**Changshako Lehen gudua** (1939ko irailaren 17tik 1939ko urriaren 6ra; txinera tradizionalez: 第一次長沙會戰) Changsha hiria hartzeko Japoniak egindako lehen saiakera izan zen, Bigarren txinatar-japoniar gerran. Alemaniak irailaren 1ean Poloniara inbaditu zuenetik bi aste igaro ondoren, gerra horretako lehen gudu handia izan zen Bigarren Mundu Gerraren denbora-esparruan barruan.

Aurrekariak eta estrategia
--------------------------

Gerra itopuntuan zen bi urte borrokan eman ondoren. Fu Sinianek 1939ko uztailean adierazi zuen armada txinatarra indartu bitartean, armada japoniarra ahuldu egin zela.

Abuztuaren 15ean, 11. Armadak Yangtze ibaiaren hegoaldeko kanpaina baterako plan orokorrak aurkeztu zituen. Kanpaina horrek 250 kilometro hartzen zituen, Xinjiang ibaitik Gan ibairaino. Irailaren hasieran, Toshizō Nishio Txinarako Japoniako Indar Espedizionarioko jeneralak, eta Seishirō Itagaki teniente-jeneralak Changsha konkistatzea proposatuz uten, Hunango hiriburua. Gan ibaiaren mendebaldeko ertzean, Jiangxiren iparraldean, 101. eta 106. dibisioak zabaldu ziren, eta 6. 3. 13. eta 33. dibisioak hegoalderantz joan ziren Hubeiko hegoaldetik Hunango iparralderaino.

Japoniarrek erasoa jaurtitzeko motibazio nagusietako bi aliatu alemanak bere etsai sobietarrarekin ez erasotzeko ituna sinatzea eta sobietar indarrek Nomonhanen eragindako porrota izan ziren. Beraz, txinatarren aurkako eraso handi batek morala berrezarriko luke. Gainera, Alemaniak 1939ko irailaren 1etik aurrera Polonia inbaditu izanak motibazio handiagoa eman zien japoniarrei Txina Zentralean Wang Jingweiren txotxongilo-gobernua ezartzeko.

Oro har, argi geratu zen Japoniako 100.000 indarrek Changshan batuko zirela. Txinatarren estrategia etsaiaren zutabea Jiangxiren iparraldean uzkurtzea zen, eta gero lerroa hegoalderanzko bidean inguratzea.

Guduaren garapena
-----------------

1939ko irailaren 14ko gauean, Ryotaro Nakai teniente jeneralaren dibisioak mendebalderantz egin zuen, Fengxin iparraldetik, Wan Baobangen 60. gorputz txinatarraren 184. dibisioaren aurka. Borroka basatien ondoren, defentsa-indarrek Gao'an utzi zuten. Japoniako indar gehienak ipar-mendebaldera joan ziren Shangfu, Ganfang eta Xiushui erasotzera. Nakairekin koordinatuta, Jutaro Amakasu teniente jeneralaren 33. Dibisioak hegoaldeko Guan Linzhengen armadako 15. taldeari eraso zion.

Duela gutxi Jiangxi probintzian leku estrategiko garrantzitsuak harrapatu ondoren, tropa japoniarrak Changsharen aurkako erasoei ekin zieten irailaren 17an. Japoniako 101. Dibisioa (Masatoshi Saito teniente jenerala) eta 106. Dibisioa mendebalderantz abiatu ziren Changshara, ondoko Hunan probintzian. Bien bitartean, 3. Dibisioak (Shinichi Fujita teniente jenerala), 6. Dibisioak (Shiro Inaba teniente jenerala), 13. Dibisioak (Shizuichi Tanaka jenerala) eta 33. Dibisioak Hunan iparreko probintzia inbaditu zuten, Changshan presio gehigarria egiteko. Hala ere, japoniarrak mendebalderantz gehiegi zabaldu ziren, eta Txinako hegoaldeko eta iparraldeko indarrek eraso egin zieten, ekialderantz atzera behartuz.

