Buchenwald kontzentrazio esparruko langile behartuak, 1945eko martxoaren 16a.
**Kontzentrazio-esparrua**, **kontzentrazio eremua** edo **zigor itxitura** aurkari politikoentzako, etsaientzako edo talde erlijioso zein etnikoentzako, gerra garaian jeneralean, eraikitako atxilotze-gune erraldoia da. Horko presoak talde irizpide horiek (edo beste batzuk) erabiliz atxilotzen dituzte, ez dituzte lege prozesu garbi batean gizabanakotzat epaitzen. *Kontzentrazio* hitzak osasunik gabeko masifikazioa ere adierazi ohi du.

Hitlerren Alemania Naziko eta Stalinen Sobiet Batasuneko kontzentrazio-esparruak arte, hitzak presoak biltzen ziren gunea (baldintzak kaxkarrak izanda ere) esan nahi zuen. Gaur egun, hitza Holokaustoari lotzen zaio, eta inork ez du erabiltzen bere atxilotze-esparruak izendatzeko. Haren ordez, beste sinonimoak aipatzen dira: barneratze-esparruak... Sarraskitze esparruak eta kontzentrazio esparru ugari izan ziren: Auschwitz, Bergen-Belsen, Buchenwald, Dachau, Mauthausen eta beste asko.

Espainia
--------

Espainian ere, 1936 eta 1947 artean hainbat kontzentrazio esparru izan zen. Errepublikar soldaduak, disidente politikoak, homosexualak edo preso arruntak zeuden bertan. Hierarkia bat zegoen presoen artean eta maila handienean zeuden presoek beheko mailakoei agintzen zien lana. Horrela egin zituzten eraikuntza eta obra erraldoiak: Bajo Guadalquivir (Campo de Los Merinales) delakoan eginiko kanala, *Valle de los Caídos*, trenbideak, urtegiak...

Espainiako hainbat kontzentrazio esparru:

* Campo de Los Merinales Sevillan.
* San Marcoseko Ospitalea Leonen. 1936 eta 1939 urte artean, 7.000 gizon eta 300 emakume izan ziren bertan preso.
* Miranda Ebroko kontzentrazio-esparrua.
* Castuerako kontzentrazio-esparrua.
* La Corchuelako kontzentrazio-esparrua.

Euskaldunak eta espainiarrak atzerriko kontzentrazio esparrutan
---------------------------------------------------------------

Agian euskaldunentzat kontzentrazio esparru ezagunena Gurseko kontzentrazio-esparrua da. Nahiz eta euskaldunak gainerako presoekin alderatuta egon ziren egoera hain tamalgarria ez izan gorriak pasatu zituzten.

Franco Gerra Zibila irabazten zihoan heinean, bando errepublikazalean borrokatzen aritu zirenak Frantziarantz alde egin beharrean ikusi zituzten bere buruak. 10.000 inguru izan zirela esan ohi da; alemaniarrek kontsultatu ohi zuten ea zer egin "*dos mil rojos españoles de Angulema*" haiekin, baina Serrano Suñerrek, Francoren ministroak, ez zuen ezer egin hori konpontzeko. Salbatu ziren gutxiek ezin izan zuten etxera itzuli, 40 urteko diktadura etorri baitzen ondoren.

Ikus, gainera
-------------

* Holokaustoa
* Sarraskitze-esparruak
* Gulag
* Euskal herritarrak nazien kontzentrazio esparruetan

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** JORDI GARCÍA SOLER, Esclavos del franquismo
* **(Gaztelaniaz)** MIRTA NÚÑEZ DÍAZ-BALART, El dolor como terapia. La médula común de los campos de concentración nazis y franquistas
* Irudi beldurgarriak Youtuben
* Kontzentrazio esparruak Espainian Bideo1
* Kontzentrazio esparruak Espainian Bideo2
* Kontzentrazio esparruak. Beste ikuspegi bat?

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q152081
* Commonscat Multimedia: Concentration camps

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12647723k (data)
* GND: 4032352-3
* LCCN: sh99005307
* NDL: 00567276
* NKC: ph121782
* NARA: 10637197
* AAT: 300000277
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D003209

 |

* Wd Datuak: Q152081
* Commonscat Multimedia: Concentration camps