recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alleghany konderria** (ingelesez: *Alleghany County*) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Covington da. 2010eko zentsuaren arabera 16.250 biztanle zituen, Alleghany kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Alleghany konderriak 1.162,26 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,54 ura dira. Beste 1.153,73 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 13,98 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.250 pertsonetatik 15.216 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 176 dira. 751 beltzak edo afroamerikarrak. 25 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 37 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 204 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q488675
* Commonscat Multimedia: Alleghany County, Virginia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125514490
* ISNI: 0000 0004 0390 7505
* LCCN: n82123546
* NARA: 10040080
* **Lekuak**
* OSM: 2532612
* TGN: 2002138

 |

* Wd Datuak: Q488675
* Commonscat Multimedia: Alleghany County, Virginia
**Allegan konderria** (ingelesez: *Allegan County*) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Allegan da. 2010eko zentsuaren arabera 111.408 biztanle zituen, Allegan kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Allegan konderriak 4.748,19 kilometro koadro ditu. Horietatik 2.610,86 ura dira. Beste 2.137,34 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,46 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 111.408 pertsonetatik 107.399 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 7.454 dira. 1.264 beltzak edo afroamerikarrak. 543 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 620 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 68 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.493 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q133860
* Commonscat Multimedia: Allegan County, Michigan

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 126677442
* LCCN: n81050398
* NARA: 10036768
* **Lekuak**
* OSM: 1907304
* TGN: 1002140

 |

* Wd Datuak: Q133860
* Commonscat Multimedia: Allegan County, Michigan
Coach bat bere ikaslearekin.
Enpresa munduan kontzeptua asko zabaldu da.
**Coaching** (euskaraz: «Entrenamendua») pertsonaren garapenerako bideak eskaintzen dituen praktika da. Irakaslea edo erakusleari *coach* izena ematen zaio. Coach batek bere ikaslea helburu pertsonal edo lanbideko zehatz bat lortzeko bidean jarriko du. Ikasleari *coachee* esaten zaio. Enpresa munduan kontzeptua asko zabaldu da, ekoizpena eta funtzionamendua hobetzeko asmoz.

Definizioa
----------

Coachinga ikasketa prozesu bat da non entrenatzailea pertsona bati edo eta talde bati inspiratzen eta laguntzen saiatzen den. Oso helburu zehatzak ditu. Coach norberaren erritmoa eta egoera kontuan izan behar du. Norberararen ezagutzan eta aldaketarako dituen aukeretan sakontzen lagundu behar du. Bezeroak dituen gaitasun pertsonalak eta profesionalak bere kabuz ateratzeko balio beharko du.

Coaching motak
--------------

Mota asko dira eta, sarritan, sailkapena ez da erraza. Hona hemen arlo ezagunenak:

* Kirol coaching
* Hezkuntza goaching: Ikasleen formazioa hobetzeko.
* Enpresa coaching: Labtegia hobeto funtzionatzeko.
* Aldatzeko coaching: Pertsonalitatearen ezaugarriak hobetzeko.
* Kolaborazio coaching: erakunde handietan langileen arteko kolaborazio grina indartzeko.
* Erlijio coaching
* Lidergo coaching: zuzentzeko eta agintzeko gaitasuna hobetzeko.
* Ontologia coaching: pertsona eta haren ahalmen espiritualak hobetzeko.
* ...

Prozesua
--------

Prozesua bakarka edo, baita ere, taldeka egin daiteke. Egoera bakoitzerako aplikatutako metodoen arau unibertsalik ez badago ere, coaching prozesuaren egitura hau izan daiteke:
1. Hasierako bilera: Une honetan, Coachearen egungo egoera hobeto definituko da garatu nahi duen esparru guztietan, normalean: pertsonalak, profesionalak, finkoak, harremanak, osasuna.
2. Helburuaren ezarpena: Entrenatzaileak eta coacheak helburuak lortu nahi dituzten helburuak zehaztuko dituzte. Normalean, tresna ugari erabiltzen dira, esate baterako, negozioen kudeaketa, psikologia, neurozientzia, norberaren inguruko ausnarketak eta abar.
3. Ekintzak eta emaitzak berrikustea: Azkenean, entrenatzaileak eta coacheak aldizka bilduko dira aurreikusitako zeregina berrikustea eta ikastaroa egokitzeko eta berriro helburu berriak jartzeko.

Zertan lagundu dezaka coach batek?
----------------------------------

Oihana de la Mataren arabera "Coach bat, erraztaile bat da eta honako gaietan lagundu zaitzake:

* Gauzei buruzko perspektiba hobetzen.
* Zure ideiak ordenatzen.
* Erabakiak hartzen.
* Helburuak finkatzen.
* Zure esku dauden gauzetan zentratzen.
* Akzio planak aurrera eramaten.
* Gaitasunak garatzen".

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1104185
* Commonscat Multimedia: Coaching

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2003005186
* NDL: 01008288
* NKC: ph335997
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1104185
* Commonscat Multimedia: Coaching
**Colin Gerald Dryden Thubron** (Londres, Ingalaterra, 1939ko ekainaren 14a -) britainiar eleberrigile eta idazlea da; John Dryden poetaren ondorengoa.

Biografia
---------

Editore-lana utzi zuen bidaiatzeko eta idazteko aukera izatearren. Lehenengo liburuak Sortalde Hurbilari buruzkoak dira, Damasko, Libano eta Jerusalemi buruzkoak, batez ere. Egungo bidaia-liburuen idazle onenetakotzat jotzen da.

Brezhneven gobernuaren azkeneko urteetan, Errusiako mendebaldea esploratu zuen autoz. Bidaia hartan ikusi eta entzundakotik *Among the Russians* (1983, *Errusiarren artean*) idatzi zuen.

Txinako eskualde urrunenetako bateraino eraman zuen bidaia luze akigarri baten ondoren, *Behind the Wall: A Journey through China* (1987, *Harresiaz bestalde: bidaia Txinan barrena*) idatzi zuen, ekonomia- eta politika-egoera asaldatu batean kokatutako txinatarren eguneroko bizimoduari buruzko kontakizunez osatua. Ikuspegi beretik idatzi zuen *The Lost Heart of Asia* (1994, *Asiako bihotz galdua*), Asiako erdialdeko errepubliketako egoera aztergai harturik.

Idatzi dituen eleberriak ere goraipatuak izan dira, batez ere, bi hauek: *A Cruel Madness* (1984, *Zoramen ankerra*), zahar etxe batean sartuta dagoen pertsona baten lekukotasuna, eta *Falling* (1989, *Erorikoa*), maitasun-istorio bat.

