recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kriston** 2003 urtean sortutako Bermeoko rock taldea izan zen.

Historia
--------

Kristonen hastapenak 1991an kokatzen dira, oraindik 16-17 urteko gaztetxoak zirela.

Orduko taldearen izena "Kriston Moroie" zen eta debuta 1992ko ekainean egin zuten Bermeoko herriko Artza frontoian. Lehen grabaketa 1994ko Maiatzean heldu zen, Bilboko Rock Studiosen jabe zen Carlos Kreator-en eskutik. Maketa ia zuzenean grabaturiko 6 abestik osatzen zuten.

Urte pare bat gehiago jarraitzea posible izan zen arren, azkenean taldea bertan behera uztea erabaki zuten.

2003an berriro batzearen ideia izan zuten. Taldekide berriak sartu ziren eta taldearen izena pixka bat aldatu zuten: Kriston.

Lehen kontzertua 2003ko udan eman zuten. Lehen CDa 2004ko udan Bermeoko Bastarre Audio Records-en grabaturiko "Mugak gaindituz" izan zen.

2005ean Kriston taldeak bere lehen diskoa kaleratu zuen, 'Ni, Zu... Gu' izenburukoa. Hamar abestiz osatutako diskoa zen eta Extremoduro taldeko kideek sortutako Muxik disketxeak argitaratu zuen. Kanta guztien doinuak bermeotarrek sortu zituzten, eta bi abestiei ez beste guztiei letra beraiek jarri zieten. Gabriel Arestiren Nire aitaren etxea defendituko dut olerkiaren bertsio bat sartu zuten lan berrian eta bi abestitan, Alex Sardui eta Haimar Arejitaren laguntza izan zuten.

Taldeko kideek estilo ezberdinak gustuko bazituzten ere, AC/DC eta heavy talde klasikoen eragina antzematen zen diskoan. Partaideek, euskal taldeen artean Kuraia eta Gatibu zituzten gustukoen.

Agian beraiek eskainitako kontzerturik ezagunena Bilboko Aste Nagusian izan zen 2006ko abuzturaren 19ean. Bertan, Zorrotzaurre alboan dagoen Botikazaharrean gaueko 24ː00etan eta Turbonegro taldearentzat "telonero" lanak eginez milaka pertsonen aurrean kontzertua eman zuten.

Partaideak
----------

* Aitor Zulueta (abeslaria)
* Egoitz Azazeta (gitarra)
* Arkaitz Ortuzar (gitarra)
* Unai Uriarte (bajoa)
* Igor Figero (bateria)

Diskografia
-----------

* *Mugak gaindituz* (2004)
* *Ni, Zu...Gu* (2005)

Azken CD honen abestiak beheko hauek dira, horietako batzuk youtuben ikusgai daudeː

1.- Amets

2.- Hegaletan

3.- Zuloa

4.- Harresia

5.- Zurekin

6.- Noiz Arte

7.- Trago Baten

8.- Egia

9.- Itsugor

10.- Nire Aitaren Etxea

Eta "Kriston Moroie" taldea zenekoaː

* *Kriston Moroie*ː "Odolaren usaina"ː

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑
11. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61363780

 |

* Wd Datuak: Q61363780
**Kroaziako Estatu Independentea** (kroazieraz *Nezavisna Država Hrvatska*, NDH) estatu txotxongiloa izan zen, Bigarren Mundu Gerran Alemania Naziak sorturikoa. Estatua 1941eko apirilaren 10ean eratu zen, Jugoslavia Ardatzeko potentziek inbaditu zutenean. Bosnia-Herzegovina osoa beretu zuen NDHk, Serbiako zenbait zonalderekin batera. Teknikoki, herrialdea monarkia eta protektoratu italiarra izan zen 1941eko maiatzaren 19ko Erromako ituna sinatu zenetik, 1943ko irailaren 8an jazotako Italiaren kapitulaziora arte, baina errege izateko aukeratuak, Aostako Aimone printzeak, kargua hartzeari uko egin zion, Italiak gehiengo kroaziarra zuen Dalmaziar kostaldea beretu izanarekin ez zetorrelako bat.

Izatez kontrola gobernuan zegoen Ustaxe mugimendu faxistaren eta bere *Poglavnik*aren, Ante Pavelić, esku zegoen, zeinak eragin alemaniarraren pean zeuden batez ere. Bere lehen bi urteetan, 1943ra arte, estatuak jabekide izan zituen Italia eta Alemania. Gainera, Dalmazia erdialdea zuzenean beretu zuen Italiak, *Mare nostrum* italiar bat sortzeko helburuan aurrera egiteko modura. Eragin italiarra 1943an amaitu zen, Benito Mussolini lider faxista egotzi ondoren.

Kroaziako Estatu Independentearen arraza-jomuga izan ziren juduak, serbiarrak eta ijitoak. Haien aurka eskala-handiko genozidio kanpainak egin ziren, Jasenovac kontzentrazio-esparrua moduko lekuetan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q153128
* Commonscat Multimedia: Independent State of Croatia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 268248089
* LCCN: n88221203
* NKC: ge132300
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q153128
* Commonscat Multimedia: Independent State of Croatia
**La Plata konderria** (ingelesez: *La Plata County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Leadville da. 2010eko zentsuaren arabera 51.334 biztanle zituen, La Plata kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

La Plata konderriak 4.402,22 kilometro koadro ditu. Horietatik 19,76 ura dira. Beste 4.382,46 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,09 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 51.334 pertsonetatik 47.301 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.056 dira. 176 beltzak edo afroamerikarrak. 2.554 amerikar natiboak ziren eta 30 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 266 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 58 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 949 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q128096
* Commonscat Multimedia: La Plata County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131363026
* LCCN: n81127593
* NARA: 10039120
* **Lekuak**
* OSM: 416515
* TGN: 2000225

 |

* Wd Datuak: Q128096
* Commonscat Multimedia: La Plata County, Colorado
**Shamsher Singh**,  (Attari, Amritsar, Punjab, India, 1997ko uztailaren 29a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Surender Kumar, Varun Kumar, Birendra Lakra, Vivek Prasad, Dilpreet Singh, Gurjant Singh, Harmanpreet Singh, Hardik Singh, Mandeep Singh, Manpreet Singh, Rupinder Pal Singh, Shamsher Singh, Simranjeet Singh, Nilakanta Sharma, P. R. Sreejesh, Sumit, Lalit Upadhyay eta Amit Rohidas-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Shamsher Singh» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Shamsher Sing» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85800653

 |

* Wd Datuak: Q85800653
***Jesus doktoreen artean*** Albrecht Dürer margolari bavariarraren lana da. 1506an margotu zuen eta gaur egun Madrilgo Thyssen-Bornemisza Museoan ikus daiteke. Margolariak lan hau Venezian egin zuen, hara egin zuen bigarren bidaian, eta bost egunetan osatu zuen. Margolana egin zen data liburu batetik ateratzen den paper batean irakur daiteke. Espezialisten arabera obra honetan Europa Iparraldeko eta Italiako pizkundeak lotzen dira.

