**Estela Giménez Cid** (Madril, 1979ko martxoaren 29a) madrildar gimnasia erritmikoko kirolari ohia da, munduko txapelduna bi aldiz eta urrezko domina Atlantako 1996ko Joko Olinpikoetan. Ondoren, entrenatzaile, publizitate-modelo eta telebistako aurkezle lanetan aritu da. *Kirol Eskola* edo *Insert Coin* programen buru izan zen, eta 2012ko urtarrila arte izan zuen ardura.1989. urtearen inguruan, gimnasia erritmikoa egiten hasi zen Alacanteko Club Atlético Montemarren. 1994an Espainiako selekzio nazionalean sartu zen, multzoen modalitatean, hau da, gimnasta bat baino aritzen diren modalitatean, gehienetan 5 gimnasta izaten dira. Orduz geroztik, lehiaketa ofizialetan lortutako domina guztiak espainiar multzoko kide izanda lortu zituen. Urte berean, zilarrezko domina lortu zuen Parisko Munduko Txapelketako lehiaketa orokorrean. Horrez gain, brontzezko bi domina lortu zituen bi finaletan, aparatuen arabera: 6 sokakoan eta 4 eraztunekoan eta 4 mazakoan. 1995ean, Gimenezek Pragan Europako Txapelketa jokatu zuen. Bertan, Europako txapeldunorde izendatu zuten 3 pilota eta 2 zintako lehiaketan, eta brontzezko beste bi domina lortu zituen lehiaketa orokorrean eta ekitaldi horretako 5 aroren finalean. Urte horretan bertan, Vienako Munduko Txapelketako 3 pilota eta 2 zintako lehiaketan, munduko txapelduna izan zen lehen aldiz. Urrezko domina horretaz gain, zilarrezko bi domina irabazi zituen lehiaketa orokorrean eta 5 aroaren lehiaketan.

1996an, munduko bigarren titulua irabazi zuen Budapesteko Munduko Txapelketako 3 pilotaren eta 2 zintaren finalean. Lehiaketa orokorrean zilarrezko domina ere irabazi zuen. Urte hartan lortu zuen kirol-lasterketan arrakasta handiena, Atlantako Joko Olinpikoetako gimnasia erritmikoko taldeen modalitateko txapeldun olinpikoa bihurtu baitzen, Marta Baldó, Nuria Cabanillas, Lorena Guréndez, Tania Lamarca eta Estíbaliz Martínez lagunekin batera. Lorpen horren ondoren, komunikabideek Urrezko Neskatoak deitu zioten. Hamazazpi urte eta 126 egun besterik ez zituen, baina taldeko nagusiena zen.

Meniskoko lesio baten ondorioz 1997an erretiratu ondoren, entrenatzaile eta publizitate-modeloa izan zen. 2000tik 2002ra La 2ko *Escuela del deporte* saioa aurkeztu zuen. Ez zen telebistara itzuli 2005era arte, RTVEko Orkestra Sinfonikoak beste kirol-espazio baten (*Esport divertit*) buru izateko kontratatu arte. 2006an, TVEren *¡Mira quién baila!* saioaren laugarren edizioa irabazi zuen. 2007an, Javier Estradarekin batera, *A mano* izeneko brikolaje-espazioa aurkeztu zuen Nova telebista katean 2008rako, Honduras de Telecincoko *Supervivientes: Perdidos en Honduras* telerrealitate-saio bizian parte hartu zuen. Izu-krisia izan ondoren, utzi egin zuen saioa. 2009an *Your Shape* Wii-ren bideojokoaren irudi bihurtu zen Espainian, eta 2008tik 2012ra *Insert Coin* bideojokoen saioa aurkeztu zuen AXNn. 2013an, *Las niñas de Oro/ Urrezko Neskatoak* dokumentala estreinatu zen YouTuben. Carlos Beltránek zuzendu zuen, eta Atlantako txapeldun olinpikoen historia kontatu zen, gimnastei egindako elkarrizketen bidez. 2016. urtean, gainerako taldekideekin batera, Atlanta '96ko Urrezko Dominaren urteurrenaren 20. galara joan zen, Badajozen.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

Hainbat sari ditu:

* Valentziako Generalitatearen Urrezko Domina Kirol Merezimenduari (1996)
* Espainiako Olinpiar Batzordearen Ordena Olinpikoa (1996)
* Kirol Merezimenduaren Errege Ordenako Urrezko Plaka (1996)
* Güelleko Baron Kopa Kirolaren Sari Nazionaletan (1997) eta Urrezko Domina.
* Marta Baldó, Bito Fuster eta Lorea Elsorekin batera, munduko domina gehien duen Espainiako gimnasta erritmikoko kirolaria da, guztira 8 domina baititu.

Ibilbidea
---------

### Gimnasta erritmikoko ibilbidea

#### Hastapenak

Club Atlético Montemar (ezk.) Espainiako Talde Txapelketako 1. kategoriako podiumean (1993).
Estela Giménez bi neba-arrebetatik txikiena da. 1979ko martxoaren 29an jaio zen Madrilen, nahiz eta haurtzaroan Bazan (Granada) bizi izan zen.Han koru- eta dantza-konpainia bateko kide izan zen, eta hantxe hartu zituen lehen balet-klaseak. 1989an, familiarekin joan zen Alacantera. Handik gutxira, 10 urte zituela, Club Atlético Montemar-en harrobian hasi zen. Alacanteko klub horretatik Carolina Pascual edo Marta Baldó gimnasta espainiar garrantzitsuak sortu ziren. Halaxe hasi zen gimnasia erritmikoan.

1992ko abenduan, brontzezko domina lortu zuen, bai jeneralean, bai 6 aroen finalean, Malagako Espainiako Talde Txapelketan Montemarreko talde juniorrarekin. Hauek osatu zuten taldea: Estela Giménez, Marta Baldó, Verónica Lillo, Lucía Melendo, Jéssica Salido, Montserrat Soria eta Marina Zaragoza. 1993ko abenduan, berriro ere Club Atlético Montemar-en parte gisa, zilarrezko domina lortu zuen jeneralean, eta urrezko bi domina aparatuen finaletan (6 sokako eta 4 uztai eta 4 mazako), Gijonen egindako Espainiako Talde Txapelketan lehen mailako taldearekin. Honako hauek osatzen zuten Montemarino multzo hori: Estela, Marta Baldó, Noelia Fernández (kapitaina), Violeta Giménez, Peligros Piñero, Jéssica Salido eta Montserrat Soria. Horietako batzuk Espainiako selekzioaren kide izan ziren.

#### Hautaketa nazionaleko etapa

##### 1994: ekipora iristea eta Parisko Munduko Txapelketa

Madrilgo Salamanca barrutian, Moscardó gimnasioa izan zen gimnasia erritmikoko selekzio nazionala entrenatzeko tokia 1997 arte.
1994an Madrilera joan zen, Marta Baldó talde nazionalean zebilen bere lankide batek Emilia Boneva hautatzaileari gomendatu ondoren. Azkenik, Violeta Giménez lagunarekin batera hautatu zuten Espainiako gimnasia erritmikoko selekzio nazionalean sartzeko. Urte batzuk geroago *Sobre el tapiz* saiorako egindako elkarrizketan, talde nazionalak Madrilen zuen kontzentraziora iristean burura zetorkion oroitzapenari buruz galdetuta, hasieran bere sentsazioak adierazi zituen, esanez «*Lehenengo gauean sandwich bat afaldu eta lo egin nuen Violetari eskutik helduta*». Elkarrizketa berean, Estelak gimnasta gisa zituen ezaugarriei buruz hitz egin zuen, Bonevak aukeratua izatearen arrazoien bere ustea azladuta:arreta jarri zuela uste baitu:

> *«Nire ustez, oso adierazgarria eta oso segurua nintzelako nabarmentzen nintzen lehiatzera ateratzean. Baldintza onak eta tipologia onak ere banituen, baina ez ninzen oso gimnasta ona aparatuaren teknikan»*.
> 
> 

Gimnasia erritmikoko talde espainiarreko kide izan zen, multzoen modalitatean, 1994tik 1997aren hasierara arte. Denbora horretan, taldeko gainerako kideekin batera aritu zen, Canillejasko txalet batean, eta Moscardó gimnasioan entrenatzen zuen, astelehenetik larunbatera, 6 ordu inguru, eta, gero, 8 ordu egunean, Joko Olinpikoen aurreko urtean, ikastetxera joateari utzi baitzioten. Taldea Emilia Bonevak berak eta María Fernández Ostolazak entrenatu zuten. 1994tik 1998ra Marisa Mateo izan zen koreografoa.

Estela (goian eskuinean) Parisko Munduko Txapelketa podiumean (1994) .
Taldera sartu eta egun gutxira, bere ibilbideko lehen lesio nabarmena izan zuen, eskuineko belauneko barne-meniskoaren haustura. Urte horretan, bi ariketak 6 sokakoak izan ziren, eta musika gisa erabili ziren *The Addams Family* taldearen soinu-banda, Marc Shaimanek osatua, eta 4 eraztun eta 4 mazarena, «*Furia española*» gaia erabili zen. 1994ko urrian, 15 urte zituela, lehen aldiz hartu zuen parte gimnasta titular gisa nazioarteko lehiaketa batean, Parisko Munduko Txapelketan, eta zilarrezko domina lortu zuen lehiaketa orokorrean, eta brontzezko bi domina, ekitaldi horretako 6 soka eta 4 eraztun eta 4 mazoren arteko lehiaketan. Lehiaketako lehen bi egunetan lehiaketa orokorra egin zen, eta Espainiako taldeak 38,700 puntu lortu zituen guztira, Errusiak baino 225 milaren gutxiago, bi ariketetan 19,350 puntu lortu ondoren. Aparatuen bi finaletan, azken egunean, Espainiako konbinatuak hirugarren postua lortu zuen, Errusiak eta Bulgariak gainditu baitzuten. 6 sokako finalean 19,400eko puntuazioa lortu zuen eta 4 eraztun eta 4 mazako finalean 19,325eko nota. Urte hartako gimnasia erritmikoko Espainiako taldea Marta Baldó, Lorena Barbadillo, Paula Cabo, Regina Guati eta Amaia Uriondo gimnastek osatzen zuten, Violeta Giménez eta María Pardo ordezkoekin. Gainera, urte horretan deitu ez ziren arren, Maider Esparza eta Lucía Fernández Haro taldean zeuden. Denboraldiaren amaieran, gehienak erretiratu egin ziren.

##### 1995: Pragako Europakoa eta munduko lehen titulua Vienan

| Multzoaren osagaiak 1995ean | Postua |
| --- | --- |
| Marta Baldó | Bi ekitaldietako titularra |
| Nuria Cabanillas | Ordezkoa: 3 pilota/2 zinta 5 eraztuneko titularra |
| **Giménez Estela** | Bi ekitaldietako titularra |
| Tania Lamarca | Bi ekitaldietako titularra |
| Estíbaliz Martínez | Titularra 3 pilotatan/bi zintatan, ordezkoa 5 arotan |
| Maria Pardo | Bi ekitaldietako titularra |
| Maider Esparza | Bi ariketetako ordezkoa |

1994. urtearen amaieratik 1995. urtearen hasiera arte, Dilayla Romeo, Estíbaliz Martínez, Tania Lamarca eta Nuria Cabanillas gimnastak sartu ziren taldean, eta Estela, Marta Baldó, María Pardo eta Maider Esparza geratu ziren. Aurreko urtean bezala, Giménez gimnasta titularra izan zen bi ariketetan. Urte horretan, aparatuen errotazioa egin zen multzoetan, eta muntaia berriak osatu behar izan ziren taldearen bi ariketetarako. Gainera, tapizean egon behar zuen gimnasta-kopurua bost izatera pasatu zen urte hartan, lehen zeuden sei gimnasten ordez. 5 aroren ariketan *Asturias (Legenda)* piezaren egokitzapena erabili zen, Isaac Albénizen *Suite española*, Op. 47. Astor Piazzollaren «*Verano porteño*» tangoa izan zen 3 pilota eta 2 zintako ariketan erabili zen gaia.

