recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Colorado konderria** (ingelesez: *Colorado County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Columbus da. 2010eko zentsuaren arabera 20.874 biztanle zituen, Colorado kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Colorado konderriak 2.521,83 kilometro koadro ditu. Horietatik 34,74 ura dira. Beste 2.487,1 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,28 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 20.874 pertsonetatik 17.948 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 5.452 dira. 2.636 beltzak edo afroamerikarrak. 24 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 75 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 151 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26885
* Commonscat Multimedia: Colorado County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 140729005
* LCCN: n81072755
* NARA: 10036641
* **Lekuak**
* OSM: 1837771
* TGN: 1002291

 |

* Wd Datuak: Q26885
* Commonscat Multimedia: Colorado County, Texas
| Biten multiploak |
| --- |
| SI aurrizkia | IEC 60027-2 |
| Izena (Ikurra) | SIEstandarra |  Erabilpenainformatikan | Izena (Ikurra) | Balioa |
| kilobit (Kb) | 103 | 210 | kibibit (Kib) | 210 |
| megabit (Mb) | 106 | 220 | mebibit (Mib) | 220 |
| gigabit (Gb) | 109 | 230 | gibibit (Gib) | 230 |
| terabit (Tb) | 1012 | 240 | tebibit (Tib) | 240 |
| petabit (Pb) | 1015 | 250 | pebibit (Pib) | 250 |
| exabit (Eb) | 1018 | 260 | exbibit (Eib) | 260 |
| zettabit (Zb) | 1021 | 270 | zebibit (Zib) | 270 |
| yottabit (Yb) | 1024 | 280 | yobibit (Yib) | 280 |

**Zb/s** edo **Zettabit segundoko** segundo batean 10 21  bit adierazten du. Datu transferentziaren abiadura adierazten duen unitatea da. Telekomunikazioetan, elektronikan eta informatikan erabiltzen da.

ZB eta Zb ez dira berdinak
--------------------------

Zb-k zettabit (10 21 **bit**) adierazten du aldiz ZB-k zettabyte (10 21 **byte**). Halaber, ez da nahastu behar Zb/s edo zettabit segundoko, ZB/s edo Zettabyte segundokorekin.

Orokorrean esanda, byte segundoko konputagailuaren barruko komunikazioetan gertatzen da, aldiz bit segundoko konputagailutik kanpoko komunikazioetan.

**Azalpena**: 1024 byte adierazteko informazio unitatea Kibibyte da, bestela irakurri **argipena**.

Ikus, gainera
-------------

* Megabyte segundoko
* Kilobit segundoko
* Kilobyte segundoko
* MB
* Mb
* byte

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12269308

 |

* Wd Datuak: Q12269308
**Clickbait** ingelesezko neologismo bat da. Gutxiespen-hitz bezala erabiltzen da Interneteko zenbait eduki deskribatzeko; benetako helburu nagusia, ordea, erabiltzaileek loturetan klik egin eta orrialde jakin batera bideratzea da. Horretarako, jakin-mina piztu eta jakin-min hori asetzera bultzatzen duten izenburuak erabiltzen dituzte, elementu morbosoekin erlazionatutakoak sarritan.

Clickbaitaren oinarria klikaren diktadura deiturikoa da. Hain zuzen, teknologia berriek komunikabideetan eragin handia izan dute eta erabat aldatu dira. Iragarleek komunikabideen audientzia hartzen dute kontuan beraien iragarkiak jartzeko eta iragarkien prezioa ere audientzia horren baitan zehazten da. Lehen ez bezala, komunikabide baten audientzia klik kopuruekin lotzen da eta beraien diru sarrera nagusietako bat iragarkiak izanik, egoera honek clickbaita bultzatzen du.

Audientzia handiena lortzea izanik helburua, sare sozialak nabarmen erabiltzen dira clickbaiterako. Eduki hauek sare sozialaren kalitatea ez kaltetzeko, ordea, 2014ko abuztuan Facebook-ek iragarri zuen neurriak hartuko zituela clickbait albisteen impaktua gutxitzeko bere sare sozialean. Hau lortzeko, beste parametro batzuen artean, erabiltzaileek orrialde barruan igarotzen zuten denbora kontuan hartuko zutela iragarri zuten, beste edukien artean clickbaitak bereizteko.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    SA, Baigorri Argitaletxea.  (2017-08-09). «Klik bat gutxiago» *GARA* (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).
2. ↑   **(Ingelesez)** Ingram, Mathew.  (2014-04-01). «The internet didn’t invent viral content or clickbait journalism — there’s just more of it now, and it happens faster» *gigaom.com* (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Mind the ‘curiosity gap’: How can Upworthy be ‘noble’ and right when its clickbait headlines feel so wrong?» *National Post* 2014-05-23 (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).
4. ↑   Semana. «La tiranía del click» *La presión que los medios de comunicación tienen por tener clicks* (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** Arranz, Rubén. «La dictadura del 'clic', o de cómo vender amarillismo y casquería por audiencia» *Vozpópuli* (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).
6. ↑   **(Ingelesez)** Visentin, Lisa.  (2014-08-26). «Facebook wages war on click-bait» *The Sydney Morning Herald* (Noiz kontsultatua: 2018-02-27).

Ikus, gainera
-------------

Egia-ostea

Marketin biral

Kazetaritza hori

Sentsazionalismoa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17649781

 |

* Wd Datuak: Q17649781
Erlijiozko zutoihalak prozesio katoliko batean (Paris).
**Zutoihal** edo **estandartea** estatu, erakunde, bazkun edo gudari talde baten ohorezko bandera da, makila batean esekirik zutik eramaten dena.

Oihalezkoak direnez, ikur hauek itxura, tamaina eta kolore askotakoak izan daitezke eta, garaiaren eta tokiaren arabera, erabilera ugari hartu.

