recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lurraldeen mapa.
**Utrechteko Batasuna** Herbehereetako zazpi probintzia protestanteen batasuna izan zen. Probintzia Batuetako Errepublikaren jatorritzat hartzen da, 1648an Westfaliako Bakea sinatu arte ofizialki onartu ez zen arren. 1579ko urtarrilaren 23an sinatu zen.

Historia
--------

1566an Herbehereak Gilen I.a Orange-Nassaukoak (1533-1584) zuzendurik, espainiar domeinuaren kontra altxatu ziren, kalbinismora bihurtuak ziren herri multzoak beraiekin bultzatuz. Albako dukeak (1508-1582) 1567 eta 1573 urteen bitartean burutu zuen zanpaketak Espainiari buruzko espainiar elezahar beltza eragin zuen. 

1579ko urtarrilaren 5ean Espainiako Filipe II.aren agintea onartu eta Espainiako Koroari laguntzeko Arrasko Batasuna osatu zuten hegoaldeko probintzia katolikoek (Artoisko konderria, Hainauteko Konderria, Douai, Lille eta Orchies). Haien aurka eratu ziren zazpi probintzia protestanteak Utrechteko Batasuna sortuz. Probintzia Batuen aitzindaria izan zen batasun hau.

Espainiako Filipe II.ak Gilen I.a Orange legetik kanpo utzi eta martxoaren 15ean bere buruari prezioa jarri ondoren, probintziek independentzia formala deklaratu zuten 1581eko uztailaren 26an Hagan sinatutako Abjurazio Aktaren bidez.

Dokumentua
----------

Utrechteko Batasunaren dokumentuak probintzia bakoitzak bere tradizioei eusteko zuen eskubidea, tradizio horien guztien batasun militarra eta kultu erlijiosoaren askatasuna jasotzen zituen. Izan ere, Espainiako Koroa probintzietako gobernari bezala onartzen bazen ere, akordioak erregearekiko harremanak asko hondatu zituen.

Dena dela, 1580an, gurtza katolikoa debekatu zen eta aitorpen horretako eliza guztiak Eliza nederlandar eraberrituari eman zitzaizkion. Ondorioz, katolikoen babesa galdu zuten.

Batasuneko partaideak
---------------------

1579ko urtarrilatik 1581eko apirila arte lurralde hauek sinatu zuten batasuna:

* Holandako probintzia
* Zelandako probintzia
* Utrechteko arkidiozesia
* Güeldresko dukerria
* Groningago probintzia. 1580eko martxoaren 3an espainiarren eskuetara pasa zen
* Frisiako probintzia
* Drentheko probintzia
* Overijsseleko probintzia
* Brabanteko dukerria, Lovaina salbu (1578tik espainiarra) eta ondoren 's-Hertogenbosch (espainiarra 1579ko uztailaren 1.tik)
* Flandria konderria.

Espainiaren onarpena
--------------------

Azkenik, urte askotako gerraren ondoren, 1609an sinatutako hamabi urteko su-etenean salbu, 1648ko Münsterko Itunak Espainiak Zazpi Herbehere Batuen Errepublikaren independentzia aitortzea ekarri zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑   «Catholics in the Dutch Republic were creative directors of their own lives». Leiden University.
4. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Laurogei Urteko Gerra

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q216165
* Commonscat Multimedia: Union of Utrecht

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4187292-7
* LCCN: sh85141639
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q216165
* Commonscat Multimedia: Union of Utrecht
**Thelma Cabrera Pérez de Sánchez** (El Asintal, Retalhuleu, Guatemala, 1970eko irailaren 21a) guatemalar politikaria eta giza-eskubideen defendatzailea da. Jatorri maya du, Mam taldekoa. CODECAko ekintzaile ezaguna da eta 2019an, lehendakaritzako hautagai aurkeztu zen Movimiento para la Liberación de los Pueblos alderdiaren eskutik.

Thelma Cabrera Guatemalako Hirian 2019ko hauteskunde orokorraren kanpainaren harira

Biografia
---------

Cabrera elebiduna da, Mam hizkuntza du ama eta gaztelania bigarrena. Nekazari familia txiro batean jaioa, bere gurasoekin eta anai-arrebekin lan egiten zuen kafe haztegietan. 15 urte zituela ezkondu zen.

CODECAko buru
-------------

2018ko apirilean Codecako Zuendaritza Batzordearen Lehendakaritza hartu zuen baina, 2009tik dabil zuzendaritzan, emakumeen programaren arduraduna izanik, baita oinarrizko antolaketa bultzatzeaz, zein 25.000 bazkide baino gehiago lortu ditu.

Lehendakaritzarako hautagai
---------------------------

2019an, Movimiento para la Liberación de los Pueblos alderdiaren eskutik Guatemalako lehendakaritzarako hautagai aurkeztu zen.Guatemalako herritarren %60a indigenatzat du bere burua, baina gutxi dira lehendakaritzara aurkeztu direnak, are gutxiago emakume indigenak, aurrekari bakarra Rigoberta Menchú izan zen, Bake Nobel Saria. Pertsonaia ezezaguna izan arren, inkestetan laster egin zuen gora eta statu quoa salatzan jarri zuen ere.

Inkesten arabera bosgarren sailkatzekoa zen, eta azkenik, ekainean ospatutako Hauteskunde Orokorretan laugarren sailkatu zen bozken %10.3arekin, Roberto Arzú PAN-PODEMOS alderdiaren aurretik. Abuztuan ospatutako bigarren bueltan ordea lehiatik kanpo geratu zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** «Thelma Cabrera: indigenous, female and shaking up Guatemala's election» *the Guardian* 2019-06-15 (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Guatemela, elPeriodico de. «¿Quién es Thelma Cabrera?» *elPeriodico* (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Guatemela, elPeriodico de. «Thelma Cabrera: De las protestas a la política» *elPeriodico* (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
4. ↑   **(Ingelesez)** «Thelma Cabrera Aspires to Be the First Indigenous Woman President of Guatemala» *www.culturalsurvival.org* (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
5. ↑   **(Ingelesez)** Abbott, Jeff. «Former first lady leads in Guatemala election» *www.aljazeera.com* (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
6. ↑   **(Ingelesez)** Montes, Juan.  (2019-06-17). «Guatemala Presidential Election Heads to Runoff» *Wall Street Journal* ISSN 0099-9660. (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).
7. ↑    Imaz, Andoni. «Aldaketarako itxaropenik gabe» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2020-11-08).