Royal Society of Literature literatura-elkarteko lehendakaria da.

Thubronen azken eleberria *To a Mountain in Tibet* da (2011).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** The New York Review of Books

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1108739
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 110937002
* ISNI: 0000 0001 0935 1796
* BNE: XX830252
* BNF: 11926610p (data)
* CANTIC: a10634009
* GND: 118194283
* LCCN: n80005684
* NDL: 00458739
* NKC: jn19990008529
* NLA: 35549448
* CiNii: DA04245509
* SUDOC: 027162796
* BIBSYS: 90211422
* UB: a1118964
* ICCU: CFIV114996
* Open Library: OL433450A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05622/eu\_t\_0923/t0923
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1108739
**Alliance Française** frantsesa eta Frantziako kultura sustatzeko helburua duen erakundea da. Bere zeregin nagusia frantsesa bigarren hizkuntza bezala irakastea da. Aliantzaren egoitza nagusia Parisen dago.

Erakunde hau Parisen 1883ko uztailaren 21ean sortu zuten gizon ospetsu talde batek. Haien artean Jules Verne, Louis Pasteur, Ferdinand Marie Lesseps, Ernest Renan eta Armand Colin zeuden. Dirua aretoak alokatzetik, eskolak eskaintzetik eta Frantziako gobernutik lortzen du.

440.000 ikasle baino gehiago ikasten dute frantsesa erakunde honekin. Aliantzak hizkuntza hau erabiltzeko gaitasuna frogatzen duten agiriak ematen ditu. Maila eta azterketa ugari eskaintzen dira.

Ikus, gainera
-------------

* Goethe Institutua
* Instituto Cervantes

Kanpo estekak
-------------

* **(Frantsesez)****(Ingelesez)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q655810
* Commonscat Multimedia: Alliance Française

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123729629
* ISNI: 0000 0001 2111 7193
* BNF: 11870657r (data)
* GND: 1015524-7
* LCCN: n85013679
* NKC: xx0014665
* NLA: 54339592
* CiNii: DA07499911
* SUDOC: 026462591
* BIBSYS: 90198643
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 13520
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 68795

 |

* Wd Datuak: Q655810
* Commonscat Multimedia: Alliance Française
**Hamilkar III.a** (antzinako grezieraz: ᾿Αμίλκας latinez: *Hamilcar*; Kartago, K.a. IV. mendea-Sirakusa, K.a. 310 edo K.a. 309), Giskonen semea eta Hannon I.a Handiaren biloba. Hamilkar III.a Kartagoko sufete izan zen Agatokles Sirakusakoaren garaian.

Biografia
---------

*Gairi buruz gehiago jakiteko: Eknomo mendiko gudua eta Sirakusako setioa (K.a. 311).*

Kartagoko magistratu gorena aukeratu zuten Hamilkar II.aren (susmatzen da estatu hilketa bat izan zela) desagerpen misteriotsuaren ondoren. Bere aurrekoak Agatoklesekin egin zuen aliantza hautsi eta Afrikako indar erraldoi batekin joan zen Mediterraneoko uhartera, lider siziliota arriskutsuari aurre egiteko. Agrigentoren ondoan lehorreratu zen (kartagotarrekin aliatutako hiria), Hamilkar Giskon Eknomo izenez ezagutzen den muinoan kanpatu zen eta azkenean, Sirakusako armadarekin talka egin zuen.

Emaitza ziurra izan ez zuten bi batailen ondoren, Hamilkarrek Agatokles garaitzea lortu zuen eta Sirakusako Pentapolis setiatzera joan zen, kora konkistatu ondoren. Setio itogarriak bultzatu zion Agatoklesi erabaki ausart bat egitera, armadaren bat inoiz saiatu ez zuena, gatazka Afrikako lurraldera eramatera; horrela Hamilkarren tropen helburu nagusitik aldenduz; Sizilia setiatzea.

Hainbat gorabeheren ondoren, Hamilkar Sirakusako harresietan sartzea lortu zuen, baina bere gerra taldea poliseko biztanleek harrapatu eta preso egin zuten, garai hartan Agatoklesen anaiak gidatuta; Antanderrek. Atzilotu ondoren, burua moztu zioten Sirakusako plaza publikoan.

Bere buruezurra Afrikara bidali zuten eta Agatoklesek Libiako erregeei erakutsi zien Kartagorengan ez sinestera bultzatzeko eta zapaltzaile feniziarraren aurkako askapen borrokan sartzeko.

Oharrak
-------

1. ↑  Kora terminoak polis hiria eta honen lurraldea adierazten du, hiriaren eta lurraldearen oreka polisaren alderdi ezaugarrietako bat dela erakusten du, hiriaren eta landa arteko harreman organikoa azpimarratuz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  SCHUBERT, Rudolf (1976): *Agathoclesen historia* cit. in Consolo Langher, 52 or. 62. zk.
2. ↑  Juniano Justino, XXII 3, 8.
3. ↑  Diodoro Sikulo XIX 106, 3-6
4. ↑  Diodoro Sikulo XIX 110, 3-4,
5. ↑  Juniano Justino, XXII 4, 5; Diodoro Sikulo, XX 4.
6. ↑  Diodoro Sikulo XX 30,31
7. ↑  Diodoro Sikulo XX 33, 1-2

Bibliografia
------------

* Diodoro Sikulo, Biblioteka Historikoa, XIX, XX liburuak.
* Marko Juniano Justino, *Historiarum Philippicarum*, *T. Pompeii Trogi libri XLIV in epitomen redacti*, XXII. liburua.

Ikus, gainera
-------------

* Beste Hamilkar batzuk

Kanpo estekak
-------------

* William Smith (lexicographer)
* Greziako eta Erromako Biografia eta Mitologiako Hiztegia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q11905417

 |

* Wd Datuak: Q11905417
*Artikulu hau egitura-elementuari buruzkoa da; erakundea gaitzat duena beste hau da: «HABE»*
Habe batean sortzen den makurdura indar bat ezartzerakoan.
**Habea** arkitekturaren eraikuntzan erabiltzen den egitura-elementu lineal eta eskuarki horizontala da. Sekzio txikia baldin badu habexka deritzo. Makurdura-esfortzuak ditu nagusi. Laukizuzen formako sekzioa izan ohi du, karga bereziak eusteko T, C edo L forma eduki badezake ere. Materialari dagokionez, tradizionalki zurezkoa izan ohi da, zurak trakzio-esfortzuak ongi jasatzen baititu. Azken hamarkadotan, aldiz, altzairuz edo hormigoiz eraiki ohi dira habeak, azken kasuan altzairuzko biribilez sendotuta.