1995eko apirilean egin zen denboraldiko lehen txapelketa, Portimãoko Nazioarteko Txapelketa. Bertan estreinatu ziren ariketa berriak eta taldeak brontzezko domina lortu zuen, bai lehiaketa orokorrean bai 5 aroen finalean. Hurrengo astean Karlsruheko txapelketa jokatu zen. Bertan, Espainiako taldeak, 5 aroetako ariketan kalifikazio txarra izan zuenez, seigarren postua lortu zuen lehiaketa orokorrean, Estelaren sailkapen apalena nazioarteko lehiaketa batean. Gainera, misto baten 3 pilotaren eta 2 zintaren finalean ere seigarren postua lortu zuten. Jarduketa txar horren ondorioz, María Fernández Ostolazak eta Emilia Bonevak aldaketak egin zituzten taldean, eta Tania Lamarca jarri zuten bi ariketen titular, Maider Esparzaren ordez. Ondoren, Corbeil-Essonnes, Manresa, Alacant edo Liévinen hainbat txapelketa eta erakusketatan parte hartu zuten.

María Fernándezek Vienako Munduko Txapelketan animatu zuen Estela.
Uztailean izan zen bere Europako txapelketa bakarra, Pragakoa. Han hirugarren postua lortu zuen lehiaketa orokorrean eta 5 aroen lehiaketan, eta bigarren postua 3 pilotatan eta 2 zintatan. Lehiaketa orokorrean, hasierakoa izan zen, Espainiako konbinatuak 18,90eko nota lortu zuen 3 pilota eta 2 zintako ariketan, eta 19,725ekoa 5 eraztunekoan. Guztira 38,625eko puntuazio metatua lortu zuen, eta hirugarren postua lortu zuen Bulgariak eta Errusiak, zilarrezko eta urrezko domina irabazi baitzuten, hurrenez hurren. Hirugarren leku horrek ere eman zien hurrengo jardunaldian jokatu ziren aparatuen araberako finalen sailkapena. 3 pilota eta 2 zintako lehiaketan, espainiarrak bigarren geratu ziren lehen postutik 7 milaren aldeaz, ordukoan Bulgariak eraman baitzuen. 5 aroen amaieran, berriz hirugarren geratu ziren, errusiarrek eta bulgariarrek gaindituta.

Abuztuaren amaieran hasi ziren Munduko Txapelketarako prestatzeko lehiaketak. Lehenik, Alfred Vogel Cup txapelketa jokatu zen Herbehereetako Deventer hirian, nazioarteko lehiaketa garrantzitsuenetako bat. Aldi horretan, Espainiako taldeak urrezko hiru dominak irabazi zituen: lehiaketa orokorrekoa, 5 arotakoa eta 3 pilotakoa eta 2 zintakoa. Egun batzuk geroago, Espainiako taldeak zilarrezko domina lortu zuen Hanoveko International Group Masters txapelketan, eta talde errusiarrak baino ez zuen gainditu.

Vienako Munduko Txapelketan (1995), 3 pilota eta 2 zintako munduko txapeldun izan zen lehen aldiz.
Alemaniako txapelketa egin eta hilabetera, Vienako Munduko Txapelketa izan zen. Hiru pilotarekin eta bi zintarekin, urrezko lehen domina lortu zuen txapelketa horretan, eta zilarrezko bi domina ere lortu zituen lehiaketa orokorrean eta 5 aroren lehiaketan. Lehenik eta behin, lehiaketa orokorra egin zen. Lehiaketa horretan, espainiarrek 19,650 puntu lortu zituzten 3 pilota eta 2 zintako ariketan, eta 19,750, 5 eraztunekoan. Guztira, 39,400eko nota metatu zuten, eta Bulgariak bakarrik gainditu zuen puntuazio hori. Bigarren postu horri esker, taldeak sailkapen automatikoa lortu zuen Atlantako 1996ko Udako Olinpiar Jokoetanko multzo-txapelketarako, eta urtebete geroago jokatu zuten. Hurrengo jardunaldian, mistoaren finalean, Espainiako taldeak 19,800eko nota lortu zuen, bulgariarrak 25 milarenetan gainditzea, eta urrezko domina lortu zuen 3 pilota eta 2 zintako lehiaketan. Bost aroren finalean, talde bulgariarrak irabazi zuen txapelketa 25 milaren aldeaz, espainiarren aurretik, eta berriro ere 19,800 euroko nota lortu zuten.

1996. urterako, Atlantan urte horretan jokatu ziren Joko Olinpikoetan lehen aldiz onartu zen multzoen modalitatea. Taldeko kideek beren ikastetxera, Altagraziako Nuestra Señora ikastetxe pribatura, joateari utzi zioten, eta jarduera olinpikoa prestatzen hasi ziren. Denboraldi berrirako muntaia berriak egin ziren, bai 3 pilota eta 2 zintako ariketarako, bai 5 eraztunetarako. Aroen ariketa berriko musika AEBetako musikalen zenbait abestiren *popourri* bat izan zen, batez ere «America», Leonard Bernstein-ek konposatua eta *West Side Story-n* sartua, edo «*I Got Rhythm*» eta «*Embraceable You*», George Gershwin-ek sortu eta *Un Americano en Paris* soinu-bandan agertu ziren abestiak. Bestalde, 1996. urterako 3 pilota eta 2 zintako ariketan, «*Amanecer andaluz*» doinua erabili zen. Carmen Acedok erabili zuen gai hori 1991ko harirako, baina beste konponketa batzuekin.

1995eko azaroan, talde nazionala Tokiora joan zen Epson Cup urteko txapelketan parte hartzera. Urteko bi talderik onenak Japoniako taldearekin lehiatu ziren. Abenduan, Espainiako talde osoaren kontzentrazioa egin zen Sierra Nevadako (Granada) Errendimendu Handiko Zentroan.

##### 1996: munduko bigarren titulua Budapesten eta urre olinpikoa Atlantan

| Multzoaren osagaiak 1996an | Postua |
| --- | --- |
| Marta Baldó | Bi ekitaldietako titularra |
| Nuria Cabanillas | Ordezkoa: 3 pilota/2 zinta 5 eraztuneko titularra |
| **Giménez estela** | Bi ekitaldietako titularra |
| Lorena Guréndez | Titolarra 3 pilotatan/bi zintatan, Ordezkoa 5 arotan |
| Tania Lamarca | Bi ekitaldietako titularra |
| Estíbaliz Martínez | Bi ekitaldietako titularra |
| Maider Esparza | Bi ariketetako ordezkoa |

Espainiako taldea,Budapest 1996
Espainiako taldea,Budapest 1996
Espainiako taldea,Budapest 1996
Espainiako taldea,Budapest 1996
Espainiako taldea,Budapest 1996
1996ko lehen seihilekoan, Espainiako taldeak hainbat prestatze-lehiaketatan parte hartu zuen, hala nola Kalamata Cup, Karlsruhe, Corbeil edo Ciudad de Zaragoza. Horietan, beti izan zuen dominaren bat. Maiatzaren hasieran Moscardó gimnasioan Alicia Alonso dantzari eta koreografo kubatar entzutetsuaren bisita jaso zuten, eskola magistrala eman zielarik. Hilabete horietan, halaber, telebistako bi iragarki grabatu zituzten Cola Cao ADO programaren babeslearentzat, eta beste bat Campofríorentzat, orduan Espainiako Gimnasia Errege Federazioaren babesle baitzen. Urte horretan sartu zen Lorena Guréndez. Maiatzean, Zaragozan jokatutako olinpiadaren aurreko txapelketa baino lehenxeago, taldearen titular izan zen 3 pilotatan eta 2 zintatan, María Pardo erretiratu egin baitzen. Bestalde, Estíbaliz Martínezek Mariak 5 aroren ariketan hutsik utzi zuen titular-lanpostua ere bete zuen. Urte horretan, Giménez titular izaten jarraitu zuen bi ekitaldietan.

Ekainaren amaieran, Joko Olinpikoetatik hilabete bat pasatxora, Budapesteko Munduko Txapelketa jokatu zen. Han, Giménezek urrezko bigarren domina lortu zuen Munduko Txapelketa batean, 3 pilotako eta 2 zintako txapelketan errepikatuz, eta zilarrezko domina lortu zuen lehiaketa orokorrean. Multzo-lehiaketaren lehen egunean, lehiaketa orokorra izan zen. Espainiako taldeak 19,700 puntuko nota lortu zuen bi ekitaldietan, eta bigarren postua lortu zuen 39,400 punturekin, Bulgariako taldetik bi hamarrenera, aurreko urtean lortutako urrezko domina errepikatuta. Hurrengo egunean, bi finalak aparatuen arabera jokatu ziren. 3 pilotaren eta 2 zintaren finalean, espainiarrek, 19,816ko puntuazioarekin, lehiaketa horretan bertan lortutako titulua berretsi zuten, ordukoan Errusiako taldearen nota 16 milarenetan gaindituz. 5 aroren amaieran, Espainiako taldeak laugarren postuarekin konformatu behar izan zuen, 19,699 punturekin.

Atlantako 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu ondoren, Espainiako taldea.
Abuztuaren hasieran, Atlantako Joko Olinpikoetako talde-lehiaketa jokatu zen. Espainiako taldea uztailaren 13an iritsi zen Hiri Olinpikora, eta kirolarien desfilean parte hartzera iritsi zen uztailaren 19an jokoen hasiera ekitaldian. Gimnasia erritmikoko txapelketa Stegeman Coliseumen izan zen, Athens hirian dagoen pabiloian, Atlantatik 100 bat kilometrora. Selekzio nazionala Marta Baldó, Nuria Cabanillas, Lorena Guréndez, Tania Lamarca eta Estíbaliz Martínezek osatutako talde batekin joan zen hitzordu olinpikora. Taldeak sei gimnasta titular baino ezin izan zituen deitu, eta, beraz, ordezko gimnasta, Maider Esparza, deialditik kanpo geratu zen. Budapesteko Munduko Txapelketan lehenago bezala, Lorena Guréndez izan zen ordezko gimnasta 5 aroren ariketan; Nuria Cabanillas, berriz, 3 pilotaren eta 2 zintaren ariketan.

Abuztuaren 1ean, atarikoak izan ziren, eta Olinpiar Jokoetan lehiatzeko sailkatu ziren bederatzi taldeak finalera sartzeko sei plazetan lehiatu ziren. 5 arotako ariketan, taldeak 19,500 puntu lortu zituen, eta, ondoren, 3 pilota eta 2 zintako ariketan, 19,466 puntu lortu zituen. Azkenik, Espainiako taldea bigarren postuan sailkatu zen finalerako, 38,966 nota metatu baitzuen, lehen postutik 50 milaren aldea besterik ez, orduan Bulgariako multzoarentzat izan zen.

