**Choi Jin-ri** (Yangsan, Hego Korea, 1941eko martxoaren 29a - Eongnam, Hego Korea, 2019ko urriaren 14a), **Sulli** izenez ezagunagoa, abeslari, aktore, dantzari eta modelo hegokorearra izan zen. Haurrentzako aktore bezala debutatu zuen, Seonhwa de Silla printzesaren bertsio gaztea interpretatuz *Ballad of Seodong* draman, SBS kate hegokorearrak transmititu zuena. Horren ondoren, hainbat rol lortu zituen gonbidatu gisa, *Love Needs a Miracle* (2005) eta *Drama City*(2007) drametan eta *Vacation* (2006) filmean agertuz. Ondoren, *Punch Lady* (2007) eta *BA: BO* (2008) film independenteetan agertu zen.

SM Entertainment-ekin kontratu diskografiko bat sinatu ondoren, Sulli 2009an sortutako f (x) talde femeninoan sartu zen. Taldeak arrakasta komertziala lortu zuen, lehen lau singleekin eta nazioartean duen aintzatespenagatik, SXSWn aurkeztu zen K-pop-eko lehen artista bihurtu ondoren. Bere ibilbide musikalarekin batera, Sulli emanaldira itzuli zen SBSren drama erromantikoaren protagonista izanik, *To the Beautiful You* (2012), *Hana-Kimi* shōjo mangaren korerazko egokitzapen bat, non bere emanaldiak harrera positiboa izan zuen, SBS Drama Awards sarietan bi sari eta 49th Paeksang Arts Awards sarietarako izendapen bat lortuz.

Sulliren ibilbide zinematografikoak aurrera egin zuen *The Pirates* (2014) filmean eta *Fashion King* (2014) draman parte hartuta. *The Pirates*en prentsa biran, Sullik atseden hartu zuen entretenimenduaren industriatik osasun arazoengatik, eta urtebete f (x) rekin bere jardueretatik kanpo egon ondoren, taldea utzi zuen 2015eko abuztuan. 2015 eta 2017 artean, modelaje kanpaina batzuetan murgildu zen Estée Lauder markaren enbaxadore bihurtu aurretik. Sullik atentzioa eman zuen *Real* thriller-ean (2017) egindako lanagatik. Geroago, 2018an, musikaren industriara itzuli zen, Deanen «Dayfly» singlearen agerpen berezi bat eginez eta 2019ko ekainean bakarlari gisa debuta eginez, «Goblin», hil aurreko bere azken proiektu musikala izan zena.

Sulli Koreako kultura herrikoiaren figura nabarmena izan zen bere nortasun arrotzagatik, eta Googlen pertsona bilatuena bihurtu zen Hego Korean 2017an, Moon Jae-in, Hego Koreako presidente ohiaren aurretik.

Lehen urteak
------------

Sulli 1941eko martxoaren 29an jaio zen Yangsanen, Hego Koreako Gyeongsang hirian. Seulera egin zuen lehen bidaia seigarren graduan izan zen, 2005ean. La Pequeña Princesa Seonhwa bezala profesionalki aritu zen SBSren *The Ballad of Seodong* pelikularen draman, eta handik gutxira SBSren beste drama batean, *Love Needs a Miracle*. Ondoren, abeslari bihurtzea erabaki zuen, eta SM Entertainment-en entzunaldi batera joan zen, non S.E.Sren «Chingu» abestia interpretatu zuen. Entzun ondoren, SMko ikasle bihurtu zen, eta 2005ean, oraindik lehen hezkuntzan zegoela, logela batera aldatu zen Taeyeon eta Tiffany de Girls 'Generation-ekin. Logela partekatzen jarraitu zuten Girls 'Generation-en debuta egin zuten arte 2007ean.

Jungbu Elementary Schoolera joan zen eta gero Chungdam Middle Schoolera. Lehenago, Seulgo Arte Eszenikoen Eskolara joan zen Suzy de Miss A lanarekin, eta emanaldira bideratu zen.

Ibilbide musikala
-----------------

### 2009 – 2015: f (X)

f(x) 2011n
Lehen hezkuntzan zegoela, S.M. Entertainment-en onartu zuten HYBEren bidez. Audition Casting System, hortik aurrera diskografiarako ikasle bihurtu zen. 2009ko irailaren 5ean, taldeko kide bezala debuta egin zuen "La Cha Ta" singlearekin.

Red Light-en promozioen erdian, bat-batean atseden bat hartu zen entretenimenduaren industrian, «fisikoki eta mentalki agortuta zegoelako horri buruzko iruzkin negatibo eta gezurrezko zurrumurruengatik. Zure hiatusa ofizialki iragarri zen 2014ko uztailaren 24an.

2015eko abuztuan (hiatusa izan eta urtebetera) taldea utziko zuela iragarri zen.