Ikus, gainera
-------------

* Zutabe
* Habea

Kanpo-estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3705329
* Commonscat Multimedia: Beams

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 11938461q (data)
* GND: 4060568-1
* LCCN: sh85016175
* NKC: ph1043188
* AAT: 300001497

 |

* Wd Datuak: Q3705329
* Commonscat Multimedia: Beams
**Hamilkar II.a Kartagokoa** (antzinako grezieraz: ᾿Αμίλκας latinez: *Hamilcar*; Kartago, K.a. IV. mendea-K.a. 312) Giskonen semea zen, eta Bomilkarraren lehengusua. Kartagoko sufete izan zen Agatoklesen tiraniaren garaian. K.a. 312. urtean, Kartagok ezkutuan epaitu eta heriotzara kondenatu zuen, berak jakin gabe, Agatokles dinastiarekin izandako ustezko konplizitateagatik.

Biografia
---------

K.a. 315. urtean Siziliara bidali zuten. Hamilkar jenerala, Agatoklesen laguna eta Kartagoren traidorea hil ondoren. Sirakusako tiranoari bitan aurre egin zion K.a. 311ean. Urte horretan, Hímeraren pean zegoen Agrigento harrapatu zuen.

Hamilkar II.ak hasieratik jokabide zuhurra izan zuen Timoleon hil ondoren Sirakusan sortutako borroka politiko berrien aurrean, eta hasieran, laguntza eskaini zion Sosistratori, Sirakusako oligarkiaren buruari, Agatoklesekin aurrez aurre zegoena, alderdi demokrataren burua. Geroago, bakea sinatu zuen Azestorides estratega korintoarrarekin, sirakusarrek Pentapoliseko gatazka fratrizida baketzen saiatzeko deitu zutena.

Azkenean, Juniano Justinoren arabera, Agatoklesekin itun bat sinatu zuen, Pentapolisera itzuli nahi baitzuen (Azestoridek bigarren aldiz erbesteratua izan zuelarik) eta kartagotarrari laguntza politiko errentagarria agindu zion bere laguntzaren truke: lagunduko zion. feniziar hiriburuan botere absolutua hartzeko.

Sirakusa setiatu zuen, K.a. 310 eta K.a. 309. urteetan lortutako garaipenen ondoren, baina ez zuen eragotzi Agatokles Afrika iparraldea inbaditzea.

Setioa luzatzen zen bitartean, kartagotarrak deseroso zeuden, eta beren posizioak uzten hasi ziren. Horrela, Antanderrek, Agatoklesen anaiak, afrikarrak garaitu zituen. Hamilkar K.a. 309an harrapatu eta gero, burua moztu zioten. Bere burua garaikur gisa bidali zioten Afrikan zegoen Agatoklesi.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Diodoro Sikulo XIX 5, 1-4.
2. ↑  Marko Juniano Justino: XXII 2, 5-6.

Bibliografia
------------

* HUSS, Werner (1985): *Geschichte der Karthager*, Munich: C.H. Beck, ISBN 9783406306549. {ale}(alemanez)

Ikus, gainera
-------------

* Kartagoko monarkak
* Kartagotarren hedapena Italian
* Siziliar gerrak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q530891

 |

* Wd Datuak: Q530891


  



| Aurrekoa | Kartagoko errege | Ondorengoa |
| --- | --- | --- |
| Hannon IV.a Kartagokoa | K.a. 337-330 | Bomilkar I.a Kartagokoa |
23°08′01″N 82°21′47″W﻿ / ﻿23.1336°N 82.3631°W﻿ / 23.1336; -82.3631

Adiskidetasunaren Ataria, auzoaren sarrera.
**Habanako txinatar auzoa** Habanako Centro Habana auzoan, El Vedado eta Habana Zaharra artean, Latinoamerikako Chinatown zaharrenetariko eta handienetarikoa zen. Garai batean munduko bigarrena bezala onartua izan zen, Ameriketako Estatu Batuetako San Frantzizkokoaren ondoren. Lehenego negozio txinatarrak inguru horretan 1858koak ziren.

Denda txinatarra.

Historia
--------

XIX. mende amaieran, 1874tik, txinatar inmigrazioa zonalde honetan kokatu zen, Dragoien kalean eta Zanja kalea artean. Inguru honetan haien kultura barruan ohikoak bihurtu diren negozioak sortu zituzten: dendak, jatetxeak, ikuztegiak, zapatadendak, tailerrak... Laster Karibeko txinatar kokapen nagusia izan zen. XX. mendearen hasieran auzoaren hamar etxe sailetan 10.000 txinatar inguru bizi zen. Denboraz auzoak komertzio-ganbara zuen, balore-burtsa eta guztiz.

Txinatar hilerria
Kubako Iraultzak, baina, egoera hori aldatu zuen. Laster txinatar askok Estatu Batuetako bidea hartu zuen eta auzoaren izaera txinatarra joan zen desegiten. Halaber, Gobernu Iraultzaileak negozioen nazionalizaioari ekin zion, kalte-ordainik ordaindu gabe. Azkenik, ordurako 250.000 txinatar zirenak, gehienek alde egin zuten.

Txinatar auzo honen beste ezaugarria hilerri propioa duela da. Hau Vedado Berriatik gertu dago, Kristobal Kolonen nekropolitik gertu.

1990. urtetan berriro ere lokalak eta ohiturak berreskuratzen hasi zen. Esaterako, berriro ere Txinatar urteberri-egun ospakizuna berreskuratu zen. Gaur egun jatorri kubatar duen txinatarren komunitatea oso txikia da.

Auzoan denda txiki asko zegoen.

Sarrerako ataria
----------------

Auzoan sartzeko ataria 1999an inauguratu zen. Ataria Txinako Herri Errepublikak finantziatu zuen. Helburu horrekin eraikitzeko materialak Txinatik eraman zituzten. Izenez Adiskidetasunaren Ataria bezala ezaguna da eta Dragoien kalean dago.

