recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Sanromá Aldea**, ***Camarada Intxausti*** (Daimiel, 1947) abokatua eta Espainiako militante politiko komunista ohia da.

Biografia
---------

Mantxako Daimiel eskualdeko lur-jabe familia batekoa, José Sanromá Madrilen hazi zen eta San Antongo Eskolapioen eskolara joan zen. Madrilgo Unibertsitate Zentralean matrikulatu zen, eta Zuzenbidean lizentziatu zen. Unibertsitatean, kezka politikoak sortu zituen: Ikasleen Sindikatu Demokratikoko ordezkaria izan zen eta Espainiako Alderdi Komunistan militatu zen. Burgosko Prozesuaren aurkako manifestazio bat prestatzen ari zela atxilotu zuten, eta bi hilabete eman zituen Carabanchelgo espetxean. Han, Langileen Erakunde Iraultzailea (ORT) alderdi maoistako zenbait militante ezagutu zituen.

Espetxetik kanpo, Sanromá ORTera afiliatu zen, eta han "*Camarada Intxausti*" ezizena hartu zuen frankismoaren azken urteetan eta Trantsizioan, ondo gordez hasiera batean zein zen bere benetako nortasuna. ORT barruan, Intxaustik *En Lucha* egunkaria eta Emiliano Escolar argitaletxea sortu zituen. 1974an idazkari nagusi hautatu zuten. ORTren eta Espainiako Lanaren Alderdiaren arteko bat-egitean parte hartu zuen. Langileen Alderdia (ORT-PTE) sortu zen 1979an, eta haren idazkaritza politikoa izan zen. 1980an, udal hauteskundeetan alderdiak porrot egin ondoren, Sanromák politika aktiboa utzi zuen eta alderdia desegin zen.

Abokatutzan aritu zen 10 urtez, eta 1990ean PSOEn sartu zen. 1996an Gaztela-Mantxako Kontseilu Aholku-emaile sortu berriaren lehendakari izendatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  El rapto del Guadiana, *Cuadernos para el Diálogo*, N.° 243. 2.º época. Del 24 al 30 de diciembre de 1977
2. 1 2 3 4    *'Camarada Intxausti': del maoísmo al bonismo.*  5 de mayo de 2015.
3. ↑    *El secretario de la ORT sale de la clandestinidad.*  18/2/1977.
4. ↑   Victor Cortizo. «"La República Popular China, nuestra más importante referencia ideológica y política, era una realidad muy lejana para la sociedad española. Para China, España también estaba muy lejana"» *Observatorio de la Política China*.
5. ↑    *El ex secretario general de la ORT José Sanroma entra hoy en el PSOE.*  24 de octubre de 1990.
6. ↑  Composición del Consejo Consultivo de Castilla-La Mancha
7. ↑   «"Nuestra labor es una garantía para los ciudadanos"» *revista.jccm.es*.

Kanpo estekak
-------------
**Harriet Metcalf** (Rhode Island, AEB, 1958ko martxoaren 25a) Estatu Batuen arraun ekipo olimpiarrean egon zen 6 aldiz eta 1984ko olinpiar jokoetan urrezko domina eskuratu zuen.

Bizitza
-------

Harriet Meltcaf Musica eta Ingelesan lisensiatu zen Mount Holyoke College en eta ikasketa abanzatuen zertifikatu bat eskuratu zuen Hardvard en psikologian eta pertsonen garapenean.

Ibilbide profesionala
---------------------

1981 eta 1987 artean, zilarrezko hiru domina eta brontzezko bat irabazi zituen Munduko Txapelketan. Urrezko domina olinpiko bat irabazi zuen Ameriketako Estatu Batuetako zortzi emakumeetan 1984an. Gaur egun Row As One Institute erakundearen sortzaile eta zuzendari exekutiboa da, eta haren jatorrizko helburua zen emakume maisu arraunlariei zerbitzatzea. Row As One-ko zuzendari gisa, G-ROW Boston sortu zuen, Bostongo eskola publikoetan neskentzako arraun programa bat. G-ROW, akademikoak eta harremanen eraikuntza ere barne hartzen dituena, Community Rowing, Inc. WeCanRow (Women Enduring Cancer Row) ere sortu zuen, bularreko minbizitik bizirik atera ziren emakumeentzako programa. Bostonen 2002an sortua, WeCanRowek orain kapituluak ditu Estatu Batuetan 2007an, Metcalf kontratatu zuten emakumeen openweight tripulazioko MITen entrenatzaile buru gisa.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)**  *Harriet Metcalf.*  2021-11-22 (Noiz kontsultatua: 2022-02-15).
2. ↑   **(Thailandieraz)** hmong.wiki. «Harriet Metcalf ContenidoyFondo» *hmong.es* (Noiz kontsultatua: 2022-02-15).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q525875
* **Kirolariak**
* COI: harriet-metcalf

 |

* Wd Datuak: Q525875
**Juan Manuel Azconzábal** (1974ko irailaren 8a -) Argentinako futbol entrenatzailea da eta atzelari gisa jokatu zuen jokalari ohia da. O'Higgins Txileko klubeko egungo entrenatzailea da.

  

**Juan Manuel Azconzábal** (born 8 September 1974) is an Argentine football coach and former played who played as a defender. He is the current manager of Chilean club O'Higgins.

Karrera
-------

Buenos Airesen Junínen jaioa, Azconzábalek 1994an egin zuen debuta Estudiantes de La Plata taldearekin, eta klubean jokatu zuen 2002ra arte. Urte hartan, Azconzábal Mexikora joan zen Tecos taldean jokatzeko. 2003an Argentinara itzuli zen Chacarita Juniors taldean jokatzeko. Azconzábalek Peruko Universitarion eta Ekuadorko Emelec taldeetan jokatu zuen gero Argentinara itzuli zen Banfielden jokatzeko. 2006an, Kolonbiara joan zen Independiente Medellín taldean jokatzera, baina urte hartan berriro Argentinara itzuli zen Rosario Central taldean fitxatzeko. Las Palmas taldearekin Kanarietan egonaldi labur baten ostean, Club Atlético Tucumán taldearekin fitxatu zuen.

Erretiratu ostean, Azconzábal Estudiantesek fitxatu zuen futboleko operazioen arduradun gisa. 2011ko azaroaren 7an Miguel Angel Russok dimisioa eman ostean, Azconzábal izendatu zuten behin-behineko entrenatzailea, eta emaitza onen ostean 2012ko Clausura txapelketako entrenatzaile izendatu zuten.

Azconzábalen ezizena "el vasco "da, bere abizena euskal jatorrikoa baita.

Kanpo estekak
-------------

* Juan Manuel Azconzábal Football-Lineupsen
Amaiueko bataila
Amaiurko bataila
**Amaiurko bataila** **eskultura** Tolosako Amaiur parkean kokatuta dago eta bere egilea oraindik ez da ezaguna.