Historia
--------

Antzinaroan, gerrako zutoihalak erabiltzen ziren, "bandera-antzeko" edo bexiloide gisa sailka daitezkeenak, antzinako Egipton edo Asirian sortuak. Adibideen artean daude sasandarren *Derafsh Kaviani* gerra zutoihala, Zesar Augustoren X. legioaren arranoa edo sarmaziarren dragoi-zutoihalak. Azken hau, zaldun batek eramaten zuenez, haizeak eragiten zion oihal bat zuen, baina irudikapen batzuen arabera, dragoi-parpaila luze baten antz handiagoa zuen, bandera soil batena baino.

Goi Erdi Aroan, banderak nagusiki guduan erabili ziren erakusgai heraldiko bezala, zaldunak errazago identifikatu ahal izateko ezkutu gainean margotutako armarri soilekin baino. Behe Erdi Aroan, hiri-estatuak eta herrialdeak ere, Suitzako Konfederazio Zaharrekoak kasu, hasi ziren banderak erabiltzen landa-seinale gisa.

Erdi Aroko japoniar *sashimono* delakoa, oinezko soldaduek eramana, garapen paralelo bat da.

Erabilera
---------

### Militarra

Herrialde batzuetan, armadaren zaldizko gorputzek (zalditeria eta artilleriak) erabiltzen dituzten intsigniei ere zutoihal deritze, hau da, haga batería zintzilik dagoen oihal karratu bat, non errege armarria eta dagokion gorputzarena ipintzen edo brodatzen den. Antzina, infanterian ere erabiltzen zen.

### Erlijiozkoa

Komunitate erlijioso katolikoek, kofradiek eta anaidiek ere erabili ohi dituzte, prozesioetan esaterako. Oihala laukia edo laukizuzena edo puntaduna izan ohi da, non komunitate edo anaidiaren irudia edo ikurra margotuta dagoen (normalean santu batena edo Ama Birjinarena). Oihala hagatxo horizontal batetik zintzilik egon ohi da, makilarekin gurutzea osatzen duena.

### Politikoa

Estatuburu batzuek zutoihal (edo bandera) bereizgarria dute, eta bere presentzia adierazteko erabiltzen da, adibidez eraikin, ontzi edo ibilgailu batean. Estatuaren antolamendu politikoaren arabera, estatuburuaren zutoihal pertsonala izan daiteke errege-zutoihala (errege-erregina edo errege etxea adieraziz, adibidez Espainiako Errege Etxea), enperadore-zutoihala (egun Japoniako enperadorea bakarrik) edo presidente-zutoihala (errepublikatan erabilia, adibidez Estatu Batuetako presidentea).

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Estandarte sarrera Euskaltzaindiaren hiztegian (kontsulta: 2020-06-02)
2. ↑   **(Ingelesez)**Flag | heraldry. *Encyclopedia Britannica*. Kontsulta: 2019-2-15.

Ikus, gainera
-------------

* Bexilologia
* Ikurrina
* Belearen zutoihala

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2912707
* Commonscat Multimedia: Regimental Flags

---

 |

* Wd Datuak: Q2912707
* Commonscat Multimedia: Regimental Flags
Caput mortuumen sinbolo alkimikoa.
**Caput mortuum** (plurala **capita mortua**) Latinezko termino bat da, literalki "hildako burua" edo "baliorik gabeko soberakin" esan nahi duena. Alkimian erabiltzen zen terminoa da.

*Caput mortuum*ek (batzuetan ere nigredo izenez ezaguna) sublimazioa bezalako prozesu kimikoen ondoren geratzen zen soberakinari erreferentzia egiten zion. Sustantzia baten balioaren galera adierazten duen. Alkimistek soberakin hori estilizatutako hildako burezur batekin irudikatzen zuten, literalki hildako baten burua. 

Ikurra, XVIII. mendean kimikan ere erabili zen soberakin bat zegoela adierazteko. Caput mortuum ere erabili ohi zen *crocus metallorum* adierazteko, sulfato ferrosoak (*crocus martis*) zein kobre oxidoak (*crocus veneris*) uzten zuten konposatu metaliko arre-gorria. Hematitearen burdin oxidoarekin egiten zen pigmentuak ere Caput mortuum izena hartzen zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *The Routledge dictionary of Latin quotations : the illiterati's guide to Latin maxims, mottoes, proverbs and sayings.*  Routledge 2005 ISBN 0-203-49897-6. PMC 58388240. (Noiz kontsultatua: 2021-09-17).
2. ↑    *The pigment compendium : a dictionary of historical pigments.*  Elsevier Butterworth-Heinemann 2004 ISBN 0-7506-5749-9. PMC 56444720. (Noiz kontsultatua: 2021-09-17).
3. ↑   Liungman, Carl G..  (2004). *Symbols : encyclopedia of western signs and ideograms.*  (3rd rev. and augm. English language ed. argitaraldia) HME Media ISBN 91-972705-0-4. PMC 62522431. (Noiz kontsultatua: 2021-09-17).
4. ↑   Harley, R. D..  (2001). *Artists' pigments c.1600-1835 : a study in English documentary sources.*  (2nd rev. ed. argitaraldia) Archetype Publications ISBN 1-873132-91-3. PMC 47823825. (Noiz kontsultatua: 2021-09-17).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q421089

 |

* Wd Datuak: Q421089
**Cirith Gorgor**, Tolkienen legendariumean eta Eraztunen Jauna eleberrian, Mordorren iparmendebaldean dagoen mendi pasabideak duen izena da, eskualdea babesten duten bi mendilerro handiak, Ephel Duath ekialdeko eta hegoaldeko mugan eta Ered Lithui iparraldekoan, elkartzen ziren tokian. Bere izena, sindarinezkoa da eta *muturreko izuaren haizpitartea* esan nahi du.

Cirith Gorgor zen Mordorrerako sarbiderik garrantzitsuena (eta hobekien defendatua zegoena), Inoren Lurrak eta Dagorlad, Ûdun barne haranarekin elkartuz. Bi dorrek babesten zuten, bana alde bakoitzean, Hortzen Dorreak bezala ezagutzen zirenak, eta Morannon bezala ezagutzen ziren burdinazko ateek ixten zuten. Guzti hau, Gondorreko gizonek eraiki zuten Eguzkiaren Bigarren Aroan, Mordorren, berriz gaizkia ezarri ez zedin, baina, Gondorren gainbeherarekin, utziak izan ziren, eta Sauron berriz Mordorren ezarri zenean, honek erabili zituen.