Egitura hormigoizkoa da. Hiru hormigoi tona ditu, zabalera 16 metrokoa eta garaiera 12koa. Hormigoia granito grisez estalita dago eta gainean urre kolorezko zeramikazko teila esmaltatuak ditu. Monumentu arkitektoniko hau horrelako Txina kanpoan dagoen handienetarikoa da eta bakarra Latinoamerikan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Informazio turistikoa.
* **(Ingelesez)**:Visit Cub webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18669647
* Commonscat Multimedia: Chinatown, Havana

---

 |

* Wd Datuak: Q18669647
* Commonscat Multimedia: Chinatown, Havana
**Habersham konderria** (ingelesez: *Habersham County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clarkesville da. 2010eko zentsuaren arabera 43.041 biztanle zituen, Habersham kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Habersham konderriak 722,67 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,92 ura dira. Beste 716,75 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,02 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 43.041 pertsonetatik 39.954 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 5.333 dira. 1.412 beltzak edo afroamerikarrak. 81 amerikar natiboak ziren eta 47 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 955 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 34 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 558 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q501096
* Commonscat Multimedia: Habersham County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124352495
* LCCN: n82018405
* NARA: 10039196
* **Lekuak**
* OSM: 452153
* TGN: 2000359

 |

* Wd Datuak: Q501096
* Commonscat Multimedia: Habersham County, Georgia
**Haas F1 Team**, lehenago **Haas Racing Garapenak** (edo **Haas Formula LLC**) bezala ezaguna, 1 Formulako taldea da. Stewart-Haas Racing taldeko jabe berdinarena da. Azken honek NASCAR Sprint Cup Seriesetan parte hartzen du. Gene Haasek berak sortu zuen eta FIAk eta Bernie Ecclestoneek 2014ko apirilean eman zioten baiezkoa. Debuta 2015ean izateko planak bazeuden ere, azkenean 2016ra atzeratu zuten hobeto prestatzeko. *Haas Racing Developments*ek Kannapolis, Ipar Carolinan, dauka egoitza, NASCAR Sprint Cupeko Stewart-Haas Racingekin batera.

2010ean USF1 taldeak egindako saiakera okerraren ostean, eta 1986 denboraldian Haas Lola talde amerikarra desagertu zenetik, lehen talde amerikarra izango zen Haas. Aurretik, 70.hamarkadan, Shadow Racing Cars eta Penske Racing ziren AEBetako errepresentazioa.

Historia
--------

Gene Hass , Haas F1 Teameko lehendakaria.
Haas taldeak Dallara etxe italiarrak diseinatu eta eraikitako txasisa eta Ferrari motorra dauka. Jaguar eta Red Bull Racingeko zuzendari tekniko ohia da zuzendaria; Guenther Steiner.

2015eko irailaren 29an Romain Grosjeanen kontratazioa iragarri zuen taldeak, lehen giradi gisa. 2015eko urriaren 30ean, halaber, bere taldekidea 2015ean Ferrariko proba gidari gisa aritu zen Esteban Gutiérrez izango zela jakin genuen.

### 2016 denboraldia

Haasek arrituta utzi zuen jende asko FIAren "crash test"a gainditzen lehena izan baitzen. Horrela, denboraldiaurreko lehen probetan parte hartzeko gai izan ziren, Bartzelonan. 1986tik lehen 1 Formulako auto amerikarra izango zena otsailaren 21ean aukeztu zuten.

Emaitzak 1 Formulan
-------------------

### Emaitzak 2016an

Lehen lasterketan puntuetan sartzea lortu zuten auto batekin (Romain Grosjean 6.). Hori gutxi ez eta hurrengo lasterketan bostgarren egitea lortu zuen. Laugarrenean ere puntuetan egotea lortu zuten. Hortik aurrera, denboraldi osoan beste behin sartu ziren puntuetan soilik (Romain Grosjean 7.)

Ikus gainera
------------

* Stewart-Haas Racing
* Team Haas (AEB) Ltd.
* Shadow Racing Cars
* Penske Racing
* USF1

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑  «FIA WMSC statement, Marrakech, 2014-4-11»
3. ↑  «FIA WMSC statement, Marrakech, 11 April 2014»
4. ↑  Noble, Jonathan (2014-4-6)
5. ↑  Doolittle, Dave (2014-4-13)
6. ↑  Beer, Matt (2010-6-24)
7. ↑  Gluck, Jeff (2014-4-14)
8. ↑  «Ferrari anuncia que suministrará sus motores al Haas F1 Team»
9. ↑  García, Miguel Ángel (2015-9-30)
10. ↑  «El mexicano Estéban Gutiérrez, piloto de Haas F1»
11. ↑  Baldwin, Alan (2016-1-8)
12. ↑  «Haas presentó a su primer monoplaza»

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16300222
* Commonscat Multimedia: Haas F1 Team

---

 |

* Wd Datuak: Q16300222
* Commonscat Multimedia: Haas F1 Team
**Aloesi Nakoci** (Fiji, 1991ko abuztuaren 18a), zazpiko errugbi-jokalari fijiarra da. Emakumeen txapelketan, parte hartu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

Olinpiar Jokoak
---------------

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Ajinomoto Stadium (japonieraz (味の素スタジアム, *Ajinomoto Sutajiamu*), Tokio Stadium ere izendatua), Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Fijiko taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen (urrezkoa) eta Frantziako taldearen  (brontzezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatuko dute Fijiko taldea: Lavena Cavuru, Raijieli Daveua, Sesenieli Donu, Laisana Likuceva, Rusila Nagasau, Ana Naimasi, Alowesi Nakoci, Roela Radiniyavuni, Viniana Riwai, Tokasa Seniyasi, Vasiti Solikoviti eta Reapi Ulunisau-k.

Emaitzak
--------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua 
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 03 !3. postua, brontzezko domina | Zazpiko-errugbiaemakumeak. |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Aloesi Nakoci» *Olympedia*.
2. ↑   «Rugby Sevens - Canada vs Fiji - Pool B Results» *Tokyo 2020*.
3. ↑  «Aloesi Nakoci» *olympedia.org* 2022-02-27an. begiratua**(Ingelesez)**
4. ↑  «Aloesi Nakoci»[*Betiko hautsitako esteka*] Olympics.com 2022-02-27an begiratua **(Gaztelaniaz)**
5. ↑  "Zazpiko-errugbia, emakumeak, emaitzak 2020" olympedia.org **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107721858

 |

* Wd Datuak: Q107721858
**Hapax** edo **hapax legomenon** hizkuntzalaritzan eta lexikografian erabiltzen den terminoa da, greziera klasikotik datorrena: 'απαξ (λεγόμενον), hapax (legomenon), "behin baino ez (zen esan)". Corpus batean behin baino agertzen ez den hitz, hitz-forma edo adierazpidea da. Askotan, hapaxa idazkera akatsa baino ez da, baina hizkuntza aspaldikoa bada edo hila bada, zaila da behin bakarrik agertzen den forma hori zuzena den edo ez jakitea. Maiz ez da posible jakitea zein esanahi zuen, testuinguruak asko laguntzen ez badu behintzat. Gutxitan agertzen diren hitzek ere izen bereziak dituzte, nahiz hauek gaur egun nekez erabiltzen diren, euskaraz behintzat: *dis legomenon* (birritan dokumentatu diren hitzak), *tris legomenon* (hirutan dokumentatu diren hitzak), eta *tetrakis legomenon* (lautan dokumentatu diren hitzak). Bost bider agertzea askitzat jotzen da hitza lexiko "normalean" kokatzeko.

