recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Isoentzimak** edo **isozimak** egitura kimiko ezberdina duten entzimak dira, baina erreakzio kimiko bera katalizatzen dutenak. Aminoazidoen sekuentzia ezberdinak dituzte, eta baita ezaugarri zinetikoak eta biokimiko ezberdinak ere.

Isoentzimen sintesia kodetzen duten geneak ere desberdinak dira.

Erreakzio kimiko bera katalizatzen duten entzima ezberdinak izatea onura metabolikoa da, beraz hautespen naturalak isoentzimen aldeko joera erakutsiko du.

Isoentzima ugari ezagutzen dira egun. Laktato deshidrogenasak (azido laktikoa sortzen duena pirubato erreduzitzen duenean), adibidez, 5 isoentzima ditu, antzeko pisu molekularra dutenak (PM: 134.000)

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Lehninger, Albert: Bioquímica Ed. Omega, 1978, 251-252 orr. IBSM: 84-282-0211-7

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q407801
* Commonscat Multimedia: Isoenzymes

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4125489-2
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D007527

 |

* Wd Datuak: Q407801
* Commonscat Multimedia: Isoenzymes
Hiru haridun kablea, non hari bakoitzak kolore-kodedun isolatzailea duen. Hiru hariak kanpo isolatzaile batekin babestuta daude.
Energia elektrikoa garraiatzeko aireko lineako isolagailu bat
**Isolatzaile elektriko** bat bere barnetik karga elektrikoak askatasunez mugitzen uzten ez dituen material bat da, eta ondorioz material horretatik korronte elektriko bat igarotzea ia ezinezkoa da. Propietate honek isolatzaileak erdieroale eta eroaleengandik desberdintzen ditu, azken hauek errazago uzten baitute elektrizitatea igarotzen. Isolatzaile baten ezaugarria erresistibitate haundia edukitzea da, erdieroale eta eroaleena baino haundiagoa.

Material batzuk –beira, paper-isolatzailea eta tefloia adibidez– oso isolatzaile onak dira; beste material asko, hain isolatzaile onak izan gabe, tentsio normalekin erabilita isolatzaile nahiko onak dira, eta instalazio elektriko eta kableetan isolatzailetzat erabiltzen dira. Talde honetakoak dira polimero elastiko eta plastikoak.

Isolatzaile elektrikoak ekipamendu elektrikoetan erabiltzen dira, eroale batzuk besteengandik isolatu eta hauen hartean korronterik ez igarotzeko. Energia elektrikoa garraiatzeko aireko lineatan, linea eroaleak zutoinengandik isolatzen dituzten isolatzaileei **isolagailu** deritze.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q178150
* **Identifikadoreak**
* GND: 4123451-0
* NKC: ph370270
* AAT: 300014876
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q178150
**Hugin** hainbat irudiz osaturiko panoramak egiteko aplikazio librea da. Plataforma-anitza da eta Panorama Tools izeneko erremintarako interfaze grafikoa da. Panoramak egiteko, leku beraren zenbait argazki partzialki gainjarri erabiltzen dira eta zenbait kontrol puntuz baliatzen da irudiak lerrokatu eta transformatzeko; era honetan, irudiek irudi handiagoa osatzen dute. Kontrol puntu hauek era sinple (askotan automatikoan) sortzen dira, irudi optimizazioarekin gertatzen den moduan, hasiberrientzak tresna erraza bihurtzeko asmoarekin. Gainera, uneoro irudiaren egoera ikusi daiteke aurreikuspen baten bitartez. Aurreikuspena egokia denean, irudiak guztiz itsatsi daitezke, panorama sortu eta irudi formatu estandar batean gordetzea ahalbidetuz.

Ezaugarriak
-----------

* Irudi gainjarriak konbinatu, irudi panoramikoa sortzeko
* Nibelazio arazoak dituzten irudi panoramikoak zuzendu
* Irudi eta argazki kopuru handiko mosaikoak osatu
* Kontrol puntuak eta parametroen optimizazioa, morroi automatikoak erabiliz
* Hainbat proiekziotako irteerak
* Zuzenketa fotometriko aurreratuak egin

Adibideak
---------

Hona hemen Hugin erabilita eginiko zenbait panorama:

Jangela bateko 360 graduko ikuspegia

Jangela bateko 360 graduko ikuspegia  
 **Irudi honek 360º hartzen ditu. Nahi izanez gero irudi mota hauek ikusteko programa berezi batean ikus dezakezu banqueting hall 360 panoramic view.jpg hemen klik eginez**
  

Londoneko ikuspegia

Londoneko ikuspegia  
 **Irudi honek 360º hartzen ditu. Nahi izanez gero irudi mota hauek ikusteko programa berezi batean ikus dezakezu hemen klik eginez**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q305953
* Commonscat Multimedia: Hugin

---

 |

* Wd Datuak: Q305953
* Commonscat Multimedia: Hugin
**Intentzioa** zerbait egiteko asmoa da. Bi zentzu ditu filosofian intentzio hitzak: logikoa eta etikoa. Logikaren arabera, gauza bat ezagutzeko helburua duen ekintza da intentzioa, eta etikaren arabera, helburu jakin bat duen borondatearen ekintza. Etikaren arabera, ekintzak moralak edo immoralak dira, ekintza horiek egitean borondateak izan duen intentzioaren arabera. Kantek zioen intentzioak moralaren legea izan behar zuela kontuan, eta ez norbanakoaren interesak eta ekintzaren ondorioak. Fenomenologia eskolako filosofoek berriz ezagutzaren alorrera mugatu dute intentzioa. Franz Brentanok eta Edmund Husserlek adibidez diote, subjektuaren kontzientzia subjetoa bera ez den zerbaitetara bideratzea dela intentzioa.

Eskolastikoentzat, intentio deritzana adimena ezagutu nahi den zerbaitetan ezartzea izan daiteke, edo nahiak helburua iristeko duen joera bestela. Tomas Akinokoaren ustez intentzioak borondatezko ekintza adierazten du, baina aldez aurretik arrazoiaren agindua izan duen ekintza.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2018-1-12 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q706622
* Commonscat Multimedia: Intention

---

* **Identifikadoreak**
* NKC: ph921417
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D033182

 |

* Wd Datuak: Q706622
* Commonscat Multimedia: Intention
**Interakzio iraunkorra** interakzio biologiko mota bat da. Organismo heteroespezifikoen arteko elkarrekintza iraunkorra da, zehazki.

