**Irene Rice Pereira** (Chelsea, 1902ko abuztuaren 5a - Marbella, 1971ko urtarrilaren 11) estatubatuar artista abstraktua, poeta eta filosofoa izan zen, eta rol garrantzitsua izan zuen Estatu Batuetako arte modernoaren garapenean. Ezaguna da abstrakzio geometrikoan, espresionismo abstraktuan eta abstrakzio lirikoan egindako lanengatik eta Bauhaus printzipioen erabilerarengatik. Pereiraren pintura eta idazkiek XX. mendeko korronte intelektualen eragina izan zuten.

Hastapenak
----------

Irene Rice 1902ko abuztuaren 5ean jaio zen Chelsea-n, Massachusetts, Bostongo auzo pobre batean. Aita 1918an hil ondoren, Brooklynera (New York) joan ziren bizitzera neska eta haren familia. 1922an, takigrafo gisa hasi zen lanean kontadore baten bulegoan, familia mantentzen laguntzeko.

Moda-diseinuko ikastaroetan parte hartu zuen Traphagen Moda Eskolan eta New Yorkeko Unibertsitateko gaueko literatura ikastaroetan. Gero, gaueko arte-eskolak hartzen hasi zen Manhattango Washington Irving Bigarren Hezkuntzako Eskolan. Greenwich Villageren Bohemio munduan murgildu zen eta

1927an, New Yorkeko Art Students Leagueko gaueko arte-klaseetan eman zuen izena. Art Students Leagueko irakasleen artean Jan Matulka eta Richard Lahey zeuden. 1929ko bere klasean, Matulkak Europako abangoardiaren printzipio artistikoetara bere lehen hurbilketa eman zion Pereirari; bereziki Bauhaus, kubismoa eta konstruktibismora. 1931n, Europara eta Ipar Afrikara joan zen pintura-ikasketekin jarraitzeko, Académie Moderneko saioetara joan zen eta Parisko Amédée Ozenfantekin ikasi zuen. Suitzan eta Italian ere denbora bat eman zuen.

New Yorkera itzuli ondoren, Art Students Leagueko Hans Hofmannekin ikasi zuen denbora labur batez. Bere lagun eta kideak Burgoyne Diller, Dorothy Dehner, David Smith, Hilla Rebay, Arshile Gorky, John D. Graham eta Frederick Kiesler izan ziren.

Diseinu-laborategia
-------------------

1935ean, Pereirak Diseinu Laborategia sortzen lagundu zuen, Obren Aurrerapenaren Administrazioaren babespean ezarritako diseinu industrialeko eskola kooperatiboa. Diseinu Laborategiaren ikasketa-plana Bauhaus delakoaren antzekoa zen. Ikasle guztiek oinarrizko ikastaro bat egin behar zuten, kimikari, fisikari eta arte-materialei buruzko sarrera barne. Ikasleek laborategietako materialekin esperimentuak egin zituzten beren propietate fisikoak ulertzeko. Gogoeta sozialak nabarmendu ziren, eta garapen teknologikoen inplikazio sozialak erakutsi zitzaizkien ikasleei, arte, musika eta literatura klaseekin batera. Pereirak pintura, konposizio eta diseinuaren sintesi eskolak eman zituen.

Diseinu-laborategian irakasten jarraitu zuen, 1937ko ekainaren 27an Works Progress Administration-en finantza-laguntza galdu zuenean. 1937ko uztailaren 1ean, Diseinu Laborategia FAECT Eskolan sartu zen (114 E. 16th St, New York). 1937ko irailaren 27an klaseak berriz hasi zirenean, Industria Diseinuko Laborategi Eskola bezala ezagutzen zen eskola. 1939ko urrian uko egin zion bere karguari.

Estiloa
-------

Pereirak artistak gizartean duen funtzioa aztertu nahi izan zuen. Osagai teknologikoen irudiak (ontzi-haizagailuak, sorgailuak eta inbutuak, bandak, palankak eta martxak barne) zituzten "makina-pinturak" sortu zituen. 1932ko *Boat Composite*, Estatu Batuetako Whitney Arte Museoan ikusgai, bere "makinako pinturen" adibide bat da.