Historia
--------

Margolan hau urtetan Erromako Barberini jauregian egon zen jarrita. Jauregi hori, izena dioen moduan, Barberini familia ospetsuarena zen. 1930. urtearen inguruan Benito Mussoliniren gobernuak Barberinitarren arte-lan batzuk Italiatik kanpora eramateko baimena eman zuen, tartean hau; honekin batera Caravaggioren *Santa Katalina Alexandriakoa* margolana ere joan zen. Geroztik biak Suitzako galeria batean egon ziren. Azkenik, berriro biak ere Thyssen-Bornemisza familiak erosi zituen eta orduan Dürerren sinadura deskubritu zen margolan honetan. 1992tik Madrilgo Thyssen-Bornemisza Museoan kokatu ziren.

Azterketa
---------

Margolan honek oso beteta dagoela ematen du, jendez gainezka, eta hori lortzeko artistak zazpi erretratu egin zituen, margolan osoa horrela betez; halaber, eskuek presentzia handia dute, eztabaida adierazteko. Guztiak tentsioa eta eztabaidaren sentzazioak trasmititzen ditu. Lanaren oinarria Lukasen Ebanjelioan dago. Horren arabera, Jesus gurasoekin Jerusalemera joan zen eta, gurasoek jakin gabe, hantxe gelditu zen. Konturatu zirenean bueltatu eta tenpluan aurkitu zuten, hango doktoreen artean hitz egiten.

Taldearen erdian Jesus ikusten dugu, gazte irudiarekin, pentsakor. Haren inguruan agertzen diren doktoreen aurpegi batzuek mesfidantza eta Jesusen aurkako jarrera adierazten dute, esaterako haren ezkerrean dagoena. Beste kasu batzuetan interesa eta errespetua antzeman daiteke, adibidez eskuinean dagoenaren aurpegian. Liburuen presentzia, halaber, nabaria da, horren bidez eztabaidaren maila intelektuala adieraziz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Romano, E. ed. (2005). Durero. *Los Grandes Genios del Arte*, 24.liburuki Madril: Unidad Editorial. 192.or. ISBN 84-96507-00-9.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**: Thyssen-Bornemisza Museoaren webguneko komentarioa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2448065
* Commonscat Multimedia: Christ among the Doctors by Dürer

---

 |

* Wd Datuak: Q2448065
* Commonscat Multimedia: Christ among the Doctors by Dürer
**Shamash-shum-ukin**, Babiloniako XI. dinastiako errege bat izan zen, K.a. 668 eta K.a. 648 bitartean gobernatu zuena.

Boterea, bere anaia eta Asiriako errege zen Asurbanipalen eskutik jaso zuen, Asiria eta Babiloniako koroa bikoitzari uko egin ziona, honela, bien aita zen Asarhaddonen naia betez. Egia esan, orain, Babiloniako erresuma, Borsippa, Sippar, Babilonia eta Kutha hirietara eta euren inguruko tokietara mugatua zegoen, eta, ondorioz, Shamash bere anaiagatik jeloskor zegoen, nork, gazteagoa izanda, inperioaren zatirik handiena jaso zuen.

K.a. 652an matxinatu egin zen, Asiriaren ohiko etsaiak ziren Elam, Egipto, Itsasoko Herrialdea eta printze arabiar eta siriarren laguntza jasoz. Asiriak, ohikoa zen bezala, motel erreakzionatu zuen, baina gupidarik gabe, zen gerra makina bezala, matxinatu guztiak garaituz. Babiloniar erregea, garaitua eta hila izan zen, bere ordez, Kandalanu jarri zelarik, nor, errege titulua zeraman arren, asiriar gobernari bat baino ez zena.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Asurbanipal** | **Babiloniako erregea**K.a. 668-K.a. 648 | Ondorengoa**Kandalanu** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q391038
* Commonscat Multimedia: Shamash-shum-ukin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 69771887
* GND: 120907747
* SUDOC: 077783301
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q391038
* Commonscat Multimedia: Shamash-shum-ukin
Sallako armarriaSallako armarria
**Sallako armarria** (finlandieraz, *Sallan vaakuna*) Finlandia iparraldean dagoen Salla udalerriaren ikur nagusia da.

Armarria Kaj Kajander artista helsinkiarren lana da eta 1961eko urtarrilaren 24an udalbatzak Sallako armarri ofizialtzat hartu zuen (Barne Ministerioak urte bereko apirilaren 21ean onartu zuen). Egileak, bertan agertzen diren irudiekin, udalerriko natura eta paisaiak adierazi nahi izan zituen. Atzealde urdinaren gainean, zilarrezko arku bat dago. Hain zuzen, arku edo uztai honek Sallako inguru eta bazter muinotsuak irudikatzen ditu, Finlandiako ipar-ekialdean ohikoa den parajea; gainera, aipatzekoa da, muino hauek elkartzen dituzten parke nazionalak direla, gaur egun, udalerriaren diru-sarrera iturri nagusia. Azkenik, bada armarriari egin izan zaion beste interpretazio bat ere; izan ere, zilarrezko arku horrek zubi baten itxura du eta, baliteke, Kajanderrek Sallako Errusia eta Finlandiako mugari eginiko keinua izatea .

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Suomen kunnallisvaakunat.*  Suomen Kunnallisliitto, 161 or. ISBN 951-773-085-3..