Hitz bat behin bakarrik dokumentatzeko arrazoiak: edo arrakasta eskasa izan duen neologismoa da, edo ia erabat galdu den arkaismo baten azken testigantza, testigantza bakarra da.

Testu batean zenbat eta arkaikoagoa izan eta zenbat tradizio literario txikiagoko hizkuntza aldaera batean idatzita egon, orduan eta aukera handiagoa hapax bat edo beste agertzeko. Horrela, mendebaldeko euskara zaharrean idatzita dagoen Refranes y Sentencias (1596) testuan, hainbat hapax identifikatu dira: *alaune* "majada", *alberdau* "regocijado", *alogadu* "alquilar", *altamia* "taza", *andera* "estimada señora"...

Hapax adibideak
---------------

* *nortelrye* ('hezkuntza'), Erdi Aroko Chaucer ingeles poetaren testu batean.
* αυτογυος (autoguos), Hesiodoren lan batean: esanahia ez da argia, baina 'goldea' proposatu izan da.
* *açaga* "postrimería" Landuccioren euskara hiztegian, ustez Gasteiz inguruko hizkera islatzen duena. Hapax hau zaila da, ez baitakigu ziur *azaga* ala *atzaga* letraldatu behar den .

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Zuazo, Koldo, 1992, "Azaga = Postrimería?" ASJU 26-3: 1003-1006

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q168417

 |

* Wd Datuak: Q168417
**Hapi**, *Jainkoen aita*, bizitzailea eta emankortasun eta ugalkortasunaren sortzailea egiptoar mitologian.

Ikonografia
-----------

Biluzik dagoen gizona, larruazal berde edo urdinekoa, bizarduna, tripandia eta emakumearen eroritako bularrekin, loto landare bat buruan duela. Bi Niloak sinbolizatzen dituzten bi edalontzirekin. Beste batzuetan bi antzar bururekin. Palmondo adar batekin, denboraren neurtzaile bezala.

Mitologia
---------

Hapi, Nilo ibaiarekin lotuta dagoen jainkoaren izena da, Egiptoko ibai handia, aldi berean errealitate fisiko eta mitologikoa zuena. Niloren garrantzi sinbolikoa, bere ertzetan lupetz emankorra utzi eta ertzak uholdez bustitzen dituenean aberastasuna sortzeko duen ahalmenagatik datorkio. Gainera, Horusen semea zen.

*Hep* izena, Egiptoko aro aurredinastikotik dator. Gebel el-Silsilako eskualdera lotua. Uste zutenez, *Bigeh*ko leize batean bizi zen, ur-jauzietatik gertu, bere igel jainkosa harenarekin, nondik urtero irteten zen uholdea sortzeko.

Sinkretismoa
------------

Hapi, Osiris eta Nunekin lotuta zegoen.

Gurtza
------

Bereziki Elefantinan gurtua izan zen, eta ehun bat kaperatan Niloren luzera osoan zehar. Tenplu gehienen harresietan ere irudikatua zegoen. Badaude jainko honen omenezko haitzulo kaperak Gebel el-Silsilan, baina ez zuen bere gurtzarako tenplurik izan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q32143
* Commonscat Multimedia: Hapy

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 298837669
* GND: 1032622393
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q32143
* Commonscat Multimedia: Hapy
**Columbia konderria** (ingelesez: *Columbia County*) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dayton da. 2010eko zentsuaren arabera 4.078 biztanle zituen, Columbia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Columbia konderriak 2.262,31 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,57 ura dira. Beste 2.249,74 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,8 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 4.078 pertsonetatik 3.903 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 254 dira. 12 beltzak edo afroamerikarrak. 47 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 23 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 70 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q156253
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Washington

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123166884
* **Lekuak**
* OSM: 1150530
* TGN: 2002241

 |

* Wd Datuak: Q156253
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Washington
**Hachijō** (japonieraz: 八丈町, *Hachijō-machi*?)
 Tokio prefeturako hegoaldean dagoen suprefetura da, Izu uharteetan. 2011ko erroldaren arabera 72'62 km²-tan 8.177 biztanle zeuden.

Geografia
---------

Izu uhartediko hiru uharte hartzen ditu, Hachijōjima, Hachijōkojima eta Aogashima. Tokiotik 228 km hegoaldera daude, Filipinetako itsasoan.

 Hachijō-jima (handia) eta Hachijō-kojima (txikia).
* **Hachijō-jima** (japonieraz: 八丈島?)

 62'52 km²-ko azalera eta 8.177 biztanle dituen uharte bolkanikoa da. *Nishi-yama* (japonieraz: 西山?)
 mendia da punturik altuena (854m), baina guztira 20 sumendi inguru daude. Edo Aroan presoentzako deserriratze eremua izan zen. Bigarren Mundu Gerran urpekuntzien base garrantzitsua izan zen. Gaur egun surflarientzako toki popularra bihurtu da.

* **Hachijō-kojima** (japonieraz: 八丈小島?)

 Hachijō-jimaren mendebaldera dagoen uharte txikia da, luzeran 3 km eta zabaleran 1'3 dituena. *Taihei-zan* (japonieraz: 太平山?)
 mendia da punturik altuena (616'8m). Meiji garaian 513 biztanle ere izan zituen baina 1955erako 50 baino ez ziren bertan bizi. 1965ean uhartea bertan behera utzi zuten oinarrizko zerbitzu gabeziarengatik.

* **Aogashima** (japonieraz: 八丈小島?)

 5'98 km²-ko azalera eta 206 biztanle dituen uharte bolkanikoa da. Hachijō-jimatik 71 km hegoaldera kokaturik dago.

Historia
--------

Edo Aroan gaizkileak gorde bazituen ere, Meiji garaian bertakoen ekonomia garatu zuten batez ere arrantzan, zeta ekoizpenean eta nekazaritzan oinarrituz. Hachijō subprefetura 1908ko apirilaren 1ean eratu zen

Iruditegia
----------

* Hachijō-jima uhartea.Hachijō-jima uhartea.
* Sokodo kaia.Sokodo kaia.
* Harrizko horma tipikoak.Harrizko horma tipikoak.
* Hachijō-kojima uhartea.Hachijō-kojima uhartea.
* Aogashima uhartea.Aogashima uhartea.

