recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Orange Countyko gobernuaren egoitza, Goshenen, New York; Paul Rudolph, 1963-1967.
**Paul Marvin Rudolph** (Elkton, Kentucky, AEB, 1918ko urriaren 23a - 1997ko abuztuaren 8a) estatubatuar arkitektoa izan zen.

Biografia
---------

Lehenengo ikasketak Alabamako Institutu Politeknikoan egin zituen, Auburnen, eta ondoren, Harvard Unibertsitatean osatu zituen, Cambridgen. Han graduatu zen 1947. urtean, eta bere estudioa sortu zuen 1952an.

Rudolphek alde batera utzi zuen Bauhausen tradizio estua bere lanetan, eta adierazkortasun handiagoko bideak bilatu zituen, formak adierazmolde gisa duen ahalmena azpimarratuz. Hasierako obretan ekonomia bilatu zuen, koherentzia eta forma-soiltasuna, adibidez, Wellesley Collegeko Mary Cooper Jewett Centerren (Massachusetts, 1955 eta 1958).

1958an Yale Unibertsitateko Arkitektura Fakultateko zuzendari izendatu zuten, eta harrezkero, forma konplexuagoak erabiltzen hasi zen. Formarekiko kezka hainbeste nabarmendu zen bere obran, non Brutalismo Berria joeraren baitan sailkatu zuten, beren konplexutasunagatik eta zailtasunagatik fisikoki ia ezin egin daitezkeen obrak egiten dituzten egileen sailean, alegia. Horrela, bereziki, ingurune urbanoetarako eta akademikoetarako prestaturiko diseinu dramatiko konplexuek eman zioten ospea.

Lan nagusiak New Havenen egin zituen, adibidez, Yale Unibertsitateko garajea (1958-1964), Agronomoen fakultatea (1958), mila eta bostehun autorentzako garajea (1959), zaharrentzako etxeak (1965) eta abar. Aipagarriak ditu, aurrekoez gainera, Alabamako Tuskegee Chapel (1960), Jacksonvilleko etxea, Floridan (1962), Bostongo Governement Center (1963), Siracusako udaletxea(1964) eta bere lan bitxienetako bat, Yaleko Arte eta Arkitektura Eskola (1963), 9 solairukoa, barruan 36 maila desberdin dituena. 1965ean New Yorkera aldatu eta Statford Harbour egoitza-etxeen saileko proiektua osatu zuen 1966an, eta 1968an New Yorkeko Graphic Art Center. Aurrerantzean udal-proiektuak prestatzen eta modulukako sistemak lantzen jardun zuen nagusiki.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Paul Rudolph*** Aldatu lotura Wikidatan |

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1277977
* Commonscat Multimedia: Paul Rudolph

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 161676
* ISNI: 0000 0000 7836 6150
* BNF: 13481792k (data)
* GND: 118750151
* LCCN: n50022474
* NDL: 00454933
* NKC: jx20100506003
* NLA: 35467801
* CiNii: DA02021089
* SNAC: w68w3hcj
* SUDOC: 035438266
* ULAN: 500011899
* BIBSYS: 90535116
* Open Library: OL1708674A
* RKD: 323990
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05169/eu\_r\_1067/r1067
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1277977
* Commonscat Multimedia: Paul Rudolph
Ohar medikoaOhar medikoa **Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen**. *Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.*  

**Konpresio galtzerdiak** arazo baskularrak tratatzeko edo hauen agerpena eragozteko diseinatutako galtzerdi bereziak dira. Horien artean, edemak, barizeak, flebitisa eta tronbosia bezalako gaitzei aurre egiten diete.

Konpresio galtzerdiak hankaren inguruan janzten diren konpresio jantzi elastikoak dira. Hauek hanka konprimatzen dute. Konpresioaren ondorioz, zainen diametroa murrizten ditu eta zainetako odol-fluxuaren abiadura handitzen ditu.
Mota askotako konpresio galtzerdiak daude tratatu edo eragotzi nahi den arazoaren arabera. Izan ere, denak ez baitira onuragarriak kasu guztietarako. Hortaz, hauek erabili aurretik komeni da medikuari galdetzea.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q745049
* Commonscat Multimedia: Compression stockings

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4129303-4
* LCCN: sh85005666
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D053828

 |

* Wd Datuak: Q745049
* Commonscat Multimedia: Compression stockings
**LOS40** (euskaraz: «40ak»; jatorrizko izena: ***Los 40 Principales***) Espainian sortutako irrati kate bat da, Latinoamerika osora hedatua.

Espainian
---------

Bere jatorrizko herrialdean, 40 Principalesek 2.900.000 entzule ditu EGMk egindako azken azterketaren arabera. Hala, bada, Espainiako Erresuman musikako irrati kate garrantzitsuena da, eta irrati kate guztietatik bigarrena, soilik Cadena SER nagusitzen zaiola. PRISA taldea da jabea.

Hasieran Top 40 izena izan zuen, eta larunbatero egindako 40 abestiko zerrenda ematen zuen (*Los 40 Principales* zerrenda). Irratiformula motakoa da, uneko eta azken urteetako abesti arrakastatsuetan oinarritua. 2008. urtean LTDn hasi zen emititzen.

### Frekuentziak

* Bilbo 89.5 FM
* Eibar 88.3 FM
* Iruñea 92.2 FM
* Donostia 97.2 FM
* Gasteiz 100.4 FM

Kanpo estekak
-------------

* Webgune ofiziala
* Los 40 Principales erabiltzailearen orria, Facebook zerbitzuan
* Los 40 Principales erabiltzailearen profila, Twitter zerbitzuan

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q686964
* Commonscat Multimedia: LOS40

---

 |

* Wd Datuak: Q686964
* Commonscat Multimedia: LOS40
Biktimaren paper zatiak.
**Santu-irudien iruzurra** leku publikoetan egiten duten iruzurra da. 1910ean sortu zuen Julián Delgado espainiarrak.

Iruzurra
--------

Buruko ezintasun bat duelako itxura egiten ari den iruzurgilea biktimarengana hurbiltzen da, billetez beteriko gutun-azal batekin, eta barrukoa santu-irudiak direla esaten dio. Une horretan, konplize bat hurbilduko da, eta biktima konbentzituko du elkarrekin dirudun gutun-azala duen pertsonari iruzur egiteko, hau da, bere "santu-irudien" truke diru apur bat eskaintzeko. Dirua eman ondoren, biktimak gutun-azala jasoko du, baina hura irekitzean, dirua beharrean paper zatiak baino ez daudela ikusiko du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Cardeñosa, Bruno.  (2014ko iraila). *stafaspain.*  in: *Historia de Iberia Vieja*. 16-19 or..
2. ↑   Barakaldoko Udala. *Herritarrentzako aholkuak: Iruzurrak eta maulak.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3299771

 |

* Wd Datuak: Q3299771
**LZ 129 *Hindenburg*** zepelin bat bat izan zen; hau da, egitura zurruneko baloi gidatu bat, Alemanian fabrikatua. Bere garaian, munduko zepelinik handienetako bat izan zen. Weimarko Errepublikako bigarren presidentea izan zen Paul von Hindenburg mariskalaren omenez jarri zioten izena.

