recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Roderiko** (gotikoz: *𐌷𐍂𐍉𐌸𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐍃, Hroþareiks*; latinez: *Rodericus*; arabieraz: لذريق‎, *Ludharīq*; 710-711) errege bisigodoa izan zen. Baskoiak menderatzen saiatu zen 710 urtean. Roderikok ere mairuen aurkako gerra egin zuen 711 urtean.

Guadaleteko guduan erail zuten.

Biografia
---------

Hispaniako azken errege bisigodoa izan zen, 710-711 bitartean (egungo Jerez de la Fronteran, Espainia, hila, 711).

Witizaren ondorengoa izan zen, noble bisigodoek haren seme gazteak eta familia osoa Toledotik egotzi ondoren. Badirudi Rodrigo, Txindasvinto erregearen biloba bera, *Bætica* (egungo Andaluzia) lurraldeko *dux* edo buruzagi militarra izan zela ordu arte. Euskaldunen aurka borrokatu zen; Witizaren aldekoek ez zuten inoiz erregetzat onartu. Witizaren semeek Ipar Afrikako gobernari berberiarrengana jo zuten Rodrigoren aurkako laguntza bila, eta Tarik ibn Ziyad, Tangerko gobernaria, Iberiar Penintsulara igaro zen 710ean, eta gudari talde gotorrago bat 711. urtean, Rodrigok Iruñeko hiria inguraturik zuenean..
Setio hura utzi eta musulmanen eta aurka zituen bisigodoen kontra borrokatu zen Guadalete ibaiaren ertzean. Hil egin zuten guduan. Berberiar musulmanek Toledoraino jarraitu eta arazo handirik gabe jabetu ziren bisigodoen hiri nagusiaz. Handik aurrera hasi ziren musulmanak Hispaniako bazterretan zabaltzen. Istorio asko zabaldu da Rodrigo erregearen inguruan; haien arabera, aseezina zen haren aginpide egarriak eta Julian konde bisigodoaren alaba, Florinda izenekoa, bortxatu izanak areagotu zuen noble bisigodoen haserrea.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *180. arauaː Goi Erdi Aroko pertsona-izenak. Germaniar jatorriko pertsona-izenak.* .
2. ↑  LOPEZ DE LUZURIAGA MARTINEZ, Iñaki.- *Euskaldunak eta Karolingiar Iraultza: Akitania eta Baskonian barrena*. Bilbo: Udako Euskal Unibertsitatea, 2016.ISBN 978-84-8438-591-2. orr. 45-46

Ikus, gainera
-------------

* Iberiar Penintsulako konkista musulmana

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q243573
* Commonscat Multimedia: Rodrigo

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 3897220
* ISNI: 0000 0000 3465 5532
* BNE: XX1527539
* BNC: 000585141
* CANTIC: a10813469
* GND: 118911260
* LCCN: n85051926
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 05140/eu\_r\_0771/r0771
* DBE: url
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q243573
* Commonscat Multimedia: Rodrigo

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Witiza** | **Bisigodoen erregea*Rex Visigothorum***710-711 | Ondorengoa**Agila II.a** |
**Rymill kostaldea** (ingelesez: *Rymill Coast*) Graham Lurraldeko Fallières kostaldearekin muga den Jeremy lurmuturra eta English kostaldearekin muga den Buttress nunataken arteko penintsula antartikoaren mendebaldeko kostalde zatia da (Palmer Lurraldearen iparmendebaldeko muturra). Antartandeek Rymill kostaldea penintsula antartikoaren ekialdean dauden kostaldeetatik banatzen dute: Black kostaldea eta Wilkins kostaldea. Jurgi VI.a kanalak Rymill kostaldea Alexandro I.a uhartetik banatzen du. Kostaldearen zati bat Dyer ordokiari dagokio.

Eremu hau, neurri batean, airetik argazkitu zuen Lincoln Ellsworthek 1935eko azaroak 23an. Graham Lurralderako Britaniar Espedizioak gune honen aireko argazki gehiago artu zituen 1936ko urria eta azaroa bitartean. Beste aire espedizio batzuk Rymill kostaldea argazkitu zuten beranduago: Ameriketako Estatu Batuetako Antartikar Zerbitzuak 1940an, Erresuma Batuko Falkland Islands Dependencies Surveyk 1948 eta 1950 bitartean (Stonington uhartetik abiatuz), Ronnen Antartikar Ikerketa Espedizioak 1947an eta Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadak 1966an.

Rymill kostaldea izena 1985ean ezarri zuen United Kingdom Antarctic Place-Names Committeek John Rymill ohoratzeko, Graham Lurralderako Britainiar Espedizioaren liderra zena.

Lurralde aldarrikapenak
-----------------------

Argentinak Foyn kostaldea Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte.

Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:

* Argentinak
* Txilek
* Erresuma Batuak *Rymill Coast*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3756074

 |

* Wd Datuak: Q3756074
Tinerfe
**Tinerfe** Handia, Kanarietako Tenerife uharteetako mentzei (errege) guantxe bat izan zen. Sunta mentzeiaren semea zen, Gaztelako Koroak Kanariar uharteak konkistatu aurreko garaian uharte osoa gobernatu zuena. Tinerfe handiak, bere gortea Adejen zuen (konkista baino ehun urte lehenago).

Bere aita hil ondoren, Tinerfe izan zen oinordekoa, dinastiako mentzeirik boteretsuena izatera iritsiz, baina baita azkena ere. Bera hil zenean, bere semeek, uhartea bederatzi mentzeierritan banatu zuten. Abreu y Galindok honako hau idatzi zuen: "*Tenerifeko uharte honetan, gobernatzen zuen gizon bat zegoen, eta obeditzen zutena, Betzenuriya izenekoa, gure fede santuaren mende geratu baino urte gutxi lehenago, bederatzi seme zituena, eta, aita hil zenean, bakoitzak, ahal izan zuen zatia hartu zuen, eta euren artean adostu eta banatu zuten, eta, erreinu bakar bat, bederatzitan banatua geratu zen*".

