recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kataluniako Loteria**, katalanez *Loteria de Catalunya,* 2007ra arte *Loto Catalunya* izenaz ezaguna, **Kataluniako** Generalitatearen apustu-jokoen sistema da, eta Joko eta Apustuen Erakunde Autonomoak antolatu eta kudeatzen du.

**Kataluniako Loteria**ren diru-bilketaren diru-sarrerak gizarte-zerbitzuak finantzatzeko erabiltzen dira. Kataluniako loteria ia 2.100 establezimendu baimenduren sarearen bidez saltzen da. Herrialde osoko 400 udalerritan baino gehiagotan daude saltokiak, hala nola estankoetan, kioskoetan edo tabernetan. *Loto Catalunya*-n edo *Loteria de Catalunya* banatutako sariek ez zuten PFEZn tributatzen.

Historia
--------

*Kataluniako* *Loteria* 1987ko apirilaren 27an hasi zen lanean *Loto Katalunia* izenarekin, *Loto Ràpid* (Loto Azkarra) izeneko "harraskatu eta irabazi" metodo batean oinarritutako loteria azkarreko sistema bat jarri baitzen salgai. Lehen serieak 30 milioi txarteltxo zituen eta 1.350 milioi pezeta sarietan. 1987ko urriaren 15ean *Lotto 6/49* izeneko beste zozketa bat antolatu zen, asteazken eta larunbatetan egiten zena. Denborarekin, *Loto Catalunya*k beste zozketa batzuk egin ditu, hala nola, *Trío* (1988), *Súper 10* (1990), *Loto Express* (1993), *Supertoc* (1994), *Grossa de Cap d'Any* (2013) edo Grossa de Sant Jordi (2017).

Zozketak
--------

* *Loto Ràpid*
* *6/49 Lotto*
* *Trio* (Hirukotea)
* *Loto Express*
* *Supertoc*
* Urte amaierako sari nagusia
* **(Katalanez)** *Grossa de Sant Jordi*.

Diru-bilketa
------------

Urteko diru-bilketak, milaka eurotan:

| Urtea | Urte amaierako sari nagusia | San Jordiko sari nagusia | *Loto Ràpid* (Loto azkarra) | *6/49 Lotto* | *Trio* (Hirukotea) | *Super 10* | *Loto Express* | Supertoc (bingoa) | Binjoc-ak (joko elektronikoa) | Guztira |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 |  |  | 4.866 | 90-21 | 4.075 | 15.715 | 14.480 | 156.413 | 216.640 |
| 2012 |  |  | 5.060 | 18.6 | 3.648 | 80-13 | 13.378 | 144.651 | 197.943 |
| 2013 | 25.285 |  | 4.701 | 14.644 | 3.309 | 032 | 13:00 | 114.466 | 185.539 |
| 2014 | 23.980 |  | 4.386 | 13:00 | 3.284 | 9:00 | 11.314 | 116.709 | 181.685 |
| 2015 |  |  | 3.688 | 12.626 | 3.12.- | 8.154 | 10.467 | 138.287 |  |
| 2016 | 20.503 |  | 3.631 | 067 | 2.977 | 6.403 | 10.147 | 144.965 | 200.693 |
| 2017 | 28.105 | 6.146 | 3.459 | 11.501 | 2.813 | 6.062 | 9.553 | 131.733 |  |
| 2018 | 08.530 | 6.487 | 4.741 | 14.769 | 2.167 | 813 | 5.887 | 8.496 | 88.09.10 | 183.756 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Katalanez)** Departament d'Interior de la Generalitat de Catalunya
2. ↑   **(Katalanez)**  *Punts de venda.* .
3. ↑  **(Katalanez)** Catalunya tindrà la seva pròpia rifa de Nadal: la Grossa de Cap d'Any, 324.
4. ↑    ***(Katalanez)** Loteria de Catalunya.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9024411

 |

* Wd Datuak: Q9024411
***Ouranosaurus*** egungo dinosauro hadrosauriforme basal belarjalearen generoa da, egungo Nigerreko eta Kamerungo Kretazeo Goiztiarreko Aptiar etapan bizi izan zena. *Ouranosaurus*ak 7 eta 8,3 metro inguru neurtzen zuen. Bi fosil nahiko nahiko aurkitu ziren Elrhaz formazioan, Gadoufaoua gordailuetan, Agadezen, Niger, 1965ean eta 1970ean, Kameruneko Koum formazioan ezagutzen den hirugarren ale zehaztugabearekin. Animalia 1976an izendatu zuen Philippe Taquet paleontologo frantziarrak; espezie mota *Ouranosaurus nigeriensis* da. Izena "ausardia" arabierazko hitzaren eta aurkikuntzaren herrialdearen arteko konbinazioa da, nahiz eta ourane basamortuko monitorearen tuareg izena ere den.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131124
* Commonscat Multimedia: Ouranosaurus
* Wikispecies Espezieak: Ouranosaurus

---

* **Datu taxonomikoak**
* GBIF: 4823043
* Paleobiology Database: 38751

 |

* Wd Datuak: Q131124
* Commonscat Multimedia: Ouranosaurus
* Wikispecies Espezieak: Ouranosaurus
Lo-belarraren kapsulak.
**Opiazeoa** medikuntzan lo-belar edo mitxoletaren kapsulatik lortutako alkaloide benzilisokinoleinikoak edo alkaloide hauetatik eratorritako produktu kimiko eta erdi-sintetikoak izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Hala ere, askotan modu okerrean erabiltzen da hau, opioaren edo morfinaren ekintza farmakologiko bera duten farmako guztientzat erabiltzen baita, nahiz eta opioide terminoa zuzenagoa izan horretarako.

Opiazeo izena opioan aurkitzen diren konposatu edo konposatu hauen deribatuak direlako ematen zaie. Bertan aurki daitezkeen biologikoki aktiboak diren opiazeoak ondokoak dira: morfina, kodeina, tebaina eta papaberina.

Alkaloideak
-----------

### Morfina

Sakontzeko, irakurri: «morfina»
Morfina opioan kantitate handienean dagoen alkaloidea da. Gainera, bere eragin kaltegarrien erantzule nagusia da, hala nola, birika edema, arnas gutxiegitasuna, koma eta bihotz-gutxiegitasuna. Hala ere, analgesiko bezala erabiltzen da min bortitzetan, batez ere oso gaixorik eta heriotzatik gertu dauden pertsonetan

### Kodeina

Sakontzeko, irakurri: «kodeina»
Opioan dagoen kodeina kantitatea morfina kantitatearekin erlazionatuta dago. Izan ere, kodeina morfina metilatua da. Eztularen kontrako bezala erabiltzen da.