1930eko hamarkadan hasi zen Pereira abstrakzioa aztertzen, eta makinei buruzko aipamen gutxiago egiten hasi zen. Garai hartan sortu zituen pintura geometriko eta lerrozuzenengatik izan zen ezaguna. *1940ko abstrakzioa*, Honoluluko Arte Museoaren bilduman dagoena, abstrakzio geometrikora nola hurbiltzen den erakusten du. 

Bere ibilbidearen azken zatian, Pereirak espresionismo abstraktua baztertu zuen eta zailtasunak izan zituen galerista eta museoetako zuzendariekin. Uste zuen artea eta literatura "konorterik gabeko hutsune kaotiko" batek xurgatzen zituela. Azkenik, New York utzi eta Espainiara joan zen. Enfisemaz hil zen 1971ko urtarrilaren 11n Marbellan, Espainian.

Idatziak
--------

Pereirak idazle gisa lan egin zuen, baina ez zuen lortu margolari gisa zuen aitorpen bera. 1944an argitaratu zuen lehen artikulua, *Un Pintor abstracto en arte abstracto*. Poesia ere idatzi zuen, eta, 1968an, *Honorary Poet Laureate* bat jaso zuen *United Poetsetik*' *Laureate International*, egoitza Filipinetan duena.

Bildumak
--------

Pereirak bizitza osoan margotu zuen. Bere margolanek 1930eko hamarkadaren hasieran lortu zuten lehen errekonozimendua , American Contemporary Art Gallery-n eta New Yorkeko Whitney Arte Museoan erakutsi zituenean. Whitney Museoan egindako erakusketarekin, New Yorkeko museo garrantzitsu batean atzera begirakoa jaso zuen lehen emakumeetako bat izan zen (Loren MacIver eta Georgia O'Keeffe-rekin batera).

1930eko hamarkadaren amaieran, lan errealistatik abstrakziorantz urruntzen hasi zen, eta beiraren gaineko pintura geruzatan esperimentatu zuen. 1943an, Peggy Guggenheim erakusketan sartu zuten New Yorkeko Art of This Century galerian *31 emakumeren erakusketa*. 1946an, Arte Modernoaren Museoaren erakusketan sartu zuten Pereira: *Hamalau estatubatuar*. 

Besteak beste, bere lanak gordetzen dituzten bilduma publikoetako batzuk hauexek dira: Aho Saguko Arte Museoa, Brooklyn Museoa, Hirshhorn Museoa eta Eskulturen Lorategia, Honoluluko Arte Museoa, Arte Galeria Nazionala (Washington Hiria), Phillips Bilduma (Washington Hiria), Smithsoniano Arte Amerikarraren Museoa, Iowako Unibertsitateko Stanley Arte Museoa, Baltimoreko Arte Museoa (Baltimore, Maryland), New Yorkeko Arte Metropolitano Museoa, MoMA (Arte Modernoaren Museoa) (New York), Dallasko Arte Museoa (Dallas, Texas) Estatu Batuetako Whitney Arte Museoa (New York).

Artelanak
---------

Zerrenda kronologikoki:

