***X-Press Pearl*** Singapurreko Super Eco 2700 klaseko kontainer-ontzia zen. Ontzia 2021eko otsailean jarri zen zerbitzuan eta 186 metro luze zen gutxi gorabehera.  X-Press Feeders-ek kudeatzen zuen.

2021eko maiatzaren 20an, *X-Press Pearl-ek* sua hartu zuen Kolonboko kostaldean, Sri Lankan.  Ontzia suak hartu zuen eta galera osoa deklaratu zuten. Oraindik flotatzen ari zen eta sua 2021eko maiatzaren 27ko azken orduetan zeilandar suhiltzaileek kontrolatu zutela uste zuten.  Itsasontzia 12 egunez erre ondoren, ekainaren 2an hondoratu zen ur sakonagoetara eramaten ari ziren bitartean.   Gertaera Sri Lankako historiako itsas hondamendi ekologikorik larrienatzat hartu da itsasontzian zeuden petrolio eta produktu kimikoengatik.

Eraikuntzaren eta funtzionamenduaren historia
---------------------------------------------

*X-Press Pearl* Zhoushan Changhong International Shipyard Co. Ltd ontziolan eraiki zen, Txinan,  Singapurreko X-Press Feeders konpainiarentzat, bere anaia *X-Press Mekong* ontziarekin batera.   37.000 pisu hileko tona (DWT). Kontainer-ontziak 2.743 hogei oineko unitate baliokide (TEU) eraman zitzake. 2021eko otsailaren 10ean entregatu zen.  

Ontzia X-Press Feeders' Strats-en Ekialde Hurbilerako (SMX) zerbitzuan aritu zen Port Klang-etik, Malaysiatik, Singapurretik eta Jebel Alitik (UAE), Hamad-eko (Qatar) porturaino. Itzulerako bidaia Hazira (India) eta Kolonbo (Sri Lanka) bidez egin zen Malaysiara itzultzeko. Ontziak hiru bidaia egin zituen, martxoaren 17an eta apirilaren 18an Kolonbon egin zuen eskala, eta su hartu zuen maiatzaren 19an egin zuen hirugarren portutik gutxira.

Sutea
-----

Ontzia Hazirako (India) portutik irten zen 2021eko maiatzaren 15ean.   Maiatzaren 19an iritsi zen Kolonbora, 1.486 edukiontzi zeramatzala, 25 tona azido nitriko, beste produktu kimiko batzuk, kosmetikoak eta dentsitate baxuko polietilenozko granuluak.   Ontzia Malaysiako Port Klangetik 30 eguneko joan-etorri bidaia baten bueltan zegoen; Qatarrera eta Dubaira.  Sri Lankako funtzionarioek uste zuten sua maiatzaren 11tik tripulazioak ezagutzen zuen azido nitriko isuri batek eragin zuela. Ontziak 25 tona azido oso korrosibo zeramatzan, ongarri eta lehergaiak fabrikatzeko erabiltzen dena.  

Hamadeko portuetan, Qatarren, sartzea debekatu ziotela jakinarazi zuten; eta Haziran, Indian, Sri Lankako Kolonboko portuan sartu aurretik.    *X-Press Pearl-* eko operadoreek baztertu egin zuten kontainer-ontziari Qatar eta Indiako portuetan sartzea ukatu ziotela.  X-Press Feeders-ek, ontziaren jabeek, esan zuen tripulazioak azido nitrikoa isurtzen zuen edukiontzi bat aurkitu zuela eta Qatar Hamad eta Hazira portuari edukiontzia deskargatzeko eskatu zien. Eskaera ukatu egin zen, "azido isuriari aurre egiteko berehalako instalazio edo aditu espezializaturik ez zegoelako", beraz ontziak Kolonborako aurreikusitako bidaian jarraitu zuen.  

Ontzia maiatzaren 19ko gauean iritsi zen Kolonbora eta kanpoko portuan ainguratuta zegoen atrakatzeko zain. Ontziak ez zuen larrialdirik deklaratu zamatik azido-ihesagatik. Maiatzaren 20an, ontziko agenteek edukiontzia birlantzea eskatu zuten. Nirmal de Silva portuko kapitainak esan zuen itsas gune gisa, Kolonbok adituak zituela laguntzeko. Orduan ontziak sute baten lehen txostena eman zuen, eta tripulatzaileak bere barne-sistema erabiliz itzali zuen. 