Kanpo estekak
-------------

* Thelma Cabrera quiere cambiar el sistema desde dentro (Plaza Publica, 2019, 2:40)
* Plan de Gobierno Thelma Cabrera (Guatevision, 2019, 2:59)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q64541378
* Commonscat Multimedia: Thelma Cabrera

---

 |

* Wd Datuak: Q64541378
* Commonscat Multimedia: Thelma Cabrera
**Utriako gudua** (estonieraz: *Utria dessant*) 1919ko urtarrilaren 17tik 20ra iraun zuen gatazka bat izan zen Udria hondartzen (Estonia). Estoniako independentzia gerraren parte izan zen. Gudu honetan Estoniar armada, gehiena Finlandiako boluntarioekin osatua, Udriako kostaldean lehorreratu zen.

Aurrekariak
-----------

### Estoniar indarrak

Itsas armadako lan taldea Johan Pitka almirantearen agindupean zegoen; Martin Ekström suediar itsas ofizialaren eta Aleksander Paulus eta Anto Nestori kapitainen laguntza izan zuten. Inbasioa aurrera eraman behar zuen armada 1900 gizon osatzen zuten, Martin Ëkstromen azpian.

### Sobietar indarrek

Utriako kostaldea defendatzeko, Narvatik hurbil, Nikolai Ivanovren 6. Rifledun dibisioa zegoen. Sobietar armada 2700 gizonez osatuta zegoen.

Ondorioa
--------

Estoniar armadaren lehorrera arrakasta erraldoi bat izan zen eta 1919ko urtarrilaren 19an Narva hiria askatzeko balio izan zuen, boltxebikeen okupazioa amaituz.

Erreferentziak
--------------

* Jyri Kork (Ed.), *Estonian War of Independence 1918–1920*, Esto, Baltimore, 1988 (Reprint from *Estonian War of Independence 1918–1920*. Historical Committee for the War of Independence, Tallinn, 1938)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3495333

 |

* Wd Datuak: Q3495333
***Sociedad Deportiva Naútica de Portugalete*** 1948an sortutako Portugaleteko ur-kirol kluba da

Klubak kirol bitan aritzen du: igeriketa eta waterpolo.

Portugaleteko igerilekuak, klubaren egoitza.

Historia
--------

Kluba 1948ko apirilaren 24an sortu bazuten ere, XX. mendeko hasieratik portugaletetarrek itsasadarrean igeriketa-lehiaketak egin edo waterpolo partidak jokatzen zituzten.

Hasieran arraunketa saila ere bazuen, izan ere 1949ko urriaren 29 eta 30ean bere arraunlariek Avilésen Espainiako Batel Txapelketa irabazi zuten.

1972an Ángel Santamaría eta 1983an Javier Meléndez kideek Naviako Itsasadarraren Jaitsiera irabazi zuten.

2009an waterpolo-sailak Bilboko Club Natación Maristasen sailarekin bat egin zuen.

1988an, Espainiako Federazioak bere igerilekuetan Portugaleteko Nazioarteko Waterpolo Txapelketa antolatzen du, hasieran klubekin eta gero selekzioekin. Munduko Ligako kanporaketa saioa da.

Palmaresa
---------

* 5 Euskal Herriko gizonezko waterpolo Liga (1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01 eta 2006-07)
* Euskal Herriko Bigarren Mailako Liga (2009-10)

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Monografías Historicas de Portugalete

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8469865

 |

* Wd Datuak: Q8469865
**Sev Berd** edo **Gotorleku Beltza** (armenieraz: Լոռե բերդ) Armeniako Xirak probintziako Giumrin Errusiako Armada Inperialak utzitako eraikina da. Turkiako mugatik zortzi kilometrotara dago, eraikuntzaren zergatia 1828-1829an egin zen Errusiar-Turkiar Gerra izan zen. Gaur egun Armeniako Kultura Ondarea da.

Historia
--------

Giumri herria, Turkiatik gertu, Gulistango Itunaren ondoren Errusiar Inperioaren parte bihurtu zen. Hiriari izena aldatu zitzaion, Alexandropol izendatuz, 1837an, Nikolas I.a Errusiakoa tsarraren bisita ondoren, haren emaztea zen Alexandra Feodorovnaren omenez.

Gotorlekua muino baten gainean eraiki zen. Lehenengo harria 1834an jarri zitzaion eta osatzeko hamar urte behar izan ziren. 360°ko egitura zirkularra du. Izena altxatzeko erabili zen materialetikdatorkio, harri beltza baitzen. Krimeako Gerra ondoren, Errusia garaitua izan zen. Ondorioz, gotorlekuak indartu ziren eta Sev Berd berritu egin zen, lehen mailan jartzen.

Sev Berdek inoiz ez zuen setiorik pairatu. Hala ere, turkiarren aurkako borroketan garrantzi estrategikoa izan zuen beti, batez ere 1878tik aurrera.

1828-1829an egin zen Errusiar-Turkiar Gerra ondoren, bere kategoria berriro ere bigarren mailakoa izan zen. Gerra horretan Errusiak Kars-eko eta Batumiko oblastak eskuratu zituen.

2012an Balasanyan familia gotorlekua erosi zuen. Jabe berriaren asmoa, Misak Balasanyan, Sev Berd turismo atrakzioa bihurtzea da. Inguruan indusketa arkeologikoak egiten ari dira.

Iruditegia
----------

* Gotorleku beltza.Gotorleku beltza.
* Gotorlekuaren ikuspegi orokorra.Gotorlekuaren ikuspegi orokorra.
* Arrerako arkua.Arrerako arkua.
* Gotorlekuaren panoramika 2015ean.Gotorlekuaren panoramika 2015ean.
* Barrualdea.Barrualdea.
* Sarrera.Sarrera.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  /www.atb.am/ru/armenia/sights/fortresses/gumri/
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16400202
* Commonscat Multimedia: Sev Berd

---

 |

* Wd Datuak: Q16400202
* Commonscat Multimedia: Sev Berd
**Wexford Opera House** Irlandako hegoekialdean dagoen Wexford hiriko opera antzoki ezaguna da.

Historia
--------

Opera Antzoki hau aurretik Wexfordeko Errege Antzokia zegoen tokian eraiki zen. Antzoki berriaren beharra Wexford Opera Jaialdiaren arrakastaren ondorioa izan zen. Ofizialki, 2008ko irailaren 5ean inauguratu zen. Antzokiaren barruan beste bi egitura daude: O'Reilly antzokia, 771 eserlekuekin, eta Jerome Hynes antzokia, txikiagoa, 176 eserlekuekin.

Eraikina berriaren arkitektoa Keith Williams izan zen.