### Tebaina

Sakontzeko, irakurri: «tebaina»
Tebaina opiotik eratorritako opiazeo pozoitsuena da eta ez da medikuntzan erabiltzen. Aitzitik, erabilera terapeutikoa duten beste zenbait substantziatan eralda daiteke, esaterako, hidrokodona, azetildihidrokodeina, oxikodona eta oximorfona. Buprenorfina ere bertatik sintetizatzen da eta opiazeoen abstinentzia-sindromea tratatzeko erabili ohi da.

### Papaberina

Sakontzeko, irakurri: «papaberina»
Papaberina aldiz, oso erabilgarria da terapeutikan bere eragin antiespasmodikoak direla eta.

Ikus, gainera
-------------

* MOEren eskailera analgesikoa
* Opioide

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2026938
* Commonscat Multimedia: Opiates

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph123766

 |

* Wd Datuak: Q2026938
* Commonscat Multimedia: Opiates
**Paisaiaren historia** paisaiari dagokion ikerketa eremu bat da. Giza taldeek ingurunearen itxura fisikoa zein modutan eraldatu duten ikertzen du, hala antzina nola gaur egun egiten diren ekintzak hain zuzen ere. Beste diziplina batzutako datuak erabiltzen ditu eraldaketa hori aztertzeko; arkeologia, arkitektura, ekologia, aire argazkiak, tokiko historia eta geografia historikoa.

Kontzeptuaren sorrera
---------------------

W. G. Hoskinsek 1955. urtean argitaraturiko *The Making of the English Landscape* ("Ingalaterrako paisaiaren moldaketa") liburuarekin egin zen ezagun paisaiaren historiaren kontzeptua. Gaur egun *Society for Landscape Studies* elkarteak hilabetero argitaratzen du *Landscape History* aldizkaria.

Paisaiaren eraldaketaren helburua
---------------------------------

Gizakiak bere onurarako eraldatu izan du inguruan zuen paisaia. Esate baterako basoak moztu izan dira lurrak nekazaritzarako edo abereen hazkuntzarako erabili ahal izateko; monokultiboak ezarri dira, hala nekazaritzan nola basogintzan ustiatzeko; eremu lehorretan ureztatze sistemak garatu dira nekazaritza lur eremuak handitzeko...

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «The Society for Landscape Studies - Promoting the study of the landscape» *www.landscapestudies.com* 2020-01-06 (Noiz kontsultatua: 2022-05-27).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6485101
* Commonscat Multimedia: Landscape history

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4034348-0

 |

* Wd Datuak: Q6485101
* Commonscat Multimedia: Landscape history
Kontrol eta instrumentazio ingeniaritzan kontrol teoria erabiltzen da joera aurresangarria dituzten sistemak diseinatu eta bere portaera kontrolatzeko. Prozesu ingeniaritzaren eta ingeniaritza elektrikoaren arteko puntu batean koka daiteke.

DEFINIZIOA
----------

Kontrol gela
Praktikan sentsoreak erabiltzen dira aldagai jakin baten unean-uneko portaera neurtzeko (output, ingelesez), eta neurri horiek hasierako balioarekin (input, ingelesez) konparatzen dira. Konparaketa horren bidez, hasierako aldagaiean eragina duten faktore batzuk aldatuz, neurtutako balioa eta helburua den balioa berdintzea da helburua.

Aparatu bat gizakiaren zuzenketarik gabe funtzionatzeko egina badago kontrol automatikoko deritzo. Kontrol automatiko hau konplexutasun ezberdineko eredu matematikoak erabiliz egiten da. Industria mailan, PLC izeneko automatak erabiltzen dira eredu matematiko horiek lantzeko.

APLIKAZIOAK
-----------

Aplikazio ugari ditu, hegazkinetako pilotu automatikoa ezagunenetakoa delarik, baina gaur egungo industriak kontrol ingeniaritzaren duen menpekotasunak ematen dio duen garrantzia ingeniaritzaren arlo honi. Prozesu industrial moderno guztiek erabiltzen dute kontrol sistema automatikoren bat, zeinak ekoizpen-prozesuaren diseinuan hasieratik hartzen baitira kontuan. Kontrol sistema automatikoek guztiz aldatu dute Ingeniaritza kimikoa eta prozesu ingeniaritza, baina baita ingeniaritza elektrikoa ere.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261595

 |

* Wd Datuak: Q12261595
**Kontrako eztarritik** saiakera liburua da (Susa, 2019), Uxue Alberdi bertsolari eta idazleak emakumezko zenbait emakumeri egindako elkarrizketetan oinarritua, zeinean ikuspegi feminista batetik, emakume bertsolarien jarduna definitu eta mugatu duten mekanismoak deskribatzen dituen. Jule Goikoetxearen edizio-lan eta hitzaurrearekin, Susa argitaletxearen saiakera feministen Lisipe sortan argitaratu zen.

Detektaturiko mekanismo horien artean, sarritan sentituriko gutxiespena, deserotizatzea edota hipersexualizatzea; gizonen artean sortzen diren aliantzak; paternalismoa... bakoitzak atal bat betetzen du liburuan.

Elkarrizketatuak
----------------

Honako bertsolariak elkarrizketatu zituen Alberdik libururako: Amaia Agirre Arrastoa, Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo, Maialen Akizu Bidegain, Miren Amuriza Plaza, Maider Arregi Markuleta, Miren Artetxe Sarasola, Maddalen Arzallus Antia, Oihana Bartra Arenas, Onintza Enbeita Maguregi, Nerea Ibarzabal Salegi, Oihana Iguaran Barandiaran, Ane Labaka Maioz, Alaia Martin Etxebeste, Eli Pagola Apezetxea eta Jone Uria Albizuri.

Hauen artean zaharrena 1977an jaioa da eta 25 urte eman ditu plazetan bertsotan, gazteena 1996an jaioa da eta dozena bat urte zeramatzan kantatzen liburua egin zenerako.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    Belastegi, Nagore.  (2019-03-04). ««Kontrako eztarritik» botatako bertsoak, kezkak eta beldurrak» *GARA* (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).
2. ↑    Lizarralde, Mikel. «Ahoskatutako indarkeria» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).

Kanpo estekak
-------------

* Saiakera osorik sarean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q100427983

 |

* Wd Datuak: Q100427983
**Oscar Salvoch** Muñoz (Burlata, Nafarroa Garaia, 1969) musikaria, musikagilea eta idazlea da.

Julian Gaiarre
--------------

Oscarren amaren aldeko familia Bidankozekoa izanik txikitatik jaso zuen Julian Gaiarre erronkariar tenorraren berri. Bere herenaitona, adibidez, tenorraren ehorzketan egon zen.

Salvochek, bere haurtzaroko zein gaztaroko datu asko zituela, liburu bat argitaratu zuen 1999an tenorra ardatz nagusia izanik: *Julián Gayarre. Como el de casa ninguno* Gayarre Fundazioaren laguntzarekin.