Ikus, gainera
-------------

* Salla
* Lappiko armarriak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11892085

 |

* Wd Datuak: Q11892085


| * i
* e
* a
Lappiko armarriak |
| --- |
| Udalerriak | Enontekiö • Inari • **Kemi** • **Kemijärvi** • Keminmaa • Kittilä • Kolari • Muonio • Pelkosenniemi • Pello • Posio • Ranua • **Rovaniemi** • Salla • Savukoski • Simo • Sodankylä • Tervola • **Tornio** • Utsjoki • Ylitornio | Lappiko armarria |
| Aspaldikoak | Alatornio • Karunki • Kemijärvi (1960-1972) • Petsamo • Rovaniemi (1930-2005) |
| **Lappi** • **Laponia** • **Finlandia** |
**Kériolet jauregia** (bretainieraz: *Maner Kerioled*, frantsesez: *Château de Kériolet*) Bretainiako Concarneau hirian dagoen jauregi bat da. Eraikin pribatua den arren 1984an Frantziako monumento historiko izendatu zuten bere aurrealdea dela eta.

Historia
--------

Frantziako Bigarren Inperioaren garaian, 1850 hamarkadan, Charles Chauveau Zénaïde Narichkine-Ioussoupov printzesa errusiarrarekin elkartu zen eta Chauveauko konde titulua eskuratu zuen. Zénaïde printzesak jauregi bat eraiki zuen eta Joseph Bigot arkitekto frantziarrak diseinatu zuen Kériolet jauregia. 1882an Chauveau hil egin zen eta honek arrebari eman bazion ere Zénaïdek berriz erosi eta Finistère departamenduari erabiltzen utzi zion.

1956an Zénaïderen biloba zen Feliks Jusupov printzeak jaso zuen eta honek berarentzat hartu zuen. Hau 1967an hil zen eta ondorengoek 1971 urtean Concarneauko udalari saldu zioten. 1984an Frantziako monumento historiko izendatu zuten, baina egoera eskasean zegoen dagoeneko. 1988an Christophe Lévèque-k erosi zuen eta berriztu egin zuen. Pribatua izan arren publikoari irekita dago.

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2969508
* Commonscat Multimedia: Château de Kériolet

---

* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00089890

 |

* Wd Datuak: Q2969508
* Commonscat Multimedia: Château de Kériolet
**Lac qui Parle konderria** (ingelesez: *Lac qui Parle County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Madison da. 2010eko zentsuaren arabera 7.259 biztanle zituen, Lac qui Parle kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Lac qui Parle konderriak 2.015,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 33,64 ura dira. Beste 1.981,39 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,6 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.259 pertsonetatik 7.148 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 108 dira. 17 beltzak edo afroamerikarrak. 10 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 29 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 52 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486261
* Commonscat Multimedia: Lac qui Parle County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154781081
* LCCN: n81093317
* NARA: 10046818
* **Lekuak**
* OSM: 1834229
* TGN: 7021314

 |

* Wd Datuak: Q486261
* Commonscat Multimedia: Lac qui Parle County, Minnesota
**Sithak** Star Warseko fikziozko unibertsoan Barne Indarraren alde ilunaren jarraitzaileak dira. Jedi zaldunen antagonista eta etsai naturalak dira.

Historia
--------

Star Warsen historian Sith Ordena, Xendor izeneko Jedi Zaldun disidente bat benetako boterea Jedi maisuek erakutsi zuten bezala meditazioan ez baizik eta emozioetan zegoela pentsatzen hasi zenean sortu zen. Jedien eta disidente honen arteko tentsioa haziz eta haziz joan zen gatazka Yavingo gudua gertatu baino 24.900 urte lehenago gertatu zen arte.

Gatazka honek, Jedi Banaketa Handia deitua, Errepublika Galaktikoaren aurkako borroka baten ondoren Jedi Ilunak kanporatuak izatea eragin zuen. Talde disidente honek, espazioan noraezean urte asko eman ondoren, bizitoki bat aurkitu zuen, Korriban, mundu mortu bat, soilik Sithak bizi zirena, Barne Indarra berez erabiltzen zuten eta zerbait magikotzat jotzen zuten izaki erlatiboki primitibo batzuk. Jedi Ilunek arraza berri horretan aukera bat ikusi zuten, eta laster, antzinako Sithak eta Jedi Ilunak mestizatu egin ziren eta Sith Inperioa jaso zuen inperio handi bat sortu zuten.

Sith Inperioak Korribanetik (antzinako Sithen lurraldea) Ziosteraino zihoazen ehundaka mundu zituen. Hierarkitutako inperio bat zen: esklabu, ingeniari, massassi (gerlariak) eta Sith Lordez osatua zegoen (azken hauek Sith boteretsuetan, kontseiluko lordak eta inperio guztiko autoritate nagusia zen Sithen Jaun Ilunean banatuak).

Marka Ragnosen agintaldiaren ondoren 20.000 bake urteak hautsi ziren Sith Inperioan. Hogei mila urte hauetan Marka Ragnosen aurreko Jaun Ilun bakarra ezagutzen da: Ajunta Pall.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q51771
* Commonscat Multimedia: Sith

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2016001780

 |

* Wd Datuak: Q51771
* Commonscat Multimedia: Sith
*Artikulu hau Egiptoko erreginari buruzkoa da; Bahraingo uhartea gaitzat duena beste hau da: «Sitra (Bahrain)»*
**Sitra** Egiptoko XIX. dinastiako lehen erregina izan zen. Bere izenak, literalki, "Raren alaba" esan nahi du (Satra edo Sitre bezala idatzia ikus daiteke). *Erregearen alaba* tituluaren faltak errege familiakoa ez zela adierazten dute.

Dirudienez, Sitra Behe Egiptoko militarren familia batekoa zen, eta Egiptoko XVIII. dinastiako azken faraoia izan zen Horemheben erregealdian, erresumako bigarren gizonik boteretsuena zen Paramesu chaty eta militarraren emaztea zen, oso edadetua egon arren tronura lotua izan zena. Suposatzekoa da, beraz, Sitra garai hartan emakume oso heldu bat izatea, jakina baita garai hartan bere seme Setik hogeitamar urte inguru zituela.

Horemheb hil ondoren, Paramesu bihurtu zen errege Ramses I.a izenarekin, Egiptoko Inperio Berriaren azken dizdira garaia eta krisiaren hasiera izango zen dinastia berri bat sortuz. Sitra, orduan, Errege Emazte Handi bezala koroatua izan zen, eta beti bere senarrarekin egon zen honen bi urteko erregealdi laburrean. Ramses I.a hil ondoren, Sitraren seme Seti bihurtu zen errege Seti I.a izenarekin, bere aurrekoen ekarpenei esker Egiptori aurreko dizdira itzuliz, Akenatonen erregealdi zail eta gatazkatsuaren ondoren. Sitraren pausoak orduan galtzen dira, bere adina zela eta, bere semearen erregealdian hil izana oso litekeena delarik. Ziurra da, edozein kasutan, bere semea baino beranduago ez zela hil, ez baitzuen erregeordetzarik bete bere biloba Ramses II.aren erregealdian bere semearen heriotza goiztiarraren ondoren.