Egitura
-------

Harriz egindako eskultura bat da, bertan sinbolo batzuk (adibidez, lauburua) eta ezpata bat dago harrian landuak. Baita ere, beheko aldean Lauaxetak idatzitako testu bat dago plaka batean jarrita.

Arrazoia
--------

Eskultura hau Nafarroaren omenez egin zen, Amaiurko batailaren ondoren. Amaiurko gaztelua Nafarroan zegoen, etsaiek konkistatu zutenean hura eraistea agindu zuten eta harria saldu ere egin zuten. Tolosako Udalak parkeari Amaiur deitu eta eskultura hori jartzeko agindu zuen.

Lauaxeta
--------

Laukiz, Bizkaian, 1905eko abuztuaren 3an jaio zen  eta Gasteiz, Araban, 1937ko ekainaren 25an hil zen. Kazetaria eta euskal idazlea izan zen. Amaiur gaztelu baltza olerkia idatzi zuen eta eskulturan txertatu zuten plaka baten bidez.

Erreferentziak
--------------

1. ↑     *Lauaxeta.*  2024-01-04 (Noiz kontsultatua: 2024-01-12).
**Letren Fakultatea** edo **Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea** Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Letren fakultate bat da.

Kokalekua
---------

Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 5. zenbakian, Farmazia Fakultatea, Lascaray Ikergunea eta Lan Harreman eta Gizarte Langintzako Unibertsitate Eskolaren artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.

* 
*

Historia
--------

1987an Iñaki Aspiazu, J. Botella eta M. Apraiz arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten

Graduak
-------

Bertan honako graduak irakasten dira: Filologia (Hispaniar Filologia, Filologia Klasikoa, Frantses Filologia eta Aleman Filologia), Euskal Ikasketak, Ingeles Ikasketak, Itzulpelgintza eta Interpretazioa, Historia, Artearen Historia eta Lurralde Antolakuntza.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea. Iñaki Aspiazu Izaren Arkitektura Estudioa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gasteiz** |

* Gasteizko Letren Fakultatearen webgunea  **(Gaztelaniaz)** **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5855030
* Commonscat Multimedia: Facultad de Letras (Universidad del País Vasco) / Q5855030

---

 |

* Wd Datuak: Q5855030
* Commonscat Multimedia: Facultad de Letras (Universidad del País Vasco) / Q5855030
**Paige Hauschild** (Santa Barbara, Kalifornia, AEB, 1999ko abuztuaren 17a) waterpolo jokalari estatubatuarra da. Estatu Batuetako emakumezkoen waterpolo selekzio nazionaleko kide da, eta, 2020ko Tokioko Udako Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen, non urrezko domina irabazi zuen.

Ibilbideko lorpen aipagarrienak
-------------------------------

Olinpiar Jokoak
---------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriro, urrezko domina irabaziko du AEBko taldearekin, Espainiako (zilarrezkoa) eta Hungariakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute AEBko taldea: Rachel Fattal, Aria Fischer, Makenzie Fischer, Kaleigh Gilchrist, Stephania Haralabidis, Paige Hauschild, Ashleigh Johnson, Amanda Longan, Maddie Musselman, Jamie Neushul, Melissa Seidemann, Maggie Steffens eta Alys Williams-ek.

Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
---------------------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia
  | 01 !1. postua, urrezko domina | Waterpoloa emakumezkoa.
  |

Gainerako lorpenak
------------------

| Munduko Igeriketa Txapelketa |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba |
| 2019 | GwangjuHego Korea Hego Korea
  | 01 !1. postua, urrezko domina | Waterpoloa |
| 2017 | BudapestHungaria Hungaria
  | 01 !1. postua, urrezko domina | Waterpoloa |
| Joko Panamerikarrak |
| 2019 | LimaPeru Peru
  | 01 !1. postua, urrezko domina | Waterpoloa |

Bizitza pertsonala
------------------

Hauschild Santa Barbaran (Kalifornia) jaio zen Jenni eta Dwayne Hauschild gurasoengandik. Bere aitak boleibolean jokatu zuen Long Beach State Unibertsitatean. Santa Barbaran hazi zen, eta San Marcos High School-era joan zen; 2017an graduatu zen. Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatera joaten da, eta, bertan, komunikazioa ikasten du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «PAIGE HAUSCHILD» *Team USA*.
2. ↑   «Paige Hauschild - Women's Senior National Team» *USA Water Polo*.
3. ↑   «Paige HAUSCHILD» *Olympics.com*.
4. ↑  «Paige Hauschild» *olympedia.org* 2022-01-19an begiratua**(Ingelesez)**
5. ↑  «Paige Hauschild» Olympics.com 2022-01-19an begiratua **(Gaztelaniaz)**
6. ↑  "Waterpoloa, emakumezkoa, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**
7. ↑   «PAIGE HAUSCHILD» *Team USA*.
8. ↑   «Paige Hauschild - Women's Water Polo» *USC Athletics*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q97065376

 |

* Wd Datuak: Q97065376
***Musidora*** 1973an sortu zen elkarte feministaeta zinefiloa da, zinemagile feministen elkarte frantsesa, emakumeen filmen sorkuntza eta banaketa sustatzeko. 1974an, emakumeen lehen zinema jaialdia antolatu zuen  .

Françoise Flamant, Dana Sardet, Nicole-Lise Bernheim eta beste feminista batzuek *Musidora* elkartea sortu zuten 1973ko urrian, zinema mutuko aktoreari omenaldi gisa hautatuz izena  .

Pierre Zuccak taldearen sei sortzaileen argazki-erretratua egin zuen orduan, buru-beroki beltzez jantzita denak, Musidoraren Irma Vep pertsonaiaren omenez  .

Musidorako kideak feministak, zinemagileak eta zinefiloak dira. Bideo tailerretan elkartu ziren. Zineman lan egiten dutenek oztopo asko aurkitzen zituztelako zuzendari izateko  .

Elkarteak *Musidora, emakumeen zinema jaialdia* antolatu zuen 1974ko apirilaren 3tik 11ra izan zen . Agnès Varda, Delphine Seyrig, edo Jeanne Moreau azaldu ziren zinemaldia babestera . Créteilgo Nazioarteko Emakumezkoen Zinemaldiaren aurrekaria izan zen hura.

Claire Brétecherrek sortu zuen zinemaldiko kartela, hura ere Irma Vepen Musidoraren mozorroan inspiratuta. Profilez biluzik dagoen emakume bat irudikatzen du, takoidun zapatekin, Kalaxnikov/kamera daramala  .

