recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shoshone konderria** (ingelesez: *Shoshone County*) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wallace da. 2010eko zentsuaren arabera 12.765 biztanle zituen, Shoshone kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Shoshone konderriak 6.824,94 kilometro koadro ditu. Horietatik 14,14 ura dira. Beste 6.810,8 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,87 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 12.765 pertsonetatik 12.309 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 380 dira. 20 beltzak edo afroamerikarrak. 177 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 44 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 204 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494518
* Commonscat Multimedia: Shoshone County, Idaho

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 157112342
* NARA: 10039131
* **Lekuak**
* OSM: 1540000
* TGN: 2000491

 |

* Wd Datuak: Q494518
* Commonscat Multimedia: Shoshone County, Idaho
**West Feliciana parrokia** (ingelesez: *West Feliciana Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Saint Francisville da. 2010eko zentsuaren arabera 15.625 biztanle zituen, West Feliciana Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

West Feliciana parrokiak 1.103,34 kilometro koadro ditu. Horietatik 59,02 ura dira. Beste 1.044,32 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,16 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 15.625 pertsonetatik 8.253 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 251 dira. 7.235 beltzak edo afroamerikarrak. 20 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 31 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 76 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA West Feliciana Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q512993
* Commonscat Multimedia: West Feliciana Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155959709
* LCCN: n82065947
* NARA: 10039697
* **Lekuak**
* OSM: 1836623
* TGN: 2000916

 |

* Wd Datuak: Q512993
* Commonscat Multimedia: West Feliciana Parish, Louisiana
Soundgarden, 2010ean
**Sound Garden** (euskaraz, *Soinuen Lorategia*) 1984an Seattlen sortutako grunge talde estatubatuarra da. Grunge musika motako aitzindarien artean kokatzen da, Nirvana, Pearl Jam edota Alice in Chains taldeekin batera.

Haren jatorria 1980ko hamarkadaren hasierako The Shemps taldean dago: bertan, Hiro Yamamoto baxu-jotzailea eta Chris Cornell gitarra-jotzaile eta abeslaria taldekideak ziren. Yamamotok taldeak laga ondoren, Kim Thayil gitarra-jotzailea gehitu zitzazion. Halere, Yamamotok eta Cornellek harremanetan segitu zuten eta taldea desegin zenean, berriz elkartu ziren. 1984an Cornell (bateria eta ahotsa), Yamamoto (baxua) eta Kim Thayil (gitarra) taldekideek Soundgarden sortu zuten; 1985ean, Scott Sundquist bateria-jotzailea gehitu zitzaienez, horrek Cornelli abeslari lanetan bakarrik kontzentratzea erraztu zion.

Nazioartean ospetsu bilakatu zuen diska 1994an kaleratu zuten *Superunknown* (*Superezezaguna*) izan zen, bertan agertzen diren *Black Hole Sun* eta *Spoonman* abestiak oso ezagunei esker. 1997an banandu ziren, taldeak musikalki hartu beharreko norabidearekiko zituzten desadostasunak medio. 2010ean euren itzulera iragarri zuten eta abuztuaren 8an Lollapalooza Jaialdian lehen kontzertua jo zuten.

2012an *King Animal* izeneko estudioko diskoa argitaratu zuten: lehenengoa, 1996an argitaratutako *Down on the Upside* lanaz geroztik.

Diskografia
-----------

#### Estudioko lanak

* *Screaming Life* (EP) 1987 (Sub Pop)
* *Fopp* (EP) 1988 (Sub Pop)
* *Ultramega OK* 1988 (SST Records)
* *Louder Than Love* 1989 (A&M)
* *Badmotorfinger* 1991 (A&M)
* *Superunknown* 1994 (A&M)
* *Down on the Upside* 1996 (A&M)
* *King Animal* 2012 (Seven Four Entertainment/Republic, Verigo)

#### Bilduma lanak

* *Screaming Life/Fopp*. 1990 (Sub Pop)
* *A-Sides* 1997 (A&M)
* *Telephantasm* 2010 (A&M/Interscope)
* *Echo of Miles: Scattered Tracks Across The Path* 2014 (A&M)

#### Zuzeneko lanak

* *Live on I-5* 2011 (A&M)

Kanpo estekak
-------------

* Soundgarden taldearen webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q174817
* Commonscat Multimedia: Soundgarden

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124278234
* ISNI: 0000 0001 1526 4752
* BNF: 13971441h (data)
* GND: 5534849-X
* LCCN: n91079660
* NKC: xx0026059
* SUDOC: 078612780
* BIBSYS: 6031440
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: soundgarden

 |

* Wd Datuak: Q174817
* Commonscat Multimedia: Soundgarden
**Neferkara III.a**, Egiptoko IX. dinastiako hirugarren faraoia izan zen, K. a. 2140 inguruan gobernatu zuena.

Herakleopolis Magnako agintari hau, adituren batzuk, Neferkara izeneko erregearekin identifikatzen dute, Ankhtifyren testu biografikoan aipatua, Hierakonpoliseko nomoko gobernaria eta Moalako printzea, Tebasetik hogeita hamar kilometro inguru hegoaldera kokatua. Ankhtify, bere nomoak eta Edfukoak osatutako koalizio baten buru izan zen Tebasen aurka.

Honela deskribatzen da historia: Neferkarak, Hotep eta Ankhtify nomo gobernariekin aliatuta, tebastar printzeek Goi Egipton duten boterea suntsitzea nahi du. Ankhtifyri, Edfuko printzea den Khui, Intef I.aren aliatua, tronutik kendu eta Tebasen ordezkatzeko betebeharra ematen dio. Ankhtifik, Elefantinako printzearen laguntzarekin, Tebaseko gobernaria eta honen aliatu den Koptoseko printzea erasotzen ditu. Baina, azkenean, operazioak bertan behera utzi ziren, herrialdea, gosete eta lehorte gogor bategatik geratua baitzegoen.

Neferkara ez da Abidoseko Errege Zerrendan agertzen, ezta Saqqarakoan ere.

Turineko Errege Kanonean bere izena, Neferkara, idatzita dago, 4.20 erregistroan.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Merikara I.a?** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko IX. dinastia | Ondorengoa**Kheti II.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q761613

 |

* Wd Datuak: Q761613
*West Cork* edo *Mendebaldeko Cork* eskualdea adierazten duen mapa.
**West Cork** edota **Mendebaldeko Cork** (irlanderaz *Iarthar Chorcaí*) Irlandako hego-mendebaldean dagoen Cork konderriko hego-mendebaldeko muturraren zatia edo berezko eskualdea da. Hots, Irlandan hegoaldeena dagoen lurraldea da.