Sitra gaur egun Erreginen Harana bezala ezagutzen den nekropoliaren sortzailetzat hartzen da, Errege Emazte Handiak eta XIX. eta XX. dinastietako faraoien seme printze batzuk lurperatuak izan ziren tokia.
**Jaina Solo** Star Wars film sagaren unibertsoko pertsonaia bat da, honen abenturak saga jarraitzen duten Unibertso hedatuko liburuetan topa daitezkeelarik.

Jaina Solo bi neba-arreben artean nagusiena da, Han Soloren eta Leia Skywalker Printzesaren seme-alabak. Bi neba ditu, bere anaia bikia Jacen Solo eta txikiagoa den Anakin Solo.

Yuuzhan vongen inbasioan, aktiboki parte hartu zuen Errepublika Berriaren defentsan. Lehenik Rogue Squadroneko pilotu bezala eta ondoren borroka ehiza-ontzi eskuadroi baten buru bezala. Bere gurasoen bizkartzain ere izan zen zenbait alditan.

Bere familia guztia bezala, Jedi bat izateko entrenatua izan zen. Jediei orain baimentzen zitzaienez (Errepublika Galaktikoaren garaian gertatzen ez zena), Hondar Inperialeko koronela zen Jagged Felez maitemindu zen (Soontir Felen semea), pilotua eta Chisstarren eskuadroiko buruzagia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2264289

 |

* Wd Datuak: Q2264289
**Jainkoak gorde beza lehendakaria** Negu Gorriak taldearen abestia da, Derribos Arias taldeak egindako Dios Salve al Lendakari originalaren bertsioa (hura Ignacio Gasca Poch-ek idatzi zuen 1982an). 1991. urtean argitaratu zen Poch-en omenezko disko bilduma kolektibo batean: *El chico más pálido de la playa de Gros*. IZ estudioetan grabatu zen, Kaki Arkarazok ekoitzia.

Jatorrizko gazteleratik euskarara ekarriak datoz hitzak, tartean sarrera edo lelo nagusia (*Jainkoak gorde beza lehendakaria / Ez dela ez rastafaria / Txistularia besterik ez da*), baina hitzek gehigarriak dituzte urte haietako gobernuburu Felipe González eta François Mitterrand aipatzen direlarik. Bertsio bat da Poch-ek idatzitako abestiaren itzulpen eta inspirazio den neurrian, baina doinua oso desberdina du kantuak; punk kanta azkarra da Negu Gorriak-ena, non eta Derribos Arias-ena gehiago zen post-punk soinu bat, Joy Division-etik gertuagokoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «::: NEGU GORRIAK ::: Otras referencias» *www.negugorriak.net* (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).
2. ↑   «Jainkoak gorde beza lehendakaria / letras / hitzak ::: NEGU GORRIAK :::» *www.negugorriak.net* (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Rayos C en la oscuridad» *rayosc.blogspot.com* (Noiz kontsultatua: 2020-12-22).

Kanpo estekak
-------------

* Abestia Youtuben.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q104417507

 |

* Wd Datuak: Q104417507
**La Salle parrokia** (ingelesez: *La Salle Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Jena da. 2010eko zentsuaren arabera 14.890 biztanle zituen, La Salle Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

La Salle parrokiak 1.715,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 97,67 ura dira. Beste 1.617,92 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,68 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 14.890 pertsonetatik 12.851 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 331 dira. 1.758 beltzak edo afroamerikarrak. 146 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 26 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 105 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA La Salle Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506086
* Commonscat Multimedia: LaSalle Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157123599
* LCCN: n82017235
* **Lekuak**
* OSM: 1838152
* TGN: 2000883

 |

* Wd Datuak: Q506086
* Commonscat Multimedia: LaSalle Parish, Louisiana
**José de Grimaldo y Gutiérrez de Solórzano** (Madril, 1660 -1733), Grimaldoko markesa, Espainiako Felipe V.aren garaian, Bulego Unibertsalaren Idazkaria zen hirutan.

Madrilen jaioa bazen ere, bilbotarra zen. Igoera sozialean aitaren Martínez abizena galdu zuen. Bai bere aita bai bere aitona Indietako Kontseiluan ofizialak ziren eta hantxe hasi zen lanean bera ere hamalau urte zituela. 1683an ofizial bihurtu eta Santiagoko Ordenan sartu, non karrera egin zuen.

Leinu berriarekin eta, batez ere, Orry heldu eta gero, idazkaria izatea lortu zuen. 1695ean, Gerra eta Ogasunekoa eta 1714an Bulego Unibertsalagoa. Kargua 1724an eta 1726an berrartu zuen. Azken urte honetan, kargua utzi behar zuen adina zela eta 1733an hil zen.

Grimaldo, garaikideen aburuz, langile, arina eta eragilea zen. Gainera, erregearen zale sutsua izan zen eta lotura estua izan zuen Felipe V.arekin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Pape, Martínez Robles, 1987: 200
2. ↑  Kamen, 1974: 135
3. ↑  Escudero, 1976, I: 298
4. ↑  San Felipe, 1957: 84

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3114825
* Commonscat Multimedia: José de Grimaldo

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 57743257
* ISNI: 0000 0000 5178 1012
* BNE: XX1225530
* BNF: 14638367d (data)
* CANTIC: a11997977
* GND: 131367196
* LCCN: nb2004311592
* NKC: ntk20231190323
* SUDOC: 081548842
* UB: a1351777
* PARES: 50082
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 65639

 |

* Wd Datuak: Q3114825
* Commonscat Multimedia: José de Grimaldo
**Seán Ó Ríordáin** (1916-1977) irlanderaz idatzi zuen olerkari irlandarra izan zen. Gaeltacht irlandar hiztunen eremuaren barnean dagoen Muskerry udalerrian jaio zen, Cork Konderrian. Bere jaiolekua gaelerar edo irlanderar literatura aldetik oso aberatsa da eta Ó Ríordáinen hizkuntza nagusia eta bakarra hamabost urtetaraino irlandera izan zen, une honetan Inis Carrara mugitu zelarik, Cork hiritik gertu dagoen ingelera hiztunen eremua. Aldaketa sakon honek olerkariaren bere ama hizkuntzaren aldeko jarrera estua hartzera bultzatuarazi zuen. Gaztea zelarik sendagileek tuberkulosia antzeman zioten. Hirurogei urtetik aurreragoko adinarekin nahiko osasun kaskarrarekin bizitu izan zen.

