recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ivana Kobilca** (Ljubljana, 1861eko abenduaren 20a – *ib.*, 1926ko abenduaren 4a) Esloveniako margolari errealista izan zen, XIX mendean herrialde honetako garrantzitsuenetakoa.

Biografia
---------

Ivana Kobilca Ljubljanan jaio zen familia aberats batean eta heziketa akademiko ona jaso zuen, marrazketaz gain italiera eta frantsesa ere ikasi zituen, eta Vienara joan zen aitarekin Margolari handien lanak ikustera. 1879 eta 1880 artean Vienan ikasi zuen eta hurrengo urtean Munichen.

1888an egin zuen lehenengo erakusketa eta hurrengo urteetan Zagreben, Parisen, Barbizonen eta Florentzian izan zen. 1897 eta 1905 artean Sarajevon bizi izan zen eta 1906 et 1914 artean Berlinen.

1926an Ljubljanan hil zenean Jugoslaviako emakume margolari handiena gisa desribatua izan zen.

Lanak
-----

Lanik garrantzitsuenak 1880. hamarkadan egin zituen eta Esloveniar margolaritza errealistaren erreferentzia bilakatu zen. Erretratuak egin zituen eta baina jendea bere egunerokotasunean ere, hala inguru urbanoan, nola nekazal eremuetan. Berlinen egon ondoren loreak margotzen hasi zen.

Margolan ezagunenak:

* *Kofetarica* (1888)
* *Holandsko dekle* (1889)
* *Portret sestre Fani* (1889)
* *Poletje* (1889)
* *Citrarica* (1891)
* *Likarice* (1891)

Iruditegia
----------

* Poletje (Uda).*Poletje* (Uda).
* Autoerretratua.Autoerretratua.
* Loreak.Loreak.
* Kafea hartzen*Kafea hartzen*

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)****(Ingelesez)****(Eslovenieraz)** Esloveniako Arte Galeria Nazionala.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Ivana Kobilca*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q236878
* Commonscat Multimedia: Ivana Kobilca

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 60367089
* ISNI: 0000 0001 2211 5771
* GND: 1013689631
* LCCN: n79131668
* NKC: js20201079831
* ULAN: 500086945
* Slovenska biografija: 281067
* Open Library: OL1680844A
* RKD: 287255

 |

* Wd Datuak: Q236878
* Commonscat Multimedia: Ivana Kobilca
**Ivan Nikčević** (serbieraz: Иван Никeвић, Nikšić, Jugoslavia, 1981eko otsailak 11) Cuatro Rayas Valladolid taldean ezker muturreko postuan jokatzen duen serbiar eskubaloi jokalari bat da. Serbiako eskubaloi selekzio nazionalean ere jokatzen du.

Nikčevićek bere lehen kontratu profesionala Belgradoko Izar Gorriarekin sinatu zuen. Serbiarrekin behin izan zen liga eta kopako txapeldun, eta denbora horretan selekzioarekin behin jokatu zuen. 2005ean Espainiara joatea erabaki zuen, ASOBAL Ligan BM Altearekin jokatzeko. 2007ko udan, talde honek, arazo ekonomikoen ondorioz, lehen mailako talde bezala bere lizentzia erretiratu zuen, eta Balonmano Ciudad de Almeríak kontratatu zuen jokalaria. Urte bete beranduago, Portland San Antoniok fitxatu zuen, Adrián Crowleyren truke. 2011n Club Balonmano Valladolid taldeak fitxatu zuen Håvard Tvedten norvegiarra ordezkatzeko.

Serbiako selekzioarekin 2010 eta 2012ko Europako txapelketak jokatu ditu, azken honetan zilarrezko domina lortuz. 2011ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa ere jokatu zuen. Egundaino 79 nazioarteko partida jokatu ditu, 298 gol sartuz.

Taldeak
-------

* Izar Gorria (1999-2005)
* BM Altea (2005-2007)
* BM Ciudad de Almería (2007-2008)
* Portland San Antonio (2008-2011)
* Cuatro Rayas Valladolid (2011-egundaino)

Palmaresa
---------

### Izar Gorria

* Serbiako Liga (2004)
* Serbiako Kopa (2004)

### Selekzio nazionala

#### Europako Txapelketa

* Zilarrezko domina 2012ko Gizonezkoen Europako Eskubaloi txapelketan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q252422
* Commonscat Multimedia: Ivan Nikčević

---

 |

* Wd Datuak: Q252422
* Commonscat Multimedia: Ivan Nikčević
**Irabazteko asmorik gabeko erakundea** edo **irabazi-asmorik gabeko erakundea**, bere superabitaren dirua jabeen edo akziodunen artean banatu beharrean bere helburuetarako erabiltzen duen erakundea da. Irabazteko asmorik gabeko erakundeen adibide ditugu ongintzako erakundeak, mutualitateak, sindikatuak edota fundazioak. Gobernu gehienek eta gobernu erakunde gehienek betetzen dute definizio hori, baina herrialde gehienetan bestelako erakundetzat hartzen dituzte, eta ez dituzte irabazteko asmorik gabeko erakundetzat zenbatzen. Herrialde gehienetan, irabazteko asmorik gabeko erakundeak salbuetsita daude errentaren gaineko zerga eta ondasunen gaineko zerga ordaintzetik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *The Nonprofit Handbook: Everything You Need to Know to Start and Run Your Nonprofit Organization*, Gary M. Grobman, White Hat Communications, 2008.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Irabazteko asmorik gabeko erakundeei buruzko maiz egindako 100 galdera

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q163740
* Commonscat Multimedia: Non-profit organizations

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 119498393 (data)
* GND: 4293729-2
* LCCN: sh85032985
* NDL: 00577640
* NKC: ph115448
* NARA: 10644512
* AAT: 300253162
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D009939

