**Anne Shirley** Lucy Maud Montgomery idazleak sortutako pertsonaia literarioa da.

Liburuak
--------

8 liburuz osatutako bildumako pertsonaia da:

* Anne of Green Gables / Anne Teila Berdeena (1908);
* Anne of Avonlea / Anne avonlearra (1909);
* Anne of the Island / Anne uhartearra (1915);
* Anne of Windy Poplars / Anne Makal Haizetsuena (1936);
* Anne's House of Dreams / Anneren Ametsetako Etxea (1917);
* Anne of Ingleside / Ane Inglesideena (1939);
* Rainbow Valley / Ortzadarreko Harana (1919);
* Rilla of Ingleside / Rilla Inglesideena (1921).

Horrez gain, Anne Montgomeryren beste hiru liburutan aipatzen da:

* Chronicles of Avonlea / Avonleako kronikak (1912);
* Further Chronicles of Avonlea / Avonleako kronika gehiago (1920);Montgomery inspiratu zuen Evelyn Nesbiten erretratua
* The Blythes Are Quoted / Blythetarrak aipatuz (2009an lehen aldiz osorik argitaratuta).

Pertsonaien iturria
-------------------

Eskatutako mutilaren ordez neska umezurtza adoptatu zuten bi anai-arrebei buruzko oharretan inspiratu zen Montgomery. Ohar horiek gaztetan egin zituen. Evelyn Nesbiten argazki bat erabili zuen, New Yorkeko Metropolitan Magazinetik moztu eta bere logelako horman jarritakoa, Anne Shirleyren aurpegiaren eredu gisa eta bere «gazteen idealismoa eta espiritualtasuna» gogorarazteko.

Pertsonaiaren biografia
-----------------------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Anne Shirley Bolingbroke (Eskozia Berria) fikziozko herrian jaio zen, Walter eta Bertha Shirley eskolako irakasleen familian. Hiru hilabeterekin Anne umezurtz geratu zen, bere gurasoak sukar tifoidea jota hil zirenean. Thomas andrea Shirleytarren etxezainak Anne hartu zuen bere etxera. Thomas jauna hil ondoren, Anne Hammond familia arazotsuarekin bizi izan zen urte batzuetan eta zerbitzari bat baino apur bat bezala tratatu zuten. Orduan Hammond jauna hil zen, Hammond andreak bere seme-alabak senideen artean banatu zituen eta Anne Hopetowneko umezurztegira bidali zuen. Hamaika urte zituela, Anne umezurztegitik Eduardo Printzearen Uhartera eraman zuten. Hutsez iritsi zen: Matthew eta Marilla Cuthbert anai-arrebek mutil bat hartu nahi zuten beren baserrian laguntzeko, baina mezua bidali zioten bizilagunak ziur zegoen neska bat eskatu zutela. Matthew azkar liluratu zen neskaren bihotz oneko izpirituarekin, ilusio xarmangarriarekin eta irudimen biziarekin, eta Teila Berdeetan geratzea nahi zuen. Marillaren erreakzioa umezurztegira itzultzea izan zen, baina azkenean Anneren bizi-pozak irabazi zuen. Annek umorearen bidez pertsona helduen aurka definitzen zuen bere burua, eta Marilla Cuthbertekin harremana sortu zuen umorearen bidez. Ggustatzen zitzaion bere burua ez zen norbait bezala irudikatzea eta Marillak berari Cordelia edo Geraldine deitzeko eskatzen zion.

Anne laster lagun egin zen auzoko baserri bateko neska batekin, Diana Barry deitzen zena. Matthewrekin batera, Diana Anneren «espiritu senide» bihurtu zen. Dianaren amak aldi baterako eten zuen adiskidetasuna, Annek Diana nahi gabe Marillaren etxeko ardoarekin mozkortu ondoren. Anne laster Barry andrearen onera itzuli zen Dianaren ahizpa txikiaren, Minnie May, bizitza salbatuz.

Anne eta Diana 1909ko ilustrazioan
Anne eta Gilbert 1908ko ilustrazioanHarreman konplexua sortu zuen Gilbert Blythe bere eskolako mutilarekin. Lehen bileran, Gilbertek «Azenario» ezizena jarri zion bere ilearen koloreagatik. Irain pertsonal bat bezala hautematen, hain haserretu zen Anne, non bere arbela hautsi baitzuen buruaren kontra. Behin eta berriz erakutsi zuen Anneri miresmena, baina hotz errefusatu zuen. Egun batean, Gilbertek Anne salbatu zuen bere txalupa putzuan hondoratu zenean. Istripu ia hilgarri honen ondoren, bere laguna izateko eskatu zion baina Annek uko egin zion, nahiz eta laster damutu zen. Gainerako ikasturteetan, maila gorenerako lehiatu ziren.

