recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***La Razón de mi Vida*** Eva Perón 1946-1952 bitartean Argentinako lehen damak idatzitako liburu autobiografikoa da. Manuel Penella idazlearen laguntzaz idatzi zuen, eta 1952. urtean argitaratua izan zen, Eva Perón hil baino hilabete batzuk lehenago. Argentinako historian gehien eta azkarren saldu den liburua da. Elkarrizketa tonuan idatzita dago, eta Evaren hitzaldien bilduma baten antza du. Bertan, lehen damak bere ikuspuntuak adierazten ditu: feminismoari, emakumeen rolari, lan eskubideei, txirotasunari eta peronismoari buruz, Juan Perón senarrak sortutako mugimendua. 1952. urtean, Eva Perón hil zen urtean, Argentinako Kongresuak *La Razón de mi Vida* liburua derrigorrezko testuliburu jarri zuen argentinar eskoletan.

Nazioartean ere arrakastatsua izan zen liburua, nahiz eta hasiera batean AEBetan publikatzea galarazi zen.

Erreferentziak
--------------

* Evita: The Real Life of Eva Perón. Marisa Navarro eta Nicholas Fraser

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6466373
* Commonscat Multimedia: La razón de mi vida

---

 |

* Wd Datuak: Q6466373
* Commonscat Multimedia: La razón de mi vida
***Laborari*** (2001 arte **Laborari-Lo Paisan**) Euskal Herriko Laborarien Batasuna sindikatuko aldizkaria da.

Historia
--------

ELB laborantza arloko sindikatuaren sorrerarekin batera hasi zen ateratzen, 1982ko urrian. Lehen lau zenbakietatik 50.000 ale atera ziren eta dohainik izan ziren eta lehen kideen bazkidetzak erabiltzeaz gain zenbait militantek diru-kopuru handiagoak ezarri zituzten atera ahal izateko. Hasieran hilabetekaria izan zen; 1983an 11 zenbaki atera ziren eta ale kopurua aldakorra zen: urte horretako urtarrilekoa 11.000 aletan argitaratu zen, Laborantza Ganberarako hauteskundeen harira. Denbora laburraz bihilabetekaria izan eta gero berriro hilabetekari bihurtu zen, 1984ko ekainetik 1985eko uztailera; zuri-beltzezko 10 orrialdeko aldizkaria zen.

1988an hilabetekaria zen eta 600 harpidedun zituen; 1998an 1.000 bat ale ateratzen ziren eta astekaria zen.

2010eko apirilaren 22an ateratako zenbakia 891.a da.

Ezaugarriak
-----------

Hastapenean izena elebiduna zen, **Laborari-Lo Païsan**; *paisan* hitzak "laborari" esan nahi du okzitanieraz; Ipar Euskal Herriko nekazaritza eremu batzuetan (Agaramont aldea...) hizkuntza hau ere hitz egiteaz gain, lehen aleetan *Mensuel d’information des paysans basques et béarnais* ("Euskal Herriko eta Bearnoko laborarien informazio-hilabetekaria") zekarren mantxetan. Gero *Hebdomadaire d’informations des paysans du Pays basque* ("Euskal Herriko laborarien informazio-astekaria") idaztera pasatu zen. *Lo Païsan* karaktere txikiagoez agertzen hasi zen 1992ko otsailean eta 2001ean desagertu egin zen.

3. zenbakia (1983ko urtarrilekoa) bi ediziotan agertu zen: *Pays Basque* eta *Béarn*. Geroago bakarra zen edizioak *éd. Pays Basque* idatzita izan zuen 1993 arte.

Aldizkaria gehienbat frantsesez da eta euskaraz %20tik heren batera izaten da.

Zenbaki bakoitzak artikulu nagusi bat du eta harpideez gain gaiaren arabera horrekin lotura berezia dutenei banatzen zaie. Helburuen artean FDSEArena den *Le Sillon* astekariak (11.000 zenbaki, haietatik 5.000 Ipar Euskal Herrian) laborarien artean zabaltzen duen ildoari aurre egitea dago.

Bibliografia
------------

* Martine Sistiague: *ELB. Ipar Euskal Herriko laborarien oihartzuna*, Gatuzain, Baiona, 1999.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Laguntza harpidetzak 54 euro balio zuen. Ikus aldizkariari buruzko informazioa *Xiberoa Ici et ailleurs* blogean.
2. ↑  Martine Sistiague, *ELB. Ipar Euskal Herriko laborarien oihartzuna*, 73.or.
3. ↑  Op. cit. 165.or.
4. ↑  Informazioa Pays Basque Infon.
5. ↑  Okzitaniera arautuan *paisan* idazten da.
6. ↑  Op. cit. 89-91.or.
7. ↑  Adibide gisa 747.a piper eztiari dedikatuta dago.

Ikus, gainera
-------------

* ELB

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)** Agerkari zerrenda Lapurdum aldizkariaren webgunean.
* **(Frantsesez)** Argitalpen zerrenda Kultura Ministerioaren webgunean.
* **(Frantsesez)** Aldizkariaren orrialde bat[*Betiko hautsitako esteka*] EHLGren webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261771

 |

* Wd Datuak: Q12261771
**Babcock & Wilcox galdara** lurrun-makina bat mugitzeko behar den lurruna sortzeko erabiltzen den galdara mota bat da. Tutu anitzeko edo akuotubular motako galdara da, eta lurruna sortzeko erabiltzen den ura etxe barruko hodi-sistema baten barrutik zirkulatzen du.

Babcock & Wilcox enpresa multinazional estatubatuarrak hainbat galdara eta energia elektrikoa sortzeko ekipo diseinatu eta ekoiztu ditu, gutxi okertutako tutuak nahiz bertikalak, lurrunezko eta dieselezko lokomotorrez gain, baita zentral nuklearrak ere. Hego Euskal Herrian zuen filiala, Sociedad Española de Construcciones Babcock y Wilcox izenekoa, 1918ko martxoaren 1ean sortu zuen. Lantegi nagusiak Sestaoko Galindoko ibarrean jarri zituzten eta taldea "La Balco" izenez ezaguna izan da. Galindoko Babcock & Wilcox fabrika multzoak, Trapagaranen lurrak ere okupatu zituen. Gainera, enpresak burdin meatzeak eta 6000 kW-ko zentral termikoa izan zituen Galdamesen.