Ontziak su hartu zuen maiatzaren 20an, Kolonbo portutik 9,5 itsas milia (17,6 km) ipar-mendebaldera.  Sri Lankako Itsas Armadak, sutearen zergatiak ezagutzeko ontzira igo zen Sri Lankako Portuen Agintariarekin batera, ontzian eramandako produktu kimikoen erreakzioaren ondorioz piztu zitekeela susmatu zuen.  Sua gertatu zenean, ontziak 25 laguneko tripulazioa zuen 

Hasierako txostenek gertakaria azido-ihes batekin lotu bazuten ere, Nirmal de Silva portuko kapitainak komentatu zuen sua *X-Press Pearl-* eko 2. zenbakiko sotoan piztu zela, edukiontzia bizkarrean pilatuta zegoen bitartean, eta zabaldu egin zela, eta ikerketa sakonagoa behar zela kausa zehazteko. 

Maiatzaren 25ean, leherketa handi bat gertatu zen ontziaren barruan, eta 25 eskifaia-kideak segurtasunez atera zituzten ontzitik.    Leherketan zauritutako bi tripulatzaile indiar Sri Lankako Kolonboko Ospitale Nazionalean sartu zituzten.  

Suak piztuta jarraitu zuen maiatzaren 25era arte, eta arratsaldean, ontzitik itsasora edukiontziak erortzen ari ziren. Sri Lankako Itsas Ingurumena Babesteko Agintaritzak (MEPA) itsasontzian zeuden erregai-bunkeretatik II. mailako petrolio isuria deklaratu zuen, sua larriagotu zenean.  Indiak Kosta Guardiako suteak itzaltzeko eta kutsatzaileak kontrolatzeko ontziak bidali zituen, baita atoiontzi bat eta itsas ezagutzarako Dornier hegazkin bat ere, eusteko neurriekin laguntzeko;  gainera arrantzaleei itsasontzitik urrun egoteko eskatu zieten.  

Dharshani Lahandapura MEPAko presidenteak maiatzaren 26an komentatu zuen ontzian 378 tona petrolio zeudela eta gutxienez erdia itsasora isuri zitekeela sua amaitu baino lehen. Eguraldi txarrak itsasontziaren inguruan petrolioko euste-hesiak ezartzea eragotzi zuen, baina agintariak prest zeuden lehorrera iristen zen edozein erregai garbitzeko.  Goizerako, erretako hondakinak eta isuritako zama batzuk lehorrera iritsi ziren Negombon, Sri Lankan.  Maiatzaren 29an, *X-Press Pearl-ek* erre eta kea ateratzen jarraitu zuen, nahiz eta sugarrak gutxitu ziren; kroskoaren osotasuna osorik zegoen oraindik. Su-tiragailuek ura isurtzen jarraitu zuten itsasontzirantz, Sri Lankako Aire Indarrek hauts kimiko lehorra botatzen zuten bitartean. Indiako kostaldeko guardiako ontzia, ICG *Samudra Prahari*, kutsatzaileak kontrolatzeko ontzia, sartu zen lan taldean.  Maiatzaren 30eko goizean sua ia itzalita zegoen, eta ura botatzen ari zitzaion oraindik. X-Press Feeders-ek jakinarazi zuen erreskatatzaileak ontzira igotzen saiatzen ari zirela atoi-konexio bat lotzeko.   Salbatzaileak ekainaren 1ean igo ziren ontzira, lehen ikuskapen bat egiteko.  Makina-gela gainezka zegoela aurkitu zuten eta 1. 2. eta 3. zamategietatik kea ateratzen ari zela tarteka.

Erreskate-operazioak
--------------------

Maiatzaren 21ean, Sri Lankako Itsas Armadak itsasoko patruila-ontzi bi bidali zituen, SLNS *Sagara* eta SLNS *Sindurala*, suteak itzaltzeko operazio-hegazkin batekin batera, inguruetan eguraldi txarra izan arren.  Sua maiatzaren 21ean kontrolpean jarri zela jakitera eman zuten eta hozteko ahaleginek jarraitu zuten sua piztea saihesteko.  Maiatzaren 22an, Sri Lankako Aire Indarrek Bell 212 helikoptero bat bidali zuten erreskate operazioetarako.   25 tripulatzaileetatik bi ospitaleratu zituzten.  Maiatzaren 25ean, Indiak ICG *Vaibhav*, ICG *Dornier* ontziak eta *Water Lilly* atoiontzia bidali zituen Sri Lankako itsas armadari sua itzaltzen laguntzeko. Kutsatzaileei erantzuteko *Samudra Prahari* ontzia espezializatua maiatzaren 29an iritsi zen. 

