**Leonor Serrano Pablo** edo **Leonor Serrano de Xandri** (Hinojosas de Calatrava, Ciudad Real probintzia, 1890eko otsailaren 22a - Madril, 1942ko apirilaren 24a) espainiar pedagogoa, legelaria, abokatua eta idazle feminista izan zen.

Ibilbidea
---------

Leonor Serranok sei urterekin zuen aparteko talentua ikusi zuen Maria Kristina Austriakoa erregina erregeordeak 1896an herria bisitatu zuenean. Horregatik, ikasketak finantzatzea erabaki zuen, eta 1897an Madrilera joan zen bekadun gisa, non hamar urtez ikasi baitzuen Jesusen Bihotzaren Ikastetxean. Lehen Hezkuntza amaituta, Toledon jarraitu zuen ikasten, eta han lortu zuen oinarrizko maistra-titulua. Bi urte geroago, Guadalajarako Eskola Normalean goi-mailako maistra izan zen, eta Irakasleen Goi Mailako Ikasketen Eskolara igaro zen. Han, Irakasleen Goi Eskolako irakasle titulua lortu zuen Zientzia Sailean, bere promozioko 3 zenbakiarekin. Azken urte honetan Zientzietako maistra arrunt gisa aritu zen, 1913an Bartzelonara joan zen arte, eskoletako ikuskatzaile gisa lortutako plazarekin. Urtebetera Erromara joan zen, hiriko Udalaren beka batekin, María Montessori doktorearekin ikastaro bat egiteko. Horri esker, bere metodoaren printzipioetan sakondu zuen eta metodo horren abantailak egiaztatu zituen. Ordurako metodologia hau Frantzian, Estatu Batuetan, Suitzan eta Erresuma Batuan zabalduta zegoen.Itzuli zenean, eta beste bekadun batzuekin batera, Udalari eskatu zion metodo hori har zezala eta amei eskolaurreko prestakuntza ziurta ziezaiela, horixe izango baitzen amak etxeko tiraniatik askatuko zituena. Leonorrek familia eta lana uztartzearen alde borrokatu zuen.

1915ean, Josep Xandri Pich irakaskuntza-ikuskariarekin ezkondu zen, eta Montessori metodoaren arabera heziko zuten seme bat izan zuen, Andreu. Emakumeen diskriminazioaz arduratuta, La educación de la mujer de mañana (1923) idatzi zuen. 1924an, Ikasketak Zabaltzeko Batzordearen beka bat lortu zuen Europan zehar ikasketa sozial eta pedagogikoak egiteko, eta 1925ean Frantzian, Suitzan eta Belgikan zehar bidaiatu zuen senarrarekin; hamaika urte lehenago Haur Hezkuntzako irakaskuntza ikertu bazuen, orduan nerabeena ikertu zuen eta,itzultzean, eskola bakarra eta derrigorrezko eskolako adin-tartea zabaltzea proposatu zituen, baita helduen irakaskuntza bermatzea ere.

Bere ideien ondorioz, Primo de Riveraren diktaduran erbesteratu egin zuten, lehenik Castelló de la Planara, eta, ondoren, Huescara (1926ko maiatza) eta Zaragozara (1929ko apirila). Han literatur jarduera sutsua garatu zuen: La enseñanza auxiliar obrera (1926) idatzi zuen, eta bertan Espainian derrigorrezko eskola-asistentzia mitoa zela salatzen zuen, legeak adingabeen lana baimentzen zuelako hamar urtetik aurrera; El método Montessori (1928) eta La educación y Las profesiones femeninas (h. 1929) ere idatzi zituen .

Serranok Zuzenbideko karrera ikasi zuen Zaragozako Unibertsitatean, eta 1930eko irailean Bartzelonako Abokatuen Elkargoan onartzeko eskatu zuen. Urriaren 6an onartu zuten, eta auzitegian 1932an egin zuen lehen emanaldia. Bartzelonan bufetea izan zuen lehen emakume abokatua izan zen, eta, aldi berean, ikasketa-ikuskatzaile gisa egin zuen lan hobeto ordainduta zegoelako. Espainiako II.Errepublikan, honako hauek defendatu zituen prentsan: emakumeen boto-eskubidea, dibortzio-lege baten beharra, emakumeek kargu publikoetarako sarbidea izatea eta heriotza-zigorra kentzea, Carmen Espinosarekin, Carme Monturiolekin eta Kataluniako beste emakume intelektual aipagarri batzuekin batera. Analfabetismoaren aurkako borroka ere funtsezkotzat jo zuen. Abokatu gisa, Kataluniako I. Kongresu Juridikoan parte hartu zuen, 1936an, Espainiako gerra zibila baino lehentxeago.