2014ean, Wexford Opera Jaialdiaren hasieran Heather Humphreys emakume ministroak Irlandako Opera Nazioanalaren Egoitza bezala izendatu zuen, hau da, Irlandako The National Opera House.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Wexford Opera Festivalaren webgunea.
* National Opera House webgune ofiziala.
* Wexford Light Opera Society webgune ofizial.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16986529

 |

* Wd Datuak: Q16986529
*Artikulu hau aintzirari buruzkoa da; hiria gaitzat duena beste hau da: «Sevan (Armenia)»*
**Sevan aintzira** (armenieraz: Սևանա լիճ, *Sevana lich*), Armeniako aintzirarik handiena da, eta mendiko aintziretan ere, munduko zabalenetarikoa. Aintziraren inguruko eremua babestuta dago, Sevango Parke Nazional gisa.

Aintzira osoa Gegharkunik probintzia barruan dago, Armeniako ekialdean. Hogeita zortzi ibai eta ur-laster doaz aintzirara; ur guztiaren %10 Hrazdan ibaiak drainatzen du, eta %90 lurrundu egiten da.

Antzinean **Geghamgo itsasoa** deitua, Van aintzirari, Urmiakoari eta Sevangoari lehen *Armeniako Itsasoak* esaten zitzaien, multzoan; edozein modutan ere, gaur egun Sevan aintzira da osorik Armenia barruan dagoen bakarra.

Giza jardueraren eraginez ekosistema guztiz aldatu baino lehenago, aintzira 95 metro sakon zen, 1.360 km²-ko azalera zuen, 58 km³-ko bolumena eta 260 km-ko perimetroa. Altuerari dagokionez, berriz, 1.950 m-ra zegoen itsasotik.

Aintziraren ibarrean hiri hauek daude: Sevan, Gavar, Vardenis, Shorzha eta Tsovagyugh.

Giza jarduera aintziran
-----------------------

1910. urtean ingeniari zibilek aintzira birmoldatzeko plana egin zuten: hasieran, sakonera 45 metro jaisteko asmoarekin; eta ura lurrak ureztatzeko eta zentral hidroelektrikoetan erabiltzekotan.

Stalinen agintepean plana aldatu egin zuten, ur-maila 55 m jaistekotan, 80 km-ko perimetroa uztekotan, eta bolumena 5 km³-tan; sikatutako inguruetan zuhaitzak sartzekoak ziren (haritzak eta intxaurrak), eta uretan amuarrainak botatzekotan, arrantza-industria indartzeko. Lanak 1933. urtean hasi ziren, eta Bigarren Mundu Gerraren eraginez geldik egon ziren arren, 1949an amaitu zituzten. Uraren maila urtean metro batetik gora jaisten hasi zen.

1956. urtean Stalinen garaia amaitu zenean, proiektua eta ondorioak aztertu ostean, uraren maila berriro igotzeko lanekin hasi ziren.

Orokorrean, Sevan aintzirako ur-maila lehen baino 20 metro beherago dago, eta 940 km²-ko azalera dauka.

Aintziraren ertzean hondartzak daude, baita hainbat eraikin eta monumentu ere (monasterioak, hilerria eta abar), antzinako aztarna arkeologikoak barne.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Euskaltzaindia. *Anatoliako eta Hego Kaukasoko toponimia.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q181932
* Commonscat Multimedia: Lake Sevan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 240568027
* GND: 4847136-7
* LCCN: sh88001131
* NKC: ge895058
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q181932
* Commonscat Multimedia: Lake Sevan
**Seven Sisters** edo "Zazpi Eskola Ahizpak" Ameriketako Estatu Batuetako emakumeei bakarrik zuzendutako lehenengo zazpi unibertsitateak dira. Unibertsitate hauek oso elitistak ziren, XIX. mendean sortu ziren, 1837tik 1889ra, Massachusettsen, lau, New Yorken, bi, eta Pensilvanian, bat.

Hauek ziren:

* Barnard College
* Bryn Mawr College
* Mount Holyoke College
* Radcliffe College
* Smith College
* Wellesley College
* Vassar College

Gaur egun horietako bost bakarrik dira emakumeentzat. Bat, Vassar College, mistoa bihurtu da eta beste bat, Radcliffe College, se integró en Harvard Actualmente solamente cinco de las siete existen todavía como universidades femeninas, ya que una, Radcliffe, Harvard Unibertsitatearekin lotu da.

Galeria
-------

* Barnard CollegeBarnard College
* Bryn Mawr College'Bryn Mawr College'
* Mount Holyoke College (Mount Holyoke Female Seminary) 1837. urteanMount Holyoke College (Mount Holyoke Female Seminary) 1837. urtean
* Radcliffe CollegeRadcliffe College
* Smith CollegeSmith College
* Vassar College (1862)Vassar College (1862)
* Wellesley College Green HallWellesley College Green Hall

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** The Historic Seven Sisters —Barnard College
* **(Ingelesez)** The Seven Sisters —Mount Holyoke College

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1886223
* Commonscat Multimedia: Seven Sister Colleges

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1886223
* Commonscat Multimedia: Seven Sister Colleges
**Slow Food**  (hitzez hitz, euskaraz: «Janari Mantsoa») Carlo Petrini-k 1986an sortu zuen nazioarteko mugimendua da. *Fast Food* terminoaren aurkakotzat sortu zen, eta funtsean, haren helburu nagusiak sukaldaritza tradizionalaren eta tokikoaren babestea eta tokiko ekosistemaren ezaugarri diren landareak eta haziak landatzea sustatzea da. Slow mugimendu orokorragoaren lehen elementua izan zen. Mugimenduak 100.000 kide ditu 150 herrialdeetan banatuak. Janari sustengarriak eta eta tokiko negozio txikien sustapena antzinaratzen dute nekazal ekoizpenen globalizazioaren aurrean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Ingelesez)** Slow Food International – Janari ona, Garbia eta Bidezkoa. Weba. 2011ko azaroaren 16a. .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q335823
* Commonscat Multimedia: Slow Food

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1057145857136622922316
* GND: 7733370-6
* LCCN: no2001005577

 |

* Wd Datuak: Q335823
* Commonscat Multimedia: Slow Food
Olivia Farnsworth (Huddersfield, 2009ko maiatzaren 9a).  Bere neba , ahizpa eta gurasoekin bizi da. 2009an berezitasun batzuk zituela  konturatzen hasi ziren, baina bere gaitza ofizialki 2012an identifikatu zen, eskolara joaten hasi zenean.

