**Eladia García Palacios** (Gijón, Asturias, 1904 - *ibidem*, 1937ko abenduaren 29a) asturiar maistra izan zen, errepresio frankistaren biktima, eta heriotza-zigorra ezarri zioten bere konpromiso politiko eta sozialarengatik.

Biografia
---------

Eladia García Palacios Asturiasko Gijon herrian jaio zen. Valentina eta Gasparren alaba zen. La Guía hiriko ikastetxe partikular bateko irakaslea izan zen. Seme bat izan zuen.

Espainiako Gerra Zibila lehertu ondoren, 1936ko uztailaren 21ean UGTn sukaldari lanetan hasi zen.Gijongo Gerra Batzordeko Instrukzio Publikoaren ordezkaritzarekin lankidetzan aritu zen eskola-taldeak antolatzeko eraikin erlijiosoen errekisan.1936ko irailean, Asilo Pola pobreentzako eskolako eta Gijongo San Jose Patronatuko zuzendari bihurtu zen.Gijonen gaineko bonbardaketetan, García Palacios arduratu zen Errusiako haurren espedizioak antolatzeaz, hiriko adingabeak ebakuatzeko.

Gijongo Elkarte Sozialistaren azken Batzorde Betearazleko kide izan zen, emakumezkoen idazkari gisa, eta FETE-UGTkoa. ATEA sindikatuko kide ere izan zen, eta *Avance* egunkari sozialistarekin kolaboratu zuen, Javier Bueno kazetariak zuzendutakoan.

Gijongo El Coto espetxean sartu zuten. 1937an heriotza-zigorra ezarri zioten, konpromiso politiko eta sozialarengatik, Gijongo Jovellanos Institutu Zaharrean egin ziren lehen gerra-kontseiluetako batean. Maistra gisa izandako jarduera izan zen bere heriotza-epaian adierazitako arrazoietako bat.Bertan esaten zenez, García Palaciosek «faxismoarekiko gorrotoa irakasten zien neskatoei» eta «askatasunaren eta emantzipazioaren ideiekin» ohitzen zituen, eta berak parte hartzen zuen ekintza politikoetara eramaten zituen.Era berean, mojak Asilo Poletik kanporatzea eta «agintari eta ordena erlijiosoak aztoratzea» leporatu zioten.Gainera, Belarmino Tomas politikariaren familiarekin zuen adiskidetasuna izan zen kondenatzeko erabilitako beste argudioetako bat.

1937ko abenduaren 29an erail zuten fusilamendu bidez, 33 urte zituela, beste 4 gizonekin batera. Gijongo Ceares hilerrian dagoen hobi komun batera bota zuten gorpua. Aurora García Palacios ahizpari heriotza-zigorra biziarteko kartzela-zigorragatik kommutatu zioten.

Aintzatespenak
--------------

2010eko apirilaren 14an, García Palacios izena Ceares de Gijóngo hilerrian jarritako omenaldian sartu zen. Bertan, errepresio frankistaren 1934 biktimak omentzen dira. 2011n, Gijongo Udalak *Jardines de la Maestra Eladia García Palacios* izeneko parke bat izendatzea erabaki zuen. .

2017an, plaka bat jarri zen Nicanor Piñole Museoaren aurrean, García Palaciosek zuzendu zuen Asilo Polaren eraikin zaharra, 1937ko abendutik 1939ko abuztura Gijonen frankismoak errepresaliatutako zortzi emakumeen omenez.

. Plakan, bere izenaz gain, beste hauek ere sartu ziren: Anita Orejas, Anita Vázquez Barrancúa, Estefanía Cueto Puertas, Belarmina Suárez Muñiz, Juana Álvarez Molina, Teresa Santianes Giménez eta Máxima Vallinas Fernández.

Bibliografia
------------

* Ortega Valcárcel, M. Enriqueta. 1994. *La represión franquista en Asturias. Ejecutados y fallecidos en la cárcel del Coto, Gijón*. Avilés. Azucel, D.L. 84-86546-51-6.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5 6 7   «Honores sobre fondo verde» *La Nueva España* 2011-02-02.
2. ↑   «Asturias Republicana - SEGUNDA REPUBLICA» *www.asturiasrepublicana.com*.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10    *ELADIA GARCÍA PALACIOS Y SIETE MUJERES MÁS.* .
4. 1 2 3 4 5 6   «Homenaje a las ocho mujeres republicanas fusiladas en la ciudad» *La Voz de Asturias* 2017-04-18.
5. 1 2 3   «Una placa junto al antiguo Asilo Pola recordará a las republicanas fusiladas en Gijón» *El Comercio* 2017-04-17.
6. 1 2   Ceínos, J. M..  (2017-07-27). «La plaza de Europa ya guarda recuerdo de las mujeres republicanas» *La Nueva España*.
7. ↑   «Mujeres «condenadas de antemano»» *El Comercio* 2017-07-27.
8. ↑   «Un monolito homenajea en el cementerio de Ceares a las víctimas de la represión franquista» *El Comercio* 2010-04-14.
9. ↑   «El Día del Orgullo Gay dará su nombre a un nuevo parque en Montevil» *El Comercio* 2011-02-02.
10. ↑   PIÑERA, Luis Miguel.  (2019-05-13). «Dos parques sin inaugurar oficialmente» *La Nueva España*.
11. 1 2   ««A mi madre la mataron porque alguien la vio con un pañuelo rojo y una pistola»» *El Comercio* 2017-07-25.

Kanpo estekak
-------------

* Gijongo errepresio frankistaren 1934 biktimen zerrenda.
* Pinturak jartzeko egintzaren audioa -errepresio frankistak fusilatutako emakume errepublikanoei omenaldia Gijonen, SoundCloud-en.
* [*Esteka hautsia*] comentando el homenaje a las represaliadas en Gijón, en la Cadena Ser.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q106731154

 |

* Wd Datuak: Q106731154