 |

* Wd Datuak: Q163740
* Commonscat Multimedia: Non-profit organizations
**Nabooko gudu espaziala** Star Warsen fikziozko unibertsoan gertatu zen gudu bat da eta Naboo planetaren orbitan Nabooko guduan zehar egin zen eta planetan borrokaren amaiera suposatu zuen erasoa izan zen. Suhar Eskuadroiaren Nabooko espazio ehizaontziak Merkataritza Federazioaren droide kontroleko ontziaren aurkako eraso baten buru izan ziren, droide indar guztiak antolatzen zituena planetaren azalean. Zenbait pilotu hegalek ontzia inguratu zuten, droide ehizaontzien lehen olatua, euren ezkutuak, euren izpi erakarleak eta euren estazio hartzaileak suntsituz. Gudua hasi zenean, Anakin Skywalker gazteak istripuz parte hartu zuen guduan, Theedeko Errege Jauregiaren ehizaontzi espazialetako baten kabinan babestu zenean. Anakinek, droideen ehizaontzi ugari bota ahal izan zituen Federazioaren ontziko hangarrean lurreratu aurretik. Puntu honetan, mertzenario bat agertu zen Nabooko ehizaontzi ugari botaz Rhys Dallowsek ontziaren barnealderaino jazarri eta berarekin amaitu zuen arte. Hangarrean, Anakinek, nahi gabe, protoizko bi torpedo jaurti zituen erreaktore nagusirantz, ontzia erdibitu zuen eztanda eraginez, Daultay Dofine eta tripulazio guztia hilez; gertaera honen ondorioz Naboo okupatzen zuten gudu droide guztiak desaktibatuak geratu ziren, honela Naboo planetaren droide inbasioa amaituz. Rhys Dallowsek eztandatik libratzea lortu zuen ezkutu sortzailea suntsituzt eta 3. Hangarreko irteeratik irtenez.

Theedeko gudua, Lautada Belartsuetako gudua eta Nabooko gudu espazialaren ondoren, Naboo askatua eta Padmé Amidala erregina bere erregina karguan berrezarria izan zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8243913

 |

* Wd Datuak: Q8243913
**Pongako parke naturala** (gaztelaniaz: *parque natural de Ponga*; asturieraz: *Parque Natural de Ponga*) Asturiasko natura parkea da, Kantauriar mendikatearen erdialdean eta Leóngo probintziaren mugan kokatuta dagoena. 20.533 hektarea ditu.

2003an natura-parke izendatu zuten, batasuneko garrantzizko lekua eta hegaztientzako babes bereziko eremua ere bada.

Redesko Natura Parkea Pongako mendabaldean kokatuta dago.

Flora
-----

Pagadien artean Peloñoko erreserba (15 km2) bereziki aipagarria da. Haritz, gaztainondo, urki, lizar eta gorostiak ere nabarmentzen dira.

Fauna
-----

Hegaztien artean, bestela, arrano beltz, sai arre, sai zuri eta aztore arruntak daude.

Basoilar eta hartz ale batzuk topatu daitezke, baita ugariagoak diren orkatz, orein, sarrio, basurde eta igaraba arruntak ere.

Ibaiak
------

Sella eta Ponga ibaiek parkea zeharkatzen dute. Ibar estuak sortzen dituzte, Ponga eta Los Beyos-eko haitzarte ikusgarriekin.

Gailur nagusiak
---------------

* Peña Ten (2.100 m).
* Peña Pileñes (2.012 m).
* Tiotordos (1.951 m).
* Picu'l zorru (1.845 m).
* Recuencu (1.648 m).
* Picu Pierzu (1.552 m).

Ikus, gainera
-------------

* Riañu

Kanpo estekak
-------------

* Pongako natura parkea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9056022
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316432668
* **Lekuak**
* OSM: 2640873

 |

* Wd Datuak: Q9056022
**Pondera konderria** (ingelesez: *Pondera County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Conrad da. 2010eko zentsuaren arabera 6.153 biztanle zituen, Pondera kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Pondera konderriak 4.247,16 kilometro koadro ditu. Horietatik 43,97 ura dira. Beste 4.203,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,45 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 6.153 pertsonetatik 5.147 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 87 dira. 7 beltzak edo afroamerikarrak. 868 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 117 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q496708
* Commonscat Multimedia: Pondera County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 126671846
* LCCN: n80131858
* NARA: 10039450
* **Lekuak**
* OSM: 1740642
* TGN: 2001296

 |

* Wd Datuak: Q496708
* Commonscat Multimedia: Pondera County, Montana
Imam bat errezoan, atzean jarraitzaileak , Kairon.
**Imama** (arabieraz: إِيمَان‎, *ʾīmān* pluralean أئمة‎, *A'immah*; persieraz: امام‎), Islamaren barruan, komunitateko liderraren izaera duen kargua da, gehienetan meskita bateko errezoen arduraduna eta, beraz, musulmanen komunitatean pisuzko pertsona. Lider izpiritualean antzekoa da, baina es kristauen apaiz edo juduen errabino bezalakoa. Askotan komunitatea meskitako imamarengana joan daiteke galdera erlijiosoen erantzunen bila. Komunitate txikietan beraren liderra ere izan daiteke.

Imam sunnia
-----------

Sunnismoaren barruan (musulmanen %90a adar honetakoa da) ez dago klerorik. Esan ohi da bakoitzak bere burua izenda dezakeela imam errezoak egiteko gai baldin bada, eta beti errezo horiek bukatuta kargua alde batera uzten badu. Askotan errezoen aurrean jartzen den pertsona da momentu horretako imama. Sunniek, gainera, imam izendatzen dute erlijioaren sorreran egon ziren hainbat teologo eta juristei. Horien zerrenda honakoa da:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Madhab (Jurisprudentzia Eskolak)** | **Aqidah (Teologia Eskolak)** | **Haditharen Zientzia** |
| Imam Abu Hanifa | Imam al-Ashari | Imam Bukhari |
| Imam Malik | Imam Abu Mansur al-Maturidi | Imam Abu Dawood |
| Imam Shafi'i | Imam Wasil ibn Ata | Imam Fakhr al-Razi |
| Imam Ahmad ibn Hanbal |  | Imam Muslim |

Imam xiita
----------

Xiismoaren barruan kontzeptua ezberdina da, imamak posizio zentrala duelako hala erlijioan nola politikan. Imamiar eta ismailiarrek uste dute hauek Jainkoak berak hautatu zituela, eta, beraz, pertsona fededunen adibide bikainak zirela. Gizakia bizitzaren aspektu guztietan gidatzeko gai ziren. Imam hauek ez dute inoiz bekaturik egin, *ismah* deitzen den hutsezintasunari esker. Horiei jarraitzea garrantzitsua da, Alak berak hautatu baitzituen.

Ismailismoak gaur egun mota honetako imamak badirela ere sinesten du. Imam horiek Alaren beraren *noor* edo *argia* dute, eta beraz guztiak dira Aliren oinordeko eta, aldi berean, Aliren substantzia berekoak. Gaur egungo imam hori Aga Khan IV.a da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. *Euskaltzaindiaren Hiztegia.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q125482
* Commonscat Multimedia: Imams

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4296074-5
* LCCN: sh90005698
* NKC: ph121055
* AAT: 300146325
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q125482
* Commonscat Multimedia: Imams
**Ilze Jaunalksne** (Jūrmala, Letonia, 1976ko azaroaren 19a) letoniar kazetaria eta idazlea da. Unibertsitate-ikasketak amaitu zituenetik Latvijas Televizija Letoniako telebista kate publikoan egiten du lan. Bertan interes orokorreko saioak aurkezten ditu batik bat. Hori dela eta, bere sorterrial itzal handiko kazetari bat da.