Luftschiffbau ingeniari konpainiak diseinatu zuen 1935ean, eta fabrikatzeak 500.000 liberako kostua izan zuen. *Hindenburg* eta haren bikia, LZ 130 *Graf Zeppelin II*, historiako zepelin eta aireontzirik handienak izan ziren.

Duraluminioz egina, 245 metro luze zen, diametroa 41 metrokoa zuen, eta 16 gas poltsa zituen (14 hidrogenozkoak, eta 2 aire baloiak). Gehienezko abiadura 135 km/h-koa zuen. Hasieran 50 bidaiari eramaten zituen, baina 1937an 72ra handitu zioten edukiera. Eskifaia 61 lagunek osatzen zuten.

Egin zutenean, helioz betetzea zen asmoa, baina garai hartan Estatu Batuek zuten helioaren monopolioa, eta ez zioten Alemaniari saldu nahi izan. Horregatik, zepelina hidrogenoz bete behar izan zuten. Hidrogenoa —helioa ez bezala— elementu sukoia eta leherkorra da.

1936an, *Hindenburg* bidaiariak eramaten hasi zen. Lehenengo urtean 308.323 km egin zituen, eta 2.798 bidaiari eraman zituen. 17 aldiz zeharkatu zuen Ozeano Atlantikoa (10 aldiz Estatu Batuetara, eta 2 Brasila).

Naziek bereganatu zuten zepelina, alemaniarren boterea erakusteko. 1936eko Berlingo Olinpiar Jokoetan estadio olinpikoa zeharkatu zuen airez.

Atlantikoa zeharkatu ondoren, 1937ko maiatzaren 6an Ameriketako Estatu Batuetako New Jersey estatuan lur hartzen ari zela suak hartuta suntsitu zen. Ezbehar hartan 36 lagun hil ziren (bidaiarien herena, gutxi gorabehera). Istripuaren kausa nagusia ekaitz bat izan bide zen. Hidrogenoa sukoia denez, tximista batek jo zuenean zepelinak sua hartu zuen. Garai hartako hedabideek istripu haren albistea asko hedatu zuten, eta horrek garraiobidetzat zepelinaren erabateko gainbehera ekarri zuen. Istripuari buruzko hainbat filmek, argazkik eta abarrek gertaera gogorarazten dute.

Ikus, gainera
-------------

* Zepelin
* Led Zeppelin

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** *Hidenburg* zepelinaren azken bidaiari eta istripuari buruzko bideoa
* **(Ingelesez)** *Hidenburg* zepelinaren istripuari buruzko bideoa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217964
* Commonscat Multimedia: LZ 129 Hindenburg

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4348092-5
* WorldCat
* LCCN: n50075337
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q217964
* Commonscat Multimedia: LZ 129 Hindenburg
**Kortxea** musikan, biribil baten zortzirena irauten duen musika irudi bat da.

Italian *croma* izena jasotzen du (antzina fusa), Erresuma Batua eta Kanadan *quaver* (soinu dardaragilea) eta AEBetan *eighth note* (nota zortzirena).

**1. irudia** Plika gorantz duen kortxea bat, beherantz duen beste bat eta kortxea isiltasun bat.
Kortxea izena frantsesezko *crochet*etik dator, "kakotxoa" (*croche*ren txikigarria, kakoa edo okertua, vikingoerazko *krôkr*etik, kakoa) halakoa baita musika irudi honen isatsa.

Kortxea obalo txiki bete bat bezala marrazten da (notaren burua) plika izeneko gorantz edo beherantz zuzendutako lerro bertikal batekin, lerro honen muturretik eskuinalderantz isats bakar bat irtetzen delarik (ikus 1. irudia). Plikaren luzera, zehazki zortzidun batekoa izan behar da. Honekin lotutako irudi bat kortxea isiltasuna da, kortxea baten iraupen berekoa.

Plikak dituzten nota guztiak bezala (biribila ezik guztiak), arau orokorra, kortxearen altuera adierazten duen obaloa pentagramaren erdialdeko lerrotik behera dagoenean, plika obaloaren eskuinaldean marraztea da, gorantz begira, erdiko lerrotik gora dagoenean, obaloaren ezkerrean eta beherantz begira marrazten den bitartean.

**2. irudia** Lotutako lau kortxea.
Isatsa, berez *neuma* deitua, beti plikaren eskuinalderantz doa, eskuinerantz kurbaturik. Plika gorantz begira dagoenean, isatsa goikaldeko muturrean abiatzen da eta beherantz kurbatzen da; plika beherantz begira dagoenean, berriz, isatsa behealdeko muturretik abiatzen da eta gorantz kurbatzen da.

Zenbait kortxea (edo kortxeaerdi, fusa edo fusaerdi) bata bestearengandik oso gertu eta pultsu unitate berean daudenean, plikak lerro sendo batekin lotzen dira, orokorrean horizontala dena (lotu behar diren nota ezberdinen norantza orokorraren arabera), 2. irudian agertzen diren notetan bezala.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q339575
* Commonscat Multimedia: Quavers

---

 |

* Wd Datuak: Q339575
* Commonscat Multimedia: Quavers


| * i
* e
* a
Musika-notazioa |
| --- |
| Pentagrama | Armadura •  Bekoadro •  Bemol •  Bitarte •  Bostun  •  Bostunen zirkulua  •  Da capo •  Dal segno •  Diese/Sostenitu •  Eskala •  Errepikapen-zeinu •  Fermata/Kalderoi •  Klabe •  Konpas •  Hitzak •  Lerro gehigarriak •  Modu •  Tempo •  Tonu •  Tonuerdi •  Tonalitate •  Transposizio •  Transposizio-instrumentu |  |
| Nota-irudiak | Alterazio •  Beltz •  Biribil •  Fusa  •  Fusaerdi •  Garrapatea •  Garrapateaerdi  •  Isilune •  Karratu •  Kortxea •  Kortxeaerdi •  Ligatura •  Puntu •  Zuri |
| Adierazpen-markak | Akorde •  Apaindura •  Arpegio •  Artikulazio •  Dinamika •  Harmonia •  Tempo •  Zortzidun |
**Salvador Alberdi Egaña** (Getaria, 1757; San Miguel de Tucumán, 1822ko martxoaren 3a) euskal jatorriko merkatari eta politikari argentinar nazionalizatua izan zen. Emantzipazioaren aldeko mugimenduarekin bat egin zuen eta independentziaren aldeko borrokan aktiboki parte hartu zuen, argentinar iparraldearen defentsan paper garrantzitsua betez. Juan Bautista Alberdi abokatu, legelari, ekonomista, politikari, estadista, diplomatiko, idazle eta musikari argentinarraren aita izan zen. Juan Bautista 1853ko Argentinako Konstituzioaren egile intelektuala izan zen.