* (1932) *Boat Composite*. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1932) Untitled (Boats at Cape Cod). Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (1936) Sketch for *Machine Composition* #2. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (1937) Machine Composition #2. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (c.1938) *Abstract Composition* Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (c.1938) Abstract Composition(II). Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1939) White Rectangles, Number 3. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1939-1940) *Sare formala*. Baltimoreko Arte Museoa
* (1940) *Abstraction*. Honoluluko Arte Museoa
* (1940) *Shadows with Painting*. MoMA
* (1940) *Three White Squares*. Bilduma pribatua
* (1940) Untitled (Two Triangles). Filadelfiako Arte Museoa
* (1941) *White Lines*. Arte Museo Metropolitarra
* (1942) Red, Yellow, and Blue. Baltimoreko Arte Museoa
* (1942) *White Lines*. MA
* (1944) *Green Depth*. Arte Museo Metropolitarra
* (1945) Rose *Planes*. Walker Arte Zentroa
* (1945) *Quadrangles in Two Planes*. Chicagoko Arte Institutua
* (1946) *Transfluent Lines*. Arte Galeria Nazionala
* (1946) *Transbertsioa*. Phillips bilduma
* (1948) *Composition*. Walker Arte Zentroa
* (1948) Oblique *Progression*. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1949) *Vacillating Progression*. Munson-Williams-Proctor Art Institute
* (1950) *Bright Depths*. Hirshhorn Museum eta Sculpture Garden
* (1950) *Green Mass*. Arte Galeria Nazionala
* (1951) *You*. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1951) *Ebaporating Night*. Dallasko Arte Museoa
* (1951) *Two Becomes One* Hirshhorn Museum and Sculpture Garden
* (1952) *Shooting Stars*. Arte Museo Metropolitarra
* (1952) *Daybreak*. Arte Museo Metropolitarra
* (1952) *Somewhere Today*. Brooklyn Museoa
* (1953) *Zenith*. Arte Galeria Nazionala
* (1953) *Mecca*. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (1953) *Roselit Day*. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (1954) Threshold of Eternity Hirshhorn Museum and Sculpture Garden
* (1954) *Heart of Light*. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1955) *Landscape of the Absolute*. Arte Amerikarreko Whitney Museoa
* (1959) *Efflorescence Of Space* Hirshhorn Museum and Sculpture Garden
* (1960) *Omega*. Baltimoreko Arte Museoa
* (1961) *The Celestial Gate Sways on the Ringing Swells*. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* (1964) *Light Extening Itself*. Brooklyn Museoa
* (Ez Date) *Heart of Flame*. Arte Amerikarreko Smithsoniar Museoa
* Plates from *The Lapis*, 1954. Hainbat erakundetan eskuragarri dagoen liburua.
* (1954) 2. bertsioa, 54/25/12, Image from Dream, 54/29/11. Arte Galeria Nazionala
* (1954) *II*. The Lapis in a Estética, Man - God, Soul - Spirit. Arte Galeria Nazionala
* (1954) *III*. Bertikala View of the Lapis from Above, Mediaeval Image of the World -View. Arte Galeria Nazionala
* (1954) *IV*. *Renaissance Image of the World -View*. Arte Galeria Nazionala
* (1954) V. The Image in Perspective. Arte Galeria Nazionala

Bizitza pertsonala
------------------

Pereiraren lehen senarra Humberto Pereira margolari komertziala izan zen, eta harekin ezkondu zen 1929an. 1938an dibortziatu ziren, eta, 1941ean, George Wellington Brownekin ezkondu zen. Brown ontzi-arkitektoa zen eta material berriak artean aplikatzeko interesa partekatu zuten. Bigarren senarrarengandik banandu ondoren, George Reavey poeta irlandarrarekin ezkondu zen 1950ean, eta 1959an dibortziatu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Guide to the Irene Rice Pereira Papers, 1928-1971, Archives and Special Collections, National Museum of Women in the Arts, accessed March 29, 2013
2. 1 2   «Irene Rice Pereira» *The Guggenheim Museums and Foundation*.
3. 1 2   «I. Rice Pereira» *americanart.si.edu*.
4. ↑
5. ↑  Biography at official site, accessed December 2011

Kanpo estekak
-------------

* Webgunea
* Finding Aid to Irene Rice Pereira Papers 1928-1971 Archives of Women Artists. National Museum of Women in the Art.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5968073
* Commonscat Multimedia: Irene Rice Pereira

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 64806169
* ISNI: 0000 0000 8250 996X
* BNF: 13168562v (data)
* GND: 118910426
* LCCN: n50047660
* SNAC: w6r795ph
* SUDOC: 158515129
* ULAN: 500022448
* BIBSYS: 90758839
* Open Library: OL1766766A
* RKD: 62652
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q5968073
* Commonscat Multimedia: Irene Rice Pereira