Usadioz baserritar eta arrantzale giroko eskualdea izan arren, gaur egun turismo lekua da, berezko izaera edo nortasun sendoa duen eskualdea da, Cork konderriko iparralde, ekialde eta Cork hiria baino askoz ere gutxiago populatutako eskualdea baita.

Irlanda osoan eskualde honek beti, eta batez ere Irlandako Errepublika sortu aurretik, *errebelde* edo *muturreko errepublikanismoaren gotorlekua* izatearen ospea izan du. Berez, uharte osoan Dublin hiriburutik urrutien dagoen eskualdea ere bada, hortaz urruntasun horrek bidelapureta legearengandik ihesi zihoazenen bizileku ere bilakatu zuen.

Eskualde hau bera osatzen duten urruneko penintsula basatien edertasunarengatik ezaguna da: Beara penintsula, Sheep's Head edota Mizen Head, bai eta bertan kokatuta dauden udalerri politengatik ere: Clonakilty, Kinsale eta Rosscarbery.

Eskualde honetara bertaratzeko Cork hiritik atera eta "The West" edo "West Cork" seinaleak jarraitzea besterik ez dago, ondoren Bandon udalerrira ailegatu arte, hau Irlanda osoan usadioz *Gateway to West Cork* edo *Mendebaldeko Corkeko Ataria* ezizenez ezagutua da. Bestalde, Carrigaline edota Macroom udalerriak ere eskualde hau ezagutzeko abiapuntu bikainak dira.

Bestalde, bai geografikoki muturreko lurraldea denez, nahiz usadioz, eskualde hau Irlandar Independentzia Gerran zehar irlandar errepublikanismo irmoki sustraitua zegoen, Irlandako Gerra Zibilan ere Itun anglo-irlandarraren aurkarien gotorleku izan zen. Michael Collins bera eskualde honetakoa zen, Clonakilty inguruko baserri batean jaio baitzen, baina Itun anglo-irlandarraren aldekoa zenez, eta eskualde hartako gehiengoa, behintzat garai hartan, aurka azaldu zenez, berak eskualde hura baketzeko eginiriko bidai batean zehar Béal na mBláth izeneko pasabidean tiroz hil zuten.

Eskualde honetan Gaeltacht edo irlandera hiztunen eremu txiki bat ere badago (Kerry konderriaren mugan dauden hainbat udalerri eta herrixka): Ballyvourney, Ballingeary, Coolea eta Kilnamartyra, nahiz Cape Clear uhartea).

Kanpo estekak
-------------

* West Cork eskualdeko turismo bulegoaren webgunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3755441
* Commonscat Multimedia: West Cork

---

 |

* Wd Datuak: Q3755441
* Commonscat Multimedia: West Cork

51°41′18″N 9°08′36″W﻿ / ﻿51.688433°N 9.143392°W﻿ / 51.688433; -9.143392
Europa Leaguen 2012ko urrian Inter Milanen aurka.
**Neftchi Baku PFK** (izen osoa *Neftçi Peşəkar Futbol Klubu*) Azerbaijango futbol talde arrakastatsuena da, Baku hiriburukoa. 7 aldiz irabazi du Azerbaijango futbol liga eta 5 aldiz kopa. Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa ere irabazi zuen 2006an.

Historia
--------

Taldea 1937an sortu zen *Neftyanik* izenarekin eta Sobietar Batasunaren garaian izan zuen emaitzarik onena 1966ko hirugarren postua izan zen. Alakbar Mammadov aurrelaria zen bere izar nagusia. Garai hartan SESB-eko selekzioak jokalari azerbajandar batzuk bazituen eta 1964an Europako Futbol Txapelketan bigarren egin zuen. 1968an taldeak gaur egungo izena hartu zuen.

Azerbaijango lehenengo liga berak irabazi zuen baina erabateko nagusitasuna azken urteetan lortu du, 2011, 2012 eta 2013ko ligak jarraian irabaziz. Nazio arteko garaipen nagusia 2006ko Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa izan zen. Zortzi denboraldiren ondoren 2021ean Liga berria irabazi du.

Azken urteetan ordea Qarabağ taldearen itzalean ibiltzea egokitu zaio.

Palmaresa
---------

### Sobietar Batasunean: 0

* Liga (0): hirugarren 1966an.

### Azerbaijanen: 15

* Liga (9): 1992, 1996, 1997, 2004, 2005, 2011, 2012, 2013, 2021.
* Kopa (6): 1995, 1996, 1999, 2004, 2013, 2014.

### Nazio artean: 1

* Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa (1): 2006

Kanpo estekak
-------------

* **(Azerbaijaneraz)****(Errusieraz)****(Ingelesez)** Webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q218074
* Commonscat Multimedia: Neftçi PFK

---

 |

* Wd Datuak: Q218074
* Commonscat Multimedia: Neftçi PFK
*Artikulu hau kontseilua buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna».*
**Sobieta** (errusieraz совет) kontseilu edo asanblada bat da.

Sobietak Errusia osoko hirietan antolatu ziren langileen kontseilu edo asanbladak ziren. 1905ean jaiota, hasieran joera eta alderdi guztietako jendea biltzen zuten, eta beren helburua nazioan gobernu sistema justu bat ezartzearen alde borroka egitea zen. Urriko Iraultzaren ondoren, Alderdi Boltxebikeak sobietak bere gain hartu zituen.

Lehen sobietak 1905eko Errusiar Iraultzaren jatorria izan ziren, eta jatorrian, hitzak, langile, soldadu eta nekazarien biltzarrei erreferentzia egiten zien, funtsezkoak izan zirenak 1917ko Urriko Iraultzak arrakasta izan zezan, baita Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren eraketaren oinarri bezala eta ondoren SESBarena 1922an sortu zena.

1918ko Sobietar Batasuneko Konstituzioak, jada boltxebikeak boterean zeudela, Estatuaren antolaketa politikoa aldatu zuen, alderantzizko hierarkiako eta demokrazia sistema batean (hau da, behetik gora) langile, nekazari eta soldaduen kontseiluetan.