Irailaren 19an, Japoniako indarrek Xinqiang ibaian zehar defentsa-posizio txinatarrei eraso egin zieten gas pozoitsua eskala handian erabiliz. Japoniak ez zuen sinatu Genevako Protokoloa (1925).

Dongting ibaiak
Changshako gudua
Irailaren 23an, Japoniako indarrek Xinqiang ibaiaren inguruko txinatarrak kanporatu zituzten, eta 6. eta 13. dibisioek ibaia zeharkatu zuten artilleria astunaren babespean, Miluo ibaian zehar hegoalderago aurrera eginez. Changshatik ekialdera, ontziek Shanghaiko Itsas Lehorreratzearen Indar Bereziak eta 3. Dibisioaren zatiak lehorreratu zituzten, Changsha hiru aldetik inguratuz.

Borroka biziek jarraitu zuten, eta txinatarrek berriro atzera egin zuten hegoaldera, japoniarren distrakzio gisa, ekialdean eta mendebaldean inguraketa-maniobra baterako iritsi ziren batailoiak indartuz. Irailaren 29rako, Japoniako 6. Dibisioko abangoardiako tropak Changsharen kanpoaldera iritsi ziren. Hala ere, 40.000 biktima baino gehiago izan zituztela zenbatetsi da, eta biktima horietako asko heriotzak zirela eta hornidura-lerro gainkargatuak etengabeko jazarpena alboratu ezin zutela ikusita, indar japoniarrak behartuta zeuden Laodao ibaiaren bidez erretiratzera. Armadako bitarteko taldeko komandanteak, Guan Linzheng-ek, aginduak eman zituen aldi berean 52. eta 73. Gorputzak Miluo ibaia jarrai zezan. Xue Yue jeneralak kontraeraso orokorra agindu zuen urriaren 3an, Chongyangen eta Yueyangen hegoaldean zeuden japoniarren bila.

Urriaren 5ean, tropa txinatarrek hegazkin japoniar bat eraitsi zuten, Yasuji Okamura jeneralaren Changshako erasoa gelditzeko aginduak zeramatzana, eta 23. dibisio txinatarrak Japoniako itsas-armadaren portu bati eraso egin zion Yingtianen (orain Miluo), eta hainbat ontzi kaltetu zituen. Urriaren 6rako, Changshako indar japoniarrak zeharo txikituta zeuden. Bi egun geroago, biziraun zutenek iparralderantz ihes egin zuten Miluo ibaian zehar, Txinako 195. Dibisioak eta 52. Gorputzak Xinqiang ibaian gora jazartzen zitzuten bitartean, aurreko posizioak berrezartzeko. Gauean, txinatarrek Xitang eta Yaolinen sartu ziren.

Urriaren 10erako, Txinako indarrek erabat berreskuratu zituzten antzinako lurraldeak Hunan iparraldean, hegoaldeko Hubei probintzian eta iparraldeko Jiangxi probintzian.

Ondorioa
--------

Changsha izan zen Japoniako aurrerapenen kontra arrakastaz babestu zuen lehen hiri garrantzitsua. Hiriari eusteari esker, Txinako indar nazionalistek saihestu egin zuten japoniarrek beren lurraldeak Txinako hegoaldean finkatzea. Hiria defendatzeko komandantea, Xue Yue jenerala, Txinako Errepublikako Akademia Militarreko graduatua izan zen, eta Chiang Kai-shekekiko leiala.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Van De Ven, Hans J. *War and Nationalism in China, 1925–1945*, pg.
2. 1 2 3 4 5   Hackett, Bob; Kingsepp, Sander; Tully, Anthony. «The Great Fire and the First Battle of Changsha 1938-1939» *Combined Fleet*.
3. ↑  Yuki Tanaka: *Poison Gas, the Story Japan Would Like to Forget.*
4. ↑   Neiberg, Michael.  (July 2014). «Controlling Changsha, Controlling China» *Controlling Changsha, Controlling China*.