recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ekialdeko eslaviar hizkuntzak** eslaviar hizkuntzen hiru eskualde-azpimultzoetako bat dira. Gaur egun, hizkuntza horiek sortaldeko Europa osoan hitz egiten dira, eta ekialderantz hedatzen dira Siberiaraino eta Errusiako Ekialde Urruneraino; gainera, hizkuntza franko gisa hitz egiten dira Kaukasoko eta Erdialdeko Asiako eskualde askotan. Ekialdeko eslaviar hizkuntzetako hiztunek aise gainditzen dituzte mendebaldeko eslaviar eta hegoaldeko eslaviar hizkuntza-familietakoak.

Ekialdeko eslaviar hizkuntzak bielorrusiera, errusiera eta ukrainera dira; ruteniera hizkuntza independentea edo ukraineraren dialektoa da. Ekialdeko eslaviar hizkuntzak aurrekari komun batetik datoz, ekialdeko eslaviar zaharretik, Erdi Aroko Kieveko Ruseko hizkuntzatik (IX. mendetik XIII. mendera). Hizkuntza horiek guztiek idazkera zirilikoa erabiltzen dute, baina aldaketa partikularrekin. Bielorrusiarrak eta ukrainarrak alfabeto latinoa izan zuten iraganean, eta orain errusiarrak alfabeto latinoa erabiltzen du zenbait eskualdetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Sussex, Roland.  (2006). *The Slavic languages.*  Cambridge University Press ISBN 0-511-24191-7. PMC 252527202. (Noiz kontsultatua: 2022-02-23).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q144713
* Commonscat Multimedia: East Slavic languages

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 121165657 (data)
* GND: 4119966-2
* LCCN: sh85123367
* NKC: ph127416
* SUDOC: 029566738
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q144713
* Commonscat Multimedia: East Slavic languages
**Ramon Melendi Espina**, **Melendi** izen artistikoarekin ezaguna (Oviedo, 1979ko urtarrilaren 21a - ) Espainiako abeslaria da. 3.000.000 disko baino gehiago saldu ditu bere karreran. Bere espezialitateak musikan, rocka, popa eta, duela urte batzuk, rumba izan dira.

Bizitza
-------

Melendi familia asturiar batean jaio zen, bere gurasoak Loli Espina eta Gonzalo Melendi ziren eta bere arreba Sonia Melendi, zeinekin harreman estua duen.

Gaztetan, IES Leopoldo Alas "Clarin"en ikasi zuen, Oviedon. Fernando Alonso Formula 1eko pilotua ezagutu zuen eta abesti bat egin zuen bere omenez, *El Nano* deiturikoa.

Bere karrera 2001ean hasi zen, eta hasiera taldean egitea erabaki zuen "El bosque de Sherwood" izeneko taldearekin.

2003an bere lehen liburua idatzi zuen, *Sin noticias de Holanda* eta honekin platinozko 4 disko irabazi zituen. Urte bereko abenduan, diskoaren bildumazaleentzako edizio berria ateratzen du, bi abesti berrirekin, *Asturias* eta *Moratalá.*

2004an *Con la luna llena* abestia aukeratua da Espainiako buelta ziklistarako eta urte berean Melendi autatu zuten ‘Abeslari errebelazioa’. Gauza hauek harentzako gorakada erraldoia izan zen.

2005ean alaba bat izan zuen, Carlota Melendi Ibañez. Lehen aldiz aita izateagatik, merkatura, bere bigarren diskoa igo zuen *Que el cielo espere sentao*.

2007an epairen aurrean jesarri zen hegazkin batean liskarraldi bat sortzeagatik Madril-Mexiko hegaldi batean.

Diskografia
-----------

* 2003 - *Sin noticias de Holanda*
* 2005 - *Que el cielo espere sentao*
* 2006 - *Mientras no cueste trabajo*
* 2008 - *Curiosa la cara de tu padre*
* 2009 - *Aún más curiosa la cara de tu padre* (berrargitalpena)
* 2010 - *Volvamos a empezar*
* 2012 - *Lágrimas desordenadas*
* 2014 - *Un alumno más*
* 2015 - *Directo a septiembre* (zuzenekoa)
* 2016 - *Quítate las gafas*

*Reediciones y en Vivos*
* 2007 - *Mientras no cueste trabajo* (berrargitalpena)
* 2018 - *Ahora*
* 2019 - *10:20:40*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Digital, Periodista.  (2018-05-23). «Melendi confiesa el motivo real de su cambio radical» *Periodista Digital* (Noiz kontsultatua: 2020-02-18).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** LOS40.  (2018-03-05). «La primera vez de... ¡MELENDI!» *LOS40* (Noiz kontsultatua: 2020-02-18).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** PEÑA, LUCÍA R..  (2007-11-13). «Melendi, detenido por alborotar en un avión» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-02-18).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q623353
* Commonscat Multimedia: Melendi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 169119703
* ISNI: 0000 0003 7184 3315
* BNE: XX1569611
* CANTIC: a12346688
* GND: 1269415441
* LCCN: n2015040516

 |

* Wd Datuak: Q623353
* Commonscat Multimedia: Melendi
Giza: Piramideak, Esfingea eta Khentkaus erreginaren mastaba handia. XIX. mendeko litografia.
**Dyedefptah**, Egiptoko IV. dinastiako balizko azken faraoia izan zen, K.a. 2479 eta K.a. 2477 bitartean gobernatuko zuena, Jürgen von Beckerathen arabera.

Erreferentziak antzinako testuetan
----------------------------------

Manetonek, **Tamftis** erregea, *Seberkeres*en ondoren (Shepseskaf) aipatzen du, bederatzi urteko erregealdia izan zuela dioelarik, Sexto Julio Afrikanoren arabera Jurgi Sintzeloren bertsioan (ikus Egiptoko IV. dinastiako faraoien taula).

Sintzelok, Egiptoko IV. dinastiak Menfiseko zortzi errege izan zituela dio, honako ordena honetan: Soris (29), Sufis (63), Sufis (66), Menkeres (63), Ratoises (25), Bikeris (22), Seberkeres (7) eta Tamftis (9). Erregealdi urteak, parentesi artean daude.

