*Artikulu hau historialari eta arkeologo nafarrari buruzkoa da; gipuzkoar musikaria gaitzat duena beste hau da: «Treku Armendariz»*

  

**Javier Armendariz Martija**, historialari eta arkeologo nafarra da. Historian doktorea da UNED unibertsitateen. Nafarroako Unibertsitate Publikoan irakaslea da.

Historian lizentziaduna Salamancako Unibertsitatean (Historiaurrea, Historia Zaharra eta Arkeologia espezialitatea), Historian doktorea da (Historiaurrea, Historia Zaharra eta Arkeologia Saila) UNEDen. Arkeologo profesionala da.

Doktore titulua lortu zuen tesi honekin: *El proceso de formación de las comunidades urbanas en Navarra durante el primer milenio a. C.*, Francisco Burillo Mozotak zuendua. Lan hori oinarrizkoa da Nafarroako Burdin Aroa ezagutzeko eta liburu baten argitaratu zen izneburu honekin: *De aldeas a ciudades. El poblamiento durante el primer milenio a.C. en Navarra*.

Arkeologo gisa, hainbat administrazio publikotan aritu da (Nafarroako Gobernuko Ondare Historikoaren Zerbitzua eta Berbintzanako Udala), kultura-ondarea ikertu, babestu, kudeatu eta zabaltzeko lanetan. Las Eretas (Berbintzana) Museo eta Aztarnategi Arkeologikoaren zuzendaria da, Nafarroako Gobernuak Bilduma Museografiko Iraunkor gisa onartua.

Unibertsitatearen esparruan, irakasle izan da NUPen (Esperientzia Gela), UNEDen eta UNAVen Historiaurrea, Artea eta Arkeologia irakasgaietan, Aro Klasikoan, Antzinaroan, Erdi Aroan, Modernoan eta Industria Aroan.

Espainiako hainbat unibertsitate eta ikerketa-zentrotako ikerketa arkeologikoko proiektutan parte hartu du: Nafarroako, Salamancako, Zaragozako eta Oviedoko unibertsitateetan, bai eta beste ikerketa-zentro batzuetan ere (Arkeologiarako Arabar Institutua eta Aranzadi Zientzia Elkartea), Araban, Avilan, Salamancan, Malagan, Burgosen, Asturiasen, Gipuzkoan, Zaragozan eta Nafarroan.

Bere ikerketek historiaurrearen, Antzinako historiann eta, oro har, arkeologiaren esparrua jorratu dute. Indusketa arkeologiko hauen zuzendaria izan da, besteak beste: Sonsolesko (Avila) eta Las Playaseko (Larraga) aztarnategi kalkolitikoak, San Pelaioko Brontze Aroko kokalekua (Arellano), Longarreko (Viana) Hipogeo neolitikoa, La Eretaseko Burdin Aroko herria, *Matacalzako* (Mendigorria) Burdin Aroko herria, *Peña de la Gallina*, *Galzarra* (Lana ibarrean) eta *Peña de Bardagorriako* (Erraul, Deierriko ibarra) kastroak, Sangüesako *Los Cascajos* Erromatar Errepublika berantiarreko aztarnagtegia, *Turbileko* (Beire) oppiduma, eta La Custodia (Viana) hiri aurre-erromatarra.

. También ha sido Comisario Científico de varias exposiciones sobre Prehistoria, Historia y el Patrimonio Cultural; suele participar en numerosas conferencias de alta divulgación sobre estos mismos temas.

Kultura-ondarearen dibulgazioaren arloan, Berbintzanako Museoaren Proiektu Museologikoa eta museografia egin zituen. "La Edad del Hierro en Navarra, el poblado fortificado de Las Eretas" ikus-entzunezko saioaren zuzendaria, eta ""*Puente la Reina-Gares, villa fortificada en el Camino, siglos XI-XVII*"" berreraikitze birtualeko bideoarena, XVII. Historiaurreari, historiari eta kultura-ondareari buruzko hainbat erakusketetako zientzia-komisarioa ere izan da; gai horiei buruzko goi-dibulgazioko hitzaldi askotan parte hartu ohi du.

Gaur egun, zenbait ikerketa-proiektu zuzentzen ditu Vianako La Custodia aztarnategietan, Zangozako Los Cascajos aztarnategian eta Etxauri mendilerroan, eta Las Cañas aintziraren ondoan dagoen neanderthalen Musteriar aldiko kanpamentu baten industria aztertzen du.