Biografia
---------

Salvador Cayetano de Alberdi 1757ko uztailaren 7an jaio zen, Getarian (Gipuzkoa), Manuel Ventura Alberdi Elkanoren eta Magdalena Egaña Larzabalen semea. Rio de la Platara emigratu ondoren, 1778an Buenos Aireseko merkataritzan aritzen zen. Osasun arrazoiak zirela medio, San Miguel de Tucumanen ezarri zen, non pulperia bat izan zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16482656
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q16482656
**Saltzeko eskaintza publikoa** (SEP) sozietate baten kapitala osorik edo zati batean inbertitzaile partikularren nahiz erakundeen artean kokatzea da. Saltzeko eskaintza publikoa burtsaren bidez gauzatzen den eragiketa da, honen bidez, eskaintzaile batek enpresa edo sozietatearen aktibo finantzario bat jartzen du salmentan. Burtsatik irtetera, burtsaren irteera edo merkatura kotizatzera eramatera izendatzen zaio.

Prozedura
---------

Interesatua dagon inbertitzaileak prest egon behar du borondatez finantza-aktiboa erostera ( erosteko borondatea), ondoren, erosketa eta baldintzen erantzun kopuruen arabera, dagokion salerosketa egingo da.

Saltzailea enpresa bera edo akziodunak, bat, bi edo denak, izan daitezke. Salmenten eskaintza finantzaketa-aktiboak, obligazioak, ordainketak edo akzioak izan daiteke. Saltzaileak, txosten bat aurkeztu beharko du SEPeko kondizioak adierazita,  dagokion burtsa arautze-organoan egon behar du erregistratua edo egiaztatua.

Motak
-----

Bi motako akzioen saltzeko eskaintza publiko daude:

1. SEP kotizatu gabeko akzioak, aldez aurretik kotizatu ez duten enpresak dira eta lehen aldiz akzioak burtsan kotizatu nahi dutenak. Aldez aurretik, eskaera baten onarpena eduki behar dute kotizatzeko.
2. SEP akzioak kotizatzen dute; dagoeneko kotizatu egiten dute, eta, akziodun bat edo gehiagok utzi egin nahi du .

SEP erabilgarriak dira gobernuaren aldetik, beraien enpresak pribatizatzeko asmotan. Espainiaren kasuan, AENA enpresa.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Banka eta Aurrezkia Hiztegia ] [2019]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q185142
* **Identifikadoreak**
* GND: 4219438-6
* LCCN: sh85055681
* NDL: 01142793
* NKC: ph451679
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q185142
**Kromistak** (edo **Chromista** erresuma) organismo eukariotoen talde bat dira, eta erresuma biologiko independente bat osatuko lukete, Cavalier-Smithen postulatuen arabera. Sailkapen sistema batzuetan erabiltzen da, adibidez, Bizitzaren Katalogoaren Sisteman. **Alga kromofito** deritzenak sartzen dira taldean, hau da, kloroplastoek a eta *c* klorofilak dituzten alga gehienak. Alga horiek lau mintz dituzte inguruan, eta alga gorri batetik hartu direla jotzen da. G*a*inera, talde *b*atzuek a eta b klorofilak dituzte, alga berde batetik datozenak. Azkenik, aurrekoekin lotura estua duten kloroplastorik gabeko zenbait talde ere sartzen dira. Lehen motako algen artean daude zelulabakar diatomeoak, dinoflagelatuak, urre-koloreko algak, haptofitak eta kriptofitak, eta alga arre zelulanitzak; bigarren motako algak klorarakneak dira, eta talde heterotrofoen artean aipagarriak dira zitilatuak, foraminiferoak, erradiolarioak, heliozooak eta parasito oomizetoak eta apikonplexuak.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Ruggiero MA, Gordon DP, Orrell TM, Bailly N, Bourgoin T, et al. (2015) A Higher Level Classification of All Living Organisms. PLoS ONE 10(6): e0130114. doi: 10.1371/journal.pone.0130114

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q862296
* Commonscat Multimedia: Chromista
* Wikispecies Espezieak: Chromista

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph392767
* AAT: 300265681
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* EOL: 3352
* GBIF: 4
* Index Fungorum: 90071
* ITIS: 630578
* MycoBank: 99000
* Paleobiology Database: 87643
* WoRMS: 7

 |

* Wd Datuak: Q862296
* Commonscat Multimedia: Chromista
* Wikispecies Espezieak: Chromista
**Panzerkampfwagen VI Tiger Ausf. E**, Alemaniako tanke astun bat izan zen. 1942tik Bigarren Mundu Gerrako Afrika eta Europako fronteetan erabilia izan zen. Berez, Hirugarren Reichak Sobietar Batasuna bereganatzeko Bizargorri Operazioaren lehenbiziko hilabeteetan T-34 eta KV-1 sobietar tankeez osatutako ezusteko erresistentzia blindatuari erantzun emateko asmoz sortua izan zen, tankearen Tiger ezizena, Ferdinand Porsche ingeniariak eman zion, erromatar zenbakia berriz, ondorengo Panzer VI Tiger II tanketik bereizteko gehitu zitzaion. Lehenengo ezizena, ***Panzerkampfwagen* VI *Ausf.* H** izan zen, baina 1943ko martxoan izen ofiziala jarri zioten, ***Panzerkampfwagen* VI Tiger *Ausf.* E.** Izen militarra honakoa zen, **Sd.Kfz.181**.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q151221
* Commonscat Multimedia: Tiger I

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 135542767 (data)
* LCCN: sh85135310
* NKC: ph118138

 |

* Wd Datuak: Q151221
* Commonscat Multimedia: Tiger I
***Pakistan Times*** (1947–1996) Pakistango egunkaria zen, jatorriz ezkerreko Progressive Papers Limited enpresak Lahore-n (Pakistan) sortua.