Kontzeptuak garrantzi handia hartu du Parasitoen Ekologiaren arloan, batez ere Claude Combes-ek Frantzian 1980-1990 urteetan garatutakoan. Oreka dinamiko konplexuak izendatzen ditu, gene, espezie eta espezie komunitateen eskalako sistema bizi sinbiotikoen funtzionamendua eta bilakaera, espazio eta denboran gidatzeko.

Interakzio iraunkorraren kontzeptuak, hein batean, sinbiosiaren kontzeptua barne hartzen du, baina bere dimentsio ekologiko eta ebolutiboan. Elkarrekintza iraunkorren helburua populazioen dinamikan, aniztasun genetikoaren eta biodibertsitatearen epe luzeko mantentzea da (bereziki, «bazterketa lehiakorraren» arriskuak mugatuz), honek posible egiten baitu espezie bat baino gehiago txoko ekologiko berean egotea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Claude Combes, *Interactions durables, Écologie et évolution du parasitisme*. Ed Dunod, 1995, (ISBN 2-10-005753-7)
2. ↑  Claude Combes, Laurent Gavotte, Catherine Moulia, Mathieu Sicard, *Parasitisme-Écologie et évolution des interactions durables.* Dunod 2018 (ISBN 978-2-10-076172-2)
3. ↑  Connell JH (1971) *On the role of natural enemies in preventing competitive exclusion in some marine animals and in rain forest trees*. Dynamics of Populations (eds P.J.DenBoer & G.R. Gradwell), pp. 298–312. Pudoc, Wageningen
4. ↑  Shmida, A. & Ellner, S. (1984) *Coexistence of plant species with similar niches*. Vegetatio, 58, 29–55

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3153069

 |

* Wd Datuak: Q3153069
**Interlaken-Oberhasli barruti administratiboa** (alemanez: *Verwaltungskreis Interlaken-Oberhasli*) Berna kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Interlaken da. 1.229 kilometro koadroko azalera du eta 48.763 biztanle.

Udalerriak
----------

Beatenberg  
Bönigen  
Brienz (BE)  
Brienzwiler  
Därligen  
Gadmen (en) Itzuli  
Grindelwald  
Gsteigwiler  
Gündlischwand  
Guttannen  
Habkern  
Hasliberg  
Hofstetten bei Brienz  
Innertkirchen  
Interlaken  
Iseltwald  
Lauterbrunnen  
Leissigen  
Lütschental  
Matten bei Interlaken  
Meiringen  
Niederried bei Interlaken  
Oberried am Brienzersee  
Ringgenberg (BE)  
Saxeten  
Schattenhalb  
Schwanden bei Brienz  
Unterseen  
Wilderswil

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q678742
* Commonscat Multimedia: Interlaken-Oberhasli (administrative district)

---

* **Lekuak**
* OSM: 1684823

 |

* Wd Datuak: Q678742
* Commonscat Multimedia: Interlaken-Oberhasli (administrative district)
**Inter-Active Terminology for Europe** (**IATE**) edo **Europarako Terminologia Inter-Aktiboa** Europar Batasuneko departamendu arteko terminologia datu-basea da. 1999an sortu zen Europar Batasunaren alorreko terminologiarentzako sareko erabiltzaile-interfazea sortzeko asmoz, era horretan informazioa bilatzea errazteko eta terminologiaren estandarizazioan laguntzeko.

IATEk Europar Batasuneko itzulpen zerbitzuetako terminologia biltzen du eta 1,4 milioi sarrera inguru ditu hainbat hizkuntzatan. Ondorengo datu-baseak inportatu ziren IATEra:

* Eurodicautom (Europako Bartzordea)
* TIS (Europar Batasuneko Kontseilua)
* Euterpe (Europako Parlamentua)
* Euroterms (Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroa)
* CDCTERM (Europako Kontu Auzitegia).

Europar Batasuneko ondorengo erakundeak dira proiektuko kideak: Europako Batzordea, Europako Parlamentua, Europar Batasuneko Kontseilua, Europako Justizia Auzitegia, Europako Kontu Auzitegia, Europako Ekonomia eta Gizarte Komitea, Europako Eskualdeen Batzordea, Europako Banku Zentrala, Europako Inbertsio Zentroa eta Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroa.

IATEren webgunea Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroak Luxenburgon duen egoitzan administratzen da.

IATEren glosario osoa deskarga daiteke .zip formatuan.

Kanpo estekak
-------------

* IATEren webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1520860

 |

* Wd Datuak: Q1520860
**Rouse** taldea, 1991. urtean Banyolesen (Katalunia) sortutako Hardcore punk taldea izan zen. HHH-ko kideek, beraien influentzia melodikoak uztartzeko sortu zuten taldea izan zen.

Taldekideak
-----------

* Alex - Bajua eta ahotsa.
* Marc - Gitarra.
* Koki - Bateria.

Historia
--------

80ko hamarkada bukaeran, HHH taldeko kideek, beraien influentzi musikalak kaleratzeko asmoz sortu zen Rouse. Taldeak, urte gutxiko bizitza izan zuen baina hainbat grabaketa utzi zituen bidean.

Lehen grabaketa, 1991ko Abuztuan izan zen. Garai horretan, HHH-ko kideak, Homo Homini Lupus diska grabatzen ari ziren. Estudio sesio horiek aprobetxatuz, Rouseren 16 kantuz osaturiko maketa bat grabatu zuten. Hasiera batean, maketa hau LP formatuan kaleratu nahi izan zuten. Baina arazo batzuk tarteko zirela, bertan behera geratu zen guztia

Urtebete beranduago, 1992ko Abuztuan, Donostiako Amadeus estudioetan sartu ziren Deep Wound LP-a grabatzeko. Garai horietarako iada, taldekideek arazo asko zituzten elkartzeko eta entsaiatu ahal izateko. Diska hau, Rumble Records zigilu Madrildarrak kaleratu zuen 1993an. Urte berean, taldeak jotzeari utzi zion.

Hala ere, bi urte beranduago, Rumble diskoetxeak lehen maketako abesti batzuk bi EP-tan kaleratu zituen, It´s Funny eta Does Rouse Suck?. Lehen maketako horretako beste kantuak, diska bilduma ezberdinetarako erabili ziren.

2004ean, Shortfuse Recordsek, lehen maketako kantu guztiak Deep Inside, 16 song EP LP-an argitaratu zituen.

2005ean, Rumble Recordsek taldearen diskografia osoa kaleratu zuen CD batean.

Diskografia
-----------

* Deep Wound (Rumble Records, 1993). LP
* It's funny (Rumble Records, 1996). EP
* Does Rouse suck? (Rumble Records, 1996). EP
* Deep inside (Shortfuse Records, 2004).
* Discography (Rumble Records, 2005).

