recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nintendo 64 kontsola.
**Nintendo 64** (japonieraz: ニンテンドー64, *Nintendō Rokujūyon*) Nintendoren laugarren mahaigaineko bideokonsola da eta SNESaren oinordekoa izateko diseinatua izan zen. Hala ere, Segaren Saturn eta Sonyren PlayStationarekin lehiatu behar izan zuen merkatuan. Bere arkitekturan, 64 biteko prozesatzaile bat dauka (PlayStationak 32 bitekoa zeukan garai hartan). Bideojolasak, kartutxoetan gordetzen ziren. Hau desabantaila handia zen, fabrikazioa oso garestia zelako eta hori salmenta prezioetan nabarmentzen zen. Nahiz eta memoria propioa izan, hauen kapazitatea CD-ROMena baino askoz txikiagoa zen.
Bestalde, abantaila handia zen, honek zituen denbora sarbideak. Hauek oso azkarrak ziren, gainontzekoekin konparaketa eginez.

Nintendo 64-ak berriztatzailea izan zen alde batzuetan: Kontrol mandoa gurutze moduan zeukan botoi zehatz batzuk, jokoaren ikuspegia aldatzeko hiru dimentsioko ingurune batean. Bibratzaile funtzioa erabili zuen lehen bideokonsola izan zen, Rumble Pakari esker

Bere produkzioa eten egin zen GameCubea merkatura irten zenean.

  

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Super Nintendo** | **Nintendo 64**1996 - 2003 | Ondorengoa**Nintendo GameCube** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q184839
* Commonscat Multimedia: Nintendo 64

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4525190-3

 |

* Wd Datuak: Q184839
* Commonscat Multimedia: Nintendo 64
**Robert Brown Parker** (Springfield, Massachusetts, 1932ko irailaren 17a - Cambridge, Massachusetts, 2010eko urtarrilaren 18a) estatubatuar idazle eta eleberrigile bat izan zen. Nagusiki nobela beltzak idatzi zituen.

Mundu mailan nagusiki Spencer ikertzaile pribatuaren sortzailea izateagatik ospetsua izan zen, 1980ko hamarkadan pertsonaia horretan oinarrituta eta Robert Urich aktoreak antzeztuta *Spenser: For Hire* filma ospetsua filmatu zelarik. Spencer ikertzailearen pertsonaia Sam Spade, Philip Marlowe edota Mike Hammer bezalako fikziozko detektibe ospetsuen ondorengo zuzena da.

Biografia
---------

Gaztetan Colby Collage ikastetxean beka bat lortu zuen, Koreako Gerran ere parte hartu zuelarik, ondoren Bostongo unibertsitatean ingeles literaturako masterra burutu zuelarik.

1956an Joan Hall-ekin ezkondu eta bi semeen guraso izan ziren. 1962an iragarkigile gisa lan egin zuen, ondoren Bostongo Unibertsitatean lan egitera iragateko, 1972an *Godwulf eskuizkribua* eleberria idazten hasi zelarik, Spenser ikertzailearen serieko lehenbiziko eleberria izanen zena. Beste hainbat detektibe sagen sortzailea ere bada, tartean Jesse Stone protagonista duena, hau 1997an *Gau paisaia* eleberriaz hasi eta CBS hari buruzko zenbait telesaila filmatu zituen. ha realizado varios telefilmes y Sunny Randall, personaje creado en colaboración de Helen Hunt para una película que iba a interpretar esta y que finalmente no se llevó acabo, no obstante Parker continuó la saga de este personaje.

Saga horietatik at fikziozko beste hainbat eleberri ere argitaratu izan ditu, tartean Raymond Chandler eleberrigile ospetsuak amaitu gabe laga zuen *Poodle Springs* eleberriaren amaiera eta eleberrigile berberaren *Betiko loa* eleberri ezagunaren jarraipena ere.