Sestaoko lantegia itxi ondoren, Babcock & Wilcox Española S.A. (The Babcock & Wilcox Company enpresaren filiala, %100ean) zentral termiko eta ziklo konbinatuko zentral elektriko eraikitzeaz arduratzen zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Nogués y Gerrero, Jesús.  (1926). *Elementos de máquinas y calderas.*  (2. argitaraldia) Bilbo: Casa Dochao, 45 or..
2. ↑   Ramírez Vázquez, José.  (1986). *Centrales eléctricas.*  (6. argitaraldia) Bartzelona: CEAC S.A. 305-316 or. ISBN 84-329-6006-3..
3. 1 2  BABCOCK & WILCOX Auñamendi Entziklopedia
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Los 250 de 'la Balco» *Noticias de Gipuzkoa* 2011/04/03.[*Betiko hautsitako esteka*]
5. ↑   «La Comisión aprueba la mayor parte de las ayudas a Babcock Wilcox Española S.A.» *Revista de Derecho vLex* 2001eko uztaila.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28502463

 |

* Wd Datuak: Q28502463
**Ayyubtarrak** (kurdueraz: *ایوبیان*, *Eyûbiyan*) leinu kurdu sunita izan zen, Egiptoko fatimitarrak eta Siriako Zengid leinua agintetik eraitsi zituena; XII. eta XIII. mendeetan Ekialde Hurbila gobernatu zuen.

Historia
--------

Aiub eta Shirkuh anaiak soldaduak izan ziren, Zengid leinuaren zerbitzuan borrokatu zirenak; baina Aiuben seme Saladinek independentzia lortu zuen. 1171n, Al-Adid kalifa hil eta fatimatar kalifaldia amaitu zenean, Saladinek Egiptoko sultan izendatu zuen bere burua. Hamarkada bat borrokan igaro eta gero, 1183. urterako, Siria, iparraldeko Mesopotamia, Hiyaz, Yemen eta Iparraldeko Afrika egungo Tunisiaraino konkistatuak zituen. 1187an, Hattingo gudua eta gero, Jerusalemgo Erresuma Latindarraren gehiena ere okupatu zuen.

Saladin hil zenean, bere oinordekoak saiatu ziren lurraldeak atxikitzen. Hala ere, 1230eko hamarkadan, Siriako agintariek independentzia adierazi zuten. 1250ean, As-Salih Aiub hil zenean, jeneral mamelukoek Egipto hartu zuten, eta 1260an Mongolen Inperioa jabetu zen Alepoz. Azken printzerria, Hama, 1341ean galdu zuten.

Barneko ezinkonponduak zuzentzeko gai izan ez baziren ere, aiubtarrak administratzaile onak, merkatari abilak eta eraikitzaile trebeak izan ziren. Erlijioari dagokionez, gartsu eutsi zioten sunismoaren ortodoxiari, hiri nagusietan madrasa asko eraikiz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *182. arauaː Dinastien izenak.* .
2. ↑  Özoğlu, Hakan, *Kurdish notables and the Ottoman state*, (State University of New York, 2004), 46. orr.
3. ↑   Lyons, M. C.; Jackson, D.E.P..  (1982). *Saladin: the Politics of the Holy War.*  Cambridge University Press ISBN 978-0-521-31739-9..
4. ↑   Humphreys, Stephen.  (1977). *From Saladin to the Mongols: The Ayyubids of Damascus, 1193-1260.*  SUNY Press ISBN 0873952634, 9780873952637..
5. ↑    *Ayyubiar.*  in: *Lur Hiztegi Entziklopediakoa*. euskara.euskadi.eus (Noiz kontsultatua: 2016-06-19).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q180114
* Commonscat Multimedia: Ayyubid dynasty

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 50018958
* GND: 118647466
* NDL: 00576440
* NKC: jx20071024012
* AAT: 300021538

 |

* Wd Datuak: Q180114
* Commonscat Multimedia: Ayyubid dynasty
**Kurigalzu I.a**, Babiloniako dinastia kasitarreko errege bat izan zen. K.a. XIV. mendean gobernatu zuen.

"Osotasunaren erregea" eta "aurrekoen artean parekorik gabeko erregea" tituluak jaso zituen.

Kadashman-Harbe I.aren oinordekoa izan zen, eta honen erresuma mehatxatzen zuten suteotar nomadak kanporatzearen politika jarraitu zuen. Berarekin, Babiloniak, berriz, potentzia handi maila berreskuratu zuen. Bere izena, Dur-Kurigalzuren eraikuntzarekin lotua doa, Bagdadetik 17 kilometrora dagoen hiria, Jebel Hamrin mendiek babestua. Dirudienez, hiri hau, ez zen, soilik, arrazoi estrategikoengatik aukeratu, baizik eta Babiloniaren eta Esagil tenpluko apaizen eraginetik askatzeko.

Kanpo politikari dagokionez, Egiptorekin harremanak estutu zituen, bere alaba bat, Amenofis II.a faraoiaren emazte bezala emanez. Politika honen zentzu berean, Siriako erregetxo batzuei, Egipto, eskualdeko potentzia nagusi bezala ordezkatzeari emandako ezezkoa aipa daiteke.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Kadashman-Harbe I.a** | **Babiloniako erregea**K.a. XIV. mendea | Ondorengoa**Kadashman-Enlil I.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q603556
* Commonscat Multimedia: Kurigalzu

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q603556
* Commonscat Multimedia: Kurigalzu
**Batasuneko garrantzizko lekua** (**BGL**) Europar Batasuneko leku bat da, leku hori dagoen eskualde biogeografikoaren edo biogeografikoen barruan ekarpen nabarmena egiten duena habitat natural mota baten edo espezie baten kontserbazio egoera mantentzeko edo berreskuratzeko, eta Natura 2000 sarearen koherentziari ekarpen nabarmena egin diezaiokeena, edo eskualde biogeografiko horren edo horien barruan bioaniztasuna mantentzeko ekarpen nabarmena egiten duena. Halaxe dago jasota Europar Batasunaren 92/43/EEE zuzentarauan.

Hego Euskal Herrian, Batasuneko garrantzizko 94 leku daude: 52 Euskal Autonomia Erkidegoan, eta 42 Nafarroa Garaian.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm
2. ↑   **(Ingelesez)**  *Council Directive 92/43/EEC of 21 May 1992 on the conservation of natural habitats and of wild fauna and flora.*  1992-07-22 (Noiz kontsultatua: 2019-05-15).

Ikus, gainera
-------------

* Lurraldearen antolakuntza

Kanpo estekak
-------------

* BGLak EAEn

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q796174
* Commonscat Multimedia: Sites of Community Importance

---

 |

* Wd Datuak: Q796174
* Commonscat Multimedia: Sites of Community Importance
Gamelu bat Arabian.
**Basus gerra** (askotan **al-Basus gerra** moduan idatzia; arabieraz: حرب البسوس‎ *ḥarb al-basūs*) Arabian bi tribu ahaideen artean 40 urtez iraun zuen gatazka bat izan zen.

Gertaerak
---------

K.o. 494. urtean, Arabian, Saad Bin Shams izeneko gizon baten gamelua hil zuten Tahglib tribuko kideek. Gizon hura Al-Basus izeneko emakumearen babespean zegoen, eta hura Bakr tribuko buruzagiaren izeba zen. Berehala, gameluaren heriotza mendekatzea erabaki zuten. Hala, Taghlib eta Bakr tribu ahaideen arteko gatazka piztu zen eta 534. urtera arte iraun zuen mendekuzko gurpil zoro hark. 40 urteko gerra zentzugabean ez zen irabazle garbirik izan..