Liburu honen ondoren zuzenketa batzuk egitea pentsatu zuen, izan ere, erronkariar tenorraren gaineko ageri ziren datu asko gaizki zeuden: egiatzat hartutako esaldiak, pasarte batzuk... Horrela, ikerketa zabal bat egiten hasi zen eta urteak eman zituen liburuaren zuzenketa egiteko. Urteek aurrera egin ahala, datu, bitxikeria, istorio eta abar luze batekin aurkitu zen. Azkenean, liburuxka baten zuzenketatik ia mila orrialdeko lan batera pasatu zen Julian Gaiarreren gaineko aditu peto-peto batean bilakatuz. Idazlearen hitzetan, "Gaiarreri buruzko biografia osoena, fidagarriena eta egiatiena da nik idatzi berri dudana eta hau ez da harrokeria, urte askoko datu biltzearen ondorioa baizik". Eta ailegatu zen eguna: 2015ean Oscarrek *Julián Gayarre. La voz del paraíso* argitaratu zuen Ediciones Eunate argitaletxearen laguntzarekin.

Musika
------

Bere bizitza musikaren inguruan mugitu da  eta paper desberdin asko jorratu ditu: musikari, abeslari, ekoizle, musikagile, zuzendari, moldatzaile, ... estilo aunitzetan murgilduz, esate baterako opera, rocka, musika sinfonikoa, musika taldeak, txarangak, etnikoa, elektronikoa, etab. disko askoren grabaketetan parte hartuz.

Adibide txiki batzuk: Burlatako Karrikagoiti lagunartearen ereserkia eta Arga Beisbol taldearen ereserkia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   *Julián Gayarre. La voz del paraíso* liburuaren aurkezpena

Kanpo estekak
-------------

* Radio Euskadin egindako elkarrizketa 2015eko urtarrilean: 1
* Radio La Voz de Navarran egindako elkarrizketa 2015eko maiatzean: 2

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492635
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 7841150325550310090002
* BNE: XX1390829

 |

* Wd Datuak: Q20492635
**Frantziska "Pakita" Arregi Goenaga** (Areso, Nafarroa Garaia, 1935eko irailaren 9a) Soziologia eta Po­litika Zientzietan Dokto­rea da eta erretiroa hartu arte, Euskal Herriko Unibertsitatean kate­dra­duna izan zen, Euskal Hiz­kuntza eta Hezkun­tzaren Soziologia irakasten zituen.

Joannes Etche­berri Andereño Eskolan (1964ean sortua), zuzendari izan zen. Bertako ikas­leen­tzako euskarazko lehen gaitasun-proben antolaketa berak egin zuen, baita Ikastoletan lanean ari ziren eta Irakasleen Eskolan sar­tzeko titulua behar zuten andereñogaientzat Batxilergoko Ikastaroen antolaketa ere; EHUaren ohorezko irakaslea izan zen 2005ean eta EIRE, Euskal Irakasleen Elkartearen irakasle emeritu izendatu zuten 2007an.

2008an, klandestinitatean lan egin zuten andereñoei emandako Sabino Arana saria hartu zuen. Horrez gain, Gipuzkoako Foru Aldundiaren saria ere jaso zuen, 1960ko hamarkadako andereñoei zuzendua.

Irakaskuntzan ez ezik, ikerketan ere ibili da, eta lanaren eta hezkuntzaren soziologia eta euskararen alfabetatze arloetan lan ugari argitaratu ditu. 2010ean Euskaltzaindiak ohorezko euskaltzain izendatu zuen. *Txertoa*k 2022an *Joanes Etxeberri andereñoen erresidentzia* liburua argitaratu zion.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Pakita Arregi eta Casilda Irazusta, omenaldia merezi duten bi emakume. 2010eko otsailaren 17a. Leitzaldea, Erran.eus

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29040171
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 87973284
* BNE: XX970421

 |

* Wd Datuak: Q29040171
Pakistango mapa
**Pakistango geografia** askotarikoa da oso, munduko mendi garaienetakoak, goi-ordoki idorrak eta zabaldi emankorrak baititu.

Geologia ikuspegitik, Pakistan Hego Asia eta Eurasiar plaka tektonikoen gainean jartzen da. Sindh eta Punjab probintziak Indiar plakaren hego-mendebaldeko ertzean kokatzen dira, Balutxistan eta Ipar-Mendebaldeko Muga Probintziaren gehiengoa Eurasiar plakan eta Irango goi-ordokia Ekialde Ertaina eta Erdialdeko Asian. Iparraldeko Eremuak eta Azad Kaxmir Erdialdeko Asian kokatzen dira, Indiar plakaren ertzean eta, horregatik, lurrikara handiak izateko joera dute Eurasiar eta Indiar plakek elkar jotzen dutenean

Pakistan 804.000 km² luze-zabal da eta honako mugak ditu: Iran (900 km) hego-mendebaldean, Afganistan (2400 km) ipar eta mendebaldean, Txina (520 km) ipar-ekialdean eta India (2900 km) ekialdean. Kosta 1050 km luze da eta Omango itsasoaren hegian dago.

Iparraldean mendi oso garaiak daude (haien artean K2 ezaguna, 8.611 metrokoa, munduko bigarren garaiena), mendebaldean mendi lehorrak, hego-mendebaldean goi-ordoki antzua, hego-ekialdean Txolistango basamortua. Lurraldearen herena inguru alubioi-zabaldiak dira, nekazaritzarako erabiliak. Bertan kokatzen da biztanleriaren gehiengoa. Indo ibaia, iturburua Tibeten duena, 2.900 km luze da eta estatua ipar-hego zeharkatzen du Omango itsasoan delta erraldoia sortzeko. Ibai nagusiak Indo (2900 km), Sutlej (1550 km), Chenab (1200 km), Ravi (900 km) eta Jhelum (800 km) dira.

Lurraldeak lurrikara arrisku handia du, 2005eko urriaren 8koa kasu. Uholdeak eta zikloiak ere pairatzen ditu.

Mendiak
-------

K2 mendia
Pakistanen 108 mendi daude 7.000 metro baino garaiagoak eta, ziur asko, beste hainbeste 6.000 baino garaiagoak. Munduko 14 mendi garaienen artean (*zortzimilakoak*), zortzi Pakistanen daude. Gailur gorenak Karakorum mendikatean daude (gehien bat Pakistango Iparraldeko Eremuetan kokatzen dena), baina 7000tik gorako gailur batzuk Himalaian eta Hindu Kush mendikatean daude.

Ohar moduan, esan beharra dago India eta Pakistanen arteko muga auzian dago eta militarrek kontrolpean dute. Iparraldeko Eremuetan dauden mendikateak Indiak beretzat eskatzen ditu, Pakistanen jabetza eztabaidatuz. Kontrol lerroko Indiako aldean dauden mendiak ez dira kontutan hartzen.


| Mundukorankina | Pakistangorankina | Izena | Garaiera(m) | Kokapena |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2 | 1 | K2 | 8611 | Karakorum |
| 9 | 2 | Nanga Parbat | 8126 | Himalaia |
| 12 | 3 | Gasherbrum I (K5) | 8080 | Karakorum |
| 13 | 4 | Broad Peak (K3) | 8047 |
| 14 | 5 | Gasherbrum II (K4) | 8035 |

Ikus, gainera
-------------

* Asiako geografia
**Pakito** (Donostian izen horrekin ezaguna, Pasaian **Rufino** esaten ziotelarik) Donostian Kontxako badian eta Pasaiako badian bizi izan zen izurde handi bat bizi izan zen. 