Ekainaren 2an, X-Press Feeders-ek ohar bat kaleratu zuen esanez konpainiak "damua ematen diola erreskatzaileak ontzira igo eta atoi-linea bat erantsi arren, ontzia ur sakonagoetara eramateko saiakerak porrot egin izana".

Ingurumen-kalteak
-----------------

MEPAk adierazi zuen ingurumenaren kalteak ebaluatzen eta frogak biltzen ari zirela. Behin-behineko erreklamazioa aurkezteko asmoa zegoen. Maiatzaren 27an Sri Lankako hondartzetan garbitu zen isuritako zamaren plastikozko erretxina granuluen kutsadura. MEPAren arabera, plastikozko granuluekin hiru edukiontzi zeuden ontzian, bakoitza 26.000 kilokoa.

Osasun adituek eta MEPAk ohartarazi zuten Sri Lankan euri azido leuna egiteko aukera zegoela nitrogeno dioxidoa isurtzeagatik. Sri Lankako agintariek debekatu zuten kostaldeko arrantza Kalutaratik Negombora, kutsaduraren beldurrez. 5.600 ontzi inguru ezin izan zuten nabigatu eta kalte-ordaina agindu zien gobernuak. MEPAk ere eskatu zien jendeari ez ukitzeko edukiontziko hondakinik, substantzia toxikoz kutsatuta baitzegoen.