Bibliografia

* *Musidora*, Catherine Lahourcade, Anne-Marie Faure-Fraisse, Syn Guérin, Isabelle Fraisse, 25 min, 1974 (dokumentala)
* Txantiloi:Ouvrage

1. ↑   Colette Godard.  (1974-03-23). «FESTIVAL MUSIDORA» *Le Monde.fr*.
2. ↑    *Histoire du cinéma au féminin | Ciclic.*  2019.
3. ↑   Carole Aurouet.  (2020-11-17). *Rebondissements – Colloque "Musidora, qui êtes-vous ?" en ligne !.* .
4. 1 2    *Claire BRETECHER : Musidora - Festival International de Films de Femmes.*  1974.
5. ↑   Bissière, Michèle.  (2002). «Coline Serreau (review)» *Women in French Studies* 10 (1): 250–251. ISSN 2166-5486..
6. ↑   Louisa Ourrad.  (2023-04-07). *Portrait de Dana Sardet.* .
Hamelingo txirulariaren irudi zaharrena, eliza bateko beirate batean.
**Hamelingo txirularia** besteak beste Grimm anaiek jasotako kondaira da, *Der Rattenfänger von Hameln* izenburupean (euskaraz, *Hamelingo Arratoi Ehiztaria*), Hamelngo hirian 1284ko ekainaren 26an izandako ezbehar bat dela-eta.

Haria
-----

Hamelin hiria arratoiek hartuta zegoela, egun batean ezezagun bat agertu zen hirian. Ordainsari baten truke, berak arratoi guztiak akabatuko zituela esan zien. Herritarrek bere proposamena onartu eta txirularia zen ezezagunak txirula atera, txirularen soinuaz arratoiak erakarri, bere atzetik abiatu eta azkenean ibai bazterrera eramanda ibaian ito ziren.

Arratoiak akabatuta, herritarrek ez zuten beren hitza bete eta txirulariari ez zioten ordainsaria eman. Txirulariak haserre alde egin zuen eta ekainaren 26 batean, hirira itzuli zen, hiritar guztiak elizan zeudela. Txirula jotzen hasi zen eta hiriko haur guztiak erakarriz, haren atzetik abiatu ziren horrela. Kobazulo batera heldu, kobazuloa itxi eta geroztik ez zuten haurren berririk izan. Grimm anaiek jasotako bertsioaren arabera, bi haur bakarrik salbatu ziren, bat herrena eta bestea itsua, eta beste guztiak Transilvanian agertu ziren.

Lueneburgeko eskuizkribua (c. 1440–50) da gertakariaren lehen berri idatzia ematen duen agiria.

Erreferentziak
--------------

Iksu, gainera
-------------

* Haurren Gurutzada

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111502
* Commonscat Multimedia: Pied piper / Q111502

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 177804573
* GND: 1049971132
* LCCN: n79060220
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q111502
* Commonscat Multimedia: Pied piper / Q111502
Bideoa
***Biloba eta amona Ibarrako baratzean*** graffitia, 2023 sortu zen, Nexgraff graffitigileen bidez*. Graffiti hau, N1 errepediearen azpian dago, zehazki Ibarrako Zumardi Handian*. 

Nexgraff, aita-semea dira, **Nestor eta Aitor** izenekoak,Pasaian bizi dira. 2023an, top 50 geratu dira Ibarra eta Baionako marrazketekin. Txiki-txikitatik hasi zitzaion arte mundua interesatzen eta gaur egun, 20 urteekin, bere ikasketak graffiti munduarekin bateratzen ditu eta Gipuzkoatik mundura ateratzeko asmoa du.

Zazpi metroko zabalera eta hogeita hamahiru metroko altuera duen mural bat da, pintura plastikoaz egina.  Mural honetan amona bere bilobarekin azaltzen da baratzean lanean, nekazaritza eta belaundaldi batetik bestera transmititzeko sortuta da.

*Tolosako GKO galeriak zuzendaritzapean eta kordinaziopean garatu dute*; aldiz, Ibarrako Udalak finantziatu du eta Tolosako Udalak, laguntza eman dio graffitigileei. Mural hau bi asteetan bakarrik margotu zuten eta urte horretan bertan, munduko ehun graffiti onenen artean egon zen.
| **Begoña (4)** |
| --- |
| Begoñako basilika. |
|  |
| HerrialdeaProbintziaUdalerria |  Euskal Herria Bizkaia Bilbo |
| Auzoak | Begoña, Santutxu eta Bolueta |
| Azalera | 17,707 km² |
| Biztanleria | 43.715 (2005) |
| Bilbo erdigunea

|  |  |
| --- | --- |
| Begoña (4) is located in Euskal HerriaBegoña (4)Begoña (4) | Begoña (4) is located in BizkaiaBegoña (4)Begoña (4) |
| Begoña (4) is located in BilboBegoña (4)Begoña (4) |

 |
| Koordenatuak: | 43°15′32″N 2°54′58″W﻿ / ﻿43.25889°N 2.91611°W﻿ / 43.25889; -2.91611
 |

**Begoña** Bilboko 4. barrutia da. Ibaizabal ibaiaren ekialdera kokatzen da.

Iparraldean Uribarriko barrutiarekin, ekialdean Otxarkoaga-Txurdinagako barrutiarekin, mendebaldean Ibaiondoko barrutiarekin eta hegoaldean Basauri eta Etxebarriko udalerriekin. Barrutiak guztira 177,07 hektareako azalera dauka, eta 43.715 biztanle (2005).

1925ra arte Bizkaiko udalerria izan zen orduko Begoñako Errepublikan 2020ko hiru barruti hauek sartzen ziren: Uribarriko barrutia, Otxarkoaga-Txurdinagako barrutia eta oraingo Begoñako barruti hau.

Hainbat auzotan banatzen da, Begoñako auzoaz gain, Santutxu eta Boluetako auzoak. Bilbon dentsitaterik handienetarikoa duen barrutia da. 1960. urtetik aurrera etxebizitza ugari eraiki ziren, altuera handiko blokeak, nahiko era kaotikoan. Hau nahiko nabarmena da Santutxuko auzoan. Santutxuko kilometro koadro bat da Euskal Herriko trinkoena, 41.000 biztanle baino gehiago baititu, eta Europako eremu populatuenetan 24.a da.

1997. urtetik, Bilboko metroaren lehen lineak hiru geltoki dauzka Begoñako barrutian, Santutxu, Basarrate eta Bolueta.

Euskerea
--------

Iñaki Gaminde hizkuntzalari erreakaldetarrak ikertu duen bilboko euskeraren hiru aldaeretako bat dugu Begoñako *euskerea* edo *euskerie*, besteak Buia eta Larraskitukoak direlarik.