1998ko udaberriaz geroztik ohikoa izan zen hura Kontxako badian ikustea, Hiru metroko izurdea zen, eta Tximistarrin egiten zuen lo. Kontxan denbora gehiago pasatzetik Pasaiako badiara aldatu zen eta han biztanleek *Rufino* izena eman zioten. 2005eko martxoan hila aurkitu zuten. Gorputzez sendo zegoen, 300 kilo ingururekin, baina biriketan infekzioa zuela ikusi zuten gorpua aztertu zuten AMBAR eta Arantzadi elkarteetako ordezkariek. 20 eta 30 ute arteko bizialdia kalkulatu zioten. Arantzadik gorpua eraman zuen lurperatzeko eta bi urteren buruan, deskonpisizio naturalaren ondoren, hezurdura berreskuratzeko.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    Guillermo, Roa Zubia.  (2005-03-31). «Izurde baten heriotza» *Zientzia.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-07-09).
2. ↑   «elmundo.es - Aparece muerto en la playa de Pasajes el delfín 'Pakito'» *www.elmundo.es* (Noiz kontsultatua: 2023-07-13).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q120488143

 |

* Wd Datuak: Q120488143
**San Diegoren Glorieta**k, Sevillako Maria Luisa Parkerako sarreretako batean kokatua Espainiako Plazatik, 1929ko Sevillako Iberoamerikar Erakusketan, sarrera nagusi funtzioa egiten zuen.

Bere izena, hala deituriko frantziskotar oinutsien antzinako komentu batetik dator. XVIII. mendetik utzia zegoen, ontze lantegi bezala erabilia XIX. mendearen lehen urteetan, eta, mende honen erdialdetik 1883 arte (urte honetan bota zelarik), San Telmoko jauregiaren zalditegi funtzioak egin zituen. Bere tokian, Erakusketako Kasinoa eta Lope de Vega Udal Antzokia eraiki ziren (Sevillaren pabiloia Iberoamerikar Erakusketan).

Bertako gauzarik erakargarriena, magnolia erraldoi batek ezkutaturiko eta irudiz apaindutako erdi ezkutatua dagoen iturria da, Hispania maiestatetsu bat irudikatuz espainiar erregetzaren armarriarekin eta hiriko NO8DO ospetsuarekin, Espainia sinbolizatzen dutena, lehoi batekin lagunduta. Albo banatako irudi alegorikoek, aberastasun izpirituala irudikatzen dute (bere eskuineko eskuan Andre Maria Guztiz Garbiaren irudi bat daraman tunikadun gazte eran) baita materiala ere (mahats sorta bat eta galburu batzuk daramatzan emakume bezala. Iturriko zurrutada, urak gordetegi handiago batera daramatzan alderantzikatutako maskor batetara doa.

Hemendik gertu, Arrazari Monumentua dago.

1929an egin zuten zenbait egilek: arku hirukoitza, Vicente Traverrek egina da, erdiko irudia, Manuel Delgado Brackemburyrena, eta, alboetako hutsunetan ikus daitezkeenak, Enrique Pérez Comendadorrenak.

Irudi galeria
-------------

* Aberastasun materiala irudikatzen duen irudi alegorikoaAberastasun materiala irudikatzen duen irudi alegorikoa
* Hispania irudikatzen duen irudi alegorikoaHispania irudikatzen duen irudi alegorikoa
* Aberastasun izpirituala irudikatzen duen irudi alegorikoaAberastasun izpirituala irudikatzen duen irudi alegorikoa

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8964322
* Commonscat Multimedia: Glorieta de San Diego

---

 |

* Wd Datuak: Q8964322
* Commonscat Multimedia: Glorieta de San Diego
***Paint It, Black*** Mick Jagger eta Keith Richardsek euren talderako, The Rolling Stones, idatzitako rock kanta da. Ingalaterran single moduan aurkeztu zen eta Amerikan *Aftermath* disko barruan. Izan ere, disko honek edizio desberdinak izan zituen herrialdearen arabera. Dena den, musika zerrenden jaun ta jabe izan zen atlantikoaren bi aldetan.

Abestia
-------

Nahiz eta Jagger eta Richards kantaren idazle nagusiak izan, talde osoak hartu zuen parte bere konposaketan. Charlie Wattsek bateria oinarria eskeini zuen, eta Brian Jonesek *sitar*aren *riff*arekin.

2004an, Rolling Stone aldiazkariak 174. postuan kokatu zuen **Paint it Black** "Historiako 500 abestirik onenen zerrendan".

The Mighty Lemon Drops, The Vines, Los Salvajes eta M-Clan taldeek abesti hoenen bertsioak egin dituzte, azkenengoko biek erderaz "Todo negro" tituluarekin.

Lotura Kulturalak
-----------------

Normalean *Paint It, Black* Vietnameko Gerrarekin lotzen da, gai honetako pelikula askoren soinu bandetan agertu delako, besteak beste, Stanley Kubriken *Full Metal Jacket* eta Francis Ford Coppolaren *Apocalypse Now* pelikuletan.

Kanpo Loturak
-------------

* The Rolling Stones taldearen *Paint It, Black* abestia entzungai **(Ingelesez)**
*. Rolling Stones-en web ofiziala.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1046717

 |

* Wd Datuak: Q1046717
**Pain** (**PAIN** letra larriz osoki idatzi ohi du taldeak bere izena) Suediako heavy metal talde bat da eta Peter Tägtgren ekoizlearen proiektua, zeina aldi berean Hypocrisy death metal taldearen abeslari eta konpositore gisa ezaguna den.

Bilakaera
---------

Estilistikoki, ordea, Tägtgren-en alboko proiektua eta bere talde nagusia desberdinak dira, Pain-en musika metal alternatibo gisa deskriba daiteke elektronika eta techno eraginekin. 1996ko debutak rock industrialaren eraginez metal ilunerantz jotzen zuen dena dela.

Tägtgren-ek 1996an sinatu zuen bere lehen akordioa Nuclear Blast zigilu alemaniarrarekin eta urte hartan bertan *Pain* estreinako lana kaleratu zuen, urteetan bere kabuz idatzi eta esperimentatu zuena. Proiektuko hurrengo diskoetan bezala, Tägtgren da pieza eta moldaketa guztien erantzule bakarra, salbuespenak salbuespenak berak jotzen ditu instrumentu guztiak. Musika-proiektu gisa deskribatu izan da talde baino gehiago, baina zuzeneko ikuskizunak ere egiten ditu Pain-ek eta horietan musikari profesionalek talde baten eran laguntzen diote Tägtgreni.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Ingo. «Biography» *www.painworldwide.com* (Noiz kontsultatua: 2023-03-14).

