**Eugénie Le Brun**, **Madame Rushdi** izenez ere ezaguna (Paris, Frantzia, 1873 - Kairo, Egipto, 1908ko urriaren 16a) Egipton feminismoa hasi zuen intelektual frantziarra izan zen; literatura-aretoen anfitrioi eraginkorra, eta Huda Sha'arawiren hurbileko laguna.

Biografia
---------

### Hastapenak eta ezkontza

Eugenie le Brun
Le Brun Frantzian jaio zen eta klase ertain-altuko familia batean hazi zen. Prestakuntza ona jaso zuen eta aktiboki parte hartu zuen elite frantsesaren bizitza intelektualean. Segurtasun finantzario gutxiko klase ertaineko familia baten alaba izanik, bere senarra zenaren posizioak markatu zuen erabat gizartean izan zuen lekua.

Le Brun-ek Husain Rushdi Pasha Egiptoko lur-jabe nabarmen bati ezkontzeko hitza eman zion, Frantzian bizi zela. Turkiar jatorriko familia aberats batean jaio zen Rushdi Kairon, eta atzerrira bidali zuten Genevara eta geroago Frantziara hezteko. Le Brun Rushdirekin ezkondu zen, eta 1914-1917ko Egiptoko lehen ministro izan zen. Rushdik Frantzian heziketa amaitu zuenean, Le Brunekin Kairora itzuli zen 1892an, Egiptoko gobernu kolonialaren barruan posizio nabarmena hartzeko.

### Feminismoa

Kairora joan ondoren, Le Brun Islamera bihurtu zen, arretaz ikasi ondoren. Bere ustez, Koranaren ikerketa arduratsuaren bidez, eta mendebaldeko sinesmenaren aurka, islama emakumeen indar askatzailea izan zitekeen, eta eskubide garrantzitsu asko ematen zizkien. Emakumeentzako justizia islamikoan interesa izan zuen eta, sarritan, epaiketa islamiarretan parte hartu zuen. Emakumeen ezkontza-eskubideen abusuak, zeinen lekuko izan zen Le Brun epaiketetan. Gerora epaiketa horiek gune nagusia izan zuten *Harem et les Musulmanes/ Harem eta musulmanak* liburuan.

Islama erlijio gisa eta "*establishment* erlijioso ustelak eta bere figura boteretsuek sartutako distortsioak" bereizten saiatu zen. Le Brun-ek argudiatzen zuen, gainera, islamari esleitutako egiptoar praktika asko, berez, gizarte-konbentzioetatik zetozela. Hain zuzen ere, islamak ez zuela eskatzen emakumeen beloa eta isolamendua. Kairora bizitzera joatean, haremaren bizimodua ezagutu ondoren, Le Brun-ek uste zuen mendebaldeko ofizialen praktikari amaiera emateko ikuspegia okerra zela, gizarte-sistema zabalagoaren adierazle zelako emakumeak eremu publikotik baztertzeko.

*Harem et les Musulmanen*, Le Brun-ek argudiatzen zuen mendebaldeko politikak ez zuela ulertzen zer zen, besterik gabe, emakumeek eta haurrek beren eguneroko bizitza egiten zuten etxeko zatia...[emakumeek] leku batzuk negoziatzen dituzte, baliabide eta pribilegioetara iristeko duten mailagatik epelak diren moduetan haientzat eskuragarri dauden aukeren artean. Le Brun-ek kritikatu egin zuen mendebaldeko ustea: "Europako emakume guztiak liberatuta daude, eta emakume arabiar guztiak zapalduta daude". Aldiz, Le Brun-ek uste zuen "Europako eta Estatu Batuetako emakumeek feminista arabiarren laguntza behar zutela, eta alderantziz". Batzuetan, Le Brun Egiptoko genero-bereizketako ohituretan babestu zen, Europako gizonen sexu-jazarpena saihesteko.

Le Brun-ek uste zuen publikoa eta pribatua bereizketa negoziatzeko modurik onena jarduera intelektualen bidez zela. Hala, 1890eko hamarkadaren erdialdetik aurrera,Feminists, Islam, and Nation: Gender and the Making of Modern Egypt. Egipton emakume aberatsen asteroko areto baten anfitrioia izan zen. Literatura-diskurtsoan zentratu zen arren, askotan aretoetako bilera gogorretan eztabaidatzen ziren gaiak politikoak ziren batez ere. Behin batean, Le Brun-ek "feminismoa, zinematografoa, estatubatuar natiboak, Boxtarren matxinada, ametsen interpretazioa" eta Karl Marx-en arteko gaiak aipatu zituen.

Asteko areto-bilerez gain, Le Brun emakumeen hezkuntzaren alde ere agertu zen. Hauxe zioen: 

> *"Nahiz eta emakume baten lehen betebeharra bere familiarentzat izan, hobeto bete dezake betebehar hori hezkuntza ona badu".*
> 
> 

*Les Repuees*en, Le Brun emakume behartsuak eta elite femeninoak hezteko beharraren alde agertu zen. Zehazki, Le Brun-ek bere buruaz baliatzen ziren emakume autosufizienteen bizitza aztertu zuen, senarra ez zegoelako. Alargun edo senarrek abandonatu ondoren, Le Brun-ek jakin zuen emakume pobre gehienek ez zutela gizarte-sarerik laguntzeko, eta, horren ordez, lan egin behar zutela. Gizartearen betebehar morala emakume guztiei hezkuntza ematea zela argudiatu zuen.

