recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Colfax konderria** (ingelesez: *Colfax County*) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Schuyler da. 2010eko zentsuaren arabera 10.515 biztanle zituen, Colfax kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Colfax konderriak 1.078,77 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,58 ura dira. Beste 1.066,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,75 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 10.515 pertsonetatik 10.346 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.315 dira. 49 beltzak edo afroamerikarrak. 33 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 42 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484745
* Commonscat Multimedia: Colfax County, Nebraska

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136061887
* LCCN: n82053280
* **Lekuak**
* OSM: 1425459
* TGN: 2001334

 |

* Wd Datuak: Q484745
* Commonscat Multimedia: Colfax County, Nebraska
**Dame Christabel Harriette Pankhurst**, (Manchester, Ingalaterra, 1880ko irailaren 22a-1958ko otsailaren 13a), sufragista eta militante politikoa izan zen. Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoaren kosortzailea izan zen eta ekintza militanteen zuzentzailea izan zen Frantzian erbesteratuta zegoen bitartean (1912-1913).
1914an Alemaniaren opositorea izan zen gerran. Gerraren ondoren Estatu Batuetara joan zen eta ebangelista bezala lan egin zuen bertan.

Biografia
---------

### Lehen urteeak

Christabel Pankhurst, Emmeline Pankhurst sufragista ospetsuaren eta Richard Pankhurst sozialista erradikalaren alaba izan zen. Sylvia Pankhurst eta Adela Pankhursten ahizpa izan zen. Bere aita abokatua zen eta bere ama lokal txiki baten jabea zen. Christabelek bere amari laguntzen zion, Manchesterreko jaiotza eta heriotza erregistroan lan egiten zuena. Beti bultzatu zuten bere helburuak lortzera, nahiz eta zailtasun ekonomikoak zituzten. 
Christabelen ama 1928n hil zen, inpaktu handia sortuz neskarengan.

### Aktibismoa

1905ean, Alderdi Liberalaren bilera bat eten zuen, emakumearen boto eskubidea aldarrikatuz. Bere taldekide Annie Kenneyekin batera atxilotua izan zen; ondorioz, medioen interesa piztu zen.

1906an legeetan gradu bat lortu ondoren, Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoaren kuarteletara joan zen, Londresen; bertan, "Queen of the Mob" ezizena hartu zuen. 1907an eta 1909sn berriro atxilotua izan zen. 1914 eta 1914 artean Parisen bizi izan zen. Ingalaterrara itzuli zen 1914an, Lehen Mundu Gerragandik ihesi, baina bertan berriro atxilotu zuten. Jan greba bat hasi zuen, horrela 3 urteko kartzela zigorreko 30 egun bakarrik bete zituen. 
Kartzelatik irtetean, *"The Great Scourge and How yo End It"* liburua idatzi zuen. Hurrengo urteetan emakumearen eskubdeen aldeko borrokan jarraitu zuen.

1921ean utzi zuen Ingalaterra eta Estatu Batuetara joan zen, ebangelista gisa lan egiteko. 

### Heriotza

1958ko otsailaren 13an hil zen, 77 urte zituela. Bere gorputza bizitzarik gabe aurkitu zuten etxean, heriotza arrazoi nabarmenik gabe. Santa Monica, Kalifornian lurperatua izan zen.

Kultura herrikoian
------------------

Patricia Quinnek hartu zuen bere papera 1974an BBCko *"Shoulder to Shoulder"*  telesailean.

Erreferentziak
--------------



|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q269863
* Commonscat Multimedia: Christabel Pankhurst

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 51753932
* ISNI: 0000 0000 8130 0929
* BNF: 122962688 (data)
* GND: 118874667
* LCCN: n50080385
* NKC: jo20191043462
* CiNii: DA02004840
* SNAC: w69g5xpg
* SUDOC: 031818501
* Open Library: OL2303796A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q269863
* Commonscat Multimedia: Christabel Pankhurst
**Colfax konderria** (ingelesez: *Colfax County*) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Raton da. 2010eko zentsuaren arabera 13.750 biztanle zituen, Colfax kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Colfax konderriak 9.759,65 kilometro koadro ditu. Horietatik 26,32 ura dira. Beste 9.733,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,41 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 13.750 pertsonetatik 13.351 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.488 dira. 39 beltzak edo afroamerikarrak. 130 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 48 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 20 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 156 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111979
* Commonscat Multimedia: Colfax County, New Mexico

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 136057557
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 421121
* TGN: 2001432

 |

* Wd Datuak: Q111979
* Commonscat Multimedia: Colfax County, New Mexico
Greziar mitologian, **Amazonak** (grekoz Ἀμαζόνες) emakumezko gudariez osatutako nazio bat zen. Kondairaren zati bat emakumezko gerlari Eszitetan oinarritua dagoela dirudi. Gure garaian emakume indartsu eta independenteei buruz hitz egiteko erabiltzen da.

Ez dago oso garbi izenaren jatorria. Batzuentzat *\*ha-mazan-* ("gerlari") hitz iraniarraren eratorria da. Hipotesirik zabalduena grekoko "a-" ("gabe") eta "mazos" ("bular") hitzen eratorria dela da. Esaten zenez, amazonek eskuin bularra mozten zuten arkua hobeto erabiltzeko, eta hortik beraien izena.

Kondairaren arabera, amazonak Euxino itsasoaren kostatik hurbil bizi ziren, non Hipolita ("zaldiak aske uzten dituena") izeneko erregina baten menpean zegoen erreinu independente bat osatzen zuten.

Gizonezkoek ez omen zuten herrialde honetan bizitzeko eskubiderik, baina arraza ez galtzeko, urtean behin aldemeneko tribu bat bisitatzen zuten. Bisita hauetatik sortzen ziren gizonezko haurrak sakrifikatuak edota aitei itzuliak izaten ziren, eta emakumezkoak amek heziak izaten ziren nekazaritzarako, ehizarako eta gerrarako.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q134154
* Commonscat Multimedia: Amazons of Greek mythology

---

* **Identifikadoreak**
* BNE: XX528714
* BNF: 11943036d (data)
* GND: 4142171-1
* LCCN: sh85004138
* NKC: ph499671
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q134154
* Commonscat Multimedia: Amazons of Greek mythology
**Claudia Ruggerini** (Milan, Italia, 1922ko otsaila – 2016ko ekainaren 4a) partisanoa izan zen, ***Marisa*** ezizenarekin. Neuropsikiatrian aitzindaria izan zen, bereziki umeen eremuan.