Kanpo estekak
-------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, alemanezko Wikipediako «Pain» artikulutik itzuli da; zehazki, 2021-10-21eko bertsio honetatik. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q206378
* Commonscat Multimedia: Pain (band)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127790361
* NKC: xx0155505
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: pain

 |

* Wd Datuak: Q206378
* Commonscat Multimedia: Pain (band)
**Otar Patsatsia**  (georgieraz: ოთარ ფაცაცია; Ingiri, 1929ko maiatzaren 15a - Tbilisi, 2021eko abenduaren 9a) georgiar politikaria izan zen. Georgiako lehen ministroa izan zen 1993tik 1996ra.

Leningradoko Institutu Teknologikoan ikasi zuen eta Zugdidiko alderdi komunistako funtzionarioa izan zen. 1955ean bota zuten eta 1966tik 1990era paper-enpresa handi bat zuzendu zuen. 1989tik 1990era Sobiet Batasuneko diputatua izan zen.

Georgiaren independentziaren ondoren, borroka armatuarekin jarraitu zuten Zviad Gamsakhurdiaren fededunen taldeko kide izan zen. Eduard Xevardnadze presidenteak 1993ko maiatzean izendatu zuen lehen ministro jarraitzaile hauek pozik uzteko. Gobernuan eman zituen bi urteetan, anabasa politikoa, botere-borroka bortitzak, Abkhaziako gerrako porrota, gerra zibila eta krisi ekonomiko larria izan zituen ezaugarri. Errusiarekin akordio ekonomiko eta militarrak ete sinatu zituen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2920357

 |

* Wd Datuak: Q2920357
**Otarrain arrunta** (***Palinurus elephas***) Palinuridae familiako krustazeo espezie bat da, sukaldaritzan oso aintzat hartua. Familia bereko beste espezie batzuk, duten antzagatik *otarrain* izena hartzen dute (Karibeko otarraina, *Panulirus argus*, adibidez).

Miseraren antz handia du, baina otarrainak ez du haginik.

Ezaugarriak
-----------

Krustazeo handi honek bost hanka pare ditu. 50 cm izatera irits daiteke eta 4 kg pisatzera.

Gorputza, segmentuduna, kitinazko oskol batek babesten du, arrexka edo gorrixka, abdomen aldean bi orban horirekin. Hankak eta antenak marradunak dira, arre eta horiak.

Burua arantza sendoz estalia dago eta bi adarrek babesten duten bi begi irten ditu. Gainera, bi antena txiki (*antenula*), gorputza baino luzeagoak diren atzerakako bi antena, bi baraila birrintzaile eta lau baraila moztaile ditu.

Brankiostegitoetan dauden zakatzen bidez egiten du arnas.

Abdomenak sei pare apendize adarbiko ditu (*pleopodoak*). Lehenengo biak dimorfismo sexualaren irizpide dira.

Hedapena eta bizilekua
----------------------

Otarrainaren bizilekua Ozeano Atlantikoaren ipar-ekialdea da, Norvegia hegoaldetik Marokoraino, Euskal Herria barne. Mediterraneoan eta Azoreetan ere bizi da, ekialdeko muturrean izan ezik.

Kosta harritsuetan bizi da, marearteko gunetik behera, batez ere 20 eta 70 metro arteko sakoneran.

Elikadura
---------

Otarraina makrofagoa da eta algak, ornogabeak (Anelidoak, Briozooak, Ekinodermoak, Moluskuak, Belakiak eta, batzuetan, Krustazeoak) eta, oso gutxitan, arrainak jaten ditu. Nekrofagoa ere bada.

Alergia arriskua
----------------

Karramarroa, otarrainxka eta ganbak bezala, otarrainaren haragiak alergeno bat du, 36 kg.mol-1 masa molekularrekoa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Biramé* (fr) jatorrizko testuan

Ikus, gainera
-------------

* Otarrainxka

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8162866
* Commonscat Multimedia: Palinurus elephas
* Wikispecies Espezieak: Palinurus elephas

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Palinurus\_elephas
* BOLD: 25323
* BioLib: 32940
* Dyntaxa: 217824
* EOL: 1022068
* GBIF: 2221606
* ITIS: 97657
* UICN: 169975
* NCBI: 198232
* Paleobiology Database: 94236
* WoRMS: 107703
* uBio: 528888
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: YTQ2BZC79L

 |

* Wd Datuak: Q8162866
* Commonscat Multimedia: Palinurus elephas
* Wikispecies Espezieak: Palinurus elephas
Geometria analitikoan, **paraboloidea** koadrika bat da, hiru dimentsioko gainazal mota bat, gutxienez plano batekiko ebakidurak parabolak dituena. Bi motatako paraboloideak daude, eliptikoak eta hiperbolikoak.

Paraboloide eliptikoa
---------------------

Biraketa-paraboloidea.
{\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}+\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}-z=0}
a = b denean, paraboloide eliptikoa **biraketa-paraboloidea** da: parabola bat bere ardatzaren inguruan biratzean sortzen den gainazala.

Eguneroko bizitzaren gauzakietan, besteak beste, *antena parabolikoek* dute paraboloide eliptikoaren itxura.

Paraboloide hiperbolikoa
------------------------

Paraboloide hiperbolikoa.
{\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}-\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}-{z}=0}.
Paraboloide hiperbolikoari **zela** ere esaten zaio bere grafikoagatik. Haren gainazalean zuzenak barne hartzearen berezitasuna du.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q192768
* Commonscat Multimedia: Paraboloid

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85097724
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q192768
* Commonscat Multimedia: Paraboloid
**Paisleyko abadia** (ingelesez: *Paisley Abbey*) Eskoziako Paisley herriko eliza ezaguna da, Eskoziako elizari dagokiona. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

VI edo VII mendeetan San Mirin irlandar monjeak eraikitako kapera bat izan liteke Paisleyren jatorria. Agiri handirik gordetzen ez bada ere, Glasgow eta Govanekin batera Strathclyde Erresumako erdigune erlijiosoa izan bide zela uste da. Clunyko abadiaren menpeko prioratoa ezarri zen Andre Mariari, Jakueri, Mirini eta Milburgari dedikatua eta 13 monje etorri ziren Clunyk Shropshiren zuen prioratotik. bertan 1163an eta 1245ean abadia maila eman zitzaion.

1307an Eduardo I.a Ingalaterrakoak erre egin zuen eta XIV mendean berreraiki egin zuten. Garai hartan William Wallace bertan ikasle izan zela uste da. Bruce eta Estuardo errege familiek lagundu zuten abadia. Roberto II.a Eskoziakoa bertan jaio zen eta Roberto III.a Eskoziakoa bertan hobiratua dago.