Egun, arabiar munduko hainbat tokitan Basus gerra mendekuek eragiten dituzten kalteen metafora gisa erabiltzen da.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Irazustabarrena, Ainara.  (2017ko martxoaren 19a). «Basus gerra, 40 urteko mendeku katea» *Argia* CC-BY-SA lizentzia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2744973
* Commonscat Multimedia: Basous war

---

 |

* Wd Datuak: Q2744973
* Commonscat Multimedia: Basous war
**La Raíz** Gandian (Valentzia) sortutako ska-rock musika taldea da.

La Raíz izeneko beste talde bat apurtu zenean izena aprobetxatuz talde hau sortu zuen Eduk, gaur egungo gitarrista, 2006an. Urte honetan Pablok, Eduren lagun mina, Edurekin batera talde hori berpiztea erabaki zuen. Garaje batean sartuta Edu, Pablo eta Adrik lehenengo maketa sortu zuten 2007. urtean. *El aire muerto*. Aldaketa honek Josep Panxo, Felipe (baterian) eta Julio Maloa (abeslaria) ekarri zituen taldera. Haiek bakarrik sortu zuten bere lehenengo lana, *El aire muerto*.

2009an Valentziako talde batekin, La Gossa Sorda, kanta bat grabatu zuten, horrela sare sozialetan aurrera egin eta haiek bakarrik lehenengo diskoa atera zuten. *Guerra al silencio*. Disko horren musika generoa rock, reggae eta ska dira.

Geroago beste aldaketak egon ziren. Pablo ahots nagusira pasa eta Jimek, taldekide berriak, gitarrara hartu zuen.
Bi udatan zehar disko honekin jirak egiten aritu ostean, Dj Jano taldean sartzea erabaki zuten. Carles tronpetara eta Xavi tronboira ere sartu zituzten.

2011an *El lado de los rebeldes* disko berria atera zuten. Uwe Hoffmann alemaniar produktoreak grabatu zuen.

2012 eta 2013 artean Almasserako RPM estudioetan hirugarren diskoa grabatu zuten. *Así en el cielo como en la selva*.

2013an 40 kontzertu baino gehiago egin zituzten eta 2014ean Jilgueros Tour Europatik zehar eta Espainian ibili ziren kartel-buru bezala.

2016ko martxoan beste disko bat atera zuten, *Entre poetas y presos*. Disko honetan 11 kanta agertzen dira, bakoitzean memoriaren duintasuna, isilduen nortasuna, instituzio batzuen zaharkitzapena, monarkia esaterako, eta oihuka bat kontinenteengan, hizkuntza landu batean. Lan hau dohainik deskargatzeko web-ean jarri zuten, deskarga solidario gisa, *Defender a quien defiende*, gizataldeari laguntzeko, Bartzelonatik sustatzen duena NOVACT erakundetik, mozal legearen neurrien aurka egiten duena, deskargen diru-bilketaren % 50 erakunde honetarako izan ziren. Diskoa Espainiako 20 disko salduenetariko bat izan zen lehenengo asteetan.

2017an taldeak *La hoguera de los continentes* biraren berri eman zuen, Argentinan eta Txilen lehenengo datetan eta azkenean Vistalegreko jauregian, Madrilen.

Diskografia
-----------

* *El Aire Muerto* - 2007
* *Guerra al Silencio* - 2009
* *El Lado de los Rebeldes* - 2011
* *Así en el cielo como en la selva* - 2013
* *Entre Poetas y Presos* - 2016
* *Nos Volveremos a Ver* (zuzenean) - 2018

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5965031

 |

* Wd Datuak: Q5965031
**Basurtu** Bilboko auzoa da. Bilboko Basurtu-Zorrotzako barrutian kokatua, zortzigarren barrutian alegia. Basurtuk 14.686 biztanle ditu eta 0,79 kilometro karratuko azalera (2006an udalak kaleraturik datuen arabera. Basurtuko auzoaren hegoaldeko muga Sabino Arana etorbidea da, eta etorbide honek markatzen du auzoaren izaera. Hainbat autobide eta errepideren gurutzabide baita Basurtu.

Bilboko elizateak Abandokoa anexionatu zuenean Basurtuko lurrak hiriaren periferia edo kanpoaldea ziren. Horregatik, Bilbok erdigunetik kanpo egon beharreko hainbat azpiegitura kokatu zituen bertan. XX. mendearen hasieran Basurtuko Ospitalea bertan eraiki zen, eredu arkitektoniko ingeleseko ospitalea. Horrez gain, San Mameseko futbol zelaia eta Bilboko Nazioarteko Erakustazoka ere bertan eraiki zen Gerra Zibilaren ondoren.

Hiria hazten joan den heinean, kanpoaldeko izaera hori galtzen joan zen, eta gaur egun Basurtu erabat loturik dago hiriko beste guneekin.

Garraiobide eta azpiegiturak
----------------------------

Basurtuko auzoa A-8 autobideak zeharkatzen du mendebaldean, auzoa bitan bananduz.

Horrez gain, hiriaren komunikazioetarako hain garrantzitsua den Termibus autobus geltokia bertan dago, San Mamesen konkretuki.

Auzoaren mendebaldean FEVE konpainiaren Basurtu-Ospitalea geltokia dago, Balmaseda, Karrantza, Santander eta Leonerako lineetan.

Euskotren Tranbiaren Bilboko tranbiak ere geltokiak ditu auzoan, Ospitalea eta Basurto izenekoak.

Bilborako errepide sarreren birmoldaketarekin batera, Sabino Aranako autobide sarbidea itxi eta Indautxu eta Basurtu banatzen duen Sabino Arana etorbidea oinezkoentzako gune nagusia bihurtuko da. Sabino Arana etorbideko trafikoa gaur egun Olabeagatik eta Trenbidearen etorbidetik bideratzen da.

Kalerik garrantzitsuenak
------------------------

* Montevideo etorbidea
* Luis Briñas kalea

Iruditegia
----------

* Basurtuko Ospitalea.Basurtuko Ospitalea.
* Termibus.Termibus.
* Bami eraikina.Bami eraikina.
* San Mames.San Mames.
* Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola.Meatzeen eta Herri Lanen Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola.

