**Ileana Cotrubaş** (Galati, Errumania, 1939ko ekainaren 9a) opera-abeslaria da, soprano-erregistroarekin, eta 1960ko hamarkadatik XX. mendeko 80ko hamarkadara arte egin zuen karrera. Violeta rola izan zuen *La traviata* operan, Carlos Kleiber-ek zuzendua.

Biografia
---------

### Familia eta heziketa

Musika-familia batean hazi zen; haren aita, Vasile, tenorea zen koru amateur batean. Bederatzi urte zituela hasi zen bere karrera musikala, haurren irrati-koru bateko kide bihurtu zenean. Hamaika urterekin, bakarlarietako bat zen. 1952an, Bukarestera joan zen Muzíako Specialala eskolan, musika-supergaituen eskolan ikasteko. 

### Musikari lana

Cotrubaşek Bukaresteko Operarekin egin zuen debuta, Yniold rolean, Claude Debussyren *Pelléas et Mélisanden* operan, 1964an. Ondoren, bere errepertorioa zabaldu egin zuen, besteak beste, Oscar izan zen *Un baile de máscaras* lanean, Gilda *Rigoletton* eta Blondchen *El rapto en el Serrallon*, eta Europa osoko ekoizpenetan agertzen hasi zen. 

1965ean, Cotrubaşek lehiaketa garrantzitsu bat irabazi zuen Bolduquen (Herbehereak), lehen saria lortu baitzuen operan, liederren eta oratorioan. Hurrengo urtean, irrati-telebista lehiaketa bat irabazi zuen Munichen. Sari horiek, Pamina Bruselan interpretatzean izandako arrakasta handiarekin batera, Vienako Estatuko Operan, Hanburgoko Estatuko Operan, Staatsoper Unter den Linden (Berlingo Estatuko Opera) eta Salzburgoko Jaialdian agertu ziren, eta Frankfurteko Operarekin kontratu bat sinatu zuten. 

1969an, Erresuma Batuan debuta egin zuen, Glyndebourneko Jaialdian, Mélisande gisa, eta bi denboraldi arrakastatsu kantatu zituen han, Cavalliren (*Kalisto*) operaren titular gisa. 1971n Londresko Royal Covent Garden/ Opera Housen hasi zen Tatiana gisa, *Eugenio Oneguin* Chaikovskiren operan.

Cotrubaşek hiru urteko kontratua sinatu zuen Vienako Estatuko Operarekin 1970ean. Han egon zen bitartean, bere errepertorioan sartu zituen Susanaren rolak: *Figaroren ezteiak*, Zerlina Don *Giovannin*, Violetta La *Traviatan*, Mimi La *Bohèmen* eta Sophie *Der Rosenkavalierren*. 

1973an, Estatu Batuetan hasi zen lanean, Mimi gisa, Chicagoko Opera Lirikoan.

Nazioarteko ospea lortu zuen Cotrubaşek 1975eko urtarrilaren 7an Mirella Freniren ordez, Mimi izan zenean *La Scala*n. Azkar batean irten behar izan zuen bere etxetik, Kentetik , eta oihala altxatu baino hamabost minutu lehenago iritsi zen. Haren interpretazioa txalotu egin zuten bai kritikak bai ikusleek.

1977ko martxoaren 23an egin zuen debuta Metropolitan Operan, Mimi gisa, José Carreras eta Renata Scottoren produkzio batean. Met-ean, Gilda ere interpretatu zuen, Plácido Domingo eta Cornell MacNeil-ekin, *Rigolettok* 1977ko azaroaren 7an egindako telebistako interpretazio batean, eta Violetta gisa, berriz ere Domingo eta MacNeil-ekin, 1981eko martxoaren 28an La Traviataren telebistako interpretazio batean. Guztira beste hiru paper kantatu zituen Met-en: Ilia *Idomeneon* (Metropolitan Operan estreinatu zenean), Tatiana *Eugene Onegin* en eta Micaela *Carmenen*, 1987ko martxoaren 26an konpainiarekin egin zuen azken emanaldian. 

Oso ezaguna da zuzendari eta kantariei eskakizunak planteatzeagatik. Behin baino gehiagotan - *Eugene Onegin* Vienan, 1973an, eta *Don Pasquale*, 1980an - produkzioetatik alde egin zuen, eszena-zuzendariarekin ados ez egoteagatik.

1990ean, jarduera publikoetatik erretiratu zen, baina irakasten, eskola magistralak ematen eta kantari gazteei laguntzen jarraitzen du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Ileana Cotrubas : definición de Ileana Cotrubas y sinónimos de Ileana Cotrubas (español)» *diccionario.sensagent.com* (Noiz kontsultatua: 2022-09-03).

Kanpo estekak
-------------

* Bideoa: Iliana Placido Domingorekin *Libiamo ne' lieti calici*

* MetOperaren datu-basea
* Biografia
* Argazkidun biografia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q240098
* Commonscat Multimedia: Ileana Cotrubaș

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 113885766
* ISNI: 0000 0001 1480 2483
* BNE: XX847958
* BNF: 13892782d (data)
* GND: 120726661
* LCCN: n81042549
* NKC: pna2005311829
* NLA: 35296382
* CiNii: DA08447855
* SNAC: w6kh1trf
* SUDOC: 060921870
* BIBSYS: 1052803
* UB: a1036866

 |

* Wd Datuak: Q240098
* Commonscat Multimedia: Ileana Cotrubaș