**Ramon Latasa Elizondo** (Sunbilla, 1930eko maiatzaren 23a - Elizondo, 1991ko otsailaren 25a) nafar aizkolaria izan zen, historiako hoberenetakoa.

Bizitza
-------

Ramon Latasa Sunbillako Aguria baserrian sortu zen, 1930eko maiatzaren 23an, familia xume batean. Aita basoko lanean aritzen zen, idi parearekin enborrak ateratzen. Eskola laster utzirik, aitari laguntzen hasi zen. 17 urterekin Iratiko oihanera joan zen lanera. Langile bizkorra zen eta sekulako trebetasuna zuen aizkorarekin.

Melillan, soldadutzan zegoela, harrapatu zuen afrikar sukarretik sendatu orduko, berriz ere oihaneko lanari lotu zen. 25 urterekin, lankideek beroturik, lehenbiziko apustua jokatu eta irabazi zuen Lekunberrin. 1959ko apirilaren 26an, *Luxia*-ren aurkako apustu mitikoa irabazi zuen. Urte horretako ekainaren 14an, beste balentria handi bat egin zuen Lekeition: 5 metro eta 15 zentimetroko zirkunferentzia zuen eukalipto enborra 3 ordu eta 17 segundotan ebaki zuen. Handik aurrera, zenbait urtez jaun eta jabe izan zen aizkora probetan.

1963ko urtarrilean, kontrabandoan ari zirela, guardia zibilekin topo egin zuten. Latasa, paketea lurrera botata, ihesi joan zen, baina guardia zibil baten tiroak izterrean jo zuen. Etxera iritsi eta han sendatzen saiatu bazen ere, azkenean medikuarengana joan behar izan zuen. Iruñean operatu zuten, eta urte bat behar izan zuen sendatzeko. Guzti horrek gastu eta diru galera handiak ekarri zizkion.

Polipasoren aurka jokatu zuen ondoko apustua, 1964ko abenduan, eta gipuzkoarra nagusitu zen. Handik aurrera gorabehera handiak izan zituen bere jardueretan. Kontuan hartu behar da mendian oso gogor aritzen zela lanean, eta ez zela beti sasoi betean plazara ailegatzen. Belaunaldi berrietako aizkolari asko harekin ibili ziren ikasten: Miguel Berakoetxea, Patxi Astibia, Arria II.a, Mikel Mindegia... Arria II.a lagun zuela irabazi zuen, hain zuzen ere, lehenbiziko txapela, 1966ko Espainiako binakakoa. 1967an Espainiako banakakoa irabazi zuen, 1968an Espainiako zutikako txapelketa, eta 1974an Espainiako binakakoa Teodoro Irazusta *Usategieta*-rekin. Hori izan zen haren azken saioa. Azken urteak Elizondoko zahar etxean igaro zituen, gaitzak jota. Han hil zen, 1991ko otsailaren 25ean, 60 urte zituela.

2002tik aurrera, urtero *Ramon Latasa saria* antolatzen da Sunbillan. Horrez gain, 2007an inauguratutako herriko plaza berriak *Ramon Latasa plaza* izena du. Bertan aizkolari handi horren eskultura bat dago.

Palmaresa
---------

### Txapelketak

* Espainiako banakako Aizkolari Txapelketa
	+ irabazlea: 1967
	+ bigarrena: 1969
* Espainiako binakako Aizkolari Txapelketa
	+ irabazlea: 1966an Arria II.arekin eta 1974an Usategietarekin
* Espainiako zutikako Aizkolari Txapelketa
	+ irabazlea: 1968

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   Barandiaran, A. *Elizondon hil da Ramon Latasa Sunbillako aizkolari handia.*  *Euskaldunon Egunkaria*, 1991ko martxoak 1, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz kontsultatua: 2021-12-2).
2. 1 2 3   Espelosin, Antton. *Ramon Latasa. Basoko aizkolaria..*  Nabarreria argitalpen kudeaketa (Noiz kontsultatua: 2021-12-3).
3. 1 2   Espelosin, Antton. *Aizkora apustuak eta txapelketak.*  Elkar, 2009 (Noiz kontsultatua: 2021-12-3).

Ikus, gainera
-------------

* Latasa eta Luxiaren arteko aizkora apustua

Kanpo estekak
-------------

* Joxemari Iriondok Herri Irratian egindako elkarrizketa, ahotsak.eus
* **(Gaztelaniaz)** Ramon Latasa Elizondo, Auñamendi Eusko Entziklopedia
* **(Gaztelaniaz)** *Ramón Latasa*, bidasoa.com webgunea

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266456
* Commonscat Multimedia: Ramon Latasa

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 87335
* Lur: 03746/eu\_l\_0892/l0892

 |

* Wd Datuak: Q12266456
* Commonscat Multimedia: Ramon Latasa