Vassili Kandinski: *Nina Kandinski* (1917)
Vassili Kandinski: *Nina Kandinski* (eskuinean) eta bere ahizpa Abrikossov familiaren landa-etxean Akhtirka (Moskutik gertu) (1917)
Vassili Kandinski: *Ahots ezezaguna* (1916).
Klee eta Kandinskiren etxea, Bauhaus eraikinaren ondoan.
**Nina Kandinski**, jaiotzez **Nikolàievna Andréievskaia**, errusieraz Нина Николаевна Андреевская (Mosku, Errusiako Inperioa, 1896ç – Gstaad-i, Suitza, 1980ko irailaren 2a) errusiar mezenasa izan zen. Vassili Kandinski margolariaren bigarren emaztea eta hura hil zenean, haren ondasunen administraria.

Bizitza
-------

Nina Nikolàievna Andréievskaiak ez zuen inoiz bere jaioteguna zehaztu, Annegret Hoberg-en arabera (2008), 20 urte zituen 1916an Kandinski ezagutu zuenean; bere istorio-kontakizunaren arabera, errusiar jeneral baten alaba zen. 1916an Moskun Vassili Kandinski margolaria ezagutu zuen, bera baino 27 urte nagusiagoa, 1911tik dibortziatua, Lehen Mundu Gerraren leherketatik askatutako Errusiar Inperioan Alemaniatik itzuli zenean.

Suitzara alde egin zuenean, koadroak utzi behar izan zituen Alemanian, Gabriele Münter lagun eta bikote izan zuen gaztearenean utzi zituen. Münter emakume artista zen eta Kandinskirn lehia artistikoa zuen, denboraz bere bidea jarraitu nahi zuen eta, ez zuen Vassiliren gida onartzen. Nina, berriz, Kandinskiren "emakume gisa soilik" jokatzen zuen.

### Vassili Kandinski margolariarekin ezkondu

Nina eta Vassili 1917ko otsailean ezkondu ziren; Vsévolod seme bakarra 1917an jaio zen, baina 1920an hil zen. Ninak esaten zuen bera zela 1916ko "*Ahots ezezaguna*" koadroaren inspirazio Kandinskiri dei egin zionean lehen aldiz telefonoz.

#### Berlinera

Tsarren zentsura Errusiako Iraultzaren ondoren indargabetu zen, eta Errusiako artistek askatasun berriak izan zituzten hasieran. Erregimen komunistak murriztu zituenean, Vassili Kandinskik jaso zuen Walter Gropiusen gonbita Weimar-en Bauhaus delakoan lan egiteko. Sobietar Gobernuaren irteera-baimenarekin eta ekipaje gutxirekin, bikotea Berlinera iritsi zen 1921eko abenduaren 24an. 1922ko ekainean Weimarrera joan ziren, eta han hasi zen Kandinski Bauhausen irakasten. Bauhaus Dessau-ra joan ondoren, Paul Kleeren familiako bizilagun bihurtu ziren, Bauhaus eraikinaren ondoko txalet batean.

#### Frantziara

1928ko udaberrian, alemaniar herritartasuna lortu zuten. Arrazoi politikoengatik Bauhaus itxi behar izan zutenean, 1932an Berlinera joan ziren Mies van der Roherekin. Nazionalistak boterera iritsi ondoren, 1933an, Frantziara emigratu zuten eta 1934tik Neuilly-sur-Seinen bizi izan ziren. Bauhaus-eko kide izandakoek Europatik ihes egiten lagundu nahi izan zuten; 1939. urtean frantses herritartasuna eman zieten. 1940an Alemaniak Frantzia okupatu zuenean, Pirinioetan Kauteret-era ihes egin eta Parisera itzuli ziren abuztuaren amaieran. Marseillatik Estatu Batuetara emigratzeko Varian Fry kazetariaren eskaintza baztertu zuten.