Biografia
---------

Zazpi urte besterik ez zituela, ezaguna egin zen mundu guztian, minik, goserik eta logalerik  sentitzen ez duelako. Oliviari 6. pareko kromosoma bat falta zaio eta horrek, "Ume Bionikoa" izenez ezagun bihurtzea ekarri dio.

Olivia Farnsworth ospetsu  bihurtu zen, Manchester eta Leeds - en artean kokatuta dagoen herri batean, auto bat etorri , Olivia zapaldu eta 20 bat metro inguru arrastaka eraman zuenean. Berak, ez zuen negarrik egin , ez zuen minik sentitu. Zutitu eta zera galdetu zien negarrez eta beldurturik zeuden bere familiako kideei: "Zer gertatu da?". Neskak, zauri larriak zituen oinetan , hanketan eta bularrean.

Haurtzaindegian zegoenean ere, jolasten zegoela erori eta beheko ezpaina apurtu zuen. Horren ondorioz, ebakuntza bat behar izan zuen zauria nahiko larria zelako, berak negarrik egin ez zuen arren.

Goseari dagokionez, Oliviak inoiz ez dauka goserik eta gurasoak bere gaitzaren berri jakin aurretik, oso arduratuta sentitzen ziren Oliviak ez zuelako ezer jaten eta modu horretan ez zelako haziko. Gurasoak bere atzetik ibili behar izaten ziren, alaba elikatu eta bitaminak hartzeko.

Logaleari dagokionez, ez du sentitzen, eta hori dela eta somniferoak  (lo egiteko pilulak) hartu behar zituen. Hala ere hiru gau eta egunez itzarrik mantentzeko gai zen.

Adituek diotenaren arabera, Oliviak istripuak izan zituenean, ez zuen minik sentitu 6. pareko kromosoma bat falta zaiolako. Kausa  berdinagatik, ez du logalerik eta goserik sentitzen.

6. kromosoma
------------

23 pare kromosoma autosomikok osatzen dute  gizakion kariotipoa. 6. kromosoma parean, bi kromosoma daude. Bertan, 100 gene inguru aurkitzen dira eta organismoaren erantzun immunearekin erlazionatuta dago. Kromosoma pare honetan, kromosoma zati bat edo kromosoma bera faltatzeak, ondorio larriak ekar diezazkioke organismoari.

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Olivia Farnsworth, la niña de siete años que no siente dolor ni sueño ni hambre
* **(Gaztelaniaz)** Olivia Farnsworth, la niña inmune al dolor
**Slow Sex Mugimendua** edo **OneTaste** meditazioa lehenesten duen sexu ekintza bat da.

Historia
--------

The New York Timesek Daedone erretratatu zuen Slow Sex mugimenduaren ikono gisa. Mugimendu horrek "emakumeen plazera besterik ez du lehenesten - non maitasuna, maitasun-harremana eta sedukzioa ere ez diren beharrezkoak. Daedonek Slow Sexen eta Slow Food mugimenduaren (janari motela) artean paralelotasuna aurkitzen du.  Sexualitatearekin, janariarekin gertatzen den bezala, jendeak abusatu egin dezake elikatu gabe. 

San Franciscoko 7x7 aldizkariarekin egindako elkarrizketa batean, Daedonek dio, oro har,  Slow Sexek meditazioa eta sexualitate orgasmiko kontzientea barne hartzen dituela.  Esan zuenez, hiru osagai hauek ditu:

* Benetan dagoenarekiko arretaren kalitatea, helburu batean finkatu ordez;
* Sinpletasuna, beharrezkoak ez diren elementuak kenduz sentsazio hutsaren mesedetan;
* Desira arakatzea, ezagutzen eta adierazten ikasiz.

2011n, Daedonek *Slow Sex: The Art And Craft Of The Female Orgasm* argitaratu zuen, eta honela deskribatzen da: "Emakumezkoen orgasmoa praktika erlijioso eta espiritual batera igotzen da. Liburuak Slow Sex-aren ezaugarriei buruzko ariketa praktikoak, pasadizoak eta azalpen zehatzagoak biltzen ditu. Aurreko hiru puntuetan egindako definizioaren deskribapen zehatzaz gain, liburuak Slow Sexen ezaugarri bereizgarri batzuk nabarmentzen ditu; izan ere, Slow Sexek ongizatea itxuratik haratago baloratzen du, desira betebeharretik haratago, sentsazioari fantasietatik harantzago erreparatzea, eta kontzentrazioagatik sentsazioa handitzea presioagatik edo abiaduragatik baino gehiago.

Liburuaren hasieran, honako hau esaten da: "emakume bakoitza orgasmikoa da", "gorputzak plazera jasotzeko eta horri erantzuteko gaitasuna du" eta "gorputza botere-iturri bat da, behar den energia atera nor den eta nola bizi nahi nuen jakiteko. Bibragailuak, fantasiak eta rol-jokoak ez dira agertzen Slow Sexen. Praktika honek ariketa kronometratuen hamar eguneko serie bat aurkezten du. Ariketa horiek, funtsean, 15 minutuko OM saioez osatuta daude, eta bakoitzak gai bat du, esperientziak partekatzeko: bi bazkideen sentsazio-uneak. Liburuak dioenez, Slow Sexen praktika ez da ez arazo bati irtenbidea emateko, ez eta libidoa gutxitzeko edo orgasmoa lortzeko ezintasunerako konponbide gisa ere. "Sexua ez da arazoa... Justuaren/faltsuaren paradigma faltsua da, sexua arte-mota bat baita. 

Hainbat ikerketak ondorioztatu dutenez, "Daedoneren filosofia ohiko pornografiaren aurkako kontrapuntu freskagarria da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Gay Today: Interview» *gaytoday.badpuppy.com* (Noiz kontsultatua: 2020-05-27).
2. ↑   **(Ingelesez)** Spicuzza, Mary. «Sex and Sensuality» *SF Weekly* (Noiz kontsultatua: 2020-05-27).
3. ↑   **(Ingelesez)** Daedone, Nicole.  (2011-05-25). *Slow Sex: The Art and Craft of the Female Orgasm.*  Grand Central Publishing ISBN 978-1-60941-898-4. (Noiz kontsultatua: 2020-05-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3352556

 |

* Wd Datuak: Q3352556
**Slope konderria** (ingelesez: *Slope County*) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Amidon da. 2010eko zentsuaren arabera 727 biztanle zituen, Slope kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Slope konderriak 3.157,61 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,98 ura dira. Beste 3.146,63 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,23 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 727 pertsonetatik 719 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 12 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 6 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 0 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q511487
* Commonscat Multimedia: Slope County, North Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 147733092
* LCCN: n79054983
* **Lekuak**
* OSM: 1271257
* TGN: 2001600

 |

* Wd Datuak: Q511487
* Commonscat Multimedia: Slope County, North Dakota
**Terra Networks, SA** edo besterik gabe **Terra** Espainiako Telefónica Taldearen Interneteko edukiei eta Interneteko atariei eskainitako enpresa bat zen. 1999an sortu zen. 2004. urtearen erdialdean, Terra Networksek, bere akziodunen batzarrean, bere aktibo eta filial guztiak Telefónica taldean integratzea erabaki zuen. 2005ean, Telefónicak Terra Networks  integratu zuen taldean, Telefónicaren Negozio Unitate Digitalaren  marka gisa. Horien artean zeuden, Telefe, Wayra, GiffGaff, Tu|Go eta Tuenti, besteak beste.

