**Zainketa aringarrietako terminologia** alfabetikoki ordenatuta azaltzen da jarraian:

A
-

* **Alboko Esklerosi Amiotrofiko** [*Esclerosis Lateral Amiotrófica, ELA* (es), *Amyotrophic Lateral Sclerosis, ALS* (en), *Sclérose Latérale Amyotrophique, SLA* (fr)]

Gaixotasun endekatzailea da, ahultasun progresiboa, gihar-atrofia, faszikulazioak eta espastizitatea, disartria, disfagia eta arnasestua dakartzana.

* **Arnas-gutxiegitasun** [*Insuficiencia respiratoria* (es), *Respiratory failure* (en), *Insuffisance respiratoire* (fr)]:

Oxigeno maila baxuegia agertzen den egoera klinikoa da, arnasestua eragiten duena eta irizpide analitikoek definitzen dutena.

* **Aurretiazko Borondateen Dokumentua** edo Bizi-testamentua [*Documento de voluntades anticipadas* (es), *Advance health care directive* (en), *Directive anticipée* (fr)]:

Pertsona batek ze nolako osasun laguntza hartu nahi duen bere borondatea aditzera emateko gauza ez den unean adierazteko idatzi dezakeen dokumentua da.

B
-

* **Basakeria terapeutikoa** edo ankerkeria terap. [*Encarnizamiento terapéutico* (es), *Futile medical care* (en), *Acharnement thérapeutique* (fr)]:

Paziente bati etengabean tratamendu medikoa ematea, zentzuzko moduan sendatzeko edo onurarik emateko itxaropenik ez dagoenean.

* **Berreritze** [*Recidiva* (es), *Relapse* (en), *Récidive* (fr)]:

Desagertuta edo kontrolpean zegoen gaixotasun bat berriro agertzea, aurretik zegoen tokian edo beste batean, leku bakar batean edo gehiagotan. Sarritan minbiziarekin erabiltzen den hitza.

* **Bihotz-gutxiegitasun** [*Insuficiencia cardiaca* (es), *Heart failure* (en), *Insuffisance cardiaque* (fr)]:

Betetze bolumen normal batetik abiatuz behar tisularrei erantzuteko bihotzaren ezintasuna da.

* **Biriketako Gaixotasun Butxatzaile Kronikoa** edo BGBK [*Enfermedad Pulmonar Obstructiva Crónica, EPOC* (es), *Chronic Obstructive Pulmonary Disease, COPD* (en), *Broncho-Pneumopathie Chronique Obstructive, BPCO* (fr)]:

Eragozpen iraunkorra eta motelki aurrera egiten duen arnas eritasun kronikoa da, arnas bideetako fluxuaren murrizketak eraginda.

C-D
---

* **Counseling** [*Counseling* (es, en, fr)]:

Bizitzaren krisialdiekin lotutako liskarrak artatzeko eta prebenitzeko psikologia-tekniken multzoa da.

* **Distanasia**:

Heriotza agertzeko era txarra oro har.

* **Dolu** [*Duelo* (es), *grief* (en), *deuil* (fr)]:

Ezaugarri askotako erantzuna da galera baten aurrean, lotura zuten pertsonen artean gertatutakoa bereziki.

* **Dolumin** [*Condolencia* (es), *condoléances* (en), *condolences* (fr)]:

Heriotza batek eragindako mina duen pertsona bati egindako enpatia edo sinpatia adierazpena da.

E
-

* **Enpatia** [*Empatía* (es), *Empathy*(en), *Empathie*(fr)]:

Beste pertsona baten egoera edo sufrimendua ulertzeko gaitasuna. "Bestearen larruan ipintzea".

* **Erresilientzia** [*Resiliencia* (es), *Resilience*(en), *Résilience*(fr)]:

Pertsonen gaitasuna da min emozionala edo aurkako egoerak gainditzeko eta aurrera segitzeko.

* **Erruki** [*Compasión* (es), *Compassion*(en), *Compassion*(fr)]:

Besteek pairatutako nahigabeekin jasotako lastima edo pena sentimendua.