Tinerfe hiltzean, haren semeek bederatzi erresumatan banatu zuten uhartea. Espainiarrek konkistatu zuten garaian, honako hauek ziren erresuma horietako erregeak:

* Acaimo: Tacoronte mentzeia
* Adjona: Abonako mentzeia
* Añaterve: Guimarreko beste mentzeia
* Bencomo: Taoroko mentzeia
* Beneharo: Anagako mentzeia
* Pelicar: Adejeko mentzeia
* Pelinor: Icodeko beste mentzeia
* Romen: Dauteko mentzeia
* Tegueste: Tegusteko mentzeia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3118709
* Commonscat Multimedia: Tinerfe (Guanche)

---

 |

* Wd Datuak: Q3118709
* Commonscat Multimedia: Tinerfe (Guanche)
**Matrize karratua** matrize mota berezi bat da, errenkada eta zutabe kopuruak berdinak dituena.
Esaterako, nxn elementuko Matrize karratua orokorrean honela da:

{\displaystyle A={\begin{pmatrix}a\_{11}&a\_{12}&a\_{13}&.&.&.&a\_{1n}\\a\_{21}&a\_{22}&a\_{23}&.&.&.&a\_{2n}\\a\_{31}&a\_{32}&a\_{33}&.&.&.&a\_{3n}\\.&.&.&.&.&.&.\\.&.&.&.&.&.&.\\.&.&.&.&.&.&.\\a\_{n1}&a\_{n2}&a\_{n3}&.&.&.&a\_{nn}\\\end{pmatrix}}}
Orduan, **n ordenako matrizea** dela esaten da.

Edozein matrize karratu matrize simetriko baten eta matrize antisimetriko baten batura gisa deskonposa daiteke honela:

{\displaystyle A={\frac {1}{2}}\left(A+A^{T}\right)+{\frac {1}{2}}\left(A-A^{T}\right)}

non zati simetrikoa hau den

{\displaystyle {\frac {1}{2}}\left(A+A^{T}\right)}

eta {\displaystyle A^{T}\,} matrize iraulia

*n* ordenako matrize karratu bat **singularra** dela esaten da, determinantea nulua badu. hala gerta baledi, matrizeak ez dauka alderantzizko matrizerik.

Matrize karratuko adibide bat n = 3 izanda:

{\displaystyle {\begin{pmatrix}1&-3&8\\2&0&0\\0&1&-1\end{pmatrix}}}

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2739329
* Commonscat Multimedia: Square matrices

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2739329
* Commonscat Multimedia: Square matrices
**Maurice Harriet** (Haltsu, Lapurdi, 1814ko irailaren 14a – 1904ko otsailaren 16a) euskaltzalea eta hiztegigilea izan zen. Martin Harrieten iloba (Martin Harrieten Pierre seme gaztearen semea).

Bizitza
-------

Zazpi haurridetan bosgarrena zen, eta Maurice, bere anaia Fabien bezala, apaiza izan zen. Mauricek lehenik Larresoron eta gero jesuitek Pasaian zuten ikastetxean egin zituen ikasketak. Ondoren, 1839 ezkero, Parisko Saint-Sulpice apaizgaitegian izan zen. Apaiztu bitartean eta ondoren, irakaskuntzan aritu zen, oratoriarrek Juillyn, Paristik hurbil, zuten ikastetxean.

Gero, anaia Fabienekin batera, Baionara joan zen, biek sorturiko Institution Saint-Léon ikastetxean lan egitera. Azkenean, Baionako apaizgaitegi handira joan, eta han zientziako irakasle eta zuzendari izan zen. Hizlari gisa ospe handia zuen orduko, euskaraz eta frantsesez. Artikulu bat ere idatzi zuen Bossueten gainean: «Jusqu´à quel point et pourqoi Bossuet a adopté le système thomiste» (eskuizkribua).

Euskaltzaleen munduan ere ezaguna zen. Lehen Lore Jokoak hark antolatu zituen, Anton Abadiaren aginduz, 1853an, Urruñan.

1858an Madrila joan zen, eta bertako San Luis de los Franceses eliza, eskola eta erietxeko buru izan zen. 1874 arte egon zen han. Haltsura itzuli, eta han hil zen 1904an.

Idazlanak
---------

Gaztetandik izan zuen euskal hiztegi orohartzaile bat egiteko asmoa. Madrilen material asko bildu zuen, eta beste hiztegigile batekin, Aizkibelekin, adiskidetasun estua izan zuen. Hiztegia bukatu bazuen ere, ez zuen argitara eman. Euskara-frantses hiztegia da. Jatorrizkoa oso mardula da: 3.536 orrialde ditu. Lekukoak oso ugari dira. Eskuizkribu asko ere kontuan hartu zituen Harrietek. Hala ere, hiztegiaren balioa, lekuko idatziei dagokionez, arrunt apaltzen da, Harrietek perpaus eta hitz asko aldatu baitzituen, gehienetan garbizalekeriazko irizpideari amore emanik. Hiztegia argitaratu gabea bada ere, erabili izan da. Azkuek, adibidez, ezagutu zuen, eta bere eranskinean, batez ere, hitz asko jaso zituen. Halaber, *Orotariko Euskal Hiztegia*n kontuan hartu da Maurice Harrieten hiztegia. Endrike Knörrek tesia egin zuen hiztegiaren gainean, Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean (*Para una edición crítica del diccionario de Maurice Harriet*, argitaratu gabea, Gasteiz, 1987). Aipatu behar da, azkenik, Harrietek Haranederren *Testamentu Berria* argitaratu zuela 1855ean, Dassanceren laguntzaz.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011-12-26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑  Maurice Harrieten (1841-1904) euskara-frantsesa hiztegi-eskuizkribua : ikerketa lexikografikoa. A, K eta T hizkiak, (tesiaren laburpena).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12263263
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 171929766
* ISNI: 0000 0001 2084 5236
* BNF: 11654750t (data)
* SUDOC: 070470545
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 52287
* Lur: 02684/eu\_h\_0727/h0727

 |

* Wd Datuak: Q12263263
175 W-ko merkurio lanpara 
Presio altuko **merkurio-lurrunezko lanpara** betegarritzat kuartzoa duen merkuriozko lurrunez osatutako deskarga hodi bat da; bi elektrodo nagusi ditu eta elektrodo laguntzaile bat, piztea errazteko. 

Igortzen duen argia kolore urdin-berdea da eta ez du erradiazio gorririk igortzen. Arazo hau konpontzeko, ohikoa da substantzia fluoreszenteak gehitzea, horrela lanpararen ezaugarri kromatikoak hobetzen dira, nahiz eta erabat gardenak diren bonbillak ere badauden.