Gaztetatik izan zuen kontaktua komunismoarekin: bere aita 12 urte zituela arrazoi politikoak zirela eta trenbideko lanetik kendu eta faxistek erail zuten. 1942an medikuntza ikasten hasi zen eta bertan ezagutu zituen hainbat ikasle antifaxista. 1943ko uztailean Antonio D'Ambrosio lider komunista ezagutu zuen eta Napoliko Alderdi Komunista klandestinoan militatzen hasi zen.

Bigarren Mundu Gerran erresistentziarekin aritu zen Val d'Ossolan eta 107. Garibaldi Brigadaren partaide izan zen. Berak mantendu zuen Eugenio Curiel Fronte della Gioventùren sortzailearen gorpua medikuntza fakultatean gordeta askapenaren eguna iritsi zen arte. 1945eko apirilaren 25ean *Corriere della Sera* egunkarian sartu eta *Nuovo Corriere della Sera* egunkariaren bertsioa egin zutenetako bat izan zen.

1953an Pablo Picasso konbentzitu zuen *Gernika* Ameriketako Estatu Batuetatik Milanera eramateko.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   **(Italieraz)** «Morta la partigiana Marisa, che liberò il Corriere della Sera il 25 aprile 1945» *Corriere della Sera* (Noiz kontsultatua: 2017-12-30).
2. 1 2   **(Italieraz)** Zaccherini, Giovanni.  (2016-02-20). «La partigiana Marisa» *Wall Street International* (Noiz kontsultatua: 2017-12-30).
3. ↑   **(Italieraz)** «CLAUDIA RUGGERINI (1922 – 2016)» *Città a misura di donna* 2017-04-28 (Noiz kontsultatua: 2017-12-30).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q42306808

 |

* Wd Datuak: Q42306808
**Amami Ōshima** (japonieraz: 奄美大島, *okinaweraz: Uushima (ウーシマ)*?, amamieraz: *Ushima (ウシマ)*)
 Japoniako itsasoan dagoen uhartea da, Satsunan uhartediaren hegoaldean dagoena. Amami uharteetako uharte handiena da eta Japoniako zazpigarrena.

Geografia
---------

712'35 km²-ko azalera dauka eta 73.000 biztanle ditu. Amami Guntō Parke Kuasi-Nazionalaren barnean dago. Uhartearen kostaldea arrezifeak inguratzen du.

Amami hiria, Tatsugō eta Setouchi herriak eta Uken eta Yamato herrixkak daude bertan. Kai garrantzitsuena Naze kaia da.

Historia
--------

Jatorri bolkanikoa duen uhartean da.

Aintzinatik populatua izan da, indusketek erakutsi dutenez paleolito garaiko tresnak aurkitu dira. 657 urteko Nihon Shoki liburuan aipatzen da lehen aldiz.

VIII mendean, Nara Aroan, Txinako Tang dinastiako gortera zihoazen enbaxadoreek bertan egiten zuten geldialdia. Nakar merkataritza garrantzitsua izan zen uhartean.

1609an samuraiek inbaditu zuten eta 1624 artean Ryukyu erresumaren parte izan zen bazen ere urte horretan Tokugawa shogunerriak bereganatu zuen. Biztanleak azukre kainabera landatzera behartu zituzten.

Meiji berrezarkuntzaren ondoren Ōsumi probintziaren barnean sartu zuten baina ondoren Kagoshima prefeturaren parte bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren estatubatuarrek okupatu zuten 1953an alde egin zuten arte.

1974an Amami Guntō Parke Kuasi-Nazionala eratu zen.

Fauna
-----

Hainbat espezie endemiko baditu, amami untxia eta Lidth belea. Habu (*Protobothrops flavoviridis*) suge pozointsua ere badago. Mangostak sartu zituzten sugeak akatzeko baina orain mangostak berak bihurtu dira arazo, amami untxia kaltetu baitute.

Xibarta baleak bertatik igaritzen dira eta baleak ikustea atrakzio turistiko bihurtu da. Itsas behiaren (*Dugong dugon*) banaketaren iparraldeko muga ere bada.

Laut dortokak Japonian egindako habi bakarra ere Amamin aurkitu zen.

Iruditegia
----------

* Amami hiria.Amami hiria.
* Setouchi herria.Setouchi herria.
* Uhartearen ekialdea.Uhartearen ekialdea.
* Mangladia.Mangladia.
* Kasari hondartza (Amami).Kasari hondartza (Amami).
* Amami untxia.Amami untxia.
* Lidth belea.Lidth belea.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Visitors Guide webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q697278
* Commonscat Multimedia: Amami Oshima

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 256243206
* NDL: 00630480
* NARA: 10037160
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 4098976
* TGN: 1006251
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 1574-001

 |

* Wd Datuak: Q697278
* Commonscat Multimedia: Amami Oshima
*Ordenamiento de Alcalá*.
Dokumentuen aurkibidea.
Errege zigiluak.
**Alkalako Ordenamendua**, Alfontso XI.a Gaztelakoak Alcalá de Henaresen 1348an bildutako gorteetan aldarrikatutako 58 legek osatzen duten taldeari deritzo. Behe Erdi Aroko Gaztelako Koroaren lege korpusaren zati garrantzitsutzat jotzen dira, ordutik, 1505 arte, noiz Toroko legeak aldarrikatu ziren.

Lanak, abokatuen arrakasta suposatu zuen, erromatar joerakoak zirenak, nortzuk, erregeak, monarkiaren boterea gehitzeko zuen interesa ordezkatzen zuten (monarkia autoritario goiztiar bat definitze aldera). Lege sakabanaketaren eta egoera jurisdikzional askoren definizio ezaren ondorioz (tokikoak eta estamentalak), beharrezkoa zen, egoera juridikoa antolatuko zuen araudi bat sortzea.

Edukia
------

Lege berriak aldarrikatzeaz gain (lege horien disposizioen artean beste uneko kontu batzuk ere agertzen ziren, adibidez, kontratu edo testamentuei buruz), existitzen ziren araudi ezberdinak legezko lehentasun ordena bat ezarri zen. Honela, Alkalan aldarrikatutako legeak aplikatu behar zirela ezarrita geratu zen, bigarrenik, Foru Juzgoa eta oraindik erabiltzen ziren tokiko foruak edo estamentalak, eta, hirugarrenik, Zazpi Partidak deritzon kodea. Azkenik, aipaturiko disposizioei buruzko zalantza edo isiltasuna gertatuz gero, erregearen interpretazioa kontutan hartuko litzateke.