Saqqarako Errege Zerrendak 9 errege zituen, eta, Mizerinogandik hasita, dinastia honetako faraoien artean, aipaturiko errege zerrendan bere izena irakur daitekeen azkena dena, Userkaf arte, lau izen idatzita zeuden zati bat falta da (21.etik 24.erarteko izenak), jada aipaturiko laurak izan daitezkeenak, Ratoises, Bikeris, Seberkeres eta Tamftis, alegia.

Turineko Errege Kanonak zortzi faraoi aipatzen ditu (3.9tik 3.16 arteko erregistroak), baina lehena baino ezin daiteke irakurri, Snfr (Snefru).

Abidoseko Errege Zerrendan, sei faraoi baino ez dira agertzen IV. dinastian (20.etik 25.erarte) eta ez da faraoi honen izena agertzen.

Litekeena da, baita ere, Khentkaus I.a erreginak hartutako izena izatea, denbora epe labur batez bakarrean gobernatu bazuen.

Gainera, dinastia hau nola amaitu zen ez da ezagutzen. Zantzu argi bakarra, laugarren dinastiako zenbait agintari, ondorengo Egiptoko V. dinastian kargu bera betetzen dokumentatuak daudela da, V. dinastiako lehen faraoia izan zen Userkafen erregealdian, tronura, Heliopoliseko apaizen laguntzarekin iritsi zena.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Shepseskaf** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko IV. dinastia | Ondorengoa**Userkaf** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q204252

 |

* Wd Datuak: Q204252
**Edwards konderria** (ingelesez: *Edwards County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kinsley da. 2010eko zentsuaren arabera 3.037 biztanle zituen, Edwards kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Edwards konderriak 1.610,91 kilometro koadro ditu. Horietatik 0,21 ura dira. Beste 1.610,7 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,89 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 3.037 pertsonetatik 2.980 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 534 dira. 5 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 28 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q376764
* Commonscat Multimedia: Edwards County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145434109
* LCCN: n82024104
* **Lekuak**
* OSM: 1070345
* TGN: 2000683

 |

* Wd Datuak: Q376764
* Commonscat Multimedia: Edwards County, Kansas
**Dyfedeko Erresuma** Galesko hego-mendebaldean zegoen Erresuma izan zen, Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorrerarekin batera sortua.

Dyfed edo latinez **Demetia** normandiarrek Gales konkistatu aurretik egon zen erresuma izan zen. Demetae izeneko *civitas romana*ren ondoren sortu zen. Hasiera batean Teifi, Gwili eta Tywi ibaien eremua okupatzen zuela uste zen, nahiz eta Brycehiniogeko mugaraino hedatu ahal izan zen. Gutxi gora behera 2.284 kilometro koadro zituen. *Santuen Garaian* Dyfedek gutxienez 7 apezpiku izan zitzakeen. Geroago erreinua Ystrad Tywiraino hedatu zen, Cydweli eta Gwyr garaituz. Ceredigioneko Erresumak lur hau VII. mendean konkistatu zuen eta Seisyllwg Erresuma osatu zuen.

X. mendean Hywel Ddak Dyfed eta Seisyllwg domeinu berean kokatu zituen, Deheubarth izenarekin.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q956451
* Commonscat Multimedia: Dyfed

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q956451
* Commonscat Multimedia: Dyfed
**José Arsenio Vicente del Carmen de Obaldia y Orejuela** (1806ko uztailaren 19a - 1889ko abenduaren 28a) Hego Amerikako politikaria izan zen.

Biografia
---------

José de Obaldia 1806an jaio zen Santiago de Veraguasen, Granada Berriko Erregeorderrian; bere gurasoak Domingo Bias de Obaldia y Latatu eta Juana Maria de Orejuela Cordero ziren. Zuzenbidea ikasi zuen Bogotako Unibertsitate Zentralean eta Zuzenbidean eta Zientzia Politikoetan doktoratu zen.

1851ko apirilaren 1ean, José de Obaldia Granada Berriko Errepublikako presidenteorde aukeratu zuten; garai honetan herrialdeko presidentea José Hilario López zen. Lopezen faltan, Obaldiak herrialdeko presidente gisa jardun behar izan zuen 1851ko urriaren 14tik 1852ko urtarrilaren 21era arte.

1853ko apirilaren 1ean, José Maria Obando bihurtu zen herrialdeko presidente berria (Granada Berriko Errepublikan, presidentetzarako eta presidenteordetzako hauteskundeak bi urtez banatuta zeuden). 1854ko apirilaren 17an, José Maria Melo jeneralak kolpe militarra zuzendu zuen eta presidentea atxilotu zuen. José de Obaldiak Amerikako enbaxadaren eremuetara ihes egitea lortu zuen eta gero Ibaguera ihes egin zuen, non erbesteko gobernu baten buru izan zen. 1854ko irailaren 22an, Ibaguen bildutako Kongresuak Obando inputatu eta formalki agintetik kendu zuen, José de Obaldia presidente karguan utziz, bere hauteskunde agintaldia amaitu arte. Gerra zibila 1854ko abenduaren 4an Bogota hartuz amaitu zen.

1855eko apirilaren 1ean, José de Obaldia hautatzeko epea amaitu zen eta Manuel Maria Magliarino herrialdeko presidenteorde berria bihurtu zen. Konstituzioak presidentearen eta presidenteordearen hauteskundeak bi urtez bereiztea eskatzen zuenez, Magliarinok 1857ra arte jardun zuen herrialdeko presidente gisa.

1855eko otsailaren 27an Panamako Estatu Subiranoa sortu zen. Presidenteorde izateari utzi ostean, Obaldia estatu berriko jarduera politikoetan sartu zen eta Kongresuan ordezkatu zuen.

José de Obaldiaren semea, José Domingo de Obaldia, Panama independenteko 2. presidente izan zen 1908an.

Kanpo estekak
-------------

* Biografia
* Jose de Obaldia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3138715
* Commonscat Multimedia: José de Obaldía y Orejuela

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1641446
* ISNI: 0000 0000 3971 4335
* LCCN: n90723213
* NARA: 10572648
* SNAC: w66v6pv2
* Open Library: OL929765A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q3138715
* Commonscat Multimedia: José de Obaldía y Orejuela
**Merkataritza Gremioa** Star Warseko fikziozko unibertsoan Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatzen duen erakunde bat da.