Zinema
------

2008an Ed Harris aktore, ekoizle eta zinema zuzendariak idazle honen izen berdineko eleberrian oinarrituta Mendebalde Urrunan girotutako *Appaloosa* filma burutu zuen, bertan Ed Harriz aktoreaz gain, Viggo Mortensen, Renée Zellweger, Jeremy Irons, Lance Henriksen eta Ariadna Gil aktoreek ere antzeztu zuten.

Kanpo loturak
-------------

* Robert B. Parker eleberrigilearen webgune ofiziala **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q550819
* Commonscat Multimedia: Robert Brown Parker

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 101763416
* ISNI: 0000 0001 1453 7085
* BNE: XX839716
* BNF: 119186448 (data)
* CANTIC: a11539537
* GND: 115478094
* LCCN: n79063642
* NDL: 00452152
* NKC: jn19990006375
* SNAC: w6vc2m9m
* SUDOC: 027058638
* UB: a1294901
* ICCU: CFIV111479
* Open Library: OL2656970A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q550819
* Commonscat Multimedia: Robert Brown Parker
***Berliner Zeitung*** (**BLZ**, *"Berlindar Egunkaria"*) Alemaniako egunkaria da. Egoitza Berlinen du. 1945ean sortu zen, Ekialdeko Alemanian. Behin harresia eta Alemaniako Errepublika Demokratikoa erorita, egunkaria kaleratzen jarraitu da. Argitaratzailea Berliner Verlag da eta egoitza *Haus des Berliner Verlagesen* eraikinan dago. Ideologikoki zentro-ezkerrean kokatzen da.

Historia
--------

*Berliner Zeitung* lehenengo aldiz 1945eko maiatzaren 21ean plazaratu zen, Sobietarrek okupatutako Berlin aldean. Lehen erredakzio burua Alexander Kirsanow izan zen, koronel sobietarra. Baina hilabete gutxi batzuk izan ziren, berehala Rudolf Herrnstadt alemanaren eskuetan gelditu baitzen. 1949an Alemaniako Errepublika Demokratikoa aldarrikatu zen eta orduan egunkaria Alemaniako Alderdi Sozialista Batuaren eskuetara pasa zen.

1989an, Berlingo harresiaren erorketarekin, Gruner + Jahrrek eta Robert Maxwell argitaletxeak *Berliner Zeitung* eta *Berliner Kurier* erosi zituen. Azkenean, Gruner + Jahr jabe bakarra gisa gelditu zen eta 1997an egunkaria erabat berritu zuten. Helburu aitortua Alemaniako *Washington Post* antzekoa izatea zen. Gaur egun Alemaniako bi aldeetako kazetariak biltzen ditu eta egunkaria berritzailea izaten saiatzen ari da. Izan duen arrakastaren ondorioz, egun, estatu mailan nabarmentasuna izatea lortu duen Ekialdeko Alemaniako egunkari bakarra da. 2003an *Berliner Zeitung* Berlingo harpidetza gehien zuen egunkaria izan zen; asteroko edizioaren 207.800 ale saltzen ziren, 468.000 irakuleekin.

Zuzendariak
-----------

*Berliner Zeitung* egunkariak Ekialdeko Berlinen garrantzi handia izan zuen.

|  |  |
| --- | --- |
| 1945eko maiatza–ekaina | Alexander Kirsanow |
| 1945–1949 | Rudolf Herrnstadt |
| 1949ko maiatza-uztaila | Gerhard Kegel |
| 1949ko uztaila-iraila | Georg Stibi |
| 1949–1955 | Günther Kertzscher |
| 1955–1957 | Erich Henschke |
| 1957–1961 | Theo Grandy |
| 1961–1965 | Joachim Herrmann |
| 1965–1972 | Rolf Lehnert |
| 1972–1989 | Dieter Kerschek |
| 1989–1996 | Hans Eggert |
| 1996–1998 | Michael Maier |
| 1999–2001 | Martin E. Süskind |
| 2002–2006 | Uwe Vorkötter |
| 2006–2009 | Josef Depenbrock |
| 2009–2012 | Uwe Vorkötter |
| 2012-Gaur egun | Brigitte Fehrle |