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)****(Ingelesez)** Hachijō suprefeturako webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q426586
* **Identifikadoreak**
* NDL: 00330655

 |

* Wd Datuak: Q426586


|  | Tokio prefektura | Metropoliaren ikurra |
| --- | --- | --- |

|  |
| --- |
| **Auzo bereziak** : Adachi | Arakawa | Bunkyō | Chiyoda | Chūō | Edogawa | Itabashi | Katsushika | Kita | Kōtō | Meguro | Minato | Nakano | Nerima | Ōta | Setagaya | Shibuya | Shinagawa | Shinjuku | Suginami | Sumida | Taitō | Toshima |
| **Hiriak** : Akiruno | Akishima | Chōfu | Fuchū | Fussa | Hachiōji | Hamura | Higashikurume | Higashimurayama | Higashiyamato | Hino | Inagi | Kiyose | Kodaira | Koganei | Kokubunji | Komae | Kunitachi | Machida | Mitaka | Musashimurayama | Musashino | Nishitōkyō | Oume | Tachikawa | Tama |
| **Suprefeturak** : Nishitama | Hachijō | Miyake | Ogasawara | Ōshima |
**Hachinohe** (japonieraz: 八戸市, *Hachinohe-shi*?)
 Japoniako Honshu uharteko Tōhoku eskualdeko hiri bat da, Aomori prefeturako bigarrena. 2014ko erroldaren arabera 232.971 biztanle ditu.

Historia
--------

Aurrehistoriatik populatua izan den eremuan dago Hachinohe.

Heian Aroan iparraldeko Fujiwara leinuak gobernatu zuen baina Kamakura Aroan Minamoto Yoritomok garaitu zituen eta Nanbu leinuak hartu zuen eremuaren agintea. Hainbat zalditegi ezarri zituzten eta asentamendu gotortuak ere bai.

Edo Aroa Morioka domeinuaren barnean hasi zuen baina 1664 urtean Tokugawa shogunerriak banatu egin zuen, bere domeinu propioa eratuz. Hachinohe gazteluaren inguruan sortu zen hiria eta bvertako kaiak harremanak eratu zituen Hokkaido uhartearekin.

Meiji berrezarkuntzaren ondoren garrantzia galdu zuen Aomoriren mesedetan. 1889an eratu zen Hachinohe udalerria. Bigarren Mundu Gerraren ondoren estatubatuarrek kanpaleku bat ezarri zuten eta bertatik Koreako Gerrarako tropak bidali izan ziren.

2011 urteko tsunamiak jo zuen hiria eta kai ingurua erabat suntsitu zuen.

Geografia
---------

Aomoriko prefeturaren ekialdeko ertzean kokaturik dago, Ozeano Barea aurrean duela. Iwate prefeturarekin muga egiten du. Sanriku Fukkō Parke Nazionalaren iparraldean dago.

Ekonomia
--------

Hiri industriala bada ere arrantza da jarduera ekonomiko nagusia.

Ondasun nabarmenak
------------------

* Kabushima santutegia.Kabushima santutegia.
* Horeizan Ogami santutegia.Horeizan Ogami santutegia.
* Tanesashi kostaldea.Tanesashi kostaldea.
* Hachinoheko kaia.Hachinoheko kaia.
* Hachinohe Sansha Taisai‎ jaialdia.Hachinohe Sansha Taisai‎ jaialdia.

Hiri senidetuak
---------------

* Federal Way (Washington) (AEB) (1993)

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q191914
* Commonscat Multimedia: Hachinohe, Aomori

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 252025237
* NDL: 00279933
* NKC: ge743563
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q191914
* Commonscat Multimedia: Hachinohe, Aomori
**Ananuri** (georgieraz: ანანური) Georgiako Mtsaila-Mtianeti eskualdeko Aragvi ibaiertzan dagoen gotorlekua da, Tbilisitik 66 kilometro iparraldera, Kazbegira iristeko georgiar errepide militarrean.

Ananuri gotorlekuaren gunea Aragviko dukeen (eristavis) egoitza izan zen, XIII. mendeaz geroztik eskualdea gobernatu zuen dinastia feudala. Gaztelua borroka ugarien tokia izan zen.

1739. urtean, Ananuri aurkako duketza baten indarrek erasotu zuten, Shanshe de Ksaniren agindupean eta sua piztu zioten. Aragvi klana sarraskituta izan zen. Hala eta guztiz ere, lau urte geroago, herriko nekazariak Shamsheren gobernuaren aurka matxinatu ziren, usurpatzaileak hilez eta Teimuraz II.a erregea erregutu zieten haiek gobernatzeko. Hala ere, 1746an, Teimuraz erregeak beste nekazarien matxinada zigortu behar izan zuen, Kakhetiko Heraklio II.a erregearen laguntzarekin. Gotorlekua XIX. mendearen hasiera arte erabili zen. 2007an, guneaa UNESCOren Gizateriaren Ondareko programan sartzeko behin-behineko zerrendan sartu zuten

Arkitektura
-----------

Jasokunde elizaren ekialdeko fatxada (Ananuri)
Gotorlekuan bi gaztelu daude, harresi almenadun batek lututa. Goiko gotorlekuak dorre karratu handi bat dauka, behekoak dorre biribil bat du. Gotorlekuan bi eliza daude.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2600596
* Commonscat Multimedia: Ananuri

---

 |

* Wd Datuak: Q2600596
* Commonscat Multimedia: Ananuri
F-22 Raptor ehiza-hegazkinak Hawaiiko Hickam basean.
**Aireko indarra**, herrialde batzuetan **aireko armada** ere deitua, zentzurik zabalenean, nagusiki aireko gerra burutzen duen unitate militarra da. Zehazkiago, aireko gerraren ardura duen nazio bateko indar armatuen adarra da, lurreko armada (lurreko adarra), itsas-armada (itsasoko adarra) edo beste adar batzuk ez bezala. Normalean, aireko indarrak arduratzen dira airearen kontrola lortzeaz, bonbardaketa estrategikoko misioak aurrera eramateaz eta gainazaleko indarrei laguntza emateaz.

