**José Manuel Caballero Bonald** (Jerez de la Frontera, Cádiz, Espainia, 1926ko azaroaren 11 - Madril, 2021eko maiatzaren 9a) gaztelaniazko poeta, nobelista eta saiakera-idazlea izan zen. 2012an Miguel de Cervantes saria jaso zuen.

Bizitza eta lanak
-----------------

Caballero Bonald literaturgintza eta irakaskuntza elkarri uztartuta ibili izan zen. Kolonbia, Frantzia eta beste hainbat herrialdetako unibertsitateetan literatura-irakasle izan zen, eta hainbat sari jaso zituen poesiaren eta eleberriaren arloan (Poesiako Boscán saria, *Biblioteca Breve* izenekoa, eta hiru bider Espainiako Kritikaren Saria).

1948an hasi zuen bere ibilbide poetikoa, *Poesías* (*Poesiak*) obrarekin. 1952an plazaratu zuen lehen poema-liburua, *Las adivinaciones* (*Asmakizunak*). Horren segidan etorri ziren *Memorias de poco tiempo* (1954, *Denbora gutxiren oroimena*); *Anteo* (1956); *Las horas muertas* (1959, *Ordu hilak*); eta *Pliegos de cordel* (1963, *Lokarridun orriak*). *Vivir para contarlo* (1969, *Ezagutarazteko bizi*) liburuan bildu zituen aurrez aipatutakoak.

Poesia sinbolikoa eta intimista da berea, bere garaiko gizartearekiko adostasunik eza erakusten duena. Hizkera aberatsa darabil, barrokismoa eta herri-hizkuntza bateratzen dituena. 1950eko belaunaldi poetikoko kide da, José Ángel Valente, Ángel González, Jaime Gil de Biedma, Carlos Barral, Claudio Rodríguez eta beste hainbatekin batera. 1984an, *Laberinto de fortuna* (*Zortearen labirintoa*) kaleratu zuen, eta handik urte batzuetara *Diario de Argónida* (1997, *Argonidaren egunkaria*).

Eleberrigintzan hasi zelarik, 1961ean Biblioteca Breve saria eman zioten *Dos días de setiembre* (*Iraileko bi egun*) liburuagatik. Errealismo sozialaren kutsu nabarmena du nobela honek, eta Andaluziako herri batean aberatsen eta nekazari txiroen arteko ezberdintasunak ditu oinarritzat. *Ágata ojo de gato* (1974, *Agata katu-begi*) idatzi zuen ondoren, errealismo magikoaren mugetan dabilena. *Tiempo de guerras perdidas*ek (1995, *Gerra galduen garaia*) kutsu autobiografikoa du, baita *La costumbre de vivir* (2001) lanak ere. *La novela de la memoria* (2010) lanak aurreko biak biltzen ditu ale bakar batean.

Saiakera-libururik ere idatzi izan zuen Caballero Bonaldek, hainbat gairen ingurukoak: *Breviario del vino* (1980, *Ardoaren eskuliburua*); *Narrativa cubana de la revolución* (1968, *Iraultza garaiko Kubako narratiba*); *Luces y sombras del flamenco* (1975, *Flamenkoaren argiak eta itzalak*); *Sevilla en tiempos de Cervantes* (1991, *Sevilla Cervantesen garaian*); *Mar adentro* (2002); *José de Espronceda* (2002); Encuentros con la poesía (2006) eta *Un Madrid literario* (2009).

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑  José Manuel Caballero Bonald, Cervantes saria Eitb.com

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3081177
* Commonscat Multimedia: José Manuel Caballero Bonald

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 76310135
* ISNI: 0000 0001 0916 8481
* BNE: XX828667
* BNF: 11885859d (data)
* CANTIC: a1005621x
* GND: 118869825
* LCCN: n50032541
* NKC: xx0003431
* NLA: 36104327
* Tabakalera ID: 66067
* CiNii: DA0531471X
* SUDOC: 050666452
* BIBSYS: 90529984
* UB: a1254332
* Open Library: OL72738A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 01231/eu\_c\_0015/c0015
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 3689207

 |

* Wd Datuak: Q3081177
* Commonscat Multimedia: José Manuel Caballero Bonald