### Bildumetako Partehartzeak

  

* «Insectocracy» abestia El ataque de la gente N.O.T. CD bilduman (Punch Records, 1996)
* 4 abesti Hardcore Latino, Vol1 CD bilduman (Fragment Records, 1999).

Kanpo Loturak
-------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266685

 |

* Wd Datuak: Q12266685
**Prebiotikoak**, elikagaigintza eta nutrizioan, hesteetako bakterio onuragarrien hazkundea areagotzen duten substantziak dira, elikagai moduan hartzen direnak eta digeritzen ez direnak.

Prebiotikoek ihes egiten diote digestio-aparatuaren entzimen jarduerari, eta ez dira heste meharrean xurgatzen. Horrela, heste-florako bakterioek erabil ditzakete.

Prebiotiko gehienak gluzidoak dira: oligosakaridoak eta polisakarido txikiak. Haien artean laktulosa eta inulina aipa daitezke. Substantzia horiek elikagaietan, berez, egon daitezke, edo modu artifizialean gehitu (elikagai funtzionalak).

Probiotikoen aldean, beraz, elikagai prebiotikoek ez dituzte mikroorganismorik, mikroorganismoen hazkundea errazten duten substantziak baizik.

Bifidobakterioak eta laktobaziloak dira prebiotikoei esker gehien hazten diren hesteetako bakterioak. Bakterio onuragarri horien hazkundeak eragin positiboa du ostalariaren osasunean (immunitate-sistema bizkortzen du eta koloneko minbiziaren agerpenaren aurka babesten du).

Prebiotikoak landare-jatorrizko elikagaietan daude modu naturalean (baratxuria, alkatxofak, txikoria, zerealak...)

Ikus, gainera
-------------

Probiotiko

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q218870
* Commonscat Multimedia: Prebiotics

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2007006574
* NKC: ph606719
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D056692

 |

* Wd Datuak: Q218870
* Commonscat Multimedia: Prebiotics
**Preble konderria** (ingelesez: *Preble County*) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Eaton da. 2010eko zentsuaren arabera 42.270 biztanle zituen, Preble kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Preble konderriak 1.104,53 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,07 ura dira. Beste 1.098,47 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 38,27 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 42.270 pertsonetatik 41.342 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 254 dira. 177 beltzak edo afroamerikarrak. 82 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 170 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 458 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489935
* Commonscat Multimedia: Preble County, Ohio

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 159448338
* LCCN: n80117926
* **Lekuak**
* OSM: 911259
* TGN: 1002802

 |

* Wd Datuak: Q489935
* Commonscat Multimedia: Preble County, Ohio
**Richland konderria** (ingelesez: *Richland County*) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wahpeton da. 2010eko zentsuaren arabera 16.321 biztanle zituen, Richland kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Richland konderriak 3.743,69 kilometro koadro ditu. Horietatik 25,04 ura dira. Beste 3.718,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,36 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 16.321 pertsonetatik 15.622 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 271 dira. 110 beltzak edo afroamerikarrak. 302 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 88 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 182 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q126829
* Commonscat Multimedia: Richland County, North Dakota

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137230643
* LCCN: n82105227
* NARA: 10039331
* **Lekuak**
* OSM: 1739847
* TGN: 2001595

 |

* Wd Datuak: Q126829
* Commonscat Multimedia: Richland County, North Dakota
**SPRI Taldea** (gaztelaniaz: *Sociedad para la Promoción y Reconversión Industrial*) Eusko Jaurlaritzaren enpresa garapenerako agentzia da, Ekonomi Garapen eta Azpiegitura Sailaren menpekoa. 1981ean sortu zuten.

Agentziaren helburua euskal enpresak babestu eta bultzatzea da. Eusko Jaurlaritzaren politikak zabaltzeko zerbitzu eta programen bitartez enpresa-sareari lagundu nahi dio nazioartera ateratzeko, ekiteko, finantzatzeko, lurzoru industriala aurkitzeko, teknologia berriak aplikatzeko, edo eraberritzeko.

Gainera, atzerriko inbertsioak erakartzeko eta ahalbidetzeko ardura eman dio Eusko Jaurlaritzak, *Invest in the Basque Country* zerbitzuaren bitartez.

Aurrekontua
-----------

2019an SPRI Taldeak 235 milioi euro inguruko laguntzak banatu zituen 2.000 enpresa-proiekturen artean; horietatik, 189 teknologia, berrikuntza eta 4.0 Industria arloetako ekimenentzat izan ziren, 43 ekintzailetza eta enpresen sustapeneko proiektuentzat, eta nazioartekotzen laguntzeko programek 2 milioi jaso zituzten. Talentua erakartzeko programen eta nazioartekotze beken 8 milioiak.

Enpresentzat ez diren programak (adibidez, Emaitek, teknologi zentroei zuzendutako programa), laguntzen % 47 Gipuzkoako enpresentzat izan ziren (74 milioi euro eta 1.047 proiektu onartu), % 43,1 Bizkaiko enpresentzat (67 milioi eta 674 proiektu) eta % 9,5 Arabako enpresentzat  (15 milioi eta 275 proiektu).  Lurralde bakoitzeko enpresen tipologia da kopuru horien eta laguntzen lurraldekako banaketaren atzean dagoen arrazoia, industria arloko ETEak gehiengoa baitira Gipuzkoan.

2020 aurrekontuan 254 milioi euro inguru banatuko zituen ETE (enpresa txiki eta ertain), startup, euskal industria eta teknologi zentroentzat, 2019an baino ia %8 gehiago. Zenbateko horretatik, 199 milioi bideratu ziren teknologiara (I+G) (190),  berrikuntzara (3), 4.0 Industriara (5) eta zibersegurtasun industrialera (2), 49 milioi ekintzailetza eta enpresen sustapenera, eta 5,6 milioi enpresen nazioartekotzera. Horrez gain, BEINT eta Global Training programek eta talentua erakartzeko programak beste 8 milioi euro jaso zituzten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Sociedad para la Promoción y Reconversión Industrial - Auñamendi Eusko Entziklopedia» *aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus* (Noiz kontsultatua: 2020-02-07).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Mapa Cronológico de la Plitica de Competividad del Gobierno Vasco» *www.politicaindustrialvasca.net* (Eusko Jaurlaritza, SPRI) (Noiz kontsultatua: 2020-02-07).[*Betiko hautsitako esteka*]
3. ↑    «Aurten SPRI Taldeak %8 handituko du euskal enpresentzat eta industriarentzat bideratutako aurrekontua» *SPRI* 2020-01-21 (Noiz kontsultatua: 2020-02-07).