Eraztunaren Gerran, Frodo, Sam eta Gollumek, Mordorren, pasabide honetatik sartzea pentsatzen dute, baina, iristerakoan, zeharkaezina dela konturatzen dira, Morannon ateak, Sauroni laguntzera doazen ekialdeko eskualde zabaletako gizonen armada bati pasatzen uzteko nola irekitzen diren ikusiz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2520441

 |

* Wd Datuak: Q2520441
**Comedias kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.

Izena
-----

Izena XVIII. mendean kale honetan Komedien Etxea zegoelako zor dio, Iruñeko lehenbiziko antzoki egonkorra izan zena. Antzoki hau armaila eta eserlekuz osatua zegoen, ohiko antzerkigileen lanen artean, adibidez, Lope de Vega eta Calderon de la Barcaren antzezlanak taularatu ohi ziren, antzerkilan hauek ikuslegoaren algarak eta iskanbila sortarazten zuten.

Gerora, jada 1841ean, Gazteluko plazan, Antzoki Nagusia eraiki zen.

Kokalekua
---------

Pozo Blanco kalea eta San Nikolas kalearen arteko gurutzaduran hasi eta Sarasate pasealekuan amaitzen da, Baleztena etxea, Nafarroako jauregia eta Foruen monumentuaren parean. Bere ibilbidearen bigarren herenean Lindatxikia kalea hasten da.

Gazteluko plazaren inguruan doazen kaleetako bat da.

Ondarea
-------

* Arturo Campion euskaltegia
* Colmenares kalea
* Sarasate pasealekua
* Baleztena etxea
* Nafarroako jauregia
* Foruen monumentua
* Gazteluko plaza

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25475244

 |

* Wd Datuak: Q25475244


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Iruñea** |
**Čiovo** (kroazieraz: *Otok Ciovo*) Itsas Adriatikoaren uharte txiki bat da, Kroazian. 28,8 kilometro karratu ditu (15,3 kilometro luzeraz eta 3,5 km zabaleraz). 6.071 biztanle ditu (2001). Haren gailur nagusia, Rudine, 218 m. ditu. Trogir hiriaren aurrez aurre dago, Dalmaziaren erdian, Kaštela lurmuturrean.

Herriak
-------

Uhartearen zati bat Trogir menpe dago. Uhartearen beste puntuetan biztanle-gune desberdinak aurki daitezke: Arbanija, Žedno, Okrug Gornji, Okrug Donji, Slatine et Prizidnica.

Monumentuak
-----------

Mendeetan uhartea inbasioen aurrean babesa-inguru izan da. Ondorioz, aztarna eta monumentu ugari erakusten ditu, batez ere Erdi Arokoak. Halaber, betidanik, monasterioen eta ermitauen ingurua izan da. Hona hemen eraikin ezagunenak:

* Gurutze Deunaren monasterioa (Arbanija)
* Prizidiniceko Ama Birjinaren santutegia
* San Pedro eliza erromanikoa (Slatina)
* San Mauroko eliza (Žedno), IV. mendekoa

Komunikazioa
------------

Uhartea errepidez komunikatuta dago, azkena 2016ko udazkenean burututa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)****(Ingelesez)****(Gaztelaniaz)**Uhartearen informazio turistikoa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q341554
* Commonscat Multimedia: Čiovo

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 241246334
* **Lekuak**
* OSM: 3458523
* TGN: 1006147
* Atlas Digital del Imperio Romano: 41390

 |

* Wd Datuak: Q341554
* Commonscat Multimedia: Čiovo

Ikus, baita ere
---------------

* Kroaziako uharte nagusiak
**Ángel Gutiérrez Fanlo** (Quinzano, Huesca, 1936-Iruñea, 1995) Aragoiko margolari garaikidea izan zen. 1994an, Gardena Asociación de Artistas de Navarra elkartearen sortzaile bat eta lehen presidentea izan zen. Huescako probintzia bere lanen protagonista izan zen. Vázquez Díazen eta Valentín Zubiaurreren eragina ezagutu zuen. Madrilgo San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian eta Círculo de Bellas Artes erakundean ikasi zuen. 1965tik marrazketa katedratikoa izan zen, leku desberdinetan lan eginez: Ponferradan, Leónen eta, 1969tik, Iruñean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Conte Oliveros, Jesús. *Personajes y Escritores de Huesca y Provincia*. Librería General (Zaragoza, 1981).

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Ángel Gutiérrez Fanlori buruzko webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6173205
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 4348156253570008110000
* BNE: XX5570422

 |

* Wd Datuak: Q6173205
**Comic Sans**| Comic Sans |
| Datuak |
| **Mota** | Script |
| **Sorrera data** | 1994 |
| **Diseinatzailea(k)** | Vincent Connare |
| **Enpresa** | Microsoft |
| Adibidea |
| Adibidea: Comic Sans |

**Comic Sans** Vincent Connarek Microsoftentzako garatutako letra-tipo bat da, komikietako tipografia imitatuz informaltasuna eskaintzen duena. Microsoft Windowsekin barne dagoen letra-tipo bat da, denborarekin oso ezaguna egin dena.