Abuztuaren 2an izan zen final handia. Lehen txandan, 5 arokoa, espainiarrak lehen postuan jarri ziren, talde errusiarraren aurretik 19,483, 17 milaren parean, bulgariarraren aurretik.Bigarren eta azken errotazio horretan, bulgariar multzoko 19,450ko nota espainiarrek berdindu zuten, eta zilarrezko domina eman zioten. Espainiako taldearen azken puntuazioa 38,933 litzateke. Errusiar taldeak bakarrik ken ziezaiekeen lehen postua, baina ariketan egindako zenbait akats zirela eta, exekuzio-nota txarrak behin betiko puntuazioan espainiarrei ezin izan zien gainditu, azkenean urrezko domina eman baitzitzaien. Almudena Cid banakako gimnastak, lehiaketaren atzetik zebilenak, korrika egin zuen Espainiako gimnastak zeuden aldageletaraino, errusiarren akatsen berri emateko eta, beraz, ia seguru urrezko domina emango zietela esateko. Espainiako taldea historiako lehen txapeldun olinpikoa izan zen taldearen modalitatean, eta Espainiako gimnastikako urrezko lehen domina olinpikoa ere izan zen. Gainera, Giménez izan zen une hartan Espainiako 7. kirolari gazteena domina olinpiko bat lortzen, 17 urte eta 126 egun zituela. Gimnastak horrela kontatzen zuen une hori urte batzuk geroago egindako elkarrizketa batean:

> *«Inoiz ahaztuko ez dudan une bat dago, amaieraren eguna. Azken ariketa amaitu genuenean, aldageletara joan ginen arnasa hartzera eta lan guztiak eginda zeudela onartzera, baina talde errusiarraren lana geratzen zen eta ez ginen ikusten ari. Une horretan, lehiaketa harmailetatik ikusten ari zen Almudena Cid korrika etorri zen, negarrez eta "urrea zarente, errusiarrek huts egin dute" esanez. Zer egin, barre egin, negar egin, esaten ziguna sinetsi ezinean... jakin gabe begiratzen genion elkarri, geure buruari... Halako batean, arropa jantzietan telebista zegoela ohartu ginen, eta ez genuen sinesten, azkenean, hainbeste ahalegin saritu egin zen»*.
> 
> 

Espainiar taldea, guztiz hunkituta, podiumeko lehen kutxara igo zen Bulgariaren eta Errusiaren atzetik, bigarren eta hirugarren izan baitziren, hurrenez hurren. Nahiz eta Karta Olinpikoak debekatu egiten zuen kirol-ekipazioan publizitatea egitea, gimnastek Campofríoren logotipoa zuen maillot bat eraman zuten podiumean, taldearen babesarekin, Espainiako Gimnasia Federazioko presidenteak halaxe eskatu ondoren. Hori zela eta, erreklamazio bat izan zen, baina azkenean ez zen aintzat hartu. Lehiaketa horretako dominak emateko zeremonia Atlanta 1996ko Olinpiar Jokoetako minuturik ikusiena izan zen Televisión Españolan. Final olinpikoaren gainerako zatia bezala, Paloma del Río kazetariak kontatu zuen. Espainiara iritsi ondoren, Las Niñas de Oro/ Urrezko Neskak izenarekin bataiatu zuten taldea.

Urrian, María Pardo gimnastak adierazpen batzuk egin zituen *El País* egunkarian, eta esan zuen orduko Emilia Boneva hautatzailea oso gogorra zela janariarekin eta entrenamenduekin. Mariak maiatzean utzi zuen taldearen kontzentrazioa, hitzordu olinpikoa baino bi hilabete lehenago, ezin izan baitzuen jasan taldeak garai hartan jasan zuen presioa. Adierazpen horiek hautaketako kide ohi batzuek babestu zituzten, eta taldeko gimnastek, besteak beste, Estelak, esan zuten Mariak ez zuela egia osoa kontatzen alderdi batzuetan. Taldeko kideak María Teresa Camposek aurkeztutako Telecinco kateko *Día a día* saiora joan ziren, eta bertan beren esperientzia kontatu eta Emilia defendatu zuten.

Urriaren 31tik azaroaren 2ra, taldeak Gala de las Estrellas izeneko erakusketa-biran parte hartu zuen. Taldearen babesleak antolatu zuen, eta Madril, Zaragoza eta Bartzelonan izan zen. Gala horietan, urte hartako bi ariketak egiten zituen multzoaz gain, gimnasia erritmikoko zein artistikoko beste gimnasta nazional eta nazioarteko garrantzitsu batzuk ere aritu ziren. Ondoren, talde espainiarreko kideak Tokiora joan ziren Epson Cup-en parte hartzera, eta han zilarrezko domina lortu zuten. Azaroaren amaieran, Kolonbiara joan ziren, Medellín, Cali eta Bogotan emanaldiak egitera. Bildutako dirua Kolonbiako baliabide gutxien zituzten sektoreetan laguntza mediko eta ospitalarioko zentroak sortzeko erabili zen. Urte bukaerara arte, Alacant, Palentzia, Gasteiz, Sevilla eta Burgosko erakusketa ugaritan parte hartzen jarraituk zuen taldeak. Azkena abenduaren 22an izan zen, Iruñean, eta Maider Esparza omendu zuten taldearen agur-afarian.

Giménezek, Joko Olinpikoetako urrezko domina irabazi zuen taldeko gainerako kideekin batera, hainbat aintzatespen eta goraipamen jaso zituen hurrengo hilabeteetan; besteak beste, Ordena Olinpikoa, COEk emandakoa, Kirol Merituaren Errege Ordenako Urrezko Plaka eta Güelleko Baron Kopa, Kirol Kontseilu Gorenak emandakoa. Kirol-merezimenduari Valentziako Generalitatearen Urrezko Domina ere eman zioten.

### Gimnasia uztea

1997. urtearen hasieran, taldeko kideek Canillejas txaletetik INEFen ondoko eraikin batera aldatu zuten egoitza, eta Madrilgo Errendimendu Handiko Zentroan entrenatzen hasi ziren. María Fernández zen, abendutik, hautatzaile nazional berria, Emilia Bonevaren martxaren ondoren, azaroan bihotzetik ebakuntza izan baitzuen. Urte hasieran, Giménezek berriro hautsi zuen barneko meniskoa, ekipora sartu eta egun gutxira izandako lesio bera. Urtarrilaren 17an emaitza onarekin operatu zuen Pedro Guillén doktoreak, baina gero berrerori egin zen eta errehabilitazioa hasieratik hasi behar izan zuen. Europako Patras Txapelketarako errekuperatzeko astirik ez zuenez, otsailaren amaieran taldearen kontzentrazioa uztea erabaki zuen. Apirilaren 18an jendaurrean jarri zen Marta Baldó eta Estíbaliz Martínezekin batera gimnasia behin betiko uztea erabaki zuela esateko.

Hautaketa utzi ondoren, Madrilen egon zen ikasketekin jarraitzeko, Espainiako Gimnasia Errege Federazio etxean hartu zuen ostatu, eta adinez nagusi zela, Joaquín Blume egoitzan bizi izan zen. Selektibitatea amaitu eta Enpresa Zientziak ikasten hasi zen Madrilgo Complutense Unibertsitateko Enpresa Ikasketen Unibertsitate Eskolan, lizentziaturako lehen ikasturtea egiten. Horrekin batera, zenbait hilabetez, Alacanten Stela izeneko gimnasia erritmikoko ekipamendu denda bat sortu zuen, bere omenez. 1997ko abenduaren 8an omenaldia egin zioten Sevillan egindako Gimnasia Erritmikoko Taldeen Espainiako Txapelketari, taldekide erretiratuekin batera. Hala ere, Martak eta Estibalizek ezin izan zuten parte hartu, beren hegaldian arazoak izan zirela eta. 1998ko maiatzean, Estela, Marta, Tania eta Estibalizi Sevillako Munduko Txapelketara joateko gonbita egin zien Federazioak. Han, gainera, Nuria eta Lorena elkartu ziren, artean ere talde nazionalekoak baitziren.

Giménez gimnasia erritmikoko entrenatzaile aritu zen Madrileko Club Gimnastica Chamartínen, bere pisuaren alokairua ordaindu ahal izateko. 1997tik 2000ra bitartean, publizitate-eredu izan zen zenbait marka eta enpresarentzat, eta Iberdrolaren Gabonetako kanpainaren publizitate-iragarkiaren protagonista izan zen, 1999an El Corte Inglés-eko zenbait kirol-katalogotan, Gaztela eta Leon sustatzeko telebistako iragarki batean edo Renault-en *sport* arroparen aurkezpen batean.

### Komunikatzaile ibilbidea

Giménez, Carlos Beltrán eta Miguel Induráin eta Paquito Fernández Ochoa txapeldun olinpikoekin batera, 2000. urteko *Kirol Eskolako* programa baten grabazioan.
#### 1999-2004: TVEko etapa *Kirol* Eskolarekin

1999ko abenduan, gonbidatu gisa agertu zen TVEko La 2ko *Escuela del deporte* programan, gimnasia erritmikoaz hitz egiteko. Grabatzen ari zela, Bernardino Lombaok saio horretako aurkezle izateko proba bat egitea eskaini zion. *Castingean* hautatua izan zen eta 2000ko otsailetik Carlos Beltránekin batera *Escuela de deporte* saioa aurkeztu zuen. Estelak aurkeztutako lehen programa otsailaren 5ean eman zen. 2001ean Sandra Daviú aurkezleen taldean sartu zen. Asteroko saioa izan zen, eta oinarrizko kirola sustatzea zuen helburu. Oro har, saio bakoitza kirol-modalitate jakin bati buruzkoa zen, eta lehiaketetako eta erreportajeetako emanaldiak egiten ziren.

2000ko abuztuaren 5ean, Estelak, bere taldekide ohi batzuekin batera, Emilia Bonevari omenaldia egin zion Malagan egin zen Gimnasia Erritmikoko Taldeen Espainiako Txapelketan. Ekitaldi bat egin zuten, bereziki 1996ko 5 aroen inguruan, eta aurreko asteetan entrenatu zuten, Ana Bautistaren laguntzarekin. Emilia bera Bulgariatik joan zen ekitaldira, baina ez zekien bere antzinako begi-ninietako batzuek omenaldia egingo ziotela. Marta Baldók ezin izan zuen parte hartu ekitaldian, eta Lorena Guréndezek parte hartu zuen, baina ez zuen ariketa egin, une horretan selekzio nazionaleko kidea baitzen. Carlos Pérez izan zen berrelkartzearen arduraduna, orduan ADO programako Kanpo Harremanak, Urrezko Neskatoek beraiek ideia komentatu ondoren. Handik egun batzuetara, Manzanares el Realen (Madril) egin zuten berriro ariketa, eta azken aldiz Emiliarekin egin zuten topo.

2000ko azaroaren 23an, Espainiako Gimnasia Federazioak Atlantan urrezko domina lortu zuen taldeko sei gimnastekin zuen zorra ordaindu zuen. 1996an, Espainiako Gimnasia Federazioaren Batzar Orokorrak gimnasta bakoitzeko 5 milioi pezetako saria adostu zuen Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortuz gero. Sari hori ez zen COEk gimnastei urrezko domina lortzeagatik ordaindu zien saria bezalakoa, nahiz eta zenbateko bera izan. Olinpiadak egin ondoren, Federazioak ez zuen sari hori onartzen, eta, beraz, Cristina Gallo kazetariak eskatuta, gimnastek kasua Kirol Kontseilu Gorenean salatu eta abokatu batengana jotzea erabaki zuten. Gainera, Federazioak zenbait gimnastari dirua zor zien 1996ko erakusketetarako, beketarako, irudi-kontratuetarako eta txapelketa eta txapelketetako sari batzuetarako. Komunikabide batzuen presioen ondorioz (batez ere Cristinak, José María Garcíak aurkeztutako *Supergarcía* irratsaioan lan egiten zuenak), 2000. urtearen amaieran Estatuak kontu bat jarri zuen Federazioak 41 milioi pezeta inguruko zorra (246.000 euro inguru) ordaintzeko.

2002ko apirilean, 1996. urteko taldeko kideak berriro elkartu ziren Eskolarteko Gimnasia Erritmikoko V. Lehiaketan. MTk antolatu zuen Zaragozan, eta horietako bostek Atlantako ariketetako bat egin zuten, omenaldia egiteaz gain. Nuria Cabanillas eta Lorena Guréndez ezin izan ziren joan ariketa egin zen astera, baina ekitaldira joan ziren.

