*Rhea americana*
**Ñandu arrunta** (*Rhea americana*) rheidae familiako hegazti handia da, ostrukaren antzekoa, lurrean ibiltzen dena. Hego Amerikan bizi da.

Izena
-----

XVI. mendean kolonizatzaileek ikusi zutenean ostruka izena eman zioten, Afrikako hegaztiaren antza hartu ziotelako. Horregatik sarritan esaten zaio "ostruka amerikarra" edo "ostruka indianoa".

*Ñandú* izena guaranieratik dator eta "armiarma" esan nahi du, badirudi lumaiak Amazoniako armiarma iletsuen antza baitu. Ketxueraz *suri* esaten zaio eta maputxeraz *choiké*.

Deskribapena
------------

1'50 m inguru garaia arra eta 30-35 kg pisatzen ditu. Emea pixka bat txikiagoa da, 1'20 m garai eta 25 kg-ko pisua. Afrikako ostruka baino txikiagoa da.

Lepo luzea du, buru txikia eta moko luze samarra. Begien inguruan lumarik ez du, azal zimurtua baizik. Gorputzean luma beltzak, hori, gris eta zurixkak ditu. 

Hego luze samarrak ditu, hezur luzekoak eta luma luze finez estaliak. Hala ere, ez da hegan egiteko gai, baina lasterkari bizkorra da. Hiru behatz ditu hanketan.

Elikadura
---------

Landare hostozabaletaz elikatzen da, batez ere hazietaz eta fruituetaz. Dieta osatzeko intsektuak, eskorpioiak, arrainak, karraskari txikiak, narrastiak eta txori txikiak ere harrapatzen ditu. Koprofagoa ere bada, eta gorotz freskoak jaten ditu noizbehinka.

Ez ditu landaturiko zekaleak jaten baina askotan sartzen da landa eremuetara ornogabeak ehizatzera (matxinsaltoak, otiak, kakarraldoak...). Horregatik nekazariek asko estimatzen dute.

Ugalketa
--------

Negu garaian hiru multzo osatzen dira ñanduen artean: arren multzoa, 2-15 arteko eme multzoa eta urtebeteko hegazti gazteen multzoa. Negua aurrera doala arren arteko handitzen da eta ondoren emeak gorteiatzen hasten dira. Emearekin kopulatu ondoren bere habiara eramaten du.

Emeak habian arrautzak jarri ondoren beste ar baten bila joaten da eta arra arduratzen da habiako arrautzak erruteaz. Ar dominanteek beste ar bat hartzen dute errute lanetarako eta beste eme baten bila joaten dira.

Eme bakoitzak 8-10 arrautza jartzen ditu, baina habiak kolektiboak izaten dira eta batazbeste 7 emek jarritako 26 arrautzatako multzoak osatzen dira.

Arrautzak 130 mm x 90 mm neurtzen dute eta 600 gramo pisatzen dituzte. Ostrukaren arrautzaren tamaina erdia du, gutxi gora behera. Errunaldiak 29-43 egun irauten ditu eta 36 orduren barnean jaiotzen dira txita guztiak.

Banaketa
--------

Brasilen eta Patagoniaren arteko eskualde lau eta zabaldietan bizi da. Lautik hogeita hamarrera bitarteko multzoetan ibiltzen da. Trabarik egiten ez bazaio, lasaia eta otzana da.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. 1 2 3 4 5 6  Blake, E.R. (1977)
2. ↑   **(Ingelesez)** Hodges, Kelly. «Rhea americana (greater rhea)» *Animal Diversity Web* (Noiz kontsultatua: 2021-09-19).
3. 1 2 3   Grzimek, Bernhard.  (©2003-©2004). *Grzimek's animal life encyclopedia..*  (2nd ed. argitaraldia) Gale ISBN 0-7876-5362-4. PMC 49260053. (Noiz kontsultatua: 2021-09-19).
4. ↑   Folch, A..  (1992). *Rheidai (Rheas).*  In del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (eds.). Handbook of the birds of the world. Barcelona, Spain: Lynx Edicions. 84-89 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q192044
* Commonscat Multimedia: Rhea americana
* Wikispecies Espezieak: Rhea americana

---

* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Rhea\_americana
* BOLD: 11956
* Avibase: 00986B2456382647
* BirdLife: 22678073
* eBird: grerhe1
* EOL: 1178370
* GBIF: 2495165
* ITIS: 174379
* UICN: 22678073
* NCBI: 8797
* Paleobiology Database: 83730
* Species+: 7527
* Xeno-canto: Rhea-americana

 |

* Wd Datuak: Q192044
* Commonscat Multimedia: Rhea americana
* Wikispecies Espezieak: Rhea americana