Historia
--------

Vincent Connare tipografoak 1994ko urrian Comic Sans tipografia garatze lanetan hasi zen. Tipografoak garatuta zituen emeei zuzendutako letra-tipo ugari hainbat aplikazioetarako.
Microsoft Boben beta bertsioak Times New Roman (jatorrian The Times egunkarirako garatutako letra-tipoa) letra tipoa animatutako pertsonaien bokadiloetan erabiltzen zela ikusi zuenean, komikietan oinarritutako tipo berria garatzea erabaki zuen.
Garatze lanak MS Bob-en ezartzeko beranduegi bukatu zituen, baina Microsoft 3D Movie Makerren programatzaileek hartu zuten. Azkenik, 1995. urtean kaleratu zen tipografia Windows 95 sistema eragilearen tipografia lehenetsiekin batera. Windows 95 Plus! paketearekin banatu zen. Microsoft Publisher eta Microsoft Internet Explorerren tipografia lehenetsia bilakatu zen.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Comic Sans MS letra-tipoari buruzko informazioa (Microsoft typography)
* **(Ingelesez)** Comic Sans Café (Microsoft typography)
* **(Ingelesez)** Comic Sans MS para Windowserako deskargatzeko (Core fonts for the Web)
* **(Ingelesez)** Anti-Comic Sans kanpaina
* **(Ingelesez)** Comic Sans erabileraren kontrako erakundea
* **(Ingelesez)** Une Monde Sans Comic Sans, eztabaida taldea[*Betiko hautsitako esteka*]
* **(Ingelesez)** Comic Sans debekatzeko eskaera

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q868492
* Commonscat Multimedia: Comic Sans

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 7647685-6

 |

* Wd Datuak: Q868492
* Commonscat Multimedia: Comic Sans
**Ángel Fernández Pérez**,  (Santander, Espainia, 1988ko irailaren 16a), eskubaloian aritzen den kirolari espainiarra da..

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen eskubaloian, Espainia ordezkatuz; Frantziako taldearen (urrezko domina) eta Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatu zen Espainia.

Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Julen Aguinagalde, Rodrigo Corrales, Alex Dujshebaev, Raúl Entrerríos, Ángel Fernández Pérez, Adrià Figueras, Antonio García Robledo, Aleix Gómez, Gedeón Guardiola, Eduardo Gurbindo, Jorge Maqueda, Viran Morros, Gonzalo Pérez de Vargas, Miguel Sánchez-Migallón,Daniel Sarmiento Melián eta Ferran Solék.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Eskubaloia, gizonezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Ángel Fernández Pérez» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  "Ángel Fernández Pérez" *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20015037

 |

* Wd Datuak: Q20015037
1999an liga irabazi zuen taldea.
**Club Balonmano Femenino Elda** Eldako (Alacant) emakumezkoen eskubaloi taldea da, 1985an sortua. Espainiako talde nagusia izan zen 2000. hamarkadan. Gaur egun ere Ohorezko mailan ari da.

Historia
--------

1980 hamarkadan Eldako eskoletan eskubaloiak arrakasta handia zuela ikusita, 1985 urtean udalak eskubaloi taldea sortu zuen eta Ángel Sandoval ezarri zuen arduradun. 1992an Ohorezko Mailara igo zen eta 1996an hirugarren egin eta EHF Kopa jokatzeko aukera izan zuen.

Lehenengo liga titulua 1999an lortu zuen eta hurrengo urteetan beste hiru liga eta bi kopa eskuratu zituen. Azkenengo tituluak 2008ko liga eta 2009ko superkopa izan ziren. 2010 urtea ere bikaina izan zuen, ligan bigarren egin eta EHF Kopako finala jokatu baitzuen.

Palmaresa
---------

### Espainian: 9

* Espainiako liga (4): 1999, 2003, 2004, 2008
* Erreginaren Kopa (2): 2002, 2005
* Espainiako Superkopa (2): 2005, 2009
* ABF Kopa (1): 2005

### Europan: 0

* EHF Kopa (0): finalista 2010an.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3504572

 |

* Wd Datuak: Q3504572
**Club Deportivo Condal** (katalanez *Club Deportiu Comtal*), futbol talde katalana da, 1934an Bartzelonan sortu eta 1970ean desagertutakoa. 1956-57 denboraldian Lehen mailan jokatu zuen.

Historia
--------

1934an *Sección de Deportes de La España Industrial* taldea sortu zuten izen bereko lantegiko langileek. 1951ean FC Barcelona taldearen harrobiko talde bihurtu zen eta 1952an Bigarren Mailara igo zen. 1953an bigarren egin zuen eta igotzea tokatzen zitzaion arren ez zen igo Barcelonaren harrobikoa baitzen. 1956an play-offetarako sailatu zen berriz eta FC Barcelonatik independizatu eta izen berria hartu zuen, *Club Deportivo Condal*. Lehen mailara igo zen horrela baina urtebete egin zuen bertan. Hurrengo lau urteak bigarren maila egin zituen baina diru arazoen erruz bertan jarraitzeari uko egin zion. 1965ean berriz itzuli zen bi urtetarako.

1970ean Atlètic Catalunya taldearekin bat egin zuen eta FC Barcelona B bihurtu zen, berriz ere FC Barcelonako harrobio talde bihurtuz.

Uniformea
---------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **1934-1956** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **1956-1968** |

 | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Taldearen koloreak | Taldearen koloreak | Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| Taldearen koloreak |
| 　 |
| **1968-1970** |

 |  |

Datuak
------

2016-17 barne:

* **Denboraldiak 1. mailan**: 1
* **Denboraldiak 2. mailan**: 10
* **Denboraldiak 3. mailan**: 10
* **Ligako posturik onena**: 16.a Lehen mailan (1956-57)

Irabazitako txapelketak
-----------------------

* **Hirugarren Maila (3):** 1952, 1965, 1968

Ikus, gainera
-------------

* FC Barcelona B

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q856083

 |

* Wd Datuak: Q856083
Huningueko gotorleku zaharren diagrama. Vaubanek eraiki zuen (1679–1681), Rhin ibaiaren gaineko zubi eta zubi-buruekin. Parisko Itunaren III. artikuluaren ondorioz eraitsi zuten, 1815. urtean.Estrategia militarrean, **zubi-buru** bat estrategikoki garrantzitsua den lurzoru-eremua da, zubi baten amaiera-inguruan edo gatazka-unean indar beligeranteen kontroletik hartu edo defendatu nahi den ur-gorputz baten gainean gurutzatu daitekeen beste leku baten inguruan.