Etekin eta orokorrean erosotasun handiagoak lortzeko bazkidetu diren korporazio batzuk biltzen ditu. Merkataritza Gremioaren xedea material gordinak lortzea eta birfintzea zen hauek ondoren saltzeko. Gremioko presidentea Shu Mai zen, jomuga handiak zituen emakumezko gossan bat.

Dooku Kondeak bere mugimendu separatista eratu eta bere hitzarmenaren sinatzea Geonosis planetan antolatu zuenean, Shu Maik oso onuragarri ikusi zuen akordio hori eta berehala sinatu zuen. Baina baldintza batekin: bere eraginak ezkutuan egon behar zuen eta gerraren bi alboetan parte hartuko zuen. Bere Spider Droid androideak oso ugari ikusi ziren Geonosiseko guduan zehar Errepublika Galaktikoaren aurkako Klon Gerrak hastean.

Merkataritza Gremioaren egoitza nagusia Felucia planetan zegoen, landare erraldoiz, koloreanitzeko landaretzaz eta mota orotako izakiz beteriko planeta exotiko bat. Klon Gerren amaieran Aayla Secura base honen aurkako eraso baten buru izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8965084

 |

* Wd Datuak: Q8965084
**Junnin enperadorea** (japonieraz: 淳仁天皇, *Junnin-tennō*?, – 733-765eko azaroaren 10a)
 Japoniako 47. Enperadorea izan zen oinordekotza ordena tradizionalaren arabera. Krisantemo Tronura iritsi aurretik, bere izen pertsonala (imina) **Ōi Printze Inperiala** zen (Ōi-shinnō).

Genealogia
----------

Tenmu enperadorearen semeetako bat zen Toneri printzearen zazpigarren semea izan zen.

Biografia
---------

Bere aita berak hiru urte zituenean hil zen, eta ez zuen titulurik jaso gortean. Bere patua 757an aldatu zen bere hirugarren mailako lehengusina eta adopziozko ama zen Kōken enperatrizak Koroako Printzea izendatu zuenean Funado Printze Inperialaren ordez, hasiera batean bere oinordeko izendatua izan zena Shōmu enperadorea hil ondoren.

758an enperadore izendatua da 25 urterekin enperatrizak bere kargua utzi ondoren. Junnin enperadorea bezala izendatua da.

Hala ere, bere erregealdia oso ahula izan zen eta erretiratutako enperatrizaren gobernari txotxongilo bat zen. Azkenik 764an enperadorea tronutik kendua izan zen enperatrizaren presioen ondorioz eta berau bihurtzen da berriz enperatriz, oraingoan Shōtoku enperatriza izenarekin.

Teknikoki errege bezala aritu zen arren, ez zen enperadoreen zerrenda tradizionalean egon 1870 arte, Meiji enperadoreak gaur egun ezagutzen zaizkion hil ondorengo izena eta titulua eman zizkionean, Junnin enperadorea alegia.

Hori baino lehenagoko dokumentuetan, enperadorea Haitei (廃帝) "tronutik kendutako enperadorea" bezala aipatua izan zen.

Kugyōak
-------

* Taishi: Fujiwara no Oshikatsu, Emi-no Oshikatsu bezala ezaguna (antzina Fujiwara no Nakamaro).Brown, 275. orrialdea
* Taihō: Fujiwara no OshikatsuBrown, 275. orrialdea
* Daijō Daijin: Fujiwara no Oshikatsu Brown, 275. orrialdea
* Sadaijin: Fujiwara no Toyonari Brown, 275. orrialdea
* Udaijin: Fujiwara no Toyonari Brown, 275. orrialdea
* Nadaijin:
* Dainagon:

Aroak
-----

* Tenpyō-hoji aroa (750-765)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Kōken enperatriza** | **Japoniako enperadorea**758-764 | Ondorengoa**Shōtoku enperatriza** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q329713
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 257265048
* NDL: 00623922
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q329713
**McLennan konderria** (ingelesez: *McLennan County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waco da. 2010eko zentsuaren arabera 234.906 biztanle zituen, McLennan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

McLennan konderriak 2.745,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 59,91 ura dira. Beste 2.686,08 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 85,55 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 234.906 pertsonetatik 193.766 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 55.471 dira. 33.892 beltzak edo afroamerikarrak. 704 amerikar natiboak ziren eta 84 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.128 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 235 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.097 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111368
* Commonscat Multimedia: McLennan County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134876999
* LCCN: n81066299
* NARA: 10046878
* **Lekuak**
* OSM: 1837637
* TGN: 7021748

 |

* Wd Datuak: Q111368
* Commonscat Multimedia: McLennan County, Texas
**Joan Kurkuas** (grezieraz: Ιωάννης Κουρκούας, italieraz: *Giovanni Antipati da Cusira*, bizantziar gortean zuen titulua dela eta, Άνθύπατος *antípatos*, hau da, prokontsul) Italiako katapana izan zen 1008tik 1010era arte, gudan hil zenean.

Armeniarra zen jatorriz. Italiara joan aurretik Samoseko *strategos*a izan zen. Kurkuas Barira iritsi zen 1008ko maiatzean, Alexio Kifiasen ondorengo gisa, hau urte horren hasieran edo aurrekoaren bukaeran hil baitzen gudu batean. Apulian lombardiarrek sortutako matxinadaren aurka borrokatu zuen. 1009ko maiatzaren 9an Barin matxinada izan zen, Melo Barikoa lombardiarrak piztua, eta laster hedatu zen Apuliako beste hiri batzuetan zehar. Kurkuas 1010ean hil zenez ez zuen ikusi lombardiar matxinaden bukaera: Italiako hegoaldera normandiarrak iritsi ziren eta berau garaitu. Joan Kurkuas 1009ko bukaeran edo 1010aren hasieran hil zen lombardiarren aurkako borroka batean. Martxoan bere ondorengoa iritsi zen, Basilio Mesardonites, errefortzuak zekartzala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1285345

 |

* Wd Datuak: Q1285345
**McMinn konderria** (ingelesez: *McMinn County*) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lafayette da. 2010eko zentsuaren arabera 52.266 biztanle zituen, McMinn kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