Aplikazioa
----------

Alkalak ordenamendua, tokiko foruak zituzten lekuetan aplikatzen hasi zen, Sahagun, Cuenca, León edo Gaztelan kasu, pixkana-pixkana, Errege Forua hartzen joango zirenak, hau "eman" zitzaienean.

Baina, erregeak, Behe Erdi Aroko etengabeko matxinada eta gerra zibiletan lur eta pribilegio emate ezberdinak onartuta ikusi nahi zituzten nobleen presioaren aurrean amore eman behar izan zuen, bereziki, bere amama Maria Molinakoaren erregeordetzapean egon zen urte nahaspilatsuetan, oraindik adin txikikoa zenean eta bere aita Fernando IV.a Gaztela eta Leongoa oraindik adin txikikoa zenean.

Nobleek, 1138an, Alfontso VII.a Leongoarekin Najeran izandako aurrekariak argudiatu zituzten, eta, azkenik, pribilegio fiskal eta judizialetaz gozatu ahal izan zuten, aurretik jaurerrikoak ziren lurrak, baldintza batzuetan mantentzea, eta, batez ere, gizonaberats bezala sendotzea, noble boteretsuak, jada, noble zaldunetatik argi ezberdintzen direnak, eta, jakina, baita gainontzeko gizon libreetatitk ere.

Hemendik aurrera, Gaztelako Koroan, argi ezberdinduko dira errege herriko lurrak, erregearen jurisdikziopekoak direnak, eta jaurerrikoak, jaun baten jurisdikziopean (noble laiko edo eklsesiastiko bat).

Alkalako Ordenamenduan aldarrikatutakoa, denbora luzez egon zen indarrean, lege horretan ezarritako ordena, ondoren Aro Modernoko bilketetan bildua, XIX. mendearen amaiera aldera Kode Zibila aldarrikatu zen arte indarrean egon zela kontutan izanda.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q976192
* Commonscat Multimedia: Ordenamiento de Alcalá

---

 |

* Wd Datuak: Q976192
* Commonscat Multimedia: Ordenamiento de Alcalá
**Claudia Albertina Ruiz Sántiz** (San Juan Chamula, Chiapas, Mexiko, ) ezaguna da tzotzil jatorriko lehen chef emakumezkoetako bat izateagatik, nazioartean ezaguna. *2021eko* *Munduko 50 jatetxe onenen* zerrendan dago, Ostalaritzan Aintzindaria sailean saritua, eta, zerrendaren arabera, gazte berritzailetzat hartzen dute gastronomiaren munduan. Ekarpen nagusietako bat sukaldaritzako jakintzetako osagai tradizionalak errespetatzea eta erreskatatzea da.

Gainera, Chiapasko Zientzia eta Arte Unibertsitatean Gastronomiako lizentziatura egin eta tesi bat bere ama-hizkuntzan argitaratu duen lehen emakume indigena tzotzila da.

Ibilbidea
---------

Gaztetatik sortu zitzaion sukaldaritzarekiko zaletasuna, eta 17 urterekin graduatu zen Chiapasko Zientzia eta Arte Unibertsitateko Gastronomiako lizentziaturan. Han, 2012an, tesi bat egin zuen: errezeta-liburu bat tzotzileraz eta gaztelaniaz. Albertinaren arabera, kosmogoniaren jatorria elikagaietan zera da: dena unibertsoari lotua dagoela eta dena dela bizia.

> "*Sorora joaten garenean, lurrari baimena eskatzen diogu ereiteko. Denak du ziklo bat, eta errespetatu egin behar dugu; zoritxarrez, hori galtzen ari da, eta horregatik dago naturaren deia, unibertsoarekin deskonektatu gara, gogoratu behar dugu, hark ematen digun bezala, guk itzuli egin behar diogula*".
> 
> 

Slow food mugimenduaren sustatzaile aktiboa da, eta janariaren plazera, kontsumo kontzientea eta planetaren jasangarritasuna sustatzen ditu, natura eta animaliak errespetatzen dituzten laboreen bidez.

Pujol eta Máximo Bistrot-en sukaldean lan egindakoa da. Gainera, René Redzepi sukaldariaren gida gastronomikoa izana da. Harekin denboraldi bat eman zuen Chiapasko Goietan barrena.

2016az geroztik, Chiapaseko, San Cristobal de Las Casas hirian jatetxea du () eta bertan bi eskaintza garatzen ditu, Kokono sukaldaritza tradizionala eta Albertina Chefaren berezko sorkuntza () 

Gaur egun Chef Claudia Santiz bere estatuaren aberastasuna eta indigena gazteen eskubideak sustatzean dabil sukaldaritzak zabaltzen dizkien bidetik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Claudia Ruiz Sántiz, una mujer tzotzil en la lista de los mejores 50 chefs del mundo» *MXCity | Guía de la Ciudad de México* 2021-05-11.
2. 1 2   Arteaga, José Roberto.  (2021-07-19). «Mujeres Poderosas | Claudia Albertina Ruiz Sántiz, joven promesa de la gastronomía» *Forbes México*.
3. 1 2   «Claudia Albertina Ruíz Sántiz, conoce a la chef tzotzil que es promesa de la gastronomía mundial» *www.gastrolabweb.com*.
4. ↑   «Ella es Claudia Ruiz, la chef que puso a la gastronomía chiapaneca en la mira del mundo» *El Financiero*.
5. ↑   «Claudia Albertina Ruíz Sántiz, conoce a la chef tzotzil que es promesa de la gastronomía mundial» *www.gastrolabweb.com*.
6. ↑   «Claudia Albertina Ruiz, la chef tzotzil que promueve el valor de la alimentación» *Reporte Indigo*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111357010
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 298761329
* LCCN: no2013034658

 |

* Wd Datuak: Q111357010
**Claudia Irene Celedón Ureta** (1966ko abuztuaren 15an jaioa) Txileko telebista, zinema eta antzerki aktorea da. Antzerkiko aktore onenaren Altazor Saria irabazi zuen *Mujer gallina* antzezlanean egindako paperagatik, eta Cartagenako Nazioarteko Zinemaldian saritua izan zen *Gatos viejos* filmean egindako lanagatik. Andrea García-Huidobro aktorearen ama da, eta Cristián García-Huidobroren emazte ohia.