Aurrekari historikoa
--------------------

Mian Iftikharuddin-ek zuzentzen zuen, antzinako Indiako Kongresu Nazionalaren baina Allia Indiako Musulmanen Ligako punjabiar politikaria izan zen 1946. Egunkaria 1947ko otsailaren 4an argitaratu zen. Bere editore nagusia 1940ko hamarkadan poeta komunista izan zen. Faiz Ahmed Faiz. 1951ean atxilotu ondoren Rawalpindi Conspiracy Case-rekin lotuta, Mazhar Ali Khan editore-burua izan zen.

```
Pakistan Times egunkari garrantzitsua izaten jarraitu zuen 1950eko hamarkadan, gobernuak egin zuen kritika tamalgarriarekin AEBek babestutako aliantza militarrean parte hartzeagatik.
```

Ayub Khan-en erregimen militarrean, pre-zentsura zorrotza ezarri zitzaion prentsari Pakistan Times-en barne. 1959ko apirilean, erregimenak Pakistango Segurtasun Legearen pean hartu zuen Progressive Papers Limited.

1964an, National Press Trust Ayubeko gobernuak Pakistan Times barne egunkariak kudeatzeko lehen erakunde gisa sortu zuen.

```
1980ko hamarkadan Pakistan Times-eko hamar kazetari eta zuzendaritzako langileek Zia ul-Haq erregimena kaleratu zuten Demokrazia Berrezartzeko Mugimendurako lotura egiteagatik eta "Bakea Sindh" mugimendurako helegitea izenpetzeagatik.
```

National Press Trust 1996an pribatizatu zen. Urte berean, Pakistan Times itxi egin zen.

```
Pakistan Times was Relaunched by Youth Group Limited media group *Youth Productions*, and Co-founder is Umair Ahmad.
```

Bibliografia
------------

* ISBN 978-0-19-023518-5..
* ISBN 978-1-317-40544-3..
* ISBN 978-81-85002-34-7..
* ISBN 978-01-99405-69-5..

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑  All Handouts for Mass Communication - Virtual University of Pakistan Retrieved 30 July 2019
3. ↑  Jaffrelot 2015, 413 orr. .
4. ↑  Tikekar 2004, 283–284 orr. .
5. ↑   .
6. ↑  Jaffrelot 2015, 219, 309, 413 orr. .
7. ↑  Pakistan Press Reference website, Retrieved 30 July 2019
8. ↑  Tikekar 2004, 284 orr. .
9. ↑  Jaffrelot 2015, 417 orr. .
10. ↑  Kalia 2015, 56 orr. .
11. ↑  McCarry 2019, 69 orr. .
**Krodoberto I.a** (baita **Krotberto**, **Radoberto** eta **Roberto I.a**; ? - 695), merovingiar errefendarioa eta Tourseko apezpikua izan zen (Krotberto gisa, 660-695). Kariberto Haspengaukoaren eta bere emazte Wulfgurden semea izan zen. Krodoberto, Erleberto eta Aldeberto anaiak robertotar leinuaren sortzaileak dira, kapetar dinastiaren aurrekaria, Europako errege-etxe askoren oinarrian dagoena.

Bere lehen okupazioa Dagoberto I.aren errefendarioa izan zen. Dagoberto Merovingiar leinuaren baitan botere erreala izan zuen azken erregea izan zen. Klovis II.aren errefendarioa ere izan zen. Burgunduako Jauregiko Nagusi izan zen 642-662 tartean eta baliteke Neustriakoa ere izatea Ebroinoren bi tarteen artean. Parisko apezpiku izan zela aipatzen da, baina ez dago ebidentzia handirik honen alde.

Ondorengotza
------------

Glismoda Bavariakoarekin ezkondu zen eta bi seme-alaba izan zituzten:

* Lanberto I.a Hesbayekoa
* Angadrisma santua, Ansberto Rouengoarekin ezkondua.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «MEROVINGIAN NOBILITY» *fmg.ac* (Noiz kontsultatua: 2020-08-03).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q175300
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 10237051
* GND: 102426309
* NKC: kup19980000015434

 |

* Wd Datuak: Q175300
***Patata-jaleak*** (nederlanderaz: *De Aardappeleters*) Vincent van Gogh margolariak 1885eko apirilean egindako olio-margolana da, Nuenen herrian zegoela. Egun Amsterdamgo Van Gogh museoan dago.

Martxoan eta apirilaren hasieran margolanaren zirriborroak egin zituen, konposizioa eta espresioa berritu nahian. Apirilaren 13tik maiatzaren hasiera arte aritu zen margolanarekin. Horren ondoren, zenbait aldaketa txiki egin zituen urte horretan bertan. Artistak adierazi zuen nekazariak benetan zeuden bezala islatu nahi zituela. Nahita modelo zatarrak eta itsusiak hartu zituen, naturalagoak izango zirelakoan.

Margolanaren iruzkina
---------------------

1885ean margotutako oihal gaineko olio honetan nekazarien familia bat ageri da gela txiro batean bilduta, afaltzen.

Ezkerraldean dagoen emakume gaztea platerean dauden patata egosi berriak zatitzen ari da, gero guztien artean banatzeko. Eskumaldean dagoen andre zaharra berriz, edariaz arduratzen da. Obra honen aurreko beste bi bertsioetan emakumeak eusten duen katilua planoarekiko paralelo bazegoen ere, azkenengo bertsio honetan planoarekiko perpendikular margotu zuen Van Gogh-ek, nolabaiteko sakontasuna emanez.

Kolore ilunak eta itzal urdinak nagusi dira, Millet-eri omenaldia eginez. Erdian dagoen petrolio-lanpak argitzen du gela, eta hauxe da obrak duen argitasun foku bakarra. Argi leuna da, eta koadroan ageri diren pertsona guztiak era berean argitzen ditu.

Konposizio zirkularra du, mahai inguruan dauden pertsona guztiek zirkulu bat osatzen baitute. Bizkarra ematen duen haurra berriz, konposizioa apurtzen du: familiako gazteenak ezkerraldean, zaharrak eskuinaldean. Obra honen bidez, artista holandarrak pobrezia eta miseria agerian uzten ditu, eta, aldi berean, jana izatearen zein familia osoa mahai inguruan biltzearen esker ona adierazten ditu. Pobrezia nekazarien afari batean irudikatzen du, zoriarengatik aldendu ezin den gizakiaren irudi gisa. Bere hitzetan, "Lan guztien artean, patatak jaten ari diren nekazarien koadroa, Nuenen-en margotutakoa, orain arte egin dudan hoberena dela deritzot". Horregatik, jendaurrean erakutsia izatea merezi zuen obra bakarra zela zeritzon, eta Theo izango zen atez ate obra saltzen saiatuko zena.

Obra honetan, artistak eginiko lana pertsonaren beraren isla da. Van Gogh nekazari-gunean bizi zen, eta pobrezia nekazarien familia baten afarian irudikatua artistaren bizitzaren isla zen, han baitzegoen bere benetako ingurua eta izatea, herrian.Pertsona ezin zitekeen pintorearengandik bereizi, obra honetan aurkitzen baitzen berak benetan zuen patuak mugaturiko bizitzaren kontzepzioa.