Ataria 2017an itxi zen presentzia zuen herrialde espainoldun guztientzat, Brasilen soilik funtzionatzen jarraitu zuen mugagabean. Txilen eta Mexikon berriro ireki zen 2020an zehar.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Invertia - El Diario Económico de EL ESPAÑOL» *El Español*.
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Terra Brasil
* Terra Mexiko
* Terra Chile

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1135120
* Commonscat Multimedia: Terra (company)

---

 |

* Wd Datuak: Q1135120
* Commonscat Multimedia: Terra (company)
*ℓ* + *m* + *n* = *h* (*h*: garaiera)
**Vivianiren teorema**k —Vincenzo Vivianiren omenez horrela izendatua— hau dio:

|  |
| --- |
| 
Triangelu aldeberdinaren barneko edozein puntutik triangeluaren aldeetarainoko distantzien batura eta triangeluaren garaiera berdinak dira.
 |

Teorema hau poligono aldeberdinetarako eta poligono angeluberdinetarako ere heda daiteke: Poligono aldeberdinaren edo angeluberdinaren barneko edozein puntutik poligonoaren aldeetarainoko distantzien batura konstantea da.

Froga
-----

Teorema oso erraz froga daiteke triangeluen azalerak alderatuz. Eman dezagun ABC triangelu aldeberdin bat, non *h* garaiera den eta aldeetako luzera *a*. Triangeluaren barneko edozein puntu P bada, eta *ℓ*, *m*, *n* distantziak P puntutik aldetarainokoak, ABC triangeluaren azalera hau da:

{\displaystyle Azalera(ABC)=Azalera(ABP)+Azalera(ACP)+Azalera(BCP)}
{\displaystyle {\frac {a\cdot h}{2}}={\frac {a\cdot \ell }{2}}+{\frac {a\cdot m}{2}}+{\frac {a\cdot n}{2}}}
{\displaystyle h=\ell +m+n\,}
frogatu nahi genuen bezala.

Aplikazioak
-----------

Metanoaren sukoitasun-diagrama
Vivianiren teoremari esker, triangelu aldeberdinaren aldeekiko zuzen paraleloak koordenatu gisa erabil daitezke diagrama hirutarretarako; adibidez, sukoitasun-diagrametarako. Orokorrean, era berean, hala eraikitako koordenatuak simplex erregular batean ere erabil daitezke.

Erreferentziak eta oharrak
--------------------------

1. ↑  **(Ingelesez)** Elias Abboud "On Viviani’s Theorem and its Extensions" pp. 2, 11

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Weisstein, Eric W.: "Viviani's Theorem" MathWorld-en.
* **(Ingelesez)** Viviani's Theorem: What is it?, Cut the knot
* **(Ingelesez)** Viviani's Theorem, Jay Warendorff (Wolfram Demonstrations Project)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q852183
* Commonscat Multimedia: Viviani's theorem

---

 |

* Wd Datuak: Q852183
* Commonscat Multimedia: Viviani's theorem
**Vardako meskita** (bosnieraz: *Vardačka džamija*), Konjic hiriko XVII. mendeko meskita bat da, estilo otomandar bosniarreko eraikina. Konjiceko Varda auzoan dago, Neretva ibaitik ekialdera, ezkerretara.

Bosniako meskita otomandarren estilo desberdinen artean, bertako-bertakoa du meskita honek: teila gorrizkoak teilatuak, eta horma kare zurizkoekin, Euskal Herriko arkitektura ere badakar gogora estilo horrek.

Historia
--------

Eraikinari buruzko lehen aipu idatziak 1664. urtekoak dira, eta uste da, hortaz, mende horren hasierakoa izan daitekeela. Husein-Bey delako baten eskaintza edo *waqf* bat omen da meskita.

Bigarren Mundu Gerra amaitzean, biltegi bihurtu zen, baina agintariek Konjic-eko komunitate musulmanari itzuli zioten 1971. urtean. 1973an ireki zen, berrituta. Bosniako Gerran minaretea suntsitu zuen serbiarren bonbardaketa batek, tanke batetik egindako tiro batez, seguruenik. 2008 eta 2009 urteen artean berregin zen meskita, baina minaretea konpondu gabe utzi zuten nahita, gerraren oroigarri.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Visit Konjic» *es-la.facebook.com* (Noiz kontsultatua: 2019-07-02).
2. ↑   «Vardačka džamija u Konjicu» *www.medzlis-konjic.com* (Noiz kontsultatua: 2019-07-02).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q64988990

 |

* Wd Datuak: Q64988990
**Yankton konderria** (ingelesez: *Yankton County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Yankton da. 2010eko zentsuaren arabera 22.438 biztanle zituen, Yankton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Yankton konderriak 1.378,44 kilometro koadro ditu. Horietatik 28,63 ura dira. Beste 1.349,81 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,28 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 22.438 pertsonetatik 21.177 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 614 dira. 327 beltzak edo afroamerikarrak. 537 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 115 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 270 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q493450
* Commonscat Multimedia: Yankton County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140714335
* LCCN: n80023477
* NARA: 10040204
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1425441
* TGN: 2001835

 |

* Wd Datuak: Q493450
* Commonscat Multimedia: Yankton County, South Dakota
**Union konderria** (ingelesez: *Union County*) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lewisburg da. 2010eko zentsuaren arabera 44.947 biztanle zituen, Union kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Union konderriak 823,04 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,65 ura dira. Beste 818,39 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 54,61 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 44.947 pertsonetatik 40.657 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.346 dira. 3.048 beltzak edo afroamerikarrak. 125 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 520 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 51 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 525 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501248
* Commonscat Multimedia: Union County, Pennsylvania