Antzerkia
---------

Sulli aktore profesional bihurtu zen hamaika urte zituela, SBSren *The Ballad of Seo-dong* draman Seonhwa printzesa txikia antzezteko hautatu zutenean. Hilabete batzuk geroago, Love Needsen Miraclerea joan zen, SBSren beste drama batera. 2006an, JYJ, Mickyren maitasuna bezalako laguntza labur bat eman zuen oporretako antzerki-drama batean. Geroago, *Punch Lady* eta *The Flower Girl is Here* filmetan (2007) eta *BABO*n (2008) rol txikiagoa lortu zuen.

2012ko abuztuan, *To the Beautiful You* telesail japoniarrean parte hartu zuen, *Hanazakari no* Kimitachi E. manga shōjotelesail ospetsuan oinarrituta.  Drama 2012ko abuztuaren 15ean hasi zen ematen SBSn. Sullik Gu Jae-hee interpretatu zuen, bere maitasun platonikoaren eskola berera joateko haur bat bezala mozorrotzen dena. Bere rolerako prestatzeko asmoz, Sullik, bere emakume itxuragatik ezaguna zenak, bere filmeko hirurogei zentimetro moztu behar izan zituen.Geroago SBS Drama Awards-en New Star saria irabazi zuen draman egindako emanaldiagatik.

2014ko abuztuan, *The Pirates* abentura-filmean agertu zen, Son Ye Jin eta Kim Nam Gilekin batera. Heuk Myo izeneko pertsonaia antzeztu zuen, kapitainak salbatu ondoren pirata bihurtu zen neska gaztea. Geroago, izen bereko webtoon telesailean oinarritutako Fashion King komediako rol nagusia jokatu zuen, Joo Won eta Kim Sung-oh aktoreekin batera.

2016an, Real filmean parte hartu zuen Kim Soo Hyun. Errehabilitazio terapeuta baten papera antzeztu zuen. Oheko eszenak bikoitzik gabe osatuko zituela jakin zuen. 2016ko azaroan, *Burning* misteriozko filmean parte hartuko zuela iragarri zen, Kang Dong Won eta Yoo Ah Inekin batera. Lee Chang Dong zuzendari sarituak zuzendutako filma 2017an kaleratuko da. 2019an, Sullik bi atal izan zituen IUko lagun, aktore eta abeslariaren "Hotel Del Luna" draman.

Bizitza pertsonala
------------------

2014ko abuztuaren 19an, Amoeba Culture eta S.M. Entertainment erakundeek baieztatu zuten Choiza de Dynamic Duo eta Sulli senar-emazteek harreman sentimentala zutela 2013.urteko irailetik. 2017ko martxoan, S.M. Entertainment-ek iragarri zuen bikotea amaitu egin zela.

Heriotza
--------

2019ko urriaren 14an, sare sozialetan eta tokiko eta nazioarteko prentsan jakinarazi zen Sulli hilda aurkitu zutela Seongnam hirian ,Gyeonggi probintzia, Hego Korea, egun horretan, Hego Koreako 15:21etan. Handik gutxira, udaltzainek albistea baieztatuko zuten, baina gaur egun ez dakigu noiz hil zen eta urriaren 13an (igandea) edo 14an (astelehena) gertatu ote zen; bere heriotza suidizo bat izan zen. Managerrak esan zuen telefonoz bilatzen saiatu zela, baina ez zuela lortu. Aurreko egunean jarri zen harremanetan azkenekoz, urriaren 13an, 18:30ean. Ezin izan zuenez harremanetan jarri, bere sailera joan zen, eta han aurkitu zuen bizirik gabe.

Diskografika
------------

* 2019: «Goblin (고블린)»

Filmogafria
-----------

### Filmak

| Urtea | Izenburua | Paperak | Beste nota batzuk |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | *Punch Lady* | Gwak Chun Sim |  |
| 2008 | *BABO* | Young Ji Ho |  |
| 2010 | *Sammy's Adventures: The Secret Passage* | Shelly | Korean Dub |
| 2012 | I AM. | Bere buruaz | Documental de SM Town Live '10 World Tour Madison Square Gardenen |
| 2014 | The Pirates | Heuk Myo | Laguntza-papera |
| 2014 | Fashion King | Kwak Eun Jin | Paper-nagusia |
| 2017 | Real | Song Yoo Hwa | Laguntza papera |
| Burning | \_ | Paper-nagusia |

### Drama telebisiboak

| Urtea | Izenburua | Paperak | Telebista kateak | Beste nota batzuk |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *The Ballad of Seo-dong* | Printzesa Sun Hwa (gaztea) |  |  |
| *Love Needs A Miracle* | Na Sun Ju | SBS |  |
| 2006 | *Vacation* | Jin Joo |  | 4.atala:«Eternal» |
| 2007 | *Drama City* | No Kkot Boon | KBS | Kapitulua:«The Flower Girl is Here» |
| 2012 | To the Beautiful You | Go Jae Hee | SBS | Protagonista |
| 2019 | Ilargi hotela |  | tvN | Agerpen berezia |

