|  |
| --- |
| **Coa Harana eta Siega Verdeko labar-arte guneak**1 **UNESCOren gizateriaren ondarea** |
| 
Zaldi bat eta bi ahuntzen grabatuak |
| **Mota** | Kulturala |
| **Irizpideak** | i, iii |
| **Erreferentzia** | 866 |
| **Kokalekua** |  Portugal |
| **Eskualdea2** | Europa / Ipar Amerika |
| **Izen ematea** | 1998 (XXII. bilkura) |
| 1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |

**Coa Harana eta Siega Verdeko labar-arte guneak** (portugesez: *Sítios de arte rupestre pré-histórica do Vale do Coa e de Siega Verde*), Paleolito aroko haitzuloetako artea babesteko UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen Côa Harana (portugesez: *Foz Côa*) Portugalen eta Siega Verde Espainian.

Historia
--------

1992az geroztik Côa haraneko hainbat harkaitzetako grabatuetan egindako azterketek goitik behera aldatu zuten aro horretako arte monumentalaren inguruko ordura arteko ikuspegia: aurkikuntza hark adierazten zuen Mendebaldeko Europan haitzuloetako artea haitzuloetatik kanpo ere egiten zela, munduko historiaurreko arte-gune gehienetan bezala. Foz Côa guneak adierazten du, gainera, Paleolito garaian haitzuloetako artea garrantzi handiko izan zela; ordurako horren susmoa bazen, 1981. urteaz geroztik aurkitutako haitzuloetako hainbat guneri esker.

1990eko hamarraldiaren hasieran Côa ibaian (Duero ibaiaren adarra, Portugalgo ipar-ekialdeko eskualdean) urtegi bat eraikitzen hasi ziren, eta ondoren, Duero ibaian mota bereko lanak egiten hasi ziren, kilometro gutxiko tartean alegia. Lan haiek egiten ari zirela ezagutu ziren inguru hartako haitzuloetako grabatuak, oro har, protohistoriaren aldikoak. Aurkitutako grabatu gehienak Paleolito garaikoak zirela onartu zenean, urtegiaren eraikuntza bertan behera utzi behar izan zen. Hortaz, parke arkeologiko bat sortu zen haitzuloetako grabatuak babesteko asmoz.

2010 urtean babesturiko eremua handitzea erabaki zen eta Salamancan dagoen Siega Verde eremua barneratu zen.

Grabatuak
---------

Goi Paleolitoko grabatuak Burdin Arokoak baino ugariagoak dira Foz Côan. Burdin Aroko irudiak ebakidura finez eginak dira, eta zaldunak erakusten dituzte, jantziekin eta jaurtitzeko armekin. Izan ere, Paleolito aroan ez dago halakorik; Paleolito aroko irudi gehienak hiru animaliarenak dira, zaldi, basahuntz eta uroarenak hain zuzen. Zenbait haitzetan, hamar animalia biltzen dira, batzuk besteen gainean.

Ez dira inoiz jarrera errealistan egoten, eta espazioan igeri daudela ematen du. Batzuetan animalia bat bera bi edo hiru bururekin marraztuta ageri da; mugimendua adierazi nahi zutela dirudi.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q552106
* Commonscat Multimedia: Conjunto dos sítios arqueológicos no Vale do Rio Côa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 45145066494266590970
* NKC: ge883189
* **Ondare historikoa**
* Gizateriaren ondare: 866
* IGESPAR: 16004552
* SIPA: 5927

 |

* Wd Datuak: Q552106
* Commonscat Multimedia: Conjunto dos sítios arqueológicos no Vale do Rio Côa

41°02′N 7°07′W﻿ / ﻿41.03°N 7.12°W﻿ / 41.03; -7.12
  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Portugal | Gizateriaren ondarea Portugalen | Portugal |
| Angra do Heroísmoko erdigune historikoa • Kristoren Ordenaren komentua • Batalhako monasterioa • Jeronimotarren monasterioa eta Belémgo dorrea • Évorako erdigune historikoa • Alcobaçako monasterioa • Sintrako paisaia kulturala • Portoko erdigune historikoa • Coa Harana eta Siega Verdeko labar-arte guneak • Madeirako laurisilva • Guimarãesko erdigune historikoa • Alto Douroko mahastiak • Pico uharteko mahastizaintzaren paisaia • Elvasko muga garnizoi-hiria eta gotorlekuak • Coimbrako Unibertsitatea |