McMinn konderriak 1.119,35 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,33 ura dira. Beste 1.114,02 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 46,69 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 52.266 pertsonetatik 48.755 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.482 dira. 2.021 beltzak edo afroamerikarrak. 158 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 385 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 42 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 897 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA McMinn County, Tennessee age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494636
* Commonscat Multimedia: McMinn County, Tennessee

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124347978
* ISNI: 0000 0004 0442 5786
* LCCN: n81112582
* **Lekuak**
* OSM: 1848190
* TGN: 7022542

 |

* Wd Datuak: Q494636
* Commonscat Multimedia: McMinn County, Tennessee
**Drakon** (greziera klasikoz Δράκων) Atenasekoa, (K.a. 650 inguruan jaioa), Atenasko legegile bat izan zen, arkonte eponimo kargua bete zuena. Hiriko legeen lehen kodetzearen egiletza ematen zaio, K.a. 621ean, ordura arte, ahoz aho igorriak izan zirenak.

Kodearen zorroztasunak, zigor oso zorrotzak ematen zituena baita lege-hauste txikiendako ere, *drakoniar* hitza sorrarazi zuen, zigor sistema zorrotz bat adierazteko. Hala ere, bere izenaren lotura iraunkorra izan den arren, Drakon, arau guzti hauen zati oso txiki baten egilea baino ez zen izan, dirudienez, Zuzenbide arruntean eta hilketarentzako zigorretan zentratuz, familia mendekuekin amaitzeko modu bezala.

Antzinako Grezian tradizioa zen norbait babesteko arropa, txapelak eta tunikak gainera botatzea; kondairak dio hainbeste bota zizkiotela antzoki batean zegoela, ito zutela eta bertan hil. Hala ere, esaten da Eginara erbesteratu zutela, bertan hil zelarik.

Bere legeak, Solonek leundu zituen, honek, gainera, klase baxuenei hiritartasuna ere eman zielarik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Written in Human Blood: Draconian Laws and the Dawn of Democracy» *Today I Found Out* 2014-01-09 (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
2. ↑   «SOL Search» *www.cs.uky.edu* (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
3. ↑   Felton, Bruce.  (1984). *Felton & Fowler's Best, worst, and most unusual.*  Gramercy Pub. Co. ISBN 0-517-46297-4. PMC 11371076. (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).
4. ↑   Guerber, H. A..  (2011). *The Story of the Greeks..*  Andrews UK Ltd ISBN 978-1-84989-348-0. PMC 714568684. (Noiz kontsultatua: 2021-04-07).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28626
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 5724891
* BNE: XX5559207
* BNF: 12491717w (data)
* GND: 118672428
* LCCN: n79119357
* SUDOC: 034127844
* ICCU: BVEV017127
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q28626
**Egoskozabal** Belauntzan dagoen baserria da, herrigunetik hurbil, hilerrirako bidean
kokatua.

1994ko abenduaren 16an, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Ezaugarriak
-----------

Oinplano laukizuzena du eraikin soil honek eta
teilatuak hiru aldetara jotzen du. Beheko solairua, lehenengoa
eta ganbara ditu. Hormak, harlangaitzezkoaz
eginak dira, nahiz harlandu aztarna batzuk ere ikus
daitezkeen bertan. Horrez gainera, izkinetan eta ateleiho
inguruetan kareharri grisa du. Barruko aldea zurez
osatua dago eta zutabeak lurraren gainean edo
harrizko piramideetan oinarriturik daude.

Fatxada nagusiak lau leiho ditu solairu bakoitzean
eta sarrera nagusia. Ate gainean, mentsula biribilduak
eta, bertan, inskripzio bat: «154...» urtean, segur aski,
eraikuntza urteari dagokiona. Leihoetan, ur-jarioak
bideratzeko, harri moduratuz dotoretutako erlaitzak
ikus daitezke.

Eskuineko aldean, sarrera nagusiaren antzekoa den
beste ate bat dago, ateburua mentsulaz.
Atzealdeko fatxada itxia da eta hutsune luze batzuk
ditu gezi-leihoen moduan. Beheko solairuan leihotxo
bat dago, goialdea erdi puntuko arkuaren forma duena.

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8341942
* Commonscat Multimedia: Egoskozabal baserria

---

 |

* Wd Datuak: Q8341942
* Commonscat Multimedia: Egoskozabal baserria
**Mikel Atxaga Fernandez** (Urnieta, 1932ko abuztuaren 25a - Donostia, 2009ko irailaren 10a) euskal kazetaria, euskal idazlea eta itzultzailea izan zen.

Bizitza
-------

Urnietako Etzabalzar baserrian jaio zen, zortzi anaietan bosgarren. Apaiz ordenatu zen —baita Saturrarango apaiztegian euskaltzaletu ere—, baina 1970ean utzi zuen apaizgoa, kazetaritzan jarduteko.

Hainbat ezizenez sinatu zituen bere idazkiak diktadurako garaian: *Errialde*, *Mutiozabal*, *Irastortza* edota *Iraola*. Prentsan, Zeruko Argian (1971tik) eta Deian (1977tik) idatzi zuen batik bat. Hainbat euskal kazetari-belaunaldiren maisutzat jotzen da.

1975eko ekainaren 27an euskaltzain urgazle izendatu zuen Euskaltzaindiak.

Hogei urte eman zituen Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren *Bidegileak* bilduma zuzentzen.

1998an euskal kazetaritzako Rikardo Arregi Saria jaso zuen Andoaingo Udalaren eskutik. 2009an merezimenduzko Argia Saria eman zioten, haren ibilbide luze eta oparoagatik. Urte bereko apirilaren 1ean, Eusko Jaurlaritzak euskaldun makila eman zion, omenalditzat, Donostiako Miramar jauregian.

2015ean, hil aurretik idatzita utzi zuen "Joxinixio gudaria" argitaratu zen Andoaingo Larramendi Bazkunaren eskutik eta liburuaren aurkezpena Atxagari eskainitako omenaldia izan zen.