Ibilbidea
---------

Ó Ríordáinek lau liburu argitaratu zituen: *Eireaball Spideoige* (Robinen Kontakizuna) (Sáirséal Ó Marcaigh 1952, 1986), ehunen bat orriko bilduma, eta jarraieko hiru liburuska, *Brosna* (Adaxka Sailtxoa) (1964), *Línte Liombó* (Limbotik Lerroak) (1971), eta bera hil ondoren argitaratu zen *Tar éis mo Bháis* (Nere heriotzaren ondoren).

Bere lehendabiziko bildumaren izenburua Ó Ríórdáinen olerki ospetsuenaren azken bertsoaren lehen lerrotik mailegatua da. The title of his fist collection is borrowed from the firt line of the final verse of Ó Ríórdáin's more celebrated poem. Irlanderazko olerkigintzan zirrara berri bat sortu zen bere Adhlacadh Mo Mháthar (Nere Amaren Hileta) olerkia 1945an argitaratu zenean. Olerkilariaren hiltako amaren xalotasun, elizkoitasun eta amatasuna goraipatzen dira.

Ó Ríordáinek bere Eireaball Spideoige (Robinen Kontakizuna) (1952) lehendabiziko bildumaren hitzaurrean bere aszetismo eta teologia deskribatzen ditu, idazlan honetan adierazpen artistikoa, bereziki olerkigintza, eta gizakiaren arteko erlazioari buruz mintzatzen da. Olerkingintza beste adierazpen artistikoen eta egilearenpean ere badagoela arrazoitzen du eta erlazio hau egonen ez balitz olerkia narrazio prosaiko bat besterik ez litzatekela izango aipatzen du. Hitzaurre honetan Ó Ríordáinek umearen ikuspuntua eta gogoa bereganatzen ditu, honela olerkigintzaren sorkuntzan burubelarri barneratzeko. Peaca (Bekatu) olerkiak Ó Ríordáinek naturaren duen erlazio bapatean moztu ondoren olerkiak idazteko duen trebetasuna erakusten digu.

Ó Ríardáin europar olerkilaritzat deskribatua izan da, baita olerki idazle bezala ere, bere bizitzaren azken urteetan *The Irish Times* egunkarian zutabe bat idatzi ohi zuen, honetan bere herrialdeko eguneroko gertakarien inguruan oldartsu idazten zuelarik. Bere olerkietako zenbait ingelerara itzuliak agertu dira. Adibide baterako *Modern Irish Poetry: An Anthology* (ed. Patrick Crotty) ("Irlandar Olerkigintza Modernoa: Antologia (arg. Patrick Crotty)").

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3322192
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 40275439
* ISNI: 0000 0001 1182 8979
* BNF: 11560965g (data)
* GND: 123025079
* LCCN: n79028420
* SUDOC: 166521272
* Open Library: OL1633670A

 |

* Wd Datuak: Q3322192
**Joseba Arbona Lasa** (Pasai Donibane, 1974ko apirilaren 15a) traineru estropadetako patroia izan da, Kontxako Bandera bat eta txapelketa ugari irabazi dituena. Bi Euskal Liga ere irabazi zituen.

Kirol ibilbidea
---------------

### Koxtape

1991 urtean San Juanen banaketa izan zenean Joseba Arbona Koxtaperen txopan kokatu zen. Garai onenak 1990. hamarkadaren amaieran iritsi zen. 1997ko Kontxako Banderan bigarren egin zuen eta 1999an irabazlea izan zen, Oriori bi segundu t'erdiko abantaila atereaz. Urte berean aurreneko Euskal Liga eskuratu zuen. 2000an bigarren liga eta euskadiko eta gipuzkoako txapelduna izan zen. 2003 urtean San Juango talde biek bat egin zuten eta sortu berria zen TKE Ligako aurreneko estropada irabazi zuen. Denboraldiaren amaieran hirugarren postuan gelditu zen.

### Hainbat talde (2004-2008)

2004 urtean betiko kluba utzi eta Castro Urdialesek fitxatu zuen. Ez zuen denboraldi arrakastatsua burutu eta 2005ean Donostia Arraun Lagunak taldera joan zen. 2007an Astillerok fitxatu zuen eta honekin Kantabria eta Espainiako txapelketak eskuratu zituen.

### Zierbena

Azken kluba Zierbena izan du. 2010 urtean hartu zuen taldearen ardura eta 2011n TKE Ligara igotze lortu zuen. 2013an berri lortu zuen igoera. Bere azken denboraldia izan zen.

### Taldeak

Hona hemen patroitzan ibili izan den taldeen hurrenkera.

| Taldea | Denboraldia/k |
| --- | --- |
| Koxtape (San Juan) | 1992-2003 |
| Castro Urdiales | 2004 |
| Donostia Arraun Lagunak | 2005 |
| Astillero | 2007-2008 |
| Zierbena | 2010-2013 |

Palmaresa
---------

* Kontxako Bandera (1): 1999.
* Txapelketak:
	+ Espainiako Traineru Txapelketa (1): 2008.
	+ Euskadiko Traineru Txapelketa (1): 2000.
	+ Gipuzkoako Traineru Txapelketa (2): 2000 eta 2003.
	+ Kantabriako Traineru Txapelketa (2): 2008.
* Ligak:
	+ Euskal Ligak (2): 1999 eta 2000.
* Zarauzko Ikurrina (1): 1997.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q66023548

 |

* Wd Datuak: Q66023548
**Single-I** Motorsex musika taldearen 1. single-a da, 2003. urtean taldeak berak argitaratutakoa.

Iraupen motzeko honek 2 kantu ditu, eta biak copyleft linzentziapean argitaratu ziren. Letrak taldearenak eta **Oscar Beorleguirenak** dira. Ekoizperna **Motorsex** eta **Carlos Creatorren** eskutik egin zen.