Emisio-espektroak
-----------------

Merkurio lanparen intentsitate handieneko igorpenen gailurrak 

 Merkurio lanpara baten igorpen lerroak. 

| Uhin-luzera (nm) | kolorea |
| --- | --- |
| 184.9499 | ultramorea (UVC) |
| 253.6517 | ultramorea (UVC) |
| 296.7280 | ultramorea (UVC) |
| 365.0153 | ultramorea (UVA) |
| 404.6563 | morea |
| 435.8328 | morea-urdina |
| 546.5460 | berdea |
| 1013.976 | infragorria |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   *Electrotécnia, ciclos formativos.* Escrito por Peter Bastian. Pág. 443. (books.google.es ).
2. ↑  Persistent Lines of Neutral Mercury (Hg I). Physics.nist.gov. Revisado 19-02-2014.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q370387
* Commonscat Multimedia: Mercury-vapor lamps

---

* **Identifikadoreak**
* NDL: 00571552
* AAT: 300181530
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q370387
* Commonscat Multimedia: Mercury-vapor lamps
**Luis Mauro Urriza Oteiza** (Aiegi, Nafarroa, 1963ko urriaren 12a - Aiegi, Nafarroa, 2014ko uztailaren 19a) nafar musikaria eta musikagilea izan zen.

Bizitza
-------

Mauro Urriza Aiegin 1963ko urriaren 12an jaio zen Aiegin. Solfeoan, Eskusoinuan, Konposizioan, Orkestra-zuzendaritzan eta Abesbatza-zuzendaritzan goi-tituluduna zen Nafarroako eta Donostiako Goi Mailako Musika Kontserbatorioetatik.

Musika klasikoan ibilbide akademiko luzearen ondoren, jazz musikak erakarri zuen Mauro eta ikasteari ekin zion berriro: I. Salvadorrekin pianoa, M. Blanco eta G. Kleinekin konposizioa eta I. Askunzerekin harmonia.

*Mauro Urriza Jazz Group* musika taldearekin bi disko grabatu zituen: *Inconquistable* eta *Blues for Oteiza*.

2014ko uztailaren 19an hil zen, 50 urte zituela.

Diskografia
-----------

### Mauro Urriza Jazz Group

* *Inconquistable* (2010)
* *Blues for Oteiza* (2014)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Homenaje en Ayegui a Mauro Urriza Oteiza» *Diario de Navarra* 2014ko irailaren 25a (Noiz kontsultatua: 2018ko martxoaren 26a).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Baluarte jauregia.  (2014). *Mauro Urriza Oteiza 'In Memoriam'.*  (Noiz kontsultatua: 2018ko martxoaren 26a).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50972654

 |

* Wd Datuak: Q50972654
**Rozalejoko markesa kalea** Nafarroako hiriburua den Iruñeko Lehen Zabalguneko oinezkoentzako kale bat da.

Izena
-----

Izena Rozalejoko markesaren omenez darama, jauntxo hauen egoitza Nabarreria plazako Rozalejoko markesaren jauregian zegoen.

Kokapena
--------

Navas de Tolosa kalean hasi, Sarasate pasealekuaren parean, eta Aita Moret kalean amaitzen da, Baluarte jauregia eta Baluarte plazaren parean.

Kalea
-----

Kalea Nafarroako Parlamentuaren eraikinaren albotik igarotzen da.

Oinezkoentzako kalea da, eta Aita Moret kalearen aldetik Nafarroako Parlamentuko lurpeko aparkalekurako sarbidea du.

Ondarea
-------

* Sarasate pasealekua
* Nafarroako Parlamentua
* Baluarte jauregia
* Baluarte plaza

Ikus gainera
------------

* Rozalejoko markesaren jauregia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479406

 |

* Wd Datuak: Q25479406


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Iruñea** |
Thomas Sackvilleren erretratua.
**Thomas Sackville, Dorseteko I. kondea** (Buckhurst, Sussex, Ingalaterra, 1536 - Londres, Ingalaterra, 1608ko apirilaren 19a) ingelesezko poeta, Buckhursteko baroia eta Dorseteko lehen kondea izan zen. Justiziako goi epaitegiko epaile izan zen; diplomazian hainbat enbaxadatako zuzendari izan zen. 1591ean Oxfordeko Unibertsitateko erretore izendatu zuten, eta 1599tik aurrera erresumako diruzaina izan zen. Argitara eman zituen bi literatura-lanengatik egin zen ezagun hala eta guztiz ere: askoren artean idatzitako *The Myrrour For Magistrates* obraren hitzaurrea (1563, *Epaileen ispilua*) eta *Gorboduc* (1561-1562) tragedia (Thomas Nortonekin batera idatzia).

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Thomas Sackville (Dorseteko I. kondea)*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
**San Joan eta San Pauloren basilika**  (italieraz: *Basilica dei Santi Giovanni e Paolo al Celio*) Erroman kokaturiko basilika bat da. Zelio muinoan kokaturik dago, izen bereko *rionean*.

Historia
--------

362 urtean Juliano Apostata enperadorearen garaian Joan eta Paulo martiriak hil zituzten. Honen aurrean Pamakio senatoreak hauen omenezko eliza altxatzea erabaki eta 398 urtean hasi zen eraikitzen. Hurrengo urteetan hainbat aldiz kaltetua izan zen, hala nola Alariko I.a bisigodoak 410 urtean Erroma harpilatu zuenean, 442ko lurrikaran eta beranduago normandiarrek 1084an harpilatu zutenean.

XII. mendean Paskoal II.ak berreraikunta lanak abiatu zituen eta kanpandorrea eta portxea gehitu zitzaizkion. Hurrengo mendeetan konponketa lanetan egon izan zen eta 1951ean hartu zuen behin betiko itxura, Francis Joseph Spellman kardinalak aurrealdea berriztu zuenean.

Deskribapena
------------

Hiru habearte ditu, jatorrizko zutabeek banatzen dituztenak. Hala ere inguruan zituen eraikinak barneratu zituen hainbat etabatan. Habearte nagusiak 44'30 metrotako luzera eta 14'68 metrotako zabalera ditu. Absideak lau leiho handi ditu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1586946
* Commonscat Multimedia: Basilica dei santi Giovanni e Paolo al Celio

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4576683-6
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1586946
* Commonscat Multimedia: Basilica dei santi Giovanni e Paolo al Celio
**Teshub** (**Teshup**, **Teššup** edo **Tešup**) panteoi hurritaren, jainkoen erregea da, jainko nagusia da.

Eginbeharrak, atributuak, pareko jainkoak
-----------------------------------------

Bera da Ekaitzaren jainkoa, hau da, euria, haizea, tximista, trumoia bezalako fenomeno klimatikoena, bere armak direnak hain zuzen. Teshub-ek, beraz, bere panteoian leku garrantzitsua betetzen duten antzeko jainkoekin antzekotasun handiak ditu, hala nola Adad (Mesopotamia), Addu (Amorritena), Hadad/Baal (Canaan), Tarhun (Hititak) edo Teisheba (Urartu). horiek bezala, askotan zezen batek irudikatzen du, emankortasunaren sinboloa baita.