Kanpo-estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q154469
* Commonscat Multimedia: The Potato Eaters, van Gogh museum

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 12453787q (data)
* GND: 4351533-2
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q154469
* Commonscat Multimedia: The Potato Eaters, van Gogh museum
Korobeiniki abestiaren partitura.
**Korobeiniki** (errusieraz Коробейники, euskaraz: *Kinkileroak*) XIX. mendeko errusiar abesti herrikoia da, bertan kinkilero bat eta neska baten arteko topaketa kontatzen da, kinkileroak neskari eskeintzen dizkion salgaien salneurri on edo merkeak neskari gortea egitearen metafora direlarik.

Errusiatik kanpora eta mundu osoan "Korobeiniki" abestia ezaguna baldin bada, zalantzarik gabe Tetris bideo-joko ospetsuaren doinua izateagatik da, maiz *Tetriseko abestia* edota *Tetriseko doinua* izenez ere ezaguna delarik.

Zinema ere filma ugaritako soinu bandetan agertu izan da, betiere errusiar edota sobietar herrialdeen inguruko gauak edo eszenak girotzeko garaian. Filma guzti horietan ezagunena, behar bada, 2000an Guy Ritchiek zuzendutako *Snatch* filma litzateke, bertan, Boris "Labana" (Rade Serbedzija) izeneko errusiar arma trafikatzailearen agerpenak abesti honen doinu mantso batez lagundurik burutzen zirelarik.

Kanpo estekak
-------------

* *Korobeiniki* abestiaren bertsioa entzungai
* Tetriseko doinua: Tetris bideo-jokoko *Korobeiniki* abestiaren bertsioa entzungai

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q642537
* Commonscat Multimedia: Korobeiniki

---

 |

* Wd Datuak: Q642537
* Commonscat Multimedia: Korobeiniki
**Kornualles lurmuturra** (ingelesez: *Cape Cornwall*; kornubieraz: *Pen Kernow*) Ingalaterrako hego-mendebaldeko Kornualles konderriaren mendebaldeko muturrean dagoen lurmutur bat da, Land's End lurmuturretik lau milia eskasera eta St Just in Penwith udalerritik hurbil.

Kornualles lurmuturra Ozeano Atlantikoko korronteak bitan banatzen diren kokalekua da, hegoaldeko korronte adarra Mantxako kanalara eta iparraldeko korronte adarra Bristolgo kanala eta Irlandako itsasora doalarik.

Bitxikeri gisa, lurmutur honetatik milia batetara Cape Cornwall School ikastetxea dago, Ingalaterra osoan mendebaldeena dagoen ikastetxea. Bertara 11-16 urte bitarteko ikasleak doazelarik, gehienak Pendeen, Sennen, St Buryan eta St Levan herrietako ikasleak dira, baina haietako %10a Penzance udalerria eta ekialdeko herrietatik datozen ikasleak dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1034399
* Commonscat Multimedia: Cape Cornwall

---

 |

* Wd Datuak: Q1034399
* Commonscat Multimedia: Cape Cornwall
**San Zenon basilika** edo **San Zenon Nagusiaren eliza**, italieraz: *Basilica di San Zeno* edo *Chiesa di San Zeno Maggiore*, Italiako Verona hirian dagoen basilika eta eliza bat da. Zenon Veronakoari sagaratua dago.

IV. mendea eta 1389 urtearen artean eraiki zen. Usadioaren arabera, Romeo eta Julieta maitaleak bertan ezkondu omen ziren.

Historia
--------

Gaur egungo eraikin erromanikoa 967an eraiki zuten, Raterius artzapezpikuaren aginduz, eta Oton I.a enperadore germanikoaren laguntza ekonomikoarekin.

1117ko urtarrilaren 3an lurrikara batek eraikina kaltetu zuen, eta 1138an konpondu eta handitu egin zuten. 1398an teilatua eta absidea berreraiki zituzten, estilo gotikoan.

Ezaugarriak
-----------

### Fatxada

San Zenon elizaren fatxada eredugarria izan zen gero Veronan eraiki ziren eraikin erromanikoentzat. Toba harri bolkanikoarekin eraiki zuten. 

Fatxada hiru zatitan banatua dago: erdiko nabearen parean frontoi bat dago goiko aldean. Alboko bi nabeek teilatu inklinatuak dituzte. Azpian arku itsuak dituzte, aldapan. Frontoia marmol zuri eta laranjaz eraikia dago. 

Frontoiaren azpian arrosa leihoa dago, eta honen inguruan sei irudi daude, gizakiaren bizitzaren gorabeherak irudikatuz. 

Atariak baldakin bat dauka. Honen azpian bi lehoi daude, eta goiko aldean San Joan Bataiatzailea eta San Joan Ebanjelaria. Arkuaren gainean Bildotsa eta Jainkoaren eskua ageri dira. 

Atearen gainean luneta bat dago eta han ageri dira garai hartako Veronako bizitzaren irudiak, tartean San Zenon deabrua garaitzen eta Veronako herriari bandera bat ematen. 

Portikoaren alboetan 18 behe-erliebe daude, XII. mendekoak. Itun Zahar eta Berriko pasarteak erakusten dituzte, eta baita Teodorikoren bizitzako pasarteak.

Brontzezko atea 48 panel karratuz dekoratua dago. 

### Kanpandorrea

Kanpandorrea bananduta dagoen eraikin bat da. 72 metroko garaiera du eta 1045ean hasi ziren eraikitzen, eta 1173an bukatu zuten. Erromanikoa da, eliza bezala. Erromatar eskulturekin dekoratua dago.

### Barrualdea

Barruko aldea hiru mailatan banatua dago. Eliza, azpiko kripta eta goian presbiterioa.

Argazki galeria
---------------

* Baldakina eta lunetaBaldakina eta luneta
* Banda lonbardiarrak
* Baldakinaren azpiko lehoiaBaldakinaren azpiko lehoia
* Barrualdea, erdiko nabeaBarrualdea, erdiko nabea
* Baldakina
*

Kanpo loturak
-------------

* Elizari buruzko informazioa, italieraz
* Bisita birtuala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1763642
* Commonscat Multimedia: San Zeno (Verona)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 153632803
* LCCN: n82145650
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1763642
* Commonscat Multimedia: San Zeno (Verona)
***Kosmopaletismo*** lagunarteko erregistroan erabiltzen den terminoa da. Ziur aski gaztelaniatik maileguan hartutako hitz elkarketa da (izena + adj. + atzizki): kosmopolita (mundu osoa ezagutzen duena; munduko pertsona guztiek komunitate bakar bat osatzen dutela baieztatzen duen pertsona) eta gaztelaniazko *paleto* hitzen elkarketa, (trauskil, oies, ezjakin, baldar) + *-ismo*. (*Cosmopaleto* hitza gaztelaniaz ere erabiltzen da, *cosmopolita* hitzaren ifrentzu bezala, hitz-jolasa eginez).