*De Facto* telebista saioa aurkeztu zuen, egunerokotasuneko gaiak ardatz zituena. 2006ko martxoan Letoniako hainbat alderditako politikarik botoak salerosi zituztela zioen berria zabaldu zuen saio horretan. Albiste horrek ministro baten eta beste goi-kargudunen dimisioa eragin zuen. Horrengatik mendeku hartu zioten, bere telefonoa zulatuz eta oposizioko kideekin izandako elkarrizketak argitaratuz.

Kazetariak gobernua difamazioagatik salatu zuen. Deien grabazioak legez kanpokoa zirenez eta elkarrizketak zabaldu zirenez, epaiketa irabazi zuen eta damu-domaiak ordaindu behar izan zizkioten. Epaiak Finantza ministerioa eta Zerga Zerbitzua errudun jo zituen haren pribatutasunaren aurka egiteagatik.

2007ko martxoaren 7an Adoredun Emakumeen Nazioarteko Saria jaso zuen Condoleezza Rice Ameriketako Estatu Batuetako estatu idazkariaren eskutik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Baltic-American Freedom Foundation.  (2007ko uztailaren 31). *The U.S. Ambassador Presents Condoleezza Rice’s International Women of Courage Award to Ilze Jaunalksne.*  (Noiz kontsultatua: 2020ko otsailaren 11).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16357999
* Commonscat Multimedia: Ilze Jaunalksne

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 36152501123810681322

 |

* Wd Datuak: Q16357999
* Commonscat Multimedia: Ilze Jaunalksne
Islamen Nazioa
**Musulman Beltzak** (*Black Muslims* ingelesez) 1930. urtean Wallace Fard Muhammad Mekan jaio zen musulman ortodoxoak Estatu Batuetako Detroit hirian sortu zuen erlijio eta kultura higikundea da.

Historia
--------

Hasierako kide gehienak hegoaldeko estatuetatik emigraturiko beltzak ziren eta arian-arian gorpuztu zen mugimenduan Islamen Nazio berri baten inguruko asmoa, beltzak nagusi zirela. Elijah Muhammad Farden ondorengoaren ahaleginari esker zabaldu zen erakundea eta indartu zen beltzen artean nazio berriaren aldeko ideia.

1960tik aurrera, Malcolm X izan zen talde horretako buruzagi ospetsuena. 1963tik aurrera, liskar eta gatazka ugari izan zituzten Elijah Muhammadek eta Malcolm Xk, eta 1965ean hil zuten azkeneko hau atentatu batean.

1970. urtetik aurrerako urteetan, mugimendu beltz ez erradikalak nagusitu ziren eta Musulman Beltzen eragina apaldu zen. 1985ean iragarri zuen Elijah Muhammaden seme Warith Deen Muhammadek erakundearen desegitea.

Ikus gainera
------------

* Wallace Fard Muhammad
* Elijah Muhammad
* Malcolm X

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2014/08/30 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q220222
* Commonscat Multimedia: Nation of Islam

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125168593
* LCCN: n95035841
* NKC: kn20020322362
* SUDOC: 027665216
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q220222
* Commonscat Multimedia: Nation of Islam
**Mývatn** aintzira (islandieraz "mý" = *eltxoa*, "vatn" = *aintzira*; *eltxoen aintzira*) Islandiako iparraldean dago. Aintziraren izena udan hemen aurkitzen diren euli ugarietatik dator. Ahate kopuru handia intsektu horiez elikatzen da, eta horregatik inguruak garrantzi handia du ornitologoentzat. Húsavík-etik 50 kilometro hegoaldera dago, 37 km² eta sakonera txikia du, punturik sakonena 4,5 metrokoa baita. Herrialde osoko bosgarren handiena da. 2000. urteaz geroztik, maratoi lasterketa bat egiten da aintziraren inguruan uda guztietan.

Historia
--------

Myvatn aintziran amuarrainen arrantzatik bizi ziren, baina azken hamarkadetan hori aldatu egin da. 1960ko hamarkadan diatomita fabrika sortu zuten, eta inguruko enplegu iturri nagusia bihurtu zen. Krafla lantegi geotermikoa beste enplegu iturri bat da, gero eta gehiago hazten ari den turismo industria ez aipatzeagatik. Hotelak, jatetxeak, kanpinak eta turismoarekin lotutako beste negozio batzuk aurki daitezke inguru osoan.

Sumendiak
---------

 Aintziraren ikuspegia neguan.
Turismoa industria hasiberri izaten hasi da zonalde horretan, baita herrialdearen gainerakoetan ere. Bisitari asko joaten dira Mývatnera bere ertzean aurki daitezkeen sumendi formazio ugari behatzera.

Aintzira berean, *Skútustaðirreko kraterrak* daude. elementu geografiko horiek ez zuten inoiz laba bota, baina laba aintzirako urarekin kontaktuan jarri zenean sortutako leherketek sortu zituzten.

Ez oso urruti aintziratik, *Hverjall* (edo *Hverfell),* eremuaren ikuspegi zoragarri bat bertatik ikus daiteke, krater zirkularra da, 140 metroko sakonera eta 1000 metroko zirkunferentzia dituena, uste da duela 2.500 urte gertatu zen eztanda baten emaitza dela.

Inguru horretan Dimmuborgir dago Hverfjall-etik gertu, laba formazioen eremu zabala dena. Hemen laba mota guztiak aurki ditzakezu, hala nola tunelak edo kobazulo txikiak. Guztietan ikusgarriena *Kirkjan* (eliza) izenarekin ezagutzen da, eliza itxurako ganbera handi bat.

Þingvellir eremuan bezala, Europa eta Amerikaren arteko plaken mugimendua zona osoan barreiatuta dauden hainbat pitzatutan ikus daiteke. Horietako batek 20 km ditu, eta gainean nazioarteko zientzialariek plaka tektonikoen mugimendu nabaria adierazteko jarritako marka dago.

Aisia
-----

Bi igerileku publikoez gain, bainuarekin lotutako aukera ugari dago, hala nola, aintzira izeneko eremua, Reykjanes penintsulako Bláa lónið-ren oso antzekoa, uhartearen hego-mendebaldean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q212051
* Commonscat Multimedia: Mývatn

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 249426219
* GND: 4847971-8
* LCCN: nr91020361
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 191040
* TGN: 1117125

 |

* Wd Datuak: Q212051
* Commonscat Multimedia: Mývatn
**Ilmari Aalto** (1891ko abuztuaren 7a - 1934ko irailaren 29a) finlandiar margolaria izan zen. Tyko Sallinen artistak zuzendutako Azaroko Talde espresionistako kidea izan zen. Aaltok bodegoiak, paisaiak eta erretratuak margotu zituen.