Biztanleria
-----------

| Biztanleria (1987-2005) |
| --- |
| **Erroldaurtea** | **Biztanleria** |  |
| 

---

 |
| 1987 | 53.797 |
| 1988 | 53.885 |
| 1989 | 53.563 |
| 1990 | 53.289 |
| 1991 | 51.319 |
| 1992 | 51.038 |
| 1993 | 50.958 |
| 1994 | 50.498 |
| 1995 | 50.400 |
| 1996 | 48.000 |
| 1997 | 47.871 |
| 1998 | 47.686 |
| 1999 | 46.918 |
| 2000 | 46.252 |
| 2001 | 45.570 |
| 2002 | 45.190 |
| 2003 | 44.574 |
| 2004 | 44.320 |
| 2005 | 43.715 |

Bibliografia
------------

* *"Bilbotarron euskararen zuzuan"*. Iñaki Gaminde. Asapala Kultur Elkartea, 2004.

Ikus, gainera
-------------

* Begoña (auzoa)
* Begoñako errepublika
* Mahatserri
* Vecunia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2620343
* Commonscat Multimedia: Begoña / Q2620343

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 126650701
* BNE: XX5191269
* LCCN: n78068003
* PARES: 82667
* **Lekuak**
* OSM: 8671678

 |

* Wd Datuak: Q2620343
* Commonscat Multimedia: Begoña / Q2620343


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Bilbo** |

1. ↑    Lartzanguren, Edu.  (2023-05-16). «Zer kilometro koadrotan dago biztanle gehien Euskal Herrian?» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2024-03-14).
Wadati-Benioff eremua**Wadati-Benioff eremua** (**Benioff eremua** edo **Wadati eremua**) subdukzio-eremuetan sakonera desberdinetan gertatzen diren lurrikaren foku edo hipozentroek betetzen duten esparruari deritzo. Lurrikaren fokuek hondoratzen ari den ozeano-litosferaren hondaratze-angelua islatzen dute. Eremu osoan zehar pilatzen diren esfortzu tektoniko desberdinen ondorioz lurrikara ugari sortzen dira. Lurrikara sakonenak 670 km-tara gertatzen dira, hondoratzen den litosfera ozeanikoen portaera hauskorra bertaraino mantentzen delako.

Subdukzio-eremuetako lurrikaren eremua bi sismologoek, bakoitza bere aldetik aurkitu zuten aldi berean; Kaliforniako Teknologia Institutuko Hugo Benioffek eta Japoniako Meteorologia Agentziako Kiyoo Wadati.

Wadati-Benioff eremuaren okerdura-angelua oso aldakorra izan daiteke, baina normalean 45º baino txikiagoa da.

Wadati-Benioff eremu bikoitza
-----------------------------

Kasu batzuetan subdukzio-eremuetan sismikotasuna duten bi gainazal paralelo aurkitzen dira, bata bestearengatik hainbat kilometrora. Adibidez, Japoniako Honshu irlaren azpitik definitzen den Wadati-Benioff eremuan lurrikaren fokuak 30-40 kilometrora dauden bi planotan (bata hondoratzen ari den lauzaren gainazalean eta bestea plakaren barnean) aurkitzen dira.

Bibliografia
------------

1. ↑   Apraiz Atutxa, Arturo..  (2005). *Plaka-tektonika : lurraren funtzionamendua ulertzeko teoria.*  Udako Euskal Unibertsitatea ISBN 8484380750. PMC 863174813. (Noiz kontsultatua: 2019-05-02).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q505708
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q505708
*Psathyrella populina*

Deskribapena
------------

**Kapela:** Ganbila bere lehen fasean gero lautu egiten da. 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa. Kapelaren azala beix ilunetik marroira doan kolorekoa, izar formako ezkata arre ilun kolorekoz estalita dago, erdialdean beteago. Zahartzean ertza hautsi edo pitzatu egiten zaio.

**Orriak:** Itsatsiak, tartekatutako lamelulekin; arrexka-morexka kolorekoak.

**Hanka:** Mehea, hauskorra, eta zurixka; apur bat pruinaduna ezkata txiki edo fibrilen ondorioz.

**Haragia:** Urria, hauskorra, arre-morexka, usain eta zapore nabarmenik gabea. Espora-jalkina arrexka kolorekoa.

**Etimologia:** *Psathyrella* terminoa, "psathyra"-ren txikigarria da, grezierazko hitzetik eratorria, xehatzen erraza" esan nahi du. *Populina* epitetoak, makal, burzuntz, esan nahi du, bere habitatagatik.

Jangarritasuna
--------------

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Sasoi eta lekua
---------------

Udazkeneko lehen egunetan agertzen da. Naiz eta ez oso maiz eta gutxitan aipatu bibliografian, ohikoa da erreka bazterretan ikustea, makalen eta burzuntzen enbor eta motzondoetan,

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 268 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  Universidad de Cordoba.
**Juan Bautista Baigorria**, **Granadero Baigorria** izenez ere ezaguna, San Luis probintzian jaio zen eta San Lorentzoko guduan hil zen 1813ko otsailaren 3an, soldadu argentinarra izan zen. Guduan hil zen eta bere komandantea salbatu zuelako egin zen ezagun, errealista batek orduko Jose de San Martín koronelari baionetaz erasotzea eragotzi zionean.

Ibilbide militarra
------------------

Baigorria Zaldi bidezko granadarien erregimentuko 1. konpainiaren parte izan zen. San Lorentzoko guduan izan zen, 1813ko otsailaren 3an. Soldadu errealista batek bere komandantea hiltzen saiatu zenean, orduko San Martin koronela, eroritako zaldiaren azpian hanka bat itsatsita zeukanean, Baigorriak etsaia hil zuen lantzaz. San Martinen zaldia zauritu eta eraitsi zuen animalia tirokatu zuen errealista batek, eta orduan koroela hankan harrapatu zuen. Baigorriko ekintza horri esker, Juan Bautista Cabral soldadu soilak koronelari lagundu eta bere bizitza salbatzeko aukera eman zion. Baigorria ekintza honetan hil zen errealista batek zauritu ostean.

Santa Fe probintziako Granadero Baigorria herriarekin gogoratu eta ohoratzen da, bere izena daramana.

Erreferentziak
--------------
Gameluzko polizia Egipton.
**Zaldizko polizia**, arabiar herrialdetan **Gameluzko polizia**, animalien gainean mugitzen diren poliziak dira. Gehienetan lurralde urrunetan ibiltzen dira baina, askotan ere, hirietan, zeremonia berezietan edo parke eta zabalgune handietan. Pertsona talde handiak kontrolatzeko ere polizia egokia izan daiteke, alturak ikuspegi orokorra eskaintzen baitie.

Polizia horren abantailak
-------------------------

* Poliziak hartzen duen altura bere izaera inposatzen du.
* Errepideak ez dauden tokietan mugimendu erraztasun gehiago du.
* Naturgune babestuetan ingurumenean hobeto integratzen dira. Ez dute zarata sortzen ezta ere kutsatzen.
* Hirietan delinkuenteen aurrean disuazio-tresna izan daiteke.

