**Maria Uriarte Artamendi** (Elorrio, Bizkaia, 1965eko ekainaren 7a) bizkaitar irakaslea eta kontalaria da. Urteak egin ditu *Mar de Fueguitos*-ekin elkarlanean, programako kontakizun eta poema gehienei ahotsa eta bizitza jartzen. 2010ean hasi zen *Etxegiroan* proiektuarekin, euskarazko eta gaztelaniazko audio kontaketan egiten.

Ibilbidea
---------

Euskara irakasten du euskal eskola publikoan, eta Etxegiroan (etxegiroan.eus) soinu-teknikaria den Tomas lagunarekin etxean muntatu duen audioliteratura-ekoiztetxea. 

> 
> *«Hitzak garrantzitsuak dira, baina baita nola josi den ere. Hitzak ehundu eta ideiak, istorioak, metaforak, soinuak eramaten dituzte. Hala ere, isiltasuna bezain gustuko ditut. Irakurtzerakoan, isiluneak, etenak ere garrantzitsuak dira. Badakizu zer gertatzen zaidan hitzekin? Erabilera txarrarekin agortzen dira, eta batzuetan aldatu egiten dira, usaina, esentzia eta magia ezagutu gabe. Errespetua, askatasuna… Isildu egiten dira, gezurrak justifikatzen dituzte. Ez dute zentzua galtzen, baizik eta nekatu egiten zaituzte, eta dagoeneko ez duzu ikusten arnasketaren bidez irits dakizukeen guztia»*. Mari Uriarte Artamendi
> 
> 

### *Etxegiroan.com* ataria

Audioliburuen formatua 80ko hamarkadan ospea izan zuten. Ipuin-kontalarien arabera asmatutako formatu hori, hasieran itsuentzat merkaturatua izan bazen ere, gero psikologo eta terapeuta askok gomendatzen dute, besteak beste, lo hartzeko zailtasunak dituzten pertsonentzat.

2010ean hasi ziren Uriarte eta Tomas sasoi horretan berritzailea zen *Etxegiroan* proiektuarekin. Euskaraz eta gaztelaniaz audioliburuen enpresa txiki horren bidez euskarazko literaturako luma garrantzitsuenetako batzuen istorio laburrak kontatzen ditu Uriartek.

Maria Uriartek Tomas Fernando eta Osoitz Elkorobarrutia ditu lagun. Itsuekin lan egin duen María Uriarte hitzez, testuez eta ahotsaz arduratzen da. Musikaria izan den Tomas Fernandok grabazioak girotzeko eta bideratzeko soinua txertatzen eta editatzen jarduten du. Osoitz Elkorobarrutiak, ostera, sarean zintzilikatuta modu argian aurkezten ditu.

Ipuin laburrak, mikroipuinak, poemak, egunkarietatik jasotako hausnarketak, liburu osoak edo horien pasarteak topa daitezke www.etxegiroan. Helduentzat, gazteentzat eta umeentzat prestaturiko lan horiek euskaraz zein gaztelaniaz entzun daitezke. Audio literatura garatzeko plataforma da webgunea, baina bertan dauden grabazioak ez dira testu baten irakurketa soila, espiritu propioa duten lanak baino.

#### Haur zein nagusientzat

Haurrentzako ipuinetan bereziki pertsonaiak lantzen ditu Uriartek eta bakoitzari pertsonalitate bat topatzen dio, gero hortik abiatuta ahotsa ateratzeko. Otsoa, azeria edo esne saltzailea, adibidez, oso pertsonaia ezberdinak dira, eta beraz, bakoitzak bere pertsonalitatea eta horrekin batera ahotsa izango ditu. Nagusientzat diren testuetan, ostera, ez zaio gustatzen larregi dramatizatzea, eta batez ere, egoera lantzen du kasu horietan.

Lanak
-----

*Etxegiroan* audio kontaketan sailkapen hauxe dago eta, besteak beste idazle hauen lanak grabatu ditu euskaraz:: 

* Haur Literatura euskaraz
* Haur Literatura gaztelaniaz
* Literatura euskaraz
* Literatura gaztelaniaz.

#### Emakumezko idazleak

Miren Agur Meabe, Mariasun Landa, Arantza Iturbe, Toti Martinez de Lezea, Maialen Lujanbio, Ixiar Rozas, Itziar Madina, Alfonsina Storni, Alejandra Pizarnik, Gioconda Belli, Charlotte Perkins-Gilman, Sonia González, Inma Errea, Ana Urkiza, Eider Rodriguez, Uxue Apaolaza, Ursula Wölfel, Clarice Lispector, Elisabet Abeyà, Miren Amuriza, Teresa Duran, Natalia Ginzburg, Béatrice Urruspil, Elena O'Callaghan Duch, Meri Torras, Bakarne Atxukarro eta Izaskun Zubialde, Naroa Ogando, Liz Arostegi, Ainara Elizondo, Hilda Perera, Franca Rame, Gloria Sánchez García.

#### Gizonezko idazleak

Joseba Sarrionandia, Bernardo Atxaga, Patxi Zubizarreta, Pako Aristi, Juan Kruz Igerabide, Antton Kazabón, Xabier Mendiguren Elizegi, Harkaitz Cano, Andoni Egaña, Amets Arzallus, Daniel Landart, Augusto Monterroso, Eduardo Galeano, Jesus Maria Olaizola "Txiliku", Manuel Rivas, Gerald Durrell, Oier Guillan, Pello Añorga, Julen Gabiria, Imanol Azkue, Augusto Monterroso, Xabier Olaso, Jon Suarez, Antton Irusta, Gianni Rodari, Mario Benedetti, Aingeru Epaltza, Anjel Lertxundi, Lutxo Egia, Xabier Etxaniz Erle, Joxantonio Ormazabal, Grimm anaiak, Iban Zaldua, Jean Cocteau, Jon Mirande, Sustrai Colina, Jon Maia, Julio Cortázar, Ruben Ruiz, Manuel Lekuona, Vicente Gutiérrez, Guido van Genechten, Juan Luis Mugertza, Luis Pimentel, Arnold Lobel, Heinz Janisch, Aitor Uriarte, Iñaki Aldai, Arnaitz Iriondo, Rodrigo Muñoz,Aritz Mutiozabal.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5   «Etxegiroan.com, liburuak entzuteko ataria» *Argia* (Noiz kontsultatua: 2023-11-20).
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)** gorka, Publicado por.  (2021-03-03). ««Las palabras se agotan por el mal uso y no reconoces su aroma»» *mar de fueguitos* (Noiz kontsultatua: 2023-11-16).
3. 1 2 3    interaktiboa, iametza. «Etxegiroan» *etxegiroan.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-11-16).
4. ↑   «En comparación con mediados de la década de 2000, se ha reducido el número de personas que han manifestado su opinión a un funcionario público, y ha aumentado el de aquellas que creen que su país está gobernado por grupos poderosos en beneficio propio» *dx.doi.org* 2022-03-21 (Noiz kontsultatua: 2023-11-16).
5. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Etxegiroan y sus audiolibros superan todas sus expectativas» *EITB* (Noiz kontsultatua: 2023-11-16).
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Etxegiroan» *Amarauna@eu|||* (Noiz kontsultatua: 2023-11-20).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q123493092

 |

* Wd Datuak: Q123493092