Ikus, gainera
-------------

* Basurtuko Ospitalea
* Termibus
* Bami eraikina
* San Mames

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Bilbo** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11908697

 |

* Wd Datuak: Q11908697


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Bilbo | Bilboko auzoak | Bilbo |
| Abando • Abusu • Altamira • Ametzola • Arabella • Arangoiti • Atxuri • Basurtu • Begoña • Bilbo Zaharra • Bolueta • Deustuko Doneperiaga • Errekaldeberri • Gazteleku • Ibarrekolanda • Indautxu • Iralabarri • Iturrialde • Iturrigorri • Kastrexana • Larraskitu • Lorategi-hiria • Masustegi • Matiko • Miribilla • Olabeaga • Otxarkoaga • San Adrian • San Frantzisko • San Ignazio • Santa Ana • Santutxu • Solokoetxe • Txurdinaga • Uretamendi • Uribarri • Zabala • Zazpikaleak • Zorrotza • Zurbaran |
**Astidamia** izeneko greziar mitologiako pertsonaia hauk, Iolkoko erregina eta Akasto erregearen emaztea zen. Kreteo, Pelope edo Amintorren alaba zen. Akastok, Peleo, Ftiako errege zen Euritionen heriotzatik purifikatu zuen. Astidamia, Akastoren emaztea, Peleotaz maitemindu zen, baina honek arbuiatu egin zuen. Horregatik haserre, mezulari bat bidali zion Antigonari, Peleoren emaztea eta Eurtionen alaba zenari, Peleo, Akastoren alaba zen Esteropesekin ezkontzera zihoala esateko. Eta Antingonak bere buruaz beste egin zuen. Astidamiak, orduan, Akastori, Peleok bortxatu nahi izan zuela esan zion. Akastok, orduan, Peleo ehizara eraman zuen, bere ezpata gorde, eta, orduan, eraso zuten zentauro batzuen aurrean bakarrik utzi zuen. Kiron zentauro jakintsuak, Peleori bere ezpata itzuli zion, eta Peleok ihes egitea lortu zuen. Castor eta Poluxen laguntzarekin, Iolko arpilatu zuen, eta Astidamiari burua moztu zion, eta, orduan, bere armadarekin batera, Astidamiaren hondakinen gainetik pasatu zen. Akasto eta astidamia hilak zeuden, eta, erresumaren oinordeko, Jasonen seme zen Tesalo bihurtu zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q752330

 |

* Wd Datuak: Q752330
*Artikulu hau presio unitateari buruzkoa da; Montenegroko udalerria gaitzat duena beste hau da: «Bar (Montenegro)»*
**Bar** izeneko unitatea gaur egun gero eta gutxiago erabiltzen den presio-unitate bat da.. Bere esanahia grezieratik dator, eta *pisua* esan nahi du eta beraren sinboloa {\displaystyle {\text{bar}}} da.

Baliokidetza hauek ditu bestelako presio-unitateekin:



1 bar = 10

5

 Pa

=

10

6

 baria

.

{\displaystyle {\text{1 bar = 10}}^{5}{\text{ Pa}}=10^{6}{\text{ baria}}.}

{\displaystyle {\text{1 bar = 10}}^{5}{\text{ Pa}}=10^{6}{\text{ baria}}.}
Oro har, presio atmosferikoa, baar unitatearen azpimultiploa den milibar ({\displaystyle {\text{mbar}}}) unitatean eman ohi da komunikabideetako informatiboetan. Presio atmosferiko estandarraren balioa honako hau da milibaretan:


1 atm

=

1.013,25 mbar

.

{\displaystyle {\text{1 atm}}={\text{1.013,25 mbar}}.}

{\displaystyle {\text{1 atm}}={\text{1.013,25 mbar}}.}
Dena den, presio-unitate modura, gero eta gehiago erabiltzen da Nazioarteko SI unitate-sistemako pascal ({\displaystyle {\text{Pa}}}) unitatearen hektopascal multiploa , bereziki estazio meteorologikoetako tresna eta neurrietan:


1 hPa = 100 Pa

.

{\displaystyle {\text{1 hPa = 100 Pa}}.}

{\displaystyle {\text{1 hPa = 100 Pa}}.}

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q103510
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q103510
**Bar hiriko akueduktua** (serbieraz: Barski akvadukt) Montenegroko Bar hiriko Stari Bar edo alde zaharreko iparraldean dagoen harrizko akueduktua da. Bar hiriaren erdialdetik 4 km.tan iparraldera dago. Akueduktu hau da Montenegron geratzen den bakarra.

Historia
--------

Akueduktua Montenegron geratzen den akueduktu bakarra da, eta Jugoslavia zaharreko hiru akueduktuen artean handienetako eta hobekien kontserbatutako akueduktuetako bat, hau da, Dioklezianoko akueduktua, Splitetik gertu (Kroazian), eta Skopieko akueduktua, Ipar Mazedonian. 

Akueduktua, Otomandar Inperioaren gobernuan eraiki zen, XVI. mendean, eta haran baten gaineko zubi bat barne hartzen du. Stari Bar-erako ur-hornidura bezala balio izan zuen, Rumija menditik 3 km-ra ura eramanez. Zubi-akueduktuaren egiturak zabalera desberdineko hamazazpi arku handi ditu, hemezortzi zutabetan bermatuta.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1567957
* Commonscat Multimedia: Bar Aqueduct

---

 |

* Wd Datuak: Q1567957
* Commonscat Multimedia: Bar Aqueduct
**Bartolomeo Ammannati** (Settignano, Florentzia, 1511ko ekainaren 18a – Florentzia, 1592ko apirilaren 13a) italiar arkitekto eta eskultore manierista izan zen. Baccio Bandinelli eta Jacopo Sansovinoren ikaslea izan zen, eta Michelangeloren estiloa imitatu zuen.

Biografia
---------

Pisan Stagio Stagi eskultorea izan zuen irakasle. 1536 eta 1538 artean, Napoliko Santa Maria del Parto elizan dagoen Jacopo Sannazaroren hilobirako hiru estatua egin zituen. 1540an Florentzian kokaturik zegoen. Hiri horretan Baccio Bandinellirekin lan egin zuen baina, haserreturik bukatu zutenez, Veneziara joan zen. Han maisu izan zuen Jacopo Sansovinok eragin handia izan zuen bere obran.

1550ean Laura Battiferri olerkariarekin ezkondu zen. Erroman, Vasari eta Il Vignolarekin elkarlanean, Villa Giulia diseinatu zuen Julio III.a Aita Santuarentzat. Hau 1555ean hil ondoren, Ammannati Florentziara itzuli zen. Bertan, Vasariren itzalaren azpian, hainbat lan egin zituen Medicitarrentzat, hala nola, *Piazza della Signoriako* Neptunoren iturria. Neptunoren eskultura, nonbait, ez zen florentziarren gogokoa izan eta isekazko bertso hau jarri zioten: *Ammannato, Ammannato, Che bel pezzo di marmo hai rovinato!* (*Ammanati, Ammanato, ze marmol puska ederra hondatu duzun!*). Arkitekturari dagokionez, Cosimo I.a Medicik agindutako Palazzo Pittiren handitzea eta *Santa Trinita zubia* dira lanik aipagarrienak.