Oro har, zubi-buruak egun batzuez baino ez dira existitzen; izan ere, egun gutxiren ostean indar inbaditzaileak atzeratuak izaten dira edo zubi-burua zabaltzen dute defentsa-*platsdarm* segurua sortzeko, etsaien lurraldean sartu aurretik; adibidez, Bigarren Mundu Gerran Estatu Batuetako 9. Dibisio Blindatuak Ludendorffeko zubia bereganatu zuenean bezala, 1945ean. Kasu gutxi batzuetan, zubi-burua hilabeteetan zehar manten daiteke.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Fundazioa, Elhuyar. «zubi-buru» *Elhuyar Hiztegia* (Noiz kontsultatua: 2023-06-26).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q996524
* **Identifikadoreak**
* GND: 4529893-2

 |

* Wd Datuak: Q996524
*Artikulu hau Barakaldoko auzoari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zuhatzu».*

**Zuazo** Barakaldoko auzo bat da. XX. mendean pasatu zen baratz eta landa ingurua izatetik auzo jendetsu izatera. Ezagunak dira Bizkaiko Labe Garaiak eraiki zituen etxeak: San Jose Artesano, Goyoaga eta *"Grupo Zuazo"* delakoak auzoan aurki daitezkeen etxerik zaharrenak 50eko hamarkadakoak dira.

Auzo hau gogor kolpatua izan zen drogaren ondorioz, 1980ko hamarkadan drogazale zirenetatik gutxi batzuk baino ez dira geratzen bizirik.

Gau egun, auzoa txukuntzekotan daude eta inguruan aurki dezakegu Lorategi botanikoa , Pagadi bat egiteko asmoa eta Megapark delakoa, azken hau eraikia izan zen padura baten gainean, nahiz eta padura hori babestua izan, eta hainbat epai eraikitzaileen aurka egon, aurrera segitu zuten eta orain ikus dezakegu 2km denda jarraian.

Ikus, gainera
-------------

* Zuatzu (Leioa)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12269432

 |

* Wd Datuak: Q12269432


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Bilbo | Barakaldoko auzoak | Bilbo |
| Arrontegi • Arteagabeitia • Beurko • Burtzeña • Done Bikendi • Errekaortu • Errekatxo • Gurutzeta • Kareaga • La Paz • Larrea • Lasesarre • Llano • Lutxana • Santa Teresa • Urban Galindo • Zaballa • Zentroa • Zuazo |
**Claiborne konderria** (ingelesez: *Claiborne County*) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tazewell da. 2010eko zentsuaren arabera 32.213 biztanle zituen, Claiborne kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Claiborne konderriak 1.143,67 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,12 ura dira. Beste 1.125,56 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,17 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 32.213 pertsonetatik 31.316 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 265 dira. 280 beltzak edo afroamerikarrak. 91 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 165 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 339 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Claiborne County, Tennessee age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495017
* Commonscat Multimedia: Claiborne County, Tennessee

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159451724
* LCCN: n81002931
* NARA: 10040004
* **Lekuak**
* OSM: 1847616
* TGN: 2001849

 |

* Wd Datuak: Q495017
* Commonscat Multimedia: Claiborne County, Tennessee
***¡Vivan las cadenas!*** (euskaraz, *Gora kateak!*) zenbait espainiarrek 1823an egindako aldarri eta oihua da, Fernando VII.aren absolutismoa berrezarri zenean Frantziako Luis xviii.aren eta Angulemako dukearen armadaren laguntzarekin. 

Esaldia, sarri ahoskera oker baten ortografiarekin idatzia (*¡Vivan las caenas!*) sinbolotzat hartu izan da Espainian sarri autoritarismoak eta tradizionalismoak herri xumearengan izan duen erakarmenarena. Herritar askok nahi luketena hala bailitzan: askatasuna ez, kateak nahiago, hobe jopu izan hiritarra baino.

Historia
--------

Ramón de Mesonero Romanosen arabera, 1823ko berrezarpenak amaitu zuelarik 1820an Rafael del Riegoren estatu-kolpearen ondorioz hasitako Hirurteko Liberala, monarkia borbonikoaren aldekoek bere egin zuten oihua, Madrilen izan zen gertakari baten harira. Nonbait, Fernando erregeari harrera egin zitzaion Madrilen, eta hura zihoan karrozan, herritar batzuek zaldiak askatu zituzten, eta haiek lotzen zituzten kateak gizonek harturik, monarkikoek egin zuten tira karrozatik *¡Vivan las cadenas!* oihukatuz. *La Piedra Tosca* aldizkari masonikoaren arabera, José Manuel del Regatok antolatutako talde batek prestatu zuen ikuskizun bitxia.

Oihu atzerakoi sarkastikoa zabaldu ere egin zen, eta erabili zen adibidez Sevillan, non kontrairaultzaileek kalerik kale liberalen kontrako gehiegikeriak egin zituzten.

21. mendean konparatu izan da 1823ko oihu absolutista zenbait sektorek Juan Carlos I.a erregeari emandako babesarekin: publikoak eta jakinak izanik erregearen gehiegikeriak, bibaka eta laudorioka hartzen jarraitzen dute askok. Alberto Garzón ministroak aipatu zuen zehazki Fernando VII.ari zegokion esaldi zaharra, 2022ko maiatzean bi urteko desterruaren ondoren, Juan Carlos I.a Galizian bibaka hartu zutenean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Carrasco, Javier. «Opinión | ¡Vivan las 'caenas'!. Por Javier Carrasco #OpiniónVP» *Valencia Plaza* (Noiz kontsultatua: 2022-05-21).
2. ↑   «Memorias de un setentón, natural y vecino de Madrid» *La Ilustración Española y Americana* (II): 34. 15 de enero de 1879.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** MUNDIARIO. «Vivan las cadenas» *MUNDIARIO* (Noiz kontsultatua: 2022-05-21).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Garzón cree que la forma en que el rey Juan Carlos ha gestionado su regreso revela su sensación de impunidad» *La Vanguardia* 2022-05-20 (Noiz kontsultatua: 2022-05-21).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6172285