Gero, ia hiru urte *Escuela del deporte* eman ondoren, programak bertan behera uztea erabaki zuen. Giménezek aurkeztutako azken kapitulua 2002ko urrian eman zen. Horregatik, depresio txiki bat izan zuen. Sierra Nevadara joan zen orduan, eta *snowboarding* egiten hasi zen, une hartan ere egiten zuen kirola. Bigarren urtean Granadan zerbitzari lan egin zuen. Aldi berean, Gimnasia Erritmikoko Entrenatzaile Nazionala izan zen berriro Benicasimeko Gimnasia Erritmikoko Campus Nazionalean 2002ko uztailean, eta Marbellako Gimnasia Erritmikoko I. Campusean, Espainiako Gimnasia Federazioak antolatuta, 2003ko abuztuaren 20tik 26ra. 2004an, 25 urte zituela, Alacanteko familiaren etxera itzuli zen. Orduan, saltzaile lan egin zuen Zaran, *Esport divertit* aurkezten hasi zen arte.

#### 2005-2008: *Esport divertit*-era iritsi, MQBko garaipena! eta *eskuz*

2005eko otsailean, RTVEko Puntu 2 eta Canal Nou kanaletako *Esport divertit* programa aurkezten hasi zen, CDP telebista-ekoizleak egina, bost urte lehenago lehen aukera eman zion berak. Valentziako Erkidegoko ikasleen artean ariketa fisikoa sustatzeko gunea zen, hainbat ikastetxeren arteko kirol lehiaketen bidez. Hura aurkezteko, valentziar hizketan ikasi behar izan zuen. Xavo Giménezekin batera, ia bi urtez egon zen programa horren buru.

 Atlanta 1996 multzoaren ondoan dagoen hilarria (zutik, bigarren eskuinean), 2006an *Urrezko* Neskak dokumentalean erregistratutako berrelkartze batean.
2006ko abuztuan, 1996ko selekzio nazionaleko gainerako ikaskideekin batera, berriro elkartu zen Avilan hiru egunez, Atlantan (1996) urrezko domina lortu zeneko hamargarren urteurrena zela eta. Topaketa hori Carlos Beltránek antolatu zuen Klifas dreams produkzio-etxearekin batera, eurek beren istorioa kontatzeko dokumental bat grabatzeko. Hala ere, urte batzuk geroago estreinatu zen *Las niñas de Oro/ Urrezko Neskatilak* izenburupean.

2006ko irailean, aurkezle-lana utzi eta Madrilera itzuli zen, *¡Mira quién baila!* programan parte hartzeko TVEren laugarren edizioa. Saio horretan, hainbat estilotako dantza-lehiaketan parte hartu zuten zenbait astez. Gimenezek bosgarren eta zazpigarren galetan lortu zuen garaipena. 2006ko abenduaren 18an egin zen azken galan, lehiaketaren erabateko garaipena lortu zuen, eta Juan Alfonso Baptista Gato eta Guillermo Martinen aurretik geratu zen. Galaren amaieran, Gatorekin lehian, irabazi egin zuen ikusleen botoen %53 lortu zuenean. 25.000 euroko saria eman zion Valentziako Komunitateko Autisten Gurasoen Elkarteari. 2006ko azaroaren 30ean, Atlantako sei txapelketa olinpikoak Espainiako Gimnasia Errege Federazioaren Urteko Galara joan ziren, Madrilen, eta hantxe ere omenaldiak egin zitzaizkien.

2007ko martxorako, *A mano* brikolaje-programa Novan emititzen hasi ziren. Javier Estradarekin batera aurkeztu zuen saioa. 70 bat kapitulutan, Gimenezek Estradaren bikotekidearen papera interpretatu zuen. Estradak brikolaje-lanak egiten zituen, eta haien helburua etxea birmoldatzea zen. 2007an, Vía Vida TV gaikako kanalerako ere lagundu zuen bere irudia ematen. Urte horretan bertan hasi zen StarsDreams enpresan parte hartzen. Hainbat kirolari garrantzitsuk osatu zuen enpresa hori, hala nola Almudena Cid, Gervasio Deferr, Antonio Maceda, Julio Salinas, Albert Ferrer, Blanca Fernández Ochoa, Martín Fiz, Amaya Valdemoro, Fernando Romay edo Xavi Torres zuzendaritza-taldekideen aholkularitzan.

2008ko urtarrilaren 7an, *"¡Mira quién baila!*" saioko "finalen finala" izenekoan parte hartu zuen. programaren sei edizioetako irabazleek eta beste lehiakide batzuek parte hartu zuten. Urtarrilaren erdialdean, Telecincoko *Perdidos en Honduras* 2008 saioan parte hartu zuen. Hala ere, lehiaketan egonaldi laburra egin zuen, izu-krisia izan ondoren uhartean egon eta bosgarren egunean bertan behera uztea erabaki baitzuen. Bere hitzetan, blokeo mentala izan zuen, batez ere, lehiaketak parte-hartzaileei hasieran esan baino egun bat lehenago hasi zirelako; gainera, Giménez gastroenteritisaz gaixotu zen uhartean zegoen bitartean.

Urte horretako apirilean, Madril 2016 programako babesleen aurkezpen-ekitaldiaren buru izan zen, eta irailean Cuatroko Vista y oído saioan kolaboratzaile aritu zen. *Circus, mas difícil todavía* komentatzen zuela.

Estela Giménez, Gamefest 2010ean *Insert Coin-*entzat egindako erreportaje baten grabazioan.
#### 2008tik aurrera: Insert Coinen sartzea eta proiektu berriak

Estela Giménez (ezkerretik laugarrena) eta Urrezko Neskatilak Euskalgym 2014 omenaldian.
Las Niña de Oro/ Urrezko neskatillak Equipasoarekin eta Paloma del Ríorekin ROMDren entregan (2015).2008ko azaroan, aurkezle sartu zen *Insert Coin* bideojokoen saioan. AXN, Sony Entertainment Television kanaletan eman zen, eta, ondoren, Animax-en ere bai. Laugarren denboraldiaren amaieran lan egin zuen, Berta Collado aurkezle ohiaren ordez. Estelak aurkeztutako lehen programa urte horretako azaroaren 22an eman zen. *Insert Coin* astero eman zen, 30 minutuko iraupenarekin. Bertan, aisialdi digitalaren eta bideojokoen munduko albisterik berrienen berri ematen zen, eta asteroko azken argitalpenen eta erreportajeen azterketa batzuk egiten ziren. Azken horiek batzuetan Giménezek berak egiten zituen.

2009ko abenduan, Your Shaperen irudi bihurtu zen Espainian. Your Shape Wiirentzat Ubisoftek garatutako fitness-bideojokoa zen, eta, gainera, haren telebistako iragarkiaren protagonista izan zen. 2010eko otsailean, modelo gisa parte hartu zuen Lancia THINK’IN de la Cibeles Madrid Fashion Week desfile solidarioan. 2010eko urriaren amaieran, hizketakide hasi zen Marca TV gaikako kanaleko *Tiramillas* kirol-gunean.

2012ko urtarrilaren 14an eman zen AXNn Insert Coin-en azken programa, zazpi denboraldi eta bost urte eta erdiko historiaren ondoren; azken hirurak Estela aurkezle zela. 151 ataletan parte hartu zuen. 2011ko abendutik 2012ko urtarrilera administrazio eta idazkaritza lanak egin zituen PRISA Brand Solutionsen, eta urte horretan bertan zuzendaritzako laguntzaile gisa trebatu zen Deustu Prestakuntzan.

2013ko abenduan estreinatu zen YouTuben *Las Niñas de Oro* dokumentala, 2006ko zazpi espedizioak berriro elkartu zirenean grabatua. Carlos Beltránek zuzendua eta 54 minutuko iraupenekoa, bost zatitan banatua aurkeztu zen. Lehen igoera hilaren 9an izan zen eta azkena hilaren 26an. Atlantako urrezko dominaren aurrekoa, garaia eta ondorengoa kontatu zituen dokumentalak, gimnastei egindako elkarrizketen bidez.

2014ko azaroaren 8an, 1996. urteko zazpi kideak omendu ziren Gasteizen lehen aldiz egin zen Euskalgym Gimnasia Erritmikoko Nazioarteko IX. Galan. Bertan, tapizaren gainean irudiak proiektatu ziren: gimnasten izenak, 1996ko Atlantako Joko Olinpikoen logotipoarekin, eta atzean urrezko domina, Olinpiada haietan aro-ariketaren musika entzuten zen bitartean. Ondoren, zazpi gimnastak pistara atera ziren Euskalgym Domina emateko, eta oroitzapenezko plaka bat jaso zuten José Luis Tejedorren eta Javier Marotoren eskutik, Gimnasiako Euskal Federazioko lehendakari eta Gasteizko alkatearen eskutik, Fernando Buesa Arenan galara joan ziren ia 9.000 pertsonen aurrean. Urrezko Neskatoen lehen topaketa izan zen 2006ko bileraren ondoren.

Taldea 20. galan.Urteurrena (2016).2015eko urriaren 14an, Atlantako sei txapelketa olinpikoek, besteak beste Estelak, Kirol Merezimenduaren Errege Ordenaren Urrezko Domina jaso zuten, Kirol Kontseilu Gorenak emana, kirolari espainiar batek lor dezakeen sari gorena. Saria urte bereko uztailaren 28an eman zitzaien. Ekitaldiaren buru Íñigo Méndez de Vigo izan zen, Hezkuntza, Kultura eta Kirol ministroa, eta Miguel Cardenal, CSDko lehendakaria, eta Reina Sofía Museo Nazionaleko auditorioan izan zen (Madril). Maider Esparza ere hantxe izan zen. Gainera, ekitaldi horretan bertan, Brontzezko Domina eman zioten Espainiako gimnasia erritmikoko taldeari, Ekipasori, eta gimnasta-belaunaldi biak elkartzen ziren lehen aldia izan zen.

2012tik 2015era bitartean, Estelak bezeroari arreta emateko eta administratzeko lanak egin zituen segurtasun-enpresa batean, eta 2015ean Madrileko klinika bateko administrazio-arduraduna izan zen, kirolarien errendimendua prestatu eta hobetzeko tratamendu mediko eta nutrizionalak egiten zituena. 2006az geroztik, gainera, Gimnasia Erritmikoko Entrenatzaile Nazionalaren 3. maila du.

2016ko uztailaren 23an, 20. galan, Urrezko gainerako neskekin topo egin zuen berriro.Atlanta '96ko Urrezko Dominaren 20.urteurrena. Badajozko Kongresu Jauregian izan zen, Nuria Cabanillas Gimnasia Erritmikoko Nazioarteko X. Campusean. Omenaldian, hainbat gimnasta arrakastatsu izan ziren: Carolina Pascual, Almudena Cid, Alba Caride, Ana Bautista, Carolina Malchair, Marta Calamonte, María Eugenia Rodríguez eta Ana María Pelaz, nazioarteko Maite Nadal jueza eta Atlanta taldeko koreografoa, Marisa Mateo. Juniorren talde nazionalak, gainera, bi erakustaldi egin zituen galan, eta Carolina Pascualek eta campuseko parte-hartzaileek ere parte hartu zuten. Emilia Boneva hautesle ohiaren mezu grabatu bat ere eman zen Bulgariako etxetik.

2017ko uztailaren 13an, Bartzelonan izan zen *As* egunkariaren 50. urteurrenean, Espainiako domina olinpikoen omenezko ekitaldian. Lluís Companys Estadio Olinpikoan eta Kataluniako Arte Museo Nazionalean, hurrenez hurren, izan ziren. Han, Marta Baldó, Tania Lamarca eta Estíbaliz Martínez taldekideekin, Equipasorekin eta Carolina Pascualekin egin zuen topo.