Hebat du Teshubek bikotekide, eta elkarrekin seme bat dute, Sharruma, mendiaren jainkoa. 

Teshub Tesheba bezala agertu zen Urartu erresuman (hurriten ondorengoen erreinua), euren jainko nagusietako gisa; Urartiar artean, zutik, zezen baten gainean irudikatzen dute.

Gurtza lekuak
-------------

Teshuben gurtza-leku nagusia Kummen zegoen, egungo Kurdistanen. Baina, oro har, ekaitzaren jainkoari emandako tenpluetan ere gurtzen zen, hala nola Alepon, Arraphan, Kummanin (Kizzuwadnan) eta Yazilikayako labar-santutegian.

Lotutako mitoak
---------------

Teshub Kumarbiren zikloaren parte den hurriten mitoen aktore nagusia da: *Zeruko erregetzaren abestia* (batzuetan *Hurriten teogonia* ere esaten zaio). Aita duen Kumarbi jainkoaren aurka borrokatzen da, eta ehizatzera iristen da beste jainkoei boterea hartzeko. Beste bi mitok, *Hedammuko mitoak* eta *Ullikummiko kantuak*, Kumarbi semeaz mendeku hartu nahian dabilela, baina ez du lortzen. Bigarren mitoan, Teshubek Ullikummi garaitu behar du, beste jainkoak garaitzeko aitak sortutako erraldoia. Lehen aldiz garaitu ondoren, Ea jainkoaren laguntzarekin irabaztea lortzen du.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Teshub | Hurrian deity | Britannica» *www.britannica.com* (Noiz kontsultatua: 2023-01-30).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q248242
* Commonscat Multimedia: Teshub

---

* **Identifikadoreak**
* SUDOC: 242131298
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q248242
* Commonscat Multimedia: Teshub
**Toole konderria** (ingelesez: *Toole County*) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Shelby da. 2010eko zentsuaren arabera 5.324 biztanle zituen, Toole kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Toole konderriak 5.039,51 kilometro koadro ditu. Horietatik 78,01 ura dira. Beste 4.961,5 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,06 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 5.324 pertsonetatik 4.942 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 129 dira. 28 beltzak edo afroamerikarrak. 233 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 23 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 97 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q496722
* Commonscat Multimedia: Toole County, Montana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124358508
* ISNI: 0000 0004 0557 7394
* LCCN: n82097431
* NARA: 10039466
* **Lekuak**
* OSM: 1740651
* TGN: 2001310

 |

* Wd Datuak: Q496722
* Commonscat Multimedia: Toole County, Montana
**Menuadyra Sahathor** edo **Sihathor**, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K. a. 1694 inguruan gobernatu zuena.

Bere tronu izena, Menuadyra izan zen, eta bere jaiotza izena, Sahathor. Haankhef eta Kemiren semea zen, Neferhotep I.aren (bere aurka matxinatu zena) eta Sebekhotep IV.aren (bere oinordekoa) anaia, eta denbora labur batez gobernatu zuen. Uste denez, garai honetan, Egipton, errege boterearen zatikatzea bizkortu zen.

Turineko Errege Kanonean agertzen da, baina bere erregealdiaren iraupena, argi irakurtzerik ez dagoena (0 urte, ? hilabete, 3 egun), urte bete baino gutxiagokoa izan zen. Ez da Karnakeko Errege Zerrendan agertzen.

Bere garaiko testigutzak
------------------------

Turineko Errege Kanonaz gain, non bere erregealdiaren garaiko datuak ez ziren mantendu, bere erregealdia honako hauetan dokumentatua dago.

* Harrietan eginiko idazkunetan, Sehelen
* Harrietan eginiko idazkunetan, Uadi Hammamaten
* Hekaibeko tenplu batetako bi estatuatan, Elefantinan
* Bere izenarekin, perla bat eta zigilu zilindriko bat etiketatuak daude, emate hau, zalantzan jarria dagoen arren.
* Erregearen Semea titulua ematen zaion estatua bat

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Neferhotep I.a** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko XIII. dinastia | Ondorengoa**Sebekhotep IV.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q888879

 |

* Wd Datuak: Q888879
*Artikulu hau Suediako hiriari buruzkoa da; Danimarkako Slagelseko gotorlekua gaitzat duena beste hau da: «Trelleborg (Slagelse)»*

**Trelleborg** Suedia hegoaldeko hiria da Trelleborg udalerriaren egoitza, Eskanian. 2010ko erroldaren arabera 28.290 biztanle ditu

Geografia
---------

Suedian hegoalderen dagoen herria da.

Historia
--------

X mendeko eraztun itxurako gotorleku bikingoa dago bertan, *Trelleborgen* izenekoa. 125 metrotako diametrodun asentamendua da. Honek argi erakusten du aspalditik populatua izan dela eta aintzina toki garrantzitsua izan zela.

Trelleborgen lehenengo aipamen ofiziala 1257koa da, *Threlæburgh* izenarekin. Bertan Monarka daniarrek Suediako Valdemar Printzeari ezkontza oparitan eman ziotela aipatzen da, baina urte gutxiren buruan daniarrek berreskuratu egin zuten. Sardinzarren industriarekin batera Trelleborg merkatu hiri garrantzitsua bihurtu zen, batez ere alemaniarrak etortzen ziren. 1619an sute handia izan zuen eta Danimarkako erregeak erabaki zuen itsas-portu bakarra nahikoa zela eta Malmören aldeko apustua egin zuen, trelleborgi baimena kenduz.

1658an Roskildeko Ituna izan zen eta Danimarkak Suediaren eskutan utzi behar izan zuen Eskania guztia eta berarekin Trelleborg hiria ere bai. 1840an berreskuratu zuen merkataritzarako baimena eta 1867an Suediako hiri eskubideak jaso zituen. Orduan industrializazioa iritsi zen.

1917an Vladimir Lenin Trelleborgen izan zen, egin zuen Errusiarako bidai historikoan ferriz iritsi baitzen Alemaniatik.

Ondasun nabarmenak
------------------

* San Nikolas eliza.San Nikolas eliza.
* Udaletxea.Udaletxea.
* Trelleborgen gotorleku bikingoa.*Trelleborgen* gotorleku bikingoa.
* Trelleborgen gotorlekuaren sarrera.*Trelleborgen* gotorlekuaren sarrera.
* Uraren dorrea.Uraren dorrea.