Florentzian hil zen, 1592ko apirilaren 13an.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Bartolomeo Ammannati Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, 1911.
2. 1 2  Ammannati, Bartolomeo Museodelprado.es
3. ↑  Palazzo Vecchio e Piazza della Signoria Associazioni.comune.firenze.it

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Bartolomeo Ammannati*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312366
* Commonscat Multimedia: Bartolomeo Ammannati

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5070762
* ISNI: 0000 0001 0837 1832
* BNE: XX4982230
* BNF: 131764958 (data)
* CANTIC: a19158191
* GND: 118645021
* LCCN: n88202399
* NKC: mzk2007395126
* NLA: 35901267
* SNAC: w6vh6fr8
* SUDOC: 03524545X
* ULAN: 500028632
* BIBSYS: 12014334
* ICCU: PALV011419
* Open Library: OL2062622A
* RKD: 1550
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q312366
* Commonscat Multimedia: Bartolomeo Ammannati
***La barraca***, euskaraz *Etxola*, 1898an Vicente Blasco Ibáñez espainiar idazleak idatzitako eleberri bat da. Naturalismoaren barnean sailaktua dagoen eleberria da. 

Eleberri honetan Blasco Ibáñezek komunitatearen psikologia aztertu eta pertsonaien ankerkeria instintu baxuei eta bizi diren ingurumen basatiari egotziko dizkio.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

XIX. mendearen amaieraldera, Valentziako nekazal eremua. Osaba Barreten lursailak madarikatuak daude, kateak apurtu eta On Salvador lurjabeari burua ebakitzera ausartu baitzen, horrek Barret familiari hondamendia ekarriz. Lursaila lurjabeen aurkako borrokaren ikur bilakatu dira, horregatik inorrek ez ditu ereiten. Batiste Borrull kanpotarra etorri eta bere familia aurrera etaratzeko asmoz lursail horiek alokairuan ereiteko asmoz hartzen dituenean, bertakoen gorrotoa erakarri eta guztia ezinikusia eta tragedian amaituko da. Bitartean, egoera latz honetan On Joaquín maisuak nekazarien seme-alabak diren bere ikasleei hezkuntza irakasten saiatuko da, alferrikako hondoriekin.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q467719
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX1892685

 |

* Wd Datuak: Q467719
***La bamba*** Mexikoko abesti tradizional oso ezaguna da. Jatorri ezezaguna du. Son jarocho estilokoa, Veracruz estatuko ereserki ez ofiziala da.

Bertsio komertzialik zabalduena Ritchie Valensek egin zuen, 1958an. Arrakasta lortu du mundu mailan, eta 1987an Los Lobos taldearen bertsioa Billboard Hot 100 sarietan lehen postua lortu zuen espainierazko lehen abestia izan zen, Ritchie Valensen bizitza kontatzen zuen *La Bamba* filmeko abesti nagusia izan baitzen.

Hitzak
------

*La bamba*n kantatzen diren bertsoak oso gai zabalekoak dira: emakumeei abesten zaie, harreman sentimentalak oro har, edota jarochoen (veracruztarren) bizitzan gertatzen diren egoera barregarriei. Ia bertsio guztietan agertzen diren esaldiak dauden arren, abestiaren egiturak berak aldaera pertsonalak sartzera gonbidatzen du, bat-bateko bertsoak barne. Honako hauek daude ia bertsio guztietan:

*"Para bailar la bamba*
*Para bailar la bamba*
*Se necesita una poca de gracia*
*Una poca de gracia y otra cosita*
*Ay arriba y arriba, ay arriba y arriba*
*y arriba iré, yo no soy marinero*
*Yo no soy marinero. Soy capitán.*
*Soy capitán. Soy capitán.*
*Bamba, bamba*
*Bamba, bamba*
*Bamba, bamba."*

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Charts & Awards». Allmusic. **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q641677
* Commonscat Multimedia: La bamba

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q641677
* Commonscat Multimedia: La bamba
**L'Oceanogràfic** (katalanezko izena; «ozeanografikoa» esan nahi du), itsas habitatak irudikatzen dituen multzo bat da (itsasoak eta ozeanoak). Europako ozeanografikorik handiena da, 110.000 metro karratu eta 42.000.000 ur litrorekin. 2002ko abenduak 12an inauguratu zuten, eta Valentziako ekialdean dago, Arte eta Zientzien Hiria bezala ezagutzen den multzoaren barnean. Eraikinak duen nenufar formako estalkia Felix Candela mexikar arkitektoak egina da.

Datu orokorrak
--------------

Lurpean, Europako akuariorik handienak ditu. Han dauzkate 500 espezietako 40.000 animalia baino gehiago: arrainak, ugaztunak, hegaztiak, narrastiak eta ornogabeak barne. Besteak beste, armiarma karramarroak, pinguinoak, izurdeak, belugak, mortsak, itsas lehoiak...

Izurdeen ikuskizun akrobatiko bat ere badu.

Ur gazia Malvarrosa hondartzatik ponpatzen da, beharrezko kalitate baldintza guztiak zainduta.

Kanpo estekak
-------------

* **(Katalanez)****(Gaztelaniaz)****(Ingelesez)** Arte eta Zientzien Hiria (webgune ofiziala)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2447851
* Commonscat Multimedia: L'Oceanogràfic

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 149571379
* BNE: XX4978021

 |

* Wd Datuak: Q2447851
* Commonscat Multimedia: L'Oceanogràfic
***La bouteille d'anis*** (euskaraz *Anis botila*) Juan Grisek 1914ean margotutako margolan ezaguna da.

Ezaugarriak
-----------

Lana Espainian oso ezaguna izan zen. *Anís del Mono* izeneko anis marka baten botila erakusten du; botila horrek ezaugarri bereziak zituen, koskez osatua, eta horri esker, musika tresna moduan, Espainiako folklorean oso erabilia izan zen. Margolanean, aipatutako botilan, etiketan, "saria" hitzarekin, Kubismoarekin lotura zuzena izan zituzten hiri batzuen izenak agertzen dira: Badalona, Madril eta Paris. Hiri horiek hiru margolari kubistekin lotura izan zuten eta, modu batez, haien bitartez, Grisek omendu zituen.

Gaur egun, Madrilgo Sofia Erregina Museoan erakusten da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo-estekak
-------------

* Margolanaren fitxa Sofia Erregina Museoan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6461080
* Commonscat Multimedia: The Bottle of Anís del Mono by Juan Gris

---

 |

* Wd Datuak: Q6461080
* Commonscat Multimedia: The Bottle of Anís del Mono by Juan Gris
**Banketxeen Galaxiarteko Klana** Star Warseko fikziozko unibertsoan Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatzen duen talde bat da.