Taldeak berak argitaratu zuen 7 hatzetako binilo eta CD formatuetan, baina argitalpen oso mugatua izan zen. Bestalde bi abesti hauek eta diskoaren grafismo guztia taldearen web gunetik jaitsi daiteke , baita *Soy un animal* kantuaren bideoklipa .

Taldekideak
-----------

* Joakin (gitarra).
* Niko (baxua eta koruak).
* Bernar (bateria).
* Koldo (ahotsa).

Kantuen zerrenda
----------------

1. Soy un animal
2. La veo

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Taldearen web gune ofiziala
* *Soy un animal* bideoklipa (Youtube)
* iSOUND gunea
* MySpace gunea
* elHood gunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267435

 |

* Wd Datuak: Q12267435
**Sofrologia** grezierarik eratorri hitza da, σῶς / *SOS* ("osasungarria"), φρήν / PHREN ("gogamena"), eta -λογία / *-logia* ("estudio/zientzia"). **Sofrologia** harmonian dabilen kontzientziaren azterketa da; ariketa fisiko eta mental praktikoak lantzen dituen osasun-filosofia bat, burua prestatzea da helburua, beti ere gorputz ondo zentratu batean.

Euskaraz **Lasaitasunez** hitzarekin ere erabili dira sofrologiarekin teknikak.

Metodo hori 1960ko hamarkadan garatu zuen Alfonso Caycedo neuropsikiatra kolonbiarrak. Urte batzuk geroago, hauxe esan zuen: "Sofrologia bizitzen ikastea da".

Jatorria eta garapena
---------------------

Caycedo irakasleak (Bogota, 1932) sofrologia sortu zuen 1960an, Madrilgo ospitale batean medikuntza praktikatzen ari zela.

Hasieran, pertsona deprimituak eta traumatizatuak sendatzeko modua bilatzen zuen, ahalik eta sendagai eta tratamendu psikiatriko gutxien erabiliz. Hipnosi klinikoa eta Mendebaldeko erlaxazio-teknikak, Jacobson-en pixkanakako erlaxazioa eta Schultzen autogestioak aztertzen hasi zen.

Sofrologia klinikoko lehen saila 1960ko urrian ireki zuen, Madrilgo Santa Isabel ospitalean.

1963an, yoga-zale sutsu batekin ezkondu zen, eta hura Ekialdeko teknikak aztertzen hasi zen. Indiara eta Japoniara joan zen 1965 eta 1968 bitartean, eta yoga, budismo tibetarra eta japoniar meditaziorako zen teknika ikasi zituen. Sendatzeko tekniketan erabili zituen.

Espainiara itzuli zenean, Caycedo irakaslea Bartzelonan finkatu zen, eta han garatu zuen sofrologia, Parisko zenbait taldetan ere bai.

1967an, eskiko entrenatzaile suitzar batek sofrologia-teknikekin entrenatu zuen bere taldea ezkutuan, eta lau txapeldun izatea lortu zuen 1968ko Grenobleko Joko Olinpikoetan. Kirol-arrakastek hurrengo urteetan jarraitu zuten, eta sofrologia ospetsu bihurtu zen.

Caycedo Andorrara joan zen 1988an, eta "Sofrologia Caycediarra" kontzeptua sortu zuen. 

Gaur egun, sofrologia oso metodo arrunta da Frantzian, Espainian, Italian, Suitzan eta Belgikan, eta Erresuma Batuan hazten ari da.

Bi adar ditu: sofrologia medikoa (batez ere minaren kudeaketa) eta kirol-sofrologia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Bilaketaren emaitzak «Lasaitasunez» - IKAS Euskal Pedagogia zerbitzua» *ikas.eus* (Noiz kontsultatua: 2022-05-25).
2. ↑  Cindy Chapelle: La Sophrologie pour Les Nuls
3. ↑  Dr Raymond Abrezol: Vaincre par la Sophrologie

Bibliografia
------------

* Patrick-André Chéné, *Sophrologie -* Lehenengo saioa: Fondements te méthodologie (Preface and ethical code by Alfonso Caycedo), Ellébore Publicions, 1994 (ISBN 286898505X), Re-edited in 2008 (ISBN 2868989020)
* Luc Audouin: Sophrologie
* Yves Pecollo: Sophrologie
* Richard Espositoren zuzendaritzapean: Guide de Sophrologie Appliquée
* Florence Parot: Instando Serenity for Life and Work: An Introduction tono Sophrology
* Patrick André-Chéné: An Introduction tono Sophrology

Ikus, gainera
-------------

* Yoga

Kanpo estekak
-------------

* «Bilaketaren emaitzak «Lasaitasunez» - IKAS Euskal Pedagogia zerbitzua *ikas.eus*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1263718

 |

* Wd Datuak: Q1263718
**Software fabrika** softwarearen industriako enpresa da. Horien helburua beren bezeroekin adostutako softwarea garatzea da.
Oro har,  **software fabriken** diru-sarrera nagusiak garatutako software proiektuen salmenta eta softwarea garatzeko pertsonen ordu salmenta dira. Eskuarki aplikazio informatiko garatuen jabetza intelektualak bezeroari dagozkio.

Gehienetan  **softwarearen fabrikak** diru-sarrera gehigarriak ditu bezeroei eskaintzen dizkien mantentze zerbitzuei esker, hala nola, eguneratzea, zabaltzea, laguntzea, etab.

software-produktuen fabrika batek eta  **softwarearen fabrika** batek ezberdintasun handi bat dute. Izan ere, software-produektuen fabrika batek garatzen dituen aplikazio informatikoetan jabetza intelektuala enpresa horri dagokio eta ez bezeroari.