Kanpo estekak
-------------

* Sociedad para la Promoción y Reconversión Industrial, Auñamendi entziklopedia, Jesús María Valdaliso Gago,
* spri.eus, webgune ofiziala
* SPRIren albisteen bloga
* @grupoSPRI Twitter kontua
* Basque Industry 4.0 Euskal industria 4.0 atala
* Invest in the Basque Country programa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q84546750
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 110495

 |

* Wd Datuak: Q84546750
**Sare eta teknologia protokoloak**\*| Aplikazio geruza | DNS, FTP, HTTP, HTTPS, IMAP, IRC, NFS, NNTP, NTP, POP3, SMB/CIFS, SMTP, SNMP, SSH, Telnet, SIP,  *gehiago* |
| Aurkezpen geruza | ASN.1, MIME, SSL/TLS, XML,  *gehiago* |
| Saio geruza | NetBIOS,  *gehiago* |
| Garraio geruza | SCTP, SPX, TCP, UDP,  *gehiago* |
| Sare geruza | AppleTalk, IP, IPX, NetBEUI, X.25,  *gehiago* |
| Lotura geruza | ATM, Ethernet, Frame Relay, HDLC, PPP, Token Ring, Wi-Fi, STP,  *gehiago* |
| Geruza fisikoa | Kable ardazkide, Zuntz optiko, Pare kordatu, Mikrouhin-sarea, Irrati bidezko sarea, RS-232,  *gehiago* |
| \*OSI ereduaren arabera |

**SMTP** edo **S**imple **M**ail **T**ransfer **P**rotocol (Posta transferentziarako protokolo sinplea) gailu ezberdinen artean posta mezuak elkartrukatzeko protokoloa da. Hasiera batean testu formatugabea baino onartzen ez zuen arren, zenbait aldaketa izan ditu denboran zehar, orain formatudun testua eta erantsitako fitxategiak gehitzea ahalbidetzen duelarik. Bezero-zerbitzari ereduan oinarrituta dago. Normalean 25 portua erabiltzen du konexioa egiteko.

Komunikazio adibidea
--------------------

Lehenik eta behin, bezero eta zerbitzariaren artean konexioa egin beharra dago. Hau posta-bezero batekin edo Telnet bezero baten bidez egin daiteke.

```
        Zerbitzaria:    220 www.domeinua.com ESMTP
        Bezeroa:        HELO
        Zerbitzaria:    250 Hello, please meet you
        Bezeroa:        MAIL FROM: ni@domeinua.com
        Zerbitzaria:    250 Ok
        Bezeroa:        RCPT TO: hartzailea@domeinua.com
        Zerbitzaria:    250 Ok
        Bezeroa:        DATA
        Zerbitzaria:    354 End data with <CR><LF>.<CR><LF>
        Bezeroa:        Subject: Mezuaren izenburua
        Bezeroa:        From: ni@domeinua.com
        Bezeroa:        To: hartzailea@domeinua.com
        Bezeroa:        
        Bezeroa:        Kaixo,
        Bezeroa:        Hau proba bat da.
        Bezeroa:        Agur.
        Bezeroa:        .
        Zerbitzaria:    250 Ok: queued as 12345
        Bezeroa:        quit
        Zerbitzaria:    221 Bye

```

Goiko adibidean oinarrizko aginduak ikus daitezke:

* **HELO**: Zerbitzarian saioa hasteko.
* **MAIL FROM**: igorlea nor den adierazteko.
* **RCPT TO**: jasotzailea nor den adierazteko.
* **DATA**: mezuaren hasiera adierazteko, eta berau puntu bat soilik duen lerro bat aurkitutakoan amaituko da.
* **QUIT**: Saioa amaitzeko.

  

Zerbitzariaren erantzunak mota ezberdinetakoak izan daitezke:

* **2XX**: Baiezko erantzuna.
* **3XX**: Denbora baterako baiezko erantzuna.
* **4XX**: Errore erantzuna. Agindua errepikatu arte itxarongo du.
* **5XX**: Errore erantzuna.

Zerbitzariak puntuaren bidez mezuaren amaiera jasotzen duenean, honako bi aukera hauek ditu:

* Jasotzailea domeinu berekoa baldin bada, gorde.
* Beste zerbitzari batera bidali, jasotzailearen domeinuko zerbitzariak jaso dezan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q160453
* Commonscat Multimedia: Simple Mail Transfer Protocol

---

 |

* Wd Datuak: Q160453
* Commonscat Multimedia: Simple Mail Transfer Protocol
**Günzburgeko barrutia**, Alemaniako Bavaria estatuko barruti bat da. Barruti mugakideak, iparraldetik hasita eta erloju orratzen zentzuan, honako hauek ditu: Dillingeneko barrutia, Augsburgeko barrutia, Unterallgäuko barrutia eta Neu-Ulmeko barrutia Bavariako estatuan eta Baden-Württemberg estatuko Alb-Donauko barrutia eta Heidenheimeko barrutia.

Historia
--------

Goi Erdi Aroan, Burgauko konderriak gobernatu zuen eskualdea. 1213an, Bergeko jaunek erosi zuten konderria, ordutik, Berg-Burgau bezala ezagutu zena, baina alboko leinu honetako azken gobernaria 1301ean hil zen, eta Burgau (orain margraverri mailara igoa), Austriaren exklabe bihurtu zen. XVII. mendearen hasieran, hiriburua, Burgautik Günzburgera pasa zen, baina margraverriak izena mantendu zuen. Germaniako Erromatar Inperio Santua 1806an desagertu zenean, margraverria desagertu egin zen, eta honek hartzen zuen eskualdea, Bavariak bere lurraldera erantsi zuen.

Barruti hau, 1972an sortu zen, antzinako Günzburg eta Krumbach barrutiak elkartu ondoren. Günzburgek, bere hiri barruti estatusa galdu zuen eta barruti berriko hiriburua bihurtu zen.

Geografia
---------

Danubio ibaiak eta honen ibaiadarrek bereizten dute barruti hau. Danubio, barrutiaren iparraldereneko zatitik igarotzen da, Günzburg eta Leipheim hiriak igaroz. Hegoaldetik datozen zenbait ibaiadar hartzen ditu, horien artean Biber ibaia, Günz ibaia eta Mindel ibaia. Barrutiak hartzen duen eremuaren zati handi bat, basoz josia dago; barrutiaren lurraldearen ekialdeko herena, Augsburgeko Mendebaldeko Basoen Natura Parkearen zati da.