Avonleako eskola publikoan graduatu ondoren, Anne eta Gilbert biak Charlottetowneko Queen's Academyra joan ziren irakaskuntzarako eta unibertsitate-ikasketetarako trebatzeko. Annek Redmond unibertsitaterako beka bat irabazi zuen, baina Matthewren heriotzak eta Marillaren ikusmen hutsak matrikula atzeratzera eraman zuten, Teila Berdeetan laguntzen egon zedin. Gilbert hurrengo urtean Avonleako irakasle izendatu zuten, baina adeitasun ekintza gisa, White Sandseko eskolan kargua hartu zuen eta Avonleako kargua eman zion Anneri. Eskerrak eman zizkion eta azkenean lagun egin ziren bost urteko lehia biziaren ostean.

Marillak bere lehengusinaren seme-alaba bikiak, Davy eta Dora, hartzea erabaki zuen. Annek bikiak zaintzen ikasi zuen umore onaren eta ulermenaren bidez. Hurrengo urtean, Rachel Lynde Marillaren lagunaren senarra hil zen eta Rachel Marillarekin batera joan zen bizitzera Teila Berdeetan, Annek Redmond unibertsitatean hezkuntzan jarraitzeko uzteko

Anneren bizitza akademikoa eta soziala loratu zen unibertsitatean. Hirugarren liburuaren hasieran esan zuen: "Gauzei buruz ikasiko dut». Jaio zen etxea bisitatu eta sakonki hausnartzen zuen nola hil zen bere ama gaztetan, baina gutxienez maitasunaren pozak ezagutu zituen. Anneren tokirik gogokoena Patty's Place bihurtu zen, non berak eta bere hiru lagun onenak arratsaldeak tximiniaren ondoan pasatzen zituzten.

Gilbertek, Anne beti maite izan zuenak, proposatu zion, baina baztertu egin zuen; garai hartan, Anneren maitasunaren ikuspegia fantasia sentimentaletan errotuta zegoen eta ez zuen Gilbertekiko hurbiltasuna maitasun gisa antzematen. Bere ezkontza-proposamena «groteskoa edo izugarria» deitu zuen. Desilusio handia sentitu zuen Gilbertek eta Anneengandik urrundu zen. «Harrotasunez» uko egin zion Charlie Sloaneren ezkontza-proposamenari baita ere. Geroago Roy Gardnerren gorteiatzeari ongi etorria eman zitzaion. Urte eta erdi inguru igaro ondoren, ezagutu ziren parkean proposatu zion, baina Annek haien harremana amaitu zuen, benetan maite ez zuela konturatuta. 

Redmond unibertsitatean lizentziatu ondoren, Anne, 22 urterekin, Avonleara itzuli eta bizitzak aurrera egin zuela aurkitzu zuen: Jane bere haurtzaroko laguna milioidun batekin ezkondu zen eta Diana bere lagunik onena ama bihurtu zen. Geroago jakin zuen Gilbert sukar tifoidearekin gaixo zegoela eta orduan konturatu zen beti maite izan zuela. Sendatu ondoren, berriro proposatu zion Anneri, eta onartu egin zuen. Konpromisoak hiru urte iraun zuen. Annek Summersideko eskolan lan bat hartu zuen, Gilbertek hiru urteko medikuntzako ikastaroa osatu zuen bitartean.

Anne eta Gilbert Teila Berdeetan ezkondu eta Four Winds herrira joan ziren bizitzera. Annek «Ametsetako Etxea» izendatu zuen etxe txiki batean hartu zuten bizilekua. Ametsetako Etxean Anneren arazo nagusia Leslie Moore auzokideari laguntzea da, senarra istripu baten ostean garuneko kaltea izan baitzuen.

Annek eta Gilbertek guztira zazpi seme-alaba izan zituzten: Joyce (edo Joy, jaio eta laster hil zena), James Matthew (Jem), Walter Cuthbert, Diana (Di), Anne (Nan), Shirley eta Bertha Marilla (Rilla). Anne ama permisiboa zen eta ez zuen inoiz kontra jartzen bere seme-alabak apaiz berriaren seme-alabekin hilerrian jolasten zirenean. 

1914ko Lehen Mundu Gerrak gauzak aldatu zituen, eta Anneren hiru semeak (baita Nan eta Rillaren senargaiak ere) gerran borrokatzeko borondatez aurkeztu ziren. Walter sentikor eta poetikoa, Anneren semeetako bigarrena, Courceletten hil zuten 1916an.

Harrera munduan
---------------

Faye Hammillek ezan zuen bezala, Anne Shirleyren ospea halakoa dela, non bere sortzailea, L.M Montgomery, itzala egin duelako Eduardo Printzearen Uharteko matrikulak «P.E.I Anne Teila Berdeenaren etxea» leloa daramatela «P.E.I. L.M Montgomeryren jaioterria» baino.

1912an, Anne of Green Gables polonierara itzuli eta Varsovian argitaratu zen piraten edizio batean «Anne Montgomery» izenarekin. Liburua oso ezaguna izan zen Polonian eta Bigarren Mundu Gerran, Armia Krajowa erresistentzia-taldeak liburuaren edizioak kaleratu zituen bere kideek zer borrokatzen ari ziren gogorarazteko.Liburuan Poloniari buruz ezer ez dagoen arren, Armia Krajowak defendatzen zituzten balio humanisten ikur gisa ikusten zuen.