Aireko indarrak, normalean, ehiza-hegazkinak, bonbaketariak, garraio-hegazkinak, helikopteroak eta beste aireontzi batzuk konbinatzen dituzte. Aire indar batzuk espazioko operazio militarren, kontinente arteko misil balistikoen (ICBM) eta komunikazio ekipoen arduradunak ere badira. Aireko indar askok aireko defentsarako beste aktibo batzuen agintea eta kontrola dute, hala nola airearen aurkako artilleria, lur-aireko misilak, edo defentsa-sistemak eta balen aurkako misilak dituzten alerta-sareak.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61883
* Commonscat Multimedia: Air force

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4125963-4
* LCCN: sh85002638
* NDL: 00566948
* NARA: 10636847
* AAT: 300137545
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q61883
* Commonscat Multimedia: Air force
1783. urteko argitalpen bat.
***Commentarii de Bello Gallico*** edo labur ***De Bello Gallico*** latinez, *Galietako gerren gaineko Iruzkinak* edo besterik gabe *Galietako gerrak* euskaraz, Julio Zesarrek idatziriko historia bilduma bat da, zortzi liburukiz osatua, Julio Zesarrek berak zuzendu zuen Galietako gerrei buruzkoak kontatzen dituena. Bilduman jasotzen diren iritziak eta gertaerak K.a. 58 - K.a. 52. urte bitartean jaso zituen eta, Julio Zesar eta bere erromatar legioak garaile suertatu eta gero idatzi zituen K.a. 52 - K.a. 51 urteetan. Zortzigarren liburukiak K.a. 51 - K.a. 50 urteetako egoera eta azken gertaerak jasotzen ditu Aulus Hirtiusen eskutik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106199
* Commonscat Multimedia: De Bello Gallico

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316867971
* BNE: XX1927849
* BNF: 120992063 (data)
* GND: 4201260-0
* LCCN: n80008532
* NLA: 36255295
* SUDOC: 02739526X
* BIBSYS: 7023143
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q106199
* Commonscat Multimedia: De Bello Gallico
Izar Gorriaren Ordena, borrokan hil ziren hiru euskal pilotuei emana.
Ignazio Agirregoikoa Benito, frontean hildako hegazkinlari euskalduna.
i-16 hegazkin bat, Luis Lavin eta beste pilotu batzuek erabilitakoak bezalakoa.
**Aireko Indar Sobietarretako euskal hegazkinlarien taldea** hamar bat pilotuk osatu zuten talde bat izan zen. Espainiako Gerra Zibiletik ihesi joandako gerrako umeen artean nagusienak ziren mutilak izan ziren, gehienak euskal herritarrak, elkarrekin ikasi zutenak hegazkinlaritza 1941ean akademia militar sobietar batean, baina gero unitate desberdinetan borrokatu izan zutenak II. Mundu Gerran, Sobietar Batasunaren alde eta Alemania naziaren kontra.

Taldearen osaketa
-----------------

Nagusiki Bilbotik ebakuatutako errefuxiatuen artetik, bederatzi lagun Moskuko aeroklub batean sartu ziren 1940an, hegazkinlaritzaren lehen ikasgaiak hartzera. Honako hauek izan ziren:

* Ignazio Agirregoikoa Benito (Soraluze)
* Isaias Albistegi Agirre (Eibar)
* Ramon Cianca Bengoetxea (Bilbo)
* Antonio Lekunberri Goikoetxea (Eibar)
* Jose Luis Larrañaga Muniategi (Eibar)
* Antonio Uribe Galdeano (Barakaldo)
* Luis Lavin Lavin (Bilbo)
* Tomás Suárez (kontaketa batzuetan agertzen da, ez beste batzuetan).
* Eugenio Prieto Arana (Eibar)
* Ruben Ruiz Ibarruri, Dolores Ibarruriren semea: teknikoki ez zen gerrako umea, jada militar aktiboa izana zen Espainiako Gerra Zibilean; eta bere presentziak Sobietar Batasunean erlazio gehiago zuen amaren erbestetzearekin, beste mutilen ebakuazioarekin baino. Infanterian egin zuen borroka Armada Gorriarekin, eta Stalingradoko guduan hil zen.

Hauetarik zortzi, akademia militar batean onartu zituzten 1941an, Vorishogliebsk-eko Pilotu Eskolan, Txkalov hirian. Isaias Albistegik ez zuen pilotu militarraren ikasketak amaitu, baina planeatzaileetan lan egin zuen, garraio zerbitzuetan, gerra amaitu aurretik. Ruiz Ibarrurik ere ez zuen kurtsoa osatu, baina bai borrokatu zen infanterian.

Gainerakoek pilotu bilakatu ziren, eta Gerran zuzenean parte hartu zuten Aireko Indar Sobietarretan. Agirregoikoa, Larrañaga eta Uribe borrokan hil ziren. Hiru hauek Izar Gorriaren Ordenaren aipamena lortu zuten eta Uribek Gerra Patriotikoarena ere bai.

Bizirik irten zirenek ere lortu zituzten ohoreak. Prieto eibartarrak lau garaipen (etsaiaren lau hegazkin suntsitu, alegia) eskuratu zituen, eta Bandera Gorriaren Ordenaren aipamena jaso zuen; borrokan zela bi aldiz bota zioten hegazkina behera, baina lurretik indar sobietarrekin bat eginda, borrokan jarraitu ahal izan zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «#BILBAO · Aquellos pilotos antifascistas héroes» *Mugalari* 2017-05-03 (Noiz kontsultatua: 2019-08-30).
2. 1 2   **(Gaztelaniaz)** De Madariaga Fernández, Rafael.  (2010). *Aeroplano, Revista de Historia Aeronáutica* (28): 106-116..
3. ↑   **(Gaztelaniaz)**  *A.D.A.R. | Asociación de Aviadores de la República.*  (Noiz kontsultatua: 2019-08-30).
4. ↑   «- Fuerzas Aereas. :: Españoles en la 2ª G. M.» *www.mve2gm.es* (Noiz kontsultatua: 2019-08-30).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85965622

 |

* Wd Datuak: Q85965622
**Harmon konderria** (ingelesez: *Harmon County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hollis da. 2010eko zentsuaren arabera 2.922 biztanle zituen, Harmon kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Harmon konderriak 1.395,13 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,8 ura dira. Beste 1.391,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,09 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 2.922 pertsonetatik 2.595 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 756 dira. 197 beltzak edo afroamerikarrak. 39 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 79 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q486626
* Commonscat Multimedia: Harmon County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148936187
* LCCN: n81110795
* **Lekuak**
* OSM: 1822211
* TGN: 2001651

 |

* Wd Datuak: Q486626
* Commonscat Multimedia: Harmon County, Oklahoma
**Harney konderria** (ingelesez: *Harney County*) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Burns da. 2010eko zentsuaren arabera 7.422 biztanle zituen, Harney kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Harney konderriak 26.486,28 kilometro koadro ditu. Horietatik 241,49 ura dira. Beste 26.244,79 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,28 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 7.422 pertsonetatik 6.942 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 294 dira. 16 beltzak edo afroamerikarrak. 227 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 34 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 196 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Harney County, Oregon age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484367
* Commonscat Multimedia: Harney County, Oregon

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 143064681
* ISNI: 0000 0004 0448 2967
* **Lekuak**
* OSM: 1837114
* TGN: 2001709

 |

* Wd Datuak: Q484367
* Commonscat Multimedia: Harney County, Oregon
**Lino Coluccio Salutati** (Stignano, 1332ko otsailaren 16a - Florentzia, 1406ko maiatzaren 4a) italiar humanista izan zen.