Herriak eta udalerriak
----------------------

Barruti hau, 6 herriz, 7 azokaz, 21 udalerriz eta 2 alde udalerri gabez osatua dago. Honako hauek:

**Herriak**

1. Burgau
2. Günzburg
3. Ichenhausen
4. Krumbach
5. Leipheim
6. Thannhausen

**Azokak**

1. Burtenbach
2. Jettingen-Scheppach
3. Münsterhausen
4. Neuburg an der Kammel
5. Offingen
6. Waldstetten
7. Ziemetshausen

**Udalerriak**

1. Aichen
2. Aletshausen
3. Balzhausen
4. Bibertal
5. Breitenthal
6. Bubesheim
7. Deisenhausen
8. Dürrlauingen
9. Ebershausen
10. Ellzee
11. Gundremmingen
12. Haldenwang
13. Kammeltal
14. Kötz
15. Landensberg
16. Rettenbach
17. Röfingen
18. Ursberg
19. Waltenhausen
20. Wiesenbach
21. Winterbach

**Alde udalerri gabeak**

1. Ebershauser-Nattenhauser Wald
2. Winzerwald

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10412
* Commonscat Multimedia: Landkreis Günzburg

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 314808053
* GND: 4022459-4
* LCCN: n81053328
* **Lekuak**
* OSM: 62664
* TGN: 7077089

 |

* Wd Datuak: Q10412
* Commonscat Multimedia: Landkreis Günzburg
**Haywood konderria** (ingelesez: *Haywood County*) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waynesville da. 2010eko zentsuaren arabera 59.036 biztanle zituen, Haywood kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Haywood konderriak 1.436,47 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,42 ura dira. Beste 1.434,06 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 41,1 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 59.036 pertsonetatik 57.367 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.999 dira. 615 beltzak edo afroamerikarrak. 270 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 212 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 30 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 534 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502496
* Commonscat Multimedia: Haywood County, North Carolina

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 132513801
* ISNI: 0000 0004 0418 2577
* LCCN: n79117989
* NARA: 10039515
* **Lekuak**
* OSM: 2528708
* TGN: 2001503

 |

* Wd Datuak: Q502496
* Commonscat Multimedia: Haywood County, North Carolina
**Isla de la Luna** edo **Koati uhartea** (kitxuaz: *Killawat'a*) Titikaka lakuan dagoen Boliviako uharte bat da, Isla del Sol uhartearen ondoan. Uharte txiki eta malkartsu bat da. Bere azalera 105,1 hektareakoa da. Haizeek malkartutako orografia du, eta, gainera, goi-ordokiko uharte bat da.

Inka Inperioaren garaian, Iñac Uyo edo Eguzkiaren Birjinen Jauregia izeneko tenplu bat zegoen bertan, non eguzkiaren birjinak bizi ziren. Acllahuasi edo aukeratuen etxea zen tokian, emakumeen lanbide ezberdinak ikasten ziren, batez ere ehuntzea, Inkaren bigarren emazteak izatera iris zitezkeen. Esaten denez, sakrifiziorako ere erabil zitezkeen.

Uhartean, inka enperadorea baino ezin zitekeen sar, inperioko agintari nagusia. Gaur egun, kitxua eta aimara jatorriko familia gutxi batzuk bizi dira bertan, biak ala biak, nekazaritza, artzaintza eta bisitariei artisautza saltzen aritzen direnak. Hitz egiten dituzten hizkuntzak, kitxua, aimara eta gaztelania dira.

Ikus, gainera
-------------

* Isla del Sol

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2303940
* Commonscat Multimedia: Isla de la Luna, Bolivia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315529453
* LCCN: sh2004003069
* **Lekuak**
* OSM: 24512937

 |

* Wd Datuak: Q2303940
* Commonscat Multimedia: Isla de la Luna, Bolivia
**Ilarratzeko abadia** Esteribarko Ilarratz eta Ezkirotz lekuen artean XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

Eraikina
--------

Gurutze Zainduaren eliza (lehen *San Martingo eliza*), gaur egun *Abadia* bezala ezagutzen dena, Iruñeko Artzapezpikutzak partikular bati saldu zion 2008an. Ilarratz eta Ezkirotz arteko erdibidean dagoen eraikuntza da, harriz egina, gotiko berantiar estilokoa (XVI. mendea), nabe bakarrekoa, alboko kapera bat duena (ebanjelioaren aldekoa), habeartearen altuera berekoa, burualdea burualde zuzena duena eta oinaldean kanpandorrea duena. Geroagoko aldaketa batzuek (XVII. mendetik aurrera) eragina izan zuten eraikinaren egituran eta altzarietan. Epistolaren aldeko hormatik sartzen da, arkupeak babesten duen erdi-puntuko arkudun ate batetik. Estalkia gurutze-ganga izartuz estalita dago, eta giltzarriak ditu eremu guztietan, oinaldeko atalean izan ezik, hor baitago goi-korua, dorrearen beheko zatiarekin bat datorrena, dinteldua baita. Erretaula nagusia, urre koloreko egurrez eta polikromatua, Artzapezpikutzak saldu aurretik kendu zuena, gaur egungo obra da, eta erdiko horma-hobian Santa Luziaren irudia du, fardel biribilekoa. Elizaren ondoan Santa Luzia baseliza eta gaur egun erabiltzen den hilerria zeuden.

Erreferentziak
--------------

* «Esteribar | Ilarratz» *esteribar.org* (Noiz kontsultatua: 2021-09-11).

Ikus, gainera
-------------

* Ilarratz

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65970906
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 669-302

 |

* Wd Datuak: Q65970906
**Ilegorrien liga**, jatorrizko ingelesezko izenburua *The Red-Headed League*, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1891ko abuztuan kontakizun labur eta solte modura *The Strand Magazine* aldizkarian argitaratu zen, ondoren, 1892an aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera *Sherlock Holmesen Abenturak* liburu bilduman argitaratu zuen.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

1890, Londres. Jabez Wilson diru-mailegugile ilegorriak berau kide zen *Ilegorrien Ligaren* desegitearen misterioa argitzeko asmoz Sherlock Holmes eta Watson doktorearengana laguntza eske joan da. Detektibe buruargiak berehala desegite horren atzean John Clay dagoela jakingo du, Ingalaterrako gaizkile buruargi eta arriskutsuenetako bat dena.

