**Katie Archibald**, (Chertsey, Eskozia, Erresuma Batua, 1994ko martxoaren 12a) Eskoziako eta Britainia Handiko lasterketetako eliteko txirrindularia da. Erresistentziako pistako txirrindularitzako ekitaldietan espezializatua, Britainia Handia eta Eskozia ordezkatzen ditu.

Britainia Handiko 2016ko txapeldun olinpikoko eta 2020ko zilarrezko olinpiar dominadun taldeko kide emakumezkoen taldekako jazarpenean, eta Munduko (2014) eta Europako (2013, 2014, 2015, 2018, 2019 eta 2020) txapelketetan txapelduna da proba berean, gainera, munduko errekorra izandakoa. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, olinpiar urrezko domina irabazi zuen (bere bikotekidearekin, Laura Kennyrekin, batera) emakumezkoen Madison lasterketan hasierako lasterketa irabazi ostean.

Bakarkako probatan, Archibald Europako txapeldun izan da eliminazio modalitatean 2015ean, hiru aldiz omniumean 2016, 2017 eta 2021ean, scratch lasterketan 2021ean, emakumezkoen madisonean 2021ean, eta lau aldiz Europako txapeldun izan da banakako jazarpenean 2013 eta 2017 artean; 2017an, munduko bere lehen titulu indibiduala lortu zuen, 2017ko UCI Pistako Txirrindularitzako Munduko Txapelketan omnium modalitatea irabazi baitzuen, eta, hurrengo urtean, munduko hirugarren txapelketa irabazi zuen Emily Nelsonekin elkartu zenean Madison irabazteko 2018ko UCIko Pista Txirrindularitzako Munduko Txapelketan. 2021ean, munduko bakarkako bigarren titulua irabazi zuen munduko omnium bigarren tituluarekin.

Archibaldek urrezko 17 domina lortu ditu Europako elite mailako pistako txapelketetan, eta horrek txapelketa horretako garai guztietako errekordun egiten du. Britainia Handiko emakumeen errekor nazionala ere badu banakako jazarpenean.

Bere anaia, John, ere Britainia Handia eta Eskozia ordezkatu dituen eliteko txirrindularia da. Biek dominak irabazi zituzten 2018ko Commonwealtheko Jokoetan, Eskozia ordezkatuz; Katiek urrea irabazi zuen emakumezkoen banakako jazarpenean, eta Johnek, zilarra gizonezkoetan.

Hastapenak eta ibilbidea
------------------------

Archibaldek ikasketa pribatua jaso zuen Glasgowko Akademian. Hasieran, igerian ibili zen, eta berandu samar sartu zen txirrindularitzan; lehian, 2011n belar pistan eta 2012an pista gogorrean aritu zen. 

2012-2013 familia-enpresan (Archers Sleepcentre) telesalmenta-operadore gisa lan egin ondoren, txirrindularitzaren garapen olinpikoko akademian sartu zuten 2013ko azaroan.

### Pista

Archibaldek Britainia Handian egin zuen debuta 2013ko Europako Pista Txapelketan. Laura Trott, Dani King eta Elinor Barkerrekin batera, urrezko domina irabazi zuen, eta bi aldiz hautsi zuen munduko errekorra taldekako jazarpenean.

2013-14ko Pistako Munduko Kopan, Manchesterreko lehen itzulian, Eskoziako Braveheart taldearekin ari zela, Archibaldek zilarra lortu zuen scratch lasterketan eta brontzea puntuazioan. 2013-14 Aguascalientes-en jokatutako Munduko Pistako Kopako bigarren itzulirako, Britainia Handiko selekziora deitu zuten. Archibaldek urrea irabazi zuen, eta, taldekako jazarpen lehiaketan, berriro munduko errekorra hautsi zuen laukotearen parte izan zen.