Ikus, gainera
-------------

* Eraztun itxurako gotorleku bikingoak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26943
* Commonscat Multimedia: Trelleborg

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146584240
* GND: 4119697-1
* LCCN: n80150363
* NKC: ge489504
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q26943
* Commonscat Multimedia: Trelleborg
**Merikara**, Egiptoko X. dinastiako azken faraoia izan zen, K. a. 2050 inguruan gobernatu zuena, Egiptoko lehen tarteko aroa deritzon garaian.

Herakleopolis Magnatik gobernatu zuen azken erregea izan zen. Herrialdearen zati bat baino ez du kontrolatzen eta egoitza Tebasen zuen dinastia etsaia den Egiptoko XI. dinastiako Mentuhotep II.ari aurre egin behar izan zion.

Kheti VII.aren semea da, eta papiroan idazkera hieratikoz idatzitako *pretzeptu* ospetsuak jaso zituena izan liteke: *Khetyren irakaskuntzak bere seme Merikararentzat*.

*Uadsut Merikara* izeneko piramide batean lurperatua izan zen, Saqqaran eraikia, eta, piramidea eraiki zen toki zehatza ezagutzen ez den arren, Tetiren piramideagandik ekialdera dagoen hondakinetan dagoen piramidea izan liteke.

Literature
----------

* Wolfgang Kosack: *Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12*: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 8: Die Lehre für König Merikarê. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. ISBN 978-3-906206-11-0.

  

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Kheti VII.a** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko X. dinastia | Ondorengoa**Mentuhotep II.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q518143
* Commonscat Multimedia: Merikare

---

 |

* Wd Datuak: Q518143
* Commonscat Multimedia: Merikare
**Toombs konderria** (ingelesez: *Toombs County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lyons da. 2010eko zentsuaren arabera 27.223 biztanle zituen, Toombs kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Toombs konderriak 960,87 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,1 ura dira. Beste 942,77 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,04 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 27.223 pertsonetatik 19.942 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 3.055 dira. 6.716 beltzak edo afroamerikarrak. 37 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 199 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 42 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 273 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q376822
* Commonscat Multimedia: Toombs County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123161873
* ISNI: 0000 0004 0408 5101
* LCCN: n81023225
* NARA: 10039216
* **Lekuak**
* OSM: 1074322
* TGN: 2000429

 |

* Wd Datuak: Q376822
* Commonscat Multimedia: Toombs County, Georgia
Tiararen irudikapen heraldikoaren adibidea
*Artikulu hau aginte-ikurrari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Koroa».*

**Tiara** hiru koroa dituen mitra garai bat da, aita santuaren ikur dena. Tiarak, arrautzerdi edo kono formako birreta batean datza, hiru koroez inguratua, eta bertatik bi zinta zintzilikatzen dira, mitran aurki daitezkeen infulak bezala. Bere izena ez da agertzen modu horretan XII. mendea arte.

Neurri hau, X. mendetik datatua dago, baina lehenago, ezagutzen zen Aita Santuak bere burua estaltzeko erabiltzen zuen apaingarri bat, *camelaucum* izenekoa, jada VIII. mendean aipatzen zena eta kasket zuri moduko bat zena, lihozkoa, hasieran erabilitakoa baina erabilera liturgikorik ez zuena.. XIII. mende amaiera inguruan, aipaturiko tiararen koroa, (uztai sinple bat baino ez zena), hortzkatua edo izpitua zena, ondoren, loreztua izateko. Handik gutxira, Bonifazio VIII.a aitasantualdian, bigarren koroa bat gehitzen zaio, eta, 1310ean, hirugarrena. Azken honekin, Benedikto XII.aren aitasantualditik hona mantendu da, honela, tiara hiru koroakin osatua geratuz.

Aita Santuen tiarak, aita santu guztiek erabili zituzten Klemente V.agandik Paulo VI.a arte, azken hau, 1963an koroatua izan zena. Paulo VI.ak koroaren erabilera utzi zuen Vatikanoko II. kontzilioaren ondoren, sinbolikoki, San Petri basilikaren aldarean utziz, baino ez zuen bere erabilera ezeztatu, bere ondoren egon diren hiru aita santuek koroatuak ez izatea erabaki zuten arren. 1981ean, hungariar katolikoek Joan Paulo II.a aita santuari, bere erabilera pribaturako tiara bat oparitu zioten.

Gaur egun, tiarak, aita santuaren ikur izaten jarraitzen du, Aulki Santuaren eta Vatikanoren armarrian agertzen den bezala. Tradizioarekin hautsiz, Benedikto XVI.aren armarri pertsonalak ez du tiara tradizionala bere apaingarrien artean. Hau, mitragatik aldatua izan da, mitrak, aita santuaren tiara gogorarazten duen hiru maila dituen arren. Beste berritasun bat armarrian, aita santuaren palioa jartzea izan da, lehenago, aita santuen armarrietan sekula agertu ez dena.

Egitura
-------

Tiara, apezpiku mitra bat da, forma zurrunekoa, hiru koroa dituena, bakoitzak esangura bat duelarik.

* Goiko koroak Jainkoaren Zerbitzarien Zerbitzari bezala aukeratua izanaren loria irudikatzen du.
* Erdikoak, Jaungoikoak Petriri lurrean "lotu eta askatzeko" emandako boterea eta zeruan ere hala izango dena irudikatzen du
* Azkenik, behekoak Eliza Unibertsalaren buruzagia izatearen irakaspenaren eta elizarekiko duen boterea irudikatzen du.

Galeria
-------

* Aita santuaren ikurra, tiara batekin tinbratua.Aita santuaren ikurra, tiara batekin tinbratua.
* Reuseko armarria, tiara batekin tinbratua.Reuseko armarria, **tiara** batekin tinbratua.
* Collbatóko armarria, goiko erdian tiara bat duena.Collbatóko armarria, goiko erdian tiara bat duena.
**Tianjingo pilotalekua** edo **S.A.I Forum** (txinera sinplifikatuz: 原回力球馆; pinyinez: *Yuán huílì*) Txinako Tianjin hiriko frontoia izan zen. Via Marchese di S. Giuliano kalean (egun Minzulu kalean) zegoen, hiriko italiar barrutian.

