Sir **Hiram Stevens Maxim** (1840ko otsailaren 5a - 1916ko azaroaren 24a) estatubatuar asmatzailea izan zen. Batez ere, 1884an, lehen metrailadore eramangarria eta guztiz automatikoa zen Maxim metrailadorearen asmakuntzagatik dugu ezaguna. Makina hegalariak sortzeko hainbat saiakera ere egin zituen, baina bere diseinuek ez zuten inoiz hegan egiterik lortu. Hala eta guztiz ere, bere prototipoa zen *Atxilo hartutako makina*k ospe handia hartu zuen britainiar azoketan.

Biografia
---------

Tripodean ezarritako Maxim metrailadorea
Maxim makina hegalaria
Dunonald karro batean ezarritako Maxim metrailadorea

Maxim Sangervillen jaio zen, Maine estatuan. 14 urte besterik ez zituen gurdi-egile baten ikasle egin zenean eta, 10 urte geroago, makinekin hasi zen lanean bere osabarekin, Levi Stephens, Fitchburgen Massachusetts. Geroago, instrumentazioa sortzen jardun zuen eta baita delineatzaile bezala ere.

Maximek Ingalaterrara emigratu zuen 1881ean eta naziotasun britainiarra lortu zuen 1899an.

1901ean, Viktoria Erresuma Batukoak asmakuntzetan eginiko lana errekonozitu zuen, haietariko asko, erabilera militarra izango zutena. Maximek arma konpainia bat sortu zuen bere metrailadorea ekoizteko Crayforden, Kent eskualdean. 1896an Vickers korporazioak erosi zuen eta, honen ondoren, bere izena *Vickers, Son & Maxim* bihurtu zen. Bere diseinuaren bertsio hobetua, Vickers metrailadorea deitua, metrailadore britainiar estandarra izan zen urte askotan zehar. Lehen Mundu Gerrako potentzia guztiek Maxim metrailadorearen aldaerak erabili zituzten intentsiboki.

Bere anaia Hudson Maxim ere asmatzaile militarra izan zen eta lehergailuetan espezializatu zen.

1884ko azaroan, Maxim Gun Company sortu zen eta lord Rothschild bankaria zegoen zuzendaritza mahaian.

1888an, bere bankuak 1,9 milioi libra esterlinako fusioa finantzatu zuen Maxim Company eta Nordenfeldt Guns and Ammunitions Company konpainien artean.

Maximek saguak harrapatzeko tranpa ere asmatu zuen. Bestalde, osasun arazo ugari izan zuen eta bronkitisak jota egon zen luze. *Bakearen pipa* fabrikatu eta patentatu zuen, mentol inhalagailu bat zena.

Patenteak zirela-eta, arazo bat baino gehiago izan zuen Thomas Edisonekin.

Heriotza eta ondorengoak
------------------------

Sir Hiram Maximen hilobia
Maxim Londresen hil zen eta West Norwood hilerrian eman zioten lur.

Bere seme Hiram Percy Maximek aitaren pausoak jarraitu zituen eta mekanika ingeniaria eta armamentu diseinatzailea izan zen. Hala ere, irrati-amateurgintzan egin zituen esperimentuengatik egongo dute ezagun eta baita American Radio Relay League sortzeagatik ere.

Patenteak
---------

* Patente USPTO|208252 - *Electric lamp* (*lanpara elektrikoa*)
* Patente USPTO|230310 - *Electric lamp* (*lanpara elektrikoa*)
* Patente USPTO|230953 - *Electric lamps* (*lanpara elektrikoa*)
* Patente USPTO|230954 - *Process for removing air from globes of electric lamps* (*Proceso para retirar el aire de bombillas de lámparas eléctricas*)
* Patente USPTO|230309 - *Electric lamp* (*lanpara elektrikoa*)
* Patente USPTO|234835 - *Electrical lamp* (*lanpara elektrikoa*)
* Patente USPTO|237198 - *Process of manufacturing carbon conductors* (*Proceso de fabricación de conductores de carbono*)
* Patente USPTO nº 244277
* Patente USPTO nº 247083
* Patente USPTO nº 247084
* Patente USPTO nº 247085
* Patente USPTO nº 247380
* Patente USPTO|255308 - *Electrical meter* (*Metro elektrikoa*)
* Patente USPTO|277846
* Patente USPTO|283629
* Patente USPTO|405239
* Patente USPTO|405170
* Patente USPTO|430212 - *Manufacture of explosive* (*Lehergailu fabrikatzailea*)
* Patente USPTO|594805 - *Motor vehicle* (*Vehículo motorizado*)
* Patente USPTO|618703
* Patente USPTO|618704
* Patente USPTO|757941
* Patente USPTO|772571 - *Electric motor vehicle* (*Vehículo motorizado eléctrico*)
* Patente USPTO|845106 - *Motor road vehicle* (*Vehículo motorizado para carretera*)
* Britainiar patenteak:
	+ GB189700207 (1897 con Louis Silverman) - mecanismo de disparado automático
	+ GB189607468 (1897) - Gasak eregiten dituen metrailadorak
	+ GB189607045 (1897) - mecanismo de recámara de ametralladora

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Txantiloi:Cat www.enciclopedia.cat
2. ↑  **(Ingelesez)** www.rarenewspapers.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Hiram Stevens Maxim*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q315601
* Commonscat Multimedia: Hiram Stevens Maxim

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 35509179
* ISNI: 0000 0000 8372 2877
* BNF: 10619805h (data)
* GND: 128466308
* LCCN: no92029241
* NKC: xx0003870
* SNAC: w63r0wj8
* SUDOC: 231469381
* BIBSYS: 14062355
* Open Library: OL113919A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* Gutenberg proiektua: 43230

 |

* Wd Datuak: Q315601
* Commonscat Multimedia: Hiram Stevens Maxim