recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Orion konstelazioari dagokion Uranometria grabatua, AEBko Itsas Behatokiak eskainia.

Johann Bayerrek XVII mende hasieran sortu zuen izar atlasaren izen laburra da ***Uranometria***. Lan hau lehendabiziko aldiz 1603 urtean Augsburgen  (Alemania) argitaratu zuen Christophorus Mangusek eta jatorrizko izenburua *Uranometria: omnium asterismorum continens eskema, nova methodo delineata, aereis laminis expressa* ("Uranometria, konstelazio guztiak biltzen ditu, metodo berri baten bitartez bildu dira eta kobrezko xafletan grabatuak izan dira"). *Uranometría* hitza greziar eratorriko "musa" zerukoa, Urania eta oupavós (urano), grezieraz "zerua". Literalki, *uranometriak* "zeruaren neurketa" esan nahi du.

Hau berau izan zen zeruko esfera batzen zuen lehendabiziko atlasa. Guztira 51 orriz osatua, jatorriz kobrezko xafletan Alexander Mairrek (1562, eta 1617) grabatu zituen.

Xafla bakoitzak sareta bat du eta honen bitartez izar bakoitzaren kokagunea gradu bateko frakzio zehaztasunez muga zitekeen. Bayerrek erabilitako kokaguneak Danimarkako Tycho Brahe astronomoaren bildumatik atera zituen, 1.005 izar zituen bildumatik hain zuzen ere.

*Uranometria* bildumak, ordura arte beste edozein bilduma baino izar gehiago batzen zituen baina ezin da izar kopurua ziurtatu, izan ere xafletako izar guztiak ez zeuden izendaturik.

*Uranometriak* Bayerren izendapena sortu zuen, gaur egun ere oraindik erabilia. Horrez gain konstelazio moderno batzuk ere gaineratu zituen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q609895
* Commonscat Multimedia: Uranometria

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 236199039
* GND: 7855094-4
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q609895
* Commonscat Multimedia: Uranometria
**Pescara** edo **Pescara familiaren jauregia** Valentzian, 1893an eraikitako jauregia da. Estilo ikuspuntutik neobarroko eklektiko batean sailkatu daiteke. Gaur egun banketxe baten egoitza da.

Historia
--------

Peregrín Mustieles Cano arkitekto valentziarrak eraiki zuen, neobarroko estilo eklektikoan. Ángeles Grau Tamariten enkargua izan zen, bere familiaren etxea izateko. 1906an, atzealdean, kristalezko galeria egin zen, modernismo valentziarrean ohikoa zena; galeria horien jatorria Ameriketatik etorritako indianoen eraginan bilatu behar da. 1931 arte jendea bizi izan zen jauregian. Espainiako Gerra Zibilan Errepublikaren zerbitzuek erabili zuten. 1974an Bankinter banketxeak erosi zuen, zaharberrituz, banketxe horren Valentziako Erkidegoaren haien egoitza nagusia izateko. Berrikuntzen proiektua Rafael Moneo eta Ramón Bescós arkitektoek eraman zuten.

Iruditegia
----------

* Atzealdeko galeria modernista.Atzealdeko galeria modernista.
* Balkoiak.Balkoiak.
* Armarria.Armarria.
* Gaueko irudia.Gaueko irudia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50363566
* Commonscat Multimedia: Palau dels Pescara

---

 |

* Wd Datuak: Q50363566
* Commonscat Multimedia: Palau dels Pescara
Ulstergo Polizia Bereziaren uniformea ikusgai Derry Askearen museoan.
**Ulster Special Constabulary**, ezagunagoak **"B-Specials"** edota **"B Men"** izenez, euskaraz **Ulstergo Polizia Berezia**, **B-Bereziak** edota **B Gizonak**; Ipar Irlandan izaera ia militarrreko polizia indar bat izan zen.

1920ko urrian sortu zen, Anglo-irlandar Ituna eta Irlandako uhartearen banaketarekin batera Ipar Irlanda sortu zenean.

Teorian Ipar Irlandako polizia izateko sortuak izan arren, bere kide asko Ulstergo Boluntarioak talde paramilitar unionistako kide ohiak ziren eta unionismoa eta loialismoaren alde garbi egin zuten. Hori XX. mendean jazotako hainbat gertaeretan ikusi ahal izan zen, bereziki Irlandako Gerra Zibila, 1956-1962ko mugako kanpainia eta Ipar Irlandako gatazkaren hasieran (bereziki Bogsideko guduan).

Ulstergo protestante eta unionista edo loialistek beren defendatzailetzat zituzten, aldiz, Ulstergo katolikoek mesfidantzaz begiratzen zituzten, irlandar nazionalistek eta bereziki irlandar errepublikarrak ezinikusia zieten, eta beren gehiegikeriak 1970eko hamarkadaren hasierako Irlandako Armada Errepublikarraren berrindartzearen arrazoietako bat izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1519515
* Commonscat Multimedia: Ulster Special Constabulary

---

 |

* Wd Datuak: Q1519515
* Commonscat Multimedia: Ulster Special Constabulary
**Ulster konderria** (ingelesez: *Ulster County*) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kingston da. 2010eko zentsuaren arabera 182.493 biztanle zituen, Ulster kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Ulster konderriak 3.006,36 kilometro koadro ditu. Horietatik 94,6 ura dira. Beste 2.911,76 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 60,7 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 182.493 pertsonetatik 165.008 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 15.909 dira. 9.982 beltzak edo afroamerikarrak. 414 amerikar natiboak ziren eta 29 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3.060 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 344 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3.656 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q56152
* Commonscat Multimedia: Ulster County, New York

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130304563
* ISNI: 0000 0004 0424 0714
* GND: 1046234080
* LCCN: n80024634
* NARA: 10037024
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1838026
* TGN: 1002961

 |

* Wd Datuak: Q56152
* Commonscat Multimedia: Ulster County, New York
**Union List of Artist Names**, **ULAN** siglekin ezaguna, indize eta glosategi egituratu bat da 293 000 artista izen inguru jasotzen dituena. Artitesten izenen aldaerak jasotzen ditu: ezizenak, idazteko modu desberdinak, transliterazioak, hizkuntzen araberako aldaerak, izen aldaketak (ezkontzagatik, erlijioagatik edo herrialde batera egokitzeagatk) eta abar. Erregistroan markatua dago izen erabiliena edo gogokoena.

ULANek identifikazio zenbaki bakar batekin bereizten ditu artistak. Edizioa Getty Research Institute erakundearen eskuetan dago.

Zerrenda baten antzera zabaltzen den arren, tesaurus baten egitura du eta horiek egituratzeko ISO eta NISO arauak betetzen ditu.