Gian Galeazzo Ciano Mussoliniren suhia kondearen laguntzarekin, V. Fumagalli enpresariak sustatua eta Bonetti eta Kessler arkitektoek exekutatua, 1934ko irailaren 20an inauguratu zuten. Bere garaiko Txinan, areto estalirik handiena izan zen. Bertan Jose Maria Iriondo Urkidik eta bere semea, Jose Maria Iriondo Azpirik- Txinan jaiotako lehen pilotaria- jokatu zuten. Lau solairuko eraikina da, hormigoiez eta altzairuz egina eta itsasargi moduko dorre oktogonal batez errematatua. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, negozioa itxi zuten eta eraikina sindukatuen eskuetara pasa zen. 1958an Guan Songjianek birmoldatu zuen eta Herriaren Antzoki Handia bilakatu zen. 2007tik aurrera, Marco Polo Klubaren (马可波罗俱乐部) egoitza da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Sánchez Beltrán, Juan Pablo.  (2011ko uztaila). «Frontones de pelota vasca en China» *Revista del Instituto Confucio de Valencia* (Valentzia) 7 (4): 74-78..
2. ↑  原回力球场[*Betiko hautsitako esteka*]**(Txineraz)**
3. ↑   **(Txineraz)**  *天津市第一工人文化宫忆旧.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10911196

 |

* Wd Datuak: Q10911196
**McClain konderria** (ingelesez: *McClain County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Fairview da. 2010eko zentsuaren arabera 34.506 biztanle zituen, McClain kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

McClain konderriak 1.502,85 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,74 ura dira. Beste 1.478,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 22,96 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 34.506 pertsonetatik 30.342 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.400 dira. 229 beltzak edo afroamerikarrak. 2.142 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 127 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.651 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q495862
* Commonscat Multimedia: McClain County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155929611
* LCCN: n79118999
* **Lekuak**
* OSM: 1822226
* TGN: 2001666

 |

* Wd Datuak: Q495862
* Commonscat Multimedia: McClain County, Oklahoma
**Transmisio sinkrono** datu transmisiorako igorgailua eta hargailua seinale (erloj) baten bidez sinkronizatzen diren transmisio-modua. Erlojupeko komunikazioa ere deritzo. Transmisio asinkronoari erkatzen zaio.

Sarrera
-------

Datu-transmisiorako igorlearen eta hartzailearen erlojuak sinkronizatzen dira. Transmisioak irauten duen bitartean etengabe sinkronizatuta mantentzen dira komunikazioaren partehartzaileak.

Transmisio sinkronoan bit sekuentzia trinkoa bidaltzen da, trama deritzona.

Datu-bloke marduletarako, transmisio sinkronoa asinkronoa baino eraginkorragoa da.

Sinkronismo moduak
------------------

Sinkronismoa gauzatzeko bi modu daude:

1. Komunikazio kanal independente bat erabiltzea
2. Sinkronismorako kode bat erabiltzea, Manchester kodeketa esaterako.

Manchester kodeketak datuen artean sinkronismorako erabilgarriak diren seinaleak tartekatzen ditu.

  

Transmisioaren hasieran atariko seinale batzuk erabiltzen dira:

* **Sinkronizazio-byteak**: Byte-ra zuzendutako protokoloetan.
* **Flag**: Bit-era zuzendutako protokoloetan.

  

Atariko seinalearen eginkizunik nagusiena, hartzaileari datuen etorreraz ohartaraztea da.

  

Erloju-seinaleek transmititzeko edo jasotzeko abiadura zehaztuko dute.

Transmisio sinkronoaren trama egitura
-------------------------------------

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 3 bit  | N bit-ak  | 2 bit  | 1 bit  |
| Helbiderako bitak  | Mezuko bitak  | Egiaztatze bitak  | Bukaerako bita  |

Ikus, gainera
-------------

* Transmisio asinkrono
* Transmisio-modu
* Transmisio
* Seinale

Kanpo estekak
-------------

* Telekomunikazio Hiztegia euskaraz

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12268153

 |

* Wd Datuak: Q12268153
**Martín Sastre** (Montevideo, 1976ko otsailaren 13a) zinema zuzendari eta artista uruguaitarra da, eta zinema, bideoa, eskultura, argazkilaritza eta marrazkia lantzen ditu.

Biografia
---------

Martín Sastre Montevideoko Britainiar Ospitalean jaio zen, hazi zen hirian eta 8 urterekin zinema ikasten hasi zen. 

2002an Carolina Fundazioak beka bat eman zion Madrilen bizitzeko eta bertan *Trilogía Iberoamericana* egin zuen, honako hauek osaturiko bideoen trilogia: *Videoart: The Iberoamerican Legend*, *Montevideo: The Dark Side of the Pop* eta *Bolivia 3: Confederation Next*. 

2003an *The Martin Sastre Foundation for the Super Poor Art* bideoa ekoitzi zuen, *Adopte un Artista Latino* leloarekin, Interneteko mezenasek "artista super pobre bat, Latinoamerikako artista bat" hartu ahal izateko, hark nazioarteko zirkuituan sarbidea izan dezan. Bideo hau artista hauen laguntza faltaren kritika bat da. 

2004an bere bideoa *Bolivia 3: Confederation Next*, non Matthew Barney artista estatubatuarrarekin borrokatzen den, Brasilgo São Pauloko Bienalean Uruguai ordezkatzeko aukeratua izan zen. 

2005eko Veneziako Biurtekoan, bere *Diana: The Rose Conspiracy* lana estreinatu zen, fikziozko film laburra non artistak dio Galesko printzesa ez zela Parisen hil 1997an, auzo batean ezkutatuta bizi zela baizik. Montevideotik kanpoaldean.  Urte horretan bertan, *Martín Sastre Fundazioak* bekak eman zizkien Weimarreko Bauhaus-eko hiru alemaniar artistari Montevideon bizitzeko *Be a Latin American Artist* programaren bidez.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Ricardo Casas.  (2009). *Videobrasil.* .
2. ↑   Nelson Di Maggio.  (11 de octubre de 2004). *Inauguran Martín Sastre, Flor Garduño y Canogar.*  La República en la Red.
3. ↑    *Videoclub de Martín Sastre.*  Museo de Artes Visuales de Chile Agosto - octubre de 2014.
4. ↑    *26ª Bienal de São Paulo, 2004: Artistas.* .
5. ↑   Fernanda Ezabella.  (24 de agosto de 2005). *Vídeo do artista Martín Sastre revive Lady Di em favela uruguaia.* .
6. ↑    *Martin Sastre Foundation: be a latinamerikan artist (Stipendium).* .