Bolonian ikasi ondoren, Buggiano itzuli zen, Florentziako Errepublikaren parte zena. Bertan notario gisa lan egin zuen eta literatur ikasketekin jarraitu zuen, Boccaccio eta Francesco Nellirekin harremanetan jarriz. 1367an Todi hiriko kantziler Aita Santuaren Estatuetan izendatu zuten. 1368tik 1370era Urbano V.a Aita Santuaren kuriako laguntzailea izan zen Erroman. 1370ean Luccako kantziler izendatu zuten.

1375ean Florentziako kantziler izendatu zuten, Errepublikako burokraziaren kargu garrantzitsuena. Salutati zen beste estatu batzuekiko gutuneriaren, enbaxadoreentzako jarraibideen, diplomaziaren eta tratatuen negoziazioaren arduraduna. Porrot egin zuen aitasantutzaren aurkako gerra saihesten, nahiz eta Gregorio XI.ari Florentziaren leialtasuna ziurtatu. Bere etsai nagusia Milango duke Gian Galeazzo Visconti izan zen, zeinaren aurka Florentzia bi gerratan borrokatu zen. Salutatik 1400ean *De Tirano* tratatu idatzi zuen, dirudienez Viscontin inspiratua.

Tradizio klasikoan eta Virgilio eta Zizeronen latinean oinarritu zen idazlea eta hizlaria izan zen. Petrarcaren mireslea izan zen, 800 liburuko bilduma bat bildu zuen eta galdutako eskuizkribu klasikoak aurkitu zituen. Historia ikasketak ere egin zituen, eta Florentziaren jatorria Erromatar Errepublikarekin lotu zuen.

Gian Francesco Poggio Bracciolini, Niccoló de'Niccoli, Leonardo Bruni eta Pier Paolo Vergerio bezalako humanista gazteen lana babestu zuen. 1397an Manuel Chrysoloras jakintsu bizantziarra Florentziara eraman zuen grekoa irakasteko.

Bere zerbitzuak eskertzeko, Florentziako Errepublikak 250 florin ordaindu zituen haren hiletarako.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q93113
* Commonscat Multimedia: Coluccio Salutati

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 61554735
* ISNI: 0000 0001 2101 7539
* BNE: XX1344501
* BNF: 119869086 (data)
* CANTIC: a11880946
* GND: 118605178
* LCCN: n80081447
* NKC: js2009220507
* NLA: 36557652
* CiNii: DA02525694
* SNAC: w6jt04tg
* SUDOC: 027933156
* BIBSYS: 90292837
* UB: a1339259
* ICCU: BVEV012242
* Open Library: OL134218A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* BVMC: 2300

 |

* Wd Datuak: Q93113
* Commonscat Multimedia: Coluccio Salutati
Argizagi edo gorputz astronomiko baten **albedo geometrikoa**, gorputzaren benetako distira argiaren iturritik ikusten denean, disko egoki, erabat islatzaile eta lambertiar batekin (gurutzatutako zati berdinarekin) mantentzen duen arrazoia da. Jarraian ekuazioa:

  
 {\displaystyle A=\left({\frac {1329\times 10^{-H/5}}{D}}\right)^{2}}

  
Bertan, albdeo geometrikoa {\displaystyle A} da, {\displaystyle D} diametroa kilometroetan eta *H* gorputzaren magnitude absolutua.

Islatze lausoak erradiazioa isotropoki islatzen dela adierazten digu, argi eragilearen iturriaren kokapenaren memoria existitu gabe.

Zero faseko angelu batek, kasu honetan, argia etortzen edo igortzen den lekura zuzenean begiratzea esan nahi du. Lurreko behatzaileei aukera hau behatu nahi duten gorputza oposizioan eta eliptikoan dagoenean agertzen zaie.

Albedo geometriko bisuala, albedo geometriko kopuruari dagokio, espektro ikusgaian dagoen erradiazio elektromagnetikoak bakarrik balio duenean.

Definizio baliokideak
---------------------

Lurrazal zapal baten kasuan, albedo geometrikoa lurrazalaren albedoa da, argiaren iturria lurrazalerantz perpendikularki bidaiatzen duen erradiazio-sorta bat denean.

Adibideak
---------

Albedo geometrikoa zenbaitetan Bond albedoa baino txikiagoa edo handiagoa izan daiteke, aztertzen ari garen gorputzaren lurrazalaren edo atmosferaren ezaugarrien arabera. Jarraian hainbat adibide:

| Izena | Bond albedoa | Albedo geometriko bisuala |
| --- | --- | --- |
| Merkurio | 0.068 | 0.142 |
| Artizarra | 0.90 | 0.67 |
| Lurra | 0.306 | 0.367 |
| Ilargia | 0.11 | 0.12 |
| Marte | 0.25 | 0.15 |
| Jupiter | 0.343 | 0.52 |
| Saturno | 0.342 | 0.47 |
| Entzelado | 0.8 | 1.4 |
| Urano | 0.30 | 0.51 |
| Neptuno | 0.29 | 0.41 |
| Pluton | 0.4 | 0.44-0.61 |
| Eris | 0.96 | — |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Katalanez)**  *Albedo geomètrica.*  2017-10-08 (Noiz kontsultatua: 2018-08-21).
2. ↑   «Albedo of the Earth» *hyperphysics.phy-astr.gsu.edu* (Noiz kontsultatua: 2018-08-21).

Ikus, gainera
-------------

* Albedo
* Erradiazio elektromagnetikoa
* Astronomia
* Astronomiaren historia
* Anisotropia

Kanpo estekak
-------------

* JPLren webguneko glosarioa. (*Ingelesez*)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2832068
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2832068