Galaxiako banketxe handi guztiek elkarte bakar batean batzea erabaki zuten, kontrola izango zuena eta finantza kontuak erregulatuko zituena. Egoitza Muunilinst izeneko urruneko planeta baten ezarri zen. Hemen muunak Banketxeen Galaxiarteko Klanaren kontrola hartzen joan ziren pixkanaka sistema hau domeinatzera pasa ziren arte.

Erakunde honen presidentea zen San Hillek probesgarri ikusi zuen Sistema Independenteen Konfederakuntzarekin elkartzea eta honela Errepublika Galaktikoaren gaineko probetxua hartzea erabaki zuen.

Klon Gerretan milaka hailfire androide eman zitzaizkien armada separatistei eta gudu droideak eraikitzen zituzten legez kanpoko lantegi batzuk ezarri ziren Muunilinsten. Hemen gertatu zen Klon Gerretako lehen guduetako bat, non Errepublika Galaktikoko tropen buru Obi-Wan Kenobi Jedi Jenerala zegoen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2882720

 |

* Wd Datuak: Q2882720
**Atxarro** Zaraia mendilerroko mendietako bat da. Debagoiena eskualdeko azken labarrean kokatua dago, eta 796 metroko garaiera du. Zaraia mendilerroko mendien artean, seigarren txikiena da.

Irispideak
----------

Bide errazena, Arlabango mendatetik abiatzen da. Arlabango mendatea igarotzen duen errepidearen zati batean, Ama Birjinaren irudia dago. Toki hauxe da bide honen abiapuntua. Hemendik, errepidearen beste aldean dagoen malda igotzen hasi behar da, gora eta gora, Artabilla labarrerantz desbideratuz. Honen ondoren, basobide bat dator, pinu artean dagoena, mendiaren hegoaldeko lepoan. Hemendik, zailtasun handirik gabe, tontorrera hel daiteke

Berezitasunak
-------------

Tontorretik gertu, leize txikitxo eta estu bat du mendi honek.

Inguruko tokiak
---------------

Mendi honen hegoaldeko lepoa, txabola eta ehiza babeslekuz josia dago. Izan ere, oso ohikoa da inguru hortan ehiztariak ibiltzea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12254439

 |

* Wd Datuak: Q12254439
**Kingfisher konderria** (ingelesez: *Kingfisher County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kingfisher da. 2010eko zentsuaren arabera 15.034 biztanle zituen, Kingfisher kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Kingfisher konderriak 2.346,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 20,35 ura dira. Beste 2.326,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,41 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 15.034 pertsonetatik 14.052 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.022 dira. 157 beltzak edo afroamerikarrak. 445 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 38 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 337 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q267164
* Commonscat Multimedia: Kingfisher County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145435974
* LCCN: n82047529
* **Lekuak**
* OSM: 1822217
* TGN: 2001659

 |

* Wd Datuak: Q267164
* Commonscat Multimedia: Kingfisher County, Oklahoma
**Laguna Blanca** Txile eta Peruren arteko nazioarteko mugan dagoen gatz-lautada da, Andeetako Altiplano deritzonaren barruan. 19,5 km²-ko azalera hartzen du, horietatik bi herenak Peruko Tacna departamenduan daude eta herena Txileko Arica eta Parinacota eskualdean.  Hego-mendebaldeko eta ipar-ekialdeko orientazioarekin eta forma irregularrekin, gatz-lautada 4 253 m-ko altuerara igotzen da itsas mailatik. 

Gaur egun, aintzira honek Uchusuma ibaitik Caplina ibaira bideratutako urak eragindako fluxu naturalak aldatuta du.

Deskribapena
------------

Laguna Blanca sumendi handi hauek inguratzen dute: Tacora (5.988 m), Chupiquiña (5.805 m), eta higadura faseko beste sumendi inaktibo batzuk, hala nola El Fraile, Huancune, Cóndor Pico, Queñuta, Quiquisana eta Pacocahua, horien altitudeak 1.000 eta 1.600 m arteko Laguna Blanca (Aintzira Zuria) gainditzen dute. Gatz-lautada honek iparraldeko eta mendebaldeko ertzetik jaisten diren errekek garraiatutako mineralak dituzten urak jasotzen ditu. Aipagarriena Huancune mendiaren (5.567 m) ekialdeko magaletan sortzen den Queñuta erreka da eta emariak Venada errekarantz garraiatzen ditu eta hau, aintzirara. Beste ibaiadar bat, ez hain garrantzitsua, Cerro Quiquisanaren ekialdean sortzen da. Ancuyo errekaren izena hartzen duen aintziraren irteera iparraldeko muturretik sortu eta 3 km ipar-ekialdera baino ez du egiten Uchusuma ibaiarekin topo egiteko. 

Laguna Blanca gatz-lautadak borato, magnesio, potasio eta litio edukia du ezaugarri, mineral horiek aintziraren gainazal osoan zarakarra osatzen dute, euri denboraldiaren ondoren erabat lehortzen dena.

Txilen aldetik, Laguna Blanca gatzagara Ruta A-23 bidetik sartzen da eta Peruko aldetik Ruta PE-40 Bide Nazionaletik sartzen da. Trenbide bat gatzagaren hegoaldeko ertzetik igarotzen da, Txileko Arica hiritik abiatzen dena, Visviri mendatetik Boliviako nazioarteko muga zeharkatzen du eta, azkenik, Boliviako La Paz hiriburura iristen da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *"Laguna Blanca Yacimiento" in Tacna, Peru, Boron Occurrence.* .
2. 1 2  Instituto Geográfico Nacional del Perú (IGN). Carta Nacional 1:100000. Hoja 36-x (2935). Serie J631. Edición 2-IGN.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q23657515

 |

* Wd Datuak: Q23657515
**Laguna Colorada** Andeetako flamenkoen ugalketa aintzira da, hegazti migratzaileak milaka dira bertako ur mineraletan. Eduardo Abaroa Andeetako Fauna Erreserba Nazionalaren barruan dago, Bolivian, Potosino goi-ordokian .

Geografia
---------

Bere gehieneko neurriak 10,7 km luze eta 9,6 km zabal dira, 54 km²-ko azalera eta 35 cm-ko batez besteko sakonera dute. Andeetako gazi mota altuko aintzira kontsideratzen da, ipar-ekialdeko eta hego-ekialdeko sektoreetako borax uharteak ere baditu. 35 kilometroko perimetroa du.

Laguna Coloradan urteko batez besteko prezipitazioa 75 mm-koa da.Tenperaturak: ertaina 8,9; Batez bestekoa gehienez 10,7; Absolutua gehienez 17,4; Batez besteko baxuena -8,9; Gutxieneko absolutua -17,0. 