XV eta XVI mendeetan hainbat alditan suteak izan zituen eta dorre nagusia erori ere egin zitzaion eta ondorioz nahiko egoera penagarrian gelditu zen. Eskoziako Erreformaren ondoren Eskoziako elizaren parte bihurtu zen.

Gaur egun mendebaldeko zatiak zutik dirau eta meza ematen da bertan, baina ekialdeko zatiko harriak eraikinak egiteko erabili izan dira mendeetan zehar. 1858 eta 1928 artean iparraldeko portxea eta ekialdeko koroa berreraiki ziren.

Iruditegia
----------

* 
* 
* Barnealdea.Barnealdea.
* Koroa.Koroa.

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3018559
* Commonscat Multimedia: Paisley Abbey

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146904441
* LCCN: no99065617

 |

* Wd Datuak: Q3018559
* Commonscat Multimedia: Paisley Abbey
**Paloma Marín** Espainiako telebistako aurkezlea eta aktorea da.

Ibilbide profesionala
---------------------

Telebistaren munduan hasi zenean, 1991n, azafata izan zen *El precio justo* lehiaketan, Joaquín Pratek Televisión españolan aurkezten zuen lehiaketan.

Telemadriden *¿De qué tribu eres?* lehiaketa aurkeztu ondoren (1992), eta aktore gisa egin zituen urratsak, *Médico de familia* edo *¡Ay Señor!* telesaileetan paper txikiak. 1998an, Andrés Caparrós eta Elsa Ankarekin batera, Telecinco kateko *El Gran Juego de la Oca* lehiaketara itzuli zen, *El Nuevo Juego de la Oca* antzeko baina aldatutako izenburupeko lehiaketa aurkeztera.

Urte horretako uztailean, Paco Arrojorekin batera, *Toma nota* musika-lehiaketa gidatu zuen, saio hori ere Telecincon.

Canal Cocina kateko etxeko txikienentzako '*Come y call*a' sukaldaritza-saioan aritu zen.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** FormulaTV. «¿Qué fue de los presentadores de 'El gran juego de la Oca'?» *FormulaTV* (Noiz kontsultatua: 2023-03-11).
2. 1 2    *Telecinco estrena "Toma nota", un concurso musical presentado por Paloma Marín y Paco Arrojo.*  27 de julio de 1998.
3. 1 2    *"¿De qué tribu eres?", un nuevo y divertido concurso.*  5 de octubre de 1992.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6059153

 |

* Wd Datuak: Q6059153
**Karmeneko Andra Mariaren eliza** Getxo udalerriako Neguri auzoko estilo neogotiko nordikoan inspiratutako eraikina da. 1909 urtean, José Isaac Ammanek, Valentín Gorbeñak eta Enrique Aresti Aresti kondeak Terrenos de Neguri Elkartea bezela eliza eraikitzeko lurrak eman zizkieten Agustino Filipinei eta Emiliano Amann arkitektoak proiektuari ekin zion. Obrak 1914 urtean amaitu ziren arren 1910 urtean tenplua amaitutzat ematen dute. 2010.garren urtean, Getxolo Udaletxearen laguntzarekin bere mendeurrena ospatu zuten, eta udaletxeak emandako diru laguntzaren parte gehien bat berrikuntza lanei zuzendu ziren.

Bere jai nagusia uztailaren 16an ospatzen da.

Eraikina
--------

Eraikin honetan euskal molde berriko elementuak eta Europako iparraldeko herrialdeetako elementuak nahasten dira. Higiezinen promozioaren osagarri gisa eraiki zuten, eta Karmen kalea beso bitan banatzen duen erdiko orubean dago. Oin angeluzuzena eta nabe bakarrekoa abside poligonal batekin osatzen da. Teilatuak bi isuri ditu, aldapa handiko bi isuri, eta oinetako hormapikoaren gainean miru buztana ageri da. Fatxada honen alboari eratxikita kanpandorre bat altxatzen da, sekzio karratua du eta piramide itxurako estalkia. Kanpandorrearen gorputzean erdi-puntuko leiho biki bi irekitzen dira. Kanpandorrearen goiko aldean erroiluak eta pinakuluak ageri dira, eta kanpaientzako erdi-puntuko bao hirukoitzak bereizten dira. Hormapikoa itxurazko zurezko bilbadurak dekoratzen du, eta elementu kurbatu bik erdi-puntuko bao bat inguratzen dute. Atzeko aldeko fatxadari eratxikita elizako zerbitzuak betetzeko eta egoitza funtzioa betetzeko eraikin bat altxatzen da, elizaren eraikinaren alde hori ezkutuan utzirik. Krema koloreko pintura batez estalita daude hormak, baina arkuetako dobeletan eta eskantzuetan agerian daude landu gabeko harri batuen atalak. Oinetan honako inskripzio hau irakur daiteke: NEGURI 1904-1929/ EL AYUNTAMIENTO / A/ D. EMILIANO AMANN

Galeria
-------

* 
*

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65559864

 |

* Wd Datuak: Q65559864
Bi engranajeren animazioa: koroa (eskuinean) eta piñoia (ezkerrean).
Mekanismo batean, **koroa**, **platera** edo **izarra** transmisioetan erabiltzen den elementu horzduna da, dela engranaje bidezko zuzeneko transmisio batean, dela transmisio-kate baten edo transmisio-uhal horzdun baten bidezko zeharkako transmisio batean. Piñoi baten aldean, koroa deritzo gurpil horzdun pare baten gurpil handienari eta, beraz, abiadura murrizteko edo biderkatzeko etapa bakoitzeko hortz kopuru handiena duenari.

Abiadura murrizteko mekanismo baten parte izanez gero (non irteerako ardatza sarrerako ardatza baino astiroago biratzen den), hala nola auto baten abiadura-kaxa, koroa gidatutako gurpil bat da. Aldiz, abiadura biderkatzeko mekanismo batean (non irteerako ardatza sarrerako ardatza baino azkarrago biratzen den), hala nola bizikleta baten transmisioan, koroa gurpil eragilea da.