Estatuaren egitura hierarkikoa, behetik gora eta goitik behera zihoana -lenindar zentralismo demokratikoaren printzipioetako bat-, ondoz ondoko kontseiluez osatuta zegoen, autoritate nagusira iritsi arte, SESBeko Sobiet Gorenera, alegia. Tokiko gobernu eta botere federalaren arteko erdialdeko maila batean, Sobietar Errepublika Sozialista bakoitzak bere Sobiet Gorena zuen. Baina 1924an herrialdearen instituzionalizazioarekin eta Langile Estatuaren pixkanakako burokratizazioarekin, sobietak, euren benetako boterearen zati handi bat eta toki mailako erabakitze ahalmena galtzen hasi ziren, aldi berean, goragoko mailetan bihurtuz, beste estatu batzuetako parlamentuen antzerako gobernu organuetan. Honela, Sobietar Batasunak, laster hartu zuen sistema politiko parlamentario bat, non Estatuko Nagusia edo SESBeko Sobiet Goreneko Presidiumeko Presidentea botere legegileak aukeratzen zuen (azken hau). Botere betearazlea Ministro Kontseiluaren ardura zen, honen jatorrizko izena errusieraz *Herri Komisarioen Sobieta* zelarik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q211201
* Commonscat Multimedia: Soviets

---

* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh85125874
* NKC: ph125884
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q211201
* Commonscat Multimedia: Soviets
**Neftis** (*Nebet-Het* Horusen "Etxeko andrea" antzinako egiptoeraz) iluntasuna, zati ikusezina, gaua, heriotza irudikatzen den jainko egiptoarra da. Isisekin oso lotuta dago, eta honen kontrakoa irudikatzen du.

* Izen egiptoarra: **Nebet-Het**. Izen greziarra: Νέφθυς, **Neftis**.

Ikonografia
-----------

Koroa bezala, bere izenaren hieroglifoa, Neb-het, zeraman emakume bezala irudikatua izan zen, saski batekin eta etxe batekin. Batzuetan, eguzki diskoa duten adar batzuk daramatza, eta, beste batzuetan, miru forma zuen. Beste forma asko ere izan zituen, bi Maatetako bat, bi Meritetako bat eta Raren burukoko bi lumetako bat baitzen.

Mitologia
---------

Geb eta Nuten alaba zen, Isis eta Osirisen ahizpa-arreba, Seth gaiztoaren emazte-arreba. Sethengandik seme-alabarik izaterik lortu ez zuenez, Osirisekin izan zituen harremanak, eta honengandik seme bat izan zuen: Anubis. Heliopoliseko Eneadaren zati zen. Munduaren sorreraren hasieran, bere senar Sethekin batera, suntsipena eta kaosa sortzen zuen, bere ahizpa Isis eta bere neba Osirisek ez bezala, mundua zibilizatu zutenak eta bakea eta maitasuna irakasten zutenak. Baldintza okerreneko eskualdeetan bizi zen, basamortua kasu, non bidaiariak gidatzen zituen. Ekialdeko haizea ordezkatzen zuen.

Isisi, Osiris baltsamatzen laguntzeagatik, hil errituekin lotzen zen; biek laguntzen zieten hildakoei, hauek ondo egoteaz arduratzen ziren eta Duaterako euren bidaia egokitzen zuten kantuen bidez. Hildakoaren buru ondoan hegoak zabalik zituela irudikatzen ohi zen.

Epitetoak
---------

Nebet-Het bere izenak "Etxeko andrea" esan nahi du, etxe bezala, Horus bizi den toki zerutiarra ulertzen delarik; Urt-Hekau "Boteretsua Hitzetan", Isisekin batera, "Ururty jainkotiarrak" Hilen Liburuan; "Gorputzaren Anderea" -Osirisena-, Isisi, aipaturiko jainko hau baltsamatzen laguntzeagatik, "Bajinarik gabeko emakumea", bere senar Sethengatik, Osirisekin harremanak izan, eta honekin Anubis argitu zuen arren. Benramerit, Jerseket eta Menjet ere deitua izan zen Menfisen.

Sinkretismoa
------------

Seshat eta Anuket jainkosekin lotua izan zen.

Gurtza
------

Diospolis Parvan gurtzen zen. Baita Komirren ere, Anuketekin batera, eta Sepermerun, Sethekin batera. Menfisen, Menjet forman.

Isis, Neftis, Dyed pilarea eta ankha, Aniren Papiroan.

Aniren Papiroa
--------------

Aniren Papiroan, Neftisek zera esan zion Osirisi, honen hitza egia delarik:

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q169040
* Commonscat Multimedia: Nephthys

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 359149617030003752230
* GND: 1021177458
* SUDOC: 198066457

 |

* Wd Datuak: Q169040
* Commonscat Multimedia: Nephthys


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | Babesteko inguratzen zaitut, oh, Osiris neba. Zure babesle izateko etorri naiz. Nire indarra zure ondoan egongo da, nire indarrak lagunduko zaitu, betirako. Rak zure oihua entzun du, eta jainkoek, zure hitza egia bihurtu dute. Altxatu egin zara. Zure hitza egia da sufritu duzunarekiko. Ptahk zure etsaiak gainetik kendu zituen, eta zuk, Horus, Hathorren semea |  » |
|  |

 Aniren Papiroa.
1888an lehenengo kopa irabazi zuen taldea.
1920an lehenengo liga irabazi zuen taldea.
Manchester Uniteden aurkako partida.
**West Bromwich Albion Football Club** Ingalaterrako futbol taldea da, West Bromwich hirian egoitza eta zelaia (The Hawthorns) dituena. Ingalaterrako Liga bat eta 5 Kopa ditu.

Historia
--------

*West Bromwich Strollers* izenarekin sortu zen 1878an, eta 1880an hartu zuen gaur egungo izena. 1885ean p`rofesionala bihurtu zen eta 1886an jokatu zuen lehenengo Kopako finala, baina galdu egin zuen Blackburn Rovers taldearen aurka errepikapeneko partidan. 1887an ere Kopako finala galdu zuen Aston Villaren aurka. Baina 1888 eta 1892ko finalak irabaztea lortu zuen. 1888an Ligaren talde sportzaileetako bat izan zen.

Irabazi duen Liga bakarra 1919-20koa da, ordura arteko errekor guztiak hautsiz gainera, 104 gol sartu baitzituen eta 60 puntu eskuratu. 1925ean bigarren egin zuen baina 1927an maila galdu zuen. 1931ean hirugarren kopa eskuratu zuen.

1953-54 urtea bikaina izan zuen ia Liga eta Kopa lortu baitzituen. Ligak ihes egin zion ordea azken unean. Hala ere "Mendeko taldea" ezizena eman zioten bere joko erasokorrak txundituta. Bolada on honek 60. hamarkadan ere jarraitu zuen eta Kopa berri bat eta Ligako Kopa eskuratu zituen.