Vassili Kandanskiren oinordeko
------------------------------

Vassili Kandinski 1944an hil zen: Nina Kandinski izan zen haren oinordeko bakarra. Ezkontzak iraun zuen 27 urteetan, egun bat ere ez ziren banandu. Harrezkero, Nina Kandinskik herentziaren arduraduna izan zen eta ondorengo erakusketa asko antolatu zituen.1946an Kandinsky Saria ezarri zuen talentu gazteak sustatzeko, 1961. urtera arte emandakoa. Nina Kandinskik eragina izan zuen epaimahaiaren osaketan eta sari-banaketan. Kandinskiren koadroen prezioak 1950 hamarkadan handitu zirenean arte-merkatuari balioa emanez, luxuzko bizitza finantzatu zuen koadro-salmentetatik abiatuta. Denbora horretan, Gabriele Münterrekin negoziatu zituen Munich-en 1915etik utzitako koadroak; biak ez ziren ados jarri 1957ra arte.

### Liburuak eta polemika

1958an, Lothar-Günther Buchheimek *Der Blaue reiter* artista-taldeari buruzko liburu bat argitaratu zuen, non Vassili Kandinski agertzen zen. Ninak parte hartu zuen borondatez liburuaren jatorria, proba inprimatuak irakurri eta irudien aukeraketa aztertzen ari zela.Hala ere, liburuak, beste lan bat aipatuz, Vassili Kandinskiren eta Gabriele Münterren arteko harremana ere deskribatzen zuenez, ezkontzeko hitza eman baitzion, Nina Kandinski argitaratuta zegoen liburua, banatzen jarraitzea eragozten saiatu zen. Eztabaidaren izenburua "*Alargunaren madarikazioa*" izan zen, alemaniarra: *Fluch der Witwe*, eta *egile-eskubideen* prozesu gisa garatu zen liburu ilustratuari aurkeztutako Kandinskiren 69 koadroren erreprodukzioak egiteko. Ninak inpugnatu egin zuen Alemaniako Justizia Auzitegi Federalean, eta 1973an erabaki zen liburu ilustratua eta kalteak ordaintzea. Presio-baliabide gehigarri gisa, Ninak uko egin zion Alemanian erakusketak egiteko koadroak lagatzeari, non eta erakusketaren antolatzaileek ez zioten lehia horretan lagundu.

1976an argitaratu zituen bere memoriak, *Kandinsky und ich* ("*Kandinski eta ni*") izenburupean, eta lehen aldiz alemanez agertu zen; Werner Krüger-ek kasete zintetan grabatutako grabazioetan oinarrituta osatu zuen testua.

Nina Kandinskik testamentu bidez ezarri zuen Vassili Kandinski Fundazioaren zati nagusia Musée National de Moderne de Artek kudeatuko zuela, aurretik hogeita hamar koadro inguru eman ondoren.

### Heriotza

1980ko irailean, Nina Kandinskiri lapurreta egin ziotenean hil egin zuten Gstaadeko "Esmeralda" txaletean. Suitzako Konfederazioak 25 urte geroago, hilketa argitu gabe geratu zen, bitxiak lapurtu zizkioten, baina koadrorik ez. Vassili bezala, Nina Kandinsky Neuillyko Hilerri Berrian lurperatu zuten. Vassili Kandinskiren bizi-datei kontrajarrita, hilarri arruntak ez ditu Nina emaztearenak.