 |

* Wd Datuak: Q6172285
**Claiborne konderria** (ingelesez: *Claiborne County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Port Gibson da. 2010eko zentsuaren arabera 9.604 biztanle zituen, Claiborne kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Claiborne konderriak 1.298,11 kilometro koadro ditu. Horietatik 35,74 ura dira. Beste 1.262,38 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,4 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 9.604 pertsonetatik 1.427 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 74 dira. 8.072 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 40 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 50 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q492488
* Commonscat Multimedia: Claiborne County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 151288156
* LCCN: n82024434
* NARA: 10039657
* **Lekuak**
* OSM: 1833617
* TGN: 2001096

 |

* Wd Datuak: Q492488
* Commonscat Multimedia: Claiborne County, Mississippi
***Vampiros en La Habana*** (euskaraz *Banpiroak Habanan!*), Juan Padrón kubatar zinema zuzendari eta gidoilariek zuzendu eta idatzitako umore beltzeko marrazki bizidun film bat da. Kubatar-espainiar-alemaniar ekizpen bat izan zen, Instituto Cubano de Arte e Industria Cinematográficos, Radio Televisión Española eta Durniock Producciones ekoiztetxeek ekoitzi zuten.

*¡Más vampiros en La Habana!* (2003) jarraipena izan zuen.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

1870ean banpiroak bi taldetan banadu ziren: AEBetara emigratu eta Chicagon egoitza duen "Capa Nostra" taldea, Johnny Terrori buru dela, eta Europan gelditutakoek osatutako eta Düsseldorf hirian egoitza duen "Banpiro Taldea", Drakula ospetsuaren gidaritzapean; azken horren semeetako batek, Werner Amadeus Von Draula zientzialaria, banpiroak eguzkipean egotea ahalbideratzen duen formula sortu nahian lanean dabil, baina haren aitak bere burua edabea probatzeko aurkeztu, baina formulak hutsegin eta Drakula hil egingo da.

Von Drakula Europako banpiroen aurrean barregarri gelditu denez, Joseph Amadeus Von Drácula hilobarekin batera Kubara bizitzera joango da, bertan formulan lan egiten jarraituz.

1933an Von Drakulak formula hobetua bere hilobarekin probatu eta funtzionatzen duela ikusiko dute. Albistea munduko banpiroen artean zabaldu eta Von Drakulak formula edabea banpiroen artean dohain eskeintzea erabakiko du. Baina Europako banpiro haindusteak nahiz AEBetako banpiro mafiosoek formulak funtzionatzen duela jakitean, Kubara joango dira, edabea lortum salgai jarri eta negozio borobila egiteko asmoz.

Pepito, kubatar tronpetajolea eta "Vampisol" edabe iraultzailearen sortzailearen bilobak formularen jabetza duenez, bi taldeetako banpiroek jazarpena egingo diote, edabea lortu asmoz.

Kanpo estekak
-------------

* IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
* *¡Vampiros en La Habana!* ikusgai, Youtube.com **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2640141

 |

* Wd Datuak: Q2640141
**Cloud konderria** (ingelesez: *Cloud County*) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Concordia da. 2010eko zentsuaren arabera 9.533 biztanle zituen, Cloud kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Cloud konderriak 1.859,59 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,86 ura dira. Beste 1.852,73 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,13 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 9.533 pertsonetatik 9.318 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 283 dira. 49 beltzak edo afroamerikarrak. 24 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 20 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 107 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q376353
* Commonscat Multimedia: Cloud County, Kansas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127848241
* LCCN: n81024817
* **Lekuak**
* OSM: 1070393
* TGN: 2000674

 |

* Wd Datuak: Q376353
* Commonscat Multimedia: Cloud County, Kansas
**Cheyenne konderria** (ingelesez: *Cheyenne County*) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cheyenne Wells da. 2010eko zentsuaren arabera 1.836 biztanle zituen, Cheyenne kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Cheyenne konderriak 4.613,88 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,17 ura dira. Beste 4.605,71 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,51 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 1.836 pertsonetatik 1.795 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 178 dira. 7 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 12 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q311908
* Commonscat Multimedia: Cheyenne County, Colorado

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148931274
* GND: 4436842-2
* LCCN: n81042074
* **Lekuak**
* OSM: 1411326
* TGN: 2000200

 |

* Wd Datuak: Q311908
* Commonscat Multimedia: Cheyenne County, Colorado
**Club Med**, lehen **Club Méditerranée SA** deitua, 
Frantzian egoitza duen enpresa da, premium oporretan espezializatua. 2015etik aurrera konpainia Fosun International txinatar enpresaren eskuetan dago, eta mundu osoko opor-lekuetan dena barne premium duten hirurogeita hamar konplexu turistiko baino gehiagoren jabe edo operatzen du.

Kluba 1950ean hasi zuen Belgikako Gérard Blitz enpresariak. Blitzek prezio baxuko kanpin-denden kolonia bat ireki zuen Alcúdian, Mallorcan. Gilbert Triganok hornitu zituen kanpin-dendak eta, 1953an, Blitzek kontratatu zuen elkarte bat osatzeko. Lehenengo Club Med ofiziala hurrengo urtean eraiki zen Palinuron, Salernon. Jatorrizko arauak sinpleak ziren: kideek lastozko txaboletan hartzen zuten ostatu, hondartzaren aurrean argiztatu gabe, garbiketa-instalazio komunalak partekatuz. Arau horien ordez, bloke modernoak edo bainu-instalazioak dituzten etxolak jarri dira.

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1076645
* Commonscat Multimedia: Club Med

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 156119888
* ISNI: 0000 0001 0674 2265
* BNF: 118749206 (data)
* GND: 4464807-8
* LCCN: n85147805
* SUDOC: 027415228
* ULAN: 500251799
* BIBSYS: 2001262

 |

* Wd Datuak: Q1076645
* Commonscat Multimedia: Club Med
***Zeharki*** Jose Ramon Anda eskultoreak 1983an sortutako hormigoizko eskultura bat da, menhir moderno baten itxura du, hiru zilindro irregular handiz osatutakoa. Donostian dago Ondarretako lorategietan. Jose Ramon Anda (Bakaikoa, 1949) eskultore nafarrak Donostiako Eskultura Bienaleko lehen saria irabazi zuen 80ko hamarkadaren hasieran. Ikuslea hiru piezen arteko espaziora ere sartu daiteke perspektiba berezi bat lortzeko. Apaingarririk gabeko eskultura biluzi honek transzendentzia-puntua jartzen du hamaika ñabarduraz eta apaingarriz betetako lorategi honetan, hondartza-egun beroetan nagusi diren zalaparta eta ahotsen artean.

