Metereologia gela, Quitoko museoan
**Anna Mani**, tamileraz: அன்னா மாணி; hindiz: अन्ना मणी, (Thiruvithamkoor Maharajyam, Britainiaar Raj, 1918ko abuztuaren 23a - Thiruvananthapuram, India, 2001eko abuztuaren 16a) emakume fisikari eta meteorologo indiarra izan zen. Indiako Meteorologia Sailean zientzia-ibilbide zabala egin ondoren, zuzendari nagusi laguntzailea izatera heldu zen. Meteorologia tresnen alorrean ekarpen garrantzitsuak egin zituen. Ikerketak egin zituen, eguzki-erradiazioaren, ozonoaren eta haize-energia neurketen inguruko hainbat artikulu argitaratuz.

Biografia
---------

Anna Mande Peermaden, Travancore-n jaio zen. Bere aita ingeniari zibila zen. Zortzi seme-alabetatik zazpigarrena zen. Haurtzaroan irakurle jatorra izan zen. Vaikom-en Satyagrahan (borroka-, erresistentzia- eta desobedientzia-sistema) Gandhiren jarduerek hunkituta, mugimendu nazionalista horretan inspiratuta, erresistentzia-sinbolo gisa Indiako jantzia den khadi piezak zituen. Medikuntza ikasi nahi zuen arren, fisika egin zuen eta 1939 Madrasko Presidency Collegen graduatu zen Fisika eta Kimikan.

Lan ibilbidea
-------------

Graduatu ondoren, Chandrasekhara Raman irakaslearekin lan egin zuen, rubiaren eta diamantearen propietate optikoak ikertzen. Bost ikerketa-lan egin zituen, eta ez zitzaion doktoretza eman, fisikako maisutza ez zuelako. Ondoren, Britainia Handira joan zen fisikako ikasketak egitera, eta Londresko Inperial College delakoan espezializatu zen tresna meteorologikoetan. 1948an Indiara itzuli ondoren, Meteorologia Departamentuan sartu zen, Punen, zehazki Instrumentazio Dibisioan.

Lehen lana tresna meteorologikoak eraikitzea izan zen, hala nola erregistro-plubiometroak, higrògrafoak, termografoak, barografoak, barometroak, anemografoak... eta datu meteorologikoak neurtzeko gaitasuna. Horri esker, eraginkortasunez aztertu ahal izan ziren Indian energia-iturri alternatiboak. Hala, Mande herrialde osoan kontrol-estazioak ezartzeko, eguzki-erradiazioak neurtzen eta eguzki-energia aprobetxatzen hasi zen. Erradiazio-tresna askoren diseinua eta fabrikazioa ere gainbegiratu zituen.

1960an hasi zen atmosferako ozonoaren neurketan lanean, baita munduak ozono-geruzaren funtzioak ulertu baino lehen ere, eta, horretarako, ozonosonda izeneko tresna bat diseinatu zuen, atmosferako ozonoa neurtzeko. Thumba suziriak jaurtitzeko instalazioari ere behatoki meteorologikoa sortu zuen. Oso ezaguna da eguzki-sistema termikoei buruzko liburuengatik. Herrialde osoko 700 toki baino gehiagotan haizearen abiadura neurtzeko egin zuen lana izan zen energia eolikoaren oinarria.

Anna Mani hainbat kargutan aritu zen Munduko Meteorologia Erakundean (OMM). Honako talde hauetako kide izan zen: Behaketa Tresna eta Metodoen Batzordeko (CIMO) aholku-taldea, MMEren Batzorde Antolatzaile Bateratuaren eta Zientziarako Nazioarteko Kontseiluaren (ICSU) erradiazioari buruzko aholku-taldea, atmosferako elektrizitateari eta prezipitazioari buruzko CIMOko lan-taldeak, eta Meteorologiako Aplikazio Berezien Batzordeko lan-taldea (COSAMOLOGIA). MMEren egoitzan ere lagundu zuen behaketa-tresnei eta -praktikei buruzko MMEren gida berrikusten eta erradiazioan aditu gisa aritu zen Egipton.

1976an erretiratu zen zuzendari nagusi alboko gisa. 1994an garun-isuria izan zuen eta 2001eko abuztuaren 16an hil zen Thiruvananthapuramen, 82 urte zituela.

Argitalpenak
------------

Neurgailu-sorta zabal baten diseinuan eta fabrikazioan aditua zen —radiosondeak, ozonoa eta erradiazio-tresnak, anemometroak, plubiometroak edo euri-neurgailuak, piranometroak...—, eta lan asko argitaratu zituen tresna meteorologikoei buruz. [4]

* 1992. *Wind Energy Resource Survey in India,* vv. 2. xi + 22 or. Arg. Arlo publikoa ISBN 81-7023-358-5, ISBN ά81-7023-358-9
* 1981. *Solar Radiation over India* x + 548 or.
* 1980. *The Handbook for Solar Radiation* *data for India*

Aintzatespenak
--------------

* Indiako Zientzien Akademia Nazionaleko (INSA) kide izan zen 1977tik, eta lekua izan zuen Kontseiluan 1982-84 bitartean.
* Indiako Meteorologia Elkarteko, Royal Meteorological Societyko, Institution of Electronics and Telecommunication Engineers-eko, International Solar Energy Societyko eta nazioarteko beste erakunde batzuetako kide ere izan zen.

* 1987an, INSA KR Ramanathan Domina jaso zuen, atmosferako ozonoari buruz hiru hamarkadatan egindako ikerketengatik.

* Munduko Meteorologia Erakundeak bere 100. urteurrenean gogoratu zuen, eta bere bizitza-profila argitaratu zuen elkarrizketa batekin batera.

* 2022ko abuztuaren 23an, Googlek Mani ohoratu zuen Google Doodle batekin, hogeigarren urteurrenean.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5    *Mujeres en la ciencia: Recordando a la física y meteoróloga Anna Mani.* .
2. 1 2 3   «Women in Science | Initiatives | Indian Academy of Sciences» *www.ias.ac.in* (Noiz kontsultatua: 2022-08-23).
3. 1 2 3    *Gupta, Aravind. «Anna Mani». Platinum Jubilee Publishing of INSA. Indian National science academy..* .
4. 1 2 3   **(Gaztelaniaz)** «Una pionera meteoróloga india: Anna Mani» *Tiempo.com | Meteored* 2018-08-30 (Noiz kontsultatua: 2022-08-23).
5. ↑   «"Weather Woman Of India" Anna Mani Gets A Google Doodle Tribute» *NDTV.com* (Noiz kontsultatua: 2022-08-23).
6. ↑   **(Ingelesez)** «Celebrating pioneer Indian meteorologist Anna Mani» *public.wmo.int* 2018-08-23 (Noiz kontsultatua: 2022-08-23).
7. ↑   **(Ingelesez)** Musil, Steven. «Google Doodle Celebrates Anna Mani, Pioneering Indian Scientist» *CNET* (Noiz kontsultatua: 2022-08-23).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4511444
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240217853
* ISNI: 0000 0003 8572 5838
* GND: 123468554X
* LCCN: n81138372

 |

* Wd Datuak: Q4511444