Kanpo estekak
-------------

* Eva Grinstein-en *Planet Sastre*, Ruth Benzacar Gallery-
* *Janaria goxoa zen* Horace Brockington, NY ARTS-ek.
* Nicola Taylorren *AURA*, Paris-Art.
* BBC American Baita.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q542491
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 171296916
* ISNI: 0000 0001 2040 5134
* BNA: 000029858
* LCCN: no2011098357
* Tabakalera ID: 57299
* autores.uy: 148

 |

* Wd Datuak: Q542491
***Meddle*** Pink Floyden 6. albuma da, 1971. urtean egina. Disko honetan taldearen heldutasun musikala gauzatzen da, aurreko diskoekin rock sinfonikoaren arloan hasitako esperimentazio bidea (*Ummagumma*, *Atom Heart Mother*) ondo burutzen baita lan honekin. Hasierako urteetako rock psikodelikoa (*The Piper at the Gates of Dawn*) eta Syd Barretten garaiak oso urruti daude disko honetatik, denboran ez bada bai estiloari dagokionez.

Meddle-ren bizkarrezurra "*Echoes*" gaia da (23 minutuko iraupena), sinfonia elektronikotzat jotzen den pieza luzea. "*Echoes*" , kritiko askoren ustez, ordura arte Pink Floydek sortu duen lanik onena da, eta abiapuntutzat jotzen da bandaren hurrengo lanetarako; izan ere, pieza honetan agertzen dira taldeak hortik aurrera garatuko dituen klabe musikalak: musika-estudioko lan mardula, soinu garbi eta gardena, erritmo aldaketa bikainak, kutsu "siderala" duen doinua.... "*Echoes*"ek musika eztia eta gozoa -flotarazten duena- musika gogorragoarekin txandakatzen du, erritmoa eta progresioa ondo mantenduz.

Diskoaren "B" aldean agertzen diren lanak gai laburrak dira: "*One of These Days*" eta "*San Tropez*" dira ezagunenak.

Meddle urrezko diskoa izan zen 1973. urtean, eta arrakasta lortu zuen Erresuma Batuan. Hala ere, nazioarteko ospe handia ez da Pink Floyd-entzat iritsiko hurrengo diskoa (*The Dark Side of the Moon*) argitaratu arte.

Kantu zerrenda
--------------

1. "One of These Days" (5:56)
2. "A Pillow Of Winds" (5:13)
3. "Fearless" (6:08)
4. "San Tropez" (3:43)
5. "Seanus" (2:15)
6. "Echoes" (23:29)

| Pink Floyd |
| --- |
| **David Gilmour • Rick Wright • Nick Mason**Roger Waters • Syd Barrett
**Diskografia**: 
**Estudiokoak**: *The Piper at the Gates of Dawn* (1967) • *A Saucerful of Secrets* (1968) • *Ummagumma* (1969) • *More* (1969) • *Atom Heart Mother* (1970) • *Meddle* (1971) • *Oscured By Clouds* (1972) • *The Dark Side of the Moon* (1973) • *Wish You Were Here* (1975) • *Animals* (1977) • *The Wall* (1979) • *The Final Cut* (1983) • *A Momentary Lapse of Reason* (1987) • *The Division Bell* (1994) 
**Zuzenekoak**: *Delicate Sound of Thunder* (1988) • *P•U•L•S•E* (1995) • *Is There Anybody Out There? The Wall Live 1980-81* (2000) 
**Bildumak**: *Relics* (1971) • *A Collection of Great Dance Songs* (1981) • *Echoes* (2001) |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q205458

 |

* Wd Datuak: Q205458
**Ticiana Iturri Landajo** (Portugalete, 1904ko uztailaren 10a - Bilbo, 1969ko martxoaren 5a), medikua, higienearen dibulgatzailea, haurdunaldian eta pediatrian espezialista. Bizkaiko Mediku Eskolako kide izan zen lehenengo emakumea da, 1932. urtean sartu zen, 553. zenbakiarekin.

Biografia
---------

Juan Iturri Astorkiza (Gamiz-Fika, 1871ko martxoaren 7) eta Ticiana Landajo Ugalde (Abando, 1872ko martxoaren 3) alaba zen. Ticianaren aitak Andaluziako meategi-lantegi batean lana lortu zuen eta familiarekin Lora del Ríora bizitzera joan ziren. Juan Iturrik Sevillan lantegi bat sortu zuen. Sevillan Ticianak batxilergoa egin zuen, San Isidoro institutuan; ikastetxe berean Severo Ochoa ezagutu zuen. Hala ere, udaoro familia Sopelara itzultzen zen non haien etxea "Sevillatarren etxea" bezala ezagutzen zen.

Medikuntza ikasketak Madrilen burutu zituen, San Carlos Fakultatean; espezialitatea Instituto Rubion egin zuen eta kontsulta ireki zuen, Claudio Coello 97. zenbakian. Halaber, Puerikultura Eskola Nazionalean lanean zegoen eta tesia egin zuen, 1928an. Oposaketak atera zituen eta Bilbon eman zioten plaza. Bilbon, Foruen kaleko 2an kontsulta ireki zuen. Handik gutxira Begoñan haurdunei laguntzeko klinika bat ireki zuen. Halaber, artikuluak eta hitzaldiak idazten zituen.

Garaiko Bilbon jende askok emakume bat mediku lanean ez zuen begi onez ikusten. 1935an Ticiana salatua izan zen, titulu gabe aritzeagatik, eta beste gezur asko zabaldu ziren. Salaketa aurkeztu zuena Carlos Mendaza Amategiko burua izan zen.

Gerra aurretik Emakume Abertzale Batza taldearekin lotura estua izan zuen eta Bidebarrieta kalean antolatu zen Erizaintza Eskolan klaseak eman zituen. Gerrarekin haren ahizpa, Maria Begoña Iturri haur talde batekin Erresuma Batura joan zen. Bueltan frankistek zigortua izan zen eta Cuencako herri batera bi urtez deserriratua. Han berriro bere ikasketak errepikatu behar izan zituen eta erizain titulua lortu zuen. Bilbon bueltan Ticianaren kolaboratzailea izango zen.

Gerra ondoren Ticianak Bilboko Puerikultura eta Amatasunaren Eskolan lanean jarraitu zuen. Ginekologia alorrean ere aritu zen Gizarte segurantzan non 1955ean plaza eskuratu zuen.

Ideologia
---------

Neurri handi batean Ticiana emakumearen arazo medikuez kezkatu zen eta bizitza osoan lan horri ekin zion. Bereziki ezkondu gabeko amen defentsan aritu zen.