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Alemanez)**:Webgune ofiziala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q10185
* Commonscat Multimedia: Berliner Zeitung

---

* **Identifikadoreak**
* ISSN: 0947-174X
* WorldCat
* VIAF: 181046448
* ISNI: 0000 0004 0389 9373
* GND: 7535479-2
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q10185
* Commonscat Multimedia: Berliner Zeitung
**Marcella Maia** (Juiz de Fora, Minas Gerais, 1991ko abuztuaren 30a), **A Maia** artista izenez ere ezaguna, brasildar aktorea, abeslaria eta modeloa da.

Bizitza
-------

Marcella Maia emakume transexuala da. Juiz de Foran jaio zen 1991ko abuztuaren 30ean. Lau urte zituenean amak abandonatu behar izan zuen, aitaren indarkeriatik ihesi. Ondorioz, aitaren aldeko senideekin bizitzera eraman zuten. Aitaldeko familiaren bizilekuan abusuak jasan zituen hiru urtez. 7 urte zituenean amak Maia aitaldeko etxetik urrun eraman zuen eta biak Brasiliara joan ziren.

12 urterekin Marcella semaforoetan gozokiak saltzen hasi zen etxekoei laguntzeko. 15 urte zituela, André Monjardim talentu-ehiztaria ezagutu zuen eta modelo agentzia batean talentu-ehiztari lana eskaini zion. Hiru urtez egin zuen lan bertan.

18 urte zituenean drag queen antzezpenak egiten hasi zen. Orduantxe gizon batek lan eskaintza faltsu baten bidez Marcella Europara lanera joateko konbentzitu zuen, Londresko tabernetan harreragile lan egingo zuelakoan. Behin Europara iritsitakoan, sexu-esplotazioaren biktima bihurtu zen. Agiri guztiak kendu zizkioten eta mehatxuen bidez prostituzioan aritzera behartu zuten. Hiru hilabetez egon zen atxikita, polizia-etxera salaketa jartzera joan ezinik ingelesez ez zekiela eta.

21 urte zituenean Thailandiara joan zen sexua berresleitzeko ebakuntza egin ziezaioten.

Modelo lanetan ari zela, 2016an aktore izateko ateak zabaldu zitzaizkion bere modelo-agentziaren bitartez. *Wonder Woman* filmaren castingean hautatu zuten amazona batena egiteko. Filma 2017an argitaratu zen eta huraxe izan zen bere debuta antzezpenean. Hasierako esperientziaren ondoren, antzezpena ikasteari ekin zion.

2020an HBO Brasil telebista-kateko *Todxs Nós* telesailean Lorena pertsonaiarena egin zuen. 2021ean Rede Globo etxeak ekoitzitako *Quanto Mais Vida Melhor* telesailean Herioarena egingo du.

Filmografia
-----------

### Filmak

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2017 | *Wonder Woman* | Amazona |  |

### Telesailak

| Urtea | Izenburua | Pertsonaia | Oharrak |
| --- | --- | --- | --- |
| 2020 | *Todxs Nós* | Lorena |  |
| 2021 | *Quanto Mais Vida Melhor* | Herioa |  |

Diskografia
-----------

### EPak

* *Pra Dá Dolce Bacana* (2020)

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   **(Portugesez)** Garcia, Renata.  (2017-08-25). «Marcella Maia: a atriz e modelo brasileira que brilhou em "Mulher Maravilha"» *Vogue* (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).
2. 1 2 3 4   **(Portugesez)** Santiago, Anna Luiza.  (2020-12-11). *A Maia, atriz trans que será Morte em novela, lembra dificuldades.*  (Noiz kontsultatua: 2021-01-04).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q104649273

 |

* Wd Datuak: Q104649273
**Macarena Achaga** (Mar del Plata, Buenos Airesko probintzia, 1992ko martxoaren 5a), modelo, aktore, abeslari eta telebista aurkezle argentinarra da. 2012an debutatu zuen aktore gisa *Miss XV* Mexikoko gazte telenobelan eta Mexikoko Eme 15 *pop* musika taldeko kide izan zen, 2011 eta 2014 artean.