### Prezipitazio historikoa, hileko eta urteko batez bestekoa mm-tan

| Lekua | Altuera | Urt | Ots | Itsasoa | Apir | maiatza | Eka | Uzt | Abuztua | Ezarri | Urr | Aza | Abendua | Urtea |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Laguna Colorada | 4278 | 22.0 | 20.0 | 12.0 | 1.0 | 1.0 | 3.0 | 0,0 | 2.0 | 1.0 | 0,0 | 1.0 | 9.0 | 72 |
|

Konposizioa
-----------

Bere uren kolore gorria, gorri koloreko sedimentuengatik eta alga mota batzuen pigmentuengatik da, uraren tonuak, marroi kolorekoak eta gorri bizikoak dira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Fuente: Plan Estratégico de Desarrollo Económico Local/Regional 2005 – 2015. Mancomunidad "Gran Tierra de Los Lípez". Ministerio de Participación Popular.
2. ↑    *Servicio Nacional de Meteorología e Hidrología.* .

Kanpo estekak
-------------

* [ Laguna Colorada aintzirari buruzko argazki-erreportajea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1327873
* Commonscat Multimedia: Laguna Colorada

---

 |

* Wd Datuak: Q1327873
* Commonscat Multimedia: Laguna Colorada
*Artikulu hau antzezlanari buruzkoa da; filma gaitzat duena beste hau da: «La casa de Bernarda Alba (filma)»*
***La casa de Bernarda Alba*** ("Bernarda Albaren etxea") hiru ekitalditan banatutako antzezlana da, Federico García Lorcak idatzitakoa, antza denez 1936an, eta 1945ean estreinatutakoa Buenos Airesen.

Antzezlan honek Bernarda Albaren istorioa kontatzen du, 60 urterekin bigarren aldiz alargundu ostean hurrengo 8 urteetan goitik-behera doluz jantzita bizitzea erabakitzen duena. Pertsonaiaren ezaugarririk nabarmenena haren erlijio-fanatismoa izan daiteke. Berarekin batera bost alaba bizi dira, Angustias, Magdalena, Amelia, Martirio eta Adela. Emakumeen abizena sinbolikoa da eta sexu-garbitasuna adierazten du. Bestela, lan osoan zehar gizonezko pertsonaiarik ez da agertzen eszenatokian.

Funtsean lan honetan bi ideologia ezberdinen arteko borroka gertatzen da: Bata, autoritarioa, Bernardaren partez egina. Bestea, askatasunarena, Adela, Martirio eta Maria Josefaren partez egina.

Ikus, gainera
-------------

* Gaztelaniazko literatura

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**Antzezlan osoa "on-line"

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q822850
* Commonscat Multimedia: La casa de Bernarda Alba

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 175923703
* BNE: XX1987200
* BNF: 120844512 (data)
* GND: 4393983-1
* LCCN: n2018034266
* SUDOC: 059887001
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q822850
* Commonscat Multimedia: La casa de Bernarda Alba
Barra Kodearen eraikina, babes ofizialeko etxebizitzetarako eraikia Donostian.
**Babes ofizialeko etxebizitza** (**BOE** gisa laburtua euskaraz, *VPO* edo *Vivienda de Protección Oficial* gaztelanaz) Hego Euskal Herriko administrazioek araututako etxebizitza mota bat da, tamaina, ezaugarriak eta prezioa erregulatuta dituena. Helburua da merkatuko etxebizitza ohikoan garestiegietara sarbiderik ez duten herritarrei etxea edukitzeko aukera erraztea, ongizate estatuaren zerbitzu gisa.

Ezaugarriak
-----------

Honako ezaugarriak izan ohi dituzte:

* Etxebizitza jaso eta abantaila fiskal edota ekonomikoak lortu ahal izateko aurrezarritako baldintza batzuen araberakoa da.
* Ohiko eta behin betiko bizitza izatera bideratuta dago.
* Gehienezko azalera mugatua dago.
* Salerosketarako muga jakin batzuk dituzte jabeek, behin eskuratutakoan. Etxeak BOE izaten jarraitzen duen bitartean, administrazioak du etxearen salmenta prezioa erabakitzeko eskumena, eta erosteko lehentasuna ere badu.

Mota desberdineko etxebizitzak daude: dministrazioak kudeatzen daituenpromozio publikokoak, eta romozio pribatukoak ere bai. Alokairu arauturako sortzen diren etxebizitzak ere badaude.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Gaztebizz - Gazte Informazioa - Etxebizitza - Zer da BOE bat?» *www.gaztebizz.eus* (Noiz kontsultatua: 2018-08-29).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6164226
* Commonscat Multimedia: Social housing in Spain

---

 |

* Wd Datuak: Q6164226
* Commonscat Multimedia: Social housing in Spain
Txistulariak eta dantzariak (2017)
**Lantzeko zortzikoa** bereziki Nafarroakoako Lantz herriko ihauterian sortutako dantza folklorikoa da. Ihauterietako astearte goizeko ibilaldi baten ondoren, Miel Otxin (espiritu txarrak itxuratzen dituen lapur gaiztoa da, erraldoi handia) tiroz hil eta sutan erretzen dute, herritarrek suaren inguruan zortzikoa dantzatzen duten bitartean.

Pausoka dantzan ikasten laguntzeko lehen ahalegina izan zen bideoa ikusiena izan zen 2022an dantzan.eus atarian. Euskal Herriko plazetan gehien dantzatzen den euskal dantzetako bat da zortziko hau. Lantzen bai, baina Baztanen, Malerrekan, Bortzirietan... ere dantzatzen da, bakoitzean tokian tokiko bere bereizgarriekin. Horietan guztietan oso garrantzitsua da musikak markatzen digun pultsoa edo patroi erritmikoa argi izatea eta horren arabera mugitzea gure oinak.

Lantzeko ihauterien jatorria ezezaguna da, baina antzinako tradizioa dela dirudi, agian erdi arotik datorrena. Espainiako gerra zibilaren ondotik, ihauteriak debekatuak izan ziren. 1964an ihauteriak berreskuratzeko ekimena abiatu zuten herritarrek, hainbat historialarien laguntzaz, tartean Julio Caro Baroja eta haren anaia Pio Caro Baroja.

* Miel Otxin pertsonaiaMiel Otxin pertsonaia
* TxatxoaTxatxoa
* Lantzeko plazan 2017Lantzeko plazan 2017
* Lantzeko plazan 2017Lantzeko plazan 2017
* Ziripot arrastakaZiripot arrastaka

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Quintana, Miguel Angel.  (1989). «Lantzeko Ihauteria (11' 40 *unetik aurrera)»* *filmoteka.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-01-02).
2. ↑     *Lantzeko ihauteriak.*  (Noiz kontsultatua: 2020-02-28).
3. ↑    dantzancom. «2022 Dantzan: 10 bideo eta 10 albiste ikusienak» *dantzan.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
4. 1 2    pausoka. «1.1 Zortzikoa pausoka» *dantzan.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-01-01).
5. ↑     *Lantzeko ihauteriak.*  (Noiz kontsultatua: 2020-02-28).