ULAN baliabide garrantzitsua da artxibategientzat, museoentzat eta liburutegientzat ondaren kulturalen indexaziorako. Getty Research Institutek bere tesaurus honekin parte hartzen du ere Virtual International Authority File proiektuan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)**  *Getty Vocabularies.*  (Noiz kontsultatua: 2016-3-28).

Kanpo estekak
-------------

* Union List of Artist Names, webgune ofiziala (bilaketa kaxa)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2494649

 |

* Wd Datuak: Q2494649
**Playa Blanca** Espainiako herri bat da, Lanzaroteko Yaiza udalerrian dagoena.

Geografia
---------

Uhartearen hegoaldean dago, Fuerteventura uhartearen parean, Bocainako itsasartean. Handik gertu, uharteko leku esanguratsuenetako batzuk daude, besteak beste, Timanfayako Parke Nazionala, Sumendien Parke Naturala, La Geria, Janubioko gatzagak eta abar.

Ekonomia
--------

Azken hamarkadetan hazkunde nabarmena eta azkarra izan du turismoaren sektorearen eskutik, aisialdiko eta entretenimenduko eskaintza zabalaren garapenari esker, hainbat txango eta kirol modalitate praktikatzeko, hiri-hondartzak, merkataritza-guneak, oinezkoentzako kaleak, pubak, diskotekak eta gastronomia askotarikoa bere jatetxe tematiko ugarietan. Handik gertu, Dorada, Flamingo eta Papagayo hondartzak daude, turista asko biltzen dituztenak.

Itsas portu bat du, ferry bidezko konexioak ditu Fuerteventura uhartearekin, eta Lanzarote aireportutik 30 kilometro ingurura dago.

Biztanleria
-----------

2013an 11962 biztanle zituen, uharteko bigarren herririk jendetsuena izanda. Honako auzotan banaturik dago: Castillo del Águila (262 bizt.), Las Coloradas (568 bizt.), Costa de Papagayo (1338 bizt.), Montaña Roja (5762 bizt.), Playa Blanca (2740 bizt.), San Marcial de Rubicón (649 bizt.), Plan Parcial Playa Blanca (686 bizt.) eta besteak (13 bizt.).

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Ayuntamiento de Yaiza. *Datos generales.* .
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Playa Blanca, Lanzarote» *www.lanzarote.com*.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Población de derecho de Yaiza según unidad poblacional» *datosdelanzarote.com*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2000517
* Commonscat Multimedia: Playa Blanca

---

 |

* Wd Datuak: Q2000517
* Commonscat Multimedia: Playa Blanca
Piccoloa
**Pifanoa** edo **piccoloa** (italieraz *flauto piccolo*, "*txirula txikia*") zurezko haize instrumentua da, zehar txirula, oboea, klarinetea, fagota, saxofoia eta korno ingelesa bezala.
Azpifamilia zehar txirularena du, azken hau bezala jotzen baita. Ez da mihi bakarrekoa, klarinetea eta saxofoia bezala, ezta mihi bikoitzekoa ere, oboea, korno ingelesa eta fagota bezala. Aldiz, mutur batean, zulotxo bat du, interpretatzaileak haizea bertatik bota dezan. Bere erregistroa, zehar txirularena baino altuago heltzen da.

Piccoloa eta margolaritza
-------------------------

Piccolojolea (Edouard Manet, 1866)
Edouard Manet margolari frantsesak *Piccolojolea* izeneko margolana margotu zuen, 1866an. Bertan, ume bat dago, musika tresna hau jotzen.

Orkestra sinfonikoan
--------------------

Orkestra sinfonikoetan agertzen den ohiko musika tresnetako bat da. Normalean, Piccolojole bakarra egoten da orkestretan, zuzendariaren ezkerraldean eta lau zehar txirulajoleen eskuinaldean.

Ikus, gainera
-------------

* Orkestra

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q83509
* Commonscat Multimedia: Piccolo

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4197172-3
* NDL: 01217243
* AAT: 300198952
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q83509
* Commonscat Multimedia: Piccolo
**Valle de Lerma** Argentinako Embalse Cabra Corral urtegiaren inguruko nekazaritza harana da. Haranaren iparraldean Saltako hiria dago, izen bereko probintziako hiriburua.

Administrazioa
--------------

Ibarreko 500.000 biztanle baino gehiago unitate administratibo hauetan bizi dira:

1. Capital departamendua
2. Cerrillos departamendua
3. Chicoana departamendua
4. La Viña departamendua

Rosario de Lerma, General Güemes eta Guachipas departamendua departamenduen zati batzuek ere parte hartzen dute Valle de Lerma haranean.

Historia
--------

Espainiarrek Alto Perutik (Bolivia) aurrera egin zuten Andeetako ekialdeko magaletan barrena XVI. mendearen bigarren erdialdean. Alboko haranek hasieran arreta gutxiago jaso zuten. 1582. urtera arte Hernando de Lerma konkistatzaileak haranean sartu eta Salta sortu zuen, Boliviako meatze hirietarako hornikuntza zentro gisa balio zuena. Argentinaren independentziaren aldeko borrokan, Martin Miguel de Güemesek espainolen erasoen aurka defendatu zuen eskualdea. XIX. mendeak krisi ekonomikoa eragin zuen, produktuak esportatzeko urruntasunagatik eta aukera faltagatik. Trenbide sareko konexioak soilik ekarri zuen ekoiztutako salgaiak bidaltzeko aukera.

Ekonomia
--------

Produktu nagusiak tabakoa, azukrea eta zerealak dira, prozesatzeko industria nekazaritzan oinarritzen da. Saltako hiria eta handik eguneko irteerak ardatz dituen turismoak gero eta garrantzi handiagoa du. Salta Argentinako ipar-mendebaldeko merkataritza gunea da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2509272
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 243902122
* GND: 7608320-2

 |

* Wd Datuak: Q2509272
| Byten multiploak |
| --- |
| SI | IEC 60027-2 |
| Izena (Ikurra) | SIEstandarra |  Erabilpenainformatikan | Izena (Ikurra) | Balioa |
| kilobyte (KB) | 103 | 210 | kibibyte (KiB) | 210 |
| megabyte (MB) | 106 | 220 | mebibyte (MiB) | 220 |
| gigabyte (GB) | 109 | 230 | gibibyte (GiB) | 230 |
| terabyte (TB) | 1012 | 240 | tebibyte (TiB) | 240 |
| petabyte (PB) | 1015 | 250 | pebibyte (PiB) | 250 |
| exabyte (EB) | 1018 | 260 | exbibyte (EiB) | 260 |
| zettabyte (ZB) | 1021 | 270 | zebibyte (ZiB) | 270 |
| yottabyte (YB) | 1024 | 280 | yobibyte (YiB) | 280 |

**Pebibyte** (**pe**ta, **bi**tarra eta **by**te-ren kontrakzioa) konputagailuen biltegiratze ahalmenean 250) byte adierazten duen informazio unitatea da. Bere laburdura PiB da.
1 **Pebibyte** = 250 byte = 1.024 Tebibyte

**Pebibyte** eta Petabyte
-------------------------

**Pebibytek** petabyte-rekin zerikusia du, baina berdintzat hartzen diren arren, desberdinak dira. Petabyte batek 1015 byte da, berriz **Pebibytek** 250 byte.