1979an Ligan hirugarren egin zuen eta UEFA Kopa jokatu zuen hurrengo urtean. Final laurdenetara iritsi zen baina Belgradeko Izar Gorriak kanporatu zuen. 1982an Kopa finalerdiak jokatu zituen baina hortik aurrera taldearen gainbheera etorri zen, urte gutxitan hirugarren mailara ere jeitsi zelarik.

2010 urtetik aurrera Premier Ligan aritu da, gehienetan taula erdialdetik behera. 2018an maila galdu du.

Palmaresa
---------

### Txapelketa nazionalak

* Ingalaterrako Liga (1): 1919-20
* Premier League (0): zortzigarrena 2012-13an.
* Ingalaterrako Kopa (5): 1887-88, 1891-92, 1930-31, 1953-54, 1967-68
* Ingalaterrako Ligako Kopa (1): 1965-66
* Community Shield (2): 1920, 1954

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Webgune ofiziala

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q18744
* Commonscat Multimedia: West Bromwich Albion F.C.

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 130194438
* GND: 4215941-6
* LCCN: n81058777

 |

* Wd Datuak: Q18744
* Commonscat Multimedia: West Bromwich Albion F.C.
**Neferkara** edo **Seneferka**, Egiptoko II. dinastiako seigarren faraoia izan zen, eta Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2724tik K.a. 2719 arte gobernatu zuen.

Bere Horusen izena, **Seneferka** izan liteke, Egiptoko Errege Zerrendetako eta Saqqarako 3505 hilobiko ontzi batzuetan aurkitutako idazkunetako erreferentziengatik soilik ezagutzen da, Seneferka izenarekin, hilobi hori, Merka izeneko ofizial altuarena delarik, Egiptoko I. dinastiaren amaiera aldera gobernatu zuen Qaaren garaikoa (Emery).

Saqqarako Errege Zerrendan, Neferkara zortzigarren izena da, eta Senedi eta Neferkasokarren artean dago, bigarren dinastian. Turineko Errege Kanonak, Neferkara edo Aaka bezala aipatzen du eta 2.25 erregistroan dago, Sened eta Neferkasokarren artean.

Egiptoko aro berantiarra deritzon garaian, faraoi hau oso ospetsu bihurtu zen.

Bere garaiko testigutzak
------------------------

* Seneferkaren idazkunak Saqqarako 3505 hilobiko ontzietan (Emery)
* Bere izena daraman zigilu zilindriko bat aurkitu zen, baina, ziuraski, ez da bere garaikoa izango.

Beste hipotesi batzuk
---------------------

Egiptologoren batzuk, Turingo Errege Kanoneko 2.25 erregistroa, Aaka bezala ikus litekeela uste dute, bere irakurketa nahiko zaila delarik.

Egiptologoek, ohi, Sekhemib, Seneden oinordeko bezala jarri dute, baina, Jurgi Sintzeloren zerrendan, Manetonengandik hartua, bien artean bi errege daude, Kaires eta Neferjeres, eta, Saqqarako Errege Zerrendan, berriz, hiru agertzen dira, Neferkara, Neferkasokar eta Hudyefa.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Senedi** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko II. dinastia | Ondorengoa**Neferkasokar** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q349184

 |

* Wd Datuak: Q349184
*Leonardo da Vinci italiarraren Vitruviar Gizona. 1492.*
**Marko Vitruvio Polio**, latinez *Marcus Vitruvius Pollio*, (K.a. 80/70 inguru - K.a. 25) arkitekto, ingeniari eta idazle erromatarra izan zen, *De architectura libri decem* idatzi zuen liburuagatik ezaguna.

Biografia
---------

Zesarren ingeniaria izan zen gaztaroan, eta zerbitzu hau utzi zuenenan, arkitektura zibilean aritu zen. Garai honetakoa da bere lan ezagun bakarra, Fanumgo basilika, Italian. Ezagutzen den arkitektura tratatu zaharrenaren egilea da, antzinako garai klasikoko bakarra, *De architectura libri decem*, euskaraz *Arkitekturaz* gisa itzulia izan dena.

Haren bizitzari buruz ezer gutxi gehiago dakigu. Hortaz, pertsonai misteriotsua dugu, eta badago Vitruvio Marko Agripa bera izan zela ziurtatu duenik.

Arkitekturaz
------------

Liburu hori oso garrantzi handikoa da: izan ere, garai hartan arkitekturari buruz idatzi ziren liburuen artean, gaur arte heldu den bakarra da. XV. mendea arte ez zen antzekorik idatzi, eta XX. mendean arkitektura modernoa abiatu zen arte baliagarria izan dira aipatzen dituen neurri eta aholku teknikoak.

Liburuan dioenez, arkitektura hiru printzipio nagusitan oinarritzen da: *Firmitas, Utilitas, Venustas* (Sendotasuna, Erabilgarritasuna, Edertasuna). Arkitektura, beraz, hiru osagai horien orekan aurki daiteke eta oreka hortatik kanpo, ez dago benetako arkitekturarik.

Irudi galeria
-------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Erreferentziak
--------------

1. ↑  *Arkitekturaz* liburua euskaraz, .doc eta .pdf formatuetan
2. ↑  *Vitruvio era Agripa* izeneko artikulua *La Opinión de A Coruña* egunkarian

Ikus, gainera
-------------

* Vitruvioren gizona

Kanpo estekak
-------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Vitruvio*** |

* "*Arkitekturaz*" euskaraz
* *De Architectura* ingelesez
**Neferkara Heqauaset Amenemnesu** edo **Neferkheres**, Egiptoko XXI. dinastiako bigarren faraoia izan zen. K.a. 1043 eta K.a. 1039 bitartean gobernatu zuen, Egiptoko hirugarren tarteko aroa deritzon garaian.

Bere erregealdiaren oroitzapena, Sexto Julio Afrikanok idatzitako Manetonen epitomean mantendu zen, **Neferkheres** deituz eta lau urteko erregealdi labur bat emanez, Amenemnesuren existentzia, soilik 1940an berretsi ahal izan zen arren.

Ziuraski, bere anai gazteagoa zen Psusenes I.arekin elkargobernaria izan zen, Psusenes, bere oinordekoa ere izango zelarik.

Bere agintaldian, honi buruz askorik ezagutzen ez dena, Tebasen Amonen Apaiz Gorena zen Menkheperraren aurkako matxinada baten zeinbat buruzagi barkatu zituela ezagutzen da.

