Ezkerretik eskuinera: Zully Moreno, Mirtha Legrand, Nury Montsé eta Silvana Roth, *Los martes, orquídeas* filmean, 1941
**Silvana Roth**, jaiotzaz **Silvana Rot** (Genoa, Italia, 1923ko otsailaren 17a – Buenos Aires, Argentina, 2010eko apirilaren 2a) italiar-argentinar aktore eta politikaria izan zen. Aktore gisa 26 film filmatu zituen 1940 eta 1971 artean. Politikari gisa, peronismoari gogotsu atxiki zitzaion, 1973tik 1976ra bitartean diputatu nazionala izan zen, eta 1976ko estatu-kolpea gertatu zenean, kargutik kendu zuten. Eva Peronen lagun pertsonala izan zen, eta gizonen eta emakumeen arteko eskubide-berdintasunaren sustatzailea. Parte hartu zuen filmen artean *Fragata Sarmiento* (1940), *Los martes, orquídeas* (1941), *Allá en el setenta y tanto*s (1945) eta *El auxiliar* (1971) nabarmentzen dira.

Biografia
---------

### Lehen urteak eta ikasketak

Genoa hirian jaioa, haurtzaroan iritsi zen Argentinara. Txikitan, Entre Ríos eta San Juan kaleen arteko etxebizitza batean bizi izan zen. Alaba bakarra, irakurtzea eta errezitatzea gustatzen zitzaion, eta, gaztea zela, maistra izateko ikasi zuen. Zientzia Politikoak ikasi zituen eta Zuzenbide Fakultatean lizentziatura lortu zuen.

### Ibilbide artistikoa

Chas de Cruz kazetari ospetsuak antolatutako auzo-lehiaketa batek eman zion aukera. 1939an, lehen zinema-emanaldia egin zuen *La casa del recuerdo-n*, Libertad Lamarquerekin, eta izugarrizko arrakasta izan zuen. Laguntza-paperak egin zituen Carlos Borcosqueren *Fragata Sarmiento* lanean (1940) eta Zully Moreno, Mirtha Legrand eta Nury Montsérekin *Los martes, orquideas* (1941). 26 filmetan parte hartu zuen, eta 40ko eta 1950eko hamarkadetako irudi garrantzitsuenetako bat bihurtu zen. Filmetan egindako protagonista lana nabarmendu zen *El tesoro de la isla Maciel, La hija del ministro,* *Allá en el setenta y tantos* ... Amerikako doinuak eta *Villa Rica del Espíritu Santo.* 1945ean, Narciso Ibáñez Mendarekin eta Santiago Gómez Courekin batera, *Jacobowsky eta koronela* antzerki-lanetan aritu zen, El Nacional antzokian.

Amelia Bence, Nélida Bilbao, Tito Lusiardo, Carlos Cores eta Zinema Argentinarraren Urrezko Aro ezagunean parte hartu zuen.

Hainbat irrati-nobela eta irrati-antzokitan ere parte hartu zuen, eta ospe handia lortu zuen. 40ko hamarkadaren amaieran, Cervantes Antzoki Nazionaleko talde egonkorrean parte hartu zuen eta 1950eko hamarkadaren hasieran Eva Perón Ateneo Kulturaleko lehendakariordea izan zen. Bere karrera eten egin zen 1951n *De turno con la muerte* filmatu ondoren. 1971n, 20 urte kanpoan eman ondoren eta senarrak bultzatuta, Mario Daviden *El auxiliar* filmean parte hartu zuen.

*No salgas esta noche* filman lan egin zuen, eta *Los maridos engañan de 7 a 9*, biak Sixto Pondal Ríos eta Carlos Olivarirenak; Catherine Turney eta Jerry Horwinen *Mis amadas hijas* (Narciso Ibáñez Menta-k zuzendua, garai hartan maitasun harremana zuten); Enrique García Vellosoren *Los amores de la virreina*, eta Sófoclesen *Electra* (Zuzenbide Fakultateko mailadian antzestua, entzule jendetsuaren aurrean, 1950ean). Bere rola pertsona xaloa eta emakume apetatsu eta intigraz betetakoa izaten zen. Berak *Edicion Extra* (1949) filmarik gustukoenetakoa zela esaten zuen, eta, galairik onena, Carlos Cores.

Aktore lanean 26 film filmatu zituen 1940 eta 1971 artean. Parte hartu zuen filmen artean *Fragata Sarmiento* (1940), *Los martes, orquídeas* (1941), *Allá en el 75 y tanto* (1945) eta *El auxiliar* (1971) nabarmentzen dira.

### Ibilbide politikoa

Politikari gisa, gogotsu hartu zuen peronismoa. Eva Peronen lagun pertsonala izan zen eta gizonen eta emakumeen arteko eskubide-berdintasunaren sustatzailea. Emakumeen Alderdi Peronistako idazkari nagusi izatera iritsi zen.