Ikus gainera
------------

* *Sherlock Holmesen Abenturak* (1892)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q461026
* Commonscat Multimedia: The Red-Headed League

---

 |

* Wd Datuak: Q461026
* Commonscat Multimedia: The Red-Headed League
Rucachoroi aintzira.
**Rucachoroi aintzira** Argentinako Neuquéngo probintzian daogen Aluminé barrutiako laku txikia eta ederra da. Turismo ibilbidetik kanpo dago.

Etimologia
----------

Mapuche hizkuntzaz *Loroen etxea* esan nahi du.

Kokapena
--------

Aluminé ibaiaren arrokoa da Rucachoroi aintzira; arro hori, berez, handiagoa den Negro ibaiaren arro barruan dago. Haran zabal batean, mendiez inguratuta: Rucachoroi mendiak, Negro eta Choue Cura. Aintziratik urrutian Lanín sumendia ikus daiteke.

Ezaugarriak
-----------

Lanín Parke Nazionalaren barruan dago. Inguruan araucarien basoak dira nagusi; lakuaren ertzetan dauden araucaria basoak Argentinako Andeen kontzentrazioa handiena omen da. Neurri txikiagoan lengak ere ikus daitezke. Aintzira joateko bidea malkartsua da eta, horregatik, turista gutxi urbiltzen da bertara. Inguruan ere biztanle gutxi dago eta horri esker aintziraren balore naturalistikoak ondo gorde dira.

Historia
--------

1688an Jesusen Lagundiak misioa eraiki zuen ertzetan. Urte gutxi batzuk ondoren txikitua izan zen. Lakura joateko bidean aintzinako ohiturak gordeten dituen maputxe komunitateak daude.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Bertako maputxe komunitateen gaineko informazio kultural.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3215168
* Commonscat Multimedia: Lago Ruca Choroy

---

* **Identifikadoreak**
* BNA: 000037600

 |

* Wd Datuak: Q3215168
* Commonscat Multimedia: Lago Ruca Choroy


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Rucachoroi aintzira*** Aldatu lotura Wikidatan |
Idazkuna Titoren Arkuan
S.P.Q.R. idazkuna duen estolda Erroman.
**SPQR** *Senatvs Popvlvsqve Romanvs* esaldi latindarraren akronimoa da "Erromako Senatu eta Herria" bezala itzultzen delarik. Zenbait bertsio daude akronimoaren esanahi zuzenari buruz, azken sigla den Rren deklinabidearen arabera, *Romanvs* (erromatar herria) edo *Romæ* (Erromako herria) bezala deklina daitekeelarik, bi era hauek ohikoenak direlarik. Trajanoren Zutabeak, lehenengoa eskaintzen du.

Erromatar legioen zutoihaletako ikurra izan zen, Erromatar Errepublika eta Erromatar Inperioaren izen ofizialaz gain. Erromako gaur egungo armarrian ere agertzen da, baita hiriko estolda bakoitzean ere (Mussoliniren ekimenez, zenbait alditan erabili zuena bere erregimenarentzako propaganda egiteko) eta gainontzeko hiri altzarietan ere.

Bitxikeria gisa, akronimoaren esanahi umoretsu bat *"Sono pazzi questi romani"* italiar esaldiak ematen du *Erotuta daude erromatar hauek* bezala itzuliko litzatekeelarik, Asterixen komikietan Obelixek oso erabilitako esaldia.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q131306
* Commonscat Multimedia: SPQR

---

 |

* Wd Datuak: Q131306
* Commonscat Multimedia: SPQR
Kataluniako unitate morfologikoak:

|  |  |
| --- | --- |
| ██ Pirinioak
██ Pirinioaurrea
██ Kataluniako Erdialdeko Beheragunea
██ Erdialdeko Beheraguneko Adar txikiak  | ██ Zeharkako Mendilerroa 
██ Itsasertz Aurreko Mendilerroa 
██ Itsasertzeko Mendilerro
██ Itsasertzeko eta Itsasertz Aurreko Beheragunea eta eta kostaldeko beste ordoki batzuk |

**Itsasertz Aurreko Mendilerroa** (katalanez *Serralada Prelitoral*) Kataluniako mendilerro bat da, Kataluniako Kostaldeko Mendilerroen zati dena.

Kostaldearekiko paraleloan dago, baina honengandik 30 eta 60 kilometro arteko distantziara, Kataluniak Aragoi eta Valentziako erkidegoarekin dituen muga eta Zeharkako Mendilerroaren artean (Serralada Transversal). Iparraldetik hegoaldera, Guillerías Mendilerroa (aipaturiko Zeharkako Mendilerroarekin banatzen duena), Montsenyko mendigunea, Sant Llorenç del Munt, Montserrat, Queralteko mendilerroa, Pradesko Mendiak, Picorandan, Montsant, eta Tortosa-Beseiteko Portuak, Iberiar Sistemaren zati dena, osatzen dute.

Babestutako bere gune naturalen artean, Montsenyko Parke Naturala, Sant Llorenç del Munt i l'Obaceko Parke Naturala, Montserrateko Parke Naturala eta Portuetako Parke Naturala azpimarratu behar dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q520924
* Commonscat Multimedia: Serralada Prelitoral Catalana

---

 |

* Wd Datuak: Q520924
* Commonscat Multimedia: Serralada Prelitoral Catalana
**SOS Deiak** edozein motatako larrialdiei aurre egiteko Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailaren erakundea da. Babes Zibileko Zuzendaritzaren eta SOS Deiak Koordinazio Operatiboaren fusioaz sortu zen 1993 urtean. Agentzia honen helburua Euskal Autonomia Erkidegoan gerta litekeen edozein eratako larrialdiri, bai izaera katastrofikoa edo zorigaitzekoa dutenei bai hain larriak ez diren beste hainbati, hauek atentzio koordinatu eta eginkorra behar badute gizartean kalterik eragin gabe eta oinarrizko zerbitzuak gainezka jarri gabe.

Lau zerbitzu nagusi ditu:

* Plangintza Zerbitzua
* Esku-hartze Zerbitzua
* Koordinaziorako Zerbitzua (SOS DEIAK)
* Prestakuntza eta Zabalkuntza Zerbitzua

Europar Batasunaren barnean dagoen larrialdiei aurre egiteko erakundea denez, bere larrialdietarako telefono zenbakia **112** da.

Ikus, gainera
-------------

* Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Saila

Kanpo estekak
-------------

* SOS Deiak - Webgune ofiziala  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266722

 |

* Wd Datuak: Q12266722
**Isidoro Miletokoa** (grezieraz Ισίδωρος edο Μιλήσιος) VI. mendeko bizantziar arkitekto bat izan zen. Ziuraski, Joniako Mileto hirian jaio zen, Arktino, Anaximenes, Ebulides eta Tales ospetsua bezain pertsona argiak eman zituen filosofia eta literatura eskola baten egoitza izan zena, aipaturiko pertsonaiek, *Miletokoa* jentilizioa, abizen edo deitura bezala hartu zutenak. Mileto, VI. mendeko kultura helenistikoaren gune nagusia zen.

