**Letizia Battaglia** (Palermo, Italia, 1935eko martxoaren 5a. Ibídem, 2022ko apirilaren 13a) kazetaria, argazkilaria, politikaria, editorea eta enpresaburua izan zen. 

Nahiz eta haren argazkiek Siziliako bizitzaren espektro zabal bat dokumentatzen duten, ezagunagoa da Mafiari buruzko lanagatik.

Biografia
---------

Battaglia Palermon (Sizilia) jaio zen. 16 urterekin ezkonduta. Hiru alaba izan zituen: Cinzia, Shobha eta Patrizia Stagnitta. 1971n dibortziatu eta gero, fotoperiodismoan aritu zen, hiru alaba zituela. Dibortzioaren ondoren, Milanen finkatu zen, eta han kazetari gisa lan egin eta argazkigintza ikasi zuen; geroago, Palermon, *L'Ora* aldizkariaren argazki-burua izan zen. 

Kamara bat hartu zuen bere artikuluak argazkiekin batera saltzen zituela jakin zuen, eta pixkanaka argazkigintzarako grina aurkitu zuen. 1974an, Franko Zecchin lankidea ezagutu zuen Milàren denboraldi baten ondoren, Siziliara itzuli zen, ezkerreko *Lo Ora a Palermo* egunkarian lan egitera, 1992an itxi behar izan zuen arte.

Battagliak 600.000 irudi inguru hartu zituen egunkarietarako lurraldea zeharkatzen zuen bitartean. Mafiaren barne-gerra bortitza eta gizarte zibilari egindako erasoa dokumentatu zituen. Batzuetan, lauzpabost hilketa izaten ziren egun bakar batean. Battagliak eta Zecchinek Sizilia eta mafia Italiatik haratago irudikatu zituzten irudi enblematiko asko ekoitzi zituzten. Heriotzei argazkia atera zien behin eta berriz esan zuenean:

> "Bat-batean, odol-artxibo bat izan nuen".
> 
> 

1974an, *Lo Ora-*ko argazki-zuzendari bihurtu zen, eta 1992an Giovanni Falcone eta Paolo Borsellino epaileen lagun egin zen.

Battagliak ere emakumeen eta ingurumenaren arloko gaietan parte hartu zuen. Urte batzuetan argazkiak egiteari utzi eta politikaren munduan sartu zen ofizialki. 1985etik 1991ra bitartean, Palermoko udaletxean eserleku bat izan zuen Verd Alderdian, 1991tik 1996ra bitartean, eta Siziliako Eskualdeko Batzarreko diputatu izan zen La Reteren eskutik. Funtsezkoa izan zen Palermoko gune historikoa salbatzeko eta berpizteko. Garai batean argitaletxe bat zuzendu zuen, *Edizioni della Battaglia*, eta emakumeentzako hileroko aldizkari bat sortu zuen, *Mezzocielo*. Emakumeen eta, geroago, presoen eskubideen aldeko lanean parte hartu zuen.

1993an, Palermoko fiskalek zazpi aldiz Italiako lehen ministro izan zen Giulio Andreotti akusatu zutenean, poliziak Battagliaren artxiboak erregistratu zituen, eta Andreottiren 1979ko bi argazki aurkitu zituen mafioso garrantzitsu batekin, Nino Salvadorekin, ez baitzuen onaru nahi. Traidoreen kontakizunez gain, irudi horiek ziren politikari boteretsu horrek Siziliako mafiarekin zituen loturen froga fisiko bakarra. Battagliak berak ez zen konturatu zuen garrantziaz argazkia egitean, baina bere esanahi potentziala argia zen hartu eta 15 urtera. 

1997an Palermoko Nazioarteko Argazki Zentroa sortu zuen.

2005ean, *Excellent Cadavers/ Gorpu bikainak* dokumentalean agertu zen, Alexander Stilleren 1995eko liburuan oinarrituta. Battagliak begien lekuko sutsu eta biziaren papera egin zuen. 

Battagliak ibilaldi bat egin zuen Wim Wendersen 2008ko filmean, Palermo Shooting argazkilari gisa.

2019an bere bizitzan oinarritutako *Shooting the Mafia* dokumentala estreinatu zen.

Sariak
------

* 1985ean W. Eugene Smith beka jaso zuen argazkilaritza humanistikoan.
* 1999an Photography Lifetime Achievement jaso zuen, Argazkigintza Dokumentalaren Mother Jones International Funtsetik.
* 2007an Erich Salomon doktorearen saria jaso zuen, Argazkigintza Alemaniako Elkartearen (DGPh) "bizitza osorako" saria.
* 2009an, Nazioarteko Argazkigintza Zentroko Cornell Capa Infinity saria jaso zuen.

Iruditegia
----------

* Letizia Battaglia eta Franco Zecchin Palermon, 1987Letizia Battaglia eta Franco Zecchin Palermon, 1987
* Vito Ciancimino presoVito Ciancimino preso
* BattaglieraBattagliera
* Letizia BattagliaLetizia Battaglia
* Letizia Battagliaren erakusketaLetizia Battagliaren erakusketa
* MAXXI-Letizia Battaglia, Erroma 2016MAXXI-Letizia Battaglia, Erroma 2016

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Morta fotoreporter Letizia Battaglia | ANSA.it» *www.ansa.it*.
2. ↑   **(Ingelesez)** «Legendary Italian photographer Letizia Battaglia has died aged 87» *Euro Weekly News* 2022-04-13 (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
3. 1 2    [ttps://www.freedomforum.org/publications/msj/courage.summer2000/t01.html *Letizia Battaglia: Her photographs awakened awareness of the Sicilian Mafia, by Alexander Stille, Courage, Media Studies Journal, Volume 14, Number 2, Spring/Summer 2000.* ].
4. 1 2   **(Ingelesez)** Goldberg, Vicki.  (2001-12-16). «ART/ARCHITECTURE; Testimony of a Keen Witness To Sicily's Enduring Sorrow» *The New York Times* ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
5. 1 2   **(Katalanez)** Molas, Sílvia Marimon.  (2022-04-14). «Mor Letizia Battaglia, la fotògrafa que va desafiar la Màfia» *Ara.cat* (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
6. ↑   **(Ingelesez)** Scott, A. O..  (2006-07-12). «‘Excellent Cadavers,’ an Italian Documentary, Dissects the Mafia» *The New York Times* ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
7. ↑   **(Ingelesez)** Lodge, Guy; Lodge, Guy.  (2019-02-06). «Film Review: ‘Shooting the Mafia’» *Variety* (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
8. ↑   **(Alemanez)** «Salomon-Preis 2007 der DGPh für Letizia Battaglia» *Deutsche Gesellschaft für Photographie e.V.* (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
9. ↑   **(Ingelesez)** «2009 Infinity Award: Cornell Capa Award» *International Center of Photography* 2016-02-23 (Noiz kontsultatua: 2022-05-03).
10. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q467911
* Commonscat Multimedia: Letizia Battaglia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 114882242
* ISNI: 0000 0001 2148 3994
* BNF: 12211296n (data)
* GND: 121688135
* LCCN: n93037165
* CiNii: DA09796736
* SNAC: w6c836js
* SUDOC: 030762189
* ULAN: 500280343
* BIBSYS: 25714
* ICCU: CFIV017724
* RKD: 216172

 |

* Wd Datuak: Q467911
* Commonscat Multimedia: Letizia Battaglia