Biografia
---------

Aalto Kuopion jaio zen. Arte eta Lanbide Eskola Nagusian ikasi zuen 1907tik 1908ra eta Finlandiako Arte Elkartearen marrazki eskolan 1908tik 1910era  .

Karrera
-------

Aaltoren paisaia-pintura gehienak Töölö eta Suursaarikoak dira. Aalto Alfred William Finch-ekin batera Eero Järnefelti Helsinkiko Geltoki Nagusiko *Koli* paisaia handia margotzen lagundu zion 1911n. Järnefelt eta Finch gehiago parte hartu zuten diseinuan, baina hiru artistetatik Aalto bakarrik ausartu zen eskailera altua igotzera. 

 *Autorretratua*
Espresionismoarekin hasita, kubismoa ere ezagutu zuen 1914an. Graduatu eta gutxira Edvard Munch-en erakusketa bat Ateneoan ikusteak eragin handia izan zuen beregan eta eragin espresionistak eraiki zituen. Kubisten eta espresionisten lehen erakusketa Finlandian egin zen 1914an, Der Blaue Reiter taldeko artista gakoekin batera. 

 *Autorretratua*, 1922
 *Autorretratua*
 Beste autorretratu bat aurreko lanaren atzealdean
1920ko Parisera egindako bidaiaren ondoren, Aalto kolore gehiago eta pintzelkada indartsuak erabiltzen hasi zen, lehen grisaxka paletaren ordez. Geroago, 1928an Paris bisitatzen zuen bitartean adierazpen errealistagoa, ingerada argiak eta nahasketarik gabeko koloreak hartu zituen. Oso autokritikoa, bere lan asko suntsitu omen zituen. 

Aalto gibeleko minbiziak jota hil zen 43 urte zituela. Aaltoren ezkontidea Alli Helena Linnalahti (lehen Ketonen) zen .

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Marja Sakari: Aalto, Ilmari (1891 - 1934) *Kansallisbiografia*. 11.10.2000.

Kanpo estekak
-------------

* Ilmari Aalto taiteilijamatrikkelissa
* Ilmari Aalto Valtion taidemuseon kokoelmissa.
* Kirjav@ - Kansallisgallerian kirjaston kokoelmatietokanta, Ilmari Aalto
* Valkonen, Olli: Maalaustaiteen murros Suomessa 1908-1914 : uudet suuntaukset maalaustaiteessa, taidearvostelussa eta taidekirjoittelussa, Jyväskylän yliopisto, 1973,ISBN 951-677-127-0
* Vilho Nenonen: Tavattiin Brondalla, Helsinki : Suomalaisen kirjallisuuden seura, 1981,ISBN 951-717-255-9
* Kirjailijain ja taiteilijain joulukirja, 1917 Suomalainen kirjailijaseura, "Kirjallinen työ" eta Suomen taiteilijaseuran maalariliitto
* Samling Gösta Stenman : finländsk konst - beskrivande katalog utarbetad av Nils-Gustav Hahl, Helsingfors: Söderström, 1932
* A abangoardiaren historia kulturalaren herrialde nordikoetan 1900–1925, Hubert van den Berg et al.-ek zuzendua, Amsterdam ; New York (NY) : Rodopi, 2012,ISBN 978-90-420-3620-8
* Cedercreutz, Emil: Silhouetter 2, klippta af E. Cedercreuz, Helsingfors: Konstnärsgillet, 1916
* Biografiakeskus, Ilmari Aalto

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4021419
* Commonscat Multimedia: Ilmari Aalto

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 96663725
* ISNI: 0000 0000 7015 8816
* ULAN: 500162487
* RKD: 461826

 |

* Wd Datuak: Q4021419
* Commonscat Multimedia: Ilmari Aalto
Kontabilitatean, **irabazi gordina**, **marjina gordina**, **salmenta-irabazia** edo **kreditu-salmentak**, produktu bat egitearen edota zerbitzu bat ematean sortzen diren sarreren eta kostuen arteko aldea da, gastu orokorrak, soldata, zergak eta interes ordainketak kendu baino lehen. Hau irabazi operatiboaren desberdina da. Marjina gordina, gehienbat Estatu Batuetan erabilitako terminologia bat da, mozkin gordina terminologia aldiz, Erresuma Batuan eta Australian ohikoagoa da.

Salmenta garbietatik sarrera garbietara eramaten dituzten dedukzio desberdinak ( eta bere metrika egokiak) hurrengoak dira:

* Salmenta garbiak = salmenta gordinak – ( Bezero deskontuak + itzulerak + hobariak)
* Erabilgarritasun gordinaren portzentaia = ( Salmenta garbiak – saldutako ondasunen kostua/ salmenta garbiak) x % 100
* Irabazi operatiboa = irabazi gordina – gastu operatibo totalak.
* Sarrera garbiak (edo irabazi garbia) = irabazi operatiboa - zergak – interesak.

Saldutako ondasunen kostua era desberdinean kalkulatzen da merkaturatze-negozioetan eta fabrikatzaileentzat.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2125835

 |

* Wd Datuak: Q2125835
**Ipurditik ahora** (ingelesez: *ass to mouth*, *ATM* edo *A2M*) pornografia industriako jargoiko termino bat da zeinak uzki-sexuaren ondoren aho sexura pasatzea deskribatzen baituen. Batez ere, zakil tentea sexukidearen uzkitik atera bezain laster kidearen ahora edo beste norbaiten ahora eramatean datza.

Osasun kezkak
-------------

Ipurditik ahora pasatzearen hartzaileak uzkian egondako zakil edo objektu bati felazioak egiten badizkio, osasun-arriskuan egon daiteke. Arriskuetako bat digestio-traktuan asaldurak agertzean datza; hau da, ondestetik ahora eta goi digestio-aparatura heste-flora normala sartzea. Hartzailearen uzkiko eta ondesteko eremua gonorrea bezalako sexu-transmisiozko gaixotasun batez kutsatuta balego, infekzioa pertsona horren ahora edo eztarrira transmititzeko arriskua legoke. Hesteetako parasitoak eta beste organismo batzuk ere kutsa litezke gorotzen bidez. 

Horrenbestez, sexu-transmisiozko infekzioak eta parasitoak transmititzeko arriskua oso handia
da kutsatutako pertsona baten gorotz-partikulak kutsatu gabeko baten ahora transmititzen direnan.