Ziuraski, Tanisen lurperatua izan zen.

Bere errege izena zen **Neferkara** izena duen idazkun bat aurkitu zen bere anaia eta oinordekoa izan zen Psusenes I.aren hilobian.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Esmendes I.a** | **Egiptoko faraoia**Egiptoko XXI. dinastia | Ondorengoa**Psusenes I.a** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q434877
* Commonscat Multimedia: Amenemnisu

---

 |

* Wd Datuak: Q434877
* Commonscat Multimedia: Amenemnisu
**Sesencoren hilarria** edo **epitafioa** Antzinako euskara edo eusko-akitanierazko pertsona-izena duen I.edo II. mendeko hilarria da. Hildakoaren izena, *Sesenco,* gaur egungo "zezen" euskal izenarekin identifikatu zenean aurkitu zuten antzinako euskararen aztarnak zeudela Soriako Tierras Altaseko eskualdean.

Hilarria
--------

Villar del Río udalerriko La Laguna herrian aurkitu zuten I. mende amaierako edo II. mendekoa izan daitekeen estela.

Bi eremu ditu, erdian idazkuna dauka eta behealdean zezen baten marrazkia. beheko partean materiala galdu zenez zezenaren profilaren goialdea geratu da bakarrik.

Ingurune bereko hilarrietan, gizonen epitafioetan oso ohikoa da zezenaren irudia agertzea, eta hildakoaren eroi moduan irudikatzeko erabili zela uste du bere aurkitzaileak.

Idazkun hau 90. hamarkada amaieran aurkitu zuen Eduardo Alfaro Peña arkeologoak berregiten ari ziren etxe bateko horman, baina aurkikuntza hau ez zen kausalitatez gertatu, aipatutako arkeologoak urtetan egin dituen ikerketa lanen emaitza baizik. Etxe honetatik ez oso urrun erromatar garaiko *vicus*-a dago, ea hegoaldera, La *Lagunako El Castillo* oppidum-a, hiri zeltiberiarra eta Cidacos ibaiko goialdeko eskualdeko hiriburua erromatar errepublika garaian.

Idazkunaren irakurketa epigrafikoa
----------------------------------

*Antestius Senco*ren estelaren kalkoaren marrazkia
### Transkripzioa

ANTESTIUS

SESENCO

PATERNIF

AN XX HSE

### Testu barruko loturak edo hizki elkartuak

Lehenengo lerroan ANT, hirugarrenean AT, eta laugarrenean AN.

### Testuaren irakurketa laburdurak osatuz

Antestius/ Sesenco / Paterni · f(ilius) / an(norum) XX h(ic) s(itus) e(st)

### Itzulpena

Hemen datza 20 urte zituen Antestius Sesenco, Paternoren semea

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Alfaro Eduardo eta Belinchón, Gelu: Costumbres romanas para la muerte en Tierras Altas de Soria. (Erakusketako liburuxka)
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «ANTESTIVS SESENCO. Un joven serrano con nombre vascón» *Idoubeda Oros* 2012-10-24 (Noiz kontsultatua: 2020-07-29).
3. ↑  Gómez-Pantoja, J. eta Alfaro peña, E. 2001, "Indigenismo y Romanización en las Tierras Altas de Soria. Nuevos testimonios epigráficos", *Religión, Lengua y Cultura Prerromanas de Hispania*, 169-187. or.

Ikus, gainera
-------------

* Akitaniera Sorian
* Epigrafia

Kanpo estekak
-------------

* (es) Alfaro Peña, Eduardo: ANTESTIVS SESENCO. Un joven serrano con nombre vascón. Idoubeda Oros. 2012-10-24
* Hispania Epigraphica-ko fitxa
* Epigrafische Datenbak Heidelberg-en duen fittxa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q97345601

 |

* Wd Datuak: Q97345601
"**Star of the County Down**" (euskaraz *Down Konderriko Izarra*) Ipar Irlandan dagoen Down Konderriko Banbridge hirian kokatzen den irlandar abesti zaharra da. Bere hitzen egilea Cathal Garvey (1866-1927) da, Donegal Konderriko Ramelton udakerrian jaioa.

Abestia gizon gazte baten ikuspuntutik abesten da, honek Rose (edo Rosie) McCann deituriko neskatil xarmangarri bat topatzen du, hau da abestiaren izenburuko "Down Konderriko Izarra". Topaketa honetatik idazleak abestiaren gaia egituratzen joango da eta amaiera aldera neskatil horrekin ezkontzen dela imaginatuko du.

Hitzak
------

Near Banbridge town, in the County Down  

One morning in July  

Down a boreen green came a sweet colleen  

And she smiled as she passed me by.  

She looked so sweet from her two white feet  

To the sheen of her nut-brown hair  

Such a coaxing elf, I'd to shake myself  

To make sure I was standing there.  

Chorus  

From Bantry Bay up to Derry Quay  

And from Galway to Dublin town  

No maid I've seen like the sweet colleen  

That I met in the County Down.  

As she onward sped I shook my head  

And I gazed with a feeling rare  

And I said, says I, to a passerby  

"Who's the maid with the nut-brown hair?"  

He smiled at me, and with pride says he,  

"That's the gem of Ireland's crown.  

She's young Rosie McCann from the banks of the Bann  

She's the star of the County Down."  

Chorus  

I've travelled a bit, but never was hit  

Since my roving career began  

But fair and square I surrendered there  

To the charms of young Rose McCann.  

I'd a heart to let and no tenant yet  

Did I meet with in shawl or gown  

But in she went and I asked no rent  

From the star of the County Down.  

Chorus  

At the crossroads fair I'll be surely there  

And I'll dress in my Sunday clothes  

And I'll try sheep's eyes, and deludhering lies  

On the heart of the nut-brown rose.  

No pipe I'll smoke, no horse I'll yoke  

Though with rust my plow turns brown  

Till a smiling bride by my own fireside  

Sits the star of the County Down.  