Azkenean, Alacanteko Club Atlético Montemar inguruko kaleetako batek «Maisa Lloret» izena hartu badu ere, 2016ko azaroaren 15ean onartu zen kale horrek «Estela Giménez Cid kirolaria» izena izango zuela, eta kale bana berretsiko zela Marta Gimnó eta Maisa Lloret gimnasten izenekin. Abenduaren amaieran, plakak jarri ziren gimnastei abisurik eman gabe eta inolako ekintzarik egin gabe. Horregatik, Estela haiek ez jakitea eta akintzaren bat ez egitea, ez zegoela ondo adierazi zuen sare sozialetan. Ondoren, Alkatetzaren eta Memoria Historiko eta Estatistikako zinegotzigoen barkamena jaso zuen, plakak jartzeaz arduratzen baitira. Baina, handik gutxira, erabaki judizial batek aurreko plakak berrezartzera behartu zuen eta kaleen nomenklatura aldatzea bertan behera geratu zen. 2017. urteko abenduaren 15ean, udal ordezkaritza zuten alderdi politikoek erabaki zuten kale horretan «Gimnastas olímpicas alacantinas» izena jartzea, nahiz eta geroago erabaki hori atzera bota.

2018ko urriaren 27tik 28ra, seigimnasta olinpikoak berriro elkartu ziren Madrilen, erreportaje bat grabatzeko. Horrez gain, Moscardó gimnasiora itzuli ziren, han entrenatzen baitzuten hautaketan. «Spain's "Urrezko Neskatoak"» izenburupean, 2019ko irailaren 2an estreinatu zen mundu osoan, Eurosport 1en eta Olympic Channelen *Legends Live On* programaren 2. denboraldiko 8. atal gisa.

2019ko azaroaren 16an, Emilia Bonevaren heriotza zela eta, 70 gimnasta nazional inguru, besteak beste Estela, tapizean elkartu ziren Euskalgym-ean hari omenaldia egiteko. Ekitaldia Barakaldoko Bilbao Exhibition Centren izan zen 8.500 parte-hartzaileren aurrean , eta, ondoren, omenaldi-afaria egin zen haren omenez. 2021eko irailaren 25ean, Atlantaren 25. urteurrena ospatzeko, eta 2021 Europako Kirolaren Astea zela eta, sei gimnasta olinpikoak Madrilen elkartu ziren, Jesús Álvarez kazetariak aurkeztutako mahai-inguru batean.

Ondarea eta eragina
-------------------

Hilarria (3. ezkerrean) Urrezko Neskatoekin, Maite Nadal eta Marisa Mateo, 20. galan.Urteurrena (2016).
Ana María Pelaz espainiar multzoko kapitain ohiak, erretiratu ondoren, 2009an egindako elkarrizketa batean adierazi zuenez, *«Atlanta '96an selekzioa ikusi nuenean, esan nuen: nik haiek bezalakoa izan nahi dut*». Carolina Rodríguez gimnastak, behin erritmoarekiko grinaren jatorriaz galdetuta, hauxe adierazi zuen: «*1996an, Atlantan Espainiari 10 urterekin urrea irabazten ikusi ondoren, jakin nuen egunen batean han egon nahi nuela, olinpikoa izan nahi nuela*». Alejandra Queredak, Espainiako taldeko kapitainak (Equipaso deitzen zioten), erantzun zuen, 2014. urtean, gimnasian harrigarriena zer izan zen galdetuta, «*Espainiaren Urrezko domina Atlantan. Gure gimnasiaren historia markatu zuen. Hortik dena aldatu zen*».

Garai hartako hautatzaileak, Emilia Bonevak, elkarrizketa egin ziotenn *Sobre el tapiz* aldizkarirakoi, eta urre olinpikoaren unea ekarri zuen gogora: 

> *Ez dut inoiz azken ariketa ahaztuko, jendea, pabiloia beteta, txalotzeko jaiki zenean. Une ahaztezina izan zen! Hala izan zen, halaber, sei neskak podiumera igo zirenean, dominak bularrean zituztela, eguzki txikiak bailiran distira eginez. Hau ez da oroitzapena, beti gogoan dudan errealitatea da. Une hori izan zen entrenatzaile gisa egin nuen ibilbidearen gailurra [...] Oso garrantzitsua da gimnasten artean konplizitatea sortzea, helburu bera lortzeko elkarrekin borroka egin dezaten. Urrezko sei neskatoek lagun onak izatea lortu zuten, eta hala izaten jarraitzen dute gero ere.* 
> 
> 

*Las Niña de Oro* dokumentalaren estreinaldiaren ondoren (2013), haren zuzendari Carlos Beltránek film honen harrerari buruzko elkarrizketa bat egin zuen: 

> *Harrigarria da istorio honen eta maite dituen jendearen arteko lotura. Emakume hauek eta Emilia Bonevak gure herrialdeko kirolaren historia ederrenetako bat idatzi zuten. Eliteko eta epikako kide guztiekin eta haurren arteko adiskidetasuneko kide guztiekin. Gure sistemak neska hauek ahazteari uzten dion deskuidua laster berrikusi beharko da, ez baitago eskubiderik".* 
> 
> 

1996ko 5 aroren muntaketa beste gimnasta batzuek omendu dute, hala nola Euskalgym 2012n Espainiako junior taldearen erakustaldian (Paula Gómez, Sara González, Miriam Guerra, Claudia Heredia, Carmen Martínez, Victoria Plaza eta Pilar Villanuevak osatzen zuten), 1996ko ekitaldian bezala, «Stance Bernat de Ce-ek». 2016ko Espainiako junior taldeak ere (Mónica Alonso, Victoria Cuadrillero, Clara Esquerdo, Ana Gayán, Alba Polo, Lía Rovira eta Sara Salarrullana) omenaldia egin zion ekitaldi honi 20. galan .Atlanta '96ko Urrezko Dominaren urteurrena, musika bera erabiliz eta jatorrizko muntaiaren mugimendu batzuk emulatuz. 2018ko Euskalgym-ean, Saioa Agirre, Teresa Gorospe, Izaro Martín eta Salma Solaun gimnastak ere izan ziren ekitaldian, euskal gimnasta erritmiko olinpikoen omenaldian.

### Herri-kulturan

Herri-kulturan egindako agerraldien artean, Estela izan da Estrellaren pertsonaiarentzako oinarria; *Olympia* (2014) haurrentzako ipuin-seriean agertzen da, Almudena Cid-ek idatzi eta Montse Martinek irudiztatuta. Era berean, Urrezko Neskatoek nazio-kontzentrazioan izandako bizitzaren kontakizuna *Lágrimas por una medalla* autobiografia nobelatuan ageri da, Tania Lamarcak eta Cristina Gallok idatzitakoa (2008). Domina olinpikoaren mugarriaren aipamenak Fernando Olmedaren eta Juan Manuel Gozaloren *Españoles de oro* (1999), Paloma del Ríoren *Enredando en la memoria* (2015) edo Montse eta Manel Martinen *Pinceladas de rítmica* (2017) liburuetan agertzen dira. 2017an, Kristhel Ramos artista perutarrak Estelaren ilustrazio bat egin zuen *365 emakume ilustratu* proiekturako, eta 2020rako Sara Calderónek bere erretratua egin zuen olio-pinturan, *Madrileñas de Oro*, Plata eta Bronce erakusketarako.

Ibilbidea komunikabideetan
--------------------------

**Aurkeztutako telebista-programak**

| Urtea | Egitaraua | Katea | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2000 - 2002 | Escuela de deporte | TVEko 2a | Aurkezlea, Carlos Beltrán eta Sandra Daviurekin batera, 2000ko otsailetik 2002ko urrira. |
| 2005 - 2006 | *Esport divertit* | RTVEko Orkestra Sinfonikoaren emanaldia | Aurkezlea Xavo Giménezekin batera, 2005eko otsailetik 2006ko irailera. |
| 2007 | *A mano* | Antena.Noba | Aurkezlea Javier Estradarekin batera, 2007ko martxotik ekainera. |
| 2008-2012 | *Insert Coin* | AXN, Sony TV eta Animax | Aurkezlea eta erreportaria, 2008ko azarotik 2012ko urtarrilera. |
|

Ekipamenduak
------------

**Maillots-a eta entrenamendurako arropa**| 

| Sasoia | Emailea |
| --- | --- |
| 1995-1997 | Arena |
| 1996 (Olinpiar Jokoak) | John Smith |

 |

Ariketen musika
---------------

| Urtea | Aparailuak | Musika |
| --- | --- | --- |
| 1994 | 6 soka | Marc Shaiman-en *The Addams Family* Soinu banda. |
| 1994 |  4 uztai eta 4 maza | «*Furia española*». |
| 1994 | Erakusteko ariketa (eskuak libre) | «*Chica ye ye*», Augusto Alguerók egina |
| 1995 | 5 uztai | Isaac Albénizen *Asturias (Leyenda)*, *Suite española, Op. 47* |
| 1995 |  3 pilota eta 2 zinta | Astor Piazzollaren «Verano porteño» tangoa |
| 1995 | Erakusteko ariketa (eskuak libre) | Cantores de Híspalisen «Tócala, tócala» Sevillana |
| 1996 | 5 uztai | Hainbat amerikar kantaren nahasketa edo *Medley* bat, batez ere Leonard Bernsteinen «America», baita George Gershwinekn *Un americano en París* soinu bandan izandako *West Side Story*, edo «I Got Rhythm» eta «Embraceable You» abestiak. |
| 1996 |  3 pilota eta 2 zinta | «*Amanecer andaluz*». |
| 2000 | Erakusteko ariketa (eskuak libre, 5 uztai) | Jamshied Sharifiren «Anahita Will Sustain You» eta Secret Garden «Illumination»abestien nahasketa edo *Medley* bat. |

Kirol Palmaresa
---------------

### Talde mailan

|  |  |
| --- | --- |
|  **1992** * Espainiako Talde Txapelketa Malagan

Brontzea lehiaketa orokorrean (junior kategoria)
Brontzea 6 eraztunetan |  **1993** * Gijongo Espainiako Talde Txapelketa

Zilarra lehiaketa orokorrean (lehen kategoria)
Urrea 6 sokatan
Urrea 4 eraztunetan eta 4 mazatan |

### Espainiako selekzioarekin

#### Senior taldea

|  |  |
| --- | --- |
| '
**1994*** Austria Cup

Urrea txapelketa orokorrean* International Group Masters Hannover

Brontzea txapelketaorokorrean* Campeonato del Mundo de París

Zilarra txapelketa orokorrean
Brontzea 6 soketan
Brontzea 4 uztai eta 4 mazatan
**1995*** Torneo Internacional de Portimão

Brontzea txapelketa orokorrean
Brontzea 5 uztaietan* DTB-Pokal Karlsruhe

6. postua txapelketa orokorrean
6. postua 3 pilota eta 2 zintetan* Pragako Europako Txapelketa

Brontzea txapelketa orokorrean
Brontzea 5 uztaietan
Zilarra 3 pilota eta 2 zintetan* Alfred Vogel Cup

Urrea txapelketa trokorrean
Urrea 5 uztaietan
Urrea 3 pilota eta 2 zintetan* International Group Masters Hannover

Zilarra txapelketa orokrrean | **1995 (jarraipena)*** Campeonato del Mundo de Viena

Zilarra txapelketa orokorrean
Zilarra 5 uztaietan
Urrea 3 pilota eta 2 uztaietan* Epson Cup

Brontzea txapelketa orokorrean
**1996*** Kalamata Cup

Urrea txapelketa orokorrean* DTB-Pokal Karlsruhe

Brontzea txapelketa orokorrean
Urrea 5 uztaietan
Urrea 3 pilota eta 2 zintetan* Ciudad de Zaragoza

Urrea txapelketa orokorrean
5 uztaietan
Urrea 3 pilota eta 2 zintetan* Campeonato del Mundo de Budapest