2014ko Pistako Munduko Txapelketetan, taldekako jazarpen titulua irabazi zuen taldean zegoenean, Eskoziako emakumezko pistako txirrindularitzako munduko lehen txapelduna izan zen. Archibaldek urrezko domina irabazi zuen proba berean, eta, beste bat, banakako jazarpenean 2014ko Europako Pista Txapelketan. Archibaldek Eskozia ordezkatu zuen Glasgowko Commonwealtheko Jokoetan, 2014an, brontzezko domina lortu zuen puntuazio lasterketan.

2015eko Europako Pista Txapelketan, Archibald Europako txapeldun hirukoitza bihurtu zen, 2014an irabazitako taldekako eta banakako jazarpen tituluak mantenduz eta eliminazio-lasterketaren titulua gehituz.

 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan urrea irabazi zuen
Archibald lehiara itzuli zen Europako Txapelketan omniuma irabaziz, hirugarren urtez jarraian jazarpena eta zilarrezko domina lortuz eliminazioan. Six days of London ekitaldian, Archibaldek, emakumezkoen omnium titulua lortzeko, hamar lasterketetatik zortzi irabazi zituen 15 puntu lortuz. Archibald Glasgowra itzuli zen Munduko Kopako ekitaldira, non Manon Lloyd-ekin elkartu zen Madisoneko ekitaldia irabazteko, baina, eroriko goiztiar batean, eskumuturra hautsi zuen Lloydekin aldatzen ari zen bitartean. Archibald lesiotik itzuli zen bigarren postua lortzeko Berlingo Sei Egunetan, eta, ondoren, lau titulu irabazi zituen txapelketa nazionaletan. Mallorcako Sei Eguneko serieko finalean, Archibaldek txapeldunorde izan zen Elinor Barker jazarpeneko taldekidearen atzetik. Archibaldek, bere pista denboraldiari, Omniumen bakarkako munduko lehen titulua irabazita eman zion amaiera .

Archibaldek bere Banakako Jazarpen eta Omnium tituluak mantendu zituen Europako Txapelketan, eta, taldekako jazarpenean, zilarrezko domina lortu zuen taldean ere izan zen.

Archibald Britainiar Inperioko Ordenako (MBE) kide izendatu zuten 2017ko Urte Berriko Ohoretan, txirrindularitzaren zerbitzuengatik.

Archibald Erresuma Batuko txirrindularien selekzioko parte izateko aukeratu zuten 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan atzeratutakoetan, eta Elinor Barker, Neah Evans, Laura Kenny eta Josie Knight batu zitzaizkion iraupen lasterketetarako. Emakumezkoen taldekako jazarpenean, zilarrezko dominarekin itzuli zen, baina Emakumezkoen Madisonen hasierako urrezko domina Laura Kennyrekin partekatu zuen. 2021eko urrian, Europako Pistako txirrindularitza txapelketetarako hautatu zuten Archibald, scratch lasterketan eta omniumen urrezko 15. eta 16. dominak irabazita inoizko lehiakiderik arrakastatsuenetakoa bihurtuz, elite-ekitaldietan.

### Errepidea

Errepideko bere txirrindularitza taldea Podium Ambition, aurretik Pearl Izumi Sports Tours International, profesional bihurtu zen 2016ko UCI Women's World Tour-en hasierarako. Sarah Storey eta Joanna Rowsell taldekideekin batera, talde berrian izendatutako lehen txirrindulariak izan ziren. Archibald Sheffield-en egoitza duen Team WNT Pro Cycling-ekin batu zen 2017 denboraldirako. 2017ko denboraldian, Archibald hirugarren sailkatu zen Semana Ciclista Valencianako hirugarren eta laugarren etapan. Matrix Fitness Grand Prix Series nazionalean, Archibaldek 2. txanda irabazi zuen Stoke-on-Trent-en, eta bigarren sailkatu zen Redditch-en, hasierako ekitaldian. Archibald bigarren sailkatu zen errepideko lasterketa nazionaleko txapelketan, eta, hirugarren, britainiar erlojupeko txapelketan, Man uhartean Sheffieldeko zirkuituko lasterketen txapelketan parte hartu aurretik.