Arduragabekeria ikertzeko poliziaren salaketa jarri zuten. Aditu talde bat ere bildu zen epe luzerako ingurumen-kalteak ebaluatzeko. Hildako arrainek eta dortokek Sri Lankako hondartzetan garbitzen jarraitu zuten, eta haien heriotzak isuriak eragin zituen ala ez aztertu zuten.  1.486 edukiontzietatik, horietako 81 arriskutsuki toxiko eta kaltegarritzat jo ziren, 25 tona azido nitriko barne.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «X Press Pearl» *www.marinetraffic.com*.
2. ↑    *Sri Lanka faces environmental disaster as cargo ship burns for days – video.*  31 May 2021 ISSN 0261-3077..
3. ↑   «Singapore flagged X-Press Pearl under watch off Sri Lanka after fire» *EconomyNext* 21 May 2021.
4. ↑   «Disaster feared as fire-hit cargo ship sinks off Sri Lanka coast» *www.aljazeera.com*.
5. ↑   «Chemical cargo ship sinks in one of Sri Lanka's worst-ever marine disasters» *France 24* 2021-06-02.
6. ↑   «"Worst Marine Ecological Disaster": Sri Lanka On Cargo Ship Fire» *NDTV.com*.
7. ↑   «Sri Lanka faces disaster as burning ship spills chemicals on beaches» *the Guardian* 31 May 2021.
8. 1 2 3 4 5   «El fatídico final del X-Press Pearl: parcialmente hundido y pérdida total» *MasContainer* 2021-06-02.
9. ↑   «IMO No.: 9875355» *www.new-ships.com*.
10. ↑   «IMO No.: 9875343» *www.new-ships.com*.
11. ↑   «The X-PRESS PEARL (2,743 TEU) is delivered - German Lashing: Container Stowage + Lashing Systems» *www.germanlashing.de*.
12. ↑   «X-Press Feeders en LinkedIn: X-Press Pearl» *www.linkedin.com*.
13. 1 2   «X-Press Pearl salvors mull boarding as Sri Lanka eyes pollution claim» *EconomyNext* 2021-05-31.
14. 1 2   «Chemical cargo ship sinks off Sri Lanka, fouling rich fishing waters | Reuters» *web.archive.org* 2021-06-03.
15. ↑   «Authorities scramble to clear debris from troubled MV X-Press Pearl | Daily FT» *www.ft.lk*.
16. ↑   «X-Press Pearl ship ended its lifeline with a small journey but left historical marine destruction | Daily FT» *www.ft.lk*.
17. ↑    *Fears of environmental disaster as oil-laden ship sinks off Sri Lanka.*  2021-06-03.
18. ↑   «Sri Lanka: El buque MV X-Press Pearl se hunde con químicos» *Telediario CDMX* 2021-06-02.
19. ↑   «X-Press Pearl was denied entry in India and Qatar before catching fire off Colombo» *www.newsfirst.lk*.
20. 1 2   «X-Press Pearl was not allowed to offload leaking box in India and Qatar prior to Sri Lanka call» *Splash247* 2021-05-26.
21. ↑   «‘X-Press Pearl’ operators refute report that vessel denied entry into India and Qatar - Front Page | Daily Mirror» *www.dailymirror.lk*.
22. ↑   «X-Press Pearl entered Hazira and Hamad ports before reaching Sri Lanka: owners» *EconomyNext* 2021-05-27.
23. ↑   «X-Press Pearl fire orgin is still a mystery, Sri Lanka official says» *EconomyNext* 2021-05-28.
24. ↑   «Container fire erupts onboard X-Press Feeders vessel in Colombo» *Seatrade Maritime* 2021-05-21.
25. ↑   «Firefighters in Sri Lanka battle container blaze on X-Press Pearl» *The Loadstar* 2021-05-21.
26. ↑   «Navy assists dousing of fire in vessel carrying chemicals anchored off Colombo» *Daily News*.
27. ↑   «X-Press Pearl fire orgin is still a mystery, Sri Lanka official says» *EconomyNext* 2021-05-28.
28. ↑   «Explosion aboard MV X-PRESS PEARL; crew evacuated» *www.newsfirst.lk*.
29. ↑   «Explosion reported in ‘X-Press Pearl’ ship, crew members rescued» *Daily News*.
30. 1 2 3   admin.  (2021-05-25). «Tripulantes del X-Press Pearl son evacuados tras incendio y explosión» *PortalPortuario*.
31. ↑   «X-PRESS PEARL: 02 Indian crew members admitted to Hospital» *www.newsfirst.lk*.
32. ↑   «Crew evacuated after explosion on container ship off Colombo» *www.aljazeera.com*.
33. ↑   «Blazing X-press Pearl off Sri Lanka triggers Tier II oil spill warning» *EconomyNext* 2021-05-25.
34. ↑   «India sends ships, aircraft to help Sri Lanka control oil spill, X-press Pearl blaze» *EconomyNext* 2021-05-25.
35. ↑   «Sri Lanka fishermen warned off X-Pres Pearl fire zone amid oil spill fears: Minister» *EconomyNext* 2021-05-25.
36. ↑   Mahadiya Hamza.  (26 de mayo de 2021). *Sri Lanka prepares for oil spill as burning X-Press Pearl spews cargo and charred debris.* .
37. ↑   Pavani Hapuarachchi.  (26 de mayo de 2021). *Sri Lanka’s Western coast contaminated with debris from burning ship.* .
38. ↑    *X-Press Pearl still smouldering off Sri Lanka, fire fighting continues.*  29 de mayo de 2021.
39. ↑    *Salvors board X-Press Pearl off Sri Lanka after putting out fire.*  1 de junio de 2021.
40. ↑    *X-Press Pear sinking off Sri Lanka while being towed.*  2 de junio de 2021.
41. ↑   «‘X-PRESS PEARL’ fire continues; SLN & SLPA engaged in containment efforts» *www.newsfirst.lk*.
42. ↑   «Fire aboard MV X-Press Pearl contained, cooling efforts continue | Daily FT» *www.ft.lk*.
43. ↑   «X-PRESS PEARL: Air Force join efforts to douse the fire (Photos)» *Hiru News*.
44. ↑   «(PICTURES) Sri Lanka Air Force deploys Bell 212 to assist to douse fire aboard ‘X-Press Pearl’» *www.newsfirst.lk*.
45. ↑   «Indian crew member rescued from blazing ship tests positive for COVID-19» *www.newsfirst.lk*.
46. ↑   PTI. «Sri Lankan authorities using all resources to stop oil spill from gutted cargo ship: Officials» *@businessline*.
47. ↑   «Sri Lanka Faces An Environmental Disaster As A Ship Full Of Chemicals Starts Sinking» *NPR.org*.
48. ↑   «Se amplía la zona contaminada por el X-Press Pearl» *Confluencia Portuaria* 2021-06-11.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107002557
* Commonscat Multimedia: IMO 9875343

---

 |

* Wd Datuak: Q107002557
* Commonscat Multimedia: IMO 9875343