**Sergei Dmitrievitx Merkurov** (errusieraz: Серге́й Дми́триевич Мерку́ров, 1881eko azaroaren 7agreg.urriaren 26ajul. - 1952ko ekainaren 8a) greko-armeniar jatorriko eskultore-monumentalista handia izan zen. SESBeko Herri Artista izan zen, Sobietar Arte Akademiako akademikoa  eta Pushkin Arte Eder Museoko zuzendaria 1944tik 1949ra. Merkurov post-mortem maskaren maisu sobietarrik handiena kontsideratzen zen.   SESBeko Iosif Stalinen hiru monumentu handienen eskultorea izan zen. 

irakasle mistiko eta espiritual George Gurdjieff-en lehengusua zen.

Biografia
---------

 2006ko armeniar zigilua, Sergei Merkurov eta bere 1907ko lana
Sergey Merkurov Alexandrapolen (gaur egungo Gyumri, Armenia) jaio zen. Eskandalu politiko baten ondoren Kieveko Institutu Politeknikoa utzi eta Suitzara joan zen, non Adolf Meyer eskultore suitzarraren ikasle izan zen. Alemanian (1902-1905) arte unibertsitatera joan zen eta, ondoren, Parisko Auguste Rodin estudioan sartu zen.

Merkurovek Vladimir Lenin ezagutu zuen buruzagi iraultzailea atzerrian bizi zenean, eta bere hitzaldiak entzun zituen. Beste askoren artean, Sobietar garaian Erevanen Lenin plazan zegoen Leninen estatua ere Merkuroven lana izan zen.

Merkurov Errusiar Inperiora itzuli zen 1907an, Armeniako Eliza Apostolikoko agintariek Mkrtich Khrimian Katolikosaren post-mortem maskara exekutatzeko deitu baitzuten. Mota horretako lehen lana izan zen. Ondoren, Tbilisin, Jaltan, Moskun bizi izan zen eta Lev Tolstoi, Hovhannes Tumanyan, Vladimir Lenin eta bere emaztea, Maxim Gorki, Vladimir Maiakovski eta beste pertsonai ospetsu batzuen post-mortem (heriotza) maskarak egin zituen. Teknika bera ez da prozesu erraza. Egileak igeltsua botatzen du gorputzaren aurpegira eta hari bat jartzen du erdian. Ondoren, brontzea edo igeltsua bezalako beste material bat isurtzen da maskara barruan eta horrela sortzen da hildakoaren benetako tamainako aurpegia. 

Merkurov estilo akademiko modernoaren ordezkari nabarmena izan zen, heriotzaren eta harrizko blokeen gaiak erabiliz. Arteen filosofo gisa, Merkurovek pentsamenduaren motiboak ere erabili zituen (*Dostoievskiren monumentua*, 1911–1913; *Pentsamenduaren figura-erretratua*, 1918).

Merkurov pentsalari aske eta aparteko pertsona gisa ezagutzen zen. "Langileen Ermandade Batuko", Errusia Iraultzaileko Margolarien Elkarteko eta Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kidea izan zen.

Puxkin Arte Ederren Museoko zuzendari gisa, Katalina Handiaren monumentua salbatu zuen eta ezkutuan Erevanera bidali zuen, non ezkutatuta egon zen hamarkadatan, eta azkenean Errusiara itzuli zen 2006an 

Iosif Stalinen 70. urtebetetzean, Merkurovek opari berezi bat egin zuen, "Buruzagiren heriotza" izeneko granitozko monumentu garesti bat. Stalinek ez zuen onartu eta eskultorearen bizitzako garai zaila hasi zen. 

Merkurov Moskuko Novodevitxi hilerrian lurperatu zuten. 1953an bere *Notes of a Sculptor* argitaratu zen.

Gyumringo Merkurov Museoa
-------------------------

1984an Merkurov Museoa ireki zuten Gyumringo bere familiaren etxean. Museoan 59 sobietar buruzagi eta pertsona ospetsuren post-mortem maskarak daude ikusgai, Leninen jatorrizko heriotza-maskara bakarra barne.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Меркуров С.Д. (in Russian).*  Monulent.ru.
2. ↑    *Скульптор Сергей Меркуров.*  Deathmask.kiev.ua.
3. 1 2  Vladica, Viorica (27 June 2003) Art of the Departed: Gyumri museum houses rare, if creepy, death masks. armenianow.com
4. ↑    *Меркуров, Сергей Дмитриевич.*  Krugosvet.ru.
5. ↑   Txantiloi:Russian  Российская газета, №3977 23 January 2006.
6. ↑   Заголовок комментария.  (13 July 2014). *Сергей Меркуров, Дорогой подарок.*  Peoples.ru.

Kanpo estekak
-------------

* У смерти симметричное лицо, Александра Марченко (errusieraz)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2384209
* Commonscat Multimedia: Sergey Merkurov

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 53293066
* ISNI: 0000000067070717
* GND: 1025838513
* LCCN: n89611212
* NKC: xx0076291
* SNAC: w6g80ttm
* ULAN: 500077983
* Open Library: OL4688147A
* RKD: 433167

 |

* Wd Datuak: Q2384209
* Commonscat Multimedia: Sergey Merkurov