Chorus

Bideoak
-------

* The Chieftains eta Van Morrison abeslariaren "Star of County Down" abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai
* Orthodox Celts taldearen "Star of County Down" abestiaren bertsioaren bideoa ikusgai
* The Pogues taldearen "Star of County Down" abestiaren bertsioa
* The Irish Rover taldearen "Star of County Down" abestiaren bertsioa

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Songwriters of Ireland in the English Tongue. O'Lochlainn, Colm. Three Candles Press. 1967. Dublin

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q751901
* Commonscat Multimedia: The Star of the County Down

---

 |

* Wd Datuak: Q751901
* Commonscat Multimedia: The Star of the County Down
**Schuylkill konderria** (ingelesez: *Schuylkill County*) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pottsville da. 2010eko zentsuaren arabera 148.289 biztanle zituen, Schuylkill kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Schuylkill konderriak 2.027,48 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,83 ura dira. Beste 2.016,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 73,14 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 148.289 pertsonetatik 142.328 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 4.080 dira. 3.841 beltzak edo afroamerikarrak. 162 amerikar natiboak ziren eta 24 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 703 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 60 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.171 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q494207
* Commonscat Multimedia: Schuylkill County, Pennsylvania

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 128936181
* LCCN: n82115462
* NARA: 10037072
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 417771
* TGN: 1002876

 |

* Wd Datuak: Q494207
* Commonscat Multimedia: Schuylkill County, Pennsylvania
**Schuyler konderria** (ingelesez: *Schuyler County*) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marshall da. 2010eko zentsuaren arabera 4.431 biztanle zituen, Schuyler kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Schuyler konderriak 798,13 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,22 ura dira. Beste 795,91 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,55 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 4.431 pertsonetatik 4.382 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 29 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 7 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 31 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q497953
* Commonscat Multimedia: Schuyler County, Missouri

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124297425
* LCCN: n00011093
* **Lekuak**
* OSM: 1180500
* TGN: 2001244

 |

* Wd Datuak: Q497953
* Commonscat Multimedia: Schuyler County, Missouri
**Marvel Super Heroes Secret Wars** edota soilik **Secret Wars** (euskaraz *Marvel Super Heroien Gerra Sekretuak* edota *Gerra Sekretuak*) 1984-1985 artean Marvel Comics komiki argitaletxeak argitaratutako 12 alez osatutako saila izan zen. "Contest of Champions" ("Txapeldunen Dema") bildumarekin batera argitaletxe honek argitaratutako lehenbiziko crossover edo kontakizun gurutzaketak izan ziren. Jim Shooter, Mike Zeck eta Bob Layton komikigileek sortu zuten.

Argumentua
----------

Beyonder ("Haratagokoa") deritzon mugagabeko boteredun izaki kosmiko batek Lur planeta zelatatu eta superheroi eta superetsaiek elkarborrokatzeko duten ahalmenaz harriturik bi taldeak elkar borrokatu daitezen euren gogoz kontra galaxiaren bestaldean dagoen Battleword izeneko planeta artifizial batera lekualdatuko ditu. Orduan honakoa aipatuko die: *Munduaz haratagokoa naiz. Hil ditzazue zuen etsaiak eta nahi duzuen oro zeurea izanen da. Niretzat ezinezkorik ez baitago*. Ingelesezko jatorrizko esaldian izaki horrek *I am from beyond* ("Munduaz haratagokoa naiz") dioenez, berezko izenik ezagutzen ez zitzaionez "Haratagokoa" ("Beyonder") ezizena jaso zuen.

Superheroien taldearen buruzagia Captain America da eta superetsaiena berriz Doctor Doom.

Kanpo estekak
-------------

* *Secret Wars* saila, Marvel Comics webgunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q472166

 |

* Wd Datuak: Q472166
**Sheep's Head**, baita **Muntervary** izenez ezaguna (irlanderaz *Rinn Mhuintir Bháire*) Irlandako Corkeko konderriaren mendebaldeko muturrean dagoen penintsula eta lurmutur bat da, West Cork eskualdean. Bantry badia eta Dunmanus badiaren artean dago.

Sheep's Head Way ibilbidea Bantry udalerrian hasi eta penintsula luze eta estu honen guztian zehar Sheep's Head lurmuturreraino 88 kilometro luze da, joan-etorrian. Ibilbide hau muino txikiz beteriko gorabeherez eta kostaldeko itsaslabarrez osatua dago. Ibilbide osoa zortzi ataletan banatua dago, bakoitza oinez egun erdi inguruan egiten delarik. Ibilbide hau Tom Whitty estatubatuarrak eta bertakoa den James O’Mahoney irlandarrak ezarri zuten.

Penintsula honetan hiru herri daude: Durrus (Bantry udalerritik sei miliatara), Ahakista (Bantry udalerritik hamabi miliatara), eta Kilcrohane (Bantry udalerritik hamasei miliatara).

Iruditegia
----------

* Sheep's Head penintsulan barna doan ibilbidea.Sheep's Head penintsulan barna doan ibilbidea.

Kanpo estekak
-------------

* Sheep's Head penintsula eta ibilbideak **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2707869
* Commonscat Multimedia: Sheep's Head peninsula

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315164129

 |

* Wd Datuak: Q2707869
* Commonscat Multimedia: Sheep's Head peninsula
**Shuri gaztelua** (japonieraz: 首里城, *Shuri-jō*?)
 Japoniako Okinawa prefeturako hiriburua den Nahan dagoen gaztelua da. Ryuku Erresumako jauregi nagusia izan zen. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Gusuku aztarnategiak eta Ryukyuko Erresumako antzeko eremuak multzoaren barnean dago.

Historia
--------

Ez da ezagutzen eraikitze data baina Sanzan Aroan (1322-1429) izan zela badakigu. Litekeena da Gusuku aroan eraiki ziren gazteluen garaiklidea izatea. Shō Hashik Ryukuko hiru erresumak batu zituenean bertan ezarri zuen bere egoitza eta Sho dinastiak agindu zuen harik eta 1609an japoniarren inbasioa iritsi arte.

Bigarren Mundu Gerraren aurretik altxor nazional izendatu zen baina Okinawako gudan erabat suntsitua izan zen. 1945eko maiatzaren 25ean USS Mississipi gerrauntziak hiru egunez bonbakatu zuen eta maiatzaren 27an suak erre zuen.

1958an Shureimon atea berreraiki zen eta 1992an gaztelu guztia. 2000 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.

2019ko urriaren 31n piztu zen suteak gazteluaren sei eraikin kiskali zituen, horien artean *Seiden*, *Hokuden*, *Nanden* eta *Bandokoro* izenekoak.

Elementu aipagarriak
--------------------

### Seiden

Eraikin nagusia da eta Ryukuar estiloan egina dago bertako kareharria eta egurrarekin. 2019ko urriaren 31n sute batek suntsitu zuen.