Kanpo estekak
-------------

* «1.1 Zortzikoa pausoka» Ikasi pausoka. *dantzan.eus*
* Lantzeko Inauteriak.
* Lantzeko inauteria
Balmhornhütte Suitzako mendi babeslekua.
**Mendi babeslekua** edo **mendi-aterpea**, mendizale eta bidezidor kirolzaleei ostatua eman eta horren ezean haiek eguraldien aldaketetatik babesteko eraikuntza bat da. Mendi edo landaguneetan izaten dira, hiri, heri eta komunikabideetatik urrun.

Ezaugarriak
-----------

Mendi babesleku tradizionalek oinarrizko zerbitzuak baino ez dituzte: komunak, sukalde komunitarioa, ostatua eta gela, gainontzeko mendizaleekin batera erabiltzeko. Babesleku berriek, ordea, hotelen zerbitzuak eskaintzeko joera dute, otorduak eskainiz besteak beste.

Mendi talde baten jabegokoak izaten dira; taldeko bazkideek erraztasun handiagoak izaten dituzte erabiltzeko. Kudeaketaz guardiak arduratzen dira, mendi taldeak berak izendatuak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q182676
* Commonscat Multimedia: Mountain huts

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4133004-3
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 489

 |

* Wd Datuak: Q182676
* Commonscat Multimedia: Mountain huts
**BBC Music Magazine** hilabetekari britainiarra da, eta musika klasikoa du ardatz nagusi.

Historia
--------

1992ko irailean argitaratzen hasi zen, BBC Worldwide, BBCren filial komertzialaren eskutik, Warner Music Enterprisesekin batera. 2012tik Immediate Media Company da editorea.

1993tik aldizkariak AEBetako edizio bat du. EdukietanBBC Radio 3 irratiaren materialak argitaratzen dira nagusiki, musika klasikoarekin lotuak, baina jazz eta world music. atalak ere badaude. Aldizkaria audio CD batekin banatzen da, askotan BBC kateak eginiko lan luzeen grabaketak. 37.530 aletako tirada du, eta irabaziak BBCra itzultzen dira. Artikuluen gaiak anitzak dira, hala nola zuzendari famatuei buruz edo XXI. mendeko musika klasikoaren joerak. Besteak beste, Andrea Gonzalez Caballero gitarra jole euskalduna ere aipatua izan da bertan.

BBC Music Magazineren aurreko editoreen artean Helen Wallace eta Oliver Condy daude. 2022ko urtarriletik editorea Charlotte Smith da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Joe Logan.  (29 November 1994). «When Words Fail» *Philly*.
2. ↑   Karen Kaplan.  (7 February 1995). «Company Town» *Los Angeles Times*.
3. ↑   Karen Kaplan.  (7 February 1995). «Company Town» *Los Angeles Times*.Karen Kaplan (7 February 1995).
4. ↑   Shave, Nick.  (October 2009). «The Shape of Sounds to Come» *BBC Music Magazine* (Andrew Davies) 18 (1): 26–32..
5. ↑   «ANDREA GONZÁLEZ ​- GUITARRISTAS  -  Arte de Vivir el Flamenco» *elartedevivirelflamenco.com* (Noiz kontsultatua: 2023-04-24).
6. ↑   Freya Parr.  (2021-11-09). «BBC Music Magazine announces Charlotte Smith as its new editor» *Classical Music.com (BBC Music Magazine)*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1450778
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155150310

 |

* Wd Datuak: Q1450778
**B6 bitamina** oso antzekoak diren hainbat konposaturen talde bati, B taldearen bitaminen barruan daudenei, ematen zaien izena da. B6 bitaminaren zazpi forma ezagutzen dira.

Gernuaren bidez kanporatzen dira gorputzetik eta karbohidratoen, proteinen eta gantzen sintesian hartzen dute parte. Batez ere leketan, patatetan, garian, haragian eta zerealetan daude eta batez beste 0,5 g ume batek eta 1,6 g nagusi batek behar ditugu.

Honen gabezia (arraroa den arren), hainbat drogen kontsumoarengatik edota proteinen kontsumo handiagatik ager daiteke eta honek,nerbio zein larruazaleko arazoak eragin ditzake; depresioak besteak beste. Honez gain: anemia, nekea, bertigoa, konjuntibitisa eta goragalea eragin ditzake.

Kantitate handitan beharko da, baldin eta proteinetan altuak diren dietak egiten bagaude. Gainera pisua galtzen lagun diezaguke, metatuta ditugun grasetatik energia hartzen laguntzen digulako.

Kirolarien artean oso bitamina ezaguna da, muskuluen errendimendua eta energia areagotzen duelako, esfortzu handiago baten beharra dagoenean gibelean eta muskuluetan dagoen glukogenoa askatzen duelako.

Bitamina hau oso hauskorra da bere kontserbazioari dagokionez. Izoztutako janarietan % 40ean jaisten da haren kantitatea, eta kontserbatuetan % 45eam.

Funtzioak
---------

* Karbohidratoak eta gantzak metabolizatzeko kofaktore gisa jokatzen du
* Proteinen transformazio metabolikoan parte hartzen du
* Zirkulazioa hobetzen du, homozisteina (beharrezkoak ez ditugun azidoak) nibelak txikitzen dituelako
* Urdailerako, azido klorhidrikoaren ekoizpenean laguntzen du
* Nerbio-sistema egoera onean mantentzen du
* Sistema immunologikoa funtzionamendu onean mantentzen du
* Odoleko hemoglobinaren ekoizpenean parte hartzen du
* Behar-beharrezkoa da niazina eta B3 bitamina eratzeko
* B12 bitaminaren xurgapenean laguntzen du
* Hainbat sustantzia zerebral ekoizten ditu, eta bakoitzaren umorea erregulatzen du(pertsona askori depresioetatik eta estresetik ateratzen laguntzen die)
* ADN eta ARN -aren sintesian laguntzen du
* Espasmo muskularrak eta hanketan karranpak edukitzeko joera duen jendeari lagun diezaioke
* Ahoko lehortasuna txiki dezake

Gabeziari lotutako sintomak
---------------------------

Batetik, azaleko arazoak: ilearen erorketa, ahoko eta mingaineko ultzerak, azalean erupzioak eta dermatitisa.
Bestetik nerbio sistemako arazoak sortzen ditu: haserrekortasuna, urduritasuna, antsia eta depresioa hala nola eta azkenik ahulezia eta argaltzea: muskuluen masa jaisten du eta agortze dakar.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q205130
* Commonscat Multimedia: Vitamin B6

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119398585 (data)
* LCCN: sh85143967
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MedlinePlus: 002402
* MeSH: D025101
* **Kimikako identifikadoreak**
* Número CAS: 8059-24-3
* ChEBI: 27306
* **Biologiako identifikadoreak**
* MGI: 8059-24-3

 |

* Wd Datuak: Q205130
* Commonscat Multimedia: Vitamin B6