Justiniano I.aren zerbitzura lan egin zuen, nork, Antemio Trallesekoari "*Jakinduria Santuaren eliza berria*" (Hagia Sofia) eraikitzeko enkargua eman zion, 532an hasi eta 537an amaitu zena. Isidororen lan bakarra den arren, Hagia Sofia, munduko eraikinik garrantzitsuenetako bat da, hogeita hamar metroko diametroa duen kupula batekin. Antemiok, laguntzaile zuzen bezala, Isidoro aukeratu zuen egitasmoa pentsatu, eraikinari behin betiko forma eman eta eraikuntza hasteko.

Isidoro Miletokoa izenaz, aurrekoaren iloba ere ezagutzen da, hau, eraikina berreraikitzeaz arduratu zelarik, bertan 557an gertatutako lurrikara baten ondoren. Beste alde batetik, Isidoro Miletokoak sinatutako Euklidesen Elementuen edizio bat, Arkimedesen idazkien bilketa bat eta Gangen Tratatuaren iruzkin bat daude, baina ez dago jakiterik osabak ala ilobak idatzi zituen.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q310028
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 32352572
* GND: 100950973
* ULAN: 500104527
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q310028
*Captaire a París*, 1897
[[Fitxategi:Isidre Nonell 1908 - Estudi.jpg|thumb|alt=Description=
{{de|*Studie*, Gemälde von Isidre Nonell (1908).|*Estudi*, 1908, ]]

**Isidre Nonell i Monturiol** (Bartzelona, 1872ko azaroaren 30a - *ib.*, 1911ko otsailaren 21a) Kataluniako margolari eta marrazkigilea izan zen.

Biografia
---------

Mirambellekin, Martínez Altésekin eta Lluis Granerrekin egin zituen ikasketak. 1893an Bartzelonako Arte Ederretako Eskolan hasi zen; han Pichot, Vallmitjana, Canals eta Mir ezagutu zituen, eta haiekin batera, Colla de San Martí edo Colla del Safrà izeneko taldea sortu zuen, Sant Martí de Provençals auzoko ikuspegiak margotzen zituena. Garai horretan errealismoaren eta naturalismoaren eragina izan zuen. 1893an, ikuspegien erakusketa egin zuen Bartzelonako Parés Aretoan; 1894an, Bartzelonako Arte Ederretako II. Erakusketa Nagusian eta Talde Artistikoaren Urteroko Erakusketan parte hartu zuen. 1894an, Bartzelonako gertakarien marrazkiak argitaratu zituen *La Vanguardia* egunkarian. 1895ean Caldes de Boí eskualdera joan zen, eta han zabalduta ikusi zuen kretinismoari buruzko olio eta marrazki asko egin zituen, karikatura kutsua zuen joera espresionistaz. 1897an Parisen egon zen, eta haren koadroak Gauguin, Toulouse-Lautrec eta beste margolarienekin batera ikusgai egon ziren Doesburg galerian. 1899an beste erakusketa bat egin zuen Parisko Vollard galerian. 1903an ijitoei buruzko lanen erakusketa bat egin zuen Parés galerian. 1907az gero, margo arrosak, berdexkak eta horixkak erabili zituen, eta emakumeak ageri ziren koadro asko egin zituen. 1909an marrazkiak argitaratzen hasi zen, *Papitu* aldizkarian. Haren koadro asko Bartzelonako Arte Modernoko Museoan dira, eta beste asko Bartzelonako arte-bildumagile pribatuen esku.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Isidre Nonell*** Aldatu lotura Wikidatan |

Kanpo estekak
-------------

* **(Katalanez)****(Gaztelaniaz)**:www.isidrenonell.cat Margolariari eskainitako webgunea.

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1393742
* Commonscat Multimedia: Isidre Nonell

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 42716913
* ISNI: 0000 0000 6639 1666
* BNE: XX834421
* BNF: 14975483j (data)
* CANTIC: a10987629
* GND: 122325044
* LCCN: n82103149
* SUDOC: 070361398
* ULAN: 500115716
* UB: a1079657
* Open Library: OL5362477A
* RKD: 59834
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Lur: 04437/eu\_n\_0986/n0986
* DBE: url
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* MNCARS: url

 |

* Wd Datuak: Q1393742
* Commonscat Multimedia: Isidre Nonell
**Ishikari ibaia** (japonieraz: 石狩川, *Ishikari-gawa*?)
 Hokkaido uharteko ibai luzeena eta Japonia guztiko hirugarrena da. 268 kilometrotako luzera du eta bere arroak 14.330 km² hartzen ditu, Japoniako bigarrena azaleran.

Etimologia
----------

Teoria onartuenaren arabera *Ishikari* izenak bihurgune handietako ibaia esan nahi du. Beste teoria baten arabera ainuerazko *Ishikaripet* izenak "itxura ederreko ibaia" esan nahi du.

Ibilbidea
---------

Ishikari mendian sortzen da, 1.967 metrotako altueran. Bere ibilbidean uharteko bi hiri handienak zeharkatzen ditu, Asahikawa eta Sapporo eta azkenik Japoniako itsasoan itsasoratzen da, Ishikari hirian.

Hainbat ibaiadar ditu, aipagarriena Toyohira ibaia da.

Historia
--------

Duela 40.000 urte arte Ozeano Barean itsasoratzen zen baina Shikotsu sumendietako laba ibaiak oztopoa ezarri eta ibaiak mendebalderanzko bidea hartu zuen.

Diotenez duela mende batzuk Japoniako ibai luzeena izan zen baina hirien eraikuntzak ibaia 100 kilometrotan laburtu zuten meandroak zatitu baitziren eta ondorioz "ilgora" itxurako aintzira ugari eratu ziren ibaiaren inguruan.