2018ko denboraldirako, Archibaldek Wiggle High5 Pro Cycling-ekin bat egitea erabaki zuen.

Emaitza nagusiak
----------------

### Pista

 Archibald 2015eko UEC Europako Pista Txapelketan, non hiru urrezko domina irabazi zituen.

2012
Britania Handiko Junior Pista Txapelketa Nazionala
1.  Jazarpena bakarka
2. Puntuazio lasterketa
2013
1.  Jazarpena taldeka, 2013ko UEC Europako Pista Txapelketa
Belgikako Nazioarteko Irekia
1. Puntuazio lasterketa
1. Jazarpena bakarka
National Pista Txapelketa
1. Madison (Charline Joinerrekin)
3. Jazarpena bakarka
UCI Munduko Pista Kopa
1. Aguascalientes, Jazarpena taldeka
1. Manchester, Scratch lasterketa
3. Manchester, Jazarpena bakarka
2014
1.  Jazarpena taldeka, UCI Munduko Pista Txapelketa
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Jazarpena taldeka
1.  Jazarpena bakarka
Britainia Handiko Pista Txapelketa Nazionala
1.  Jazarpena bakarka
1. Jazarpena taldeka
UCI Pista Txirrinda Mundu Kopa
1. Jazarpena taldeka – Guadalajara
1. Jazarpena taldeka – London
Iraultza
1. Puntuazio lasterketa – 3. txanda, Manchester
1. Omnium – 1. txanda, London
2. Puntuazio lasterketa – 4. txanda, Manchester
3. Omnium – 5. txanda, London
1. Omnium, Fenioux Nazioarteko Pista
3. Points lasterketa, Commonwealth Jokoak
2015
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Jazarpena taldeka
1.  Jazarpena bakarka
1.  Eliminazio lasterketa
National Pista Txapelketa
1.  Jazarpena taldeka
1. Jazarpena bakarka
1. Scratch lasterketa
2. Puntuazio lasterketa
1. Omnium, Internationale Radsport Meeting
Revolution
1. Scratch lasterketa – 1. txanda, Derby
2. Puntuazio lasterketa – 2. txanda, Manchester
2. Puntuazio lasterketa – 5. txanda, London
1. Scratch lasterketa – 4. txanda, Glasgow
3. Points lasterketa – 3. txanda, Manchester
3. Points lasterketa – 4. txanda, Glasgow
3. Scratch lasterketa – 5. txanda, London
1. Jazarpena taldeka, UCI Munduko Pista Txapelketa
1. Jazarpena bakarka, UEC Europako 23 urtez azpiko Pista Txapelketa
2016
1.  Jazarpena taldeka, Olinpiar Jokoak
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Jazarpena bakarka
1.  Omnium
1. Eliminazio lasterketa
1. Madison (Manon Lloydekin) – Glasgow, UCI Munduko Pista Kopa
1. Omnium, Londresko Sei Egunak
1. Omnium, Fenioux Nazioarteko Pista
2. Puntuazio lasterketa, Iraultza – 2. txanda, Glasgow
2017
1.  Omnium, UCI Munduko Pista Txapelketa
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Jazarpena bakarka