* Atzean IgeldoAtzean Igeldo
* Ondarretako pasealekuanOndarretako pasealekuan

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Bestelako begiradak. Donostiako eskulturak Donostia turismo

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q28472183
* Commonscat Multimedia: Zeharki (José Ramón Anda)

---

 |

* Wd Datuak: Q28472183
* Commonscat Multimedia: Zeharki (José Ramón Anda)
**Coos konderria** (ingelesez: *Coos County*) New Hampshireko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lancaster da. 2010eko zentsuaren arabera 33.055 biztanle zituen, Coos kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Coos konderriak 4.738,99 kilometro koadro ditu. Horietatik 90,78 ura dira. Beste 4.648,21 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,98 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 33.055 pertsonetatik 32.202 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 401 dira. 141 beltzak edo afroamerikarrak. 107 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 165 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 22 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 417 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q54447
* Commonscat Multimedia: Coös County, New Hampshire

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132529350
* LCCN: n81018740
* **Lekuak**
* OSM: 2049058
* TGN: 1002300

 |

* Wd Datuak: Q54447
* Commonscat Multimedia: Coös County, New Hampshire
Çörek batzuk Istanbuleko gozodenda ospetsu batean.
Çörek mota desberdinak Ankarako ogidenda batean.
**Çörek** Turkiako sukaldaritzako gozogintzako produktua da, gari-irinez, legamiaz, gurinez edo olioz eta arrautzez egina. Barietate gozo eta gaziak ditu.

Etimología
----------

*Çörek* turkiera zaharra bat da. Ogia esan nahi du. Produktu honen ezagutzen den erreferentzia zaharrena 1070ekoa da. Otomandar Inperioan egon ziren herrialdetan antzeko hitzak aurkitzen ditugu: *tsoureki* grezieraz, *choreg* armenieraz.

Barietateak
-----------

Turkian Çörek mota asko egiten dira. Hauek dira ezagunenak:

* *Haşhaşlı çörek*,
* *Tahinli çörek*,
* *Ay çöreği*
* *Paskalya çöreği*.

Gozoak diren barietateak almendren xaflekin apaintzen dira. Gaziak nigella edo *çörekotu* haziekin, literalki 'ogi belar' turkieraz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Davidson, Alan (2014). *The Oxford Companion to Food*. Oxford Companions Series. Oxford University Press. ISBN 9780199677337.
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12849581
* Commonscat Multimedia: Çörek

---

 |

* Wd Datuak: Q12849581
* Commonscat Multimedia: Çörek
**Copper Beecheseko misterioa**, *The Adventure of the Copper Beeches* ingelesez, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1892ko ekainean kontakizun labur eta solte modura *The Strand Magazine* aldizkarian argitaratu zen. Ondoren, 1892an urte berean, *Sherlock Holmesen Abenturak* liburu bilduman argitaratu zen, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera .

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Holmesek Watsoni Hunter andereñoak bidalitako gutun bat erakutsi zion, umezain lanpostu bat onartu behar zuen aholkatzeko eskatuz. Hunter andereñoa izututa zegoen. Haurtzaina lanbidez, eskaintza susmagarri bat jaso zuen Rucastle jaunarengandik, zeina emazte eta semearekin, Copper Beeches izeneko etxalde batean bizi baitzen. Rucastle jauna prest zegoen normalean irabazten zuena hala hiru ordaintzeko, bere seme basatiaz arduratzeagatik eta bere emaztearen apeta batzuk asetzeagatik, hala nola ilea moztea eta berak adierazitako soinekoak janztea. Holmesek ez du gaia argi ikusten, eta neskari ohartarazi zion edozein arriskuren aurrean bera jakinarazteko.

Hamabost egun pasa ondoren telegrama bat jaso zuen Holmesek eta bera Copper Beechesera joan ziren. Holmesek bere ohiko dotoreziaz ebatzi zuen auzia, eta Rucastle jaunak, bere alaba preso zeukanak, merezitako zigorra jasoko du. Rucastle andereño dohakabeak bizitza berri eta zoriontsua hasiko du bere ezkongaiarekin, eta Hunter andereñoak ikastetxe pribatu bat zuzenduko du.

Ikus, gainera
-------------

* *Sherlock Holmesen Abenturak* (1892)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1201451
* Commonscat Multimedia: The Copper Beeches

---

 |

* Wd Datuak: Q1201451
* Commonscat Multimedia: The Copper Beeches
**Chatham konderria** (ingelesez: *Chatham County*) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pittsboro da. 2010eko zentsuaren arabera 63.505 biztanle zituen, Chatham kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Chatham konderriak 1.838,45 kilometro koadro ditu. Horietatik 71,6 ura dira. Beste 1.766,85 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,54 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 63.505 pertsonetatik 53.413 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8.228 dira. 8.272 beltzak edo afroamerikarrak. 163 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 694 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 129 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 819 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q504410
* Commonscat Multimedia: Chatham County, North Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141904308
* LCCN: n81087156
* NARA: 10039441
* **Lekuak**
* OSM: 2528685
* TGN: 2001480

 |

* Wd Datuak: Q504410
* Commonscat Multimedia: Chatham County, North Carolina
**Chapel Royal-a** Britainia Handiko errege-kapera da, britainiar erregeen erlijio-ekintzetan musika-zerbitzua egiten duten musikari-talde bat (abeslari eta instrumentistak). Gaur egun dauden bi kapera britainiarrak *Chapel Royal* (euskaraz: Errege Kapera) eta *Queen's Chapel* (euskaraz: Erreginaren Kapera) dira. "Errege kapera" terminoak musikarien taldeari eta eraikinari egiten dio erreferentzia.