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155933089
* GND: 4259429-7
* LCCN: n80017926
* NARA: 10037026
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 416655
* TGN: 1002965

 |

* Wd Datuak: Q501248
* Commonscat Multimedia: Union County, Pennsylvania
**Zaldua** Lapurdiko bizkondeen familia bat izan zen (frantsesez, *Sault*). XII. mendean Arbelako bizkonde-familiarekin lotu zen ezkontzaz. Arnaldo Bertrand Lapurdiko kondea (1170-1192) Baionatik kanporatu zuten ingelesek, eta ordutik aurrera Uztaritzen egokitu zen Zalduia familia. Gilen Raimundo izan zen azken bizkondea (1192-1193). Lapurdiko bizkondearen titulua nafar koroari eta subiranotasunari loturik sortu zen, eta agintari ingeles-akitaniarrek, Baionatik hura kanporatu ondoren, baile bat ezarri zuten Lapurdin ordutik aurrera.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492781
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 126903

 |

* Wd Datuak: Q20492781
**Union konderria** (ingelesez: *Union County*) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Morganfield da. 2010eko zentsuaren arabera 15.007 biztanle zituen, Union kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Union konderriak 941,14 kilometro koadro ditu. Horietatik 53,17 ura dira. Beste 887,97 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,95 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 15.007 pertsonetatik 12.897 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 243 dira. 1.803 beltzak edo afroamerikarrak. 27 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 50 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 24 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 199 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Union County, Kentucky age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502707
* Commonscat Multimedia: Union County, Kentucky

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141903327
* LCCN: n81073348
* NARA: 10039078
* **Lekuak**
* OSM: 1800961
* TGN: 2000847

 |

* Wd Datuak: Q502707
* Commonscat Multimedia: Union County, Kentucky
*Artikulu hau nafar komikigileari buruzkoa da; siux buruzagia gaitzat duena beste hau da: «Zaldi Ero»*

**Patxi Huarte Larraburu, *Zaldieroa*** (Faltzes, Nafarroa Garaia, 1966ko urtarrilaren 14a) euskal komikigilea da.

Ibilbidea
---------

Iruñean bizi zelarik, *Korrok* aldizkarian hasi zen marrazten. AEK-ko didaktika sailean egin zuen lan, didaktika marrazkiak prestatzen. Irratigintzan ere aritu izan da, Paraiso eta Euskalerria Irratietan.

*TMEO* komiki aldizkarian argitaratu zituen bere lanak, eta *Napartheid* fanzinea sortu zuen, Asisko Urmenetarekin batera 1988an.

Euskaldunon Egunkarian artikuluak eta komiki zintak argitaratu zituen, kazeta itxi zuten arte. 1994an, Rikardo Arregi Saria jaso zuen, Euskaldunon Egunkariako Nafarkaria gehigarrian argitaratutako komiki zintei esker.

Gaur egun, egunero Berria egunkarian *De rerum natura* komiki zintak egiten ditu eta Juan Kruz Lakastarekin batera sortutako *Serio Demonio* atalean ilustrazioak egin zituen. Kolaborazioak egin izan ditu *Nabarra, Aizu!*, *Bertsolari*, *Xabiroi*eta *Karrikiri* elkarteko *Karrika* aldizkariekin; *Deia* egunkariko *Ortzadar* gehigarrian ere argitaratzen du.

2005ean, *De rerum natura* komiki zinten lehen antologia argitaratu zuen Elkar Argitaletxeak eta ordudanik bilduma horiek bi urtean behin argitaratu dira.

2009an, prentsa idatziaren Argia saria irabazi zuen.

Xabier Olarrak euskarara itzulitako Raymond Queneauren *Estilo ariketak* liburuaren ilustrazioak egin zituen.

Euskal Kulturgintzaren Transmisioa graduondokoa ikasi zuen Mondragon Unibertsitatean, haren hirugarren edizioan.

2016an,"Tirabirak/Tiras que aflojan" izeneko erakusketan parte hartu zuen, beste hainbat marrazkilariekin batera, euskal gatazka binetagileen ikuspegitik eginez.

Bibliografia
------------

* *Zaldi Eroa* (TMEO, 1998).
* *De rerum natura 1* (Elkar, 2005).
* *De rerum natura 2* (Elkar, 2007).
* *De rerum natura 3* (Elkar, 2010).
* *De rerum natura 4* (Elkar, 2011).
* *De rerum natura 5* (Elkar, 2013).
* *De rerum natura 6* (Elkar, 2015).
* *De rerum natura 7* (Elkar, 2017).

Ikus, gainera
-------------

* Erriberar ezagunak

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Perez, Ander. «Desertuko kantinplora» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2017-11-22).
2. ↑   «Aizu!» *www.aizu.eus* (Noiz kontsultatua: 2020-12-02).

Kanpo estekak
-------------

* Zaldieroaren webgunea
* Patxi Huarte, Zaldi Eroa: Umore Indioaren buruzagia: "Ez, nik ez nuke ergatiboa kenduko" Elkarrizketa Argia astekarian (2007-03-11)
* "Nafarroak oso Feng Shui txarra du" Elkarrizketa Argia astekarian (2007-06-24)
* *De rerum natura 5* komikiaren aurkezpena, Zaldieroak berak egina.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12269183

 |

* Wd Datuak: Q12269183
Edourd Detailéren *Vive L'Empereur* margolana, zalditeria arina ziren husarren 4. taldearekin.
**Zalditeria arina** ahulki babesturik eta armaturik zeuden eta euren abiaduragatik nabarmentzen ziren zalditeria tropei erreferentzia egiten die, zalditeria astunarekin kontrajarrita, eskuarki, armatu eta babestua zegoena, baina ez hain bizkorra. Zalditeria arineko tropak, errekonozimendu misioetarako, borrokarako eta erasorako erabiltzen ziren, eta lantzekin, ezpatekin, arkuekin eta, ondoren, pistolekin armatuta egoten ziren.

Historia
--------

Antzinako Grezian gutxitan erabili zen, baita Erromatar Errepublika eta Inperioaren garaian ere, muntatutako soldadu laguntzaileak erabiltzen ziren arren. Aitzitik, Asiako barnealdetik zetozen gerlarien hordek sarri erabiltzen zituzten horrelako indarrak. Hunoak, turkiarrak, mongoliarrak eta hungariarrak Europatik zetozen soldaduen aurkari beldurgarri bihurtu ziren. Tazitok indar mota hau deskribatzen du bere *Anales* lanean.

