**Zhou Xuan** (txinera sinplifikatuz: 周璇; pinyinez: *Zhōu Xuán*), **Su Pu** jaioa (txinera tradizionalez: 蘇璞; txinera sinplifikatuz: 苏璞; pinyinez: *Sū pú*; Changzhou, 1920ko abuztuaren 1a – Shanghai, 1957ko irailaren 22a), abeslari eta aktore txinatarra zen. 1940ko hamarkadan, Txinako Zazpi Izar Handi Abeslarietako bat bilakatu zen, "Urrezko ahotsa" bezala ezaguna. 200 abesti baino gehiago grabatu zituen eta 40 film baino gehiago grabatu zituen.

Segur aski, ikuskizunen munduko zazpi artistarik ezagunena izan zen, 1953ra arte zinema konkurrentean egin zuen bezala.

Biografia
---------

Zhou Su Pu (苏 璞) gisa jaio zen, baina bere guraso legitimoetatik banandu egin zuten adin goiztiarrean eta adopziozko gurasoek hazi zuten. Bizitza osoa guraso biologikoen bila eman zuen, baina familia ez zen inoiz finkatu bera hil eta gerora arte. Bere familiari buruzko ikerketa baten arabera, opioarekiko mendekotasuna zuen ahaide batek 3 urte zituela beste hiri batera eraman zuen eta Wang abizendun familia bati saldu zion eta familia honek Wang Xiaohong izendatu zuen. Geroago, Zhou abizena zuen familia batek hartu zuen, eta Zhou Xiaohong izena jarri zion. 13 urte zituela, Zhou Xuan izena hartu zuen bere izen artistikoa bezala, "Xuan" (璇), zeinak txineraz jade ederra esan nahi duen.

### Ezkontza eta erromantzea

Zhou Xuan eta Yan Hua (1938)
1936ko udazkenean, Zhou Xuan eta Yan Hua konpositoreak ezkontza konpromiso ofiziala hartu zuten. 1938ko uztailaren 10ean ezkondu ziren Zhou Xuan eta Yan Hua Peipingeko Spring Garden Hotelean. Zhou Xuan eta Yan Hua senar-emazteek hiru urte besterik ez zuten iraun elkarrekin.

Eskandalua zela eta, bi aldeek susmo txarra hartu zioten elkarri. Hainbat borrokaren ondoren, Zhou Xuanek etxetik ihes ere egin zuen. 1941ean, Zhou Xuan eta Yan Hua dibortziatu egin ziren.

Yan Huagandik banandu ondoren, Zhou Xuan ez zen berriro ezkondu. Zhou Xuanen bigarren harreman publikoa Shi Huirekin izan zen, baina handik gutxira bereizi ziren. Hirugarren harreman publikoa Zhu Huaide zeta-merkatariarekin elkartzea izan zen. Esaera batek dio Zhu Huaidek Zhou Xuan engainatu egin zuela hitz gozoekin, eta Zhou Xuanen eta haren jabetzaren zati baten eta haren sentimenduak zapuztu zituela. 1950ean, Zhou Xuan Shanghaira haurdun itzuli ondoren, adierazpen bat egin zuen egunkarian Zhu Huaiderekin zuen bizikidetza harremana hausten zuela iragarriz; urte amaieran, Zhou Xuanen seme zaharrena jaio zen, Zhou Min. Zhou Xuanen laugarren maitale publikoa Tang Di izan zen. 1952ko maiatzean, Zhou Xuanek Tang Di arte-irakaslearekin ezkontzea pentsatu zuen, baina Jing'an Barrutiko Herri Auzitegiak Tang Di-rihiru urteko kartzela-zigorra ezarri zion iruzuragatik eta sedukzioagatik; Zhou Xuanen bigarren semea, Zhou Wei, urte berean jaio zen.

Eritasuna eta heriotza
----------------------

Txinako Errepublikako Japoniako Erasoaren aurkako Erresistentzia Gerraren ondoren, Hong Kong britainiarraren eta Shanghairen artean ibili zen Zhou Xuan, besteak beste, Sauvignon Blanc", "Bakoitzak bere indarguneak ditu", "Ez bota errua gazteei" eta "Qing jauregiko historia sekretua" filmatzeko. 1950ean, Shanghaira, Txinako Herri Errepublikara, joan zen "Bakearen usoa" filmaren filmazioan parte hartzera, baina gelditu egin behar izan zuen gaixotasun baten ondorioz. 1951ko udan, Zhou Xuanek buruko gaixotasuna izan zuen "Bakearen usoa" filma filmatzen ari zela, eta Shanghaiko Hongqiao erietxera bidali zuten. 1957ko ekainaren 18an, Zhou Xuan sendatu egin zen eta ospitalean alta emateko prest zegoen, baina uztailaren 19an meningitis akutua izan zuen, eta ez zen eraginkorra izan aplikatu zitzaion tratamendua.1957ko irailaren 22ko 8:55ean hil zen, Shangaiko Medikuntza Fakultateko Lehen Ospitale Afiliatuan (orain Huashan Ospitalea, Fudan Unibertsitateko afiliatua), 37 urte zituela.

Ibilbidea
---------

1930ean eskuz koloreztatutako argazkia.
1932an, Zhou Li Jinhui de la Bright Moon Song and Dance Troupe-ko kide gisa hasi zen. 12 urte zituela, bigarren saria irabazi zuen Shangaiko kantu-lehiaketa batean, eta "Urrezko ahotsa" ezizena jaso zioten (金嗓子), esfortzurik gabeko melodagengatik. 

