**Antonio Gonzaga** (c. 1875 Corrientes),  **El Negro Gonzaga** izenez ere ezaguna, afroargentinar sukaldaria eta idazlea izan zen. XX. mendearen hasieran Buenos Airesko zirkulu aristokratikoetan arrakasta lortu ondoren, "*El cocinero práctico argentino*" argitaratu zuen, Argentinan argitaratutako lehen sukaldaritza liburua eta Argentinako sukaldaritzaren lehen bilduma ezaguna.

Biografia
---------

Corrientesen jaioa, Gonzaga hirugarren belaunaldiko sukaldaria zen: bai bere aita, Horacio Luis, bai bere aitona, Luis Tomás, sukaldaritzan aritzen ziren, eta Antonioren lehen irakasleak izan ziren.  Geroago Buenos Airesera joan zen bizitzera. Lehenengo conventillos-en lan egin zuen, gautxoen sukaldaritzaren berezitasunak ezagutu zituen bertan. Geroago Argentinako Itsas Armadako zerbitzura sartuko zen, eta geroago Argentinako Nazioaren Kongresuan lanpostu bat lortu zuen, non sukaldari nagusi kargura iritsiko zelarik.   Garai hartako eliteen eta «goi-gizartearen» berezko lekuetan ere, Kongresu Nazionalean esaterako, sukaldea eremu «beheko»tzat hartzen zen, eta, beraz, ez zen arraroa han beltzak lanean ikustea. 

Theodore Roosevelt AEBetako presidenteak 1913an Buenos Airesera egindako bisitan, Gonzaga izan zen bisitariak elikatzeko ardura zuen sukaldaria. 1916an Argentinako Independentziaren Mendeurreneko ospakizunak iritsi zirenean, Gonzagaren izena ezaguna zen jada Buenos Airesko zirkulu aristokratikoetan. 

1931n, Gonzagak "*El cocinero práctico argentino*" argitaratu zuen, Argentinan argitaratutako lehen sukaldaritza liburua. Liburuak xehetasun handiz zehazten zituen 300 errezeta baino gehiago, gehien-gehienak Argentinako errezeta tradizionalak, baserritar eta gautxo sukaldaritzaren ohikoak. Hain zuzen ere, Gonzagak liburuaren zati handi bat errekia prestatzeko modu desberdinak zehazteari eskaini zion. Liburuaren ospea berehalakoa izan zen, Argentinara gas-sukaldearen etorrerak lagunduta.   Gonzagaren ospea, ordea, beste sukaldari argentinar baten etorrerak gaindituko luke: Doña Petrona, herrialdeko lehen telebistako sukaldaria.

Ondarea
-------

Gonzagak Argentinako sukaldaritza ezagunaren aldarrikapena Argentinan errekiaren ospearen arrazoi nagusietako bat da. *El cocinero práctico argentino* argitaratu baino lehen arte, Buenos Aires eliteak ez zuen begi onez ikusten bere herrialdeko jatorrizko sukaldaritza, "sofistikatuagotzat" jotzen zuten sukaldaritza frantsesa hobetsiz. Bereziki, Gonzagaren errezetei egozten zaie bere liburuan txorizoa eta chunchullo bezalako barrukiak erabiltzea eta errekia prestatzeko urrats zehatzak.   

Gonzagaren sustrai beltzek errekiaren jatorriari buruzko zenbait espekulazioa ere eragin zuten, nahiz eta horren inguruan adostasun historiografikorik ez dagoen. Bere liburuan, Gonzagak bere buruari "kreole bat, herri honen semea" esaten du. 

Gonzagaren sukaldari ondarea bere ondorengoek jarraitu zuten. Antonioren iloba, Horacio Gonzaga, Mar del Platako Hotel Provincial eta Hotel Hermitageko sukaldari eta sukaldari burua izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4   Perticone, Carina.  (21 de enero de 2023). *Los mitos de la parrillada: ¿los ricos no comían achuras?.* .
2. ↑   Albertano, Andrea.  (20 de julio de 2020). *¿Quién fue el cocinero rioplatense que popularizó la parrillada.* .
3. 1 2   Duclos, Fernando.  (10 de julio de 2020). *De la servidumbre a la fama: el Negro Gonzaga, el primer gran cocinero de la historia nacional.* .
4. 1 2 3   Volterri, Sebastián.  (19 de julio de 2020). *Quién fue el "Negro" Gonzaga, el descendiente de africanos que inventó la parrillada criolla.* .
5. ↑    *El Negro Gonzaga, Master Chef.* .
6. ↑   Navia, Javier.  (15 de octubre de 2009). *La cocina del negro que cautivó Buenos Aires.* .
7. ↑   López, Esteban.  (24 de septiembre de 2018). *Sabores y Saberes: negros y mestizos en la cocina criolla argentina.* .
8. ↑    *Historias.* .
9. ↑    *Fotos de familia.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q116763054

 |

* Wd Datuak: Q116763054