***Kristo hilaren gaineko negarra*** edo ***Kristo hila*** ere deitzen den margolana (italieraz, *Cristo* *morto*), Andrea Mantegna lanik ezagunenetako bat da. Brera pinakotektan dago Milanen. 1475 eta 1478 artean egina, Mantegnaren *magnum opus* gisa hartzen da.

Deskribapena
------------

Eszenak Kristo hila erakusten du, marmolezko lauza baten gainean, ikuslearekiko ia perpendikularrean, pinturaren historiako eskortzo bortitzenetako batean. Argi eta itzalen kontraste handi batean, sufrimendu eta samin sakona transmititzen du eszenak. Tragedia indartu egiten da Kristoren irudia dramatizatuz, ikuspegi bortitzagatik eta haren xehetasun anatomikoen distortsioagatik, batez ere toraxarena. Esku eta oinetako estigmak idealismo eta erretorikarik gabe irudikatzen dira. Gorpua zati batean estaltzen duen izarak, gorputzaren tonu beretan margotuak, buruaren ezaugarrietan amaitzen den multzoaren efektu hunkigarria eragiten du.

Gai arrunta da Pizkundeko margolaritzan, Kristo erosta, Giottotik aurrera aurrekariak zituena, baina Mantegna arte inoiz ez zen hain argi islatu heriotzaren behin betiko izaera.

Ondoan ditu Kristok Ama Birjina, Joan ebanjelaria eta hirugarren iemakume errukitsu bat, Maria Magdalenarekin identifikatzen dena. B

Margoak, Erdi Aroko arte-ikuskerekin konparatuta, Pizkundeko berezko berrikuntza erakusten du, sinbolismorik gabeko giza irudia irudikatzen baitu. Mantegna oso modu espezifikoan kontzentratu zen trauma fisikoa aurpegiratzeko, emoziozkoa baino gehiago, eta, beraz, ideal espiritualaren aurkakoa.

Seguru asko, margo hau Mantegna beraren hileta-kaperarako zen. Margolaria hil zenean seme-alabek aurkitu zuten estudioan, eta zorrak ordaintzeko saldu zuten.

Kulturan eragina
----------------

Pier Paolo Pasoliniri *Mamma Roma* (1962) filmean agertu zen nabarmen. Anthony Gayton argazkilari britainiarrak bere obra ezagunenetako batean egin berregin zuen margo hori. David Kirby Hiesaren aktibistaren hil aurreko argazkia (1990), Benetton etxeak publizitate kanpaina batean erabili zuena, konparatu izan da lan honekin halaber.

Euskal Herrian, 2023an, *Oso latza izan da* eleberri dokumentalaren azalerako aukeratu zuen lanaren idazleak, Xabier Mendiguren Elizegik. Joxe Arregi Izagirre torturapean hilaren istorioa dakar liburuak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, gaztelerazko wikipediako «Lamentación sobre Cristo muerto (Mantegna)» artikulutik itzulia izan da, 2023-03-06 data duen 149711219 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2023-03-06 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

1. 1 2    Ugarte Irizar, Itziar.  (2023-09-18). «'Oso latza izan da' plazaratu du Xabier Mendigurenek» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2023-09-18).
2. ↑  Mantegna, Andrea. Web Gallery of Art. Visitado el 14 de junio de 2009.
3. ↑  Ficha en Artehistoria
4. ↑  Felipe Garín; Facundo Tomás: «La fotografía y al obra única» en *De Pictura. En defensa de la belleza*. Torrente: EMAT. Espai Metropolità d'Art de Torrent, 2010; pág. 28-29.
5. ↑    *Historia de Fotos Icónicas - La "Pietá" de Benetton.*  (Noiz kontsultatua: 2023-09-18).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q546297
* Commonscat Multimedia: Lamentation of Christ by Mantegna

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4224698-2

 |

* Wd Datuak: Q546297
* Commonscat Multimedia: Lamentation of Christ by Mantegna