Industria pornografikoan
------------------------

Industria pornografikoko antzezleek enemak erabili ohi dituzte uzkiak garbitzeko uzki-sexuko eszenak egin aurretik. Hala ere, enemek bakarrik gorotz-partikulak garbitzeko balio dute, eta ez dituzte sexu-transmisiozko gaixotasunen kutsatzea prebenitzen.

Ikus, gainera
-------------

* Anilingus
* Koprofilia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1977663

 |

* Wd Datuak: Q1977663
**Rambai** Bruneiko Tutong barrutian dagoen mukim edo azpibarruti bat da, barrutiaren hegoaldean.

Mugak
-----

Iparraldean, Lamunin mukim edo azpibarrutiarekin muga egiten du, ekialdean eta hegoaldean, Malaysiako Sarawak estatuko Limbangekin, hegomendebaldean, Belait barrutiko Sukang mukim edo azpibarrutiarekin, mendebaldean, Belait barrutiko Bukit Sawat mukim edo azpibarrutia, eta, azkenik, iparmendebaldean, Ukong mukim edo azpibarrutia.

Herrixkak
---------

* Kampong Rambai
* Kampong Merimbun
* Kampong Kuala Ungar
* Kampong Benutan
* Kampong Batang Piton
* Kampong Sengkowang
* Kampong Pelajau
* Kampong Kerancing
* Kampong Belaban
* Kampong Mapol
* Kampong Supon Besar
* Kampong Supon Kecil
* Kampong Takalit
* Kampong Lalipo
* Kampong Bedawan
* Kampong Belabau

Beste toki batzuk
-----------------

### Urtegia

* Empangan Air Jubli Perak Benutan

### Aintzira

* Tasek Merimbun

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2704145

 |

* Wd Datuak: Q2704145
***Ptiloris paradiseus***, **Paradisuko fusil hegaztia** izenez ezaguna, arrak emeari ezteia egiterakoan egiten duen soinuagatik, *Ptiloris* generoko animalia da. Hegaztien barruko Paradisaeidae familian sailkatua dago eta Australiako ekialdeko espezie endemikoa da, Hegoaldeko Gales Berriko basoetan eta Queenslanden bizi delarik.

Arra beltza da, 30 zentimetroko luzera hartzen du eta buztanaren erdialdean, eztarrian eta buruan iridiszentziadun luma urdin-berdexkak ditu. Mokoa, kurbatua, beltza da, eta baita oinak ere. Irisa marroi iluna da, eta ahoa horia. Emea marroi-oliba koloreduna da, eta sabelean tanto beltzak eduki ditzake.

Elikadura intsektu txikietan eta fruituetan oinarritzen da.

Gorteiatzean, arrak emea deitzen du eta hegoak zabaltzen dizkio, gora eramanez astintzen dituelarik. Burua atzera botata, kolore metalikodunak diren eztarriko lumak erakusten dizkio. Gero, burua aldez alde mugitzen du, mokoa irekiz, kolore horiko aho distiratsua erakusteko.

Bideoa
------

Maleny, SE Queensland

Erreferentziak
--------------

1. ↑  **(Ingelesez)** IOC Master List

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** IOC World Bird List
* **(Ingelesez)** BirdLife Species Factsheet

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1194025
* Commonscat Multimedia: Ptiloris paradiseus
* Wikispecies Espezieak: Ptiloris paradiseus

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* ADW: Ptiloris\_paradiseus
* eBird: parrif1
* GBIF: 2494898
* ITIS: 562588
* NCBI: 28720
* Species+: 9661
* Xeno-canto: Ptiloris-paradiseus
* Zoobank: 5731D851-9FFD-4403-8BE3-8D5A57E223BF

 |

* Wd Datuak: Q1194025
* Commonscat Multimedia: Ptiloris paradiseus
* Wikispecies Espezieak: Ptiloris paradiseus

Ikus, gainera
-------------

* Ptiloris
* Paradisaeidae
**Reobirusak** ***Reoviridae*** familian sailkatzen diren birusak dira. Familia horretan genero desberdinak daude; Rotavirus, Cypivirus eta Orbivirus dira aipagarrienak.

Familiaren izena ingelesezko sigletatik dator: *Reoviridae* (**R**espiratory **E**nteric **O**rphan **V**irus), birus hauek arnas traktuan eta digestio-aparatuan sortzen baitituzte gaitzak; *Orphan* edo Umezurtz terminoa ere gehitu zitzaion, hasieran isolatu ziren lehenengo birusak ez baitzeuden inongo gaitzekin lotuak.

Reobirusak tamaina ertaineko birusak dira (60-80 nm). Material genetikoari dagokionez, harizpi bikoitzeko RNA dute. Hain zuzen ere, animalia-birusen artean reobirusak dira kate bikoitzeko RNA duten bakarrak. Genomaren beste ezaugarri bereziren bat zatituta dagoela izaten da (10-12 zatitan, generoaren arabera), ortomixobirusen antzera. Kapsidea ikosaedrikoa da, kanpoko bilgarririk gabekoa (birus "biluziak" baitira).

Harizpi bikoitzeko RNA-k ezin du zuzenean itzulpen genetikoa garatu. Hori dela eta, RNA horrek RNA-m sortzen du lehen transkripzioaren bitartez, birusak berak dituen entzimei esker.

Reobirusak giza-patogenoak dira. Batzuek digestio-aparatuari eragiten diote, gastroenteritis sortuz (errotabirusak, esaterako); beste batzuek arnas aparatuari, arnas patologiak sorraraziz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q910576
* Commonscat Multimedia: Reoviridae
* Wikispecies Espezieak: Reoviridae

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85112894
* NKC: ph232607
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* EOL: 8052
* GBIF: 1939
* NCBI: 10880
* WoRMS: 600059
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D012087

 |

* Wd Datuak: Q910576
* Commonscat Multimedia: Reoviridae
* Wikispecies Espezieak: Reoviridae
**Mundial 78** Francisco Ibáñez kataluniar komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen 1977 eta 1978 bitarteko abentura bat da.

Istorioa
--------

Afrikako fikziozko errepublika den Mondongoko presidentea den Mondonguillo I.ak munduko futbol txapelketa bat antolatu nahi du, baina FIFAk ez dio antolakuntza eman. Mondonguillo I.a mendekatzan saiatuko da Argentinan ospatu beharreko 1978ko Munduko Futbol Txapelketa saboteatuz. Mortadelok eta Filemonek eragotzi egin beharko dute. Susmorik ez pizteko, espainiako futbol selekzioarekin jokatuko dute. Hori gutxi balitz, Bacterio profesoreak lagunduko die bere asmakizunekin.