Biografia
---------

Claudia Celedón Jaime Celedón aktore eta publizistaren eta Bernadette Uretaren alaba da. 

Antzerki ikasketak egin zituen Gustavo Meza eskolan. TVN *El juego de la vida* telesaileko aktoreen parte izan zen, eta Canal 13 telesailetan: *Las herederas*, *Matilde dedos verdes*, *Bravo*, eta *Fuera de control*. *De chincol a jote*, *Jaguar Yu* umore programetan eta *Sábados gigantes-en* "Los Eguiguren" tartean ere lan egin zuen.

*Celedónek Matar a un boyscout*, *Amigos* laburmetraietan eta *The Sentimental Teaser* eta *La vida me mata* filmetan parte hartu du. 2008an emakumezko aktore onenaren Pedro Sienna saria irabazi baitzuen, eta Altazor baterako izendatu zuten. 

Antzerkian, *Ser un romántico viajero*, *Ingenuas Palomas*, *Cariño Malo*, *Malinche*, *Sidhartha*, *El Seductor* eta *Madame de Sade* lanetan aritu zen, besteak beste. Horrez gain, Bareatoa eta Hermanos Martínez Internacional-en sorkuntza kolektiboan jardun eta parte hartu du.

2004an Altazor saria jaso zuen *La Mujer Gallina* lanagatik. Urte horretan bertan *La Perra* film laburrean lan egin zuen, *Geografía del deseo* TVN telesailean, eta El Taller de los celos antzezlanean. Gabriela Mistral ere antzeztu zuen *La pasajera* izeneko poetaren proiektu biografikoan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Vial, M. Soledad.  (7 August 2016). «Del teatro a la política, los mundos de Jaime Celedón, bajo la mirada de su hijo» *El Mercurio*.
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «'La vida me mata' gana el máximo galardón en los premios Pedro Sienna» *El Mercurio* 31 January 2008.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Valderrama, Carlos.  (7 February 2008). «Claudia Celedón anticipa su interpretación de Gabriela Mistral en 'La Pasajera'» *El Mercurio*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5771734
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 68690564
* ISNI: 0000 0001 1950 8136
* GND: 130295795
* LCCN: no2006089164
* SUDOC: 164711600
* CineChile: url

 |

* Wd Datuak: Q5771734
**Alejandro Gorostiaga Orrego** jenerala (La Serena, 1840ko maiatzaren 12a - Santiago, 1912ko urriaren 30a) Txileko militarra zen.

Aitaren eta amaren aldetik euskaldunen ondorengoa zen. 1857ko urtarrilean Txileko Eskola Militarrean sartu zen, 1878ra arte zerbitzuak emanez.

1879an Txileko Armadara itzuli zen, Txile, Bolivia eta Peruren arteko Ozeano Bareko Gerra piztu zenean. Urte horretako maiatzean, Coquimbo 1 izeneko batailoi mobilizatuaren komandante izendatu zuten. Pisaguako eraso eta hartzean parte hartu zuen, baita Dolores eta Tacnako guduetan ere.

Txileko militar honen egintza nagusia Huamachucoko gudua izan zen, 1883ko uztailak 10ean gertatu zena, Andrés Avelino Cáceresek zuzendutako Peruko armada garaitua izan zenean. Han, arerio ziren ofizial guztiak hiltzeko agindu zuen, Peruko armada, eta ez armada erregularra, montonera bat zelakoan. Gudu hau, Ozeano Bareko Gerran, magnitude handiko azkenekotzat hartzen da, ondorengo gudu bakanak oso txikiak direlarik.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2832454
* Commonscat Multimedia: Alejandro Gorostiaga Orrego

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 38370387
* ISNI: 0000 0000 2884 7693
* LCCN: n85307041
* Biografías BCN: url

 |

* Wd Datuak: Q2832454
* Commonscat Multimedia: Alejandro Gorostiaga Orrego
**Alkazar jenerala** (frantsesez: *général Alcazar*) Tintinen abenturetako fikziozko pertsonaia bat da.

San Theodoros errepublikako agintaria, boterera bere betiko arerioa zen Tapioca jenerala kargutik kendu zuen iraultzaren ondoren iritsi zen. Egoera horretan ezagutu zuen Tintinek, Belarri Hautsia komikian, jeneralaren zelai laguntzaile izendatua izan zena. Handik denbora batera beste matxinada bat egon zen, eta Tapiocak hartu zuen agintea. Alkazarrek Europara ihes egin behar izan zuen, eta, zenbait lanbidetan aritu ondoren, Ramon Zarate izaten amaitu zuen, laban jaurtitzailea, lanbide hau ere azkenean utzi egin behar izan zuelarik, bere lankidea zen Chiquito (Kristalezko 7 bolak) joan zenean. Tintinek berriz topo egiten du Alkazar iheskor batekin Europan, Dawson nardagarriarekin gerra materialaren erosketa negoziatzen San Theodorosen boterera itzultzeko erabiltzeko asmoarekin, azkenean lortu zuena. Baina berriz ere, Tapiocak, Borduriako Plekszy-Gladzen laguntzarekin, matxinatu eta garaitu egin zuen. Alkazar, orduan, oihanean babestu zen gerrillari talde batekin, Pikaroak. Tintinen etsai handia eta garai hartan Tapiocaren erregimeneko kide zen Sponsz koronelak antolatutako konplot batek Tintin, Tournesol profesorea, Haddock kapitaina eta Bianca Castafiore sopranoa San Theodorosera erakartzen ditu beraiengandik libratzeko. Protagonistak, orduan, oso argaldua zegoen Alkazarren armada errebeldera batzen dira (Tintin eta Pikaroak) boterea berriz lortzen lagunduz, baina odol isurketarik ez egotekotan, jeneralak gogo txarrez onartzen duena.

Alkazar jenerala haserrekorra, oldarkorra eta apur bat latza da. Ez dio ezeri beldurrik, bere emazte izugarria den Peggyri izan ezik. Bere adimen ez oso zorrotzak soilik 49 kabo eta 3487 koronel zituen armada baten buru joatera eraman zuen, funtsean pertsona ona den arren.
**Aleix Gómez Abelló**,  (Sabadell, Katalunia, 1997ko maiatzaren 7a), eskubaloian Espainiarekin aritzen den kirolaria da..