Diametro eta luzera handiko zuloak egiteko erabiltzen den ebaketa tresnari koroa ere deitzen zaio.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q544928

 |

* Wd Datuak: Q544928

  


| * i
* e
* a
Engranajeak |
| --- |
| Sistemak | 
* Eguzki eta planeta engranajea
* Engranaje ez-zirkular
* Engranaje harmoniko
* Engranaje planetario
* Engranaje zikloidal
* Engranaje zuzen
* Kremailera eta piñoi
* Torloju amaigabe

 |
| Formak | 
* Helikoidala
* Hortz angeluarrezkoa
* Konikoa
* Koniko helikoidala
* Koroa
* Zuzena

 |
| Hortzen profilak | 
* Bilkarizko engranaje
* Engranaje zikloide

 |
| Mekanika | 
* Akoplatze
* Bizikletako martxak
* Diferentzial
* Engranaje tren
* Transmisioa
* Transmisio aldakor jarrai

 |
| Erabilera adibideak | 

|  |  |
| --- | --- |
| Bizikletak | 
* Ardatz bidezko transmisiodun bizikleta
* Barne-aldagailu
* Desbideragailu
* Piñoi
* Piñoi-talde

 |
| Horologia | 
* Gurpil-tren

 |

 |
| Ikus, gainera | 
* Piñoi aske
* Torloju-azkoin
* Torloju boladun
* Torloju nibelatzaile
* Transmisio-uhal
* Transmisio-kate

 |
*Ez nahasi kreatinarekin*.
**Kreatinina** molekula organiko nitrogenatua da, odolean eta gernuan dagoena. Kreatina molekularen eratorria da.

Kreatina gibelean sintetizatzen da, aminoazido batzuetatik abiatuta (glizina, arginina eta metionina). Giharretan pilatzen da, eta zeregin garrantzitsua betetzen du muskuluen behar energetikoak asetzeko. Giharretan metabolizatzen denean, kreatina kreatinina bihurtzen da. Giltzurrunek kreatinina iragazi eta gernuaren bidez kanporatzen dute.

Kreatininaren odol-kontzentrazioa txikia da, kreatinina gehiena iraizketa prozesuan gernuaren bidez kanporatzen baita. Odol-analisietan, kreatininaren maila giltzurrunen funtzionamenduarekin lotuta dago. Sendagileak giltzurrunen funtzionamendua ezagutu nahi duenean kreatininaren analisia eta neurketa aginduko du. Giltzurrunek iraizketa prozesua zuzen burutzen ez dutenean, odolean dagoen kreatinina maila igo egingo da, gernuaren bidez kreatinina gutxiago kanporatzen delako.

Odoleko kreatinina maila ere handitu egiten da giharretako hainbat patalogitan, giharrak kalteturik daudenean.

Maila normalak
--------------

Kreatininaren ohiko odoleko kontzentrazioak bitarte honetan daude: 0,7-1,3 mg/dl, gizonezkoen kasuan, eta 0,6-1,1 mg/dl emakumezkoen kasuan.

Emakumezkoek gizonezkoek baino maila txikiagoak dituzte, masa muskularra ere txikiagoa delako. Izan ere, masa muskularrak eragin handia du kreatininaren odol-kontzentrazioan: gizonezko kulturista batek 2 mg/dl kreatinina izan dezake giltzurrunetako akatsik izan gabe, eta 0,6 mg/dl duen emakume zahar batek -masa muskular txikia duenak- giltzurrun gaixotasuna eduki dezake.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q426660
* Commonscat Multimedia: Creatinine

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00567018
* NKC: ph194804
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D003404
* **Kimikako identifikadoreak**
* Número CAS: 60-27-5
* ChEMBL: CHEMBL65567
* ChemSpider: 21640982
* DrugBank: 11846
* PubChem: 26009888
* UNII: AYI8EX34EU
* KEGG: D03600
* SMILES: ID
* InChI: ID
* InChI key: ID
* **Biologiako identifikadoreak**
* MGI: 60-27-5

 |

* Wd Datuak: Q426660
* Commonscat Multimedia: Creatinine
**Kreditu sindikatua** mailegu modu bat da. Modalitate horretan, maileguaren zenbateko handia dela eta, hainbat entitate finantzariok hartzen dute parte multzoan. Sindikazioari esker, mailegua hainbat entitateren artean bana daiteke. Hartara, enpresa batek finantzazio gehiago lor dezake, eta bankuek arrisku handiak saihesteko modua dute, kredituaren bolumena hainbat entitateren artean banatzen baita. Enpresek epe luzerako finantzazioa lortzeko baliatu ohi duten bide bat da kreditu sindikatua. Ez zaio, ordea, edozein enpresari onartzen. Eskuarki, bolumen eta solbentzia handiko enpresei eman ohi zaie, kopuru handiko kredituak izaten baitira. Kreditu operazioak bostetik zazpira urteko iraupena izan ohi du.

Mailegu sindikatuek tasa bariableak izaten dituzte erreferentzia; batik bat, Euribor eta Libor tasak. Kreditu sindikatu hori antolatzerakoan, banku batek hartu ohi du bere gain kreditua antolatzeko ardura, eta hark proposatzen die operazioa beste banku batzuei. Banku agentea esan ohi zaio. Kreditu horretan kopuru handiekin parte hartzera konprometitzen direnei talde aseguratzailea esaten zaie, eta konpromisoa bermatu gabe parte hartu nahi dutenek talde ezartzailea osatzen dute.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Udalaitz, Daniel.  (2005eko ekainaren 26a). «Zer da: Kreditu sindikatua» *Argia* CC-BY-SA lizentzia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1756052
* **Identifikadoreak**
* GND: 4138448-9
* LCCN: sh94005445

 |

* Wd Datuak: Q1756052
*Medikuaren bisita* (1658-1620), Jan Steenen maergoan, kooikerhondje bat.
**Kooikerhondje** edo **Kooiker** txakurrena (*ahate-harrapatzeaileraren txakurtxoa* nederlanderaz) jatorri holandarreko spaniel edo txinbo-txakur arraza txiki bat da. Jatorriz, txakur langile gisa erabili zen, batez ere ahateak erakartzeko. Kooikerrak XVII. eta XVIII. mendeetan ezagunak izan ziren eta Rembrandt eta Jan Steen margoetan agertzen dira. Arrazak zabalkundea izan du Estatu Batuetan, Kanadan eta Eskandinavian.

Kooikerhondje kirol-txakur txiki eta deigarria da, laranja eta zuria kolorez. Jatorriz, Herbehereetan hazi zen, ahate-txakur gisa, eta nonbait bere isatsa lumaz apaintzen zuten ehiztariek, ahateak harrapatzeko gizakiak egindako putzuetara erakartzeko ahateak. 

Altuerarik egokia estandarrean 40 cm da arretan eta 38 cm emeetan. Belarriek koloretakoak eta ondo estaliak izan behar dute eta idealki puntuekin apainduak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «Kooikerhondje» artikulutik itzulia izan da, 2022-10-28 data duen 1118603887 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2022-10-28 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.

1. ↑   «Nederlandse Kooikerhondje» *American Kennel Club*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q38716
* Commonscat Multimedia: Kooikerhondje

---

 |

* Wd Datuak: Q38716
* Commonscat Multimedia: Kooikerhondje
**Kontzientzia Eragozpen Mugimendua**, KEM, edo KEM-MOC, 1970eko hamarkaz geroztik, Espainian eta Hego Euskal Herrian militarismoaren aurkako kontzientzia eragozpen mugimenduaren ardatzetako bat izan zen.