Idazlanak
---------

* *Gaztetxo* (1963)
* *Ezkontza bidean* (1966)
* *Ohiturak*
* *Komunikabideen beharra* (1977)
* *Deiadarrak* (1993, Txertoa)
* *Xalbador* (1993)
* *EAJ eta Euskara (ehun urteko bide malkartsua)* (1996, Sabino Arana Kultur Elkargoa)
* *Gerra aurreko eta ondoko euskalgintza* (1998, Sabino Arana Kultur Elkargoa)
* *Gure Urnieta*
* *Joxinixio gudaria* (2015)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «"Joxinixio gudaria" liburuaren aurkezpen ekitaldia» *Aiurri* (Noiz kontsultatua: 2018-08-13).

Bibliografia
------------

* Esnal, Pello: *Mikel Atxagarem "Joxinixio gudaria"*. - Egan, 2016-1/2, 33-61

Kanpo estekak
-------------

* *Bidegileak* bildumaren web orria, Eusko Jaurlaritzaren webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3826334
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 78105213
* ISNI: 0000 0000 5960 2007
* BNE: XX984862
* BNF: 135241859 (data)
* GND: 1053077602
* LCCN: n99006996
* SUDOC: 191961477
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 18204
* Lur: 00607/eu\_a\_6074/a6074

 |

* Wd Datuak: Q3826334
**Miner konderria** (ingelesez: *Miner County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Howard da. 2010eko zentsuaren arabera 2.389 biztanle zituen, Miner kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Miner konderriak 1.481,29 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,2 ura dira. Beste 1.477,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,61 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.389 pertsonetatik 2.351 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 31 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 4 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 9 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 20 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q338939
* Commonscat Multimedia: Miner County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152439092
* LCCN: n80038313
* **Lekuak**
* OSM: 1739839
* TGN: 2001818

 |

* Wd Datuak: Q338939
* Commonscat Multimedia: Miner County, South Dakota
*Artikulu hau Charles Dickens idazlearen eleberriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Eguberri kanta».*

**Eguberri kanta** (jatorrizko ingelesezko izenburu *A Christmas Carol. In Prose. Being a Ghost Story of Christmas*, euskaraz *Eguberri kanta. Hitzlauz. Eguberrietako mamu istorioa izanik*) 1843ko abenduaren 19an argitaratu zen Charles Dickens ingeles idazlearen eleberri labur bat da.

Xabier Mendiguren, Iñaki Mendiguren eta Nerea Mujikak euskaratu izan dute.

Argumentua
----------

Ebenezer Scrooge bere langile txiro eta zintzoa lanez gainezka duen agure zeken eta diruzalea da. Gabon gauez hiru mamuen bisita izango du: iraganeko mamuak bere haurtzarora eramango du, orduan sentitu zuena oroituarazi eta bere bihotza ulertarazi dezan; orainaldiko mamuak bere langilearen etxera eramango du, han dagoen eskasiaren gain maitasuna eta familia izpiritua nagusi direla ikusiaraziko dio (gainera haur gaixo bat ikusiko du, langilearen semea); eta etorkizuneko mamuak ber heriotzera eramango du, bakardadean. Ikusitakoak erabat izuturik, Scrooge zaharrak izaeraz aldatzea erabakiko du, bere langilearen familiari lagundu eta honekin batera Eguberrietako izpiritua berreskuratuko du.

Euskarazko bertsioak
--------------------

* **Gabon Kanta Bat** (*A Christmas Carol*), Erein, 1990. Itzulpena: Xabier Mendiguren Bereziartu.
* **Gabon Kanta Bat** (*A Christmas Carol*), Elkarlanean, 1993. Itzulpena: Iñaki Mendiguren.
* **Eguberri Kanta** (*A Christmas Carol*), Hiria, 2003. Itzulpena: Nerea Mujika.

Kanpo estekak
-------------

* *Eguberri kanta* euskaraz irakurgai. Nerea Mujikaren itzulpena, 2003
* Charles Dickens' "A Christmas Carol". Ingelesezko jatorrizko eleberria Wikitestuetan irakurgai **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q62879
* Commonscat Multimedia: A Christmas Carol

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 175787312
* BNF: 12237222z (data)
* GND: 4294679-7
* LCCN: n79129517
* SUDOC: 07455378X

 |

* Wd Datuak: Q62879
* Commonscat Multimedia: A Christmas Carol
**Dora María Ibarburu Irazusta** (Salto, 1918ko apirilaren 27a- *Ibidem*, 1992ko azaroaren 19a), euskal uruguaitar erizain eta irakaslea izan zen.

Bizizta
-------

Gurasoak Simona Irazusta eta Joaquín María Ibarburu izan ziren. 1931 eta 35 bitarte ikasketak Emakume Sekzioan egin zituen eta bertan medikuntzarako prestakuntza ikastaroak burutu zituen 1936 eta 38 bitarte. Medikuntza fakultatean anatomia eta fisiologia ikastaroak egin zituen.

1940ko martxoaren 4an Carlos Nery Erizain eskolan sartzen da. Soldatapeko bezala hartu eta gradua lortu zuen 1942ko abenduaren 5ean. Rockefeller Fundazioak emandako beka bati esker, Toronton osatu zituen bere ikasketak. 1950ean Erizaintza Unibertsitate Eskola sortu zuen eta bertako zuzendari bilakatu zen. Diktadura garaian, Carlos Nery Erizain eskola eta EUE elkartzera behartzen dituzte eta aurreko zuzendariak kendu egiten dituzte.

Uruguaiko erizaintzari egindako ekarpena ikusirik, 2000. urtean Honori Causa titulua jaso zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)**  La República. *Dora Ibarburu símbolo de la enfermería nacional.*  (Noiz kontsultatua: 2012-7-6).
2. ↑  **(Gaztelaniaz)**  Centro de Televisión Científica. *Homenaje a la Nurse Dora Ibarburu.*  (Noiz kontsultatua: 2012-7-6).
3. ↑   Sánchez Puñales, Soledad.  (2002). *Historia de la Enfermería en Uruguay.*  Ed.Trilce.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5813486
* **Identifikadoreak**
* autores.uy: 15051

 |

* Wd Datuak: Q5813486
*Artikulu hau Hernaniko marrazkilari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Udakiola».*

**Jon Mikel Udakiola Illarramendi** (Donostia, Gipuzkoa, 1965eko urtarrilaren 27a-) euskal marrazkilaria da.

Biografia
---------

1990 urtean, Juanba Berastegiren eskutik, marrazki bizidunen konpainia batean hasi zuen bere ibilbide artistikoa. Gasteizko Eskuz Animations ekoiztetxean eta *Ipar haizearen erronka* filmarekin, animazio ekoiztetxe desberdinekin jarraitu zuen: Dibulitoon Studio, Delta Group, Alfonso Productions, Walt Disney - Paris (*A Goofy Movie*).\*

1994 urtean, Neptuno Films ekoiztetxearekin animazio zuzendari izan zen. *Detective Bogey* animazio telesailean lan egin zuen, TVErekiin koprodukzioan.