Sistema internazionala (SI) eta byte terminoaren bilakaera
----------------------------------------------------------

Informatikaren testuinguruan kilobyteren terminoa hasieratik erabiltzen zen 2 10 balioarekin, 1000-ra hurbiltzen delako. Konputagailuen hedatzearekin batera, sistema internazionalak definitutako aurrizkiaren erabilera desegokia ere zabaldu zen, informatika adituetatik erabiltzaile arruntetaraino. Hau dela eta kilobyte bat 1024 byterekin lotzen da nahiz eta 1000 byte da.

Aurrizki bitarra eta hamartarra bereizteko IEC estandarizazio erakundeak IEC 60027-2 dokumentuan zehazten den bezala kibi terminoa asmatu zuen, 1024-ren balioa duen neurria sortuz **Kibibyte** ( 1 KiB=1024 byte ). Baina bere erabilera ez da zabaldu oraindino.

Multzo berdineko unitateak:

* Mebibyte (1 MiB = 220, megabyte-ren parekoa: 106 edo milioi)
* Gibibyte (1 GiB = 230, gigabyte-ren parekoa: 109)
* Eta ondorengoak: Tebibyte, pebibyte, exbibyte, zebibyte, yobibyte.

Biltegiratze produktuetan nahasmena
-----------------------------------

Gaur egun (2007), biltegiratze gailuetan eta euskarrietan biak nahasten dira askotan. Esate baterako, 80 GBko disko gogor batek 80.000.000.000 byte ditu, baina sistema eragileak 74 GB dituela esango du, 1.024ko multiploak erabiltzen dituelako. Beste adibide esanguratsuak:

* Disko gogor baten edukierak 100GB-tetakoa baldin bada 93GiB-tan bihurtzen da.
* 4,7 GB-tako DVD-5-arekin, 4,377 GiB-tan geratzen da.
* 8,5 GB-tako DVD-9-arekin, 7,92 GiB-tan geratzen da.

Ikus, gainera
-------------

* byte
* Kilobyte
* Megabyte segundoko
* Megabit segundoko

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q79774

 |

* Wd Datuak: Q79774
**Playa Girón** Kuban dagoen hondartza txiki bat da, egun gune turistikoa. Cochinos badiaren ekialdean dago, Kubako hegoaldean, munduko hezegune handienetariko batean, Zapataren zingiran. Mundu osoan ezaguna egin zen 1961ean, CIAk entrenaturiko erbesteratu kubatarrek Cochinos badiako inbasioaren lehorreratzearen toki bat gisa erabili zutenean. Gaur egun bertan gertaera horiek gogorarazteko badago museoa. Hondartza Kubako iraultzaren benetako ikurra da.

Historia
--------

Apirilaren 17an, goizeko 1:15 inguruan, 2506 brigada *Playa Larga* eta *Playa Girón* hondartzetan lehorreratu zen, Cochinos badiako ekialdean, Habanatik 202 kilometrora. Hasiera batean lehorreratutako 1500 erbesteratuek erresistentzia handirik topatu ez bazuten ere, aurreko eguneko bonbardaketatik suntsitu ez ziren kubatarren 9 hegazkinek *Houston* eta *Río Escondido* itsasontziak baliogabetu zituzten, eta horrela, lehorreko indarrendako zen arma hornidura galdu zuten inbaditzaileek. Emeki-emeki, Kubako tropa erregularrak, zenbait miliziekin batera, bertaratu ziren, erasoari buru egiteko. Apirilaren 18an inbaditzaileek atzera egin behar izan zuten, eta biharamunean, errenditu egin ziren. Munizio eskasiak eta kubatarren nagusitasunak airean markatu zuten inbasioaren patua.

Musika
------

Silvio Rodríguez abeslari kubatarrak *Playa Girón* izenburuko abestia egin zuen. Abestiak bi zentzu ditu. Abeslariak, batetik, 1969tik 1970era izen bereko arrantza itsasontzi lan egin zuen eta lankideei eskaini zien abestia. Bigarren zentzuak hondartza horretan gertatu zen borrokarekin lotuta dago, bestetik. Abestia *Días y flores* (1975) albumen jaso zuen. *Playa Girón* abestiak bertsio ugari ezagutu ditu eta abeslariaren errepertorioan ezagunetariko bat da. Dena dela, Silvio Rodríguezek badu Cochinos badiako inbasioarekin zuzenean lotutako beste abestia: *Girón, la victoria*.

Galeria
-------

* Kartela 1961eko garaipena oroitzeko.Kartela 1961eko garaipena oroitzeko.
* Playa Giróngo itsaslabarra.Playa Giróngo itsaslabarra.
* 'Sozialismoaren garaipena' poster politikoa.'Sozialismoaren garaipena' poster politikoa.
* Playa Girón museoa.Playa Girón museoa.
* Hondartzaren ikuspegia.Hondartzaren ikuspegia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Silvio Rodríguezen abestiaren hitzak eta esanahia.
* **(Gaztelaniaz)**:Abestia zuzeneko bertsioan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q253103
* Commonscat Multimedia: Playa Girón

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 139712809
* LCCN: n94122147

 |

* Wd Datuak: Q253103
* Commonscat Multimedia: Playa Girón
**Turan sakonunea** (errusieraz: Туранская низменность, translit.: *Turanskaja nizmennosť*; kazakheraz: Тұран ойпаты, *Tūran ojpaty*) Erdialdeko Asiako sakonune handi bat da, Amu Daria eta Sir Daria ibaien inguruan. Amu Dariak hegoekialde-iparmendebalde norabidea du sakonunean. Turkmenistango esparru handiak hartzen ditu, baita Kazakhstanen eta Uzbekistanen ere. 