1.  Omnium
1. Jazarpena taldeka
Pista Txapelketa Nazionala
1.  Jazarpena bakarka
1.  Puntuazio lasterketa
1.  Scratch lasterketa
1.  Omnium
1. Keirin
UCI Track Cycling World Cup
1. Madison – txanda 2, Manchester (Eleanor Barkerrekin)
1. Madison – txanda 3, Milton (Eleanor Dickinsonekin)
1. Puntuazio lasterketa – 3. txanda, Milton
1. Jazarpena taldeka – 2. txanda, Manchester
1. Omnium – 2. txanda, Manchester
Sprint eta Omniumen Nazioarteko Txirrindularitza Topaketa
1. Madison (Eleanor Dickinsonekin)
1. Omnium
Fiorenzuolako Sei Egunak
1. Madison (Emily Nelsonekin)
1. Omnium
1. Puntuazio lasterketa
1. Scratch lasterketa
1. Orokorrean Londresko Sei Egunak
1. Omnium
1. Madison (Lydia Boylanekin)
3. Scratch lasterketa
Iraultza Serieak – Tapeldunen Liga
1. Puntuazio lasterketa – 1. txanda, London
1. Scratch lasterketa – 1. txanda, London
1. Omnium, Berlingo Sei Egunak
1. Omnium, Sei Egunetako Finala, Mallorca
2018
1.  Madison (Emily Nelsonekin), UCI Munduko Pista Txapelketa
Commonwealth Jokoak
1.  Jazarpena bakarka
1.  Puntuazio lasterketa
Pista Txapelketa Nazionala
1.  Jazarpena bakarka
1.  Scratch lasterketa
1.  Puntuazio lasterketa
3. Esprint bakarka
1.  Madison Txapelketa Nazionala (Elinor Barkerrekin)
Iraultza Serieak – Txapeldunen Liga
1. Scratch lasterketa – 3. txanda, Manchester
2. Puntuazio lasterketa – 3. txanda, Manchester
1. Omnium Txapelketa Nazionala
2019
1. Jazarpena taldeka, UCI Pista Txirrinda Mundu Kopa II
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Jazarpena taldeka
3. Jazarpena bakarka
Manchesterko Sei Egunak
1. Madison (Neah Evansekin)
1. Omnium
1. Omnium, Sei Egunetako Finala - Brisbane
Arrosako Sei Egunak - Fiorenzuola
1. Madison
1. Omnium
Orleneko Sari Nagusia
1. Madison (Neah Evansekin)
1. Puntuazio lasterketa
Londresko Sei Egunak
1. Madison (Neah Evansekin)
1. Omnium
1. Scratch lasterketa
1. Jazarpena taldeka, UCI Pista Txirrinda Mundu Txapelketa
2020
1. Jazarpena taldeka, UCI Pista Txirrinda Mundu Txapelketa
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Puntazio lasterketa
1.  Jazarpena taldeka
2021
Olinpia Jokoak
1.  Madison (Laura Kennyrekin)
1.  Jazarpena taldeka
UEC Europako Pista Txapelketa
1.  Omnium
1.  Madison (Neah Evansekin)
1.  Scratch
UCI Munduko Pista Txapelketa
1.  Omnium,
3. Jazarpena taldeka,
3. Madison (Neah Evansekin)
2021 UCI Track Champions League
1.  Emakumeen erresistentzia