Mundu osokoa agertzeko gogoa erakusten duenari baina, paradoxikoki, herri edo auzo txiki batetik atera ez den pertsona baten konplexua erakusten duenari egotzi ohi zaio kosmopaletismoa.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Agintarien kosmopaletismo salaketak ere ondorio gutxi ekarri ditu. Beharbada onartzen hasi beharko dugu eta ahal den neurrian euskarara ekarri anglizismook. «Jarri *baskuain* (< **(Ingelesez)** *Basque Wine*) gorri bat, mesedez». Mendeak daramatzagu maileguak guretzen. |  » |
| —Angel Erro |

Adibideak
---------

Batzuentzat behar ez den tokietan ingelesa erabiltzea, esate baterako, bertoko erakunde edo Euskal Herritik nekez aterako diren enpresak izendatzeko, *kosmopaletismo*an erortzea da.

Erreferentzia
-------------

1. ↑    «Kosmopaletismo politikoa • ZUZEU» *ZUZEU* 2015-05-17 (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).
2. ↑    Narbaiza, Leire. «Kanpolarrosak» *Eibar.ORG | Eibarko peoria* (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).
3. ↑    SLU, Herritar Berri.  (2016-04-14). «Hau da Iruñea eta hauek gure kartelak» *GAUR8* (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).
4. ↑     *Karmele Artetxe: "Inguma tresna bat da eta zentzua du komunitatea badago" – UEU-ren mintegia.*  (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).
5. ↑    Erro, Angel. «Baskuain» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2021-09-15).
**Sanborn konderria** (ingelesez: *Sanborn County*) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sisseton da. 2010eko zentsuaren arabera 2.355 biztanle zituen, Sanborn kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Sanborn konderriak 1.477,53 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,99 ura dira. Beste 1.474,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,59 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.355 pertsonetatik 2.324 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 28 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 6 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 21 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495229
* Commonscat Multimedia: Sanborn County, South Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 131359098
* LCCN: n81075799
* **Lekuak**
* OSM: 1739850
* TGN: 2001825

 |

* Wd Datuak: Q495229
* Commonscat Multimedia: Sanborn County, South Dakota
*Artikulu hau Aretxabaletako Aozaratza auzoko dorretxeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Otalora».*

**Otalora dorretxea** Gipuzkoako Aretxabaleta udalerriko Aozaratza auzoan dagoen dorretxe bat da. Hain zuzen ere, auzo horretara iritsi baina piska bat aurretik, errepidearen eskuinera dago. Ez da Aretxabaletako herrigunean dagoen izen berdineko Otalora jauregiarekin nahastu behar.

Historia
--------

Otalora familiak bazituen harremanak Espainiako errege familiarekin eta Karlos I.ari eta haren seme Filipe II.ari emandako zerbitzuengatik Sancho de Otalora jaunari hainbat opari egin zizkioten, tartean Zeraingo Aizpeko burdin meategia eta Otaloran dorretxea eraikitzeko baimena. Erdi Aroan babes funtzioa galdu zuenean jauregi bihurtu zen.

Dorretxeak antzinako dotoretasun eta sendotasuna mantendu du: armarria, zelataleku errenazentista, teilatu bikaina, harginlana, ate eta leihoetako erremateak, gezi-leihoak eta abar. Euskadiko Kutxak erosi eta gaur egun Ikasbide erakundearen egoitza da, Ikasketa Koperatiboen Zentrua delakoa.

Arkitektura
-----------

Muino baten gainean dagoenez eraikinak bi alderdi ondo bereiziak ditu: alde batetik etxea eta bestetik babes dorrea.

Eraikinaren alde interesgarriena aurrealdea da. Erdi erdian, sarreraren gainean, Otalora eta Aiala-Galartza familien armarri handia dago. Eskuman, leihoaren azpian armarri inperiala ere badu, familiak zuen boterearen erakusgarri. Fatxadaren ezkerraldean dauden leihoak eta balkoiak fintasun handiko moldurez apainduta daude, pizkundeko estiloan. Balkoia inguratzen harlanduzko kasetoiak daude eta alboetan idulkia duten bi zutabe dotore ditu.

Hegoaldeko fatxadan solairu nagusian egurrezko korridore bikaina du, eraikinari jauregi itura ematen diona.

Iruditegia
----------

* OtalorazelaitikOtalorazelaitik
* 
* Otalora dorretxea, atzean Kurtzebarri mendia.Otalora dorretxea, atzean Kurtzebarri mendia.
* Otalora dorretxea.Otalora dorretxea.
* Sarrerako armarria.Sarrerako armarria.
* Aretxabaleta-Urkulu bidegorritikAretxabaleta-Urkulu bidegorritik

Erreferentziak
--------------

1. ↑    User, Super. *Otalora Dorretxea (Aretxabaleta).*  (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).
2. ↑     *Ondare historikoa — Aretxabaletako Udala.*  (Noiz kontsultatua: 2017-09-09).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492545
* Commonscat Multimedia: Otalora dorretxea
* Wikibooks Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Eleizgarai bidea (Aretxabaleta)

---

 |

* Wd Datuak: Q20492545
* Commonscat Multimedia: Otalora dorretxea
* Wikibooks Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Ibilbideak/Eleizgarai bidea (Aretxabaleta)
**Otalora-Gebara jauregia** Arratzua-Ubarrundiako Zurbao herrian dagoen jauregia da.

1994ko urriaren 21ean, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Deskribapena
------------

Eraikin soila, Zurbao herrian dago, «erdiko auzoa» deritzonaren iparraldean. Baserri inguruko etxegintzan, jauntxoentzako arkitekturan aurki daitekeen ezaugarri bikaina dugu XVII. mendeko eraikin hau.

Lehendabiziko barrokoaldiko baserri-jauregi gaztelarraren ereduari jarraitzen dio, bertan «Herrero»ren ondoko garaiko soiltasuna nabari dela. Jauregia egitura nagusi batez osatua dago. Bere oinarria errektangeluarra da eta modu honetara eratuta dago: beheko solairua, lehen solairua eta teilatu azpiko ganbara, azken honek kanpoko alderako leihorik ez duela. Alde banatan, dorre bana, pisu batekoak eta, beraz, egitura nagusia materialak: paretetan, harlangaitza eta, ateleiho inguruetan, izkinetan, inpostetan eta erlaitzean, harri landua. Zurez egindako lan ederrak ikus daitezke atean eta balkoietako barandetan, baita burdinazkoak ere balkoietako barandetan. Teilak arabiar motakoak dira.