Biografia
---------

Macarena Achaga 1992ko martxoaren 5ean jaio zen Mar del Plata hirian (Buenos Aires probintzia, Argentina) eta gaur egun Mexiko Hirian bizi da. Bere ibilbidea 15 urterekin modelatzen hasi zenean hasi zen bere egungo Multitalent Agency agentziarekin jarraitu aurretik.  Mexikon OÉ-ren, eta lehenago, *InStyle Mexicon*, *Cosmopolitan-en*, *Para Teens-en*, *Para Ti-n*, *Elle-n*, *Sweet Victorian-en*, *Doll Finns-en* eta *Muaa-n egindako publizitate-kanpainetan egon zenean nazioartera zabaldu zen.*.

Bere neba Santiago Achaga da, *Heidi, bienvenida a casa*-n Junior antzeztu zuena, *Like, la leyenda-n* Claudio*, kondaira* -n eta *Club 57*-n Tiago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   telenovelasyestrellas. *Biografía de Macarena Achaga.* .

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2154601
* Commonscat Multimedia: Macarena Achaga

---

 |

* Wd Datuak: Q2154601
* Commonscat Multimedia: Macarena Achaga
**Inés Edmonson** (Buenos Aires, Argentina, 1919ko ekainaren 1a - *Ibidem,* 2016ko urtarrilaren 29a) argentinar aktorea izan zen. 1930 eta 1940 hamarkadetan irratian, antzerkian eta zineman lan egin zuen. Lehen filmetan Inés Mondson bezala agertu zen.

Aktore ibilbidea
----------------

Ile horikoa eta oso ederra zen. Ratti anaien konpainian lan egin zuen *La virgencita de madera* lanean eta, aurrerago, lan horren bertsio zinematografikoan. Zinemako paper interesgarriena gatibu zegoen baten pertsonaia izan zen *Frontera Sur/ Hegoaldeko Mugan* (1943). Irratian, Aída Luz lagun zuela, 1940an LR2 Radio Argentinak transmititu zuen Hector Pedro Blombergen *La sombra del payaso/Pailazoaren itzala* irratinobela partekatu zuen Pedro Toccirekin.

Antzerkian, 1941ean egindako lanak gogoratzen dira Pedro Tocciren konpainian *Serenata Porteña* eta *Juan Cuello* Carmen Casnellekin .

Zineman, oro har, 30eko hamarkadako bigarren mailako pertsonaiak izan zituen.

### Zerrenda beltzean

Peronen lehen presidentetzan, gobernuko funtzionarioek egindako zerrenda beltzean egoteagatik enpresaburu pribatuek kontratatzen ez zuten aktoreetako bat izan zen. Hori dela eta, nazioarteko bira bati ekin zion eta, gero, Mexikon kokatu zen, bertan ezkondu eta erretiratu egin zela. Gobernu peronistan egindako debeku hori Eva Duartek Emilio Kartulovich editorearekin maitasun-harremanean alboratu zuen aktore gaztearekin izandako liskarraren ondorioa izan zitekeen.

Bizitza pribatua
----------------

Hainbat hamarkadatan ezkonduta egon zen Héctor Ponce Sánchezekin, eta harekin Juan Miguel Ponce izeneko semea izan zuen.

### Heriotza

Osasunaren narriadura natural baten ondorioz hil zen, 2016ko urtarrilaren 29an, 96 urte zituela. Haren gorpuzkiak Pablo Noguésen hilerri britainiarrean lurperatu zituzten.