1973ko maiatzaren 25etik 1976ko martxoaren 24ra bitartean, Juan Domingo Peron gobernuaren kargu zegoenean, eta gero haren emazte Isabel, diputatu nazionala izan zen justiziaren alde, harik eta Berrantolaketa Nazionaleko Prozesua ezarri zen arte, Jorge Rafael Videla buru zuela eta azken diktadura militarra ere esaten zitzaion arte. 1976tik 1981era jazarri eta zaindua izan zela esaten zuen:

> *Etxean preso egon nintzen, eta denbora luze samarrean zelatatu ninduten. Gero, Malvinas, hauteskundeak, hautapen-porrota ... eta bai, nazioaren diputatu gisa kobratu ez nuena ordaintzen jarraitu behar izan zidaten. Hortik bizi naiz. Bestela, boloak egiten ibili beharko nuke telebistako kanaletan. Menemismoak ez du gizarte-politikarik. Eta orain iristen direnek, Aliantzakoek, hondamendia ekarriko dute. Gogoratu zer esaten dizudan. Badirudi politikariak herritar arruntaz ahaztu direla. Linboan bizi dira. Eta zuri, jende arruntaren eguneroko arazoak arduratzen ez bazaizkizu, hobe da politikan ez aritzea. Ez da batere erraza izan, baina guztiarekin bizi tako bizitza izan da. Orain, goizetan, ispiluan neure buruari begiratzen diodanean, gogoan dut Medeak Jason likidatzeko aukeratzen zuen esaldia: "Zahartzaroa zain duzu,"*
> 
> 

### Azken urteak

1997an, komunikabideetatik urrun, Abel Posadasek bere azken elkarrizketetako bat egin zion Luis Maria Campos etorbideko bere departamentuan, eta gero Boulogne Sur Merrera joan zen bizitzera. Azken urteetara arte, noizbehinka agertu zen telebistako erreportajeetan, bereziki Eva Perónen urteurrenetan, haren lagun mina izan baitzen. 2001ean Zilarrezko Kondor bat lortu zuen eta 2003an Argentinako Aktoreen Elkarteak (AAA) Ibilbide Ohoragarrirako Podestá Saria eman zion. 2006an, Argentoresek, Irratiaren Nazioarteko Eguna ospatuz, Susini saria eman zion artista askori bezala, eta urte horretan bertan omenaldia egin zion Bauen Hoteleko Areto Kontsularreko Aktoreen Gizarte Ekintzak, Guido Gorgatti eta Dora Ferreirorekin batera.

Aldakako ebakuntza egin zioten Portako klinika batean, eta 87 urte zituela hil zen 2010eko apirilaren 2an, Buenos Airesen. Haren gorpuzkiak Argentinako Aktoreen Elkartearen panteoian ehortziak izan ziren, Chacarita hilerrian.

Filmografia
-----------

* *Laguntzailea* (1971)
* Heriotzarekin batera (1951)
* *Txapeldunen eskola* (1950)
* *Aparteko edizioa* (1949)
* *Itxaropena* (1949)
* Begira itzazu zelaiko lirioak (1947)
* Siete para un secretos (1947)
* *Inspirazioa* (1946)
* *Deabrua txokoetan zebilen* (1946)
* *Espiritu Santuaren Etxe Aberatsa* (1945)
* Han, hirurogeita hamarrean (1945)
* *Rigoberto* (1945)
* Abismoa irekitzen da (1944)
* *Zazpi emakume* (1944)
* Gaztaroa agintzen du (1943)
* *Ministroaren alaba* (1943)
* *Bidaia* (1942)
* Etxe bakoitza, mundu bat (1942)
* *Nerabezaroa* (1942)
* *Amerikako melodiak* (1942)
* *Maciel uharteko altxorra* (1941)
* Astearteak, orkideak (1941)
* Berriz *bizi* (1941)
* *Mutilentzako mutil-lagunak* (1941)
* *Sarmiento fragata* (1940)
* *Oroimenaren etxea* (1939)

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 2001ean Zilarrezko Kondorra
* 2003an Argentinako Aktoreen Elkarteak (AAA) emana Ibilbide Ohoragarrirako Podestá Saria
* 2006an, Argentoresek emana, Irratiaren Nazioarteko Eguna ospatuz, Susini saria
* 2006an omenaldia Bauen Hoteleko Areto Kontsularreko Aktoreen Gizarte Ekintzak, Guido Gorgatti eta Dora Ferreirorekin batera.
* Argentinako Aktoreen Elkartearen panteoian ehortzia

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Murió la actriz Silvana Roth, estrella del cine de oro argentino
2. ↑  Entrevista a Silvana Roth
3. ↑   Gabriela Pepe.  (8 de marzo de 2018). *Mujeres al frente de los bloques del Congreso: se ganó la batalla por la paridad pero resta la del poder.*  Chequeado.
4. ↑  Ficha en el sitio de la Cámara de Diputados de la Nación Argentina

Kanpo estekak
-------------

* Silvana Roth en Internet Movie Database (en inglés).
* Fitxa zinenazionalean.
* Silvana Roth aktorea eta politika izan zen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6128418
* Commonscat Multimedia: Silvana Roth

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 120166776
* BNE: XX4940603
* CineChile: url

 |

* Wd Datuak: Q6128418
* Commonscat Multimedia: Silvana Roth