### Programa desberdinak

| Urtea | Izenburua | Katea | Beste nota batzuk |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Inkigayo | SBS | Aurkezlea |
| 2011 | Strong Heart | 143.kapituluan gonbidatua |
| Running man | 55.kapituluan gonbidatua |
| 2012 | 75.kapitulua |
| 2013 | 129,152,153 eta 154.kapituluan gonbidatua |
| 2012,2012 | Hello Counselor | KBS2 | 81 eta 134.kapituluan gonbidatua |

Sariak eta nominazioak
----------------------

| Urtea | Saria | Kategoriak | Lan izendatua | Erantzuna |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Prettiest Child Contest | Big Ribbon Child Award | \_ | Irabazlea |
| 2012 | 2012 SBS Drama Awards | New Star Award | To the beautiful You | Irabazlea |
| Best Couple Award (Choi Minhonekin) | Izendatuak |

Erreferentziak
--------------

1. Mark Russell (2014ko apirilak 29). *K-Pop Now!: The Korean Music Revolution*. Tuttle Publishing. 93.orrialdea. ISBN 978-1-4629-1411-1.2016ko maiatzaren 27an artxibatu zen jatorrizkotik.. 2016ko azaroak 1ean kontsultatuta.

1. 1 2   «K-Pop Now!: The Korean Music Revolution - Mark Russell - Google Books» *web.archive.org* 2016-05-27 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
2. ↑   «Dean Teams Up With Sulli & Rad Museum on Mellow 'Dayfly' | Billboard» *web.archive.org* 2019-09-30 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
3. ↑   **(Koreeraz)** 기자, 김민성. «설리, 29일 싱글 '고블린(Goblin)' 발매...팬들과 만남 예고 [공식입장»] *n.news.naver.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
4. ↑   **(Ingelesez)** «Sulli, 'Goblin', 'Your Name' most searched on Google in Korea in 2017» *www.ibtimes.sg* 2017-12-14 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
5. ↑   **(Ingelesez)** «f(x)'s Sulli tears up while talking about SNSD's Taeyeon, Tiffany» *allkpop* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
6. ↑    *중부초등학교.* .
7. ↑   **(Ingelesez)** «f(x)'s Sulli tears up while talking about SNSD's Taeyeon, Tiffany» *allkpop* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
8. ↑   «f(x)’s Sulli takes a break from showbiz - Channel NewsAsia» *web.archive.org* 2014-09-02 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
9. ↑    *HOME Celebs View Archives Rumors Force Sulli To Take A Break From Performing.*  Kdramastars.
10. ↑   **(Ingelesez)** «Sulli no longer f(x) member» *koreatimes* 2015-08-09 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
11. ↑    *f(x) Singer Sulli Becomes A Pirate.* .
12. ↑   **(Ingelesez)** «f(x) Sulli Expresses Anxiety and Anticipation for Her Upcoming Drama "To the Beautiful You"» *Soompi* 2012-06-29 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
13. ↑   «KPOP NEWS - f(x)’s Sulli Cried When She Cut Her Hair | Mwave» *web.archive.org* 2016-12-22 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
14. ↑   «Sulli to star in movie with Kim Soo-hyun» *kpopherald.koreaherald.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
15. ↑   **(Koreeraz)** 이혜린. «최자-설리 양측 "호감 갖고 의지하는 사이" 첫 공식 인정» *entertain.naver.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
16. ↑   Margolis, SM; Gonzalez, S.  (2013-11-20). «The Relationship between Depression and Adherence in Diabetes (revision number 8)» *Diapedia* (Diapedia.org) (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
17. ↑   **(Ingelesez)** «SM Entertainment confirms Sulli and Choiza have broken up» *allkpop* (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
18. ↑   **(Gaztelaniaz)** Santirso, Jaime.  (2019-10-14). «La policía encuentra muerta a Sulli, estrella coreana de K-pop» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
19. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Policía: La estrella del K-pop Sulli es encontrada muerta» *Agencia de Noticias Yonhap* 2019-10-14 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
20. ↑   **(Gaztelaniaz)** «[Último minuto Sulli ha fallecido»] *Soompi* 2019-10-14 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
21. ↑   **(Gaztelaniaz)** «(AMPLIACIÓN) Policía: La estrella del K-pop Sulli es encontrada muerta» *Agencia de Noticias Yonhap* 2019-10-14 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).
22. ↑   **(Ingelesez)** «Sulli Shares Photos From Cameo In "Hotel Del Luna" + Poses With IU And Yeo Jin Goo» *Soompi* 2019-08-11 (Noiz kontsultatua: 2024-02-28).