**Esperanza Elena Caro** (La Campana, Sevilla, 1906ko irailaren 4a - Sevilla, 1985eko martxoaren 6a) XX. mendeko brodatzailea izan zen, eta lan garrantzitsuak egin zituen erakunde erlijiosoetarako, batez ere Sevillako eta Andaluziako Aste Santuko ermandadeetarako.

Biografia
---------

La Campana herrian (Sevillako probintzia) jaio zen 1906ko irailaren 4an. Bere gurasoak Manuel Elena eta Concepción Caro ziren eta La Campanako Benjumea familiarena zen La Baldía kortijoan bizi izan ziren. Sevillako erregistro zibilean inskribatu eta Sevillako San Gil elizan bataiatu zuten. Lehen mailako ikasketak egin zituen Sevillako Bustos Tavera kaleko Santa Maria del Socorro frantziskotarren komentuan. 17 urte zituela, osaba-izeben tailerrean brodatzen hasi zen, Victoria Caro izebak gainbegiratuta. Hark, nebarekin batera, 1907an ireki zuen Calatrava kalean, Elena Caro sagaren lehen tailerra. 1928an, Barajasko Kondea kalera eraman zuten, hasieran 4. zenbakira eta gero 20ra. 1943tik aurrera, Esperanza Elena Carok hartu zuen tailerraren ardura, eta hainbat hamarkadatan egin zuen lan bertan. 1985eko martxoaren 6an hil zen.

Lan ekarpenak
-------------

Haren obran eragin handia izan zuen izebaren maisu izan zen Juan Manuel Rodríguez Ojedak. Beste artista batzuen eraginak ere izan zituen, besteak beste, Ignacio Góm-Millán, Cayetano González eta Joaquín Castilla. Brodatuari ekarpen ugari egin zizkion, Rodríguez Ojedak sartutako berrikuntzak hartu zituen, batez ere palioko pasu delakoen dekorazioan. Esperanza Elena Caro-tik aurrera galdu zen XIX. mendean ezarri ziren kardu-hosto handiekin egindako dekorazioa, eta diseinu arinagoekin ordeztu zien. Ekarpen garrantzitsuenen artean, erliebea azpimarra daiteke, kandelieriak eta kaliza- edo kutxa-formako lore-saskiak edertzeko elementu gisa. Kandelieri horiek, brodatu beharreko palioaren gainean jarrita, ardatz bihurtzen dira, eta hortik garatzen dira gainerako dekorazio-motiboak. Artista horren sorkuntzetan ere ez da falta forma begetalak dituen estornu bat. Batzuetan, arkitektura-motibo apaingarriak ere sartzen zituen. 

Sevillan eta Andaluziako hainbat hiritan banatuta dago obra. XX. mendeko 60ko hamarkadan, bere lantegiak 300 lan baino gehiago egin zituen Andaluzia osorako. Bere lan garrantzitsu eta ezagunenetako bat Macarena koroatzeko mantua da, 1964an egina eta Fernando Marmolejo Camargo urregileak egindako diseinuan oinarritua. Elena Caroren aburuz, enkargu hori oso berezia izan zen, Macarena Ama Birjina baitzen haren miresle nagusia. 

Bere lan gehienak erlijio-kongregazioetarako izan ziren, batez ere penitentzia-ermandadeetarako, eta Rocioko ermandadeetarako ere egin zituen lanak; besteak beste, Triana, Huelva eta Macarenako ermandadeen jarraitzaileetarako. Brodatu batzuk erakunde militarrentzat izan ziren, eta Sevillako Kapitaintza Nagusian eta beste batzuk erakunde zibilentzat; adibidez, Sevillako Erakusketa Iberoamerikarrean, 1929an.

Lan nagusiak
------------

Honako hauek nabarmendu daitezke:

* Huelvako Nuestra Señora del Rocío elizako Real e Ilustre Ermandaderako *Sinpecado* delakoa, 1939an.
* Sevillako Esperanza Macarena Ermandaderako *Sinpecado* delakoa, 1940an egina.
* Trianako Esperantzaren mantua, 1945ean egina.
* Atsedeneko Ama Birjinaren mantua, Valverde del Camino (Huelva).
* Palioa Ikasleen Ermandaderako (Sevilla).
* Sevillako Hermandad de las Penas-eko Virgen de los Dolores jauregiko sabaia, 1954an egina, Cayetano Gonzálezen diseinuaren arabera.
* Esperanza Macarenarentzako mantua, 1964an koroatu zutelako, Fernando Marmolejo Camargo urregileak egindako diseinuaren arabera.
* Zamarrillako ermandadeko (Malaga) Amargurako Ama Birjinaren mantua, 1977an egina.
* Museoko ermandadeko (Sevilla) Ur Birjinaren jauregitik brodatzea.
* Jerez de la Fronterako palioa eta Yedra de la Esperanza mantua brodatzea.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* Laneko merezimenduaren urrezko domina (1971).
* Zilarrezko domina Madrilgo Arte Sakratuko Erakusketan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Fernández de Paz, Esther: *Los talleres de bordado de las cofradías*. Madrid, 1982
2. ↑  Antonio Mañes Manaute: *Esplendor y simbolismo en los bordados*. Sevilla Penitente, Volumen III. Editorial Gever, S.A. Sevilla, 1995.
3. ↑  *Los bordados del taller de Esperanza Elena Caro en Huelva y América*. Autor: Federico García de la Concha Delgado. Actas VI jornadas de Andalucía y América. Universidad Internacional de Andalucía. Consultado el 15 de noviembre de 2017.
4. ↑  Juan Carrero Rodríguez: *Esperanza Elena Caro. Maestra del bordado de oro*.
5. ↑  Federico García de la Concha Delgado: "Los bordados del taller de Esperanza Elena Caro en Huelva y América". (Sevilla)
6. ↑  Federico García de la Concha Delgado: "Los bordados del taller..."
7. ↑  Fundación Unicaja, Universidad de Málaga: "Caro".
8. ↑  Federico García de la Concha Delgado: "Los bordados del taller..." Pag 3.
9. ↑  Federico García de la Concha Delgado: "Los bordados del taller.." Pag 4
10. 1 2  José Varela Ortega. La familia Elena Caro: un siglo de ajuares bordados en oro y seda. 10-04-2019. (Recuperado 4/04/2019):
11. ↑  M.J.R. Rechi. Comienza la restauración del Simpecado del Rocío de Triana.[*Betiko hautsitako esteka*] Revista Pasión en Sevilla. (2007). 
ml (Consultado 4/04/2019)
12. ↑  *Esperanza Elena Caro. Catálogo de sus obras*. ABC de Sevilla, publicado el 21 de febrero de 1986.
13. ↑  *Los simpecados de Huelva*. Huelva Información. Publicado el 8 de junio de 2014. Consultado el 25 de julio de 2022.
14. ↑  *El Simpecado del Rocío será trasladado el domingo a San Pedro en su 75 aniversario*. Huelva Información, publicado el 29 de abril de 2014. Consultado el 25 de julio de 2022.
15. ↑  La historia más grande jamás contada
16. ↑  *BOE de 1 de mayo de 1971*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q43199071
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX1487373
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q43199071