1980ko hamarkadan intsumisioaren aldeko bidea hartu zuen, beste mugimendu batzuekin batera, eta XXI. mendeko lehen hamarkadan, Irakeko gerraren kontrako mugimenduan eta eragozpen fiskalean eragina izan zuen.

2014ko abenduaren 27an, KEM-MOC mugimendu antimilitaristak protesta egin zuen Gobernu Militarrean (Bilbo) gastu militarra salatzeko eta "desobeditzaile" izateko deia egin zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Ajangiz, Rafael; Bárcena, Iñaki. «Euskal Herriko Gizarte Mugimenduak» *Giza eskubideak* (Deusto).
2. ↑  «Gastu militarra salatzeko, "desobeditzaile" izateko deia egin dute Bilbon», *Berria*, 2014-12-27

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Donostiako KEM
* **(Gaztelaniaz)** Iruñeko KEM

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261606

 |

* Wd Datuak: Q12261606
**Kukullaga eskubaloi taldea** Etxebarriko (Bizkaia) emakumezkoen eskubaloi taldea da. Espainiako Ohorezko mailan jokatu izan duen arren gaur egun zilarrezko mailan ari da.

Historia
--------

Taldea 1983ko irailean sortu zen *Club de Balonmano Femenino Kukallaga* izenarekin. Hasierako bi urteetan kadete taldea baino ez zuen izan baina hurrengo urteetan mailak osatuz joan zen 1988-89an senior taldea sortu zen arte.

Lehenengo urtean dagoeneko jokatu zuen Lehen Mailarako igoera play-offa (2. maila) eta 1991ean lortu zuen igotzea. Bertan mantendu zen 20 urtez eta 2011 urtean Ohorezko mailara igotzea lortu zuen. 2013an Euskadiko Kopa irabazi zuen.

Palmaresa
---------

* Espainiako Liga (0): hamabigarrena 2013an.
* Euskadiko Kopa:
	+ Txapelduna (1): 2013.
	+ Finalista (4): 2009, 2011, 2012, 2014

Azken urteak
------------

| Denboraldia | Maila | Postua |
| --- | --- | --- |
| **2010-11** | Zilarrezko maila | **1.a** |
| 2011-12 | Ohorezko maila | 13.a |
| 2012-13 | Ohorezko maila | 12.a |
| 2013-14 | Ohorezko maila | 14.a |
| 2014-15 | Zilarrezko maila | 3.a |
| 2015-16 | Zilarrezko maila | 3.a |
| 2016-17 | Zilarrezko maila | 7.a |
| 2017-18 | Zilarrezko maila | 7.a |
| 2018-19 | Zilarrezko maila | 5.a |
| 2019-20 | Zilarrezko maila | 6.a\* |
| 2020-21 | Zilarrezko maila | ? |
| 2021-22 | Zilarrezko maila | 5.a |

* 2019-20 denboraldia bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren eraginez. Une horretan Kukullaga 6. postuan zegoen.

Uniformea
---------

Kukullaga eskubaloia taldearen uniforme titularra da: jokalariena: kamiseta laranja eta praka beltza; porteroarena: kamiseta horia eta praka beltza. Ordezko uniformea: jokalariena: kamiseta berdea eta praka beltza; porteroarena: kamiseta urdina eta praka beltza.

Kiroldegia
----------

Taldearen ofizialezko kirolgunea Etxebarriko kiroldegia da. Monte Ganguren kalean kokatuta dago.

Zilar taldearen jokalariak
--------------------------

2016-2017ko denboraldia:

**Talde teknikoa**: Lydia Montes García (entrenatzailea), Ibon Pereita Aramaio (fisioterapeuta), Iñigo Calonge Fraile (medikua)

**Jokalariak**: Leire Buezo del Bado, Marianela Larroca Diperna, Sonia Antolín Madrazo, Maider Rodríguez Rodríguez, Lucía Pérez Ramos, Jara Casado Martínez, Irati Vázquez Asenjo, Garazi Elorriaga Albano, Paula González González, Miriam Llorente Martín, Leire Ortega Ruiz, Irene Coello Aguilar, Ane Fernández García, Zahira Messari Fakkar, Lucía Rodríguez Trigo, Sarai Bermejo García, Andrea Fernández Mendoza y Ariane Pedrosa Sandez.

Erreferentziak
--------------

1. ↑     *Etxebarriko Udala - Kiroldegia.*  (Noiz kontsultatua: 2017-03-07).
2. ↑    *RFEBM.*  (Noiz kontsultatua: 2017).

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala
* Facebook

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31187929

 |

* Wd Datuak: Q31187929
Elizondoko jaiotze-etxea.
**Kepa Arizmendi Bereau "Baztan"** (Elizondo, 1958ko uztailaren 22a-Baiona, 2009ko ekainaren 8a) ETAren militantea, erbesteratua eta Bidasoko Eskolarekin lotutako margolaria.

Biografia
---------

Gaztetik ETAko militantea, Espainiako poliziak "Mugetako aparatoarekin" lotu zuen. 1990an Iparraldera ihes egin zuen. Ondoren, militantzia utzi zuen buru-belarri margolaritzan aritzeko.

Buruko isurketa baten ondorioz Baionako bere etxearen aurrean hil zen, urte beteko semea besotan zuelarik, 2009ko ekainaren 8an.

Estiloa
-------

Inpresionismotik abstraziora, Arizmendiren estiloa Bidasoko eskolarekin lotu izan da. Bere lanak koloretsuak dira eta koloreak indartsuak dira.

Erakusketak
-----------

* 2009an, Elizondoko Arizkunenean.
* 2014an, Larraldean, Senperen.

Bibliografia
------------

* *Kepa Ariz­mendi Bereau-Baztan*, Egile batzuk. Baztango Udala, Baztan Batzen Lan Taldekoak, 2014. 8435226149424.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Bidasoko Eskola

Kanpo loturak
-------------

* Margolariari buruzko erreportaia *Nafarroako Hitza*n, 2014/06/20an.
* **(Gaztelaniaz)**:Testu nekrologikoa *Gara* egunkarian.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q66383014
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 193059328
* BNE: XX1774909
* SUDOC: 152485627
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 97036

 |

* Wd Datuak: Q66383014
**San Patricio konderria** (ingelesez: *San Patricio County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sinton da. 2010eko zentsuaren arabera 64.804 biztanle zituen, San Patricio kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

San Patricio konderriak 1.833,57 kilometro koadro ditu. Horietatik 37,54 ura dira. Beste 1.796,03 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 35,34 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 64.804 pertsonetatik 62.578 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 35.248 dira. 902 beltzak edo afroamerikarrak. 169 amerikar natiboak ziren eta 46 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 506 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 53 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 550 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113132
* Commonscat Multimedia: San Patricio County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131341302
* LCCN: n79138949
* NARA: 10040195
* **Lekuak**
* OSM: 1828404
* TGN: 2002068

 |

* Wd Datuak: Q113132
* Commonscat Multimedia: San Patricio County, Texas