Ekipamendua
-----------

Uhaleria ekitazio arruntan erabiltzen den antzekoa da. Zela askotan sintetikoa izaten da eta ez larruzkoa, animaliak eraman behar duen pisua arintzeko; nolabait poliziak gainean daraman ekipoaren pisua konpentsatu egiten da horrela. Ferrak bai dira bereziak, metal bereziekin eginak, trakzio handia hobeto jasatzeko. Hirietan, bestetik, ferrek gomazko zolak izaten dituzte. Liskarren kontroletan aritzen diren zaldiak, bestetik, burua babestuta eramaten dute. Poliziek ere borra luzeak eramaten dituzte, jendea hobeto kolpatzeko.

Iruditegia
----------

* Kanadako Zaldizko Polizia.Kanadako Zaldizko Polizia.
* San Frantzizkoko (AEB) polizia.San Frantzizkoko (AEB) polizia.
* Frantziako zaldizko polizia Louvre inguruan.Frantziako zaldizko polizia Louvre inguruan.
* Finlandiako zaldizko polizia.Finlandiako zaldizko polizia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Kanadako Zaldizko Polizia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q578015
* Commonscat Multimedia: Mounted police / Q578015

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4678726-4

 |

* Wd Datuak: Q578015
* Commonscat Multimedia: Mounted police / Q578015
**Milango Duomoa**, ofizialki, **Andre Maria Birjinaren Natibitatearen Metropoli Katedrala** (milanieraz, *Dòmm de Milan* IPA: [ˈdɔm de miˈlãː], Milango artxielizbarrutia da. Lonbardiar hiriburuaren sinboloa, metropoliaren erdian kokatutako izen bereko plazan kokatua, Santa Maria nascenteri (natibitatea) eskainia da. Italiako elizarik handiena da (San Pedroko basilika handiena izanik, Vatikano Hirian dagoena), munduko hirugarrena azalerari dagokionez eta seigarrena bolumenari dagokionez. Milango Duomoko Santa Tekla parrokiako egoitza da.

**Duomo** hitza latinezko *Domus Dei* izenetik dator, Jainkoaren Etxea esan nahi duena) Italiako Milan hirian dagoen katedral gotiko bat da. 157 metroko luzera du eta bere barnean 40.000 pertsona sar daitezke. Koruko leiho nagusiek munduko handienak izatearen ospea dute.

Carlo Bazzi eta Giuseppe Bertinik Milango Katedralaren aurrealdeak atzitzeko eginiko artezko haranak sortu zituzten, baita barrukoak ere. Hauek dituen argiaren bidez, katedralak atmosfera berezia lortzen du, kolore eta tonuen aniztasuna batzen delarik, ikus-entzuleak erakargarri ikusgarriaren esperientzia sortzen duena.

Historia
--------

Milango hiriaren planoak Duomotik erradio eran irteten diren edo berau inguratzen duten kaleekin, hau Erromatar Inperioaren garaian jada hiriaren erdigunea zela adierazten du, garai hartan *Mediolanum* izena zuena. San Ambrosioren katedrala toki honetan bertan eraiki zen V. mendearen hasieran, 836an gertu basilika bat gehitu zitzaiolarik. Suak bi eraikinak 1075ean kaltetu zituenean Duomoagatik ordezkatuak izan ziren.

### Eraikuntzaren hasiera

1386an Antonio da Saluzzo artzapezpikuak proiektu berria gotiko distiratsu berantiar estilo batekin hasi zuen. Eraikinean Italian ez ohikoak diren ezaugarri ugari daude, Frantziako Bourges hiriko tradizio arkitektonikokoak direnak, alboko nabe bikoitzekin eta leiho txikiz errematatutako arku multzo oso altu bat. Bere arkuek sailkatzeko oso zailak diren kapitelak dituzte.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Italieraz)** «20 curiosità sul Duomo di Milano, la chiesa più grande d'Italia» *Aleteia.org - Italiano* 2018-11-15 (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
2. ↑   «I NUMERI DEL DUOMO DI MILANO - Duomo Patrons Italiano» *www.duomopatrons.org* (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
3. ↑   **(Italieraz)** «Le 10 Chiese più grandi del Mondo - Classifica 2022» *www.travel365.it* (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).
4. ↑   «Parrocchia di Santa Tecla nel Duomo di Milano - Duomo di Milano» *web.archive.org* 2015-09-30 (Noiz kontsultatua: 2022-03-29).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18068
* Commonscat Multimedia: Duomo (Milan) / Q18068

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151230415
* ISNI: 0000000108383892
* GND: 4275418-5
* LCCN: n79063271
* NKC: xx0101379
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q18068
* Commonscat Multimedia: Duomo (Milan) / Q18068
**Beatriz Ariño Plana** ( XX. mendea) Espainiako kazetaria da.

Biografia
---------

Kazetaritzan lizentziatu zen Nafarroako Unibertsitateko Komunikazio Fakultatean, eta lehen jarduera profesionala Nafarroan izan zuen irratian, Radiocadena Españolako bertako irratietan, 1986ko ekainetik irailera bitarteko erredaktorea, Espainiako Irrati Nazionaleko gidoilaria 1987ko ekainetik irailera eta EFE Agentziaren Nafarroako erredaktorea 1987ko irailetik abendura bitartean.

1988ko urtarrilean Televisión Españolan sartu zen eta Prentsa Kabineteari esleitu zitzaion. Handik gutxira, Madrilgo Lurralde Zentrora joan zen, eta han aurkezle, erredaktore eta editore jardun zuen Madrilgo Lurralde Albistegian, hainbat aldiz 1996ko ekainera arte.

1996ko ekainetik 1998ko apirilera, albistegietan informazio politiko eta nazionala idatzi zuen.

1998ko apirilean La 2 noticias saiora pasatu zen, eta lehenengo erredaktore-lanetan nazioarteko albisteen ardura hartu zuen (1998ko apiriletik 2004ko apirilera), eta, ondoren, editore laguntzaile eta aurkezle postua hartu zuen, 2004ko apiriletik urrira. Tartean, 2001eko iraila eta 2002ko ekaina bitartean *Aquí hay trabajo* saioa aurkeztu zuen Juanjo Pardorekin.

2004ko urritik 2009ko irailera, *Informe semanal* saioko aurkezlea eta kazetaria izan zen.

2009ko irailetik 2010eko ekainera bitartean, *El mundo en 24 horas* saioa zuzendu eta aurkeztu zuen, eta 2010eko ekainetik abendura bitartean, Televisión Españolako informazio-zerbitzuen arloko alboko burua izan zen. 

2012ko abuztutik 2018ko abuztura, TVEko Informazio Zerbitzuen Kultura arloko erredaktorea izan zen.

2018ko abuztutik 2020ko uztailera, Los desayunos de TVE saioaren editore / koordinatzailea izan zen.

2020ko irailetik, *La hora de La 1 saioaren* editorea / koordinatzaile lanetan hasi zen.