### Errepidea

2014
1. Milk Race
Matrix Fitness Sari Nagusen Serieak
Lehen 1. eta 3. txandetan 
2. Erlojupeko Errepideko Txapelketa Nazionala
3. Britainia Handiko Txirrindularitza Emakumeen Errepideko Seriea
Lehen 2. eta 6. txandetan 
2015
1. Londres Gauekoa
Lehen 2. txandan Matrix Fitness Sari Nagusien Serietan
2017
Errepideko Txapelketa Nazionala
1.  Kriteriumean
2. Errepideko lasterketan
3. Erlojupekoan
2018
1. Atarikoan BeNe Ladies Tourrean
2022
4. Sailkapen orokorrean Bloeizone Fryslân Tourrean
### Txapelketen kronograma

Katie Archibald : Ibilbidearen kronograma| Gertaera/Urtea | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Olinpiar Jokoak** | *EE* | *EE* | *EE* | 01 !1. postua, urrezko domina Jazarpena taldeka | *EE* | *EE* | *EE* | *EE‡* | 01 !1. postua, urrezko domina Madison‡
02 !2. lekua, zilarrezko domina Jazarpena taldeka‡ |
| **UCI Pista Txirrindularitza****Munduko Txapelketak** | ― | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka | 02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena taldeka | ― | 01 !1. postua, urrezko dominaOmnium | 01 !1. postua, urrezko dominaMadison
02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena taldeka | 02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena taldeka | 02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena taldeka | 01 !1. postua, urrezko dominaOmnium
02 !2. lekua, zilarrezko dominaPuntu Lasterketa
03 !3. postua, brontzezko dominaMadison
03 !3. postua, brontzezko dominaJazarpena taldeka |
| **UEC Europako**'**Pista Txapelketak** | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka
01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena bakarka | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka
01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena bakarka
01 !1. postua, urrezko dominaKanporaketa lasterketa | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena bakarka
01 !1. postua, urrezko dominaOmnium
02 !2. lekua, zilarrezko dominaKanporaketa lasterketa | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena bakarka
01 !1. postua, urrezko dominaOmnium
02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena taldeka | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka
02 !2. lekua, zilarrezko dominaJazarpena bakarka
02 !2. lekua, zilarrezko dominaOmnium | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka
02 !2. lekua, zilarrezko dominaMadison | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena taldeka
01 !1. postua, urrezko dominaPuntu lasterketa | 01 !1. postua, urrezko dominaOmnium
01 !1. postua, urrezko dominaMadison
01 !1. postua, urrezko dominaScratch lasterketa |
| **Commonwealth Jokoak**
EskoziaEskozia ordezkatuz | *EE* | 03 !3. postua, brontzezko dominaPuntuazio lasterketa | *EE* | *EE* | *EE* | 01 !1. postua, urrezko dominaJazarpena bakarka | *EE* | *EE* | *EE* |

EE‡: ez zen egin.