Zilarra txapelketa orokorrean
4. postua 5 uztaietan
Urrea 3 pilota eta 2 zintatan* Juegos Olímpicos de Atlanta 1996

2. postua sarrerakoetan
Urrezkoa amaieran eta Olinpiar diploma​​​* Epson Cup

Zilarra txapelketa orokorrean |

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

Estela Giménez (ezk.) eta Marta Baldó saritu zituzten Alacanteko Udala Sariaren galan, 2014an
* Espainiako Kirol Prentsaren Elkartearen Kirolaren XVI. Gala Nazionalean saritua (1996)
* Alacanteko Udal Saria, 1995eko Alacanteko kirolari onenarentzat (Marta Baldórorekin *ex aequo*), Alacanteko Kirol Prentsaren Elkarteak emana (1996)
* Urrezko Domina Valentziako Generalitateak emanana egindako kirol merituengatik (1996)
* Ordena Olinpikoa, COEk emana (1996)
* Kirol Merituaren Errege Ordenako Urrezko Plaka, Kirol Kontseilu Gorenak emana (1996)
* 1996ko uztaileko Informazio Sari Nagusia, *Diario Información* egunkariak emana (1997)
* Espainiako Kirol Prentsaren Elkartearen XVII. Gala Nazionalean saritua (1997)
* 1996ko Alacanteko kirolari hoberenaren Alacanteko Udal Saria (Marta Baldórorekin *ex aequo*), Alacanteko Kirol Prentsaren Elkarteak emana (1997)
* Güelleko Baron Kopa espainiar talde onenari, CSDk emana eta y 1996ko kirol Nazional Sarietan jasoa (1997)
* 1996ko Emakumeen Kirolaririk Onena (Marta Baldórorekin *ex aequo*) Alacanteko Diputazioko Kirol Sari Probintzialetan (1997)
* Atleta-talde onena 2005eko Inter Gym’s Oro kirol-merituaren sari nazionaletan (2006)
* Espainiako Gimnasia Federazioaren Urteko Galan omenaldia egin zioten (gainerako txapeldun olinpikoekin batera) (2006)
* Deporte Alcobendas (Fundal) Fundazioko ohorezko bazkidea (2012)
* Saritua izan zen (Espainiako gainerako talde olinpikoekin batera) COEren Mendeurreneko Galan (2012)
* Alacanteko Udalaren XXV. Kirol Prentsaren Elkarteak emandako garaikurra (2014)
* Euskalgym domina (Urrezko beste neskekin batera) Euskalgym Gimnasia Erritmikoko Nazioarteko IX. Galan (2014)
* Kirol Merituaren Errege Aginduaren Urrezko Domina, Kirol Kontseilu Gorenak emana (2015)
* COEk 20. galan emandako diploma eta txartel olinpikoa.Urrezko Dominaren urteurrena Atlanta '96an (2016)
* COEk eta Madrilgo Udalak (2020) Madrileko Domina Olinpikoen Omenaldian emandako garaikurra
* Aintzatespena (Espainiako gainerako taldeko olinpikoekin batera) XV. COE Galan (2020)

Beste ohore batzuk
------------------

Azkenean, Alacanteko Club Atlético Montemar inguruko kaleetako batek «Maisa Lloret» izena hartu bazuen ere, 2016ko azaroaren 15ean onartu zen kale horrek «Estela Giménez Cid kirolaria» izena izango zuela, eta kale bana berretsiko zela Marta Baldó eta Maisa Lloretentzat, besteak beste, kale horiek guztiak Memoria Historikoaren Legea aplikatutako kaleen nomenklatura aldaketaren barruan. Abenduaren amaieran, plakak jarri ziren gimnastei abisurik eman gabe eta inolako ekintzarik egin gabe. Hala ere, erabaki judizial batek aurreko plakak berrezartzera behartu zuen eta kaleen nomenklatura aldatzea bertan behera utzi zen. 2017. urteko abenduaren 15ean, udal ordezkaritza zuten alderdi politikoek erabaki zuten Alacanteko kale batek «Gimnastas olímpicas alicantinas» izena izango zuela, nahiz eta geroago erabaki horri aldatu.

Iruditegia
----------

* Espainiako taldea (ezk.) zilarraz podium orokorrean Parisko mundialean, 1994Espainiako taldea (ezk.) zilarraz podium orokorrean Parisko mundialean, 1994
* Espainiako taldea Parisen (1995).Espainiako taldea Parisen (1995).
* Estela (1. a ezkerretik)taldearekin 5 aroen ariketan Europako txapelketa, Praga 1995Estela (1. a ezkerretik)taldearekin 5 aroen ariketan Europako txapelketa, Praga 1995
* Espainiako taldea (3 zinta, 2 pilota) podiumean PraganEspainiako taldea (3 zinta, 2 pilota) podiumean Pragan
* Espainiako taldea (3 zinta, 2 pilota) podiumean Vienan, 1995Espainiako taldea (3 zinta, 2 pilota) podiumean Vienan, 1995
* Espainiako taldea hastear VienanEspainiako taldea hastear Vienan
* beste une batean , 5 aroekin beste une batean , 5 aroekin

* Taldea amaieran VienanTaldea amaieran Vienan
* Taldea notaren zain, VienaTaldea notaren zain, Viena
* Taldea zilarraz VienanTaldea zilarraz Vienan
* Podium osoa Vienan: España, Bulgaria eta Bielorrusia.Podium osoa Vienan: España, Bulgaria eta Bielorrusia.
* 
* Urrezko taldeaUrrezko taldea
* Urrezko taldeaUrrezko taldea