* **Eskela**(Hg.) edo Hil-mezu (Ip.) [*Esquela* (es), *obituary* (en), *nécrologie* (fr)]:

Pertsona baten heriotzaren berri publikoa ematen duen oharra, kalean edo hedabideetan argitaratutakoa.

* **Esklerosi Anizkoitza** [*Esclerosis Múltiple* (es), *Multiple Sclerosis* (en), *Sclérose en Plaques* (fr)]:

Nerbio sistemako gaixotasun kronikoa da, sendabiderik gabekoa, mielinaren galerak eragindakoa.

* **Eutanasia** [*Eutanasia* (es), *Euthanasia* (en), *Euthanasie* fr)]:

"Heriotza ona" etimologikoki, muturreko sufrimendu egoeretan heriotza eragitean datza.

G
-

* **Gaixotasun terminal** [*Enfermedad terminal* (es), *Terminal illness* (en), *Maladie terminale* (fr)]:

Sendatzerik edo modu egokian tratatzerik ez daukan eritasuna, denbora tarte labur batean pazientearen heriotza ekarriko duena.

* **Giltzurrun-gutxiegitasun**[Insuficiencia renal (es), Renal failure (en), insuffisance rénale (fr)]:

Giltzurrunak egiten duen funtzioa gutxitu edo galtzea odola filtratu eta garbitu ahal izateko.

H
-

* **Hilzori** edo Hiltamu [*Agonía* (es), *Agony* (en), *Agonie* (fr)]:

Heriotzaren aurreko tarte laburra da edo bizitzaren azken egunak dira, sufrimenduarekin batera edo hura gabe etor daitekeena.

* **Hilzorian egon** edo Hil-hurren egon [*Estar moribundo, -a* (es), *To be dying* (en), *Être mourant* (fr)]:

Ikus, "hilzori".

* **Hospizio** [*Hospicio* (es), *Hospice* (en), *Hospice* (fr)]:

Zainketa aringarriekin bat egiten duen filosofia edo baliabide multzoa, gaur egun bereziki herrialde anglofonoetan zabalduta dagoena. Halaber, zainketa hauek egiteko tokiari edo eraikin fisikoari aplikatzen zaio.

L
-

* **Larruazalpeko bidea** [*Vía subcutánea* (es), *Subcutaneous route* (en), *Voie sous-cutanée* (fr)]:

Tratamenduak ipintzeko modu erraza, larruazalaren azpian ipintzen diren gailu txikien bitartez.

M
-

* **Metastasia** [*Metástasis* (es), *Metastasis* (en), *Métastase* (fr)]:

Minbiziak gorputzean zehar egindako hedadura edo aurreratzea da, beti ere jatorrizko lekutik beste organo batzuetara.

* **Minbizi**, kantzer, mingaizto edo minjale [*Cáncer* (es), *Cancer* (en, fr)]:

Kontrolik gabe eta modu autonomoan sortzen diren zelula multzo batek eragindako gaixotasun larria da, tratamendu egokia eman ezean hilgarria dena.

* **Mindfulness** (eu, es, en, fr):

Orainaldian ditugun sentipenak, pentsamenduak eta emozioak bizitzeko eta horietan kontzentratzeko teknikak, meditazioa barne.

S
-

* **Sedazio paliatibo** [*Sedación paliativa* (es), *Sédation palliative* (fr), *Palliative sedation* (en)]:

Hilzoria sufrimenduarekin batera datorrenean ematen den tratamendu mota bat da, beste modu batean kendu ezin diren sintomak arintzeko eta heriotza eragitea helburu ez duena.

Z
-

* **Zainketa aringarriak** [*Cuidados paliativos* (es), *Soin(s) palliatif(s)* (fr), *Palliative care* (en)]:

Gaixotasunak sendatzen baino sintomak eta sufrimendua murrizten edo kentzen ahalegintzen duen edozein bidea da.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Pallipedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q16519268

 |

* Wd Datuak: Q16519268