**Ayoluengoko petrolio-hobia** Espainiako petrolio-instalazio bat izan zen, Burgosko Sargentes de la Lora udalerrian dagoena. 1967tik 2017ra egon zen aktibo, eta aldi horretan Espainian jardun zuen petrolio-hobi bakarra izan zen. Ekoizpen-ahalmena, ordea, mugatua izan zen. Gaur egun, barruti zaharra itxita dago, eta Interes Kulturaleko Ondasun gisa katalogatuta dago, multzo etnologiko kategoriarekin.

Historia
--------

### Jatorria

XX. mendearen hasieratik, Burgosko La Lora eskualdeko lurrazpian petrolio-poltsak zeudela susmatu eta Gerra Zibilean zulaketak egin zituzten. 1964ko ekainean, esplorazio batean Ayoluengon petrolio-hobi bat aurkitu zuten. Lanak Amospain-CAMPSA enpresa mistoak egin zituen, Standard Oil of California eta Texaco sozietate estatubatuarrek partzuergoan parte hartuz. Une historikoa 1964ko ekainaren 6an gertatu zen, 1348 metroko sakonerara iritsita, zurrusta handi bat sortu zenean, lekuko batzuek "ia berrogeita hamar metroko" altuerara iritsiz. Prentsaren arabera, langileak ez ezik, hainbat pertsona ere bildu ziren gertaeraren zain, argazki-kamerekin eta baita filmagailu batekin ere, likido beltzean dutxatu zirenak. Isuritako litroak 6.000 inguru izan ziren, eta 200 metro inguruko hedadura hartu zen.

### Merkataritza-ustiapena

1966ko abenduaren 29an ofizialki baimendua lortu ondoren, 1967ko otsailaren 9an, hobiaren ustiapen komertziala hasi zen.

1967ko apirilaren 7an, Ayoluengo eta Quintanilla Escalada artean 11 kilometroko oliobide bat eraikitzea eta erabiltzea onartu, eta gaur egun arte iritsi den petrolio-estazioa ezarri zuten. Erreserba hori aurkitzeak itxaropen handiak piztu zituen, nahiz eta ustiapenetik egunean 150 upel baino ez zirela lortzen egiaztatu zenean berehala desagertu ziren. Bere garaian, hobiari gutxienez hamabi milioi upeleko erreserba ustiagarriak kalkulatu zitzaizkion. 1975erako instalazioek urtean 33.000 tonako ekoizpena zuten. Petrolio gordinaren eskasiak eta kalitate eskasak — hidrokarburoak artsenikoaren eta sufrearen arrastoak baitzituen — Lorako petrolioa ekoizpen handieneko garaian eskura zegoen teknologiarekin fintzea bideraezin bihurtu zuten. Bere ustiapen komertzial bakarra erregai industrial gisa zerbitzatzea izan zen, Burgosko eta probintzia mugakideetako lantegietako galdaretan erretzen zena.

Ayoluengoko hobiak ez zituen sortutako itxaropenak bete, eta, epe luzera, Espainiako ekonomian ez zuen inoiz benetako eraginik izan. Euforiaren hasierako uneetan, petrolioa Muskizko findegiraino eramateko aukera, horretarako eraikitako oliobide baten bidez, ez zen inoiz iradokizun hutsa baino izan. Ayoluengo eta Quintanilla Escaladako karga-terminalaren arteko hodia 1993. urtera arte egon zen martxan, egun horretan desegin baitzuten; ordutik aurrera, ekoizpena zisterna-kamioietan garraiatu zuten. Azken urteotan, erauzitako petrolioa, zisterna eta bidoietan banatuta, kamioiek zuzenean garraiatzen zuten landatik eta putzuetatik.