Europan feudalismoaren eta zalditeriaren gainbeherarekin, zalditeria arina modu masiboan erabiltzen hasi zen Mendebaldeko potentzia nagusien armadetan. Europako zaldun arin asko suzko armekin parekatu ziren, euren aurrekoak ez bezala, hauek arkuekin armatzen baitziren. Europako zalditeria arinaren adibiderik esanguratsuenak husarrak, zaldi gaineko ehiztariak, ulandarrak eta dragoiak dira.

Kulturan
--------

Franz von Suppé austrohungariar musikagileak "*Zalditeria arina*" (*Leichte Kavallerie*) izeneko opereta bat sortu zuen 1866ko martxoaren 21ean Vienako Carltheater aretoan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q912949
* Commonscat Multimedia: Light cavalry

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q912949
* Commonscat Multimedia: Light cavalry
Eskandinaviar mitologian, **Valaksjalf**, Odin jainkoaren jauregietako bat da. Zilar hutsez eginiko eta estalitako jauregi bat da. Toki honetan dago Odinen tronua, Hlidskjalf, nondik unibertso osoa ikus daitekeen.. Grimnismal eta Gylfagginingen aipatzen da.

Bær er sá inn þriði,
er blíð regin
silfri þökðu sali;
Valaskjalf heitir,
er vélti sér
áss í árdaga

Honako hau esan nahi duena:

Hirugarren bizilekua
jainkoek, zilarrarekin
estali zuten hura da, gela bat,
Valaksjalf deitua,
As batek oso antzina
beretzat hartu zuena.

Grimnismal. 6. ahapaldia. Edda prosaikoa

Þar er enn mikill staður er Valaskjálf heitir. Þann stað á Óðinn. Þann gerðu guðin og þöktu skíru silfri, og þar er Hliðskjálfin í þessum sal, það hásæti er svo heitir. Og þá er Alföður situr í því sæti, þá sér hann of allan heim.

Beste bizileku bat dago han, Valaskjalf deitua dena. Odinena da egoitza hori. Jainkoek, zilar hutsez egin eta estali zuten, eta jauregi honetan dago Hlidskjalf, hala deitzen baita tronua. "Guztien aita" han esertzen den bakoitzean, mundu guztiak aztertzen ditu.

Gylfaggining. 17. ahapaldia. Edda prosaikoa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q512390

 |

* Wd Datuak: Q512390
**Venera 10**, Sobietar Batasunak, Venera Programaren barnean, 1975eko ekainak 14an jaurti zuen espazio zunda bat da. Orbitatzaile eta lurreratze modulu edo lander batez osatua zegoen, azken hau, orbitatzailetik, 1975eko urriak 23an banandu zelarik, eguzkiaren zenitetik gertu Artizar planetaren lurrazalean. Fluido zirkulazio sistema bat erabili zen beroa banatzeko. Planetan sartu aurreko aurre hozte sistema honek, ontziaren lana ahalbidetu zuen lurreratu ondorengo 53 minutuetan. Ontzia, 15º 42' ipar latitudean eta 291,51º eki longitudean lurreratu zen, Venera 9 ontzia lurreratu zen tokitik 2200 kilometro ingurura.

Emaitzak
--------

Venera 10 ontzia lurreratu zen gunearen aireko argazkia
Hasierako emaitzak, honako hauek izan ziren:

* A 30 eta 40 kilometro arteko zabalera eta 30 eta 35 kilometro arteko altuera duten lainoak
* B Osagai atmosferikoen artean, HCL, HF, Br eta I zeuden
* D Azaleran, presio atmosferikoa, Lurreko 90 atmosferen baliokidea zen
* E Azalerako tenperatura 485 °Ckoa zen
* F Argi maila, udako egun lainatu batetakoaren antzerakoa
* G Argazkietan itzalak ikusi ziren, airean, itxuraz, ez dago hautsik eta higatu gabeko 30 eta 40 zentimetro arteko harkaitz ezberdinak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q836463
* Commonscat Multimedia: Venera 10

---

 |

* Wd Datuak: Q836463
* Commonscat Multimedia: Venera 10
**Tigroia** tigre ar eta lehoi eme baten arteko hibridoa, gatibutasunean hezia. Tigroia baino askoz ohikoagoa da alderantzizko hibridoa, ligreak izenekoa, lehoi ar baten eta tigre eme baten arteko emaitza. Ez da gertaerraza naturan tigroiak sortzea, tigreak eta lehoiak ez baitira habitat berean bizi, Indiako Gir basoan izan ezik.

Tigroiak bi gurasoen ezaugarriak ditu: lehoi itxurakoa, tigreen marrekin. Bere guraso-espezieak baino askoz gutxiago hazten da, bere bi gurasoen gen inhibitzaileak heredatzen dituelako. Helduaroan, 150 kilogramo pisatzera iristen da, gutxi gorabehera.

Hanka eta isats luzeak dituenez, ez du beste katukiek bezain irudi ikaragarria izaten. Horregatik, ligrea baino askoz urriagoak dira tigroiak, jendearen arreta erakartzeko aproposagoak direnez ligreak estimatuagoak baitira zirkuetarako eta —neurri txikiagoan— zoologikoetarako.

Eskuarki tigroiak antzuak izaten dira. Hala ere, Shambala erreserba naturalean Noelle izeneko tigroi eme bat tigre batekin ugaldu zen, eta *tigre-tigroi* bat sortu. Ez da ar ugalkor bakar bat ere ezagutzen.

Ikus, gainera
-------------

* Ligre
* Pantera generoko hibridoak


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Tigroi*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1383362
* Commonscat Multimedia: Panthera tigris × Panthera leo

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1383362
* Commonscat Multimedia: Panthera tigris × Panthera leo
**XLIFF formatua** (*XML Localisation Interchange File Format*) itzulpen-memoriak trukatzeko erabiltzen den formatua da. Zenbait software enpresa handik (Novell, Oracle, Sun, IBM...) sustatutako formatua da. XLIFF OASIS barruan sartuta dago 2002. urtetik. XLIFFek hizkuntza ezberdinetan dauden testu-zatiak gordetzen ditu XML formatuan, gero berrerabili ahal izateko itzulpen berriak egiten direnean.