Oharrak
-------

1. ↑   Multzoen modalitatean, lehiaketa orokorra edo lehiaketa osoa esaten zaio gimnasta-taldeak bi ariketa desberdin egiten dituen lehiaketari, eta bien nota gehitzen zaio azken puntuazioa lortzeko. 1994an, bi ariketak 6 sokakoak eta 4 uztai eta 4 mazokoak izan ziren.
2. ↑   1995ean, talde-lehiaketan tapizaren gainean egon behar zuen gimnasta-kopurua aldatu egin zen, sei gimnastatik bostera pasatu zen. Gainera, aparatuak aldatu egin ziren aurreko urtearekin alderatuta. Ariketak 3 pilotakoak eta 2 zintakoak izan ziren, eta 5 arokoak. 1996an aparatu berak erabili zituzten, nahiz eta Espainiako taldeak muntaiak aldatu zituen.
3. ↑   1994an bi ariketa izan ziren 6 sokakoak eta 4 uztai eta 4 mazokoak. Lehenengoan, taldeko gimnastek muntaia bat egin zuten sei soka bakarrik erabiliz, tapizaren gainean dagoen gimnasta bakoitzeko bat. 4 uztai eta 4 mazoko ariketan, lau gimnastak uztai bat erabili zuten eta gainerako biek, bi mazoak. Muntaian zehar, gimnastak aparatu horiek trukatuz joan ziren. Gainera, ariketa guztiek gorputz elementu batzuk izan behar zituzten, hala nola jauziak, orekak, biraketak eta malgutasunak, jaurtiketak, akrobazioaren aurreko elementuak eta abar.
4. ↑   1995an bi ariketa egin ziren: 5 eraztun eta 3 pilota eta 2 zinta. Lehenengoan, taldeko gimnastek muntaia bat egin zuten bost eraztun bakarrik erabiliz, tapizaren gainean zegoen gimnasta bakoitzeko bat. 3 pilota eta 2 zintako ariketan, hiru gimnastak pilota bat erabili zuten eta beste biek zinta bana. Muntaian zehar, gimnastak aparatu horiek trukatuz joan ziren. Gainera, ariketa guztiek gorputz elementu batzuk izan behar zituzten, hala nola jauziak, orekak, biraketak eta malgutasunak, jaurtiketak, akrobazioaren aurreko elementuak eta abar.
5. ↑   Mistoa esaten zaio bi tresna mota erabiltzen diren multzoei, hala nola 3 pilota eta 2 zinta.
6. ↑   1996an, gimnasia erritmikoko taldeen txapelketa izan zen lehen aldiz Joko Olinpikoetan. Lehenengo txandan, taldeek bi ariketa desberdin egin zituzten, eta lehenengo seiak finalera pasatu ziren. Bertan, bi ariketak berriro egin ziren eta bien puntuazioaren batura behin betiko nota zen.
7. ↑   Tania Lamarcak Lágrimas por una medalla liburuan zioenez, orduan Espainiako Gimnasia Federazioko lehendakari zen Jesús Méndezek gimnastei eskatu zien podiumean maillot batzuk eraman zitzatela, taldearen babesle ofizial zen Campofréren logotipoarekin. Gimnastek, 15 eta 17 urte bitartekoak, ez zekiten Karta Olinpikoak debekatzen duela kirol-jantzien eta -materialaren publizitatea (fabrikatzailearena izan ezik) Jokoetan. Hala eta guztiz ere, Teodoro Dueñas, orduan Campofríoko Babesletza eta Kanpo Harremanetarako burua, eta Maisa Lloretek, Federazioko Marketin Saileko arduradunak, gimnastek podiumean maillota izateko eskatu zioten aldez aurretik Méndezi. Maillotaren logotipoa Campofríorena bezalakoa zen, baina enpresaren izena ez zen agertzen eta koloreren bat aldatu zen. Beste talde batek jarritako erreklamazioaren ondoren, Federazioko lehendakariak, zigorrik edo deskalifikaziorik jasotzeko arriskua zela eta, gimnastek berek diseinatutako logotipoa zela eta, kasualitatez, babeslearen antza zuela alegatu zuten,(nahiz eta maillota, berez, Maisa Lloretek diseinatu zuen, Campofríoren logotipoa sotilki birsortzeko asmoz, Teodoro Dueñasek marka Jokoetan sartzeko eskatu ondoren). Halaber, Méndezek gimnastei eskatu zien, norbaitek galdetuz gero, gauza bera esateko. Azkenik, erreklamazioa ez onartzea erabaki zen. Gainera, une horretan, presidenteak pizgarri ekonomiko bat agindu zien gimnastei, podiumean maillota erakusteagatik, inoiz jaso ez zuten dirua. .
8. ↑  INEF siglak Gorputz Hezkuntzako Institutu Nazionalari dagozkio. 1998az geroztik, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzien Fakultatea da INEF.
9. ↑  MT Educación y Formación hezkuntza arloan lan egiten duen enpresa pribatua da.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3    *Estela Giménez en Sports Reference.* .
2. 1 2 3    *Estela Giménez en la página web oficial del Comité Olímpico Internacional.* .
3. 1 2    *Estela Giménez en la página web del COE.* .
4. 1 2    *Palmarés del grupo sénior en Campeonato mundial de París.* .
5. 1 2 3    *Estela Giménez en la página web de la Federación Internacional de Gimnasia.* .
6. 1 2    *Palmarés del grupo sénior en Campeonato europeo de Praga.* .
7. 1 2    *Palmarés del grupo sénior en Campeonato mundial de Viena.* .
8. 1 2    *Palmarés del grupo sénior en Campeonato mundial de Budapest.* .
9. 1 2    *Apoteosis en Barajas para recibir a los grandes triunfadores de Atlanta.*  7 de agosto de 1996.
10. 1 2    *Entrevista a Tania Lamarca: "El conjunto de rítmica puede luchar por el bronce".*  31 de julio de 2012.
11. ↑    *Escuela del deporte de La 2 ficha a dos nuevos presentadores.*  5 de febrero de 2000.
12. ↑    *Punt 2 emetrà un programa infantil per a fomentar el potencial de l'esport com a instrument educatiu.*  15 de febrero de 2005.
13. ↑    *Casi 3,8 millones de espectadores vieron triunfar a Estela Giménez en esta cuarta edición.*  19 de diciembre de 2006.
14. ↑    *Antena.Nova estrena 'A mano' y las segundas temporadas de 'Mejor es posible' y 'Ni se te ocurra'.* .
15. ↑    *Estela Giménez en la página web de Supervivientes.* .
16. ↑   Fraga, Hugo.  (14 de enero de 2012). *"Insert Coin" cierra sus puertas.*  ps3p.es.
17. ↑    *Lo que la medalla esconde.*  14 de agosto de 2006.
18. ↑    *Lo que la medalla esconde.*  8 de agosto de 2008.
19. ↑   Luque, David.  (12 de diciembre de 2013). *Se estrena "Las Niñas de Oro", el documental de las campeonas olímpicas de rítmica en Atlanta'96.*  6cero.com.
20. 1 2    *RG - Events and Results.* .
21. ↑  García-Mascuñán, Marta (2010). «Estela Giménez». *Sobre el tapiz* (1): 29.
22. ↑    *España olimpica: Estela Gimenez, toda una superviviente.*  6 de diciembre de 2009.
23. ↑    *Entrevista a Marta Baldó en Radio Solidaria Amiga.*  19 de julio de 2010.
24. 1 2 3    *Música usada en los ejercicios de conjuntos de gimnasia rítmica.* .
25. ↑    *España, al Mundial de rítmica para dar su primer paso hacia Atlanta 96.*  5 de octubre de 1994.
26. ↑    *Spanish Group 1994.* .
27. ↑    *Mundial de rítmica.*  6 de octubre de 1994.
28. ↑    *Éxito español en el Europeo de rítmica.*  10 de julio de 1995.
29. ↑    *Tres medallas del equipo español en el Europeo.*  10 de julio de 1995.
30. ↑    *España gana un torneo en Holanda.*  28 de agosto de 1995.
31. ↑    *España repite medalla de plata en el Mundial de gimnasia rítmica.*  24 de septiembre de 1995.
32. ↑    *La gimnasia rítmica española, tras su éxito en Viena, quiere repetir en Atlanta.*  26 de septiembre de 1995.
33. ↑    *Hoy comienza en Viena el XIX Campeonato del Mundo.*  20 de septiembre de 1995.
34. ↑    *Mundial de Viena: España buscará la clasificación olímpica.*  20 de septiembre de 1995.
35. ↑    *El equipo español, plata en el Campeonato del Mundo.*  24 de septiembre de 1995.
36. ↑   Díaz, Isaías.  (2008). «Estela Giménez» *Corricolari* (258): 20..
37. 1 2 3
38. ↑    *Música usada en los ejercicios de Carmen Acedo.* .
39. 1 2   Galaz, Mabel.  (15 de octubre de 1996). *"¿Qué quieres, una hija o una medalla?".*  elpais.com.
40. ↑    *España, con opciones en el Mundial.*  21 de junio de 1996.
41. ↑    *España, plata en el Mundial de gimnasia.*  23 de junio de 1996.
42. ↑    *España, segunda en la inauguración del Mundial.*  22 de junio de 1996.
43. ↑    *España se baña en plata y oro en el Mundial.*  24 de junio de 1996.
44. ↑    *La selección de gimnasia, campeona del mundo en tres pelotas y dos cintas.*  24 de junio de 1996.
45. ↑    *España, plata en Budapest, repite podio por cuarta vez consecutiva.*  24 de junio de 1996.
46. ↑    *España, a 50 milésimas de Bulgaria, sueña con el oro.*  2 de agosto de 1996.
47. ↑    *Carta Olímpica.* .
48. ↑    *Tania Lamarca.*  15 de abril de 2008.
49. ↑    *Se presentó en Corella el libro "Lágrimas por una medalla".* .
50. ↑   García-Mascuñán, Marta.  (2010). «Estela Giménez» *Sobre el tapiz* (1): 28..
51. ↑    *LÁGRIMAS POR UNA MEDALLA. UN CONMOVEDOR TESTIMONIO SOBRE LA LUCHA PARA ALCANZAR UN SUEÑO.* .
52. ↑    *The gymnasts and ex-gymnasts defend Emilia Boneva.* .
53. ↑   Galaz, Mabel.  (28 de octubre de 1996). *O aceptas las reglas o te vas.*  elpais.com.
54. ↑    *Gala de las estrellas.*  31 de octubre de 1996.
55. ↑    *Carballo y el equipo español de rítmica fueron las estrellas.*  1 de noviembre de 1996.
56. ↑    *CAMPEONAS DE GIMNASIA RÍTMICA EN COLOMBIA.*  27 de noviembre de 1996.
57. ↑  Txantiloi:Cita libro
58. ↑    *Anaitasuna acoge homenaje a la selección de rítmica y a Maider Esparza.*  21 de diciembre de 1996.
59. ↑    *Relación de distinciones concedidas del Comité Olímpico Español.* .
60. ↑    *REAL DECRETO 2732/1996, DE 27 DE DICIEMBRE, POR EL QUE SE CONCEDE LA PLACA DE ORO DE LA REAL ORDEN DEL MERITO DEPORTIVO AL EQUIPO ESPAÑOL DE GIMNASIA RITMICA..*  28 de diciembre de 1996.
61. ↑    *Zabell-Dufresne y Cacho, Premios Nacionales del Deporte.*  30 de abril de 1997.
62. ↑    *Galardonados con la Medalla de Oro de la Generalitat Valenciana al Mérito Deportivo.* .
63. ↑    *Concesión de la Medalla de Oro de la Generalitat Valenciana al Mérito Deportivo.*  9 de octubre de 1996.
64. ↑    *María Fernández sustituye a Boneva.*  24 de diciembre de 1996.
65. ↑    *Estela Giménez, campeona olímpica, operada con éxito del menisco.*  17 de enero de 1997.
66. ↑  Txantiloi:Cita libro
67. ↑    *Tres campeonas olímpicas en Atlanta anuncian su retirada.*  18 de abril de 1997.
68. ↑    *Anuncio de la retirada de la gimnasia.*  12 de abril de 1997.
69. ↑    *Retirada de la competición oficial.*  19 de abril de 1997.
70. ↑    *Montemar gana el Nacional de rítmica.*  9 de diciembre de 1997.
71. ↑    *Anuncio de Iberdrola en 1997.* .
72. ↑    *Estela Giménez. Sesión fotográfica de 1999.* .
73. ↑    *Escuela del deporte de La 2 ficha a dos nuevos presentadores.*  5 de febrero de 2000.
74. ↑   Ponce De León, R..  (8 de octubre de 1999). *TVE-1 estrena un programa juvenil dedicado a la difusión del deporte.*  elpais.com.
75. ↑    *La Primera abre hoy la matrícula para su "Escuela del deporte".*  23 de octubre de 1999.
76. 1 2    *España olimpica: Estela Gimenez, toda una superviviente.*  6 de diciembre de 2009.
77. ↑    *EL EX PREPARADOR FÍSICO DE AZNAR, BERNARDINO LOMBAO SOTUELA, PIDE MÁS "CANCHA" A CANAL 9 TV....*  21 de abril de 2005.
78. ↑    *Punt 2 emetrà un programa infantil per a fomentar el potencial de l'esport com a instrument educatiu.*  15 de febrero de 2005.
79. ↑    *Lo que la medalla esconde.*  14 de agosto de 2006.
80. ↑    *Lo que la medalla esconde.*  8 de agosto de 2008.
81. ↑    *Estela Giménez.* .
82. ↑    *Más de 3,2 millones de espectadores vieron cómo Estela ganaba a "Gato".*  10 de octubre de 2006.
83. ↑    *Casi 3,5 millones de espectadores vieron la segunda victoria de Estela Giménez.*  24 de octubre de 2006.
84. ↑    *Casi 3,8 millones de espectadores vieron triunfar a Estela Giménez en esta cuarta edición.*  19 de diciembre de 2006.
85. ↑    *Obregón: "Es maravilloso volver a La 1 de TVE que ha sido mi casa durante 25 años".*  17 de septiembre de 2008.
86. ↑   Criado, Elena.  (22 de diciembre de 2006). *El Centro de Niños Autistas de Alicante recibe 25.000 euros de un premio de televisión.*  lasprovincias.es.
87. ↑    *Elena Gómez, Deferr, Patricia Moreno, Rafa Martínez y Jesús Carballo reciben la Medalla al Mérito Gimnástico.*  1 de diciembre de 2006.
88. ↑    *Antena.Nova estrena 'A mano' y las segundas temporadas de 'Mejor es posible' y 'Ni se te ocurra'.* .
89. ↑    *Batería de estrenos en Antena.Neox y Antena.Nova, los canales de TDT de Antena 3.* .
90. ↑    *Edición del lunes, 21 de mayo de 2007, página 15 - Hemeroteca - elmundodeportivo.es.*  21 de mayo de 2007.
91. ↑    *StarDreams ofrece la experiencia de los deportistas de élite para el mercado de conferencias de valor añadido.*  2 de abril de 2009.
92. ↑    *Página web de StarDreams.* .
93. ↑    *Especial "¡Mira quién baila!" con los ganadores de sus seis ediciones.*  7 de enero de 2008.
94. ↑    *Estela Giménez en la página web de Supervivientes.* .
95. ↑    *Karmele se salva entre besos de Judas y dos Supervivientes en peligro.*  25 de enero de 2008.
96. ↑    *Estela Giménez (Supervivientes): "era más importante mi salud".*  10 de febrero de 2008.
97. ↑    *La medallista olímpica Estela Giménez abandona la aventura en horas bajas.*  24 de enero de 2008.
98. ↑    *Madrid 2016 presenta sus primeros 30 patrocinadores, "soporte imprescindible" para el apoyo político y deportivo.*  4 de abril de 2008.
99. ↑    *Insert Coin tiene nueva presentadora.*  22 de noviembre de 2008.
100. ↑    *Your Shape: un gimnasio virtual en tu tele.* .
101. ↑   García, Andrés.  (23 de octubre de 2010). *MARCA TV estrena 'Tiramillas'.*  marca.com.
102. ↑    *Insert Coin desaparece de la parrilla televisiva.*  16 de enero de 2012.
103. ↑    *Termina el programa de televisión sobre videojuegos Insert Coin.*  16 de enero de 2012.
104. ↑   Álvarez, Gerard.  (16 de enero de 2012). *Insert Coin dice adios.*  eldiariodemalaga.es.
105. ↑   Negro, Rubén.  (19 de diciembre de 2013). *Las niñas de oro.*  los4palos.com.
106. ↑   Luque, David.  (12 de diciembre de 2013). *Se estrena "Las Niñas de Oro", el documental de las campeonas olímpicas de rítmica en Atlanta'96.*  6cero.com.
107. ↑    *VÍDEO: Vitoria-Gasteiz homenajeará a las niñas de Oro de Atlanta 96.*  15 de octubre de 2014.
108. ↑    *Las "chicas de oro" de Atlanta 96 recibirán un homenaje en el Buesa Arena.*  14 de octubre de 2014.
109. ↑    *Las mejores especialistas mundiales de la rítmica deleitan en el Buesa Arena.*  8 de noviembre de 2014.
110. ↑    *Éxito total del Euskalgym de Vitoria.*  8 de noviembre de 2014.
111. ↑    *Aquellas niñas (alavesas) de oro.*  9 de noviembre de 2014.
112. ↑   Jiménez, Olga.  (20 de noviembre de 2014). *Las Niñas de Oro de Atlanta, 18 años después.*  cadenaser.com.
113. ↑    *El equipo nacional de Gimnasia Rítmica y 'Las niñas de oro' reciben sus Medallas al Mérito Deportivo.*  15 de octubre de 2015.
114. ↑    *Medalla de oro al mérito deportivo para Iker romero y las ‘niñas de oro’.*  15 de octubre de 2015.
115. ↑    *Orden del Mérito a Beitia, Valverde, Sergio y la FEB.*  15 de octubre de 2015.
116. ↑    *Las últimas niñas de oro de la gimnasia.*  15 de octubre de 2015.
117. ↑   Jiménez, Olga.  (20 de noviembre de 2014). *Las Niñas de Oro de Atlanta, 18 años después.*  cadenaser.com.
118. ↑    *X Campus Internacional de Gimnasia Rítmica Nuria Cabanillas.* .
119. ↑    *Vídeo sorpresa para las Niñas de Oro de Atlanta - Gala 20 Aniversario.*  25 de julio de 2016.
120. ↑    *Ahora son treintañeras de oro.*  24 de julio de 2016.
121. ↑    *"AS nos ha hecho sentir estar de nuevo en la villa olímpica".*  13 de julio de 2017.
122. ↑    *Gimnastas Baldó, Giménez y Lloret darán nombre a tres calles de Alicante.*  15 de noviembre de 2016.
123. ↑    *La ex gimnasta Estela Giménez, decepcionada con Compromís por el cambio de nombres en las calles.*  3 de enero de 2017.
124. ↑    *La exgimnasta Estela Giménez, a Compromís: "Me hubiera gustado recibir una llamada".*  4 de enero de 2017.
125. ↑    *Una jueza de Alicante suspende el cambio de nombre de calles franquistas a petición del PP.*  13 de enero de 2017.
126. ↑    *Los partidos acuerdan por fin la retirada de calles franquistas tras dos años de desencuentros.*  15 de diciembre de 2017.
127. ↑    *Anuncio de reportaje sobre las Niñas de Oro por Tania Lamarca.*  28 de octubre de 2018.
128. ↑    *‘Las Niñas de Oro’ de España (versión extendida).*  2 de septiembre de 2019.
129. ↑    *Homenaje a Emilia Boneva en el Euskalgym 2019.*  18 de noviembre de 2019.
130. ↑    *25 años de las niñas que dejaron de ir a clase para conquistar un oro olímpico.*  25 de septiembre de 2021.
131. ↑    *Las Niñas de Oro brindan con un vino muy vallisoletano.*  25 de septiembre de 2021.
132. ↑    *La olímpica Ana Pelaz se retira.*  16 de octubre de 2009.
133. ↑    *La Rítmica de Carolina Rodríguez.*  16 de julio de 2014.
134. ↑    *"Un Premio como éste le da visibilidad a la rítmica".*  13 de diciembre de 2014.
135. ↑  twitter.com, ed. (3 de agosto de 2016). «Entrevista a Emilia Boneva en *Sobre el tapiz*». Consultado el 3 de agosto de 2016.
136. ↑   Negro, Rubén.  (19 de diciembre de 2013). *Las niñas de oro.*  los4palos.com.
137. ↑    *Ejercicio de exhibición del conjunto español júnior en el Euskalgym 2012.*  18 de noviembre de 2012.
138. ↑    *Ejercicio de exhibición de Saioa Agirre, Teresa Gorospe, Izaro Martín y Salma Solaun en el Euskalgym 2018.*  25 de diciembre de 2018.
139. ↑    *La proeza de las 'niñas de oro' en Atlanta'96.*  10 de febrero de 2016.
140. ↑    *Ilustración de Estela Giménez por Kristhel Ramos.*  29 de marzo de 2017.
141. ↑    *Madrid rinde homenaje a sus medallistas olímpicas con una muestra de retratos.*  24 de noviembre de 2020.
142. ↑    *Madrid homenajea con una exposición a sus 18 mujeres medallistas olímpicas.*  23 de noviembre de 2020.
143. ↑    *"Escuela del deporte" apuesta por el magazin.*  3 de febrero de 2001.
144. ↑    *Página web de CDP.* .
145. ↑    *Dos nuevos espacios de producción propia de Antena 3 en TDT.* .
146. ↑    *Estela Giménez, nueva presentadora del programa 'Insert Coin', de AXN.*  24 de noviembre de 2008.
147. ↑    *El programa sobre videojuegos ´Insert Coin´ estrena presentadora.*  21 de noviembre de 2008.
148. ↑    *La Prensa especializada premia al deporte español en Granada.*  13 de febrero de 1996.
149. 1 2    *Alejandra Quereda y Nuria Sobrino consiguen el galardón en la 25 Gala del Deporte de la Prensa Alicantina.*  3 de marzo de 2014.
150. 1 2    *25 Trofeo Ayto.de Alicante al Mejor Deportista del año 2013.* .
151. ↑    *Galardonados con la Medalla de Oro de la Generalitat Valenciana al Mérito Deportivo.* .
152. ↑    *Relación de distinciones concedidas del Comité Olímpico Español.* .
153. ↑    *REAL DECRETO 2732/1996, DE 27 DE DICIEMBRE, POR EL QUE SE CONCEDE LA PLACA DE ORO DE LA REAL ORDEN DEL MERITO DEPORTIVO AL EQUIPO ESPAÑOL DE GIMNASIA RITMICA..*  28 de diciembre de 1996.
154. ↑    *Los Duques de Lugo presidieron la entrega de las Reales Órdenes al Mérito Deportivo.*  19 de febrero de 1997.
155. ↑    *Placa de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo.*  28 de diciembre de 1996.
156. ↑    *Premiados en la Gala de los Importantes de Información.*  13 de febrero de 2015.
157. ↑    *"La gala del deporte", en La 2, premiará a los mejores deportistas del año.*  24 de febrero de 1997.
158. ↑    *Los mejores deportistas del 96, premiados por la Prensa.*  25 de febrero de 1997.
159. ↑    *Zabell-Dufresne y Cacho, Premios Nacionales del Deporte.*  30 de abril de 1997.
160. ↑    *Los Reyes y el Príncipe de Asturias entregaron los premios Nacionales del Deporte.*  6 de junio de 1997.
161. ↑    *Entrega de los premios Nacionales del Deporte.*  6 de junio de 1997.
162. ↑   Diputación Provincial de Alicante. *Ganadores de los Premios Deportivos Provinciales de la Diputación de Alicante entre 1980 y 2012.*  caja-pdf.es.
163. ↑    *Galardones al Mérito Deportivo Inter Gym's Oro 2005.* .
164. ↑    *Elena Gómez, Deferr, Patricia Moreno, Rafa Martínez y Jesús Carballo reciben la Medalla al Mérito Gimnástico.*  1 de diciembre de 2006.
165. ↑    *Abel Antón y el cantante Huecco, galardonados por la Fundal.*  7 de junio de 2012.
166. ↑    *Abel Antón y el cantante Huecco, galardonados por la Fundal.*  7 de junio de 2012.
167. ↑    *La Gala de Fundal reúne en Alcobendas a importantes representantes de la empresa, la política, la cultura y el deporte.*  8 de junio de 2012.
168. ↑    *Abel Antón, Carlos Jiménez, Estela Giménez y Roberto Alcaide, nuevos Socios de Honor en la Gala de Fundal.*  8 de junio de 2012.
169. ↑    *El Príncipe de Asturias y Jacques Rogge presiden este miércoles la Gala del Centenario del COE.*  12 de diciembre de 2012.
170. ↑    *Homenaje del COE a los medallistas en su centenario.*  12 de diciembre de 2012.
171. ↑    *El COE celebra su centenario homenajeando a los medallistas.*  12 de diciembre de 2012.
172. ↑    *Gran Gala del Centenario del Comité Olímpico Español.*  12 de diciembre de 2012.
173. ↑    *Quereda, mejor deportista de Alicante de 2013.*  1 de marzo de 2014.
174. ↑    *Gimnasta Alejandra Quereda es elegida mejor deportista alicantina en 2013.*  1 de marzo de 2014.
175. ↑    *Gimnasta Alejandra Quereda es elegida mejor deportista alicantina en 2013.*  1 de marzo de 2014.
176. ↑    *Gala del Deporte de Alicante. Trofeo M.D. 2014..*  1 de marzo de 2014.
177. ↑    *VÍDEO: Vitoria-Gasteiz homenajeará a las niñas de Oro de Atlanta 96.*  15 de octubre de 2014.
178. ↑    *Las "chicas de oro" de Atlanta 96 recibirán un homenaje en el Buesa Arena.*  14 de octubre de 2014.
179. ↑    *Las mejores especialistas mundiales de la rítmica deleitan en el Buesa Arena.*  8 de noviembre de 2014.
180. ↑    *Éxito total del Euskalgym de Vitoria.*  8 de noviembre de 2014.
181. ↑    *Aquellas niñas (alavesas) de oro.*  9 de noviembre de 2014.
182. ↑    *Resolución de 28 de julio de 2015, de la Presidencia del Consejo Superior de Deportes, por la que se concede el ingreso en la Real Orden del Mérito Deportivo, en sus diferentes categorías.*  28 de julio de 2015.
183. ↑    *Las "Niñas de Oro" reciben la Medalla de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo.*  30 de julio de 2015.
184. ↑   Luque, David.  (31 de julio de 2015). *Las Niñas de Oro, galardonadas con la Medalla de Oro de la Real Orden del Mérito Deportivo.* .
185. ↑    *Las últimas niñas de oro de la gimnasia.*  15 de octubre de 2015.
186. ↑    *Ahora son treintañeras de oro.*  24 de julio de 2016.
187. ↑    *Madrid rinde homenaje a sus medallistas olímpicas con una muestra de retratos.*  24 de noviembre de 2020.
188. ↑    *Madrid homenajea con una exposición a sus 18 mujeres medallistas olímpicas.*  23 de noviembre de 2020.
189. ↑    *El COE homenajea a las medallistas olímpicas.*  16 de diciembre de 2020.
190. ↑    *Gimnastas Baldó, Giménez y Lloret darán nombre a tres calles de Alicante.*  15 de noviembre de 2016.
191. ↑    *La ex gimnasta Estela Giménez, decepcionada con Compromís por el cambio de nombres en las calles.*  3 de enero de 2017.
192. ↑    *La exgimnasta Estela Giménez, a Compromís: "Me hubiera gustado recibir una llamada".*  4 de enero de 2017.
193. ↑    *Una jueza de Alicante suspende el cambio de nombre de calles franquistas a petición del PP.*  13 de enero de 2017.