Kazetaritza-lanaz gain, Kazetaritza Masterreko irakasle eta RTVEko Institutuko aurkezpen- eta lokuzio-lanak ere egiten ditu. Moderatzailea eta ekintzen gidaria ere bada.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5724104

 |

* Wd Datuak: Q5724104
*Artikulu hau kontzeptu apokaliptikoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Armagedon (argipena)».*
Apokalipsiko 16. kapituluaren irudikapen klasiko bat.
**Harmagedon** toki biblikoa da, Apokalipsiaren liburuan agertzen den terminoa. Nahiz eta terminoa jatorri kristaukoa izan, zenbait erlijio eta kulturek erabiltzen dute, oro har, munduaren amaieraz edo denboraren amaieraz hitz egiteko, hondamendi kosmiko baten zentzuan.

Hebreeraz, etimologikoki, Megidoko mendia esan nahi du Harmagedon hitzak. Bibliaren arabera, Megidon hondatu zuten Josias erregearen gudarostea eta erregea hil; hiria, beraz, bertan biltzen diren gudarosteentzat hondamen-sinbolo da, eta zentzu horretan da aipatua Apokalipsian: "Harmagedon deritzan tokian bildu zituzten munduko erregeak / Zazpigarren aingeruak airean isuri zuen bere ontzia...".

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Ap 16 - 16-17» *www.biblija.net* (Elizen Arteko Biblia) (Noiz kontsultatua: 2022-01-13).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q193151
* Commonscat Multimedia: Armageddon / Q193151

---

 |

* Wd Datuak: Q193151
* Commonscat Multimedia: Armageddon / Q193151
**María López Sández**, (Lugo, Galizia, 1973ko irailaren 17a) lugoar filologoa, irakaslea, idazlea eta saiakeragilea da.

Biografia
---------

Filologia hispanikoan, ingelesean eta galiziera-portugesean lizentziatu zen Santiago de Compostelako Unibertsitatean, eta doktoretza Literaturaren Teoria eta Literatura Konparatuan egin zuen Unibertsitate berean tesi honekin: *A descrición topográfica, o seu papel na construción dun imaxinario cultural no discurso literario galego ("Cantares gallegos", "Arredor de si" e o ciclo textual de "Tagen Ata")*. Galiziako Autonomia Erkidegoko Karrera amaierako saria jaso zuen.

Lan ibilbidea

Bigarren hezkuntzan jardun zuen irakasle (Fonte Díaz de Touro LHIn eta Negreirako Xulián Magariños BHIn), eta irakasle elkartua izan zen USCko Hezkuntza Zientzien Fakultatean. Ikertzaile gisa, Galiziako literaturak paisaiarekin eta hiri-espazioarekin duen harremanean jarri zuen arreta, baita kartografia espazioaren semiotika aztertzean ere.

Rosalía de Castrori (*Rosalía e a paisaxe galega, Os efectos da aculturación en "El cadiceño" de Rosalía de Castro"*) buruzko artikuluak eta azterlanak idatzi ditu. Nazioarteko Biltzarretan parte hartu zuen, Rosaliari buruzko ponentziekin (Rosalía de Castroren prosaren Saiakera edo *Cantares gallegos* izenekoak aztertzeko ikuspegi berriak).

2022an, Galiziako Errege Akademiako akademiko oso hautatu zuten. 2023ko martxoaren 11n Bere sarrera-hitzaldia eman zuen: *Onde abrolla o manancial: a paisaxe na raíz do ensaísmo galego*.

Galizierazko lana
-----------------

### Saiakera

* *Paisaxe e nación. A creación discursiva do territorio/ Paisaia eta nazioa. Lurraldearen diskurtso-sorkuntza* (2008). Galaxia. 216 orrialde ISBN ά9865-130-0.
* *Movendo os marcos do patriarcado/Patriarkatuaren markoak mugitzen* Marilar Aleixandrerekin batera. 2021ean egileek berek gaztelaniara itzulia.

### Narratiba

* *A forma das nubes/ Hodeien forma* (2012). Galaxia. 98 orrialde, 2. argitalpena 2014. urtean. ISBN ά9865-469-1. Gaztelaniaz *La forma de las nubes* (2015). Mar maior. Itzulpena: Xosé Antonio López Silva.
* *O faro escuro/ Itsasargi iluna* (2015). Galaxia. 136 orrialde ISBN ά9865-591-9.
* *A noite da deusa/ Jainkosaren gaua* (2020). Galaxia, Costa Oeste. 220 orrialde ISBN ά9151-469-5.

### Lan kolektiboak

* *Libres e vivas/ Libreak eta biziak* (2021). Galaxia. 196 orrialde ISBN ά9151-586-9.

Sariak
------

* 2007an Saiakerako Ramón Piñeiro saria, *Paisaxe e nación. A creación discursiva do territorio/Paisaia eta* nazioa *Lurraldearen diskurtso-sorkuntza* lanarekin.
* 2012an Narratiba Laburraren Repsol Saria, *A forma das nubes*/ *Hodeien itxura* lanarekin.
* La Voz de Galicia eleberri-sariaren finalista, *El faro oscuro* lanarekin

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑    2011-05-19.
3. ↑   .
4. ↑   .
5. ↑    2012-06-29.
6. ↑   .
7. ↑    9 de xullo de 2022.
8. ↑    2 de marzo de 2023.
9. ↑    2012-06-29.
10. ↑   .
11. ↑   .
12. ↑   .
13. ↑    2016-04-13.
14. ↑   .
15. ↑   .
16. ↑    2012-12-18.

### Kanpo estekak

* María López Sández elkarrizketatuko du Inma Oterok
* Kulturgala 2012. María López Sández: Hodeien forma. YouTube 2013/01/24.
**Duguna** edo **Iruñeko Udal Dantza Taldea** Iruñean, 1949n Udalak sortutako euskal dantzen taldea da. Kalera lehen aldiz azaroaren 29an atera ziren San Zernin festarekin batera. Ikurrina zela eta, 1986an Udalak taldea desegin zuen. 1988an Duguna Folklore Taldea izena hartu zuten. 2024an 75. urtemuga ospatu zuten. 

Hasiera batean taldean gizonak bakarrik zeuden baina 1950ean emakumeak ere integratu ziren taldean. Taldekideek Pedro Lozano de Sotés-ek eta Francis Bartolozzik diseinatutako jantzi ofizial bat zuten; jantzi hori, berez, Euskal Herriko jantzi desberdinen elementuekin antolatuta zegoen: Erronkariko jakak, Otsagabiako galtzak, Luzaideko apaingarriak, Zuberoako txapinak...

