**Sophia Theresa Williams-de Bruyn** (Villageboard, Hegoafrika, 1938) apartheidaren aurkako aktibista izan zen. Emakumearen Saria jaso zuen lehena izan zen, aparteko zerbitzu nazionalagatik. Emakumeen Martxako azken lider bizia da.

Lehen urteak
------------

Sophia Theresa Williams-De Bruyn Villageboard-en jaio zen, nazionalitate desberdinetako jendea bizi zen eremuan. Frances Elizabeth eta Henry Ernest Williamsen alaba izan zen. Amak besteenganako errukia izateak enpatia-zentzua garatzen lagundu omen zion.

Aita Bigarren Mundu Gerran borrokatzeko armadan sartu zenean, Sophiaren amak Schauder izeneko etxebizitza-garapen berri batera eraman zuen familia. Saint James eskola katolikoan jarraitu zuen ikasten. Eskola utzi eta ehungintzan hasi zen lanean. Van Lane Textile fabrikako langileek "fabrikako buruekin zituzten arazoak konpontzen" laguntzeko eskatu zioten, eta, azkenik, ordezkari sindikal bihurtu zen. Geroago, Port Elizabetheko Ehungintzako Langileen Sindikatuko kide exekutibo bihurtu zen.

Karrera politikoa
-----------------

Williams-De Bruyn Hegoafrikako Sindikatuen Biltzarraren (CSS) kide sortzailea izan zen. Gobernuak 1950eko hamarkadan Populazioaren Erregistroari buruzko Legea sartu ondoren, Johannesburg-eko Kolorezko Herriaren Biltzarraren antolatzaile izendatu zuten lanaldi osoan.

1956ko abuztuaren 9an, Pretoriako Union Buildingseko eraikinetan 20000 emakumeren martxaren buru izan zen, Lillian Ngoyi, Rahima Moosa, Helen Joseph, Albertina Sisulu eta Bertha Gxowarekin batera, emakumeek pase-libretak izatearen baldintzagatik protesta egiteko. Sophiak 18 urte besterik ez zituen, eta lau liderretatik gazteena zen. Emakume horiek guardien aurrean makurtu ziren ateetan, beren eskaerak ministroei entregatzea lortzeko. Kolorezko Populazioaren Legea onartu ondoren, Williams-De Bruyn Kolorezko Herriaren Kongresuak esleitu zuen, Shulamith Muller-ekin onarpen-legeekin zerikusia zuten gaietan lan egiteko.

1959an, Henry Benny Nato De Bruynekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituzten. Senarra ere aktibista zen askapen-mugimenduan, eta Umkhonto we Sizweren soldadua. Bere etxea apartheidaren aurkako beste ekintzaile batzuentzako babesleku bihurtu zen, hala nola Raymond Mhlaba, Elias Motsoaledi eta Wilton Mkwayirentzat.

1963an, senarrak Lusakan, Zambian, erbesteratu behar izan zuten, CNAko Eskualdeko Batzorde Politikoko lehendakari izendatu zutenean. Handik sei urtera elkartu zen, eta ikasketak amaitu eta maisu-diploma lortu zuen 1977an, Lusakan CNAren administratzaile lanetan ari zela. 1980an eratutako CNAren Hezkuntza Kontseiluaren sortzaileetako bat izan zen. Kontseiluak Solomon Mahlangu Freedom Collegerako ikasketa-plana ezarri zuen. Afrikako Kongresu Nazionalak (CNA) ezarri zuen eskola 1978an, Mazimbun (Tanzania) erbesteratuta.

Hegoafrikara itzuli zen senarrarekin, CNA desegin ondoren. Senarra Hegoafrikako enbaxadore izan zen Jordanian, 1999an hil zen arte. Genero-Berdintasunerako Batzordeko kide izan zen 2004an Gauteng-eko Legegintzaldian sartu aurretik, eta presidenteorde izan zen 2005etik 2009ra bitartean, parlamentu nazionalera igaro aurretik.

Legatua
-------

Jendetza handi bati zuzendu zitzaion Emakumeen Martxaren 60. urteurrena ospatzeko, Pretorian, 1956an, 2016ko abuztuaren 9an.

1999an, Williams-De Bruynek zilarrezko Ida Mntwana saria jaso zuen. 2001ean, Emakumearen Saria jaso zuen lehena izan zen, bere zerbitzu nazional bikainagatik, eta urte horretan bertan Mahatma Gandhi saria ere jaso zuen.

Ondoren Gauteng probintziako legegilea izendatu zuten CNArako.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   Ndaba, Baldwin.  (2006-08-09). «Memories of the Long March to Freedom» *The Star*.
2. 1 2 3 4 5   «Sophia Theresa Williams de Bruyn» *South African History Online* 2011-02-17.
3. 1 2   sahoboss.  (2011-02-17). «Sophia Theresa Williams de Bruyn» *South African History Online*.
4. ↑   Chernick, Ilanit.  (2015-08-26). «'Women Still Need to Be Assertive'» *IOL*.
5. ↑  Blue plaque on the front of Rahima Moosa House mounted in 2013 as part of Johannesburg Heritage.
6. 1 2 3 4   «Sophia Williams-De Bruyn – a lifetime of activism – AHMED KATHRADA FOUNDATION» *www.kathradafoundation.org*.
7. ↑   Supplement. «60 Iconic Women — The people behind the 1956 Women's March to Pretoria (51-60)» *The M&G Online*.
8. 1 2 3   «Henry Benny Nato De Bruyn – Centro Benny Nato Onlus» *www.bennynato-onlus.org*.
9. 1 2   «Sophia Williams-De Bruyn» *SAWW Annual Awards*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3964942

 |

* Wd Datuak: Q3964942