**Joseba Mikel Grajales Jiménez** (Gasteiz, ) enpresaburua, Gamesa eta Guascor enpresen sortzaile eta jabe ohia, egun Keralty (Organización Sanitas Internacional ohia) enpresa taldeen jabea da. Forbesen arabera, espainiako aberatsenen artean dago, 2021ean 98. postuan agertzen zen, 2023an ordea, 266 postuan.

Ibilbidea energiaren industrian
-------------------------------

### Gamesa

Juan Luis Arreguirekin batera Gamesa sortu zuen 1976an, garai horretan *Grupo Auxiliar Metalúrgico* deitzen zen. 2000. urtean enpresa burtsara atera zuten. 2017an Siemensek enpresa erosi zuen, orain Siemens Gamesa, hala ere egoitza Zamudion mantendu zen.

### Guascor

Guascor arrantza-ontzien motoreak sortzen zituen zumaiko enpresa izan zen baina 90. hamarkadan sektorea porrot egin zuenean Joseba Grajales eta Juan Luis Arreguik enpresa erosi eta Plan 3R funts publikoei esker bizirautea lortu zuen. 2011an Grajalesek Guascor saldu zion Dresser-Rand ipar amerikako enpresari, Siemenseko jabea, 500 millioi euroren truk. Arabako Merkataritza Ganberak eta Confebaskek salmenta kritikatua izan zen erosketa, kontratazio eta hedatzera bideratutako erabaki guztiak.

### Fénix

2012an Jon Azuarekin batera Fenix Group Development (FGD) sortu zuen, gasaren ustiapenari lotutako enpresa multzoa. Enpresak lau kluster ditu, Fenix Motor, Fenix Oil & Gas, Fenix Energy eta Fenix Mine & Services. Enpresak gas ez-konbentzioala ustiatzen du Amerikako Estatu Batuetan, besteak beste, CrossRock Drilling enpresarekin batea. Enpresa petrolioaren ustiaketan aritu da Kolonbia, AEB-n eta Peru, Kanada eta Ekuadorreko petrolioan interesa agertu du ere.

Ibilbidea osasun pribatuaren eremuan
------------------------------------

### Centauro Capital: Keralty eta Versania

*Centauro Capital* Grajalesen inbertsio elkartea da eta bi taldek osatzen dute, Keralty eta Versaniak. 80. hamarkadan sortu zen, *Colsanitas* izenarekin eta ordutik hazi baino ez da egin. Izan ere, osasunari lotutako hainbat eremu jorratzen ditu, besteak beste, bioteknologia, gaixotasun mentalak, erresidentziak, farmakoak eta abar. Horrez gain, unibertsitate, fundazio eta argitaletxe propioak ditu.

2014an, Grajales eta Jon Azua Sanitas USA Inc sortu zuten Floridan eta bertan ezarri zuten Keralty Foundation Inc-en egoitza, Blue Cross Blue Shielden bazkidea izanik ere.

Corporate Europe Observatory eta Europar Batasuneko Gardentasun Erregistroaren arabera, 2017. urtetik Keraltyk lobby jardueran aritzen da Bruselan.

#### Euskal Herrian

Keraltyri lotutako hainbat enpresek euskal administrazioaren diru-laguntzak jaso dituzte, hala nola, Biokeralty, Praxis, Biopharma Praxis eta Mizar. Jon Azua, Jon Darpon, Fátima Ansotegi eta María Teresa Bacigalupe bezalako politikariek kargua utzi eta gero enpresan sartu ziren. Hori dela eta, ate birakaria eman dela eta Osakidetzaren pribatizazioara lagundu dutela kritikatu du, besteak beste, Euskal Herria Bilduk.

#### Atzerrian

1980an Colsanitas Colombia sortu zen eta 2009an Grajalesek bertan inbertitu zuen *Compañía de Promociones Internacionales de Servicios de Salud* enpresaren bitartez, Panama Paperetan agertzen dena. Atzerrian aurrera eramaten duen jarduera Praxis enpresaren eskutik egiten du. 2008an, Hegoamerikako hiriburu nagusietan klinikak zabaldu nahi zituelaren berri eman zuen, eta dagoeneko Kolonbia, Peru, Brasil, Venezuela, Amerikako Estatu Batuak, Mexiko, Filipinak, Indonesia, Vietnam eta Errusian ditu.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Martínez, Marta.  (2021-11-02). «Siete vascos que suman 5.425 millones, entre las 100 mayores fortunas del Estado» *Diario de Noticias de Álava* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Joseba Grajales Jiménez. Los más ricos de 2023 en España» *ELMUNDO* 2023-02-08 (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El fundador de Gamesa se refuerza en Iberdrola» *Cinco Días* 2004-07-02 (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** Beroiz, Juan Ángel Monreal / Unai.  (2020-08-12). «Siemens Gamesa, unas raíces cada vez más alejadas de Navarra» *Diario de Noticias de Navarra* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** Monzón, Agustín.  (2023-02-04). «Gamesa: el coloso vasco de las renovables que 'fue a la guerra' y sucumbió al poderío alemán» *elconfidencial.com* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
6. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Gorospe, Pedro.  (2011-03-21). «Cuando el país pasa a segundo plano» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** vasco, el diario.  (2022-04-21). «El fondo alemán Mutares adquiere la antigua Guascor de Zumaia a Siemens Energy» *El Diario Vasco* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
8. ↑   **(Gaztelaniaz)** Damborenea, Pedro Gómez.  (2008-11-01). «"Deseo un cambio del actual modelo económico"» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
9. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bargueño, Miguel Ángel.  (2022-04-22). «Quiénes son las familias empresariales del País Vasco» *Forbes España* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
10. ↑   **(Gaztelaniaz)** Aja, Xabier.  (2012-03-04). «Grupo Fenix, nueva firma industrial vasca para la explotación del gas» *Noticias de Gipuzkoa* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
11. ↑   **(Gaztelaniaz)** Aja, Xabier.  (2012-03-04). «Empresarios vascos crean una nueva sociedad para la explotación del gas» *Deia* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
12. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El exvicelehendakari Jon Azua explota pozos de petróleo en Colombia» *El Correo* 2013-11-04 (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
13. 1 2 3 4 5   **(Gaztelaniaz)** «Keralty, la empresa de altos cargos del PNV que abandera el desmantelamiento de la sanidad pública a nivel internacional» *www.elsaltodiario.com* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
14. ↑   **(Gaztelaniaz)** SL, TAI GABE DIGITALA.  (2021-03-26). «Lakua resalta la legalidad de la «puerta giratoria» de altos cargos de Salud a Keralty» *naiz:* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).
15. 1 2   **(Gaztelaniaz)** Andueza, Iker Rioja.  (2019-10-06). «El exconsejero de Salud que dimitió por el fraude de las oposiciones médicas ficha por una aseguradora privada internacional» *elDiario.es* (Noiz kontsultatua: 2023-05-18).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q118462950

 |

* Wd Datuak: Q118462950