Blues Reitz emakumea da kontzertu, Newport Jazz Festivaleko Avery Fisher Hallen. Interpreteak: Carmen McRae, Adelaide Hallen musika, Big Mamas Thornton, Nell Carter eta Koko Taylor. Copyright Barbara Weinberg Barefield; (zutik, l a r): Koko Taylor, Linda Hopkins, George Wein, Rosetta Reitz, Adelaide Hall, Little Brother Montgomery, Big Mama Thornton, Beulah Brallwant; (eserita)
**Willie Mae Thornton** (Montgomery, Alabama, 1926ko abenduaren 11 - Los Angeles, Kalifornia, 1984ko uztailaren 25a), **Big Mama Thornton** izenez ezagunagoa, blues eta rhythm and blues abeslari estatubatuarra izan zen. Harmonika eta bateria ere jotzen zituen. Blues abeslariaren estereotipoa, bere ahotsa sutsua eta oparoa zen, bolumen-desplazamenduetarako joera zuena. Bere Independentziaren zentzu indartsuak, seguruenik kontaktu gehiago izateko eragozpena izan zen eta horregatik ez zuen lortu arrakasta handiegirik. Ikus daitezkeen eraginen artean daude Bessie Smith, Ma Rainey, Mahalia Jackson eta Julia Lee. "Hound Dog" abestiarekin arrakasta handia lortu zuen lehena izan zen. Abesti hori Jerry Leiber-ek eta Mike Stollerrek idatzi zuten 1952an. Bilboard charts-en lehen gaia izan zen zazpi astez.

Biografia
---------

Aita predikaria izan zen eta amak elizan kantatzen zuen. Thorntonen hastapenak elizan gertatu ziren, baina gospelari eskaini ordez bluesa nahiago izan zuen. Hamalau urte bete zituenean, etxea utzi eta Sammy Greeneko *Hot Harlem Revue*-rekin bira bat egin zuen 1940ko hamarkadan. 1948ra arte egon zen ikuskizun horretan, Houstonen. Inork ez zion erakutsi ez kantatzen, ezta harmonika eta bateria jotzen ere.

Thorntonek 1950ean egin zuen lehen grabazioa, Houstonen zigilu txiki baterako. Harlem Stars izenarekin egin zen grabazioa, baina Willie Mae kantari zela. 1951n behin betiko sartu zen Houstongo musika-zirkuituan, Peacock Records-ekin sinatu zuenean. Urte horretan bertan hasi zen Partnership Blues taldearekin, Joe Scott tronpeta-jolearen bandarekin. Houstonen egon zen bitartean blusista handi asko ezagutu eta ikusi zituen, besteak beste, Junior Parker. Hark eragin handia izan zuen harmonika-estiloan: Lightnin' Hopkins, Lowell Fulson, Clarence Gatemouth Brown eta beste asko.

Hirugarren lana izan zen Peacockentzat, Johnny Otisen taldearekin, eta 1952an arrakasta lortu zuen; batez ere, *Hound Dog* abestiarekin, geroago Elvis Presleyk abestu zuen.

Nolanahi ere, ustekabeko zerbait izan zen. Beste lan on batzuk ere onak izan ziren, hala nola "I Smell a Rat", "Stop Hoppin' on Me", "The Fish" eta "Just like a Dog", baina inoiz ez zuen horrelako arrakasta izan. Hirurogeiko hamarkadaren hasieran, Irma, Bay-Tone, Kent eta Sotoplay-rentzat egindako lanak ez ziren oso arrakastatsuak izan, baina Arhoolie Records eta Mercury-rentzat 1968 eta 1970 bitartean egindako zenbait lanek beren karrera suspertzea lortu zuten.

1970eko hamarkadan, edariarekiko zaletasunak kalte handia egin zion haren osasunari. Trafiko-istripu larria izan zuen, baina sendatzeko gai izan zen eta 1983ko Newport Jazz Jaialdian berriro jotzeko gai izan zen eta *The Blues—A Real Summit Meeting* albuma grabatu zuen genero horretako beste artista handi batzuekin, hala nola Muddy Waters, B. B. King eta Eddie "Cleanhead" Vinson. Thornton bihotzekoak jota hil zen 1984ko uztailaren 25ean, 57 urte zituela. Haren gorpuzkiak Los Angelesko (Kalifornia) Inglewood Park hilerrian daude.

Disko-bilduma
-------------

| Urtea | Titulua | Generoa | Diskoetxea |
| --- | --- | --- | --- |
| 2007 | *Bularreko Big Thornton* | Texas blues | Vanguard |
| 1994 | *The Complete OKeh Sessions 1952-55* | Texas blues | Sony |
| 1975 | *Jail* (Live) | Texas blues | Vanguard |
| 1975 | *Sasy Ama*! (Live) | Texas blues | Vanguard |
| 1973 | *Saved* | Texas blues | Backbeat |
| 1970 | *The Way It* | Texas blues | Mercury |
| 1969 | *Stronger Than Dirt* | Texas blues | Mercury |
| 1968 | *Ball 'n' Chain* w/Lightnin' Hopkins | Texas blues | Arhoolie |
| 1967 | Big Madre Thornton Vol. 2. | Texas blues | Arhoolie |
| 1966 | *Big Mamua Thornton The Muddy Waters Blues Bandekin* | Texas blues | Arhoolie |
| 1966 | *Big Mamas Thornton in Europe* | Texas blues | Arhoolie |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «Big Mama Thornton; el blues clásico que inspiró a Elvis Presley y Janis Joplin» *www.radiomaspalomas.es* (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cardenal, Alfonso.  (2016-01-12). «La mala suerte de Big Mama Thornton, la maestra del blues» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-10-27).
3. ↑  «History about the song Hound Dog.» *Billboard*.
4. ↑  (en inglés) Biografía. *Encyclopedia of Alabama*. Consultado el 13 de abril de 2011.

Bibliografia
------------

* Sierra I Fabra, Jordi (Esplugues de Llobregat, 1981). Historia de la música rock. Tomo 1. Ediciones Orbis, S. A. p. 16. ISBN 84-7530-003-0.

Kanpo estekak
-------------

* Bideoak: Big Mama Thornton

* BIG MAMA THORNTON: Hound Dog.(1952) Abesti berritua eta azpitituluekin

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q237527
* Commonscat Multimedia: Big Mama Thornton

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 42026866
* ISNI: 0000 0001 1507 0720
* BNE: XX990587
* BNF: 13900431h (data)
* GND: 134845617
* LCCN: n92013523
* NKC: xx0132996
* SNAC: w6gf35xz
* SUDOC: 139921427
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: big-mama-thornton

 |

* Wd Datuak: Q237527
* Commonscat Multimedia: Big Mama Thornton