Iruzkinak
---------

Hasieran, abentura honen izenburua soilik *Mundial* izan zen, baina ondoren urtearen zenbakia jarri zioten. Mortadelok eta Filemonek jada jokatu zuten futbolean 1976ko *¡A por ese balón!* abentura laburrean, baina abentura honetan parte hartzen dute lehen aldiz munduko txapelketa batean. Argitaletxearen inposizioagatik (Ibáñezi futbola ez baitzaio batere gustatzen, eta, gainera, gorrotu du jokalariak "takoz betetako euren botatxoekin" marraztea) komikigileak bere pertsonaia protagonistak ordutik aurrerako munduko futbol txapelketa guztietan sartu behar izan zituen, México 86an izan ezik, Bruguera Equipek egin zuena Ibáñez Grijalbora joan ondoren.

Irudi anakroniko bezala, Espainiako presidente izandako Adolfo Suárez Alemaniako führer izandako Adolf Hitlerren ondoan agertzen da, bi pertsonaia hauek garai ezberdinetan bizi izan baitziren.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Los guardaespaldas** | **Mortadelo eta Filemonen abenturak**1978 | Ondorengoa**Los gamberros** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3726576

 |

* Wd Datuak: Q3726576
Nafarroako Espainiako Gerra Zibileko hobi komunen mapa
**Nafarroako Fusilatu, Eraildako eta Desagertuen Senitartekoen Elkartea** 2002ko azaroan frankismoak sortutako biktimen oroimen historikoa berreskuratzeko helburua duen elkartea da.

Egindako lanari esker 2003ko martxoaren 10ean Nafarroako Parlamentuak 1936ko estatu-kolpearen ondorioz fusilatutako nafarren aldarrikapen eta ordaintzearen aldeko adierazpena egin zuen. Era berean, 2007ko irailaren 21ean Iruñeko Udalak, Nafarroa Bairen bitartez egindako proposamenaren ondorioz, fusilatuak omentzea adostu zuen.

Presidentea Mirentxu Agirre, 1936an fusilatutako Fortunato Agirre Lizarrako alkate jeltzalearen alaba, da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Nafarroako fusilatu, eraildako eta desagertuen senitartekoen elkartea. *Quiénes somos.* .
2. ↑   Elizondo, Edurne.  (2003-09-14). «Memoria historikoa berreskuratzeko lanaren mamitzea da ekimen hau» *Berria*.[*Betiko hautsitako esteka*]
3. ↑   Nafarroako Parlamentua. *Adierazpena.* .
4. ↑   «Esperanza sin olvido. "El espíritu de los fusilados desaparecidos está aquí"» *Diario de Noticias* 2008-5-9.

Kanpo estekak
-------------

* Elkartearen webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q8207056

 |

* Wd Datuak: Q8207056
**Nafarroako Kontseilua** Nafarroako Foru Erkidegoaren organo aholku-emaile gorena da. Bere helburua Nafarroako Gobernuari aholkuak ematea eta Espainiako 1978ko konstituzioa, Foru Hobekuntza eta beste legeen betetzeaz eta gordetzeaz arduratzea da

1999an sortua, Nafarroako Gobernuko lehendakariak izendatutako zazpi kidek osatuko dute Kontseilua; nafartasun politikoa eta gaitasun eta ospe aitortua duten legelarien artean hautatuko dira: bost Nafarroako Parlamentuak proposatuko ditu, bere kideen gehiengo osoarekin hautatu ondoren; gainerako biak Nafarroako Gobernuak proposatuko ditu. Nafarroako Kontseiluko kideak sei urteko eperako izendatuko dira eta berriro hautatuak izaten ahalko dira.

Osaketa
-------

Nafarroako Kontseilua| Kargua | Izenak |
| --- | --- |
| Kontseiluburua | Enrique Rubio Torrano |
| Idazkaria | José Antonio Errazkin Lizarraga |
| Kontseilukideak | * Alfredo Irujo Andueza
* Jose Iruretagoiena Aldatz
* Julio Muerza Espartza
* Eugenio Simón Acosta
* Alfonso Zuatzu Moneo
 |

Erreferentziak
--------------

1. 1 2    *8/1999 Foru Legea, martxoaren 16koa, Nafarroako Kontseiluari buruzkoa.*  in: *Nafarroako Aldizkari Ofiziala*..
2. ↑   Nafarroako Kontseilua. *Composición del Consejo de Navarra.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3754716

 |

* Wd Datuak: Q3754716
*Odin eta bere anaiak mundua sortzen*, Lorenz Frølichen grabatu batean.
*The Creation* (c. 1896–1902) James Tissot margolariaren lana.
**Munduaren sorrera** munduaren agerpena azaltzeko historia mitikoak eta erlijiosoak dira. Mito hauek unibertsoa, Lurra, bizitza eta lehen gizakia nola agertu ziren kontatzen dute. Normalean, lehen gizakiaren agerpena jainko baten edo batzuen borondateaz gertatu zen. Erlijio eta kultura bakoitzak bere kondaira propioa du. Kultura batzuetan kronologikoki une hori markatzen saiatu dira. Sorkuntza mitoek berebiziko garrantzia dute mundua baloratzeko, gizakiak unibertsoan orientatzeko eta bizitzako eta kulturako oinarrizko ereduak izateko.

Munduaren sorrera Biblian
-------------------------

Unibertsoaren, munduaren eta gizakiaren sorrera kontatzen da 7 egunetan zehar, argia, gaua eta eguna lehenengo egunean , goiko eta beheko urak, itsasoa eta lehorra bigarrenean, landareak eta zuhaitzak hirugarrenean, argizagiak laugarrenean, itsasoko animaliak eta hegaztiak bosgarren egunean, animaliak eta gizona (*adam* hebreeraz) eta emakumea azkenik seigarren egunean. Nabarmena da hebreerazko *tohu wabohu* edo hasierako kaos horretatik unibertsoa eta mundua bereizketaz (ura eta lehorra, esaterako) sortzen dela: beraz, sorrera ordenarako lana ere badela baiezta daiteke. Dena den, *Biblia*ko beste zenbait liburutan Jainkoak unibertsoa ezerezetik sortu zuela baieztatzen da (2 Makabearrak 7,28). Zazpigarren egunean bere lana amaitutzat eman eta sakratu izendatzen du Jainkoak. Bere lanaren gailurra gizakia izanik, gizakia leku berezian jartzen dela geratzen da agerian, beste animaliak *menderatuz*. Nabarmentzekoa da ilargia eta eguzkia ez direla espreski aipatzen, orduan jainkotzat hartzen ziren izenak zirelako, Jainko bakarraren ideia nagusituz horrela. Kontakizun osoan zehar, nabaria da erritmoa: «*Jainkoak esan zuen*» 10 aldiz agertzen da, «*Eta hala izan zen*» eta «*Eta Jainkoak ona zela ikusi zuen*» esaldiak 7 aldiz agertzen dira. Perfekzioa islatzen duen 7 zenbakia behin eta berriz agertzen da kontakizunean. Testu hau K. a. VI. mendean osatu zela uste da, Babiloniako herbestean eta apaizen eskutik (P iturria). Babiloniako mitoen arrastoa nabarmena da, hasierako itsaso edo ur-nahasketa aipatzen duen *Enuma Elish* izenekoa esaterako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Womack, Mari (2005). *Symbols and Meaning: A Concise Introduction*. AltaMira Press. ISBN 978-0-7591-0322-1.
2. ↑  Argizagiak laugarren egunean sortzen badira ere.