Aurreko aldea da interesgarriena eta, bertan, oreka ezin hobea dago leihotarako hutsuneen banaketan. Banoak ardatzen bidez antolaturik daude: hiru egitura nagusian. eta, bana, dorretan. Egitura nagusiaren erdiko ardatza era honetara dago antolatuta: dinteldun atea, dintela erlaitz estu batez babestuta dagoela eta, ateburua eta atezangoak, molduraz dekoratuak; Otalora-Gebaratarren armarria, buruko. kasketaz tinbratua eta lanbrekinez eta kardinaz dekoratua. Ardatz honen inguruan daude antolaturik gainerakoak, simetria erabat gordeaz, kanporantz ateratako balkoiak solairu nagusian eta antepetxatuak dorreen goiko solairuan. Atzeko aldeak sartaldera jotzen du eta etxeari atxikitako beste eraikin bat du. Bertan, ate dintelatua eta tamaina ezberdinetako leihoak ditugu. Iparraldera jotzen duen aldea da itxiena eta, Hegoaldekoa, berriz, ordenatuagoa da.

Barruko aldean, ateondo zabala du beheko solairuan eta saloi handi bat solairu nagusian. Kanpoko aldean, sarrera nagusiaren aurrean harresian dago harri biribilez dekoratua. Harresiaren sarrera puntu erdiko arkua dugu, hau ere, harribolaz edertua.

Erreferentziak
--------------

* Edukiaren zati bat monumentu hau *sailkatutako kultura-ondasun* izendatzen duen lege testutik hartu da. Izan ere, testua jabari publikokoa da eta ez du jabetza intelektualik, Espainiako Jabetza Intelektualaren Legeko 13. artikuluan xedatu denez (Espainiako Aldizkari Ofiziala, 97. zenbakia, 1996-04-22).

Kanpo estekak
-------------

* Kultura Ondasun izendapena EHAAn[*Betiko hautsitako esteka*]

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9054387
* Commonscat Multimedia: Palacio Otálora-Guevara, Zurbano

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0005124

 |

* Wd Datuak: Q9054387
* Commonscat Multimedia: Palacio Otálora-Guevara, Zurbano


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |
**Kushinagar** (hindiz: कुशीनगर, AITS: *Kusinārā*) Kushinagar barrutian, Indiako Uttar Pradesh estatuan dagoen hiria. Budismoaren lau hiri santuetatik bat da. Bertan hil zen Buda eta oraindik haren hilobia gordetzen da.

Demografia
----------

Demografikoki, biztanleria 17,982 biztanlekoa da, % 52 gizonezkoak eta % 48 emakumezkoak, alfabetatze-maila % 62koa izanik. Gehienak budistak, baina baita hinduak eta jaindarrak ere.

Budismoaren tradizioa
---------------------

Tradizio budistaren arabera, Buda Gautama Kushinagarrera joan zen Anandarekin eta bere ikasle batzuekin (Bhikkhus) batera, han heriotza jaso eta parinirvana (edo gehienez nirvana) eskuratzeko. Baso batean ohe bat prestatu zen, eta han azken aldiz erregutu zien bere ikasleei, eta hil egin zen. Kushinagar ekialdean dagoen Makutabandhana herrira eraman zituzten Budako hondakinak, eta han erre zituzten.

Hiria mundu osoko budisten erromesaldien gune bihurtu zen, eta monasterio eta tenplu asko izan zituen. Asoka enperadore indiarrak, budista bera, bisitatu zuen hiri santu budista guztietako erromesaldian. Oraindik ere kontserbatzen diren monumentu sakratuen artean Mahaparanirvana stupa dago, hil ondoren Budaren omenez eraiki omen zen estuparen ondorengoa, Budaren hilobia, nahiz eta hutsik egon, eta 1500 urteko Budaren estatua bat daude.

Beste nazio batzuetako tenplu budista ezberdinak eraiki dira Kushinagarren, Birmaniako tenpluak, txinatarrak, zingalesak, hegokorearrak, thailandiarrak eta tibetarrak barne.

Iruditegia
----------

* Mahasukhamdada Chin Thargyi Pagoda.Mahasukhamdada Chin Thargyi Pagoda.
* Wat Thai Tenplua.Wat Thai Tenplua.
* Budaren erlikiak banatu ziren lekua.Budaren erlikiak banatu ziren lekua.
* Budaren gorpua toki honetan mantendu zen astebetez, Parinirvana lortu ondoren.Budaren gorpua toki honetan mantendu zen astebetez, Parinirvana lortu ondoren.
* Gautama Budaren estatua Parinirvanan, Mahaparinirvana tenpluanGautama Budaren estatua Parinirvanan, Mahaparinirvana tenpluan
* Ramabhar Estupa Budaren errautsen zati baten gainean eraiki zen.Ramabhar Estupa Budaren errautsen zati baten gainean eraiki zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Kushinagar barrutiaren webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q825673
* Commonscat Multimedia: Kushinagar

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 236183785
* GND: 7746634-2

 |

* Wd Datuak: Q825673
* Commonscat Multimedia: Kushinagar
**Langelinie parkea** (danieraz *Langelinieparken*, euskaraz "lerro luzea") Kopenhageko parke ezagunenetakoa da, batez ere bertan dagoelako hain bisitatua den Sirenatxoaren eskultura. Kopenhagera datozen kruzero ontzi gehienak ere bertako kaira iristen dira. Øresund itsasartearen ertzean zabaltzen den lerro luzea da.

Historia
--------

Kopenhageko Kastellet gotorleku militarraren ondoan eratu zen XVII mendean, militarrak bakarrik egon zitezkeelarik bertan. Urteek aurrera egin ahala hiriko burgesiak paseatzeko egokitu zen ibilbidea eta parkea. Baina beharrezkoa zen ordaintzea bertara sartzeko. 1848ko altxamenduaren ondoren sarrera librea izan zen guztientzat.

Hiriaren zabalkunde eta industrializaziorentzako Kopenhageko kaia txikiegia zen eta 1862an kaia berri askea egiteko erabakia hartu zen eta Langelinieko kaiaren lanak 1894ean bukatu ziren.

Parkea
------

Hainbat eraikin eta monumento ikusgarri daude bertan:

* Kastellet gotorlekua
* Sirenatxoa
* Gefion iturria
* Ivar Huitfeldt zutabea

Iruditegia
----------

* Kastellet gotorlekua.Kastellet gotorlekua.
* Gefion iturria.Gefion iturria.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2983172
* Commonscat Multimedia: Langelinie

---

 |

* Wd Datuak: Q2983172
* Commonscat Multimedia: Langelinie
**Kinneil House** Eskoziako Bo'ness herrian dagoen jauregia da, Falkirk eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

Historia
--------

Antoninoren Harresiaren gainean dago. 1323an Roberto I.a Eskoziakoak Walter Fitz Gilberti eman zizkion lurrak. Hau Hamilton familiaren arbasoa izan zen. XVI mendean dorretxe bat eraiki zuen James Hamiltonek eta orduko muralak oraindik mantentzen dira. 1560an frantsesek erasotu eta dorrearen zati handia erre egin zen. 1582an eta 1583an Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoa bertan izan zen eta 1588an gorteak ere bildu zituen Kinneil dorrean.