1996 urtean Sirimiri Films S.L. ekoiztetxea sortu zuen eta hainbat ekoiztetxerentzat animazio lan ugari egin zuen: La Lanterna Magica, Cromosoma, Lotura Films, besteak beste. Sirimiri Films ekoiztetxearen bidez berak sortutako proiektuak ere egin eta nazioarteko sariketa desberdinetara eraman zituen, MIPCOMera (Cannes) esaterako. Aldi berean, Jon Mikelek animazio tradizionalari buruzko kurtsoak eman zituen eta diseinu irakasle izan zen Ceinpro ikastetxean. 2005 urtean Sirimiri films S.L. itxi egin zuen.

Animazioko zinean ere zine-epaile eta Eusko Jaurlaritzako ASIFA Euskadiren ordezkari izan zen.

Gaur egun, E.H.I. Koop.-en marrazkilaria da.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* ASIFA
* J.M Udakiolaren webgunea
* Biofilmografia IMDb webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27105153

 |

* Wd Datuak: Q27105153
Jacob Seiseneggerrek egin zuen margolana.
***Karlos V.a txakur batekin*** Tiziano margolariak olioz egindako gorputz osoko erretratua da. Litekeena da Bolonian margotua izana, enperadorea 1532ko abenduaren 13tik 1533ko otsailaren 28ra bitartean egon baitzen bertan. Madrilgo Prado museoan dago margolana, errege-bildumatik jasota.

Historia
--------

Tradizioz, 1532an Jacob Seiseneggerrek Bolonian margotutako Karlos V.aren erretratuaren kopiatzat hartu izan da, enperadorearen anaia Fernandoren enkarguz egina. Kritikari batzuei harridura eragin die Tiziano bezalako maisu batek margolari kaskar baten obra kopiatzeak. Seiseneggerreren lana gaur egun Vienako Kunsthistorisches Museumen gordeta dago. Tizianoren bertsiotik ez dago dokumentazio zaharrik eta ez da ezagutzen enkarguaren inguruko zehaztapenik, nahiz eta beragatik 500 dukat jaso zituela adierazten den.

Margolanaren ezaugarriak
------------------------

Tizianok aldaketa sotilak egin zituen, eta Seiseneggerrek lortutakoaren oso bestelako emaitza lortu zuen, enperadorearen irudia estilizatuz, Seiseneggerren lauzadura xehatua alde batera utzi eta zerumugaren lerroa beherago jarriz, aldi berean enperadorea lehen planora ekarriz monumentaltasunean irabazteko espazioaren kalterik gabe, gortina alde batera mugitzean handituta eta hanken arteko espazioa libre utziz. Aurpegia idealizatu ere egin zuen, eta bizitasun handiagoa eman zion jatorrizkoaren prognatismoa murriztu eta betazalak altxatzean, Seiseneggerren bertsioan begi erdiraino erortzen zirenak. Azkenik, eta kolorearen erabilera zehatzagoari esker, bere ereduan existitzen ez ziren ondorio atmosferikoak lortu zituen, alderdi askotan hobetu egin zirenak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ferino-Pagden, Sylvia, «La imagen ideal y "natural" del poder: los retratos de Carlos V por Tiziano», *Carolus*, Toledoko Santa Cruz Museoan egindako erakusketaren katalogoa, 2000-2001, 67-78 or. ISBN 84-95146-45-2
Enlaces externos
2. ↑  Falomir, Miguel (ed.) *Tiziano, catálogo de la exposición celebrada en el Museo del Prado*, Madril, 2003, ISBN 84-8480-050-4.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Pradoko museoaren webguneko fitxa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3854030
* Commonscat Multimedia: Charles V standing with his dog

---

 |

* Wd Datuak: Q3854030
* Commonscat Multimedia: Charles V standing with his dog
**Millerovo** Errusiako Aireko Indarren Rostov Oblasteko Millerovski Barrutian kokaturiko aire-base bat da, Hegoaldeko Barruti Militarreko kide den Aireko eta Aire Defentsako Indarren 4. Armadaren kontrolpean dagoena.

Basean Sukhoi Su-30SMen bi eskuadroi dituen **Guardiako Borroka Hegazkintzako 31. Errejimentuaren** egoitza da.

2022ko erasoa
-------------

Artikulu nagusia: «Millerovoko aire-baseko erasoa»
2022ko otsailaren 25ean, sare sozialetako bideo *amateur* batek erakusten zuenez, Ukrainak jaurtitako Tochka-U motako bi misil balistikoekin eraso egin zuen, Millerovoko instalazio militarrak kaltetuz; ustez, Errusiako Indarrek aire-basea erabili ez zezaten Ukrainako inbasioan errusiar tropei aire-laguntza emateko. Halere, Ukrainako zein Errusiako Indar Armatuek ez dute ezer esan Millerovoko aire-basearen aurkako erasoaren erantzuleari buruz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Russian Air Force today - Russian Southern Military District.*  Eastern Order of Battle.
2. ↑    *Russian airfield targeted by Ukrainian forces, geolocated social media video and images show.*  CNN 25 February 2022.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4293527

 |

* Wd Datuak: Q4293527
**Jon Oria Oses** (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1931ko martxoaren 21a - Torrevieja, Alacanteko probintzia, 2016ko maiatzaren 8a) historialaria izan zen.

Bizitza
-------

Gaztetan bere jaioterritik aldenduta, Ingalaterrako Nottinghamgo Unibertsitatean graduatu zen, eta Cambridge eta Londreskoetan osatu zuen bere prestakuntza, haietan lortutako bekei esker.