Gerra zibilaren hasieran, semea eta senarra Madrilgo bonbardaketetan hil ziren, eta bera Frantzian errefuxiatu zen, baina 1939ko apirilaren 4an itzuli zen eta Madrilen instalatu zen laurogeitaka urteko amarekin. Aitortua eta salatua, lana eta soldata kendu zizkioten, eta bizi irauteko Instituto editorial Reusean eskolak eman  behar izan zituen (hilean 315 pezeta kobratzen zituen eta etxearen alokairuak 200 balio zuen).

1942an, Erantzukizun Politikoen Auzitegi Militarrak espediente bat ireki zion, baina Serrano espediente hori amaitu baino lehen hil zen.

Lanak
-----

### Pentsamendua

Hiriko Ateneoan izandako eztabaida batean amatasun biologikoa eta kulturala bereizten zituen, eta uste zuen emakumea ezin dela eta ez duela izan behar amatasuna bakarrik. Are gehiago, estatuak lanbidetzat onartu behar zuen etxeko lana, baita debekatu egin behar zuen emakume haurdunena urtebetez, eta denboraldi horretan soldata batekin ordaindu (1923an bakarrik onartu zuten amatasun-sorospena, oso txikia -50 pezeta- eta bi astez lan egiteari utzi behar  zioten); hirugarrenik, estatuak haurtzaindegiak eta jantokia zuten eskolak sortzea proposatu zuen.

### Geografiaren irakaskuntza

Altamira eta Maria Montessori erreferentetzat hartuz, Leonor Serranok eta Gloria Giner de los Riosek geografiaren irakaskuntza, Leonorrek esaten zuen bezala,"behaketa gogotsuan" egiten zuten. Behaketa hori ikasleekin hitz eginez irakastea zen, ingurunearekiko harreman fisikoa eta emozionala nabarmenduz, eta zentzurik gabeko memorizazioen ezarpena kenduz. Gloriaren hitzetan, "arima hezi eta bere espiritua indartu egiten zen".

Bere azalpen geografikoen eduki zientifikoa babesteko, kondairak, olerkiak, kontakizun laburrak eta herri-kantak erabiltzen zituzten. Geografiaren irakaskuntzak beste laguntza-diziplina bat behar zuen: Historia. Aurrerapen zientifiko eta kartografikoek balio osagarria zuten. Gloria Giner-ek uste zuen bidaia-kontakizunak baliabide erabilgarriak zirela Geografia irakasteko, bitartean ikasleek ikasten zuten "Lurra gozatzen eta maitatzen".

Hezkuntzak errespetuan oinarritu behar zuen, bai ingurunearekiko bai bertan bizi diren pertsonekiko. Gloria Giner-ek behin eta berriz esan zuen gozatzen zuela pertsonaren alderik pertsonalena eta intimoena, inguruneak berez eskaintzen zuenarekin lotzeak.

Leonor Serranok eta Gloria Giner-ek geografiari buruzko azterketen kanon androzentrikoan emakumeak benetan sartzea planteatu zuten. Espainiako Errege Akademiaren hiztegiak ‘gizon’ terminoaren adiera sartu zuen 1803an, gizateria osoari zegokionez. Emakumeen inklusibo terminoa hartuta, gizonek naturarekin harremanak izatera behartzen zutela ulertzen zuten, emakumeek egiten zuten bezala. Leonor Serranoren hitzetan, Geografiako erreferentzia androzentrikoak zentzurik gabe uztean sustatuko zena "gizatasun berri sortzaile, maitekor, suntsitzen ez duena eta gerrari "ez" esaten diona" zen. Ana Simónen iritziz, irakaskuntza horrek XXI. mendeko hizkuntzan ingurumen-hezkuntza esaten zaionarekin lotzen du, eta ekofeminismoaren lehen adierazpenetako bat da.

