**Ramon Saldias** (Bidarte, Lapurdi, 1938) zinema zuzendaria, argazki zuzendaria eta gidoigilea da. Kanarietan eman ditu urte asko.

Bizitza
-------

Saldias Bidarten (Lapurdi) jaio zen, baina sendi osoa Donostiara joan zen bizi izatera Bigarren Mundu Gerraren ondorioz. Nerabe zela, 14 urterekin, marrazki bizidunak eta zinema esperimentala landu zituen, erositako lehen 9.5 mm-ko Pathé Baby kamerarekin. 

Kanarietan bizi zen denboraldian bertako telebistan egin zuen lan. Aske Film ekoizpen-etxearen sortzailea da eta honen bidez egin ditu hainbat dokumental, film eta iragarkiak.

Zinemagintza
------------

Saldiasen lanak bere kabuz probak egiten aritu zenean du hasiera. Eskuz eginiko marrazki bizidun sinple eta zinema esperimentaletik iragarkiak eta dokumentalak egitera pasa zen, gero, film muntaiak, dokumental turistikoak eta abar.

Cinediseko korrespontsal izan zen, eta Televisión Españolarentzat zenbait lan egin zituen. Geroago, Jesús Almendros, José Luis Arza eta José Manuel Gorosperekin batera Ikastor Films ekoizpen-etxea sortu zuen Donostian. Ikastorren lehen lana *Miradas* (1969) izan zen. Jesús Almendrosek zuzendari eta Saldias argazki zuzendari izan zituen film labur honek Donostiako Zinemaldian Kultura Hispaniko Institutuaren Saria jaso zuen. Gerora, *Tiempo de África* (1969) eta *Estropada Berria* (1970) ekoiztu zituzten.

1969 inguru, Estudios Castillan, Madrilen, muntatzaile lanak ere egin zituen Ramon Saldiasek. Lan kontuengatik, Saldias eta Ikastorreko lankideak Kanarietara joan ziren bizitzera, ekoizpen-etxe honen amaiera eraginez.

1970ean Paulino Viotaren *Contactos* filmean argazkilaritza zuzendaria izan zen. Hau izan zen Saldiasen lehen lana film luze komertzial batean. Bigarrena, Jesús Francoren *Ópalo de fuego* filma izan zen 1980an. Filma honetan argazkilaritza zuzendaria Gérard Brisseau dela dirudi baina, Saldiasek dioenez, zuzendariarekin izen zuen liskar baten ondorioz, honek, bere izena gaizki jarri zuen, "Zaldiak" izendatuz eta beste izen batzuk gehituz.

Saldiasek, 1973an, Aske Films ekoizpen-etxea sortu zuen Las Palmasen eta honen bitartez, 1979an, egiten du Saldiasek bere lehen filma luzea, *El camino Dorado*. Alkoholikoei buruz egin zuen dokumental batean oinarritua egin zuen filma honek ez zuen arrakasta handirik lortu, banaketak huts egin bait zuen. Urte hartan bertan, Donostiako Zinemaldian aurkeztu zen, Errealizatzaile Berrien atalean. 2019an, estreinuaren 40 urteurrena ospatzeko, 19. Festival Internacional de Cine de Las Palmas de Gran Canariako Canarias Cinema sailak homenaldia egin dio nazioarteko banaketa lortu duen lehen kanariar pelikula honi.

1980an, Kanarietan bizi zela, *Kárate contra mafia* filmatu zuen. Las Palmasen, astebetean filmatu zen pelikula hau Europako karatezko lehen filma izan da. Filma honek berpizkunde bat izan du CutreCon zinema festibalak saritu zuenetik. Emanaldi batean erre aurretik existitzen zen kopia bakarra kopiatu zutenez desagertzea galarazi zuten.

1998an, bere film batean oinarritzen den animazio serie bat egin zuen, *El chou de Cho-Juaa.* Televisión Españolak ez zuen erosi pertsonaien kanariar doinua ulertzen ez zelakoan baina Mexikon eta Hegoafrikan saldu zen, ingelesera itzulia eta beste izen batekin.

Sariak
------

* Jess Franco ohorezko saria (CutreCon, 2015): *Karate contra mafia* filmagatik.

Saldiasen izena daraman saria sortu da 2018an, ""Sah-Di-Ah" saria, zinema narratsari filmeren bat gehitu dionari.

Filmak
------

### Argazkigile

* *La caja* (2006)
* *España, una fiesta* (1985)
* *Bernegal* (1978)
* *El chou de Cho-Juaa* (1978)
* *Fuerteventura, playa dorada* (1977)
* *Al sur de Gran Canaria* (1976)
* *Insólito Lanzarote* (1976)
* *Estropada Berria* (1973)
* *Lanzarote* (1971)
* *Contactos* (1970)
* *Miradas* (1969)

### Zuzendari eta gidoigile

* *El despiste de Cho-Juaa* (1996)
* *Kárate contra mafia* (1980)
* *El camino dorado* (1979)
* *Bernegal* (1978)
* *El chou de Cho-Juaa* (1978)
* *Póker de sol* (1971)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Ramón Saldías» *IMDb* (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
2. 1 2 3   «Ramón Saldias» *www.filmotecavasca.com* (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
3. 1 2 3 4 5 6 7   **(Gaztelaniaz)** «Entrevista a Ramón Saldías» *La abadía de Berzano* 2018-02-23 (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
4. ↑    «Saldías, Ramón - Auñamendi Eusko Entziklopedia» *aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
5. ↑   «Jesús Almendros» *www.filmotecavasca.com* (Noiz kontsultatua: 2019-04-10).
6. 1 2   Unsain, José María.  (1985). *El cine y los vascos.*  Eusko Ikaskuntza - Sociedad de Estudios Vascos, 154 or. ISBN 84-86240-29-8..
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** Morales, Susana Torrado.  (2008). *El cine vasco en la bibliografía cinematográfica (1968-2007).*  Universidad de Deusto ISBN 9788498307979. (Noiz kontsultatua: 2019-04-10).
8. ↑   **(Gaztelaniaz)** Dierckx, Isabelle.  (1999). *"Cine canario…", un espacio abierto.* , 30 or..
9. ↑   **(Gaztelaniaz)** País, Ediciones El.  (1979-09-14). «El humor y la crítica proceden de México y Cataluña» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2019-04-10).
10. ↑   **(Gaztelaniaz)** Canaria, Creativa.  (2019-03-22). «Cayetana Guillén Cuervo considera "maravilloso" que ver una película "pueda ayudar a vivir"» *Creativa Canaria* (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).
11. ↑   **(Gaztelaniaz)** «B-Movies (6/10) - "Karate contra mafia" (1980) | ARTE en español» *ARTE* (Noiz kontsultatua: 2019-03-22).

Ikus, gainera
-------------

* Euskal Herriko zinema

Kanpo loturak
-------------

* B-Movies (6/10) "Karate contra mafia" (1980)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266464
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX1105683

 |

* Wd Datuak: Q12266464