**Peio Erramouspe Karrika**, izengoitiz ***Manexene*** eta ***Harrixabal*** (Banka, 1880ko urriaren 30a - Banka, 1967ko ekainaren 23a) Nafarroa Behereko bertsolaria izan zen.

Bizitza
-------

Peio Erramouspe Bankan jaio zen 1880an. Ikasketak gazterik utzi zituen, eta laborari gisa bizi izan zen bere baserrian. 1911ko azaroaren 26an, Joana Karrikaburu bankarrarekin ezkondu zen; bi seme-alaba izan zituzten: Mari Antoaneta eta Ximun. Bat-bateko bertso sariketa zenbaitetan parte hartu izan zuen baina, bereziki, familiako bazkarietan edo herriko besta batzuetan kantatu zuen bat-batean. Hainbat bertso idatzi utzi zuen, aldiz. *Eskualdunak eta Gernikako Arbola* bertso sortagatik saria lortu zuen 1908an, Atharratzen.

1913an ikaragarriko uholdea gertatu zen Baztan eta Baigorri inguruetan. Uholde hari buruzko testu franko aurki liteke. Peio Erramuzpek bertso sorta batean kontatu zuen zer gertatu zen:

> 
> **1.**
> Zer turbiak zauzkun menditarik jautsi
> 
> 
> Bazterrak gain behera dauzkute erautsi
> 
> 
> Lekuka da jendea heiagoraz hasi
> 
> 
> Nunbaitik hor laguntza nahiz ardietsi
> 
> 
> 
>   
> 
> **2.**
> Uhaste beltz itsusi eta lazgarria
> 
> 
> Jo daizku Espainia bai eta Frantzia
> 
> 
> Gizonak nola ahantz zer den izurria
> 
> 
> Barna duke sartua horren ukaldia
> 
> 
> 
>   
> 
> **3.**
> Dirdira batekin da betbetan erori
> 
> 
> Beha zagonak dauku segurtatu hori
> 
> 
> Zaku bat lehertu da urraturik jarri
> 
> 
> Hauzako mendia du urpean ezarri
> 
> 
> 
>   
> 
> **4.**
> Arbolak zeramatzan airos zoletara
> 
> 
> Etxeak etxolekin aurdikiz lurrera
> 
> 
> Harri eta arrokek zuten zorte bera
> 
> 
> Noiz bazterrak izan du holako ikara
> 
> 
> 
>   
> 
> **5.**
> Landa, mahasti, pentze, zenbat xahutuak
> 
> 
> Zuharrak han hemenka daude larrutuak
> 
> 
> Urak beren bidetik dire baztertuak
> 
> 
> Zigor pisuaz gaitu zafratu Jainkoak
> 
> 
> 
>   
> 
> **6.**
> Herioa jendeak hurbil du ikusi
> 
> 
> Urak azkar goititzen direnean hasi
> 
> 
> Nor bera beti zoan ahalaz ihesi
> 
> 
> Irrisku denean da nunbait nahi bizi
> 
> 
> 
>   
> 
> **7.**
> Karitate ederra bertute noblea
> 
> 
> Zonbat den hunkigarri elgar laguntzea
> 
> 
> Nahigabez urturik denean jendea
> 
> 
> Frantses bihotzak daki zer den emaitea
> 
> 
> 
>   
> 
> **8.**
> Urrikari gaituzte jendek bazterretan
> 
> 
> Zer ez dute emaiten behar ordu huntan
> 
> 
> Konda beza hunkiak haurride onetan
> 
> 
> Etsiturik ez dadin geldi auhenetan  
> 
> 
> 
>

Bertsoak
--------

Ondoko bost bertso sail hauek sariztatuak edo aipatuak izan ziren:

* *Eskualdunak eta Gernikako arbola*, ohorezko aipamena Atharratzen 1908an;
* *Bedatsa* edo *primadera*, 6. saria Hazparnen 1909an;
* *Uda*, 3. saria Mugerren 1911n;
* *Larrazkena*, ohorezko aipamena Donibane Garazin 1912n;
* *Artzain mendian*, 2. saria *Gure Herria*-ren sariketan 1924an.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4   Bidegain, Eneko. *Urepeletik Bidarraira, bi mende bertsotan.*  *Bertsolari* aldizkaria, 2019ko urtarrilak 3, CC BY-SA 4.0, bertsolari.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-11).
2. ↑    *Bankako bertsulari ohien koblak.*  eke.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-11).
3. ↑    *Peio Erramouspe "Manexene".*  BDB Bertsolaritzaren datu-basea, bdb.bertsozale.eus (Noiz kontsultatua: 2020-8-12).

Kanpo estekak
-------------

* Bankako bertsulari ohien koblak, Bankarrek bilduak eta 2013ko uztailaren 13ko omenaldi egunean kantatuak, eke.eus

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q98293729
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 40191

 |

* Wd Datuak: Q98293729