2007tik Compañía Petrolífera de Sedano enpresak, Columbus Energy Resources britainiarraren filialak, Ayoluengo hobia kudeatu zuen. 2017ko urtarrilean, 50 urteko emakida amaitu ondoren, hobiaren merkataritza-ustiapena eten zuten. Xedapen ofizialen arabera, aldi berri baterako lehiaketaren zain, instalazioen zati bat desegitea aurreikusita zegoen. Hala ere, 2018ko azaroan, Espainiako Gobernuak Columbus Energy Resources behartu zuen Ayoluengon martxan zegoen azken putzua ixtera, mantentze-lanetan. Britainia Handiko konpainiak erabakia «etsipenez» hartu zuen, proiektuaren beste lizitazio bat espero baitzuen. Horrek inguruko petrolio-jarduerari behin betiko amaiera eman zion.

### Kultura-balioa handitzea

2015eko martxoan Sargentes de Loran Petrolioaren Museoa deiturikoak ireki zituen ateak. Museoa mota horretako lehena izan zen Espainian eta eskualdeko historian petrolioaren erauzketarekin lotutako kontu teknikoak aztertu zituen. 2022ko martxoaren 11n, hil horren 15ean Gaztela eta Leongo Aldizkari Ofizialean argitaratutako akordio baten bidez, Ayoluengogo hobia, multzo etnologikoaren kategoriarekin kultura-intereseko ondasun izendatu zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Marín Quemada 1978, 134 orr. .
2. ↑  Ayala Carcedo 2001, 216 orr. .
3. ↑  Anduaga 2009, 324 orr. .
4. ↑  García Muñoz, Roldán & Serrano 1978, 333 orr. .
5. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Adiós al último pozo de petróleo: cuando un pueblo de Burgos estuvo a punto de convertirse en el 'Oklahoma español'» *LibreMercado* 2018-11-11.
6. ↑  Navarro Comet 2018, 342 orr. .
7. ↑   **(Gaztelaniaz)** «La Lora, de 8.000 a cien barriles diarios de petróleo en medio siglo» *La Información* 2014-12-27.
8. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Los 10 destinos patrimonio arqueológico industrial de España que hay que visitar» *Expansión* 2022-06-16.
9. 1 2  Navarro Comet 2018, 341 orr. .
10. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Xedapena» *Boletín Oficial del Estado* 2017-12-14.
11. ↑   **(Gaztelaniaz)** «El Gobierno fuerza a Columbus a cerrar el yacimiento de petróleo de Ayoluengo en Burgos» *Cinco Días* 2018-11-05.
12. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Acuerdo 28/2022, de 11 de marzo, de la Junta de Castilla y León, por el que se declara el campo petrolífero de Ayoluengo, en Sargentes de la Lora (Burgos), Bien de Interés Cultural con categoría de Conjunto Etnológico» *Boletín Oficial de Castilla y León* (51): 11966-11971. 2022-03-15 ISSN 1989-8959..

Bibliografia
------------

* **(Gaztelaniaz)** Anduaga, Aitor. *Geofísica, economía y sociedad en la España contemporánea.*  Madril: CSIC.
* **(Gaztelaniaz)** Ayala Carcedo, Francisco Javier.  (2001). *Historia de la tecnología en España.*  I Valdeltormo: Valatenea.
* **(Gaztelaniaz)** de Pedraza, Javier; Álvarez, Concepción.  (1981). *Geología y medio ambiente.*  Madril: Ministerio de Obras Públicas y Urbanismo.
* **(Gaztelaniaz)** García Muñoz, Muñoz; Roldán, Santiago; Serrano, Ángel.  (1978). *La internacionalizacion del capital en España: 1959-1977.*  Editorial Cuadernos para el Diálogo.
* **(Gaztelaniaz)** Marín Quemada, José María.  (1978). *Política petrolífera española.*  Madril: CECA.
* **(Ingelesez)** Navarro Comet, Jorge.  (2018). J. Craig, F. Gerali, F. MacAulauy, R. Sorkhabi ed. *Ayoluengo's history - Spain's only onshore oil field.*  in: *History of the European Oil and Gas Industry*. Londres: The Geological Society, 333-344 or..

Kanpo estekak
-------------