Anne Shirley Japonian pertsonaiarik maitatuenetako bat da. *Anne of Green Gables* derrigorrezko irakurketa egin zuten Japoniako eskoletan 1952an.

Filmak eta telesailak
---------------------

| Izena | Generoa | Urtea | Herrialdea | Anne antzeztu zuen aktorea |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Anne of Green Gables* | filma | 1919 | AEB | Mary Miles Minter |
| *Anne of Green Gables* | filma | 1934 | AEB | Anne Shirley (Dawn Evelyn Paris jaiotze-izena zuena) |
| *Anne of Windy Poplars* | filma | 1940 | AEB | Anne Shirley |
| *Anne of Green Gables* | telefilma | 1956 | Kanada | Toby Tarnow |
| *Anne of Green Gables* | telesaila | 1972 | Erresuma Batua | Kim Braden |
| *Anne of Avonlea* | telesaila | 1975 | Erresuma Batua | Kim Braden |
| *Anne of Green Gables (Akage no An)* | anime estiloko telesaila | 1979 | Japonia | Eiko Hisamura (aktore bikoiztailea) |
| *Anne of Green Gables* | telefilma | 1985 | Kanada | Megan Follows |
| *Anne of Green Gables: The Sequel* | telefilma | 1987 | Kanada | Megan Follows |
| *Anne of Green Gables: The Continuing Story* | telefilma | 2000 | Kanada | Megan Follows |
| *Anne of Green Gables: A New Beginning* | telefilma | 2008 | Kanada | Hannah Endicott-Douglas, Barbara Hershey |
| *Kon'nichiwa Anne: Before Green Gables* | anime estiloko telesaila | 2009 | Japonia | Rina Hidaka (aktore bikoiztailea) |
| *L.M. Montgomery's Anne of Green Gables* | telefilma | 2016 | Kanada | Ella Ballentine |
| *Anne of Green Gables: The Good Stars* | telefilma | 2017 | Kanada | Ella Ballentine |
| *Anne of Green Gables: Fire & Dew* | telefilma | 2017 | Kanada | Ella Ballentine |
| *Anne with an E* | telesaila | 2017–2019 | Kanada | Amybeth McNulty |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Gammel, Irene.  (2009). *Looking for Anne of Green Gables: The Story of L. M. Montgomery and her Literary Classic.*  New York: St. Martin's Press.
2. 1 2 3 4   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 13-14 or..
3. ↑   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 23 or..
4. 1 2   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 72-73 or..
5. 1 2   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 70 or..
6. ↑   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 79 or..
7. ↑   **(Ingelesez)** Waterson, Elizabeth.  (2008). *Magic Island.*  Oxford: Oxford University Press, 87-88 or..
8. ↑   **(Ingelesez)** Hammill, Faye.  (2006). *'A new and exceedingly brilliant star': L. M. Montgomery, Anne of Green Gables, and Mary Miles Minter.*  in: *The Modern Language Review*. 101, 652 or..
9. ↑   **(Ingelesez)** Rodriguez McRobbie, Linda.  (2015). *10 Things You Might Not Know About Anne of Green Gables.* .
10. ↑   **(Ingelesez)** Krauss, Clifford.  (2003). *Cavendish Journal; Annes of Japan Come Dreaming of Green Gables.* .
11. ↑   **(Ingelesez)**  *Montgomery's Impact Globally.* .
12. ↑   **(Ingelesez)** Magill, Frank N..  (1982). *Magill's Survey of Silent Films.*  1 A-FLA, 146 or. ISBN 0-89356-240-8..
13. 1 2   **(Ingelesez)** «Anne Shirley At Weller» *The Times Recorder. Zanesville*: 16..
14. ↑   **(Ingelesez)** Bissett, K..  (2014). [The Canadian Press *Musical on the life of Anne of Green Gables marks 50th anniversary.* ].
15. 1 2 3   **(Ingelesez)** Robinson, Joanna.  (2017). «Why the 1980s Anne of Green Gables Is Such a Hard Act to Follow» *Vanity Fair*.
16. ↑   **(Ingelesez)** «New 'Anne of Green Gables' coming to CTV» *CTV*.
17. ↑   **(Japonieraz)**  *日高　里菜Hidaka Rina.*   jatorrizkotik artxibatua (artxibatze data: 2011.09.02).
18. 1 2 3   **(Ingelesez)** Reid, Regan.  (2017). «YTV preps Anne of Green Gables sequels» *Playback*.
19. ↑   **(Ingelesez)** Ihnat, Gwen.  (2017). «Anne With An E offers a winning, darker take on a familiar tale» *The A. V. Club*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q771213
* Commonscat Multimedia: Anne of Green Gables Museum

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 299851213
* LCCN: no2013046284
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q771213
* Commonscat Multimedia: Anne of Green Gables Museum