2022tik, Nafarroako Gobernuko Kultura Zuzendaritza Nagusiko Argitalpen Arloaren mendeko Trabajos de Arqueología Navarra aldizkaria zuzentzen du.

Idazlanak
---------

Hauek dira berak argitaratu dituen ikerketa lan batzuk:

* 2022: Javier Armendáriz Martija, Javier Velaza. "Dos nuevas téseras celtibéricas de La Custodia (Viana, Navarra)". *Palaeohispánica: Revista sobre lenguas y culturas de la Hispania antigua*, ISSN 1578-5386, 22, 139-160 or.
* Museo y Yacimiento Arqueológico «Las Eretas» (Berbinzana, Navarra). Javier Armendáriz Martija .Boletín del Museo Arqueológico Nacional, 2341-3409, 35 aparteko zenbakia, 2017 (Ejemplar dedicado a: 150 años de museos arqueológicos en España), 1960-1963 or.
* El paisaje fortificado de la Edad de Hierro en Navarra. *Castillos de España*, ISSN 0008-7505, 175-178 (Nafarroari buruzko monogrrfia), 2014-2015, 17-28. or.
* 2009. "La ordenación del territorio vascón en la Edad del Hierro", in: Andreu, Javier (koord): *Los vascones de las fuentes antiguas: en torno a una etnia de la antigüedad peninsular*. ISBN 978-84-475-3390-9, 303-338 or.
* 2009. Llanos Ortiz de Landaluze, Armando; Armendáriz Martija, Javier; Castiella Rodríguez, Amparo; Peñalver Iribarren, Xabier; Sáenz de Urturi Rodríguez, Francisca eta Unzueta Portilla, Miguel. "La Edad del Hierro en el Cantábrico Oriental y su entorno", in: Armando Llanos Ortiz de Landaluze (koord.) *Medio siglo de arqueología en el Cantábrico Oriental y su Entorno: actas del Congreso Internacional* ISBN 978-84-7821-739-7, 201-344 or.
* 2020. *"*De la prehistoria a la historia de Viana: la Custodia. Origen, apogeo y destrucción de la principal ciudad prerromana de los berones". Javier Armendáriz Martija. *Viana: una ciudad en el tiempo*, ISBN 978-84-9017-020-5, 7-38 or.
* 2019. "Valoración patrimonial de un poblado de la Edad del Hierro en Navarra: Museo y Yacimiento arqueológico de "Las Eretas"", in: Munilla Cabrillana,Gloria (koord) Musealizando la protohistoria peninsular / , ISBN 978-84-9168-275-2, págs. 143-160
* 2018. El story-map como herramienta didáctica y divulgativa en el ámbito de la Arqueología. Juan José Pons Izquierdo, Javier Armendáriz Martija, Javier Andreu Pintado. Innovación educativa en la era digital: libro de actas / coord. por María del Carmen Ortega Navas, M. Ángeles López González; Paloma Amor Hernández (aut.), ISBN 978-84-09-15658-0, 311-316 or.
* 2018. Andreu Pintado, Javeifr; Armendáriz Martija, Javier. La "vía romana de la Navarra Media" entre las "ciuitates" de Campo Real/Fillera de Sos del Rey Católico (Zaragoza) y Santa Criz de Eslava (Navarra): a propósito de un nuevo miliario procedente de Gabarderal in: Rafael Torres Sánchez (koord.). *Studium, magisterium et amicitia: homenaje al profesor Agustín González Enciso* ISBN 978-84-7768-350-6, 41-48 or.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   «Universidad Pública de Navarra - Campus de Excelencia Internacional» *www.unavarra.es* (Noiz kontsultatua: 2023-07-15).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Javier Armendáriz Martija» *Dialnet* (Noiz kontsultatua: 2023-07-15).

Kanpo estekak
-------------

* Javier Armendarizen lanak Dialneten
* Nafarroako Unibertsitate Publikoaren web-guneko orria Javier Armendarizi buruz.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110198641
* **Identifikadoreak**
* ORCID: 0000-0001-9479-9009
* **Bilduma digitalak**
* Dialnet: 76968

 |

* Wd Datuak: Q110198641