|  |
| --- |
| **Iwami Ginzan-go zilar meategiak eta bere paisaia kulturala**1 **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
|  |
| **Mota** | Kulturala |
| **Irizpideak** | ii, iii, v |
| **Erreferentzia** | 1246 |
| **Kokalekua** |  Japonia |
| **Eskualdea2** | Asia eta Ozeania |
| **Koordenatuak** | 35°06′26″N 132°26′15″E﻿ / ﻿35.10722°N 132.43750°E﻿ / 35.10722; 132.43750 |
| **Izen ematea** | 2007 (XXXI. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Iwami Ginzan-go zilar meategiak** (japonieraz: 石見銀山?)
 Japoniako Shimane prefeturako Ōda hirian dagoen aintzinako zilar meategia da. Japonian inoiz izan den zilar meategi handiena izan zen lau mendetan zehar 1923an itxi zen arte. 2007 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

Historia
--------

Kamiya Jutei merkatariak ireki zituen 1526 urtean eta ekoizpen maila gorena XVII mendean lortu zuen, urtero 38 zilar tona ateratzen zituenean. Lorturiko zilarra txanponak egiteko erabiltzen zen eta jauntxoen arteko borroka gogorrak izan ziren meategiak kontrolatzeko harik eta 1600an Sekigaharako borroka irabazi ondoren Tokugawa shogunerriaren menpe gelditu ziren arte.

XIX mendean zilarraren ekoizpenak behera egin zuen eta gainerako meategien aurrean lehia galduz joan zen. Zilar eskasia ikusita kobrea ere ateratzeari ekin zioten baina azkenean 1923an itxi bearra izan zuen.

Meategien garrantzia
--------------------

Asia ekialdeko meategirik garrantzitsuena izan zen eta Europa eta Txinan Potosíko Cerro Rico (Bolivia) parean jartzen zuten. Kalitatea ere ahin ona zen bertako zilarrari "Soma zilarra" izena eman zitzaion, Iwami Ginzan meategiak Sama (Soma) herrian baitzeuden.

Bertan ateratako zilarrekin Japoniako txanponak bakarrik ez, XVIII mendean Txina, Herbehereak eta Portugalgoak ere egin ziren, hauek baitziren japoniarrekin merkatal harremanak zituzten herrialde bakarrak.

Babesa
------

Meatzari herriko hainbat zati oso ondo kontserbatu dira eta Japoniako Gobernuak 1969an "Eraikin historikoen babes barrutia" izendapena ezarri zuen bertan. 2007an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, eta kalte ekologiko txikia sorrarazi izana hartu zuten kontutan, izan ere materialeen erabilera eta aprobetxamendua oso handia izan baitzen.

Iruditegia
----------

* Ryugenji Mabu meategia.Ryugenji Mabu meategia.
* 
* Omori herria.Omori herria.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)****(Japonieraz)** Iwami Ginzango webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q174139
* Commonscat Multimedia: Iwami Silver Mine

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 254834722
* GND: 7681694-1
* NDL: 00953472
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 1246

 |

* Wd Datuak: Q174139
* Commonscat Multimedia: Iwami Silver Mine

  


| * i
* e
* a
Gizateriaren Ondarea Japonian |
| --- |
| Hokkaido | Shiretoko | Japoniako banderaJaponiako bandera |
| Tōhoku | Shirakami-Sanchi  •  Hiraizumi – Budismoaren Lur Sakratua irudikatzen duten Templu, Lorategi eta Aztarnategi Arkeologikoak |
| Kantō | Nikkōko tenplu eta santutegiak  •  Ogasawara uharteak |
| Chūbu | Shirakawa-go eta Gokayama herri historikoak  •  Fujisan, toki sakratua eta argialdi artistikoaren iturria |
| Kansai | Hōryū-ji eremuko monumentu budistak  •  Himeji gaztelua  •  Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak  •  Aintzinako Narako monumentu historikoak  •  Kii mendizerrako toki eta erromes bide sakratuak |
| Chūgoku | Hiroshimako Bakearen Memoriala (Genbaku kupula)  •  Itsukushima santutegi xintoista  •  Iwami Ginzan-go zilar meategia eta bere paisai kulturala |
| Kyūshū | Gusuku aztarnategiak eta Ryukyuko Erresumako antzeko eremuak  •  Yakushima |