### Huda Sha'arawirekin harremana

Huda Sha`arawi
Le Brun-ek adiskidetasun estua izan zuen buruzagi nazionalistarekin, Huda Sha'arawi feministarekin. Sha'arawi Le Brun-ek 1890eko hamarkadaz geroztik eskaintzen zituen aretoetara joaten zen; han, beloa bezalako gizarte-praktikak eztabaidatzen ziren. Le Brun-ek Sha'arawi konbentzitu zuen beloa Egiptoko emakumeen aurrerapenean eragina zuela, eta horrek eraman zuen Sha'arawi beloa kentzera. Le BrunekSha'arawiren garapen intelektualean eragin iraunkorra izan zuen eta 1908an Le Brun hil ondoren, Sha'arawik hauxe idatzi zuen bere memorietan: 

> *Ni, neurri handi batean, aholku onaren mende nengoen, baina hil ondoren ere argiaren izpiritua sentitu nuen nire aurrean. Zerbaitetan ontziratzeko zorian nengoenean, askotan, zer pentsatuko nukeen galdetzen nion neure buruari, eta onespena sentitzen nuenean jarraitzea gustatzen zitzaidan.*
> 
>

Liburuak
--------

Le Brun-ek liburu eta gutun asko idatzi zituen bere bizitzan zehar. Hurrengo biak "Margaret Rachid-Pacha Niya Salima" izengoitiarekin argitaratu ziren Parisen:

* Rachid-Pacha Niya Salima (1902). *Harem* eta les Musulmanak. Jaiegun. ISBN 0253313414.
* Rachid-Pacha Niya Salima (1908). Les Repuees. Société d'Edition et de Publicaciones. OCLC 492718089.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** History, International Conference on Women's.  (2013). *Current Issues in Women's History.*  Routledge ISBN 978-0-415-62386-5. (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
2. 1 2   **(Ingelesez)** Chadhuri, Nupure; Chaudhuri, Nupur; Strobel, Margaret.  (1992). *Western Women and Imperialism: Complicity and Resistance.*  Indiana University Press ISBN 978-0-253-20705-0. (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
3. 1 2   **(Frantsesez)** SALIMA (pseud.), Niya.  (1902). *Harems et musulmanes d'Égypte. Lettres.*  Félix Juven (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
4. 1 2   **(Ingelesez)** Amireh, Amal; Majaj, Lisa Suhair.  (2000). *Going Global: The Transnational Reception of Third World Women Writers.*  Psychology Press ISBN 978-0-8153-3606-8. (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
5. ↑   **(Ingelesez)** Badran, Margot.  (1996-04-01). *Feminists, Islam, and Nation: Gender and the Making of Modern Egypt.*  Princeton University Press ISBN 978-1-4008-2143-3. (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
6. 1 2   **(Ingelesez)** Soueif, Ahdaf.  (2012-09-10). *The Map of Love.*  Bloomsbury Publishing ISBN 978-1-4088-3829-7. (Noiz kontsultatua: 2022-06-26).
7. ↑   «International feminism and the women's movement in Egypt 1904-1923» *www.mediterraneas.org*.
8. ↑   «Answers - The Most Trusted Place for Answering Life's Questions» *Answers.com*.

Bibliografia
------------

* *Temas de actualidad en la Historia de las Mujeres. Conferencia internacional sobre Historia de las Mujeres*/Gaurkotasuneko gaiak Emakumeen Historian. Emakumeen Historiari buruzko Nazioarteko Konferentzia, 2012, 161-165. or.
* *La Mujer occidental y el Imperialismo: la Complicidad y Resistencia/* Mendebaldeko emakumea eta Inperialismoa: konplizitatea eta erresistentzia. Nupur Chaudhuri, 1992, 37-56. or.
* *La Visión Feminista en los Escritos de Tres de Vuelta-de-la-Siglo de las Mujeres Egipcias*./Ikuspegi feminista Emakume Egiptoarren Hiru Konbentzio Idazkietan. Margot Badran, 1988, or. 16-17.
* *Vamos Global: La Recepción Transnacional de las Mujeres del Tercer Mundo de los Escritores.*/ Goazen Globala: Idazleen Hirugarren Munduko Emakumeen Nazioarteko Harrera. Amal Amireh, 2000, 158-164 or.
* *La Historia de la familia en el Medio Oriente: el Hogar, la Propiedad y de Género./* Familiaren historia Ekialde Ertainean: etxea, jabetza eta generoa. Beshara Doumani, 2003, 92. or.
* *Las primeras Reflexiones de un Historiador sobre el Feminismo en Egipto en el Tiempo de la Revolución*./ Historialari baten lehen gogoetak Egiptoko feminismoari buruz, iraultzaren garaian. Lucía Sorbera, 2013, 22. or.
* *El Mapa del Amor.*/ Maitasunaren Mapa. Ahdaf Soueif, 2011, 236-238 or.
* Harem Años: Las Memorias de una Feminista Egipcia./ Harem Urteak: Egiptoko feminista baten memoriak. Huda Sha'arawi, trans. Margot Badran, 1987, 87. or.
* Nupur Chaudhuri, Margaret Strobel (1992). Mendebaldeko emakumea eta Inperialismoa: konplizitatea eta erresistentzia. Indiana University Press. ISBN 0253313414.
* Beshara Doumani (2003). Familiaren historia Ekialde Ertainean: etxea, jabetza eta generoa. New Yorkeko Estatuko Unibertsitatea. ISBN 0791456803.
* Rula Quawas (2006). Itsas kapitaina Bere Zuzenbidean: Pentsamendu feministan nabigatzen De Huda Shaarawi. Revista Internacional de Estudios de la Mujer. ISSN 1539-8706.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16856149
* Commonscat Multimedia: Eugénie Le Brun

---

 |

* Wd Datuak: Q16856149
* Commonscat Multimedia: Eugénie Le Brun