*Artikulu hau Pio Caro Barojari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Baroja».*

**Pio Caro Baroja** (Madril, Espainia, 1928ko apirilaren 5a - Málaga, Espainia, 2015eko azaroaren 30a) idazlea, zinema zuzendaria eta dokumentalgilea izan zen, Euskal Herrian eta bereziki Nafarroan lan handia egina. Folklorearen inguruko dokumentalak zuzentzeaz eta gai askoren inguruko liburuak idazteaz gain, lan asko egin zuen Pio Baroja idazlearen eta Julio Caro Baroja historialari eta antropologoaren obren zabalkunderako; osaba zuen lehena, anaia bigarrena.

Bizitza
-------

Zuzenbide ikasketak egin zituen. Ondoren, 1953an Mexikora alde egin zuen, eta han sartu zen zinemagintzan, kritikari gisa. Italiar neorrealismoaren alde egin zuen, eta higikunde horri buruzko liburu bat idatzi zuen, *El cine neorrealista italiano*. Mexikon, gainera, dokumentalak egin zituen. Mexikar zinema etnografikoak eta eskola neorrealistaren mirespenak eragin handia izan zuten Caroren ondorengo karreran, dokumentalaren ingurukoa izan baitzen beti.

Espainiara itzulita, etengabe jardun zuen lanean. Anaiarekin batera, Documentales Folclóricos de España ekoiztetxea sortu zuen, desagertzear ziren herri-usadio eta jaiak gordetzeko helburuaz, eta Espainiako eta Euskal Herriko folkloreari eta tradizioei buruzko dokumentalak filmatzeari ekin zioten, NO-DO sailerako lehenik, Espainiako Telebistarako gero: *Los diablos danzantes* (1964), *El carnaval de Lanz* (1964), *La Virgen de la Peña* (1964), *Las botargas* (1965) eta *La última vuelta del camino* (1965).

1966an Espainiako Telebistako bigarren katean hasi zen lanean, eta bertan film labur asko egin zuen: *Deportes vascos*, *Carta de Murcia*, *Pescadores gallegos*, *En un lugar de la Mancha*, *El principado de Asturias*, *El País Vasco*. TVEko zenbait sailen arduradun egin zuten (*Fiesta*), eta hartarako egin zituen *El valle de Iraurgui* (1966), *Bertsolaris*, *Las figuras bíblicas de Puente Genil* (1967), eta abar.

1972an, lan bat debekatu ziotela-eta, utzi egin zuen Espainiako Telebista, eta orduantxe egin zituen lanik nagusiak: *Las cuatro estaciones* (1970-1972), Vianako Printzea erakundearentzat egindako bi ordu eta erdiko dokumentala, eta *Guipúzcoa* (1976-1979), Donostiako Kutxak eskatutako hiru orduko dokumentala. 1982an TVEra itzuli eta *Baroja a través de Baroja* eta *El mayorazgo de Labraz* egin zituen, azken hori lau ataleko saila, bere osabaren eleberrian oinarritua.

*Haizegua. El viento sur* poema liburua ere argitaratu zuen (Pamiela, 1994). Pio Caro Barojak idatzitako poemak jasotzen zituen liburu horrek, jatorrizko bertsioaren ondoan —gaztelaniazkoa— euskarazkoa zutela.

Filmografia
-----------

* *El mayorazgo de Labraz* (1983, minisaila)
* *Navarra, las cuatro estaciones* (1972)
* *Las vidrieras de la catedral de Toledo* (1972)
* *De mar a mar por los Pirineos* (1971)
* *El castillo medieval* (1969)
* *La ciudad medieval* (1969)
* *El pueblo medieval* (1969)
* *Romería de la Virgen de la Peña* (1969)
* *El País Vasco de Pío Baroja* (1967)
* *Fiesta. Bersolaris. Poetas populares vascos* (1967)
* *El País Vasco* (1966)
* *La última vuelta del camino* (1965)
* *El carnaval de Lanz* (1964)
* *Los diablos danzantes* (1964)
* *El Greco en Toledo* (1959)
* *El entierro del conde de Orgaz* (1959)

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. 1 2   Zabala, Juan Luis.  (2015-11-30). «Pio Caro Baroja idazle eta dokumentalgilea hil da»  *Berria*.

Ikus, gainera
-------------

* Dokumentalak Euskal Herrian

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q609071
* Commonscat Multimedia: Pío Caro Baroja

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 49248487
* ISNI: 0000 0004 4242 4282
* BNE: XX1025579
* BNF: 12072052m (data)
* GND: 119388901
* LCCN: n87826507
* SUDOC: 029002737
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 29392
* Lur: 01263/eu\_c\_0333/c0333
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 17455
* Persée: 250690

 |

* Wd Datuak: Q609071
* Commonscat Multimedia: Pío Caro Baroja


  


| * i
* e
* a
Argizaiola Saridunak |
| --- |
| 1992–2000 | 
* 1992 Jon Bilbao
* 1993 Bernardo Estornes Lasa
* 1994 Eusko Ikaskuntza / Euskaltzaindia
* 1995 Koldo Larrañaga, Benito Ansola, Pio Caro Baroja, Fernando Larrukert, Nestor Basterretxea, Euskadiko Filmategia
* 1996 Antonio Zavala
* 1997 Bittor Kapanaga
* 1998 Juan Jose Agirre
* 1999 Jose Maria Jimeno Jurio
* 2000 Klaus Niebel

 |
| 2001–2010 | 
* 2001 Juan San Martin
* 2002 Labayru ikastegia
* 2003 Gerardo Bujanda
* 2004 Txillardegi
* 2005 Gotzon Garate
* 2006 Jakin
* 2007 Maiatz Elkartea
* 2008 Juan Zelaia
* 2009 Euskal Herriko andereñoak
* 2010 Imanol Urbieta

 |
| 2011–2020 | 
* 2011 Iñaki Beobide
* 2012 Benito Lertxundi
* 2013 William Douglass
* 2014 Anuntxi Arana
* 2015 Durangoko Azokaren sortzaileak

 |
| Durangoko Azoka |