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta brontzezko domina eskuratu zuen eskubaloian, Espainia ordezkatuz; Frantziako taldearen (urrezko domina) eta Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Espainia.

Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Julen Aguinagalde, Rodrigo Corrales, Alex Dujshebaev, Raúl Entrerríos, Ángel Fernández Pérez, Adrià Figueras, Antonio García Robledo, Aleix Gómez, Gedeón Guardiola, Eduardo Gurbindo, Jorge Maqueda, Viran Morros, Gonzalo Pérez de Vargas, Miguel Sánchez-Migallón,Daniel Sarmiento Melián eta Ferran Solék.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Eskubaloia, gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Aleix Gómez Abelló» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  "Aleix Gómez Abelló" *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q42319564

 |

* Wd Datuak: Q42319564
**Conejos konderria** (ingelesez: *Conejos County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Conejos da. 2010eko zentsuaren arabera 8.256 biztanle zituen, Conejos kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Conejos konderriak 3.343,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,24 ura dira. Beste 3.334,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,4 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 8.256 pertsonetatik 8.071 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.620 dira. 12 beltzak edo afroamerikarrak. 47 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 18 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 24 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 80 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312455
* Commonscat Multimedia: Conejos County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132536455
* LCCN: n81113359
* **Lekuak**
* OSM: 1411342
* TGN: 2000202

 |

* Wd Datuak: Q312455
* Commonscat Multimedia: Conejos County, Colorado
**Alejandro Díaz-Alberdi** (Piki) 7 goleko polo jokalari profesional argentinarra da. Bere jardunbidearen fase batean 10 goletan baloratu zen, polo jokalari batek jaso dezakeen handicap handiena. Diaz-Alberdik, Dutta Corp polo taldeko eta La Mancha Polo taldeko jokalariak bere ibilbidean txapelketa garrantzitsu asko irabazi ditu mundu osoan zehar, besteak beste, Argentinako Irekia behin, Britainiar Irekia, Queens kopa, Soto Grande urrezko eta zilarrezko kopa. Copa Republica Argentina, Camara de Disputados eta beste hainbat.  

20 urteko ibilbidean Diaz-Alberdik lehiaketa nagusietako asko irabazi ditu, 1996ko Argentinako Irekia barne.

Hasierako urteak
----------------

1963ko apirilaren 1ean jaio zen Buenos Airesen, Juan Jose Diaz Alberdi eta Emma Martinen semea. 5 anai-arreba ditu: Juan Jose, Luisa, Dolores, Victoria eta James. 14 urterekin hasi zen poloan jokatzen, ¨LA LUISA¨ izeneko bere zelaian. 14 urterekin Potrillos kopan jokatu zuen.

Karrera
-------

Hiru urtez jarraian irabazi zuen Camara de Disputados kopa. 1993, 1999 eta 2005ean Britainia Handiko Irekia irabazi zuen Alcatel, Pommery eta Dubai taldeak integratuz. 1996an Argentinako Irekia irabazi zuen Indios Chapaleufu 2rekin. Sotograndeko Urrezko eta Zilarrezko kopak irabazi zituen. 2009an Ellerstina urrezko kopa irabazi zuen. 2015ean bere seme Lucas La Mantxan jokatzen zuela irabazi zuen Republica Argentina kopa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4714517
* Commonscat Multimedia: Alejandro Diaz-Alberdi

---

 |

* Wd Datuak: Q4714517
* Commonscat Multimedia: Alejandro Diaz-Alberdi
**Almandozko tunela** Nafarroako Belate mendatearen iparraldeko maldan dagoen tunel bat da, Baztango Almandoz herriaren lursailetan, hortik bere izena. Belateko tunela hurbil du, maldan gora eta hegoaldean. Bertatik N-121-A errepidea igarotzen da.

Historia
--------

1993an eraikitzen hasi eta 1997ko azaroaren 29an inauguratu zen, Belateko tunela eta Belateko errepide berriarekin batera. Honek 21 kilometroko luzeera du, bide zaharrak baino 5 kilometro gutxiago eta kasik osotasunean berria, errepide zaharreko 4 kilometro besterik ez baitzituzten aprobetxatu. Obren ondorioz 18 minutuz arindu ziren Iruñea eta Baztan-Bidasoaren edo eta Ultzamaren arteko bidaiak.

Eraikuntza lanek 11.454 milioi pezetako gastua suposatu zuten. Horietatik 3.900 Europar Batasunak ordaindu zituen eta gainontzekoak Nafarroako Gobernuak.

Belateko tunelak 1.220 metroko luzera du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Joan Karlos Espainiakoak Belateko tunela eta Gerindako parke eolikoa inauguratu ditu. 2007ko azaroaren 29a. El Pais.com **(Gaztelaniaz)**
2. ↑    [ «"Belateko tunelak zabalik" artikulua-(Mugairen hasten baita
Belateko malda unitate didaktikoa. Ikasbil)»] (pdf) *Egunkaria* 1997ko azaroak 29.

Ikus gainera
------------

* Belateko tunela

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25475875

 |

* Wd Datuak: Q25475875
**Alejandro Baltazar Maldonado Aguirre** (Guatemala Hiria, 1936ko urtarrilaren 6a) Guatemalako politikari eta abokatua da, Guatemalako Errepublikako presidente ohia, eta 2015eko irailaren 3tik 2016ko urtarrilaren 14ra arte jardun zuen presidente karguan, Otto Perez Molinak kargua utzi ondoren. Aurretik, Errepublikako Kongresuak presidenteorde izendatu zuen urte bereko maiatzaren 14an, Roxana Baldettik kargua utzi ondoren, hau, ustez, "La Línea" bezala ezagutzen den kontrabandoko sarean sartu zelako. Maldonado Aguirre Askapen Nazionalerako Mugimendua alderdiko diputatua izan zen Julio César Méndez Montenegro lizentziatuaren agintaldian, Hezkuntza ministroa Carlos Arana Osorio jeneralaren agintaldian, Guatemalako enbaxadorea Nazio Batuen aurrean 1974 eta 1980 artean, eta Guatemalako Konstituzio Gorteko magistratua hainbat alditan.

