|  |
| --- |
| **Santa María del Naranco**1 **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
| 
Santa Maria del Naranco. Bertikaltasuna ezaugarri garrantzitsua da. |
| **Mota** | Kulturala |
| **Irizpideak** | i, ii, iv |
| **Erreferentzia** | 312 |
| **Kokalekua** | Espainia Oviedo, Asturias, Espainia |
| **Eskualdea2** | Europa / Ipar Amerika |
| **Izen ematea** | 1985 (IX. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Santa María del Naranco** Asturiasen (Espainian) dagoen eraikina da, arte asturiarran kokatzen da. Ramiro I.aren garaian eraiki zuten, 848 inguruan, eta berez erregearen aisialdirako egoitza bezala. Oviedotik 3 kilometrora dago, basoan kokatua eta ehizarako aproposa zen. Gaur egun ez dakigu ziur eraikuntzaren funtzio zehatza (oturuntzak, *aula regia*, ehiza...). Naranco mendian dago eta San Miguel de Lillo elizatik 100 metrora dago kokaturik.

UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1985ean.

Arkitektura
-----------

Bere neurriak 20m luze, 6m zabal eta 11m garai dira. Bertikaltasuna ezaugarri garrantzitsu bat dugu hemen ere San Miguel de Lillo-n gertatzen den bezala.

Oinplanoa
Material nagusia harria zen, harlandua. Barrutik osotara gangatua dago. Oinplano laukizuzeneko gela bakarra dugu.. Bi solairu ditu eta kanpotik komunikatzen dira eskailera batzuen bitartez. Podium baten gainean eraiki zuten.

Aurrealdeko dekorazioa geometrikoa
Beheko solairua zerbitzurako izanen zen. Gela handi bat topa dezakegu zeinean bainuontzi antzeko bat topatu den, honen ondorioz teoria batzuk bainu gisa mahairatu dute. Ate propioa du. Areto nagusi honen ondoan beste areto txiki bat dago (bertan soldaduak edo zaindariak ote zeuden pentsatzen da).

Goiko solairua nagusia da eta errepresentazio solairua bezala daukate. Bertara igotzeko eskailerak daude eraikinaren bi aldeetan. Artikulazio hirukoitza dauka; bata nagusia da, gangatua eta fajoi arkuekin. Beste biak espazio irekiak dira aurrekoaren bi bazterretan daudenak, balkoiak balira bezalakoak, hauek ere gangatuak daude.

Kanpotik bi isurialdeko teilatua ikus daiteke.

Apaindurak
----------

Behe solairuko kanoi ganga eta bi sarrerak
Kanpoan hormabularrak ikus ditzakegu, honela indar bertikalak bideratzen dira. Hiru solairu dirudite nahiz eta bi bakarrak izan. Bao hirukoitzak ikus ditzakegu, artikulazioa zein proportzioak funtzio estetikoa du. Klipeo dekorazioa ere aurkitzen dugu eta usteetan soga dekorazioa.

Barrualdean inposta lerroak arku itsu batzuetan oinarritzen dira. Medailoiek indarrak bideratzen dituzte. Arkuak erditik alboetara txikitu egiten dira efektu bisuala lortuz eta gela handituz. Espazio sentsazioa sortuz, perspektiba erabiltzen du antzinaroan egiten zen bezala eszenografia bat lortzeko.

Kapitel zein medailoietan soga dekorazioaz aparte animalia dekorazioa ere azaltzen da.
Irudian argi ikusten da asturiar arkitekturan hain erabiliak izan ziren leiho hirukoitzak.

Ikus, gainera
-------------

* Arte asturiarra
* San Miguel de Lillo
* Santa Cristina de Lena

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Eraikinaren planu eta marrazkiak
* **(Gaztelaniaz)** Google Earth 3 dimentsioko irudia
* **(Gaztelaniaz)** Arte Prerrománico Español: Santa María del Naranco

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1246842
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María del Naranco

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 158726202
* GND: 4571157-4
* LCCN: nr96009316
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 312-002
* BIC: RI-51-0000047

 |

* Wd Datuak: Q1246842
* Commonscat Multimedia: Church of Santa María del Naranco

43°22′44.5″N 5°51′57.5″W﻿ / ﻿43.379028°N 5.865972°W﻿ / 43.379028; -5.865972