Udaletxearekin arazoak
----------------------

Diktadorea hil ondoren, folklore munduan aritzen ziren talde gehienek moduan, elkarteak ikurrina hartu zuen identitate sinbolo gisa. Urteek aurrera egin ahala, prozesio ofizialetan sinbologia honen presentziak, Udalaren eta dantzarien arteko etengabeko liskarra suposatu zuen, jendartean bertan gertatzen zenaren modu berean. Gatazka honek laurogeiko hamarkadaren zati batean ere zabaldu zen eta taldeak prozesiotik kanporatua izateko mehatxu bat baino gehiago jaso zuen. Nafarroako sinboloen arautzea zuen maiatzaren 28ko 7/1986 Foru Legearen promulgazioarekin, gatazka bere amaierara heldu zen; Udal Dantza Taldeak ikurrina ez uztearen jarreraren aurrean, bi urte beranduago, Udalak taldearekin moztu eta desagerrarazi zuen. Honek erantzun ugari eta Dugunaren aldeko elkartasun ekitaldiak ekarri zituen (peñetako pankartak, omenaldiak, laguntza ekonomikoak, eta abar.).

Duguna Folklore Taldea
----------------------

Dantza taldeak izen honekin 1988. urtean hasiko zuen bere ibilbidea. Talde berriak Iruñeko Udal Dantza Taldearen lekukoa hartu zuen. 1996. urtean Udalarekin harremanak bideratu zituen hitzarmen baten bidez, honen ondoren, taldeak "Iruñeko Udal Dantzari" gisa parte hartuko du Udalak antolatzen dituen ekitaldi ofizialetan. 2024an 75. urtemuga ospatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Taldearen historia Auñamendi Entziklopedian.
* Duguna Gasteizen 2012an.
* **(Gaztelaniaz)**:Pello Guerra: "Duguna, una inmensa sokadantza de 75 años que da la mano al pasado y al futuro", Gara, 2024/03/03.]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q124736867
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi:

 |

* Wd Datuak: Q124736867
**Miley Ray Stewart** *Hannah Montana* telesaiko pertsonai nagusia da. Miley Cyrus interpretatzen du.

Deskribapena
------------

Miley Stewart bizitza bikoitza bat bizi du, neska normal bat isaten, eta sekretuz pop abestlari famatua Hannah Montana isaten. Bere anaia Jackson eta bere aita Robbierekin bizitzen da. Gainera, bere aita Hannah Montanaren agentea da. Mileyen ama hil zen bera gaztea zenean. Ere dauka bizkarzaina Hannah Montana denean, Roxy.

Biografia
---------

Miley Tennesseekoa da, baina Kaliforniara joan zen bizitzera Malibun, gutxienez, seigarren graduan zegoenetik eskolan. Lehen aldiz iritsi zenean *Seaview Middle Schoolera*, haren gaur egungo lagun hobeenak ezagutu zuen, Lilly Truscott eta Oliver Oken. Lilly lehena izan zen asmatzen Miley Hannah Montana dela, eta Oliver bigarrena. Gainera, denborazko maitasuna euki zuen Jake Ryan aktorearekin.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q842949
* Commonscat Multimedia: Miley Stewart / Q842949

---

 |

* Wd Datuak: Q842949
* Commonscat Multimedia: Miley Stewart / Q842949
*Russula gracillima*

Ez da jangarria.

Deskribapena
------------

**Kapela:** 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero pixkanaka zabaldua, depresio txiki batekin, hauskorra eta ez oso mamitsua, ertza kamutsa, zeharrargitsua, ildaskatua, batez ere helduaroan. Azala erradioaren hereneraino bereiz daiteke, hezea eta distiratsua, leuna eta leunki punteatua, gorri-karmin kolorekoa, purpura-ardo koloretik arrosa-pastel kolorera doana, erdian tonu berdexkak izaten ditu.

**Orriak:** Ia libreak, lamelulekin, nahiko estu, orrien arteko zainekin, hauskorrak, zurixkak krema koloreko tonuekin.

**Hanka:** 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, pixka bat mehetua oinarrirantz, zimurtsua eta pruinaduna, betea, baina laster barnehutsa eta muinduna, erabat zuria, zertzelada arrosekin.

**Haragia:** Lodia, baina oso hauskorra, zuria, grisaxka samarra hezetasunaren ondorioz, fruta usaina du eta zapore min samarra. Erreaktiboak: Guayako positiboa (G++); sulfato ferroso arrosa oso zurbila.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, ´russu-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok.

Jangarritasuna
--------------

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

Erraz nahas daiteke beste espezie batzuekin, hala nola *Russula versicolor*, *Russula* *betularum*, *Russula nitida* edo *Russula exalbicans* delakoekin, beraz, behar bezala zehazteko, azterketa mikroskopikoa egin behar da.

Sasoia eta lekua
----------------

Uda eta udazken hezeetan. Urkien azpian soilik.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 74 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  AVM Asociacion Vallisoletana de Micologia 1986.
*Russula firmula*

Ez da jangarria.

Deskribapena
------------

**Kapela:** Neurri ertainekoa, hasieran ganbila eta gogorra, ondoren laua, baina hondoratu gabea; azala aurrena belusduna eta likatsua, gero distiratsua. Kolore oso aldakorrak: purpura kolorekoa, orban hori biziekin, ilunak (adibidez *caerulea* espeziean bezala) edo zurbilagoak (*vesca* edo maculata delakoetan bezala), baina maizago, arre-oliba antzeko kolorekoa, lila edo more koloreko tonu mistoekin.

**Orriak:** Argitik hori-okre kolorekoak edo gorri-arrautza gorringoaren kolorekoak, estu, itsatsiak, ertz zurixkarekin.

**Hanka:** 4 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,8 eta 1,5 cm bitarteko lodierakoa, leuna edo pruina fin batekin goialdean, zain gehiagorekin behealdean, horixkarako joerarekin edo arrexka samarrerakoarekin.

**Haragia:** Argi eta garbi akrea, batzuetan denbora pixka bat pasatu eta gero, zuria; fruta usain arina du; pelargonioaren hostoak ebakitzean duen usaina du.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. *Firmula* epitetoa, ere latinetik dator, solidoa, esan nahi duen "firmus" hitzetik. Bere loditasunagatik.

Jangarritasuna
--------------

Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua

*Russula adulterina* delakoa oso antzekoa da eta honek ere mendiko koniferoen basoetan irteten du.

Sasoia eta lekua
----------------

Koniferoen (*Picea*) eta hostozabalen basoetan.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 76 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cetto, Bruno.  (1987). *Guia de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 371 or. ISBN 84-282-0541-X (T. 3). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
**Tio Teronen Semeak** musikari eta dantzari taldea euskal dantza tradizionala eta umorea uztartzen dituen musika eta dantza taldea da. Egun bakar baterako emanaldi puntual bat izan behar zuenak ez zuen etenik izan 2015ean Donostiako Olatu Talka jaialdian aurkeztu zenetik. Herriz herri ibiltzen dira *Freshcool* eta *Festamentua* ikuskizunak aurkezten.