Sakonune hau Kaspiar itsasoaren ekialdena dago, eta Aral itsasoaren hego-ekialdean. Munduko harea hedapenik handienetako bat da. Bataz beste, 381 mm. euri jasotzen ditu urtean. Karakumeko basamortua Turango hegoaldean dago. Hiririk handienak Daşoguz (Turkmenistan), Nukus eta Urgentx dira (Uzbekistan). Vpadina Aktxanaia, Turkmenistanen, itsasoaren mailatik behera 81 metrora dago.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q575516
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 245644658
* GND: 4060058-0
* NKC: ge311480

 |

* Wd Datuak: Q575516
**Paul Gustave Fischer** (Kopenhage, 1860ko uztailaren 22a - Gentofte, 1934ko maiatzaren 1a) Danimarkako margolari ospetsua izan zen. Bere lanak Errealismoan kokatu behar dira.

Biografia
---------

Jatorri judua zuen; haren familia lau belaundaldi lehenago Poloniatik Danimarkara joandako familia zen. Aita merkataria zen baina margolaritzarekiko zaletasuna zuen eta semeari erakutsi zion. Bere arte-ikasketak laburrak izan ziren, bi urte Kopenhageko Arte Ederren Errege Akademian. Lehenengo lanak hiriko paisaiak izan ziren.

1891tik 1895ra Parisen bizi izan zen. Horri esker bere paleta eta kromatismoa aberastu eta argitu egin zen. 1890tik 1910ra, besteak beste, Eskandinavia, Italia eta Alemaniako paisaiak margotu zituen. Norvegia eta Suediako lagunek, bereziki Carl Larssonek, laguntza eta estima adierazi zioten.

Paisaietatik at, emakume biluzik erakusten zituzten margolanak egin zituen, gehienak itsasoarekin eta bainuarekin lotuta. Théophile Steinlen eta Henri de Toulouse-Lautrec] bidea karraituz, bestetik, afitxeak ere egin zituen.

Urte haietan Danimarkako artean Laurits Tuxen margolaria zen nagusi. Fischerrek bere bizitzan ez zuen kritikaren onespena handia izan baina haren lanak oso ondo saltzen ziren. Fischer Tuxenen aurretik gertaera historiko batean jarri zen aurrean: Suediak subiranotasuna Norvegiari itzuli zion eta gertaera margotzeko Fischerrek Norvegiako erregearen enkargua jaso zuen.

Galeria
-------

* Neguko eguna, 1907.*Neguko eguna*, 1907.
* Dunetan eguzki-bainua, 1916.*Dunetan eguzki-bainua*, 1916.
* Napoliko kale bateko eszena, 1897.*Napoliko kale bateko eszena*, 1897.
* Modeloa artistaren estudioan, 1910 inguruan.*Modeloa artistaren estudioan*, 1910 inguruan.
* Bainuzaleak.*Bainuzaleak*.
* Elkarrizketa.*Elkarrizketa*.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑  *Kunstindeks Danmark* (danieraz).

Kanpo loturak
-------------

* **(Ingelesez)**:Fischerren margolanak The Athenaeum webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Paul Gustave Fischer*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1816563
* Commonscat Multimedia: Paul Gustav Fischer

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 37013319
* ISNI: 0000 0001 0888 3109
* BNF: 124541650 (data)
* GND: 132656221
* LCCN: n85238340
* SUDOC: 033701121
* ULAN: 500004334
* KulturNav: id
* RKD: 28125

 |

* Wd Datuak: Q1816563
* Commonscat Multimedia: Paul Gustav Fischer
**Paul Creston** (jaiotza-izena: *Giuseppe Guttoveggio* ; New York, 1906ko urriaren 10a - San Diego, Kalifornia, 1985eko abuztuaren 24a) estatubatuar musikagilea izan zen.

Piano-ikasketak Giuseppe Aldo Randegger eta Gaston-Marie Déthierrekin egin zituen, eta organokoak Pietro Yonekin. Hala ere, Creston autodidakta izan zen musikagile gisa. 1932. urtean hasi zen musika ikasten. Organo-jotzaile gisa aritu zen zineman, zinema ahostuna hasi aurretik, eta New Yorkeko St. Malachy elizako organo-jotzaile izan zen 1934tik 1967ra bitartean. Guggenheim beka bati esker egin zituen bere lehen lanak. 1938an New York Music Critic´s Circle saria irabazi zuen, 1. sinfonia lanagatik (1941). 1956tik 1960ra bitartean, Musikagile eta Zuzendari Elkarte Nazionaleko lehendakari izan zen, eta 1960tik 1968ra bitartean, American Society of Composers, Authors and Publisherseko zuzendari. Irakasle gisa ere aritu zen lanean: New Yorkeko College of Musicen (1963-1967) eta Central Washington State Collegen (1968-1975). Crestonen musikaren ezaugarri nagusiak bat-batekotasuna eta zentzu melodikoa dira. Baztertu egin zituen musika deskribatzaileak, eta musika hutsaren bidea hartu zuen, forma klasikoen bidez landu zuena (sinfoniak, kontzertuak...). Musika-tresnen arteko konbinazio bereziak egiten zituen, eta Crestonen lan horiek dira ezagunenak: Concertinoa marinbarako, sonata saxofoi alturako eta pianorako, rapsodia saxofoi eta organorako. Musika sinfonikoa izan zen Crestonen produkzioaren oinarria: sei sinfonia, hamabost kontzertu eta orkestrarako beste berrogei partitura ondu zituen. 3. sinfonia lanak (1950), kantu gregorianoaren oinarriak erabiltzen ditu. Ganbera-musikari dagokionez, harizko tresnetarako kuarteto bat, pianorako eta biolin eta pianorako suiteak ondu zituen. Erlijio-musikan eta organorako musikan garrantzizko lana egin zuen Cartonek. Hiru liburu idatzi zituen: *Principles of Rhythm* (1964, *Erritmoaren hastapenak*), *Creative Harmony* (1970, *Harmonia sortzailea*) eta *Rational Metric Notation* (1979, *Notazio metriko arrazionala*); lan horietan, besteak beste, ohiz kanpoko erritmoen inguruko teoria bat osatu zuen.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q922278
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 91580625
* ISNI: 0000 0001 1937 5679
* BNE: XX1188525
* BNF: 13892834t (data)
* GND: 118859862
* LCCN: n80053118
* NDL: 00520933
* NKC: xx0001042
* NLA: 35137268
* CiNii: DA03945990
* SNAC: w68k7878
* SUDOC: 168108712
* BIBSYS: 3012916
* Open Library: OL1766043A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 01340/eu\_c\_1104/c1104
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q922278
4°29′N 115°13′E﻿ / ﻿4.48°N 115.21°E﻿ / 4.48; 115.21
**Ulu Temburong Parke Nazionala** Asiako Brunei herrialdean dagoen parkea da. Temburong barrutian dago eta haren hegoaldeko lur erdiak okupatzen ditu. 1993an sortu zuten. Parkeak 50.000 hektarea inguru ditu.