Kanpo estekak
-------------

* Estela Giménez erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan
* Estela Giménez en el programa *Insert Coin* (2011)
* Entrevista a Estela Giménez para *Nutritienda Magazine* (2012)
* Entrevista a las Niñas de Oro en *Planeta olímpico* (2013)
* Homenaje y entrevista a las Niñas de Oro en el Euskalgym (2014)
* Reportaje «Spain's "Las Niñas de Oro"» para *Legends Live On* de Olympic Channel (2019)
* Documental *Las Niñas de Oro* en YouTube
* Retransmisiones televisivas
	+ Ejercicio de 4 aros y 4 mazas en las finales por aparatos del Mundial de París en 1994
	+ Ejercicio de 6 cuerdas en el concurso general del Mundial de París en 1994
	+ Ejercicio de 5 aros en el concurso general del Mundial de Viena en 1995
	+ Ejercicio de 3 pelotas y 2 cintas en el concurso general del Mundial de Viena en 1995
	+ Ejercicio de 5 aros en el concurso general del Mundial de Budapest en 1996
	+ Entrega de medallas en el concurso general del Mundial de Budapest en 1996
	+ Ejercicio de 5 aros en las finales por aparatos del Mundial de Budapest en 1996
	+ Ejercicio de 5 aros en la final de Atlanta 1996
	+ Ejercicio de 3 pelotas y 2 cintas en la final de Atlanta 1996
	+ Entrega de medallas en la modalidad de gimnasia rítmica por conjuntos en Atlanta 1996
	+ Final de gimnasia rítmica por conjuntos de Atlanta 1996 en la página web de RTVE

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q440123
* Commonscat Multimedia: Estela Giménez

---

* **Kirolariak**
* COI: estela-gimenez

 |

* Wd Datuak: Q440123
* Commonscat Multimedia: Estela Giménez