Bere historialari-lana atzerrian garatu ostean, Alemanian eta Frantzian ere bizi izan zen. 1980ko hamarkadaren amaieran, osasun-arazoak zirela kausa, Alacanteko Torreviejan hartu zuen bizilekua. 1981ean Londresen aurkeztutako *Mysticism in the Work of Marguerite de Navarra (1492-1549)* doktorego-tesiaz gain, arteari eta historiari buruzko liburu ugari eman zituen argitara, besteak beste *Plato and Renaissance* eta *Picture Dictionary in Spanish* (1984), *Visión anglosajona del pueblo vasco* (1991), *Últimos Reyes de Navarra* eta *Navarra es una colonia española y francesa* (1994). Artegintzan ere ibili zen, gehienbat eskulturan, eta pintura eta zeramika ere landu zituen.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Jon Oria Osesen webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12260534
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 227392310
* ISNI: 0000 0003 6418 0760
* BNE: XX1020281
* BNF: 12561552d (data)
* LCCN: n95122352
* SUDOC: 034913866
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04605/eu\_o\_1465/o1465

 |

* Wd Datuak: Q12260534
***Millet*** Otomandar Inperioko komunitate konfesionalei erreferentzia egiteko erabiltzen den terminoa da. "Lege pertsonalari" buruzko auzitegi independenteei buruzkoa da; horien arabera, komunitate erlijiosoei (erretako juduei) beren burua sistema musulman nagusiaren barruan gobernatzeko baimena eman zitzaien. Komunitateek beren burua antolatu eta gobernatzen zuten, eta beren ordezkari gorenek obedientzia erakusten zioten sultanari. Tanzimat (1839-1876) erreforma otomandarren ondoren, terminoa legez babestutako gutxiengo talde erlijiosoak izendatzeko erabili zen, beste herrialde batzuetan nazio hitza erabiltzen den moduan. Millet hitza *millah* arabiar hitzetik dator eta hitzez hitz "nazioa" esan nahi du. Lege islamikoaren *millet* sistema erlijio-aniztasun aurre-modernoaren adibidetzat hartua izan da. Kontzeptua Ekialdeko Elizako komunitateentzat erabili zen IV. mendean Otomandar Inperioa ezarri aurretik.

Kontzeptua
----------

*Millet*aren sistemak historia luzea du Ekialde Hurbila, eta oso hurbil dago musulmanak ez diren gutxiengoei buruzko arau islamikoetatik. Otomandar terminoak lege pertsonalari dagozkion auzitegi bereiziei egiten die erreferentzia (ezkontzak, herentziak, etab.), non gutxiengoei alderdi horretan beren kabuz antolatzeko aukera ematen zitzaien, otomandar gobernuaren ia inolako interferentziarik gabe, betiere musulmanik tartean ez bazegoen.

Pertsonak beren erlijio edo komunitate konfesionalen arabera zeuden beren *millet*aren mende, beren jatorri etnikoen ordez, *millet* kontzeptuaren arabera. *Millet* bateko buruzagiak, gehienetan jerarka erlijioso batek, sultan otomandarrari edo errege sasanidari, hurrenez hurren, jakinarazten zien. *Millet*ek botere handia zuten, beren legeak sortu eta beren zergak bildu eta banatzen zituztelako. Otomandar Inperioarekiko leialtasuna besterik ez zen eskatzen. *Millet* bateko kideak krimen bat egiten zuenean beste bateko kidearen aurka, kaltetutako aldearen legea aplikatzen zen. Hala eta guztiz ere, lege islamikoak *millet*ei ematen zien lehentasuna, musulman bat tartean zegoen liskar bat zenean. Eztabaida lege musulmanarekin, *sharia*rekin, konpontzen zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Sachedina, Abdulaziz Abdulhussein (2001). *The Islamic Roots of Democratic Pluralism*. Oxford University Press. ISBN 0195139917.
2. ↑  Wigram, William Anger (2004). *An introduction to the history of the Armenian Church*. Gorgias Press LLC. ISBN 9781593331030.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q845763

 |

* Wd Datuak: Q845763
**Meghna ibaia** (bengaleraz: মেঘনা নদী) Asia hegoaldeko ibai garrantzitsua da. Gangesen deltan zabaltzen diren hiru ibaietako bat da. Delta hau munduko handiena da hiru ibaiekin sortua batez ere: Ganges, Brahmaputra eta Meghna. Horiekin batera haien artean gurutzatzen diren kanalak eta errekak daude. Bitxikeri bezala aipatu daiteke beste ibaiek tarteen arabera izen desberdinak jaso dituztela, Meghna, aldiz, amaieran bere izena mantentzen du.

Ezaugarriak
-----------

Txalupa Meghna ibaian.
Meghna ibaia Bangladeshen sortzen da, ibai desberdinak bilduz, guztiak India ekialdeko lurralde menditsuetatik sortuak. Chandpur barrutian Padma ibaiarekin bat egiten du. Azken kilometroetan Bengalako golkoaren gertu igarotzen da, Bhola barrutian.

Bangladesheko ibaien artean Meghna zabalena da. Bholatik gertu Meghnak 12 kilometroko zabalera du. Bere bidean ia lerro zuzen bat egiten du. Itxuraz oso ibai lasaia da baina hori ez da errealitatea: urtero hildako asko eragiten du, hiltzeko arrazoi nagusietarioa izanik. Chandpur aldea oso arriskutsua da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Meghna ibaiari buruzko informazioa.

22°38′35″N 90°48′57″E﻿ / ﻿22.6431°N 90.8158°E﻿ / 22.6431; 90.8158

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1125242
* Commonscat Multimedia: Meghna River

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1125242
* Commonscat Multimedia: Meghna River
**Mauresque Etxea** Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen jauregi bat da. *Mauresque* izenak frantsesez *Mairuar* esan nahi du.

2010eko abenduaren 28an Lapurdiko monumentu historikoa izendatua dago.

Kokalekua
---------

Herrigunearen azpialdean dago, Arrantzaleen karrikan, eta Txingudi badiaren ertzean, eta Hondarribia aurrez-aurre duela. Alboan, Pierre Loti frantziar idazle ospetsuaren bizilekua izan zen Bakar Etxea izeneko eraikina du.