Musika zuzenean jotzen dute lau musikariren artean.

Mutilak dira dantzari guztiak. Hasieran ikuskizun puntual bat izango zenez, saiatu ziren euskaldunon estereotipoak markatzen: koadrodun alkandorak, txikitero itxura, mutil kuadrillak... Gainera, euskal dantzetan, normalean, neskak dira nagusi, eta taldekide mutilak izanik dantza taldez dantza talde ibili ohi dira, taldeetan mutilen falta izan delako. Lekualdatze horietan ezagutu zuten elkar taldekideek, eta hala sortu zen **Tio Teronen Semeak**, modu inkontzientean.

Ikuskizunak
-----------

### *FreshCool*

Euskal dantza eta parranda dira Tio Teronen Semeak dantzari kuadrillaren ‘FreshCool’ emanaldiaren oinarriak; herriz-herri saltoka, giro paregabea sortzeko gai dira.

### *Festamentua*

Zoritxarreko egoera batean elkartzea egokitu zaio gure lagun koadrila xelebreari; hileta batean, hain zuzen ere. Bertan, pasartea ulertu nahian ibiliko dira batera eta bestera, gertatutakoa iraultzeko esperantzan. Umore, dantza eta doinu ezagunez jositako ikuskizun original bezain berritzailea.

Taldekideak
-----------

*DANTZARIAK*: Aritz Salamanca, Ander Domingo, Beñat Begiristain, Antton Fernandez, Ekain Susperregi, Jon Iragorri, Xuban Iragorri, Eneko Iparragirre, Alai Goñi, Aritz Olarte, Mikel Urdanpilleta, Aritz Olaziregi, Mederi Orbiso, Unai Etxebeste, Iker Sanz, Iker Belintxon, Aritz Lasarguren.

*MUSIKARIAK*: Eider Olasagasti, Joseba Etxegoien, Gorka Daguerressar, Mikel Zubiria

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3    Enzunza Mallona, Olatz.  (2021-08-31). ««Guretzat dantza terapia bat da»» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2023-04-15).
2. ↑    «Tio Teronen Semeak Leitzan izanen dira larunbatean - Leitzaldea - 2021-08-28» *Erran.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-04-15).
3. ↑   «Apoteosis de Tío Teronen semeak» *Diario de Navarra* 2016/09/20.
4. ↑     *Tio Teronen semeak Bidania-Goiatzen.*  (Noiz kontsultatua: 2023-04-15).

Kanpo estekak
-------------

* Tio Teronen Semeak. Facebook
* Tio Teronen Semeak. Twitter
* Tio Teronen Semeak. EITB
* Aurreskua, Sarako BestetanYoutube

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31188008

 |

* Wd Datuak: Q31188008
**Assumpció Estivill Ríus** (Reus, Tarragona, Katalunia, 1949) liburuzaina eta unibertsitate-irakasle katalana da.

Biografia
---------

Filologia hispanikoan lizentziaduna da (1973), Liburuzainen *Eskolan* graduatua (1976), historia garaikideko masterra du eta doktorea da Pittsburgheko Unibertsitateko School of Library and Information Science-n (1990).

  

Lan ibilbidea

1976an hasi zen liburuzain lanetan Josep M. Figueras Historia Garaikideko Ikasketa Zentroko liburutegian. Hurrengo urtean eta 1982ra arte, Kataluniako Liburutegiko Erreserba Atalean jardun zuen lanean.

1978an Bibliologia Eskolan hasi zen irakasle, Bartzelonako Unibertsitateko Bibliotekonomia eta Dokumentazio Fakultatean, eta ikasketaburua, zuzendariordea eta dekanoa izan da. Bibliotekonomia Fakultatean lanean jardundako urteetan, irakaskuntza katalogazioa, serieko argitalpenen kudeaketa eta zerbitzu teknikoen antolamendua landu zituen.

*L'Escola de Bibliotekàries*, 1915-1939 (1992) eta Kataluniako liburutegi-lanbidearen eta liburutegien historian espezializatutako hainbat artikulu eta monografien egilea da, tartean, era guztietako baliabideen katalogazioa, liburutegi-kudeaketarako sistema integratuak eta sareko metadatuak, politikak eta ondare-bildumak aurkeztea.

Katalogazioko arau angloamerikarrak, RDA eta nazioarteko beste arau-testu batzuk katalanera itzultzearen arduraduna da. *BiD: textos universitaris de Biblioteca onomia i Documentació* aldizkariko editorea izan da, eta beste aldizkari batzuetan ere parte hartu du, bibliotekonomiaren eta dokumentazioaren esparruan. Liburutegien Elkarte eta Erakundeen Nazioarteko Federazioko Katalogazio Ataleko Batzorde Iraunkorreko kidea izan zen (1991-2001).

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Assumpció Estivill» *La Mancomunitat de Catalunya 1914: centenari del primer pas vers l'autogovern*.
2. ↑  «Assumpció Estivill Rius».
3. ↑    *Annual report 2001.* .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19931777
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 64013569
* ISNI: 0000000059504976
* BNE: XX888835
* BNF: 119301927 (data)
* CANTIC: a1023052x
* LCCN: n92117607
* Tabakalera ID: 106064
* SUDOC: 108853241
* UB: a1023455
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 194396

 |

* Wd Datuak: Q19931777

[[Kategoria:1949} jaiotzak]]
**Leslie Winkle** Sara Gilbertek *The Big Bang Theory* telesailean antzezten duen pertsonaia da.

Lesliek fisikari teoriko bezala lan egiten du Kaliforniako Teknologia Institutuan eta biolinjolea da. Leonard Hofstadterren emakumezko bertsioa dela esan daiteke. Harreman labur bat izan zuen Leonard Hofstadterrekin, baina hautsi egin zuten Leonardek korden teoria defendatzen baitu, Lesliek kiribilen grabitate kuantikoarena defendatzen duen bitartean, seme-alabak hezterakoan diferentzia gaindiezina izango litzatekeena. Howard Wolowitzekin ere harreman txiki bat izan zuen, paintball gudu batean hasi zena.

Etsaitasun sakona du Sheldon Cooperrekin (iraganean negarrarazi egin zuena), eta sarri elkar iraintzen dute. Bitxia bada ere, bere jarrera sexuala promiskuoa da, Leonardi dioenaren arabera, sexu askea proiektuen artean erlaxatzeko izaten baitu, baina ezezagun taldeekin esnatzeaz aspertuta dago. Bere esaldi oso interesgarri bat "Titietan falta dena garunean sobera dago" da.

Ikus, gainera
-------------

* Bernadette Rostenkowski
* Penny
* Rajesh Koothrappali
* Amy Farrah Fowler
* Sheldon Cooper
* Leonard Hofstadter
* Howard Wolowitz

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q258233

 |

* Wd Datuak: Q258233