Gaur egun dakusagun jauregia 1677an eraiki zuen William Douglasek, Hamiltongo 3. dukeak. Dena dela XIX menderako familiak erdi utzia zeukan gaztelua, eta Carron Burdingintza konpainiako fundatzailea zen Dr. John Roebuckek bertan bizi izan zen. James Watt injeniariak ondoan dagoen etxolan egin zuen lan bere lurrun-makinarekin.

1936an Hamilton familiak Bo'nesseko udalari eman zion eraikina eta honek eraistea erabaki zuen, baina XVI mendeko muralak deskubritu ziren eta Stanley Cursitorrek National Galleries of Scotlandeko zuzendariak eraisketa geratu arazi zuen. Margolanak berritu eta gaur egun Historic Scotland erakundeak kudeatzen du jauregia.

Kinnlei eliza
-------------

Jauregiaren ondoan, mendebaldera, eliza baten hondarrak daude. Teilaturik ez du baina kanpai bat oraindik mantzentzen da *EN KATHARINA VOCOR UT PER ME VIRGINIS ALME* idatzia duena.

Mamua
-----

Emakume zuri baten mamua agertzen deneko kondaira badago. XVII mendean senar krudelarengandik ihes egin nahian bere buruaz beste egin zuen Lady Alice-ren mamua dela diote.

Iruditegia
----------

* 
* 
* Museoa.Museoa.
* James Watt lanean aritu zen etxola.James Watt lanean aritu zen etxola.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6414052
* Commonscat Multimedia: Kinneil House

---

 |

* Wd Datuak: Q6414052
* Commonscat Multimedia: Kinneil House
***Para tu amor*** Juanes kolonbiar kantagilearen hirugarren estudioko bilduma den *Mi Sangre*ren laugarren singlea da, *La Camisa Negra*ren ondoren irratian eman zen hurrengoa.

Postuak
-------

Abesti hau AEBetan latindar publikoak gehien entzundako 10 abestietako bat izan zen. Eta Hego Amerikako beste herrialde batzuetan gaztelaniazko pop musikako zerrendetan lehen postuetan sailkatu zen.

Bideo musikala
--------------

Bideo musikala Picky Talaricok zuzendu zuen, nork, Juanesekin jada lan egin zuen *Mala gente* abestiaren bideoan, Juanesek bere jaioterria den Medellin 150.000 ikusleren aurrean eman zuen kontzertuan. Bideoak artista eta bere kolonbiar herrikideen arteko batasuna irudikatzen du.

*Track listing*
---------------

1. *Para tu amor* - 4:08 (Juan Esteban Aristizabal)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa***La Camisa Negra*** | **Juanesen singleak**2005 | Ondorengoa***Lo que me gusta a mi*** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3727156

 |

* Wd Datuak: Q3727156
**Kosmologia fisikoa**, Unibertsoaren egitura eta hedapena eskala handian ikertzen duen astrofisikaren adarra da. Hain zuzen ere, Unibertsoaren jatorria, bilakaera eta patua ikertzen ditu.

XX. mendean Albert Einstein alemaniar fisikariaren Erlatibitate orokorraren teoriaren garapena eta oso urrutiko objektuen behaketa astronomikoak burutzearekin batera sortu zen. Aurrerapen hauek gogoeta hutsetik Unibertsoaren jatorriaren bilaketa zientifikora igarotuarazi eta zientzialariei Big Bang Teoria ezartzea ahalbideratu zien, azken hau kosmologo gehienek onartutako eredu estandarra da, fenomeno multzo handi bati azapena emateko gai baita, nahiz eta orandik ere, ikertzaile gutxiengo batek beste ikuspuntu ezberdin batzuk mantendu izan.

Gaur egun, kosmologiak Unibertsoko egitura handiei azalpena ematen saiatzen da, adibidez galaxiei, galaxia multzoei eta galaxia supermultzoei. Gainera, oso urrutiko objektuak (quasarrak, supernobak eta gamma izpien eztandak) Unibertsoaren bilakaera azaltzeko erabiltzen ditu, eta hasierako singularitatetik hurbil zegoen lehenbiziko Unibertsoan jazotako fenomenoak ikertzen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18346
* Commonscat Multimedia: Cosmology

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4114294-9
* NKC: ph260612

 |

* Wd Datuak: Q18346
* Commonscat Multimedia: Cosmology
**San Donato baseliza** Nafarroako Sakana eskualdean dagoen Uharte Arakil udalerriko lur-sailetan dagoen baseliza da. Zehazki, Beriain mendiaren gailurrean dago, 1.494 metroko garaieran. Jende askok modu okerrean Beriain mendiari *San Donato mendia* ere deitzen dio, mendi honen gailurrean dagoen San Donato baselizarekin nahasturik. Oraindik gaur egun ere Beriaini San Donato deitzeko ohitura handia dago. Ez da erabili ohi, ordea, San Kaiet izena mendiaren aipamenetan.

Horretaz gain, eraikina bi zatitan banatuta dago: bata, baseliza bera, eta bestea mendizale eta ibiltarientzako aterpetxea dena.

Historia
--------

Antzinako baselizaren eraikitze data zehatza ezezaguna da; dena dela, 1642 urteko aipamena dago.

Egungo garaietan, berriz, eraberritu izan zen 1906an. Geroago hondatuz joan zen, harik eta 1958an berreraiki zuten arte. 2005. urtean eraikinaren barnealdeko egoera tamalgarria zela eta (zikinkeria, idazki eta margo politikoak, zaborrak, bertaratutako batzuen utzikeria...) zaharberritu egin zen. Horretaz gain, kontutan hartu beharrekoa da baselizaren kokapena: ingurune isolatua, garaiera handian, baldintza klimatologiko gogorrak... guzti hauek denek baselizaren kanpoaldea denbora igaro hala asko kaltetu zutela.

San Donato baselizaren irudia.

Eraikina
--------

Baselizaren barrenean, aldarearen harriak San Donato eta San Kaieten irudiak eusten ditu, bi hauek izatez igeltsozko erreplikak direlarik. Nafarroako baselizetan altuen dagoena da Beriain mendiko hau.

Ikus, gainera
-------------

* Beriain

Kanpo estekak
-------------

* San Donato baselizari buruzko webgune bikain eta ongi osatua  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266849
* Commonscat Multimedia: San Donato baseliza

---

 |

* Wd Datuak: Q12266849
* Commonscat Multimedia: San Donato baseliza


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Euskal Wikiatlasa** |