Kanpo estekak
-------------

* Fabricas de Software webgunea (Gazteleraz)
* Lehen software fabrikak (Gazteleraz)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1058914
* Commonscat Multimedia: Software companies

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4124207-5
* AAT: 300386680

 |

* Wd Datuak: Q1058914
* Commonscat Multimedia: Software companies
**Sofía "Poy" Toccalino** (Luján, Argentina, 1997ko martxoaren 20a) argentinar kirolaria da, belar hockeyan lehiatzen dena.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu Argentinako taldearekin, Herbehereen atzetik eta Erresuma Batuaren aurretik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Agustina Albertario, Agostina Alonso, Noel Barrionuevo, Valentina Costa Biondi, Emilia Forcherio, Agustina Gorzelany, María José Granatto, Victoria Granatto, Julieta Jankunas, Sofía Maccari, Delfina Merino, Valentina Raposo, Rocío Sánchez Moccia, Micaela Retegui, Victoria Sauze, Belén Succi, Sofía Toccalino eta Eugenia Trinchinetti-k.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Sofía Toccalino» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Sofía Toccalino» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q22957725

 |

* Wd Datuak: Q22957725
***Soft rock*a** edo **rock arina**, **helduentzako rock** modura ere ezaguna dena, Amerikako Estatu Batuetan (bereziki Hegoaldeko Kalifornian) eta Erresuma Batuan 1960ko hamarkadaren amaieran sortutako *pop rock*aren forma deribatua da. *Pop rock*aren oinarriak hartu eta estilo leunago bat garatzen du, *pop* *rock*aren letrak melodia sinple eta produkzio handiekin bateratuz. ***Soft rock*aren** garai gorena 1970eko hamarkadan izan zen, 1980ko hamarkadatik aurrera *Adult Contemporary* edo AC formatuko irratietan ia esklusiboki jotzen bada ere.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   R. Stephenson, Alan.  (2020). *Broadcast Announcing Worktext A Media Performance Guide..*  Taylor & Francis Group ISBN 978-1-000-06239-7. PMC 1153897821. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
2. ↑   Regev, Motti.  (2013). *Pop-Rock Music : Aesthetic Cosmopolitanism in Late Modernity..*  Wiley ISBN 978-0-7456-7090-4. PMC 854975403. (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).
3. 1 2   **(Ingelesez)** «Early Pop/Rock Music Genre Overview» *AllMusic* (Noiz kontsultatua: 2021-03-20).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217191

 |

* Wd Datuak: Q217191
Samosdelkatik gertu dagoen Erdi Aroko hiri gotortua**Samosdelka** (errusieraz: Самосделка: Ροςοςςοςον-a) Errusiako hegoaldeko arrantza-herria da (Astrakhan hiritik 40 bat kilometro hego-mendebaldera dagoena), eta, handik hurbil, arkeologoek jakinarazi zuten 2008ko irailean aurkitu zituztela Atil, Khazar Erdi Aroko erresumako hiriburua.

Arkeologia
----------

Astrakango Estatuko Unibertsitateko Dmitri Vasilyev-ek zuzendutako arkeologo talde batek bederatzi urte zeramatzan indusketak egiten. Vasilyev-en arabera, adreiluzko gotorleku zahar baten aztarnak aurkitu zituzten IX eta X. mendeko geruzetan aurkitu berritan, Khazar yurt ezaugarriak zituztenak.

Hiriaren trazadura iturri idatziekin bat dator. Norman Finkelshteyn-ek jakinarazi zuenez, "erdialdeko adreilu errezko uharte-zitadela zuen ibai-ibilguek erdibanatutako hiria zen". Samosdelkaren erdiko zatia lehortutako ibaien oheen artean zegoen uharte batean zegoen. Dokumentu zaharrek esaten zuten Atilen gaztelua hiriaren erdialdeko uhartean zegoela.

Samosdelkako gotorlekuak forma triangeluarra zuen kareharrizko adreiluz egina. Idatzizko iturrietatik jakina da Khazar khaganek adreiluzko eraikinen monopolioa zuela. Samosdelkan zabaldutako sute baten arrastoak aurkitu zituzten Atil geruza batean. Sua, ziurrenik, Atil konkista garaian piztu zuen Kieveko Errusiako printzeak Sviatoslav I.ak 968 edo 969. urtean.

XI-XII mendeetako geruzek Oghuz artefaktuak dituzte eta Saqsinekin lotura dute.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Vasil’ev D. Preliminary results of researches on Samosdelskoye site in connection with oguz problem // European Association of Archaeologists. 9th annual meeting. Final program and abstracts. S.-Petersburg, 2003. Р. 29.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4406882
* Commonscat Multimedia: Samosdelskoye gorodishche

---

 |

* Wd Datuak: Q4406882
* Commonscat Multimedia: Samosdelskoye gorodishche
y=1/x funtzioa ez dago definitua x=0 puntuan
Matematikan, **singulartasuna** aldagai erreal edo konplexuz osatutako funtzio bat analitikoa ez den puntua edo balioa da, hau da, ondo definituta ez dagoen puntua.

Adibidez,

{\displaystyle f(x)={\frac {1}{x}}}
funtzioak singulartasun bat du *x* = 0 puntuan.

Definizioa
----------

Singulartasuna estuki lotua dago funtzioaren jarraitutasun kontzeptuarekin. Matematika analitikoan eta funtzio errealentzat, funtzio batek *x=a* puntuan singularitate bat duela esaten da azpiko baldintzetako bat betetzen bada:

* Funtzioa ez da jarraitua x=a puntuan.
* Funtzioaren deribatua ez da jarraitua x=a puntuan.

Batzuetan, ordena goragoko deribatuekin ere aplikatzen da legea.

Erreferentziak eta oharrak
--------------------------

1. ↑   Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa. *Singulartasun.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q863349
* **Identifikadoreak**
* BNF: 11936933c (data)
* GND: 4077459-4
* LCCN: sh85122871
* NDL: 00576320
* NKC: ph195829

 |

* Wd Datuak: Q863349
Smoga Londresen.
Smoga Los Angelesen.
**Smoga** airearen kutsadura mota bat da, laino marroixka itxura duena. Presio altuetan (antizikloiak) airea gai kutsagarriekin nahasten denean sortzen da; izan ere, presio altuak airea geldiarazten du, eta horregatik kutsadura atmosferaren beheko geruzetan geratzen da, duen dentsitatearengatik.

Industriak sorturiko lainoak, haran hondoetan eta sakongune topografikoetan eratzen dira besteak beste, hiriguneetan edo industria guneetan. Aireak zatiki higroskopiko asko izaten ditu ingurune horretan, hiriko eta lantegietako jardueraren bidez eguratsera igorriak, eta horrek lainoak sorrarazten ditu, laino trinkoak gainera, %100 baino hezetasun erlatibo apalagoa denean ere. Kutsadura handiko guneetan, beraz, laino trinkoa eratu ohi da, kea eta beste gai kutsagarri batzuk lainoarekin nahasten direnean, eta smog edo ke-laino esaten zaio laino trinko horri.