Ikus, gainera
-------------

* Biziaren jatorria
* Elohim
* *Enuma Elish*
* Eguzki sistemaren sorrera eta garapena
* RNA mundua
* HAPzko munduaren hipotesia
* Hasiera (Biblia)
* Panspermia
* Big Bang

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q215304
* Commonscat Multimedia: Creation

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11931807b (data)
* GND: 4053163-6
* LCCN: sh85033823
* NKC: ph126171
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q215304
* Commonscat Multimedia: Creation
**2012-2013 denboraldia** arrakastatsua izan zen Real Sociedad talderako. Laugarren postuan amaitu zen Ligan, eta horrek eman zion pasabidea hurrengo denboraldian Champions Leaguen jokatzeko.

Jokalari nagusien artean Bravo, i. Martínez, X. Prieto, Vela, Griezmann eta Agirretxe zeuden. Philippe Montanier izan zen entrenatzailea, eta presidentea Jokin Aperribay.

Jokalariak
----------

### Atezainak

* Claudio Bravo (31 partida, 0 gol).
* Eñaut Zubikarai (7 partida, 0 gol)

### Atzelariak

* Alberto de la Bella (36 partida, 3 gol).
* Iñigo Martinez (34 partida, 4 gol).
* Mikel Gonzalez (34 partida, 2 gol).
* Carlos Martínez (29 partida, gol 1).
* Daniel Estrada (19 partida, 0 gol).
* Ion Ansotegi (7 partida, 0 gol).

### Erdilariak

* Xabi Prieto (35 partida, 9 gol).
* Asier Illarramendi (32 partida, 0 gol).
* Gonzalo Castro "Chori" (31 partida, 6 gol).
* Markel Bergara (28 partida, 0 gol).
* Rubén Pardo (25 partida, 0 gol).
* David Zurutuza (21 partida, 2 gol).
* Gorka Elustondo (8 partida, gol 1).
* Javier Ros (6 partida, 0 gol).

### Aurrelariak

* Carlos Vela (35 partida, 14 gol).
* Antoine Griezmann (34 partida, 10 gol).
* Imanol Agirretxe (34 partida, 14 gol).
* Diego Ifrán (26 partida, 2 gol).

Liga
----

Laugarren postuan amaitu zen Ligan talde txuri-urdina, 66 punturekin. 38 partida jokatuta, 18 irabazita, 12 berdinduta eta 8 galduta. Aldeko 70 golekin, eta aurkako 49.

### Sailkapena

1. FC Barcelona: 100.

2. Real Madril: 85.

3. Atletico Madril: 76.

4. **Erreala**: 66.

5. Valencia Club de Fútbol: 65.

6. Malaga CF: 57.

7. Real Betis Balompié: 56.

8. Rayo Vallecano: 53.

9. Sevilla Fútbol Club: 50.

10. Getafe Club de Fútbol: 47.

11. Levante Unión Deportiva: 46.

12. Athletic: 45.

13. RCD Espanyol: 44.

14. Real Valladolid: 43.

15. Granada Club de Fútbol: 42.

16. Osasuna futbol kluba: 39.

17. Celta de Vigo: 37.

18. Real Mallorca: 36.

19. Deportivo La Coruña: 35.

20. Real Zaragoza: 34.

### Emaitzak

Kopa
----

### Hamaseienak

* 2012/10/31: Cordoba CF 2 - **Erreala** 0.
* 2012/12/12: **Erreala** 2 - Cordoba CF 2.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  "Zubietaren garaipen ziurra".

Ikus, gainera
-------------

* Espainiako futbol ligako lehen mailako 2012/2013ko denboraldia

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Squad of Real Sociedad 2012-13.
**Iwaki** (japonieraz: 青森市, *Iwaki-shi*?)
 Japoniako Tōhoku eskualdean dagoen Fukushima prefeturako hiri handiena da baina ez da hiriburua. 2014ko erroldaren arabera 326.303 biztanle ditu.

Historia
--------

708an asentamendu bat sortu zuten iparraldeko Emishi herrialdearen balizko inbasioari aurre egiteko. XI mendean Iwaki leinuak populatu zuen lurraldea.

1532an Kidogawako borroka izan zen bertan eta 1600an Sekigaharako Gudua galdu ondoren Tokugawa Ieyasuk Iwaki leinua kanporatu eta Torii Tadamasa ezarri zuen agintean. 1603n Iwakitaira gaztelua eraikitzen hasi zen. Hurrengo urteetan ordea hainbat domeinutan banatua izan zen, Kobuta (1622), Izumi (1634), Tanagura (1634) eta Yunagaya (1670).

1871ean han sistema deuseztu eta 1876an Fukushima prefeturaren barnean ezarri zuten Iwaki. 1897an Honshu uharteko ikatz meategi handiena eta Tokiotik gertuen zegoena ustiatzen hastearekin batera Iwaki hiri industriala bihurtu zen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren ordea ikatza agortu egin zen.

Gaur egungo udalerria 1966an eratu zen hamalau herrik bat egiterakoan eta Taira herrian ezarri zuten udaletxea.

Geografia
---------

Tōhoku eskualdearen hegoaldean kokaturik dago, Ibaraki prefeturarekin mugan. Prefeturako hiri handiena da azaleraz eta biztanleriaz, eta udalerriak 60 kilometrotako kosta lerroa dauka. Kuroshio eta Oyashio itsaslasterren arteko talkari esker arrantza oso aberatsa da. Ekialdean Ozeano Barea dauka eta mendebaldean mendi eta basoak.

