**Louis de Harismendy**, (Bidarte, c. 1645 - Baiona, 1706ko uztailaren 10a) Louis XIV erregearen marinel, fragata kapitain eta kortsarioa izan zen.

Biografia
---------

Louis de Harismendy Bidarten jaio zen 1645 inguruan. Michel de Harismendy eta Jeanne de Blampignonen semea zen. Baionan ezkondu zen Marie Lafourcade-rekin  1693ko irailaren 27an. Ezkontza-erregistroak garai hartan "erregearen fragatako kapitaina" zela adierazten du.

1675ko urrian agertzen da Bidarten erregistratuta, bere anaia Claude-rekin eta Miguelcho Lissarrague-rekin, *Le Postillon* pinaza kortsarioaren jabe gisa, Bétrico Detcheverry-ren agindupean armatua zebilena.1683an, Baionako *La Conception* terre-neuvier itxasontziaren jabea ere izan zen, gerrarako armatuta zegoena Kapitain izan zen 1687ra arte.

1689. urteko hasieran Bordeleko La *Dissimulée* fragata armatuaren agindua eman zioten.

### Ibilbidea

 *Favory* itsasontzia, 36 kainoiduna, Louis de Harismendy-k hainbat urtetan agindu zituena. 
Harismendia berehala bereiztu zen gertaera glorioso ugarirengatik. *Dissimulée itsasontziaren agindu jaso zuenetik,* Espainiar txalupa bat hartuko zuen, ondoren ontzi ingeles baten zama bidali zuen Ziburura. *Catherine* ontzi ingelesa harrapatu zuen, eta ondoren, 1690ean *Succès* eta *Victoire* ontziak ere bai.

*Ziburuko Glorieux* ontziaren agindua jaso zuen  1691ko irailaren 24ko erabaki batean gerra eta ondasunekin armatzeko. 1691ko irailaren eta 1692ko maiatzaren artean, bederatzi ontzi konfiskatu zituen.  .

Errege fragata komandante bihurtuta, Larraldeko Saubat*-ek gidatzen zuen Favory* ontziarekin batera komunean egiten , *blokeoa* kontrolatzen Danzig-eko l'*Écluse* harrapatzen dute.

1693ko ekainaren 30ean, eskuadra bat Baionatik atera zen. *Hainbat fragata* eta errege ontziek osatzen zuten: *Favory* (Louis de Harismendy), *Aigle* *Arrano* ( Joanes Zuhigaraitxipi , 400 tonako ontzia), *Pelican* ( Antoine d'Arcy de la Varenne) eta *Prudent* (400 tonakoa, Saint-Maloko itsasontzia, Jacques Gouin de Beauchêne-ren agindupean). Eskuadrak erregegandik jaso zuen misioa Groenlandia eta Spitsbergen aldera joateko, ingeles, holandar edo Hanburgoko bandera zuten ontzi guztiak guztiz erre edo hondoratuak izan beharko ziren.Uztailaren 28an gertu Spitsbergetik gertu zeuden eta abuztuaren 6an *Favory* eta *Eagle* ontborrokari ekin zioten Ours Badian (Sorgfjorden ere deitua) Holandako berrogei ontzire aurka Zazpi orduz borrokan aritu ondoren, bi ontziek gatazkaren lekua utzi zuten harrapatutako hamaika itsasontzirekin. Bere aldetik, Gouin de Beauchêne holandar bi txirula-ontzi hartu zituen, baita *Varenne* ere. Eraso horretan guztira etsaiaren 28 ontzi izan ziren ontziratu edo hondoratuak.

1693ko azaroaren 9an, Harismendy eta Suhigaraychipy*-*k Genoa*-ko Notre-Dame des Carmes* harrapatu zuten ,  .

1694ko apirilean, erregeak armatu zuen *Favory* izeneko fragataren agindua jaso zuen Baionan. 

1694ko ekainean, *Favory* izeneko errege *fragataren aginduan*, Saint Clair kapitainaren eskuadran parte hartu zuen, eta bere misioa Ternuako Banku Handian bakailao arrantza merkataritza etetea izan zen. 

1694ko irailean, Saint Clairren eskuadrak ingelesei eraso egin zien Forillon badian Ternuako ekialdeko kostaldean. Frantsesentzat fiasko bat izan zen. *Aigle Arrano* portuan ezkutatzen da. Tripulazioaren zati baten desertzioari aurre egin behar izan zion ingelesen baterien suaren pean. Harismendyren kapitainari leporatu zioten *Arrano* erreskatatu aurretik *Favory* itsasontzian desertoreei harrera egin *ziela*, eta luzaro itxaron zuela laguntzera joan baino lehenago.

Baionan hil zen 1706ko uztailaren 10ean, eta heriotzaren erregistroan "erregearen flauta-ontziaren kapitain" gisa agertu zen.

Biblografia
-----------

* Michel Vergé-Franceschi, Itsas Historiako Hiztegia, Paris, Robert Laffont-en edizioak, coll.   "Mouthpieces"  Michel  Michel   p. ( ISBN   2-221-08751-8 eta 2-221-09744-0 )
* Étienne Taillemite, Frantziako marinelen hiztegia, Paris, Tallandier edizioak,  Étienne  Étienne   p. ( ISBN   2-84734-008-4 )
* Lucien Bély, Louis XIV Hiztegia, Robert Laffont edizioak, coll.   "Mouthpieces"  Lucien  Lucien   p. ( ISBN   978-2-221-12482-6 )
* Charles La Roncière, Frantziako Armadaren historia   : Errege Handiaren ilunabarra, Lasterketa Gerraren gailurra, t.   6, Paris, Plon,  Charles  Charles   p. ( irakurri linean )
* Alfred Lassus Ouvrage collectif, kolektiboan, Bidart-Bidarte, Saint-Jean-de-Luz, Ekaina,  Ouvrage collectif,  Ouvrage collectif, ISBN   2-9507270-8-5 )

Oharrak
-------

1. ↑  Marie Lafourcade ou Laforcade, sœur de Jeanne Lafourcade, mariée à Jean Javeleau, seigneur de la maison noble de Veyres d’Ondres.
2. ↑  200 tonneaux et 6 canons.
3. ↑  150 tonneaux.
4. ↑  Selon Alfred Lassus : le 29 octobre 1691, la *Notre-Dame des Martyrs* de Lisbonne et le *Constant* de Guernesey - Le 13 novembre 1691, les *Deux Frères*, navire hollandais - Le 22 novembre 1691, reprise d’un navire français à un navire corsaire - Le 29 décembre 1691, l’*Espérance*, bâtiment suédois de Gottenbourg - Le 10 février 1692, l'*Espérance*, de Tapson - Le 14 mai 1692, la *Fortune Blanche* de Copenhague, repris à des corsaires espagnols - Le 18 mai, un vaisseau ennemi pris en commun avec la tartane la *Subtile* - Le 27 mai 1692, les *Deux Frères* de Riga, sous pavillon suédois, en compagnie du *Saint-Jean-Baptiste*.
5. ↑  Joannis de Suhigaraychipy dit Coursic ou Croisicq, d’Hendaye, mort à Terre-Neuve en 1694.
6. ↑  250 tonneaux, 36 canons.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Un corsaire basque sous Louis XIV

Kanpo estekak
-------------

* Luis XIV.aren menpeko euskal kortsaria
* Louis de Harismendy genealogia, Gérard Angladeren arabera

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17352448

 |

* Wd Datuak: Q17352448