### Tamaudun

Shō dinastiaren mausoleoa da. 2.442m²-ko azalera dauka eta 18 errege daude bertan hilobiratuta, lehena Shō En (1476an) eta azkena Shō Tai (1920an). 1945ean Okinawako gudan mausoleoa oso kaltetua izan zen baina hilobiak ez.

### Shureimon atea eta Sonohyan-utaki

Shureimon atea Shō Shin erregeak eraiki zuen 1519an. Erregeak errezatzeko erabiltzen zuen Sonohyan-utaki eraikinerako sarrera da.

### Shikinaen lorategiak

1799an eraiki ziren, ez bakarrik erregeen aisialdirako, baita ere Txinatik zetozen bisitariak hartzeko. Lorategia bera japoniar lorategi tipikoa da baina etxea Ryukuar estilora eraikia da.

### Kankaimon atea

1477-1500 inguruan eraikitako atea da. 1945ean erre egin zen baina 1974an berreraiki zuten.

### "Nazioen arteko zubia" kanpaia

721 kilogramo dituen kanpai hau 1458an ezarri zen gazteluko eraikin nagusian. "Nazioen arteko zubia" izena du, bertan idatzita baitaude Japonia, Txina, Korea eta Asiako beste hainbat herrialderen izenak.

Iruditegia
----------

* Seiden.Seiden.
* Shuri gaztelua.Shuri gaztelua.
* Tamaudun mausoleoa.Tamaudun mausoleoa.
* Shureimon atea.Shureimon atea.
* Sonohyan-utaki.Sonohyan-utaki.
* Shikinaen lorategiak.Shikinaen lorategiak.

Ikus, gainera
-------------

* Gusuku aztarnategiak eta Ryukyuko Erresumako antzeko eremuak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q907052
* Commonscat Multimedia: Shuri Castle

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 1905149489086593810003
* NDL: 00954531
* BIBSYS: 15031361
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 972-007

 |

* Wd Datuak: Q907052
* Commonscat Multimedia: Shuri Castle
**Siikajärvi aintzira** Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen aintzira bat da, Kemijoki ibaitik eta Juujärvi herrixkatik hurbil. Kemijärvi aintziren bihotzetik ateratzen diren aintzira txikitxoetako bat dugu hau, bizilagun dituen aintzirekin batera. Arrainen oparotasunagatik eta ur gardenengatik da ezaguna; izan ere, arrantzaren paradisua da eta hala nola, izokin eta perka antzeko arrain-mota ugari aurkitu daiteke bertan.

Inguruko landaredia basoen Lappi lurraldean aurkitzen diren landare ohikoak da; hala nola, azaleak, azeri-mahatsak eta urki zilarkarak.

Faunari dagokionez, igarabak edo urtxakurrak dira nagusi bertako uretan eta lehen aipaturiko izokin eta perka antzeko arrainez elikatzen dira. Altzeak, elur-oreinak eta hartz arreak dira inguruetan agertu daitezkeen ugaztun handi eta esanguratsuenak. Hegaztiei dagokienez, eskinoso abeslariak eta zapelatzak dira nagusi .

Aintzirak uharte bakar bat ere ez dauka. Betebidea Siikajoki ibaitik iristen den ura da.

Ikus, gainera
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Juujärvi herrixka
* Kemijärvi
 | * Kemijärvi aintzira
* Siikajoki ibaia
 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Pyhä-Luoston kansallispuisto

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12267405

 |

* Wd Datuak: Q12267405


| Kemijärviko aintzira garrantzitsuenak |
| --- |
| Ala-Askanjärvi • **Enijärvi** • Irnijärvi • Javarusjärvi • JoutsijärviKalkiaisjärvi • Kalliojärvi • Katisko-Saarijärvi • **Kemijärvi**Kummunjärvi • **Kyröjärvi** • Lapalionjärvi • Misijärvi • OutijärviSaarijärvi • Saarijärvi • Siikajärvi • Suopankijärvi |
**Seamus O'Sullivan**, *James Sullivan Starkey* benetako izenez, (1879ko uztailaren 17a - 1958ko martxoaren 24a) *The Dublin Magazine* aldizkariko editore eta poeta irlandarra zen. Dublinen jaio zen eta Rathgar aldirian bizitzen eman zuen helduaroa.

Bere liburuak *Twilight People* (1905), *Verses Sacred and Profane* (1908), *The Earth Lover* (1909), *Selected Lyrics* (1910), *Collected Poems* (1912), *Requiem* (1917), *Common Adventures* (1926), *The Lamplighter* (1929), *Personal Talk* (1936), *Poems* (1938), *Collected Poems* (1940), eta *Dublin Poems* (1946) dira.

Bere aita William Starkey (1836-1918), medikua ogibidez, poeta zen ere bai eta George Sigersonen laguna.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7457028
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 34500799
* ISNI: 0000 0000 8371 0526
* BNF: 121825422 (data)
* GND: 118898264
* LCCN: n83024531
* SNAC: w6320zhr
* SUDOC: 030404851
* Open Library: OL113518A

 |

* Wd Datuak: Q7457028
Seagram Building
**Seagram Building** New York hiriko etxe orratz bat da, 375 Park Avenue-n kokatua, 52. eta 53. kaleen artean. Ludwig Mies van der Rohe arkitekto alemaniarrak diseinatu zuen, Philip Johnson amerikarrarekin lankidetzan, eta bere eraikuntza 1958an bukatu zen. 38 solairu ditu (157 m garai).

Ezaugarriak
-----------

Eraikin honek eta bere estiloak ("Nazioarteko Estiloa" deritzonak) izugarrizko eragina izan zuten Amerikako eta munduko arkitekturan. Eraikuntza-estilo horren ezaugarri bereizgarrienetako bat da eraikinen egitura kanpoalderantz agerian uztea. Mies van der Rohek pentsatzen zuenez, eraikin baten egitura-elementuek agerian egon behar zuten. Seagram Building, garai hartako eraikin ia guztiak bezalaxe, altzairuzko egitura batekin egina zegoen, eta egitura horri euste-funtziorik betetzen ez zuten beirazko hormak atxiki zizkioten. Mies-en nahia zen altzairuzko egitura ageri-agerian uztea, baina Estatu Batuetako eraikuntza-arauek agintzen zutenez, egiturazko altzairu guztiak sutatik babesteko material batez estalita behar zuen egon (eskuarki, zementuz). Izan ere, gaizki babestutako altzairuzko zutabe nahiz habeak bigundu eta eror daitezke sute bat gertatuz gero. Zementuak eraikinaren egitura ezkutatu zuenez (Mies zeharo horren kontra egon arren), euste-funtziorik betetzen ez zuten habeak erabili zituen, egitura nolakoa zen agerian utzi nahian. Habe horiek eraikinaren kanpoaldetik ikus daitezke, eta bertikalean ipinita daude, beirazko leiho handiak inguratuz.