Lanak
-----

* *Montessori pedagogia. Informazio eta kritika azterlana, Instrukzio Publikoaren Ministerioari eta Bartzelonako Udalari aurkeztua.*. Madril: Siguores de Hernando, 1915, 304 or.
* *Zer egingo dute gure emakumeek gerra ostean? Emakumezkoen Kultura Herrikoiaren Zentro Ibero-Amerikarrak antolatutako eta bere egileak elkarte honen egoitzan 1917ko maiatzaren 14an irakurritako emakumeen lehiaketako lehen saria.*. Madril: Tip. Gaisse, 1917.
* *Etorkizuneko emakumearen hezkuntza*. Madril: Librería de los Siguores de Hernando, 1923, 371 or. Reedición al cuidado de Mª del Carmen Agulló Díaz, Madril, Biblioteca Nueva, 2007, 316 or.
* *Langileen irakaskuntza osagarria*. Huesca: Tall. Gráf. V. Campo, 1926, 282 or.
* *Montessori metodoa*. Madril: Publicaciones de la Revista de Pedagogia, 1928, 111 or. (Hezkuntza berria, 5). Berrinprimaketa batzuk egin ziren, 1932, 1934 eta, Espainiatik kanpo, Buenos Airesen, 1945.
* *Emakumeen hezkuntza eta lanbideak*. Madril: El Magisterio Español, S.A. (1929? ), 32 or. (Liburuxka pedagogikoak,15).
* *Irakaskuntza osagarri berria*. Madril: Publicaciones de la Revista de Pedagogia, 1932, 109 or.
* *Diana edo neskato baten heziketa. Eskolako irakurketa liburua, hiru gradutan banatua*. Bartzelona: Imprenta Elzeviriana eta Librería Camí, 1933. *Diana edo* l'educació d'una nena izenburupean katalanera itzulia (Bartzelona: Imprenta Elzeviriana, 1936).
* Xaloak. Mundu mailako argitalpenak, 1926-II-25. (Emakumezkoen eleberria, 31).

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Leonor Serrano Pablo, educadora y feminista» *MiCiudadReal.es* 2016-10-07.
2. ↑   «Leonor Serrano Pablo | La Escuela de la República» *laescueladelarepublica.es* 2018-04-03.
3. ↑   Ortells Roca, Miquel; Artero Broch, Inmaculada. *¿Para qué sirven las inspectoras?Leonor Serrano.La Psicología y/contra el poder.* .
4. ↑   Simón Alegre, Ana I.; Sanz Álvarez, Arancha.  (2010). «Prácticas y Teorías de descubrir paisajes: Viajeras y cultivadoras del estudio de la geografía a finales del siglo XIX hasta el primer tercio del siglo XX» *Arenal* 17 (1): 55-59..
5. ↑   «Las profesoras de geografía durante la II República.» *Revista El Ecologista* 76.

Bibliografia
------------

* Agulló Díaz, Mª del Carmen: "Leonor Serrano i Pablo (1890-1942): el dret a l'educació i a la promoción social i cultural de la dona" in Vint mestres i pedagogues catalanes del segle XX. Kataluniari pedagogia berritzeko talde bat.' Joan Soler Mata koordinatzailea. Bartzelona: Associació de mestres Rosa Sensat , 2015, or. 125-138.
* Segura Serrano, Isabel: "Leonor Serrano Pablo", *Hogeita hamar* maisu-erretratu. *Bigarren Errepublikatik gaur egun arte*. Hitzaurrea, Josefina Aldecoa (1926-2011); sarrera: Consuelo Flecha. Las Rozas (Madril): CISSPRAXIS, 2005, or. 50-54. (Pedagogia koadernoak).
* *Denbora berriak. Leonor Serrano*. 1931 eta 1939 artean Las Noticias, *Justicia Social* eta *La Rambla* lanean 1931-1939 bitartean argitaratutako artikuluen testuen hautaketa. Isidre Molasen hitzaurrea. Dokumentazioa, Isidre Molas eta Laura Durendes. Bartzelona: Arxiu Històric, Fundació Rafael Campalans, 2009, 190 or. (Memòria bilduma, 9). ISBN ά613-5232-6.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5973380
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 4283244
* ISNI: 0000 0001 1558 5919
* BNE: XX1437741
* BNF: 15998789q (data)
* GND: 1127655647
* LCCN: n2001096063
* SUDOC: 125953186
* UB: a1085652

 |

* Wd Datuak: Q5973380