Otto Fernando Pérez Molina presidente ohiak 2015eko irailaren 3an kargua utzi ondoren, Maldonado Aguirre Guatemalako Errepublikako presidente izendatu zuten, 2016ko urtarrilaren 14an amaitu zen konstituzio-aldia amaitzeko, Guatemalako Errepublikaren historiako berrogeita bederatzigarren presidentea bihurtuz.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q19914009
* Commonscat Multimedia: Alejandro Maldonado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 13704199
* ISNI: 0000 0000 2622 0424
* BNE: XX1256857
* GND: 1057442305
* LCCN: n84030562

 |

* Wd Datuak: Q19914009
* Commonscat Multimedia: Alejandro Maldonado
**Aljeriako Herriaren Alderdia** (frantsesez: *Parti du peuple algérien* edo *PPA*) edo 1937ko martxoaren 11n sortu zen, Frantziak Etoile nord-africaine (ENA) edo Ipar-Afrikako Izarra debekatu ondoren. PPAk, Aljeriako herriaren askatasuna aldarrikatu zuen 1938an.

Frantziak alderdiko lau buruzagi atxilotu zituen 1937ko urriaren 27an, "frantsesen kontrako jarduera" egiteagatik, desegindako alderdi bat berriz sortzeagatik eta Frantziaren burujabetzari kalte egiteagatik. Azaroaren 2an hasi zen haien aurkako epaiketa. Auzi hartaz baliatu ziren alderdiaren aldarrikapenak gogorarazteko, hala nola Aljeriaren askatasuna eta independentzia.

Frantziak errepresio gehiagorekin erantzun zuen. 1938ko martxoan 10 buruzagi atxilotu zituzten, 1939ko irailean alderdia debekatu zuten, Hitlerren Alemaniaren lagun izatea leporatuta, eta urriaren 4an beste 28 arduradun atxilotu zituzten.

Alderdiak klandestinitatean jarraitu zuen bere ekinbidea, eta errepresioak are gogorrago jo zuen. 1945eko maiatzaren lehenean 20.000 lagunek manifestazioa egin zuten Aljerren. Ondoren, Setif-eko sarraskia gertatu zen.

1946an Messali Hadj alderdiko liderra askatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Simon, Jacques, 1933-.  (2005). *Le PPA : le Parti du peuple algérien, 1937-1947.*  L'Harmattan ISBN 2-7475-8528-X. PMC 61178394. (Noiz kontsultatua: 2020-01-24).
2. ↑   «Arrestation de quatre dirigeants du Parti du peuple algérien» *L'Humanité* 1938/2/28 (Noiz kontsultatua: 2020/1/24).
3. ↑   «L'Echo d'Alger : journal républicain du matin» *L'Echo d'Alger : journal républicain du matin* 1938/3/12 (Noiz kontsultatua: 2020/1/24).
4. ↑   Mostefai, Chawki.  (2015/5/8). «Les préparatifs du 8 mai 45» *Le quotidien d'Algérie* (Noiz kontsultatua: 2020/1/24).
5. ↑   Mostefai, Chawki. *Afin que nul n'oubli l'histoire de l'Algérie.*  (Noiz kontsultatua: 2020/1/24).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3366385
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140497949
* ISNI: 0000 0000 9529 999X
* BNF: 122474201 (data)
* GND: 4739036-0
* LCCN: n85381789
* SUDOC: 028943546
* BIBSYS: 90722134
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q3366385
**Am izarrak** edo **lerro metalikodun izarrak** euren espektruak zinka, estrontzioa, kobrea, zirkonioa eta barioa bezalako metalentzat (hortik m hizkia) xurgapen lerro indartsu eta sarritan aldakorrak, eta kaltzioa eta/edo eskandioa bezalakoentzat gutxiegitasunak dituzten izarrak dira. Eduki anomalo hauek argia hobeto xurgatzen duten elementuren batzuk azalera bultzatuak izateagatik gertatzen da, beste batzuk, grabitatearen ondorioz hondoratu egiten diren bitartean. Efektu hau soilik errotazio abiadura baxua bada gertatzen da.

Ohi, A motako izarrek azkar biratzen dute, baina Am izar gehienak bi izarren errotazioa itsasaldiaren indarraren ondorioz moteldua izan den sistema bitar baten zati dira.

Lerro metalikodun izarrik ezagunena Sirio da (α Canis Majoris). Ondorengo taulan mota honetako zenbait izar agertzen dira, euren itxurazko magnitudearen arabera sailkatuak.

| Izena | [Bayer izendapena]] edo beste izen bat | Itxurazko magnitudea |
| --- | --- | --- |
| Sirius | α Canis Majoris | -1,47 |
| Cástor Ba | α Geminorum Ba | +2,91 |
| Deneb Algedi Aa | δ Capricorni Aa | +3,2 |
| Épsilon Serpentis | ε Serpentis | +3,71 |
| Mizar B | ζ Ursae Majoris B | +3,95 |
| Alfa Volantis | α Volantis | +4,00 |
| Acubens A\* | α Cancri A | +4,25 |
| Alkurhah A | ξ Cephei A | +4,26 |
| Mu Orionis Aa | μ Orionis Aa | +4,31 |
| Theta1 Crucis | θ1 Crucis | +4,33 |
| Ípsilon Ophiuchi | υ Ophiuchi | +4,63 |
| Beta Horologii | β Horologii | +4,96 |
| Alrisha B | α Piscium B | +5,23 |
| Tau3 Gruis | τ3 Gruis | +5,72 |
| 24 Ursae Minoris | HD 166926 | +5,77 |
| WW Aurigae\* | HD 46052 | +5,82 |

\* WW Aurigae eta Acubens A bi osagaiak Am izarrak diren izar bitarrak dira

Ikus, gainera
-------------

* Izar berezi
* Izar errotazio

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q451152

 |

* Wd Datuak: Q451152
**Alzeo**|  Alzeo eta Safo, K.a. 470 aldean |
| Datu pertsonalak |
| **Jatorrizko izena** | Ἀλκαῖος / Alkaĩos |
| **Jaio** | K.a. 630 aldean |
|  | Mitilene (Lesbos) |
| **Hil** | K.a. 580 aldean |

**Alzeo Mitilenekoa** (antzinako grezieraz: Ἀλκαῖος, *Alkaĩos*; latinez: *Alcaeus*; Mitilene, K.a. 630 aldean - K.a. 580 aldean) poeta grekoa izan zen.

