**Martín Esteban Pando** (Buenos Aires, 1934ko abenduaren 26a - Ib. 2021eko maiatzaren 7a) argentinar futbolaria eta entrenatzailea izan zen. Platense, Argentinos Juniors, Mushuc Runa Sporting Club de Ecuador, River Plate, Lanús eta Argentinako Selekzioarekin jokatu zuen. ***La Radio*** deitu zioten, partida guztian zehar aurkariei eta epaileari hitz egiten zielako.

Karrera profesionala
--------------------

Entrenatzaile-irakasle gisa bere marka utzi aurretik, Pandok ibilbide interesgarria izan zuen futbolari gisa. Profesionaletan debuta egin zuen 1955ean, Platensen. 1958an egonaldi laburra izan zuen Argentinos Juniors-en. Gero Ekuadorrera emigratu zuen, Mushuc Runa Sporting Klubean jokatzera 1961 arte.

1962an iritsi zen River Platera, eta han debut ezin hobea izan zuen Peléren Santosen aurkako gola sartuz. Klubeko zaletu gisa beti amestu zuen partida: "Pipo Rossik, entrenatzailea zenak, ekarri ninduen eta etxean egin nuen debuta Santosekin. 2 eta 1 irabazi genion, Ermindo Onegaren gol batekin eta nik inoiz golik sartu ez nuenarekin, ondo irabazi genituen ", gogoratu du. 

Jokalari trebea, antolatzaile nabarmena zen. Bi denboraldi eman zituen Nuñezen klubean, 1962 eta 1964 artean, 56 partida jokatuz eta sei gol sartuz. 1967an Lanúsen erretiratu zen.

Argentinako Selekzioa
---------------------

Pandok Txileko Munduko Txapelketa jokatu zuen 1962an eta Toto Lorenzok zuzendutako Selekzioa lehen fasean kanporatu zuten.

### Munduko Txapelketako parte-hartzeak

| mundua | Campusa | Emaitza |
| --- | --- | --- |
| 1962ko Munduko Futbol Txapelketa | Txile | Lehen fasea |

Teknikari gisa
--------------

Futbolari gisa erretiroa hartu ondoren, River Plate-ra joan zen klubeko beheko kategoriak zuzentzeko Delem brasildarraren hegalpean. 1973 eta 1991 artean irakasle gisa aritu zen kategoria desberdinetan. Hezitu zituen gazte kideetako batzuk Ramón Díaz, José María Vieta, Claudio Cabrera, Carlos Tapia, Néstor Gorosito, Claudio Paul Caniggia, Leonardo Astrada, Hernán Crespo eta Marcelo Gallardo dira. 

Gainera, 1983an First River Plate-ren zazpi partida zuzendu zituen (greba profesionala zela eta) eta bat 1984ko Txapelketan. 

### Klubak zuzendari tekniko gisa

| Kluba | Herrialdea | Urtea |
| --- | --- | --- |
| River Plate | Argentina | 1983 - 1984 |

Klubak
------

### Jokalari gisa

| Kluba | Herrialdea | Urtea |
| --- | --- | --- |
| Platense | Argentina | 1955 |
| Argentinos Juniors | Argentina | 1958 |
| Mushuc Runa Sporting Cub | Ekuador | 1958 - 1961 |
| River plate | Argentina | 1962 - 1964 |
| Lanús | Argentina | 1965 - 1967 |

### Entrenatzaile gisa

| Kluba | Herrialdea | Urtea |
| --- | --- | --- |
| River Plate | Argentina | 1983 - 1984 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Leandro Vaquila. «Martín Pando, el maestro del maestro» *Revista 1986*.
2. ↑   Lautaro Toschi. «El adiós a Martín Pando, maestro de maestros» *La Página Millonaria*.
3. ↑   Redacción Deportes. «Murió Martín Pando, histórico formador de futbolistas en River y uno de los maestros de Marcelo Gallardo» *Clarin*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q974177
* Commonscat Multimedia: Martín Pando

---

 |

* Wd Datuak: Q974177
* Commonscat Multimedia: Martín Pando