Iruditegia
----------

* Ishikari mendia.Ishikari mendia.
* Ibaia elurpean.Ibaia elurpean.
* Takikawa.Takikawa.
* Behe ibilgua.Behe ibilgua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1061515
* Commonscat Multimedia: Ishikari River

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 206145542487796640607
* NDL: 00638940
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 2352921

 |

* Wd Datuak: Q1061515
* Commonscat Multimedia: Ishikari River
***Ito... edo ezkondu***, ***Mujeres en Berrigorria*** Victor Ruiz Añibarro idazle erbesteratuaren antzezlanaren euskarazko itzulpena da. Gaztelaniazko bertsioa Buenos Airesko Casal Catalánen antzokian eman zen lehen aldiz, 1949ko abuztuaren 6an, Antzerki taldearen eskutik. Zuzendaria Jose Maria Barquín Zabala izan zen eta ekimena Argentinako Eusko Ekintzaren eskutik egin zen. Euskarazko bertsioa, bestetik, Nemesio Etxanizek egin zuen eta Auñamendi bilduman 1968an plazaratu zen nahiz eta aurreko urteetan Euskal Herriko zenbait tokitan taularatu izan. Komedia komikoa bi ekitalditan da.

Pertsonaiak
-----------

* Prudencio, euskaraz Don Satur
* Doña Toda, euskaraz Doña Zurrunbillo
* Ramona, euskaraz Erremona
* Sinapismo, euskaraz Izaiña jauna
* Matauco, euskaraz Ujentu
* Don Severo, euskaraz Don Markox

Bibliografia
------------

* Victor Ruiz Añibarro: Mujeres en Berrigorria. Ito... edo ezkondu. Itzultzailea: Nemesio Etxaniz, Zarautz: Auñamendi bilduma, 60. zk. 1968.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------
**Ithkuil** John Quijadak 1978tik 2004ra bitartean eraikitako hizkuntza da. "Ithkuil" izena *Iţkuîl* hitzaren erromanizazioa da, eta hizkuntza horretan gutxi gorabehera "hizkuntza baten irudikapen hipotetikoa" esan nahi du. Ithkuila *a priori* hizkuntza baten eta giza pentsamenduaren maila berri bat adierazteko diseinatutako hizkuntza logiko baten nahasketa da, eta giza hizkuntza naturaletan dauden anbiguotasun eta zehaztasun semantikoak minimizatzen saiatzen da. Quijadak erakutsi duenez, hizkuntza naturaletan baino hitz gutxiagorekin egin daiteke mezua ithkuil-en. Ithkuilak gramatika, fonologia eta ortografia aberatsa ditu, 3.600 karaktereko idazketa-sistema barne. Jakina, inork ez du erabat menderatzen hizkuntza hori. 

2007an, Quijadak hizkuntzaren lehen berrikuspena egin zuen, ithkuilari buruzko iritzia dela eta kexak jaso ondoren. Erreforma horrek «Ilaksh» hizkuntza izena hartu zuen.

2004an —eta berriz ere 2009an, ilaksh-a merkaturatu ondoren—, ithkuila hizkuntza errusiarreko "*Computerra*" zientzia eta teknologiaren magazin ezagunean aurkeztu zen. 2008an, hizkuntza artifizial onenaren Smiley Award saria irabazi zuen.

Bigarren eta behin betiko berrikuspena ('ofiziala') 2011ko uztailaren 15ean egin zen, eta "ithkuil" ere deitu zitzaion, jatorrizko izenari jarraipena emanez. Erreforma horren zati handi bat bat dator 2004an kaleratutako ithkuilaren jatorrizko bertsioarekin, eta erreformaren artikuluan adierazten du zer zati datozen bat jatorrizko bertsioarekin eta zein ez.

Eraginak
--------

Ithkuil testu baten adibidea: "Tram-mļöi hhâsmařpţuktôx" idatzi da. Euskaraz, "Alderantziz, uste dut azkenean mendi lerro malkartsu honetako bideak nonbait amaitzen direla gerta daitekeela."
Eragin gisa, Quijadak honako hauek aipatzen ditu: Abkhazieraren aditz-konplexuen morfofonologia, Amerikako hizkuntza indigena batzuen aditz-motak, niger-kongoar hizkuntzen aspektu-sistema, euskararen eta iparekialdeko hizkuntza kaukasikoen kasu nominalaren sistema, wakash hizkuntzen sistema enklitikoa, tzeltzal eta guguyimidjir hizkuntzen orientazio posizionala, hiru kontsonanteetako erroen morfologia semitikoa eta Suzette Elginek diseinatutako laadan hizkuntzaren kategoria positiboak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q35846
* Commonscat Multimedia: Ithkuil

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 1145067328

 |

* Wd Datuak: Q35846
* Commonscat Multimedia: Ithkuil
**Incansables** (euskaraz *Nekagaitzak*) Gipuzkoako txaranga bat da. Euskal Herrian eta bereziki Gipuzkoan ospe handia duen txaranga da, urte luzeko eskarmentuak euskal txarangen artean puntakoenetakoa bihurtu dute.

Historia
--------

1971. urtean eratu zen, Hernani, Tolosa eta Billabonako bost lagunek sortu zuten: Txomin Castro "Sietemesino", Jesus Maria Zalakain "Pipas", Jose F. Esnaola "Paotxa", Felipe Sagarna "Zapa" eta Joaquin Ortega "Canario", azken hau gaur egun txarangan jarraitzen duen sortzaile bakarra da.

Hasiera batean ez zuten erantzukizun handirik, gustoko zuten musika jo eta herriz herri, parrandaz parranda ibiltzen baitziren. Lehen hamarkada honetan musikari ez zioten jaramon handirik egin, nahiago baitzituzten euren tripak zaindu, egarria asetu eta edozein aitzakiarekin musika-tresnak atera eta kaleak alaitu.

Urte batzuk igaro eta herrialde asko bisitatu ostean (Bretainia, Issoudun, Baiona, Bartzelona, Madril, Errioxa eta Euskal Herriko hainbat herri) 1980ko hamarkadan, aurreko urteetan irabazitako ospea hobetu nahian, seriotasunez ekin zioten musika arloari eta grabazioak, entseguak, moldaketa landuagoak etab. egiten hasi ziren.

Kanpo estekak
-------------

* *Incansables* txarangaren webgunea  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31188919
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 317030886

 |

* Wd Datuak: Q31188919
**Issaquena konderria** (ingelesez: *Issaquena County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Mayersville da. 2010eko zentsuaren arabera 1.406 biztanle zituen, Issaquena kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Issaquena konderriak 1.143,29 kilometro koadro ditu. Horietatik 73,51 ura dira. Beste 1.069,78 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,23 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 1.406 pertsonetatik 490 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 8 dira. 905 beltzak edo afroamerikarrak. 3 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490839
* Commonscat Multimedia: Issaquena County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146604463
* LCCN: n82098964
* **Lekuak**
* OSM: 1833626
* TGN: 2001113

 |

* Wd Datuak: Q490839
* Commonscat Multimedia: Issaquena County, Mississippi