Historia
--------

1866-1867 artean Jules de Polignac (1817-1890) politikariak eraiki zuen, Karlos X.a Frantziakoaren erregealdiak Frantziako Lehen Ministroa izan zenak. Ondoren hainbat jabe ezberdin izan zituen, tartean Ferdinand Camino, lanbidez medikua eta Hendaiako alkatea (1912-1919), eta Légasse familia, euskal notario nabarmenez osatua.

Eraikina
--------

Eraikinak arabiar eta espainiar arkitektura estiloak nahasten ditu. Hegoalderako luzapenean lorategi-terraza bat du, Bidasoa ibaira begira.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Mérimée, Frantziako Kultura Ministerioa. *Villa dite "villa mauresque ".* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q22980062
* Commonscat Multimedia: Villa Mauresque, Hendaye

---

* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA64000076

 |

* Wd Datuak: Q22980062
* Commonscat Multimedia: Villa Mauresque, Hendaye
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | **K.a. II. mende** | K.a. I. mende)

K.a. 160ko hamarkada | K.a. 150ko hamarkada | **K.a. 140ko hamarkada** | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada

K.a. 151 | K.a. 150 | K.a. 149 | K.a. 148 | K.a. 147 | **K.a. 146** | K.a. 145 | K.a. 144 | K.a. 143 | K.a. 142 | K.a. 141

 *Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!*

---

### Gertaerak

* Erromatar Errepublikak Kartago hiria suntsitu zuen Hirugarren Gerra Punikoan.

### Jaiotzak

### Heriotzak

---

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q43002
* Commonscat Multimedia: 146 BC

---

 |

* Wd Datuak: Q43002
* Commonscat Multimedia: 146 BC


| Denbora unitateak |
| --- |
| attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
minutu • ordu • egun • aste • hil • urte • bosturteko • hamarkada • mende • milurteko • gigaurte |
**Jacques Fabrice Vallée** (Pontoise, Frantzia, 1939ko irailaren 24a) AEBetan bizi den astronomo, informatikari eta ufologoa da, NASA eta SRI International erakundeentzat lan egin duena. J. Allan Hynek astrofisiko estatubatuarrarekin batera ufologia zientifikoaren ordezkari esanguratsutzat jotzen da .

Matematikako lizentziatura lortu zuen Sorbonan eta astrofisikan espezializatu zen geroago. Parisko astronomia behatokian hasi zen lanean, baina 1962an AEBetara joan zen. Bertan, NASArentzat lan egin zuen Marteri buruzko ikerketetan. 1967an AEBetako Ipar-Mendebaldeko Unibertsitatean konputazioaren zientzien doktoretza eskuratu eta AEBetako hainbat instituturentzat lan egin zuen, internet-eko eta adimen artifizialeko egitasmo aitzindari batzuetan parte hartuz. Gai hauetaz hainbat liburu ere idatzi ditu.

Ikerketa ufologikoak
--------------------

Gaztetatik interesatu zen Vallée OHEetan. Bere formakuntza zientifikoak eta arlo horretan zuen prestigioak ez zioten galarazi OHEen fenomenoa modu objektiboan ikertzea, gai horretan aditu nagusienetako bat bihurtuz. Steven Spielberg zinema zuzendari estatubatuarraren aholkularia izan zen honek OHEez filmatu zuen Close Encounters of the Third Kind pelikula arraskatsuan. 

Ufologiaren arloan Jacques Vallée-ren iritziak guztiz apurtzaileak izan dira. Izan ere, bere *Passport to Magonia* (1969) liburuan berak lehenengo aldiz hipotesi ausart bat plazaratu zuen: hipotesi horren arabera, OHEren jatorria ez zen izango estralurtarra (gure planeta bisitatzen duten zibilizazio estralurtarrena, alegia), multidimentsionala baizik. Ustezko estralurtar horiek beste dimentsio edo unibertso paraleloetatik etorriko lirateke, guk oraindik ulertzen ez ditugun beste dimentsioetako izakiak edo entitateak izango bait lirateke. Hipotesi multidimentsional horren arabera, OHEek, parapsikologiaren fenomeno askok eta erlijio-adierazpen jakin batzuek (Andra Mariaren agerpenek, kasurako) lotura handia izango lukete eta unibertso multidimentsional horren ondorioak besterik ez lirateke izango. Hipotesi multidimentsionalak OHEen portaeraren zeinu batzuk ondo azalduko lituzke (esaterako, galaxia urrunetako zibilizazio estralurtarrak gu bisitatzeko ezintasunari azalpen alternatiboa emango lioke)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Méndez, Daniel (2022-07-23an) El científico que se metió a cazador de Ovnis XL Semanal
2. ↑   IRC history-Arpanet chat, Jacques Vallée
3. ↑   Jacques Vallée: Dimensions, 269 orr. ISBN: 978-1933665283
4. ↑   Peyro, Miguel: ¿Ovnis?, Sí, pero....Editorial 7 1/2 (1979), ISBN: 84/85411-16-1

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q92635
* Commonscat Multimedia: Jacques Vallée

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 49232529
* ISNI: 0000 0001 1260 8978
* BNE: XX1464079
* BNF: 11927499z (data)
* GND: 136174965
* LCCN: n83153153
* NDL: 00459472
* NLA: 35575277
* CiNii: DA04433291
* SNAC: w6dg9cbt
* S2: 48358841
* SUDOC: 027174824
* BIBSYS: 90114595
* ICCU: CFIV039944

 |

* Wd Datuak: Q92635
* Commonscat Multimedia: Jacques Vallée
**Kanabec konderria** (ingelesez: *Kanabec County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Mora da. 2010eko zentsuaren arabera 16.239 biztanle zituen, Kanabec kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Kanabec konderriak 1.382,23 kilometro koadro ditu. Horietatik 31,33 ura dira. Beste 1.350,9 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,75 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.239 pertsonetatik 15.820 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 214 dira. 52 beltzak edo afroamerikarrak. 84 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 53 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 224 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490454
* Commonscat Multimedia: Kanabec County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 154777121
* LCCN: n81035025
* **Lekuak**
* OSM: 1795850
* TGN: 2001031

 |

* Wd Datuak: Q490454
* Commonscat Multimedia: Kanabec County, Minnesota