Deskribapena
------------

Bruneik lau daerah edo barruti ditu eta horietako bat bakarrik dago fisikoki aparte, Temburongoa alegia. Beraz Bruneiko sultanerriko enklabea da. Lurralde horretan oso ondare naturala garrantzitsua ikus daiteke. Lurraldean ekosistema nagusia oihan primarioa da. Neurri handi batean babestu da Bruneik dituen petrolio erreserbei esker zeren, horren ondorioz, beste ustiapenak ez dira aurrera eraman, esaterako, palmondo olioa.

Parke Nazioanak sarrera zaileko lekuan dago. Publikoari 1996an ireki zen baina bisitak oso mugatuak dira zeren eta 100 hektarea inguru ikus baitaiteke.

2008tik hotel batek funtzionatzen du.

*Buceros rhinoceros* hegaztiak.

Parkeko espezieak
-----------------

### Flora

Hego-ekialdeko Asiako landareak ikus daitezke:

* Erreserbako landaretza baso tropikal baxukoa da nagusi:Shorea, Dryobalanops eta Dipterocarpus generokok. \*Palmondoak

### Fauna

Fauna aberastasuna ere handia da.

* 400 tximeleta espezie inguru biltzen dira Parkearen inguruan, hala nola, *Trogonoptera brookiana*, parkeko espezie enblematikoa.
* Hegaztien artean *Anorrhinus galeritus* eta *Buceros rhinoceros*.
* Borneo basoko primateen "errege"a dena, orangutan, ez dago Temborangen baina bai *Hylobates muelleri*; haren deia goizero entzun daiteke.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Hotelaren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9055985
* Commonscat Multimedia: Ulu Temburong National Park

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315528819

 |

* Wd Datuak: Q9055985
* Commonscat Multimedia: Ulu Temburong National Park
**Ubillos jauregia** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zumaia udalerria dagoen jauregi da. Izena Ubillos familiaren jabetzakoa izateagatik datorkio. Zumaiako Alde Zaharran dago. Gipuzkoako kultura ondasunen zerrendaren barnean sailkatua dago.

Historia
--------

Dirudienez dorrea XV mendean eraiki zuen Zumaia familiak. Ganboatarren arteko familia zen. San Pedro elizaren jabetza ez zuenea ez zen familia indartsua eta aliantzak bilatu nahian zehazki ezagutzen ez den data batean Zumaia familiako alabaren bat Ubillos jaunen batekin ezkondu eta hauek Ubillos dorretxea eskuratu zuten. Hasierako dorrea gotiko estiloan eraikia izan zen.

Ubillos familia jatorriz Ordiziakoa zen. Familia honek itsas merkataritzan hartu zuen parte, Indietara espedizioak ere egin zituen eta ontziolak ere bazituen. Jauregiko jauna zen Francisco de Hubillos 1530 eta 1550 artean Indietan bizi izan zen, ondoren Sevillan eta azkenik 1562an Zumaiara etorri zen. 1584 artean jauregiaren inguruko lurrak erosi zituen eta dorreari eranskinak egin zizkion. Jatorrizko dorreari eraikin nagusia erantsi zion, Berpizkundeko gustuen araberako patio karratua, eskuineko dorrea, sarrera zabala eta balkoiak. Gaztelako pizkundeko jauregien itxura emanez. Berrikuntza guzti horiekin, garai batean jauregiak izan zuen defentsarako eraikin militarraren itxura galdu zuen.

Gaur egun, Zumaiako Musika Eskolaren egoitza da.

Iruditegia
----------

* Jauregiaren lehen solairuko leihoak.Jauregiaren lehen solairuko leihoak.
* Sarreraren gainean dagoen armarria.Sarreraren gainean dagoen armarria.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Ubillos, Casa-Torre de» *ASOCIACIÓN ESPAÑOLA DE AMIGOS DE LOS CASTILLOS*.
2. ↑     *UBILLOS JAUREGIA «  PAOLBIDIA.*  (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65769981
* Commonscat Multimedia: Ubillos Palace

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0001601

 |

* Wd Datuak: Q65769981
* Commonscat Multimedia: Ubillos Palace
**Penicillium** hondatzen ari den laranja batean
**Penicillium** generoa 300 espezie inguru dituen onddo mota bat da, Ascomycota filumean sailkatuta. Onddoak, orokorrean, hiru talde nagusitan sailka daitezke, morfologiari dagokionez: legamiak (onddo zelulabakarrak), lizunak (hifa izeneko filamentuak dituztenak) eta perretxikoak (gorputz fruitu-emaile handiak dituztenak, kapela itxurakoak, askotan jan egiten direnak). Penicillium onddoa lizunen taldean sailkatzen da, hifa luzeak baititu.

Penicillium-en hifak tabikatuak dira. Hifa horiek adarkatu egiten dira, mizelio izeneko multzo bat osatuz. Aireko hifaren muturretan konidio izeneko egitura esferiokoak daude, esporak direnak (konidiosporak ere deitzen zaie). Konidiosporak pintzel itxurako egituretan daude (*Penicillus*-ek, latinez, pintzel esan nahi du).

Onddo hau era asexualean ugaltzen da, konidiosporen bidez, edo era sexualean, gametangioen bidez.

Penicillium non-nahi dago, eta lurzoruen onddo ugariena da. Genero gehienak saprofitoak dira, eta gutxi batzuk patogenoak (esaterako, P. citreonigrum-ek mikotoxina kaltegarri bat ekoizten du, kutsatutako arroza jaterakoan gaitza eragiten duena).

Onddo hau erraz hazten da hondatzen ari diren elikagaietan, batez ere frutetan. Elikagai horien hondatze prozesuan lizun berde edo zuria sortzen du. Beste espezie batzuk, aldiz, onuragarriak dira gaztagintzan, eta hainbat gaztaren heltze prozesuan parte hartzen dute (adibidez, Penicillium roqueforti-k eta Penicillium camemberti-k Roquefort eta Camembert motako gaztak, hurrenez hurren, heltzen dituzte).

Penicillium notatum-ek, azkenik, penizilina antibiotikoa ekoizten du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q843136
* Commonscat Multimedia: Penicillium
* Wikispecies Espezieak: Penicillium

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 123615851 (data)
* GND: 4174714-8
* LCCN: sh85099403
* NKC: ph1010258
* AAT: 300378938
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* Dyntaxa: 1015459
* EOL: 16374
* GBIF: 7635114
* Index Fungorum: 9257
* MycoBank: 9257
* NCBI: 5073
* WoRMS: 100236
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D010407

 |

* Wd Datuak: Q843136
* Commonscat Multimedia: Penicillium
* Wikispecies Espezieak: Penicillium
**Pengkalan Batu** Bruneiko Brunei eta Muara barrutian dagoen mukim edo azpibarruti bat da, zehazki, barruti honetako hegomendebaldean kokatua.