Formatua
--------

XLIFFen formatua TMX formatuan inspiratuta dago. Etiketarik garrantzitsuenak hurrengoak dira:

* <trans-unit> (*translation unit*) -> itzulpen-unitate bakoitza gordetzen du, hizkuntza bietarako
* <source> -> sorburu edo jatorrizko hizkuntzan dagoen testua gordetzen du
* <target> -> helburu-hizkuntzan dagoen testua gordetzen du
* <alt-trans> -> beste hizkuntza batzuetarako itzulpenak gordetzen ditu

Adibidea
--------

XLIFFaren oinarrizko unitatea hau da:

```
 <trans-unit id='hi'>
 <syntaxhighlight lang="text">Hello world

```

```
 <target>Bonjour le monde</target>
  <alt-trans>
   <target xml:lang='eu'>Kaixo mundua</target>
  </alt-trans>
 </trans-unit>

```

Kanpo estekak
-------------

* XLIFF formatuari buruzko informazioa
* OASIS zehaztapenak
* XML lengoaia lokalizazioan: erabil ezazu XLIFF dokumentuak itzultzeko
* Zer da XLIFF?

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1810849

 |

* Wd Datuak: Q1810849
**Vienako udaletxea** (alemanez *Wiener Rathaus*) Austriako Viena hiriburuko udaletxea da, lakteak bertan erabakiaz hartzeaz gain udal erakundeen egoitza delarik. Viena hiria izateaz gain estatu federala (*Bundesland*) ere badenez, alkateak gobernadore (*Landeshauptmann*) eta udalbatzeko burua denez legebiltzarrak (*Landtag*) zuzentzeko ardura ere badu.

Innere Stadt barrutian dago.

Eraikina
--------

Eraikina gotiko estilokoa da, Friedrich von Schmidtek diseinatu eta 1872-1883 artean eraiki zelarik. Dorrearen gainaldean *Rathausmann* delako 3,5 metroko estatua urreztatua dago, estandarte-eramaile bat irudikatuz, Viena hiriko ikur bilakatu delarik (hiriak urtero *Rathausmann* itxurako saria eman ohi du). Eraikinaren aurrealdean *Rathauspark* ("Udal Parkea") izeneko parke bat dago.

Garraioa
--------

Vienako udaletxera ailegatzeko Vienako metroko U2 linea hartu eta "Rathaus" izeneko geltokian jeitsi beharra dago.

Kanpo estekak
-------------

* Vienako Udala eta Gobernuaren webgunea **(Alemanez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q686468
* Commonscat Multimedia: Vienna City Hall

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 172117569
* SUDOC: 200683012
* **Ondare historikoa**
* Austria ObjektID: 50427

 |

* Wd Datuak: Q686468
* Commonscat Multimedia: Vienna City Hall
**Todd konderria** (ingelesez: *Todd County*) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Long Prairie da. 2010eko zentsuaren arabera 24.895 biztanle zituen, Todd kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Todd konderriak 2.536,89 kilometro koadro ditu. Horietatik 89,4 ura dira. Beste 2.447,49 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,81 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 24.895 pertsonetatik 24.340 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.288 dira. 73 beltzak edo afroamerikarrak. 71 amerikar natiboak ziren eta 38 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 102 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 12 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 259 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q485370
* Commonscat Multimedia: Todd County, Minnesota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 129016604
* LCCN: n81093353
* NARA: 10039594
* **Lekuak**
* OSM: 1795721
* TGN: 2001075

 |

* Wd Datuak: Q485370
* Commonscat Multimedia: Todd County, Minnesota
Gruinard uhartea, Eskozian. Bertan egin ziren operazioa martxan jartzeko behar ziren probak
**Vegetarian Operazioa** (ingelesez: *Operation Vegetarian*; beranduago **Aladdin Operazioa** deitu zen) Bigarren Mundu Gerran Britainia Handiak garatu zuen operazio militar bat izan zen. Bere helburua Alemaniako larretan antrax esporak zituzten lihozko pastelak masiboki hedatzea zen. Pastel hauek etxabereek jango zituzten eta, ondoren, animalia hauek zibilek jango lituzkete, milioika alemaniarren heriotza lortuz. Are eta gehiago, jaten ez ziren animalien heriotza ere ekarriko luke, infekziorik jazoko ez zuen biztanleriaren artean janari eskasia eta gosetea eraginez. 1942an hasi zen operazioa eta 1944an prestakuntza guztiak amaitu ziren. Inoiz ez zen martxan jarri, baina prest egon zen Alemaniak Erresuma Batua antraxarekin erasotuko balu ekiteko.

Operazioaren arduraduna Paul Fildes biologoa izan zen. Bera Porton Downen zegoen, Salisburytik gertu. 1940an jada biologia departamentu bat sortu zen bertan, gerra biologikoaren gaineko ikerketa egiteko. Hala ere 1942ra arte ez zieten baimenik eman ofizialki arma biologikoak garatzeko.

Frogak Gruinard uhartean egin ziren, Eskoziako kostaldetik gertu. Hasiera batean bonbekin esporak barreiatu zituzten, eta ardiak hiru egunetara hiltzen zirela neurtu zuten. Ondoren saiakerak egin ziren opilekin. Emaitzak onak zirela ikusita, Fildesek bost milioi pastel eskatu zituen Londresen eta xaboi fabrika batean egin ziren. Hauek ontziratu eta Portonera eraman ziren. Bertan emakume talde batek antraxarekin infektatu zituzten, "opil fabrika" deitzen zen eremu batean. Gerran erabili beharko balira, Avro Lancaster bonbarderoak erabiliko lirateke. Fildesen ustez nahikoa zen dozena batek opil bonbardaketa bakarra egitea Ipar Alemaniako landa eremu guztia kutsatzeko.

Alemanian barreiatu behar ziren bost milioi pastelak errustu ziren Bigarren Mundu Gerra bukatu eta gutxira, 1945an. Antraxak sortu zuen kutsadura dela eta 1990ko apirilaren 24a arte ezin izan zen Gruinard uhartea bisitatu.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** Prasad, S. k.  (2009-01-01). *Biological War.*  Discovery Publishing House ISBN 9788183563857. (Noiz kontsultatua: 2017-04-24).
2. ↑   **(Ingelesez)** Charles, Arthur.  (1998). «Porton Down's secret human guinea pigs» *The Independent* (The Independent) (Noiz kontsultatua: 2017-04-24).[*Betiko hautsitako esteka*]
3. ↑   **(Ingelesez)** Lewis, Julian.  (1988-01-01). *Changing Direction: British Military Planning for Post-War Strategic Defence, 1942-1947.*  Sherwood Press ISBN 9780907671190. (Noiz kontsultatua: 2017-04-24).
4. ↑    *Real History, Churchill, Anthrax, and Bio-Terror.*  (Noiz kontsultatua: 2017-04-24).
5. ↑    *BBC News | SCOTLAND | Britain's 'Anthrax Island'.*  (Noiz kontsultatua: 2017-04-24).
6. ↑    *Anthrax, an old scare.*  Washington Post.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2026476

 |

* Wd Datuak: Q2026476