Motak
-----

Bi smog mota daude: sufrezkoa eta fotokimikoa.

### Sufrezko smoga

Sufrezko smoga edo euri azidoa ohikoa da hiri handietan, sufre oxidoaren eraginez. CO2 isurtzean, gai horiek atmosferako urarekin erreakzionatzen dute, eta azido sulfurosoa sortzen. Kutsaduraz beteriko lanbroa eratzen da, oso kaltegarria gizakiontzat.

### Smog fotokimikoa

Sakontzeko, irakurri: «Kutsadura fotokimiko»
Lehen aldiz Los Angelesen ikusi zen, 1943an. Garraio-trafiko handia (NOa eta konpokosatu organiko lurrunkorrak askatzen dituzte) izateaz gain, klima beroa, eguzkitsua eta haize gutxi duten hirietan gertatzen da.

Osasuneko efektuak
------------------

Smoga arazo larria da hiri askotan. Sufre dioxidoa, nitrogeno dioxidoa eta karbono monoxidoa oso kaltegarriak dira osasunerako, bereiziki zaharretan, umeetan eta osasun arazoak dituztenentzat; adibidez bihotzeko arazoak edo birikietako arazoak eragin ditzake. Smogak eztarria urratzen du eta birikien arnasketa lana zailtzen du.

Smoga ekiditeko neurriak
------------------------

Neurri eraginkorrena kotxeen trafikoa murriztea da.

* Garraio publikoak gehiago erabiltzen.
* Garraioentzako bidesaria inposatzea.

Beste neurri batzuk eta badaude kutsadura murrizteko

* Leku berdeak eta lorategi gehiago jartzea.
* Kutsadura xurgatzen duen asfalto berezi bat ipintzea ohiko asfaltoaren ordez.

Erreferentziak
--------------


* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik hartu da. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Ikus, gainera
-------------

* Airearen kutsadura
* Euri azido
* Kutsadura fotokimiko
* Partikula eseki

Kanpo estekak
-------------

* Smog www.zientzia.net gunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q169994
* Commonscat Multimedia: Smog

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4055320-6
* LCCN: sh85000519
* NKC: ph125713
* AAT: 300055353
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D012905

 |

* Wd Datuak: Q169994
* Commonscat Multimedia: Smog
**Jose Ignazio Alberdi Etxaniz** (Zarautz, Gipuzkoa, 1941) enpresaburu gipuzkoarra da.

Biografia
---------

Obe S.L. enpresa sortu zuen 1968an Aizarnazabalen, altzairuetarako ferrak egiten dituen lantegia, hain zuzen. 1978an izena aldatu zuen konpainiak Hettich konpainia alemaniarrarekin bat egin ondoren, eta "Obe-Hettich, S.L. en Com" izena hartu zuen. Egun enpresa horretako kide eta zuzendari orokorra da Alberdi.

2000. urtean, ETAk atentatuan hil zuen Jose Mari Korta ordezkatu zuen ADEGI Gipuzkoako Enpresaburuen Elkarteko presidentzian. Aldez aurretik, Kortarekin batera, hiru legegintzalditan, Gipuzkoako Patronaleko presidenteorde izan zen. 1980tik ADEGIko Kontseilu Errektoreko kide izan da, eta orduz geroztik elkarteko hainbat organotan aritu da. Era berean, Confebask Euskal Enpresaburuen Elkartearen sorreran parte hartu zuen, eta haren Kontseilu Orokor eta Batzorde Betearazleko kide ere izan zen. Elkargi Berme Elkarkariko Sozietatearen bultzatzaile ere izan zen, eta egun Administrazio Kontseiluko kide da. Geroako Gobernu Batzordeko kide ere izan da, eta Gipuzkoako Merkataritza Ganberako Plenoan parte hartu izan du.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12260628
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 00204/eu\_a\_2045/a2045

 |

* Wd Datuak: Q12260628
**La Palma del Condado** Andaluziako Huelvako probintziako tren geltoki bat da, La Palma del Condado udalerrian kokatuta dagoena.

Egoera
------

Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* *Huelva — Sevilla*: 68,6 kilometro-puntua

Historia
--------

Geltokia 1880ko martxoaren 15ean ireki zen, Huelva-Sevilla burdinbidea martxan jarri zenean. Madriletik Zaragoza eta Alacanterako Burdinbide Konpainia arduratu zen lanez. Hasierako emakida berea ez bazen ere, Sevillako Huelvara eta Rio Tintoko meategietara Trenbideen Konpainiari erosi zion 1877an, bere sarea Andaluziako mendebalderaino hedatu ahal izateko. 1941ean, Espainiako trenbidearen nazionalizazioarekin, Madriletik Zaragoza eta Alacanterako Burdinbide Konpainia desagertu egin zen eta Renfe Espainiako Trenbideen Sare Nazionalean sartu zuten. 2004ko abenduaren 31tik Adif da instalazioen titularra.

Geltokia
--------

Zerbitzuak
----------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  **Renfe Operadora** |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  **Zerbitzua**  |  **Hasiera**  |  **Ibilbidea**  |  **Amaiera** ⁠ |
| ***Alvia***  | MadrilAtochako Atea | Kordoba • la Palma del Condado | HuelvaMetas |

 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Sevillatik Huelvara

Ikus, gainera
-------------

* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8779976
* Commonscat Multimedia: La Palma del Condado train station

---

 |

* Wd Datuak: Q8779976
* Commonscat Multimedia: La Palma del Condado train station
**Sofía Maccari** (Buenos Aires, Argentina, 1984ko uztailaren 3a) argentinar kirolaria da, belar hockeyan lehiatzen dena.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu Argentinako taldearekin, Herbehereen atzetik eta Erresuma Batuaren aurretik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Agustina Albertario, Agostina Alonso, Noel Barrionuevo, Valentina Costa Biondi, Emilia Forcherio, Agustina Gorzelany, María José Granatto, Victoria Granatto, Julieta Jankunas, Sofía Maccari, Delfina Merino, Valentina Raposo, Rocío Sánchez Moccia, Micaela Retegui, Victoria Sauze, Belén Succi, Sofía Toccalino eta Eugenia Trinchinetti-k.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2012 | Londres Erresuma Batua Erresuma Batua | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Emakumezkoa.
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Sofía Maccari» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Sofía Maccari» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2242595

 |

* Wd Datuak: Q2242595