**Aarón Félix Martín de Anchorena Castellanos** (Buenos Aires, 1877ko azaroaren 5a - Estancia Anchorena, Colonia, Uruguai, 1965eko otsailaren 24a) aristokrata argentinarra izan zen, Río de la Platako hegazkinlari aitzindari gisa eta Uruguaiko abeltzain gisa nabarmendu zena.

Biografia
---------

Aarón de Anchorena 1877ko azaroaren 5ean jaio zen Buenos Airesen, Argentinan eta Anchorena familia aberatseko kideetako bat izan zen, herrialdeko abeltzain tradizionalak. Nicolás Hugo Anchorena Aranaren —Tomás Manuel de Anchorenaren iloba, Argentinako Independentziaren figura nabarmena— eta Mercedes Castellanos de Anchorena, Kondesa Pontifikalearen —Aarón Castellanosen alaba— ezkontzako hamar semeetatik zortzigarrena izan zen.

1877ko abenduaren 15ean bataioa jaso zuen Andre Maria Mesedekoaren basilikan, Buenos Airesen, bere aitabitxi Fabián Gómez eta Elena Serivener izanik.

Oso gaztetatik, Aaronek motor-kiroletan eta hegazkintzan interesa handia zuen. 1901ean Buenos Airesen ospatutako lehen automobil lasterketan parte hartu zuen Belgrano beheko eremuan kokatutako Hipodromo Nazionalean eta Panhard Levassor bat gidatzen heldu zen lehen postuan. 

1902an Aaron Patagonian zehar ibili zen zaldi gainean Julio Argentino Roca presidentearen laguntzarekin. Bertan Francisco Pascasio Moreno adituarekin elkartu eta Nahuel Huapi aintzirara eta Victoria uhartera iritsi zen .

Anchorenak bere gidariarekin bizia eman zien Nahuel Huapi aintzirari eta Victoria uharteari. 1902an ere Lur eta Kolonien Zuzendaritzak Victoria uhartea errentan ematea lortu zuen eta 1907an, Kongresuko 5267 Legeak bizi osorako gozamena eman zion, nahiz eta 1911n Anchorenak bere eskubideak uko egin.

Anchorena aitzindaria izan zen eta turismoa bultzatu zuen Andeetako eremu horretan. Animalia exotikoak sartu zituen, hala nola faisaiak edo oreinak, haztegi bat sortu zuen eta mundu osoko bi mila zuhaitz espezie baino gehiago basoratu zituen. Puerto Anchorenan ontziola bat ere egin zuen eta bertatik bota zituzten lehen ontziak. Administraziorako etxeak, moila, kortak ere egin zituen, bideak jarri eta esnetegi bat egin zuen.

1905ean Alberto Santos Dumontekin hegan egin zuen eta baita Paul Tissandierrekin ere. 

1907ko abenduaren 25ean, Frantziatik ekarritako "Pampero" globo mitikoarekin, Aaronek Jorge Newberyrekin batera Río de la Plata zeharkatzeko lehen hegaldia egin zuen Sociedad Sportiva Argentinaren jabetzatik Uruguaira. Baina Anchorenak beste kezka bat zuen: Uruguaiko Colonia departamenduan finkatzea abeltzain gisa. Bere amak jaraunspenaren zati bat aurreratu zion, eta horrekin San Juan ibaiaren bokalearen ondoan 11.000 hektarea lur eskuratu zituen, non nekazaritza-ekoizle gisa hasi zen; Doña María Mercedes bere semea hegaldian hilko ote zen beldur zen, eta finkatzeko eskatu zion.  Nolanahi ere, Anchorenak 1908. urte hasieran Aero Club Argentinoren sorreran parte hartu zuen, bera buru izateko.

Estantzian, oso jarduera anitza garatu zuen. Nekazaritza ekoizpena sustatu zuen, Argentinara eta Europara esportatzen zuena. Baina, era berean, bere egoitza normandiar eta Tudor estiloak uztartuz eraiki zuen; eta inguruko parkea egitearen enkargua Hermann Bötrich paisajista alemaniarrari eman zioten, hark arreta handiz hautatu zituen apaintzeko espezie exotikoak. Anchorenak 300 langile izan zituen bere estantzian, eta horietatik 100 parkea zaintzen aritu ziren.

Ehizara dedikatzeko helburuarekin animalia espezieak ekartzea ere agindu zuen; axis oreinak eta basurdeak sartu zituen. Bere estantzia Hego Amerikan ehiza gune garrantzitsu bihurtu zen .

1933ko abuztuaren 26an, Parisen, Zelmira Rosa Paz Díazekin ezkondu zen, José C. Pazen alaba gazteena zenarekin, *La Prensa* egunkariaren oinordekoa eta Alberto Gainza Lynch- en alarguna.

Ondarea
-------

 Anchorenaren etxea, gaur presidentetzarako atseden egoitza.
Aarón de Anchorena Barra de San Juan estantziako bere egoitzan hil zen 1965eko otsailaren 24an.

Aaronek ez zuen ondorengo zuzenik izan. 1963ko azaroaren 6an, Héctor A. Viana notarioaren aurrean, testamentua sinatu zuen. Bere bi semebitxiei, Juan M. de Anchorena eta Luis Ortiz Basualdori, utzi zizkien lurrak. Baina aipagarriena da bere estantziaren etxea parke osoarekin Uruguaiko estatuari utzi ziola orduko presidente Juan José de Amézagarekin izandako adiskidetasunari esker eta bere bizitzaren zati handi batean bizi izan zuen anai-herriari eskerrak emateko. Hori dela eta, bere izena ezaguna da Uruguain: bere etxea presidentetzarako atseden egoitza gisa erabiltzen da. 1990etik, Anchorena parkea publikoarentzat zabalik dago. 

Aarón de Anchorena-ren gorpuzkia, hildakoaren nahiaren arabera, Barra de San Juan estantzian lurperatu zuten. Harrizko dorrearen oinarrian, bere hilobia eraikitzeko agindua eman zuen Anchorenak bere gorpuzkia egoteko, testamentuan aurreikusitakoaren arabera.

Bibliografia
------------

* Ronzoni, Raúl (2014). Anchorena. La leyenda del patricio aventurero. Montevideo: Fin de Siglo.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  En esta primera carrera de automóviles se impuso a su amigo Marcelo Torcuato de Alvear, que conducía un Locomobile de vapor.
2. ↑  Aarón de Anchorena, pionero de la aviación
3. ↑  "Aarón de Anchorena: una vida privilegiada", último trabajo de Napoleón Baccino
4. ↑  Parque Nacional Aarón de Anchorena

Kanpo estekak
-------------

* Arrazako argentinarrak, Ovidio Lagosen eskutik

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5654615
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 16564707
* ISNI: 0000 0000 3756 0635
* BNA: 000042710
* LCCN: n99901296

 |

* Wd Datuak: Q5654615