Ekonomia
--------

Tōhoku eskualde osoan dagoen hiri industrial garrantzitsuena da. Manufakturak, zurgintza eta industria kimikoak dira nagusi. Nekazaritza eta arrantzak ere pisu handia du hiriaren ekonomian.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Shiramizu Amidadō tenplua.Shiramizu Amidadō tenplua.
* Onahama kaialdea.Onahama kaialdea.
* Spa Resort Hawaiians.Spa Resort Hawaiians.
* Aquamarine Fukushima akuariuma.*Aquamarine Fukushima* akuariuma.
* Iwaki marine dorrea.Iwaki marine dorrea.
* Hondartzak.Hondartzak.

Hiri senidetuak
---------------

* Fushun (Txina) (1982)
* Townsville (Australia) (1991)

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)** Iwaki hiriko webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q274384
* Commonscat Multimedia: Iwaki, Fukushima

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137214609
* GND: 7565715-6
* NDL: 00285040
* CiNii: DA01722554
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 4196695
* TGN: 7004817

 |

* Wd Datuak: Q274384
* Commonscat Multimedia: Iwaki, Fukushima
**Ireland's Call** (euskaraz: *Irlandaren Deia*) ereserki eran erabilitako irlandar abestia da, batez ere Irlandako Errugbi Selekzio Nazionalaren partidetan, bai eta gainontzeko Irlandaren Uharte osokoak mantentzeko. Bada denbora bat beste zenbait kiroletan ere erabiltzen dela, adibidez Hockey eta Cricket kiroletan.

Sorrera
-------

1995ean Irlandako Errugbi Federakundeak luzaturiko eskeintza baten ondorioz Phil Coulter musikariak abestia konposatu eta hitzak idatzi zituen. Helburua Ipar Irlandako irlandar unionistak Irlandako Errepublikaren ereserkia den eta Irlandar errepublikanismoaren guztiz lotua dagoen *Amhrán na bhFiann* (*Gudariaren Abestia*) abestiarekin sumindu ez zitezen ekidin eta pentsamolde ezberdinetako irlandar guztiak batuko zituen kirol ereserki bat sortzea izan zen, ereserki horren hitzek Irlandako Independentzia Gerran Irlandako Errepublika aske eta independiente baten alde borrokatu zuten Irlandar Errepublikar Armadako gudarien goraipamen argia egiten baidute, aldiz, *Ireland's Call* kirol ereserkiak ahal den hitz neutralenak erabili eta irlandarren arteko batasuna goraipatzen du.

Erabilera
---------

Irlandako errugbi taldeak Uhartearen bi zati bananduak berbatzen ditu: Ipar Irlanda eta Irlandako Errepublika. Partidak Dublinen ospatzen direnean bi ereserkiak batera entzuten dira: *Amhrán na bhFiann* (*Gudariaren Abestia*, Irlandako Errepublikako ereserkia ofiziala) eta *Ireland's Call* (*Irlandaren Deia*). Atzerrian partida ospatu aurretik Ireland's Call abestia bakarrik jartzen da.

Hitzak
------

|  |  |
| --- | --- |
| Ingeleraz
Come the day and come the hour
Come the power and the glory
We have come to answer
Our Country's call
From the four proud provinces of Ireland
Ireland, Ireland
Together standing tall
Shoulder to shoulder
We'll answer Ireland's call
Ireland, Ireland
Together standing tall
Shoulder to shoulder
We'll answer Ireland's call | Euskaraz
Eguna eta ordua iritsi dira,
Boterea eta loria iritsi dira.
Gure Herrialdearen deia
Erantzutera etorri gara
Irlandako lau probintzia harroetatik
Irlanda, Irlanda,
Elkarrekin tente,
Horpoz-horpo,
Irlandaren deiari erantzungo diogu.
Irlanda, Irlanda,
Elkarrekin tente,
Horpoz-horpo,
Irlandaren deiari erantzungo diogu. |

Ikus gainera
------------

* Amhrán na bhFiann

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Irlandako Ataria** |

* Ireland's Call abestia errugbiko Sei Nazioen Torneoko partida batean **(Ingelesez)**
* Ireland's Call ereserkia entzungai. Youtube.com **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1419910

 |

* Wd Datuak: Q1419910
**Iredell konderria** (ingelesez: *Iredell County*) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Statesville da. 2010eko zentsuaren arabera 159.437 biztanle zituen, Iredell kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Iredell konderriak 1.545,97 kilometro koadro ditu. Horietatik 59,75 ura dira. Beste 1.486,22 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 103,13 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 159.437 pertsonetatik 134.951 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 10.844 dira. 18.748 beltzak edo afroamerikarrak. 416 amerikar natiboak ziren eta 36 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2.899 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 178 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.209 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502875
* Commonscat Multimedia: Iredell County, North Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 145353461
* LCCN: n79021387
* NARA: 10039530
* **Lekuak**
* OSM: 2528711
* TGN: 2001507

 |

* Wd Datuak: Q502875
* Commonscat Multimedia: Iredell County, North Carolina
**Irene Adler**, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak sortutako Sherlock Holmes detektibearen kontakizunetako fikziozko pertsonaia bat da. Edertasun eta adimen aparteko emakumea da, gizonak nahieran manipulatzeko adina, nolabaiteko femme fatale rola betetzen duela esan daiteke, gainera izaera kementsu eta buruargia ere badauzka.

1858an New Jersey hirian jaiotako estatubatuar aktore eta opera abeslaria da. Sherlocktar kanonaren lehenbiziko *Eskandalua Bohemian* kontakizun laburrean *"Irene zena"* bezala aipatzen da, Watson doktoreak kontakizun hori idaztean jada hila dela ulertzera emanez.

Sherlock Holmes engainatu, aho bete hortz utzi eta garaitzea lortu duen emakume bakarra, horregatik Holmesek ikaragarrizko miresmena dio:

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1779558
* Commonscat Multimedia: Irene Adler

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 164748451
* ISNI: 0000 0001 1293 1353
* LCCN: no2013098809
* SUDOC: 225627922

 |

* Wd Datuak: Q1779558
* Commonscat Multimedia: Irene Adler


> 
> Eta honela Bohemiako Erresumari eragingo liokeen eskandalu handi bat ekiditea lortu zen, eta emakume baten buruargitasunak Sherlock Holmesen plan perfektuenak garaitu zituen. Berak emakumeen adimenari buruzko txantxak egin ohi zituen, baina azkenaldian ez diot halakorik entzun. Eta Irene Adlerrez mintzatu edo bere argazkia aipatzen duenean, *"Emakumea"* ohorezko tituluaz da.
> 
> 
> 

— Watson doktorea, *Eskandalua Bohemian*, *Sherlock Holmesen Abenturak*