Seagram eraikinaren beste ezaugarri garrantzitsu bat da aurrealdean daukan plaza. Eraikinak ez du betetzen hasiera batean orubeak eskaintzen zuen espazio guztia. Izan ere, eraikitzaileak uko egin zion orubearen zati batean eraikitzeari (eta horrek ahalbidetuko zuen espazio eraikiaren hainbat eta hainbat metro koadrori), horren ordez eraikinaren aurrean iturriz apaindutako plaza bat sortzearren, Seagram eraikinaren edergarri eta osagarritzat hartu behar dena.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q737484
* Commonscat Multimedia: Seagram Building

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 231159954
* GND: 7715090-9
* NKC: ko2016909805
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Ondare historikoa**
* NRHP: 06000056

 |

* Wd Datuak: Q737484
* Commonscat Multimedia: Seagram Building
**Washington parrokia** (ingelesez: *Washington Parish*) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Franklinton da. 2010eko zentsuaren arabera 47.168 biztanle zituen, Washington Parish kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Washington parrokiak 1.750,53 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,47 ura dira. Beste 1.734,06 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 26,94 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 47.168 pertsonetatik 31.906 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 887 dira. 14.561 beltzak edo afroamerikarrak. 121 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 108 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 455 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Washington Parish, Louisiana age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q506907
* Commonscat Multimedia: Washington Parish, Louisiana

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 139545470
* LCCN: n79119384
* NARA: 10039685
* **Lekuak**
* OSM: 1836621
* TGN: 2000912

 |

* Wd Datuak: Q506907
* Commonscat Multimedia: Washington Parish, Louisiana
***Never Learn Not to Love*** (euskaraz *Inoiz ez ikasi ez maitatzen*) 1968ko abenduaren 2an The Beach Boys rock talde amerikarrak grabatutako abesti bat da. Abestia, izatez, Charles Manson kultuko liderrak idatzitako "*Cease to Exist*" abestiaren bertsio aldatua da. Musikalki, Wilson desbideratu egin zen Mansonen egituratik, eta zubi atal bat gehitu zion. Kaleratu eta bi hilabetera, Beach Boysen estudioko 15. albumean sartu zuten, *20/20*.

Mansonek dirua eta motozikleta bategatik aldatu zuen bere idazketa kreditua. Haserretu egin zen Wilsonek jatorrizko letretako batzuk aldatu zituela jakin zuenean. 1969ko abuztuan, Beach Boysek bere abestia grabatu eta urtebetera, Mansonek eta bere jarraitzaileen gurtzak hainbat hilketa egin zituzten eta hiru hilabete geroago atxilotu zituzten. Mansonen jatorrizko bertsioaren grabazio bat, "Cease to Exist", *Lie: The Love and Terror Cult* albumean agertu zen, 1970eko martxoan argitaratua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6041401

 |

* Wd Datuak: Q6041401
Stanford unibertsitatean ezarritako plaka esperimentua gogoratzeko.
**Stanford espetxeko esperimentua**, psikologia esperimentu ezagun bat da, honetan gizakien portaeraren bilakaeran muturreko giroak eta espetxe bizimoduak duten eragina aztertu nahi izan zen, horretarako partaideak bi erroletan banatuz, zaindariak eta presoak. 1971n Stanford Unibertsitateko Philip Zimbardo psikologoak zuzendutako ikertzaile talde batek burutu zuen. Fikziozko espetxe batean zaindarien eta presoen errolak antzeztuko zituzten boluntarioak erreklutatu zituzten. Halere, esperimentua kontrolpetik joan zitzaien eta lehen astean bertan behera utzi beharra izan zuten.

Mota honetako esperimentuen inguruan sortzen diren kezka etikoak direla eta, Milgramen esperimentuarekin parekatzeko joera dago, hura 1963an Yale Unibertsitatean Stanley Milgramek burutu zuen, Philip Zimbardoren aspaldiko laguna zena.

Zinema
------

* *Das Experiment* (2001)
* *The Experiment* (2010)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q235089
* Commonscat Multimedia: Stanford prison experiment

---

 |

* Wd Datuak: Q235089
* Commonscat Multimedia: Stanford prison experiment
**Wallerand de Hauteclocque** (Belloy-Saint-Léonard (Frantzia), 1866ko irailaren 5a - Ethe, Belgikar Luxenburgo, 1914ko abuztuaren 22a) Frantziar militarra izan zen, Lehen Mundu Gerraren hasierako guduetan parte hartu zuena.

Karrera militarra
-----------------

1866ko irailaren 5ean jaio zen Belloy-Saint-Léonarden, Pikardiako eskualdean. Gustave eta Marie Henriette De Hauteclocqueren semea zen eta beste bi anai izan zituen. 1885-1887an Saint-Cyr eskola militarrean egon zen eta Kapitain maila lortu zuen. 1914an 14. Husar ren erregimentuaren Lotinante-Koronela zen gerra hasi baino lehen. Abuztuaren 10ean, Mangiennesko guduan parte hartu zuen alemaniar tropak aurreikusi zuen batailloiaren barne. 21ean Frantzia-Belgika muga zeharkatu zuen eta Belgikako Etheko hirian hil zuten egun bat geroago izen bereko guduan borrokatzen zegoenean. 47 urte zituen. Hil eta gero Ohorezko Legioaren zalduna egin zuten.

Bizitza Pribatua
----------------

1895an Françoise Du Croquet de Saveuserekin ezkondu zen eta 7 seme eta bi alaba izan zituzten.

Bernard de Hauteclocque, bere semerik zaharrena, Françoisekin batera hil zen 14. Husarren erregimentuan kapitaina baitzen, bere aitaren unitatea. 18 urte zituen.

Wallerand De Hauteclocquek Philippe Leclerc de Hautecloque (1902-1947) Frantziar mariskalaren osaba izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Family tree of Wallerand de HAUTECLOCQUE» *Geneanet* (Noiz kontsultatua: 2019-12-26).
2. ↑   **(Ingelesez)** «Family tree of Bernard de HAUTECLOCQUE» *Geneanet* (Noiz kontsultatua: 2019-12-26).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q80099282
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 31151594500205352685
* Léonore: [LH//1272/46 LH//1272/46]

 |

* Wd Datuak: Q80099282