Doktorego tesia
---------------

*Acción de algunos galactogogos*. Madril, 1928.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3    Larrinaga, Zihara Jainaga. «Bilbo egin zuten hamar emakume» *Berria* (Noiz kontsultatua: 2020-11-04).
2. ↑   «Iragarkia» *ABC* 1927/11/27.
3. ↑   Gondra, Juan.  (2017ko apirila). «La primera médica de Bizkaia, Ticiana Iturri Landajo» *Bilbao*: 38..
4. ↑  Ibidem.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Bizkaiko Medikuen Elkargoaren omenaldia.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q29413891

 |

* Wd Datuak: Q29413891
***The Jazz Singer*** (euskaraz *Jazz abeslaria*) 1927ko Alan Crosland estatubatuar zinema zuzendariaren musikal filma bat da. Samson Raphaelson idazlearen *The Day of Atonement* ("Pekamen Eguna") istorio laburrean oinarritua dago.

Filma honek nonbait ospea baldin badu, aktoreen solasak entzungai zeuden zinemaren historiako lehenbiziko filma izan zelako da, ordura arteko filma guztiak filma mutuak baitziren. Filma hau estreinatu bezain azkar, zinemak sekulako aldaketa jasan zuen, musikalak biderkatzeaz gain, soinudun zinemaren hastapena izan baitzen.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

Rabinowitz (Bobby Gordon) abeslari juduak bere seme Jakie-k (Al Jolson) familiaren kantagintza usadioaren jarrai dezan nahi du, Manhattango Lower East Side ghettoko abeslaria bilakatu dadin, baina 13 urteko mutikoak tabernan garai hartan puri-purian dagoen jazz abestiak abestu ohi ditu. Moisha Yudelson auzokideak Jakieren jardueren berri haren aitari eman eta aitak berarekin etxera arrastaka ekarriko, honakoa esanez: "Nik irakatsiko diat Jainkoak eman dian ahots hori alferrik ez xahutzen!", mutikoak aitari honakoa erantzunez: "Jotzen banauzu, joan eta ez naiz inoiz gehiago itzuliko!", ondoren aitak semeari ipurdikoak emango dizkiolarik. Aitaren ipurdikoen ondoren, Jakiek ama agurtu eta bere zina beteko du. Aldiz, aitak jasa semerik ez duela baieztatuko du.

Hamar urte beranduago, Jakie mutikoa zena, kabaretetan abestu ohi duen Jack Robin (Al Jolson) izeneko abeslaria da, Mary Dale (May McAvoy) dantzaria neskalagun duelarik. Aldiz, aitak abeslari gazte bati irakatsi ohi dio. Behinola Jack bakeak egiteko asmoz aitarenean agertuko da, baina alferrik, aitaren oihuak besterik ez baidituko jasoko, hortaz Jackek aitari honakoa erantzungo dio: "Noizbait amak (Eugenie Besserer) ulertzen nauen bezala ulertuko nauzu".

Jackek Broadwayen estreinaldian duen egunean, aita gaixo jarriko da, bere familia eta ekitaldi hartara joan edota bere fedearen arteko erabakia hartu beharko duelarik.

Aktoreak
--------

* Al Jolson: Jakie Rabinowitz (Jack Robin)
* May McAvoy: Mary Dale
* Warner Oland: Rabinowitz abeslaria, Jakieren aita
* Yossele Rosenblatt: bere burua antzeztuz
* Eugenie Besserer: Sara Rabinowitz
* Otto Lederer: Moisha Yudelson
* Bobby Gordon: Jakie Rabinowitz mutikoa 13 urterekin
* Richard Tucker: Harry Lee

Iruditegia
----------

* Al Jolson.Al Jolson.
* Al Jolson eta Eugenie Besserer.Al Jolson eta Eugenie Besserer.
* May McAvoy eta Al Jolson.May McAvoy eta Al Jolson.
* Iragarkia.Iragarkia.

Kanpo estekak
-------------

* *The Jazz Singer* filmaren IMDBko fitxa irakurgai **(Ingelesez)**
* *The Jazz Singer* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q465087
* Commonscat Multimedia: The Jazz Singer (1927 film)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 293065406
* GND: 4644102-5
* LCCN: n79013267
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q465087
* Commonscat Multimedia: The Jazz Singer (1927 film)
*Artikulu hau diskoari buruzkoa da; Estatu Batuetako landarea gaitzat duena beste hau da: «Josueren juka»*

***The Joshua Tree*** U2 taldearen bosgarren estudio musika diskoa da, 1987an argitaratutakoa. Bandaren historia osoko diskorik arrakastatsuenetakoa izan da, "With or Without You", "I Still Haven't Found What I'm Looking For" eta "Where the Streets Have No Name" bezalako single ezagunak barne hartzen dituena.

1. postuan egon izan zen Austrian, Kanadan, Herbehereetan, Frantzian, Alemanian, Zeelanda Berrian, Suedian, Erresuma Batuan eta AEBetan. Azken herrialde hartan 10 milioi kopia saldu zituzten.

Abestiak
--------

1. "Where the Streets Have No Name" 5:38.

2. "I Still Haven't Found What I'm Looking For" 4:38.

3. "With or Without You" 4:56.

4. "Bullet the Blue Sky" 4:32.

5. "Running to Stand Still" 4:18.

6. "Red Hill Mining Town" 4:54.

7. "In God's Country" 2:57.

8. "Trip Through Your Wires" 3:33.

9. "One Tree Hill" 5:23.

10. "Exit" 4:13.

11. "Mothers of the Disappeared" 5:12.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Diskoaren informazioa taldearen webgune ofizialean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q152873
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q152873
**Saint-Projet plaza**, Bordeleko alde zaharrean dagoen plaza bat da, Santa Katalina kaleak albo batetik zeharkatzen duena.

Erdi Aroan bazen plaza horretan Sainte-Projet izeneko putzuak. Plaza toki animatu zen, bertan eliza eta azoka baitzeuden. 1735ean, iturri bat zegoela aipatzen da, eta sorburua Arlac-en zuela, Mérignac aldean.

Gaur egun, iturria paretaren kontra paratu dago. Van der Woort artistak, Burtsaren plazako fatxadak egin zituen berak, diseinatu zuen 1735ean.

Hiruki formako frontoiaren gainean, erdi etzanak, gizon eta emakume bat daude. Gizonak Peugue eta emakumeak Devèze adierazten dute, antzinako Burdigalaren sorburu izan ziren bi ibaiak. Erdian, hiriko hiru ilgora elkargurutzatuak daude, alboetan fruituekin hornituak.
Erlaitzaren azpian, marmol gorriko kartutxoa, maskor bat, landarez eginiko koro bat eta itsas altxor bat: sardeak, arpoiak, arraunak, timoia eta abar.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24069276

 |

* Wd Datuak: Q24069276