Historia
--------

*Chapel Royalaren* agerpen datak XIII. mendearen amaierakoak dira. Garai hartan apaizak eta musikarien gorputza erregearekin joaten zen edonora joaten ziren. XVII. mendean kaperak bere espazio propioa zuen Whitehall-en eraikia, 1698an sute batek suntsitu zuena. 1702az geroztik, Londresko Buckingham jauregitik ez oso urruti, *St. James* jauregian dago.

XVI eta XVII. mendeetan gorputza Ingalaterrako onena izatearen ospea zuen. Karlos II.ak musika-tresnak gustuko zituen eta, beraz, biolinak, lauteak eta biolak gehitzen zitzaizkion gorputzari.

Konpositore oso ospetsu batzuk Chapel Royal-eko organo-jotzaileak ziren. Hala, William Byrd (c. 1572-c. 1618) eta Thomas Tallis (c. 1545-1585) organo-jotzaileak izan ziren Isabel I.aren erregealdian. Aipagarriak dira, halaber, John Bull (1591-1613), Orlando Gibbons (1605-1625), John Blow (k. 1673-1708), Henry Purcell (1682-1695), Jeremiah Clarke (1704-1707), William Croft (1708-1727 ), eta Georg Friedrich Händel (1723-1759). Händelen garaian, alemaniarra zenez, ez zioten utzi kaperaren kide izan. Horren ordez, izenburu berezi bat jarri zioten: "Composer of Musick of His Majesty's Chappel Royal" (Maiestatearen Errege Kaperaren musika-konpositorea).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Chapels Royal, Britainiar Monarkiaren webgune ofizialean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1062692
* Commonscat Multimedia: Chapels Royal England

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1062692
* Commonscat Multimedia: Chapels Royal England
**Última Esperanza kaia** (gaztelaniaz: *Seno de Última Esperanza*, "Azken Itxaropenaren kaia") Eberhard fiordoaren ahotik Magallanes arroaren barneko Balmaceda mendiraino doan sarrera da. Juan Ladrillero nabigatzaileak horrela jarri zion izena 1557an, uste baitzuen norabide hori zela Magallanes itsasartera iristeko azken aukera. Kaia glaziar batean amaitzen da, eta ez itsasartean.

Sarrera hori marearena da, eta arro zabala drainatzen du. Serrano ibaiaren bidez Torres del Paine Parke Nazionaleko ia azaleko ur guztietako urak jasotzen ditu. Kaiak ekintza glaziarrak landutako harana hartzen du. Azken glaziazio garaian glaziarrek gehieneko hedadura lortu zuten Última Esperanza kaian duela 48.000 urte inguru.

Última Esperanza kaiak Señoret kanalarekin batera nabigazio ibilbide bat osatzen du, Puerto Natales eskualdeko hainbat gune babesturekin lotzen duena. Eberhard fiordoaren inguruetan Cueva del Milodón monumentu naturala dago, bertan desagertutako lurreko nagiaren aztarnak berreskuratu dira historiaurreko gizakien kokalekuarekin batera.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Mary Heebner, *Patagonia, La Última Esperanza*
2. ↑  B. Willis, 1914
3. ↑    doi:10.1016/j.quascirev.2018.01.013..
4. ↑  C.M.Hogan, 2008

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5849865
* Commonscat Multimedia: Seno Última Esperanza

---

 |

* Wd Datuak: Q5849865
* Commonscat Multimedia: Seno Última Esperanza
**Corynebacterium** generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Sarritan elkarturik geratzen dira erdibiditu ostean, eta mikroskopioan ikusita V, L edo N letren itxurak hartzen dituzte (*irudia*). Anaerobio fakultatiboak dira, ez dute esporarik eratzen eta ez dira mugikorrak.

Berrogeita hamar espezie inguruk osatzen dute generoa. Gehienak lurrean bizi diren saprofito ez-kaltegarriak dira, beste batzuk animalia zein gizakiaren larruazalean bizi diren mikrobiotako kideak izanik. Patogeno gutxi dago, *Corynebacterium diphtheriae* (difteriaren eragilea) esanguratsuena izaten delarik.

Korinebakterioen ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:

* aerobio edo anaerobio fakultatiboak: O/H (+/- edo +/+)
* katalasa (+)
* gelatinaren hidrolisia (-) (espezie gehienak)

Azpimarratu behar da bakterio hauek duten zelula horma, oso berezia dena: lipido asko ditu eta azido korinemikolikoz osatuta daude lipido hauek.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Corynebacterium*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q133976
* Commonscat Multimedia: Corynebacterium
* Wikispecies Espezieak: Corynebacterium

---

* **Datu taxonomikoak**
* EOL: 83365
* GBIF: 3224364
* ITIS: 383
* NCBI: 1716
* WoRMS: 559528
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D003352

 |

* Wd Datuak: Q133976
* Commonscat Multimedia: Corynebacterium
* Wikispecies Espezieak: Corynebacterium
**Carlos Totorika Izagirre** (Ermua, 1956ko otsailaren 15a) euskal politikaria da.

Biografia
---------

Bilboko Unibertsitatean ekonomia ikasi ondoren, BBK-n lan egin zuen.

1974an PSOEn sartu zen, eta 1991an Ermua bere jaioterriko alkatea izendatu zuten, udal hauteskundeak irabazita. ETAk Miguel Angel Blanco Ermuko zinegotzia hil zuenean 1997an egin zen ezagun, eta haren ondorenean Ermuko Foroaren sortzaileetako bat izan zen; posizio horretatik abertzaletasuna eta terrorismoa borrokatzeagatik nabarmendu zen. 2002an PSE-EEko idazkari nagusi izateko hautagaitza aurkeztu zuen, Rosa Diezen eta Nicolas Redondo Terrerosen babesarekin, baina Patxi Lopezek erraz irabazi zion.

2018ko ekainean, politika utzi behar zuela iragarri zuen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    Vasca, EiTB Radio Televisión Pública. «Carlos Totorika Ermuko alkateak politika utziko du» *www.eitb.eus* (Noiz kontsultatua: 2018-06-20).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8338408

 |

* Wd Datuak: Q8338408