Mugak
-----

Sengkurong mukim edo azpibarrutiarekin muga egiten du iparraldean, Kilanas eta Lumapas mukim edo azpibarrutiarekin iparrekialdean, Malaysiako Sarawak estatuko Limnbangekin, ekialdean eta hegoaldean, Tutong Barrutiko Kiudang mukim edo azpibarrutiarekin hegomendebaldean, eta, azkenik, Tutong Barrutiko Keriam mukim edo azpibarrutiarekin iparmendebaldean.

Herrixkak
---------

* Kampong Pengkalan Batu
* Kampong Batu Ampar
* Kampong Batang Perhentian
* Kampong Bukit Belimbing
* Kampong Kuala Lurah
* Kampong Junjongan
* Kampong Limau Manis
* Kampong Wasan
* Kampong Masin
* Kampong Batong
* Panchor Murai
* Kampong Bebuloh
* Kampong Bebatik (Masin)
* Kampong Jalan Bebatik Kilanas

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2365680
* Commonscat Multimedia: Mukim Pengkalan Batu

---

 |

* Wd Datuak: Q2365680
* Commonscat Multimedia: Mukim Pengkalan Batu
**Vanyar** (singularrean **Vanya**) Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den elfo arraza bat da. Eldar elfoak banatuta zauden taldeetatik Cuivienenetik mendebaldera bidaiatu zuen lehen taldea izan zen, euren errege Ingwëk zuzenduak.

Vanyar hitzak "Ederrak" esan nahi du quenyaz, elfo hauen urre koloreko ileari erreferentzia egiten diona. Minyar "Lehenak" eta "Argiko Elfoak" ere deituak izan ziren.

Vanyarrak Cuivienenen esnatu zen lehen elfoa izan zen Imilen eta honen emazte Iminyëren eta hauekin esnatu ziren beste sei elfo bikoteren ondorengoak dira. Elfoen Martxa Handiaren ondoren, beti geratu ziren Valarrekin Amanen, eta Erdialdeko Lurraldera soilik Haserrearen Gerran parte hartzeko itzuli ziren, Valarren eta Finarfinen armadarekin batera, Bedeinkatutako Lurraldea utzi ez zuten Noldor elfoen buru bezala. Hau da Vanyarren partehartze ezagun bakarra Erdialdeko Lurraldearen historian.

Vanyar garrantzitsu batzuk
--------------------------

* Ingwë
* Elenwë
* Indis
* Amarië

Vanyar jatorriko beste pertsonaia batzuk
----------------------------------------

* Fingolfin eta Finarfin euren ama Indisen aldetik
* Idril, Turgon errege noldorraren alaba bere ama Elenwëren aldetik (beragandik leinu sakratua Gizakietar iritsi zen)
* Finarfinen semeak ere, Finarfin bera bezala, Vanyarren itxura eta urre koloreko ilea zuten noldor bakarrak izan zirela esaten da, hori Finrod "Ederra"rekin berres daiteke, eta are gehiago Galadrielekin, Finwëren etxeko ederrena.
* Noldor printzea zen Glorfindel ere Vanyar leinutik zetorrela uste da, bere urre koloreko ileagatik eta itxura dizdiratsuagatik.
**Marko Vipasanio Agripa Postumo** (latinez: *Marcus Vipsanius Agrippa Postumus*; K.a. 12ko ekainaren 26a - K. o. 14ko abuztuaren 20a), Augustoren biloba izan zen, zeren Julia Zesaris, Augustoren alaba, ama zeukan. Postumoren aita Agripa izan zen, baina Postumo aita hil ondoren jaio zen; horregatik jaso zuen jasotako izena.

Aita hil ostean, K.a. 12an, Augustok Gaio Zesar eta Luzio Zesar, Postumoren anaia zaharrenak, semetzat eta oinordekotzat hartu zituen. Postumo Agriparen familia jarraitzekoa zen.

Historialari garaikideek bat egiten dute Postumo gazte latza eta zakarra deskribatzerakoan. Tazitok, hala ere, hitz onak eskaini zizkion: "Gaztea, fisikoki azkarra eta zakarra bazen ere, Postumo Agripa kalitate onekoa zen, eskandaluetan ibili gabekoa."

Nolanahi ere, ez dago garbi zergatik K. o. 6 edo 7an Augustok irla batera erbesteratu zuen. Tazitok iradoki zuen Livia Drusila zela horren erantzule, Tiberio semea Augustoren ondorengoa bilakatu ahal izateko oztopoa zelakoan. Dena den, Tazito ezaguna da Julio-Klaudiar leinuko guztiei kritika mingotsak egiteagatik.

Honela izanda ala ez, Postumoren erbesteratzeak Tiberio Augustoren ondorengo garbiena bihurtu zuen. Augusto hil orduko, Postumok erbesteraturik jarraitzen zuen. Berehala, zaindariek Postumo hil zuten. Ez dago batere garbi nork agindu zuen hilketa hori. Baliteke Tiberio edo Livia (Tiberio jakinaren gainean egonda ala ez) izana, Augustoren hiletaren ondoko egoera politiko nahasiaz baliatuta.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q325906
* Commonscat Multimedia: Agrippa Postumus

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 10768718
* ISNI: 0000 0000 7867 3652
* GND: 124004873
* LCCN: nb2004003432
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q325906
* Commonscat Multimedia: Agrippa Postumus
Juan Carlos Eguillor (1947-2011), Euskal Herriko umore grafikoaren berritzailea.
**Umorista grafikoa** publizio desberdinetan (aldizkariak, egunkariak) biñetak, komiki bandak, marrazki umoristikoak, karikaturak argitaratzen dituen artista da. Gaur egun asko ere komikilariak dira baina ez beti. Umore mota hau askotan politikoa izaten da baina ez beti. Ohikoa da baita ere gaurkotasunaren adierazpen ironikoa izatea.

Umorista grafiko ospetsuak
--------------------------

* Charles M. Schulz, Charlie Brown eta bere lagunen sortzailea.
* Quino, argentinarra, Mafaldaren komiki banda ospetsua sortu zuen.
* Forges, umorista espainiarra.
* Antonio Mingote, umorista espainiarra.
* Miguel Gila, umorista grafiko espainiarra; batez ere Espainiako Gerra Zibila tratatu zuen.