‡: 2020ko Udako Olinpiar Jokoak 2021era arte atzeratu ziren COVID 19 pandemiaren ondorioz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Keir Murray.  (10 November 2013). *Katie Archibald on track to reach cycling's summit.*  BBC Sport Scotland.
2. ↑   «Scottish cyclist John Archibald says sister's success lead him to victory» *BBC Sport*.
3. ↑    *Archers Sleepcentre.* .
4. ↑   Keir Murray.  (10 November 2013). *Katie Archibald on track to reach cycling's summit.*  BBC Sport Scotland.Keir Murray (10 November 2013).
5. ↑    *European Track Championships 2013, Day 1, Team GB win gold in Women's Jazarpena taldeka.*  TCW 21 October 2015.
6. ↑    *European Track Championships 2013, Day 1, Team GB win gold in Women's Jazarpena taldeka.*  Velo UK 21 October 2013.
7. ↑   «Joanna Rowsell takes gold for Britain at cycling's track World Cup» *The Guardian* 2 November 2013.
8. ↑   «UCI Track World Cup: Joanna Rowsell claims second gold in Manchester» *The Daily Telegraph* 2 November 2013.
9. ↑    *Teen star Katie Archibald returns to Great Britain squad for World Cup round two.*  Road Cycling UK 19 November 2013.
10. ↑    *Archibald promoted for World Cup=.*  BT Sport 19 November 2013.
11. ↑    *GREAT BRITAIN'S WOMEN SMASH Jazarpena taldeka WORLD RECORD IN AGUASCALIENTES.*  BCF 6 December 2013.
12. ↑    *Wiggle Honda riders shatter Jazarpena taldeka record in Mexico Track World Cup.*  Wiggle-Honda.
13. ↑   «Britain win Jazarpena taldeka world track cycling gold in a nail-biter» *The Guardian* 28 February 2014.
14. ↑   «Track Cycling World Championships 2014: Great Britain secure first gold of the Championships in women's Jazarpena taldeka» *The Independent* 28 February 2014.
15. ↑   «Katie Archibald and Laura Trott win gold at European Championships» *The Guardian* 20 October 2014.
16. ↑    *Laura Trott & Katie Archibald win European track titles.*  BBC Sport 20 October 2014.
17. ↑    *Glasgow 2014: Katie Archibald earns bronze in 25km points race.*  BBC Sport 27 July 2014.
18. ↑   «Archibald digs deep to grab bronze in 25km Points Race ...» *Evening Times* 27 July 2014.
19. ↑    *TROTT AND ARCHIBALD WIN THREE GOLDS AS GREAT BRITAIN CYCLING TEAM TOP MEDAL TABLE AT EUROPEAN TRACK CHAMPIONSHIPS.*  BCF 18 October 2015.
20. ↑    *European Track Championships: Laura Trott & Archibald win golds.*  BBC Sport 18 October 2015.
21. ↑    *European Track Championships: Katie Archibald wins omnium for second title.*  BBC 22 October 2016.
22. ↑    *European Track Championships: Katie Archibald claims Jazarpena bakarka gold.*  BBC 21 October 2016.
23. ↑    *European Track Championships: Katie Archibald wins Eliminazio silver.*  BBC 19 October 2016.
24. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
25. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
26. ↑    *Track Cycling World Cup: GB's Katie Archibald & Manon Lloyd win madison gold.*  BBC 6 November 2016.
27. ↑    *Katie Archibald waits for wrist fracture update after World Cup madison gold.*  BBC 6 November 2016.
28. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
29. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
30. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
31. ↑    *Six Day Series.*  sixday.com.
32. ↑    *Track Cycling World Championships: Katie Archibald takes women's omnium gold.*  BBC 14 April 2017.
33. ↑   «Archibald wins European pursuit gold» *BBC Sport* 20 October 2017.
34. ↑    *GB's Archibald wins second European gold.* .
35. ↑    *GB women's pursuit win European silver.* .
36. ↑   «Olympic Games: Team GB name Laura Kenny and Jason Kenny in 26-strong cycling squad for Tokyo» *Sky Sports*.
37. ↑    *Dame Sarah Storey's road racing team to turn professional.*  BBC Sport 28 September 2015.
38. ↑    *Dame Sarah Storey's Podium Ambition team turn professional.*  Sports Mole 28 September 2015.
39. ↑   Team, WNT.  (26 October 2016). «Olympic Champion Headlines Team WNT in 2017» *team-wnt.com*.
40. ↑    *3ª Setmana Valenciana: Arlenis Sierra, al sprint en Alicante – Ciclo21.*  10 March 2017.
41. ↑    *Cecilie Ludwig se adjudica la Setmana Ciclista Valenciana, Lydia Boylan la última etapa.*  esciclismo.com 11 March 2017.
42. ↑   «JLT Condor and Drops defend Tour Series leads in Stoke-on-Trent» *British Cycling*.
43. ↑   «JLT Condor and Drops Cycling Team take opening Tour Series rounds in Redditch» *British Cycling*.
44. ↑   «Cummings completes double as Deignan wins fourth title at 2017 HSBC UK | National Road Championships» *British Cycling*.
45. ↑   «Rose and Cummings crowned national time trial champions at 2017 HSBC UK | National Road Championships» *British Cycling*.
46. ↑   «Pidcock and Archibald take maiden titles at HSBC UK | National Circuit Championships» *British Cycling*.
47. ↑    *Scot Archibald to join road racing team.* .
48. ↑   .
49. ↑    *Katie Archibald storms to opening Matrix Fitness victory.*  Tour Series 13 May 2004.
50. ↑    *Second win for Katie Archibald.*  Tour Series 29 May 2014.
51. ↑    *VICTORY FOR SARAH STOREY IN WOMEN'S ROAD SERIES.*  BCF 26 April 2015.
52. ↑    *Katie Archibald takes victory at 2014 Curlew Cup.*  BCF 22 June 2014.
53. ↑    *Matrix Fitness GP Series, Motherwell Results.*  Tour Series 26 May 2015.

Kanpo estekak
-------------

* Katie Archibald at Cycling Archives
* Katie Archibald - *ProCyclingStats*
* Katie Archibald at Olympedia
* Katie Archibald at UCI

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15623158
* Commonscat Multimedia: Katie Archibald

---

 |

* Wd Datuak: Q15623158
* Commonscat Multimedia: Katie Archibald