Zhouk 1935ean hasi zuen bere karrera zinematografikoa, eta 1937an iritsi zen, Yuan Muzhi zuzendariak Street Angelen neska abeslari gisa aukeratu zuenean. Zhou berehala bihurtu zen gramofonoaren garaiko kantari ezagun eta komertzializatuena, hil zen arte, bere filmetako doinu ezagun asko kantatuz.

1946 eta 1950 artean, sarritan, Hong Kong izan zen "All-Consuming" (Love) filmatzeko, hala nola "All-Consuming" (Olan), "Hwai" (Lixu Ying), "Dolores de la Ciudad", "Raing (Bow)" filmatzeko, "Sonua". 1949. urtean "Shanghai Nights" aurkeztu ondoren (irakaslea), Shanghaira itzuli zen.

1946 eta 1950 artean, sarritan, izan zen Hong Kongen "All-Consuming Love" (長相思), "Hua wai liu ying" (花外流鶯), *Hiri debekatuaren mina* eta "Rainbow Song" (彩虹曲) filmatzen. 1959an "Shanghai Nights" (夜上海) aurkeztu ondoren. Zhou Shanghaira itzuli zen. Hurrengo urteak erakunde psikiatrikoetan sartzen eta haietatik irteten eman zituen, nerbio-krisi ugari izan zituelako. Urteetan zehar, Zhouk bizitza korapilatsu eta tristea izan zuen, ezkontza hutseginak, seme-alaba ez-legitimoek eta bere buruaz beste egiteko saiakerek markatua. Zhouren lehen senarra Yan Hua konpositorea izan zen (嚴華, 1912-1992), eta harekin abestiak idatzi eta batzuetan interpretatu zituen.

Guztira 43 film egin zituen arren, 1937koa izan zen bere emanaldirik ezagunena, *Kaleko aingerua.* Bi gai musikal zituen: "*Lau urtaroetako kanta*" (四季歌) eta "*abeslari ibiltaria*", arrakasta handia izan zuena.

Zhou Xuanen beste abesti ezagun batzuk "Noiz itzuliko zara?" dira. ", "Ghai Nights" (izen bereko filmeko abesti nagusia), "Yellow Leaves Dancing in the Autumn wind" (黃葉舞秋風), "Eternal Smile" (永遠的微笑), "Ehun loreen abestia" (百花歌), "Aholkua" (叮嚀), "Non aurki daiteka arima bikia?" (知音何處尋), eta "Betel intxaurrak biltzen l" (採檳榔).

Horrez gain, "Urrezko Ahotsa" (金 嗓子) izenez ere ezagutu zuten, eta Zhou izena ere eman zioten bere talentua goraipatzeko; ondoren, Shangaiko kantu-lehiaketa batean parte hartu zuen, eta bigarren postuan geratu zen. Zhou berehala bihurtu zen gramofonoaren garaiko kantari ezagun eta komertzialen, hil zen egunera arte. Kanta ezagun asko kantatu zituen, filmetan soinu-banda gisa jotzeko. Bere ahotsak, batez ere, milioika txinatarren bihotzak konkistatu zituen bere garaian

Heriotza eta ondorengoaj
------------------------

1957an Shangain hil zen, 39 urte zituela, asilo mental batean, mugimendu antieskuindar batean. Nerbioen erasoaren ondoren entzefalitisa izan zitekeen heriotzaren arrazoia. Zhou Xuanek, aita ezberdinen bi seme utzi zituen, Zhou Wenek eta Zhou Weik.

Zhou Wenen biografiaren arabera, seme gazteena, Zhou Wei, Tangen semea zen (唐 棣)); Wen Zhouren aita, berriz, ezezaguna. Zhou Wei Toronton (Kanada) bizi da gaur egun, amari omenaldiak egiten dizkio, batzuetan, TTC metroan. Bada, berak hainbat musika-proiektutan parte hartu du. Flautista famatu gisa ezagutzen da. Bi alaba ditu, biak musikariak. Bietako nagusiena, Zhou Xiaoxuan, musika klasikoko pianista da, Concordia Unibertsitatean graduatu zen eta gaur egun Pekinen bizi da.

Filmografia
-----------

* 狂歡之夜 (1935)
* Street Angel (馬路天使, 1937)
* 西廂記 (1940)
* 孟麗君 (1940)
* Dream of the Red Chamber 红楼梦 (1944)
* Night Inn 夜店 (1947)
* 長相思 (1947)
* 清宮秘史 (1948)
* 花外流鶯 (1948)
* 歌女之歌 (1948)
* 莫負青春 (1949)
* 花街 (1950)

Iruditegia
----------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «30s->50s Shanghai music scene & the Hong Kong Hollywood styles (-with…» *archive.ph* 2013-09-13 (Noiz kontsultatua: 2022-07-12).
2. ↑    *The international film musical.*  2012 ISBN 978-0-7486-3478-1. PMC 815281400. (Noiz kontsultatua: 2022-07-12).
3. ↑   **(Ingelesez)** «Zhou Xuan 周璇» *Chinese Film Classics* 2021-04-26 (Noiz kontsultatua: 2022-07-12).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1207860
* Commonscat Multimedia: Zhou Xuan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 55527921
* ISNI: 0000 0000 6654 7667
* BNF: 15012003k (data)
* GND: 135376629
* LCCN: n83158822
* NLA: 36621189
* CiNii: DA14476574
* SUDOC: 081322445
* Open Library: OL6169527A

 |

* Wd Datuak: Q1207860
* Commonscat Multimedia: Zhou Xuan