Carlos Latuff brasildarraren marrazki umoristikoa.

Euskal Herriko umorista grafikoak
---------------------------------

* Chumy Chúmez

Azken urtetan, Franco hil ondorengo prentsa-askatasunarekin, Euskal Herrian umorista grafiko asko sortu da. Hemen batzuk.

* Juan Carlos Egillor
* Antton Olariaga
* Javier Etayo Tasio
* Gorka Gorospe
* Patxi Huarte Zaldieroa

Erreferentziak
--------------

Ikus, gainera
-------------

* Komiki

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1114448
* Commonscat Multimedia: Cartoonists

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4361998-8
* LCCN: sh85020532
* NKC: ph451671
* AAT: 300025110

 |

* Wd Datuak: Q1114448
* Commonscat Multimedia: Cartoonists
**Unidad Vízcaína** **(UV)** alderdi politiko bat izan zen.

1992ko urtarrilaren 3an aurkeztu zen alderdia Bilbon.

Adolfo Kareaga, UCD alderdiko kide ohia eta Alderdi Popularreko diputatu ohia zenak sustatu zuen alderdia, eta bera izan zen alderdiko lehendakaria.

Sustatzailek, alderdia antinazionalista eta Bizkaia Euskal Autonomia Elkartetik autonomo izatearen aldekoa bezala definitu zuten.

Eusko Jaurlaritzaren hizkuntza politika aldatzea zen alderdiaren helburuetako bat, euskarak gastu handia suposatzen zuela defendatzen zutelako, eta euskara batuaren aurkako jarrera agertu zuten "ETAren ideologoek sortutako jerga bat" zela iritzita.

Gasteizek EAEn zuen gehiegizko zentralismoa ere salatu zuen alderdiak, eta lurralde historikoetako erakundeak espainiaren barruan mantentzea defendatzen zuen.

Alderdia, Unidad Alavesa-k defendatzen zituen posizioetatik gertu zegoela zioten sortzaileek, baina ez zutela UAren ideologia sozialdemokratarekin bat egiten.

Unidad Vizcaína alderdia ez zen sekula hauteskundeetara aurkeztu, ondorioz ez zuen ordezkaritzarik izan inongo erakundetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Larrauri, Eva.  (1992-01-03). «Unión Vizcaína propone el "exterminio" para acabar con ETA» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-04-23).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Angulo, Gorka.  (2009-05-20). «Adolfo Careaga, un liberal de Neguri» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2020-04-23).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q91666880

 |

* Wd Datuak: Q91666880
**Vatslav Fomitx Nijinski** (errusieraz: Вацлав Фомич Нижинский; Kiev, Errusiar Inperioa, gaur egun Ukraina, 1890eko martxoaren 12a - Londres, 1950eko apirilaren 8a) errusiar ballet dantzari eta koreografoa izan zen, poloniar jatorrikoa.

Historiako dantzaririk dohatsuenetako bat izan zen, eta birtuosismoagatik eta karakterizazioen intentsitate eta sakontasunagatik nabarmendu zen. *En pointe* deritzona egin zezakeen, oso abilezia arraroa garai hartako dantzarien artean, eta grabitatea desafiatzen zuten jauziak egiteko zeukan trebezia ere legendarioa izan zen.

Bizitza
-------

Kieven jaio zen, dantzari familia batean. Enrico Cecchetti, Nicholas Legat eta Pavel Gerdtekin ikasi zuen San Petersburgoko ballet eskolan, 1900-1907 bitartean. 1908. urtean Mariinski antzokiko ballet taldean dantzatzen hasi zen bakarlari gisa, eta noizean behin gonbidatu gisa Moskuko Bolxoi antzokian. Sergei Diaghilev ezagutu ondoren, Parisa jo zuen haren atzetik, eta Errusiar Balleten koreografo eta dantzari famatu bihurtu zen. Michel Fokineren koreografiarekin aurkeztu zituen Schumannen Inauteria (Paris, 1910), Arrosaren espektroa (Monte Carlo, 1911) eta Stravinskyren Petruxka (Paris, 1911). Koreografiak egin zituen: Debussyren Prelude à l’ après-midi d’ un faune (Paris, 1912, Fauno baten bazkalondoaren preludioa) eta Stravinskyren Udaberriaren eskaintza (Paris, 1913), besteak beste. Haren teknikak zuen trebeziak, lumaren antzeko arintasunak, egiten zituen jauzi miresgarriak, gorputzaren edertasunak eta adierazkortasunak, eta airean irauteko zuen gaitasun harrigarriak izen handia eman zioten. Nerbio krisialdi bat izan ondoren, eskizofrenia gaitzak jo zuenez gero, dantzatzeari utzi behar izan zion.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2017-3-31 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Vatslav Nijinski*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q194363
* Commonscat Multimedia: Vaslav Nijinsky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 98088108
* ISNI: 0000 0001 2283 3298
* BNE: XX884027
* BNF: 11917718r (data)
* CANTIC: a10416365
* GND: 118587978
* LCCN: n80001523
* NDL: 00451351
* NKC: jn20000720195
* NLA: 36113992
* CiNii: DA02034830
* SNAC: w6794jc5
* SUDOC: 027048209
* ULAN: 500078791
* BIBSYS: 90204569
* UB: a1039067
* ICCU: BVEV034699
* Open Library: OL4360822A
* RKD: 347810
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04418/eu\_n\_0793/n0793
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q194363
* Commonscat Multimedia: Vaslav Nijinsky
**Pien Sanders**,  (Udenhout, Herbehereak, 1998ko ekainaren 11a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari herbeheretarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Herbehereetako taldearekin, Argentinaren eta Erresuma Batuaren aurretik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Felice Albers, Eva de Goede, Xan de Waard, Marloes Keetels, Josine Koning, Sanne Koolen, Laurien Leurink, Frédérique Matla, Freeke Moes, Laura Nunnink, Malou Pheninckx, Pien Sanders, Lauren Stam, Margot van Geffen, Stella van Gils, Caia van Maasakker, Maria Verschoor eta Lidewij Welten-ek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 01 !1. postua, urrezko domina | Emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Pien Sanders» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Pien Sanders» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q44765209

 |

* Wd Datuak: Q44765209
**Pierce konderria** (ingelesez: *Pierce County*) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tacoma da. 2010eko zentsuaren arabera 795.225 biztanle zituen, Pierce kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pierce konderriak 4.678,66 kilometro koadro ditu. Horietatik 354,66 ura dira. Beste 4.324,01 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 169,97 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 795.225 pertsonetatik 632.009 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 72.849 dira. 51.436 beltzak edo afroamerikarrak. 9.143 amerikar natiboak ziren eta 10.205 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 46.520 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1.415 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 44.497 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156459
* Commonscat Multimedia: Pierce County, Washington