Iturriak
--------

* **(Alemanez)** *Kandinsky und ich*. Amb la col·laboració de Werner Krüger. Kindler, Múnic 1976, ISBN 3-463-00678-2; en rústica: Droemer Knaur, Múnic 1999, ISBN 3-426-72226-7.
* **(Alemanez)** *Kandinsky wie er lebt*, a: *Hommage à Wassily Kandinsky*. Traducció de Barbara Lindemann. Ebeling, Wiesbaden 1976, pàgines 95-100

*

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4   Ines.  (2009-06-20). «ines: LAS TRES MUJERES DE Vasili Kandinski» *ines* (Noiz kontsultatua: 2024-01-07).
2. ↑  A continuació, hi ha diferents grafies de noms i transcripcions: , Museu Alemany d'Història i Haus der Geschichte
3. 1 2 3 4  **(Alemanez)** Eckhard Neumann: *Bauhaus und Bauhäusler*, 1996, pàg. 232 i ss.
4. 1 2  **(Alemanez)** Klaus von Beyme: *Das Zeitalter der Avantgarden: Kunst und Gesellschaft 1905–1955*. Beck, Múnic 2005, pàg. 145 i ss.
5. ↑  **(Alemanez)** Will Grohmann: *Wassily Kandinsky: Leben und Werk*. DuMont Schauberg, Colònia 1958, pàg. 171
6. ↑  **(Alemanez)** Fabrice Hergott: *Wassily Kandinsky – Leben und Werk*, a: Götz Adriani: *Kandinsky: Hauptwerke aus dem Centre Georges Pompidou Paris; Kunsthalle Tübingen, 2. April bis 27. Juni 1999*. DuMont, Colònia 1999, pàg. 8–28
7. ↑  **(Alemanez)** Lothar-Günther Buchheim: *Der „Blaue Reiter" und die „Neue Künstlervereinigung München"*. Buchheim, Feldafing 1959
8. ↑  **(Alemanez)** Kandinsky: Ringe gekauft? a Der Spiegel, núm. 13, 1960
9. 1 2
10. ↑  **(Alemanez)** *Werner Krüger*, a la DNB
11. ↑  En l'actualitat, la seu del museu es troba al Centre Pompidou
12. ↑  **(Alemanez)** Christian Derouet: *Knappheit und Fülle*, a: Götz Adriani: *Kandinsky: Hauptwerke aus dem Centre Georges Pompidou Paris; Kunsthalle Tübingen, 2. April bis 27. Juni 1999*. DuMont, Colònia 1999, pp. 158-172
13. ↑  **(Alemanez)** Nina Kandinsky. a: Der Spiegel. núm. 37, 1980
14. ↑  **(Alemanez)** Walter Däpp: *Der Mord im Gstaader Nobel-Chalet: vor über 25 Jahren wurde in Gstaad die Malerwitwe Nina Kandinsky ermordet – der Fall ist, wie etliche andere, noch immer ungeklärt*, a: Der Bund, 7 de febrer 2006, pàg. 19
15. ↑  Làpida dels Kandinski a Find a Grave

Bibliografia
------------

* **(Alemanez)** Eckhard Neumann (ed.): *Bauhaus und Bauhäusler. Erinnerungen und Bekenntnisse.* Nova edició ampliada 1985 / 5a edició, DuMont, Colònia 1996, ISBN 3-7701-1673-9, S. 232–239. (elkarrizketa)
* **(Alemanez)** Wolfgang Sauré: *Zu Besuch bei Nina Kandinsky in Paris.* A: *Weltkunst*, any 1975, pàg. 1306.
* **(Alemanez)** Annegret Hoberg: *Lebensstationen*, a: Helmut Friedel, Annegret Hoberg: *Kandinsky*. Múnic: Prestel, 2008, ISBN 978-3-7913-4001-2, pàg. 277

Kanpo estekak
-------------

* «Nina Kandinskirekin lotutako bibliografia»

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18641919
* Commonscat Multimedia: Nina Kandinsky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 54149622
* ISNI: 0000000114727946
* BNF: 11909374d (data)
* GND: 118559729
* LCCN: n93078459
* NDL: 00445111
* NKC: ola20221168287
* Tabakalera ID: 108693
* SUDOC: 026944855
* Open Library: OL1831354A

 |

* Wd Datuak: Q18641919
* Commonscat Multimedia: Nina Kandinsky