Bizitza
-------

Alderdi aristokratikoaren alde agertu zen tiranoen kontra eta horregatik erbesteratu behar izan zuen; gero, Mitilenera itzuli zen. Kanta satiriko eta iraultzaileak, ereserki eta mahai kantak moldatu zituen, baita erotikoak ere, gizonen zein emakumeen edertasuna goretsiz. Obra horietatik zati gutxi iritsi dira gaur egunera arte. Kantu batean Saforekiko miresmena adierazi zuen. Teokrito eta Horaziok haren olerkera hartu zuten eredu, eta bigarrenak alkaiko izenez ezagutu zen ahapaldia metrika latinora egokitu zuen bere odetan.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2015/06/08 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
**Collingsworth konderria** (ingelesez: *Collingsworth County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wellington da. 2010eko zentsuaren arabera 3.057 biztanle zituen, Collingsworth kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Collingsworth konderriak 2.381,03 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,28 ura dira. Beste 2.378,75 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,28 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 3.057 pertsonetatik 2.853 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 916 dira. 122 beltzak edo afroamerikarrak. 41 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 33 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111647
* Commonscat Multimedia: Collingsworth County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 147755887
* LCCN: n81066301
* NARA: 10047023
* **Lekuak**
* OSM: 1810726
* TGN: 2001960

 |

* Wd Datuak: Q111647
* Commonscat Multimedia: Collingsworth County, Texas
**Chos Malal** Neuquén (Argentina) probintziaren iparraldean dagoen hiria da, izen bereko departamenduaren burua.

Toponimia
---------

Bere izena maputxe hizkuntzatik dator eta "korta horia" esan nahi du, harana inguratzen duten muinoetan nagusi den arroka sedimentario motaren (harri lauza) kolore nabarmenaren izen deskribatzailea.

Historia
--------

1887ko abuztuaren 4an sortu zuen Manuel José Olascoaga koronelak "IV División" gotorlekutik, Neuquén Lurraldeko lehen probintzia hiriburua izanik (haren aurretik Ñorquín eta Campana Mahuida gotorlekuak) 1904ra arte, probintziako agintarien egoitza Neuquén hirira eraman zutenean.

Chos Malal-en fundazioak Andeetako mendikatearen bi aldeen arteko abere-bideak kontrolatzeko helburuari eutsi zion, eta kontrabandista eta "abere-lapur" talde bat Varvarco-n kokatutako gotorleku moduko batetik kanporatu eta gutxira egin zen.

Garai hartako Gobernu Etxearen eraikin zaharra gordetzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q288993
* Commonscat Multimedia: Chos Malal

---

* **Lekuak**
* TGN: 1019312

 |

* Wd Datuak: Q288993
* Commonscat Multimedia: Chos Malal
Plaka tektonikoen mapa. Cocosko plaka maparen erdian dago, urdinez margotua. Alboetan ditu Pazifikoko plaka, Hego Amerikako plaka, Karibeko plaka, Ipar Amerikako plaka eta Nazcako plaka.
**Cocosko plaka**, Ozeano Barean dagoen plaka tektoniko bat da, Erdialdeko Amerikaren mendebaldeko kostaldea hartzen duena. Cocosko plaka, sorreran, Pazifikoko plakatik banatu zen, itsasoaren hondoan; zehazki, geologoek Nazca-Cocos Banaketa Sistema deitzen duten gune konplexuan. Subduzitzean, hain dentsoa ez den Karibeko plaka ekialderantz bultzatzen du. Subdukzioan, ertz nagusia gorantz berotzen da, eta bere ura gehitzen dio gaineko geruzari. Astenosferako geruzan, geruzako harkaitza urtu egiten da, magma sortzeko. Ondorioz, subdukzioaren ertzetik ipar-ekialdera, Costa Ricatik Guatemalarainoko sumendi arkua dago, bai eta iparraldean urrutirago hedatzen den eraztun sismiko bat ere, Mexikon.

Cocosko eta Karibeko plaken xehetasunak
---------------------------------------

Ipar-ekialdeko eta ekialdeko ertzak, Ipar Amerikako plakaren, Karibeko plakaren eta Hego Amerikako plakaren azpiko subdukzioguneetako muga konbergenteak dira. Cocosko plakak, hegoaldean, Nazcako plakarekin muga dibergentea du; bai eta, mendebaldean, Pazifikoko plakarekin ere. Cocosko eta Nazcako plakak duela 23 milioi urte gorantz hautsi zen Farallongo plakaren hondarrak dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q386615
* Commonscat Multimedia: Cocos tectonic plate

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q386615
* Commonscat Multimedia: Cocos tectonic plate
**Kuba eta Estatu Batuen arteko muga** Karibe itsasoaren eta Mexikoko Golkoaren arteko nazioarteko muga da, Ipar Atlantikoan. 1977ko akordioak eta 2017. urteko itunak definitzen dute.

1977ko akordioa behin-behinekotzat hartu zen hasieran Fidel Castro Kubako Ministroen Kontseiluko presidentearen eta Jimmy Carter Estatu Batuetako presidentearen administrazioetan, nahiz eta Estatu Batuetako Senatuak ez zuen babestu; beraz, bi herrialdeek 2017ra arte itxaron zuten itun berri bat sinatu zutenean, eta Mexikoko Golkoan sektore mugakidearen konfigurazioak zituzten.

Muga ofizialari buruzko akordioek ez dute barne hartzen Kubako uhartearen eta Navassa uhartearen arteko mugapenik. Azken hori Estatu Batuek okupatzen dute eta Haitik erreklamatzen du. Horrez gain, Guantanamoko Badiako Ontzi-Basearen Kubako hegoaldean dagoen enklabe militarra ere ez dute barne hartzen. Azken horrek bi nazioen arteko lurreko muga sortzen du, Caimanera udalerrian, baina Kubako gobernuak ez du muga hori onartzen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «United States and Cuba Sign Maritime Boundary Treaty» *Cuba trade* 19 de enero de 2017.
2. ↑   «¿Cuánto y cómo paga EE.UU. a Cuba por el alquiler de Guantánamo?» *BBC Mundo* 21 de marzo de 2016.
3. ↑   «Una mirada cercana a la base naval en Guantánamo» *Diario Granma* 17 de mayo de 2018.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17351739

 |

* Wd Datuak: Q17351739
**Clonezilla** NCHC Free Software Labsek garatutako informatika programa da. Aplikazio librea da, beraz printzipioz edonork lagundu lezake bere bilakaeran. GNU GPL bigarren bertsioko lizentziarekin argitaratu zen.

