendu: 1905eko Errusiako Iraultzan parte-hartzaile aktiboa izan zen. 1913tik aurrera, *Pravda* egunkariaren eta *Prosvestxenie* –"Ilustrazioa"- aldizkariaren argitalpenen arduradun izan zen, eta 1914an *Rabotnitsa* –"Emakume Langilea"- atera zuen taldean egon zen. 1917 artean sei aldiz atxilotu zuten.

1917an, azken aldiz askatu ostean, *Pravda*ren erredakzioan sartu zen berriz. Urriko Iraultza Sozialistaren ostean, Giza Segurtasunerako Herri Komisariotzan (1917-1918) eta Hezkuntzarako Herri Komisariotzan (1918-1921) lan egin zuen. Alderdiaren Historiaren Komisioan eta Marx-Engels-Lenin Institutuan lan egin zuen gero. *Proletarskaia revolutsija* –"Iraultza proletarioa"- aldizkaria argitaratu zuen eta Leninen biografia bat idatzi zituen- 1932an erretiratu eta 1935an hil zen.

Mark Jelizarov, Errusia sobietarra zenaren Garraiorako Lehen Herri-Komisarioarekin ezkondu zenez, bere bizitzako azken urteetan Ana Jelizarova bezala sinatzen zuen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5  Jelizarova (Ulianova), Anna, *K17* 2017-10-30. CC0 Domeinu Publikoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4174883
* Commonscat Multimedia: Anna Yelizarova

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 163766050
* ISNI: 0000 0001 1239 5749
* BNF: 10121237w (data)
* GND: 126950962
* LCCN: n85364607
* NKC: jn19992001217
* SUDOC: 11782707X
* Open Library: OL742304A

 |

* Wd Datuak: Q4174883
* Commonscat Multimedia: Anna Yelizarova