| **Iturri** |
| --- |
|  |
| **Izen osoa:** | Juan Manuel Martínez Iturri |
| **Jaiotza data:** | 1942ko maiatzaren 1a |
| **Jaioterria:** | Auritz ( Nafarroa) |
| **Heriotza data:** | 2002ko otsailaren 26a(59 urte) |
| **Heriotza herria:** | Logroño ( Errioxa) |
| Pilotaria |  |
| **Modalitatea:** | esku huskako pilota |
| **Egungo enpresa:** | Ez |
| **Postua:** |  |
| **Debutatze data:** | 1961 |
| **Debutatze pilotalekua:** | Barcelona, Colon |
| **Erretiratze data:** | 1988 |
| **Erretiratze pilotalekua:** | Bilboko Deportivo pilotalekua |

**Juan Manuel Martinez Iturri** (Auritz, 1942ko maiatzaren 1a - Logroño, 2002ko otsailaren 26a), ***Iturri*** izengoitiz ezaguna, nafar pilotaria izan zen. Palaz jokatzen zuen; 1961. urtean egin zen profesional, eta 25 urtez pala-jokalaririk onena izan zen 1988an erretratu egin zen arte. Euskal Herriak eman duen pala-jokalaririk handienetakoa izan da.

Biografia
---------

José Manuel Martínez Iturri Aurizberriko Otegi baserrian, eta eskuz jokatzen hasi zen herriko frontoian. 1961eko urrian Bartzelonako "Colón" pilotalekura joan zen, Miguel Goldaracena (Saralegi) bezala, iragarki bat irakurri eta gero, non palan jokatzeko gazteak eskatzen ziren, hasi eta gutxira, soldadutza Afrikan egin behar izan zuen. Amaitzean, "Colón" frontoira itzuli zen, eta 1965. urtera arte jokatu zuen. Urte hori Madrileko "Recoletos" pilotalekuak kontratatu zuen. Pilotaleku motzean onena izan zen bertan, eta pilotaleku luzean ere izan zitekeela erakutsi zuen. Frontoi luzean 1966ko azaroaren 16an egin zuen debuta, Agirrerekin batera, Urtasun-Azurmendi I bikoteari aurre egiteko. Partida hura galdu egin zuen, baina laster programatu zuten "izarretako" partidetan, eta, denbora gutxian, palako lehen jokalari gisa nabarmendu zen. 1968ko martxoan, Madrilgo pilotalekuan jokatu zuen azken partida, Landarekin batera Solozabal-Alsuaren (43-45) aurka galdu zuena. 1968ko maiatzaren 8an, Bilboko Club Deportivo frontoian fitxatu eta 1969ko azaroaren 16an berragertu zen, Carmelo Alsuarekin Begoñes VII-Landaren aurka, eta denbora gutxian koadroko aurrelari onena bihurtu zen. Manolo Martinezek (Iturri), altuera txikikoa baina gorpuzkera handikoa, palaren jokoa irauli zuen, ezkerrarekin eskuinarekin baino gehiagotan eta hobeto ematen zion pilotari, nahiz eta bera eskuina izan.

Bere alde ahula sakea izan zen, gutxi ateratzen zuen, baina pilotalekuaren altuera aprobetxatzen zuen eta pilota pasatik oso gertu botarazten zuen; beraz, kontrako atzelariak oso urrutitik erantzun behar zuen beti. Bere ezkerreko eskua inoizko onena izan zen, defentsarik onena izan zuen pilotaria ere izan zen, pilota pasatuari ezkerrarekin goitik behera egiten zituen pilotakadak inoiz ikusi gabekoak ziren. 17 urtez palako lehena izan zen.

1988ko abuztuaren 26an erretiratu zen Club Deportivon, egun horretan Salvadorrekin jokatu zuen Oskar Insausti-Goldaracenaren aurka eta galdu egin zuen (32-35) Manolo Martinezek (Iturri) agur esan zion 1961. urtean hasitako 27 urteko bizitza profesionalari, Agur ber-bero bat jaso zuen Bilboko Errekalde Zumardiko kirol-frontoian, 46 urte zituela.

Auritzeko pilotaria frontoi garrantzitsuenetatik igaro zen gero banan banan, amaierara arte lagundu zion ikuslegoari agur esanez. Nahiz eta Nafarroako afizionatuak gutxitan ikusi zuen jolasten, San Ferminetan ere omenaldia egin zioten Huarte-Iruñeko "Euskal-Jai-Berri" frontoian egindako jaialdi handi batean.

Manolo Iturriri buruz hitz egitea, pilotaren kondairetako bati buruz hitz egitea eta, zalantzarik gabe, modalitate horrek historian izan duen palistarik onenetako bati buruz hitz egitea. Izan ere, Manolo Iturrik 25 urtez menderatu zuen pala, eta kirol honen historiara pasatu diren garaipenak lortu zituen. Manolo Iturri beti izango da gogoan bere garaiko gainerako palistekin beti izan zuen nagusitasun nabarmena, eta, horretaz jabetuta, partida ugari jokatu zituen, eta abantaila batzuk eman zizkien aurkariei, inoiz ikusi ez direnak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Albisu Perez, Javier.  (2015-08-04). *EL GRAN PELOTARI DE ESPINAL-NAVARRA, MANOLO MARTINEZ (ITURRI) SE DESPIDIÓ DE LA PALA EN EL FRONTÓN DEPORTIVO BILBAINO.*  Blog de Javier Albisu Perez (Noiz kontsultatua: 2020-08-02).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12261033
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 93049
* Lur: 04076/eu\_m\_1214/m1214

 |

* Wd Datuak: Q12261033