Erabilpena
----------

Disko gogorren klonak egiteko erabiltzen da. Esate baterako, USB arkatz auto-abiarazle batean disko gogor handi baten irudia egin daiteke. Irudi horrekin, geroago, disko gogor hori irudia egin zen unean zegoen bezala utz daiteke.

* Gailu edo partizio batetik irudi bat egin daiteke.
* Irudi batetik partizio bat edo disko oso bat irudia egin zenean bezala utz daiteke.

Bateragarri
-----------

Honako formatuekin erabil daiteke: ext2, ext3, ext4, reiserFS, reiser4, xfs, jfs, btrfs (GNU / Linux), FAT12, FAT16, FAT32, NTFS (MS Windows), HFS + (Mac OS), UFS (FreeBSD), NetBSD, OpenBSD, minix (Minix), vmfs3 (VMFS5) VMWare ESX.

Klonatu daitezke GNU/Linux, MS Windows, Mac OS (Intel oinarrikoa), FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, Minix eta VMWare ESX.

32 bit (x86) eta 64 bit (x86-64) sistemetan erabil daiteke.

Antzeko aplikazioak
-------------------

* True Image®
* Norton Ghost®

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Gaztelaniaz)** Clonezilla[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo loturak
-------------

* **(Ingelesez)** Webgune ofiziala
* **(Ingelesez)** Clonezilla SourceForge project
* **(Ingelesez)** Clonezilla Freshmeat project
* **(Ingelesez)** Clonezilla Live CD/USB changlog in stable version
* **(Ingelesez)** News
* **(Ingelesez)** www.clonezilla.org/forum/
**Alisa Sergeievna Krylova**, errusieraz: Алиса Сергеевна Крылова, (Mirny, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1992ko ekainaren 21a) errusiar supermodelo, kazetari eta idazlea da. 2010eko *Mrs. Russia* eta 2011ko *Mrs. Globe* edertasun-lehiaketak irabazi zituen.

Ekonomia eta Zuzenbidea ikasi zuen Herrien Arteko Adiskidetasunaren Errusiar Unibertsitatean. Ondoren, teologia masterra ikasi zuen Riazango Estatu Unibertsitatean. 2019az geroztik *L'Officiel Deti* (errusieraz: L'Officiel Дети) haurren aldizkariaren erredakzioburua da. 2021an *Ledi* (errusieraz: «Леди») izenburuko liburua argitaratu zuen.

Liburuak
--------

* *Ledi*, errusieraz: «Леди» (2021)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .

Kanpo estekak
-------------

* Alisa Krylovaren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q37320702
* Commonscat Multimedia: Alisa Krylova

---

 |

* Wd Datuak: Q37320702
* Commonscat Multimedia: Alisa Krylova
**Colleton konderria** (ingelesez: *Colleton County*) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Walterboro da. 2010eko zentsuaren arabera 38.892 biztanle zituen, Colleton kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Colleton konderriak 2.935,2 kilometro koadro ditu. Horietatik 198,9 ura dira. Beste 2.736,3 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 13,25 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 38.892 pertsonetatik 22.830 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.094 dira. 15.109 beltzak edo afroamerikarrak. 308 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 125 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 24 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 489 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502473
* Commonscat Multimedia: Colleton County, South Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134874983
* ISNI: 0000 0004 0432 095X
* NARA: 10040055
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1857001
* TGN: 2001739

 |

* Wd Datuak: Q502473
* Commonscat Multimedia: Colleton County, South Carolina
**Ana María Parra Gómez** (Donostia, 1928) gipuzkoar emakume pintorea da. Margolaritza munduan benetako aintzindaria izan da, Donostian XX. mendeko garrantzitsuenetariko bat.

Biografia
---------

Hamabost urte zituela, Ascensio Martiarena pintorearen estudioan hasi zen ikasten, eta, maisuak egin ohi zuen moduan, Ana Mari Parrak ere urteak eman zituen marrazketa menderatzen margotzen hasi aurretik.

Era berean, kartelgintza, publizitatea eta diseinua landu zituen Martiarenaren estudioan, eta 1950. urtean *Chicas* aldizkarian hasi zen lanean, aldizkari horren erredakzioa Madrilen egon arren Donostian argitaratzen zen-eta. Ilustrazioak egiten zituen aldizkari hartarako, gehienbat modari buruzkoak, alor horretan espezializatu baitzen. Gipuzkoako Artisten Elkartearen sorreran hartu zuen parte, bestetik.

1955ean egin zuen bere aurreneko bakarkako erakusketa, Iruñeko Ibáñez Aretoan. Hurrengo urtean, Parisera joan zen, eta bertan eman zuen denboraldi bat. Aldizkarietarako lana utzi eta erretratuan espezializatu zen, nahiz eta 60ko hamarkadan, seme-alabak hazten ari zela, erakusketa askorik egin ez. 1970etik aurrera, ordea, buru-belarri ekin zion pintatzeari eta bere lanak erakusteari, eta hamarkada hartan erakusketa ugari egin zuen, Donostian gehienbat, baita sariak eskuratu ere. 80ko hamarkadan harreman profesional estua izan zuen Donostiako Etxeberria Galeriarekin, eta bertan erakutsi zituen bere lanak. Azken urteotan talde-erakusketetan parte hartu izan du gehienbat, betiere estilo tradizionaleko koadroak aurkeztuz.

2020an bere omenezko erakusketa antolatu zen. Zoritxarrez, COVID19ak eragindako konfinamendua mugatu zuen bere eragina.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* Beñat Parraren elkarrizketa Hirutxuloko Hitzan, 2020/11/20an.
* Ana Maria Parraren argazkia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12253416
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 117930
* Lur: 04750/eu\_p\_0676/p0676

 |

* Wd Datuak: Q12253416
**Codington konderria** (ingelesez: *Codington County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Watertown da. 2010eko zentsuaren arabera 27.227 biztanle zituen, Codington kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Codington konderriak 1.857,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 74,25 ura dira. Beste 1.783,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,66 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 27.227 pertsonetatik 26.195 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 433 dira. 88 beltzak edo afroamerikarrak. 512 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 121 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 309 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489075
* Commonscat Multimedia: Codington County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145422618
* LCCN: n81024950
* **Lekuak**
* OSM: 1739801
* TGN: 2001784

 |

* Wd Datuak: Q489075
* Commonscat Multimedia: Codington County, South Dakota