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140728002
* ISNI: 0000 0004 0422 6365
* LCCN: n81061759
* NARA: 10036581
* **Lekuak**
* OSM: 1153347
* TGN: 1002785

 |

* Wd Datuak: Q156459
* Commonscat Multimedia: Pierce County, Washington
Urteko *playmate*en bilera (2000)
**Playmate** deritzo *Playboy* hilabetekariaren orrialde nabarmenetako argazkietan posatzeko hautatua izan den emakume modeloari. Hileko Playmatea eduki erotiko handiko argazkietan agertu ohi zen, biluzik eta pose seduzitzaileak eginez. Gainera, aldizkariak erdialdeko orrialdean zekarren poster edo afixa zabalgarriaren protagonista izan ohi zen. Horrez gain, modeloari promozioa egiten zitzaion biografia labur batekin eta beste zenbait datuekin batera, hala nola, garaiera, neurriak, urtebetetze-eguna eta abar.

Urtero Hugh Hefner Playboy aldizkariaren jabea zenak Urteko Playmatea aukeratzen zuen 12 Hileko Playmateen artean, harpidedunen iritzia aintzat hartuz.

Playmate bidegileak
-------------------

* Cindy Fuller Hileko Playmate izendatutako lehen emakume judua izan zen (1959ko maiatzeko playmate izendatua).
* China Lee asiar jatorriko lehenengo Hileko Playmatea izan zen (1964ko abuztuko playmate izendatua).
* Jennifer Jackson afro-amerikar jatorriko lehenengo Hileko Playmatea izan zen (1965eko martxoko playmate izendatua).
* Dree Hemingway biluzik posatu ez zuen lehenengo Hileko Playmatea (2016ko martxoko playmatea).

Ikus, gainera
-------------

* Playboy
* Playboy untxitxo

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q728711
* Commonscat Multimedia: Playboy Playmates

---

 |

* Wd Datuak: Q728711
* Commonscat Multimedia: Playboy Playmates
***Playtesting*** *Black Mirror* telesailean 2016an argitaratutako kapitulu bat da, hirugarren sasoiko bigarrena, alegia.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Cooper deituriko mutil bat munduan zehar bidaiatu nahi du, bere familiarekin izandako gatazka batzuengatik. Londresen dagoenean, Sonja deituriko neska batekin gaua pasatzen du bere etxean. Neska honek teknologia aktualaren kazetaria da.
Hurrengo egunean ohartzen da bere kreditu txartela falta dela eta bere banku kontuko fondoak desagertu direla. Beraz, gustuko izan ahal duen lanbide bat aurkitzen du; Sonjaren laguntzaz: bideo-jokoen konpainia bat.

Bertara joan zenean eskatu zioten mugikorra itzalita eukitzea segurtasun motiboengatik. Hala ere, neskak gela zuritik atera bezain laster, Cooper-rek mugikorra pizten du Sonjari lekuaren argazki bat bidaltzeko. Neska bueltatzean, txip bat jarri zion mutilari lepoaren atzekaldean. Inizializazio prozesuan, mugikorra piztu zen Cooperren ama deitzen ari zelako, baina konpainiako neska berehala ezeztatu zuen. Gero, Cooper jolasten hasi egin zen Whac-a-Mole betiko jokora, txipako 3D grafikoen inplementazioaren laguntzaz.

Proba hori hain ondo atera zenez, esperimentatzen ari ziren beste teknologia bat frogatzera animatu zioten Cooperi. Ikarazko bideo-joko bati buruz zen, non txipa biltzen zituen Cooperren beldurrak. Hasteko, mantsio batera eramaten dute eta aurikular bat jartzen diote enpresako neskarekin kontaktuan mantentzeko. Susto batzuen ondoren, Sonja agertzen da. Hasieran Cooper uste zuen errepresentazio birtuala zela, baina honek labana batekin sastakatzen dionean eta min fisikoa sentitzerakoan konturatzen da ezetz. Azkenean, Sonjarekin akabatzen du. Honen ostean, Cooper esaten du aurikularraren bitartez froga amaitu egin nahi zuela, beraz neska erantzuten dio hasierako puntura bueltatu behar duela. Arazoa zen puntu hori desagertu egin zela, Galdera batzuen ostean, neska ohartzen da Cooper memoria galtzen ari zela, zeren eta bere beldurrik handiena bere aita bezala egotea zen. Etsita, Cooper aurikularra kentzen du eta txipa kentzen saiatzen da, baina momentu horretan kanpainako jendea agertzen da eta esaten diote txipa gehiegi enredatu egin dela bere barruan. Bat- batean, Cooper esnatu egiten da gela zurian, eta esaten diote bakarrik segundo bat pasatu dela.
Azkenean esaten da Cooperrek inizializazio prozesuan hil egin zela 0.4 segundo pasa ostean bere amak deitzeagatik.

Aktoreen zerrenda
-----------------

* Wyatt Russell - Cooper Redfield.
* Hannah John-Kamen - Sonja.
* Wunmi Mosaku - Katie.
* Ken Yamamura - Shou Saito.
* Elizabeth Moynihan - Cooperren ama.
* Jamie Paul - Rick Peters.

Ikus, gaineran
--------------

* *Black Mirror*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q27877322

 |

* Wd Datuak: Q27877322
**Peña Blanca** izenekoa, Nafarroako mendi bat da, Andimendin dagoena. Bere garaiera 1269 metrokoa da.

Abiapuntuak
-----------

Dorraotik, bide batek, San Pedro ermitatik, Elordiako porturaino daroa, eskumatara Pagomotxeta mendia utziz. Ezkerretarantz ibiliz, Peña Blanca mendiaren tontor laurantz heltzen da

Lizarragako mendatetik oso erraza da Peña Blanca mendiaren tontorrera iristea. Bide batek, Saratsako sakana izeneko zintzilikatutako harana zeharkatzen du, eta tontorraren ondoan uzten gaitu, hegomendebaldeko aurpegitik igoz iris daitekeena

Unanutik, tontorrera Lezitza labarreko bidea igoz iristen da. Atezabal lepoa igaro ondoren, desbideraketa batetara iristen da. Eskumatara hartuz, Peña Blancako baltsara iristen da, eta, hemendik, tontorrera.

Ikus, gainera
-------------

* Nafarroako mendien zerrenda
* Peña Blanca (Kodes)

Kanpo estekak
-------------

* Peña Blanca *luberri.net* webgunean

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12265811

 |

* Wd Datuak: Q12265811