Filmografia
-----------

Film hauetan parte hartu zuen:

Aktore

* *Frontera Sur* (1943)
* *El ángel de trapo* (1940)
* *Flecha de oro* (1940)
* *Caprichosa y millonaria* (1940)
* *El viejo doctor* (1939)
* *El buque embotellado* (kaleratu gabea) (1939)
* *Kilómetro 111* (1938)
* *La virgencita de madera* (1937)
* *¡Goal!*  (1936)
* *Noches de Buenos Aires* (1935) …Juanita

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Inés Edmonson - Biografía, mejores películas, series, imágenes y noticias» *La Vanguardia* 2022-04-21 (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «FilmAffinity» *FilmAffinity* (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** lecturalia.com. *Comediantes y mártires - Juan José Sebreli.*  (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).
4. ↑    *Obituario de Inés Edmonson.* .
5. ↑    *Obituario de Inés Edmonson.* .
6. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Películas de Inés Edmonson en cines.com» *cines.com* (Noiz kontsultatua: 2023-04-18).

Kanpo estekak
-------------

* Internet Movie Data Base-n Inés Edmonson-i buruzko informazioa
* Inés Edmonsoni buruzko informazioa zinema nazionalaren gunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q14631141

 |

* Wd Datuak: Q14631141
**Xbox 360** Microsoft enpresaren bigarren bideo-joko kontsola da. Xbox kontsolaren ondorengoa da, eta PlayStation 3 eta Wii sistemak ditu lehiakide, bidejoko kontsolen zazpigarren belaunaldian.

Ezaugarri nagusiak
------------------

Bere PUZ, "Xenon", IBM-ren PowerPC teknologian onarrituta dago, eta hiru nukleoetako prozesatzaile zentrala erabiltzen du. Bere GUZ, "Xenos" deitutakoa, ATI enpresak garatu zuen, eta "Unified Shader" teknologia erabiltzeko gai da. Sistemak 512MB-eko EDRAM memoria nagusia dauka. Kanpo ataka bat dauka disko gogor batekin konektatu ahal izateko, Ethernet konexioa eta bi USB 2.0 ataka. Bere tamaina da, gutxi gora-behera, 258mm (zabalera) x 309mm (altuera) x 83mm (fondoa) eta, 3,5 kilogramo pisatzen du.

Bilakaera
---------

Xbox 360 2005ko azaroan kaleratu zen ("Core" eta "Premium" bertsioetan). Hasieratik, Europan eta AEBetan harrera oso ona izan zuen, baina nahiko makala Japonian. Hurrengo urteetan, kontsolaren beste bertsioak kaleratu zuen Microsoft-ek "Arcade" eta "Elite" izenekin hain zuzen ere.

2009 urterako, Microsoft-ek kontsola honen 30 milioi unitate saldu ditu mundu osoan, eta bere belaunaldiko bigarren kontsola salduena izatea lortu du (Nintendo Wii-ren atzetik eta Sony Playstation 3ren aurretik).

Jokoak
------

Bere belaunaldiko joko katalogorik handiena dauka Microsoft-en kontsola. Honen arrazoia zera izan daiteke: Bai Xbox 360 bai bere aurrekari Xbox Windows sistema eragilean oinarrituta daude, eta bere barne arkitektura PC baten ezaugarri ugari ditu. Horregatik, beti izan da errazagoa programatzaileentzat joko baten Xbox 360 eta PC bertsioak ia aldi berean garatzea. Horrez gain, kontsola hau Wii eta Playstation 3 baino urte bat lehenago kaleratu zen, eta honek merkatuan abantai handia eman zion Xbox 360 sistemari.

Xbox 360 kontsolan argitaratu diren joko arrakastatsuenak izan dira, beste batzuen artean, Gears of War, Halo 3, GTA IV, Bioshock, Oblivion edo Call of Duty 4.

Xbox Live!
----------

Xbox Live! internet-en bidez jolasteko eta edukiak banatzeko Microsoft-ek garatutako sistema da. Ordaindutako harpidetza bati esker, Xbox 360 kontsolaren erabiltzaileek beste erabiltzaileekin jolas dezakete internet-eko konexioa erabiliz, eta Xbox Live!-en argitaratutako edukiak (filmak, musika, bideo-jokoak, etab.) deskargatzeko aukera ere badute.

Bideo-joko kontsolen zazpigarren belaunaldi honek internet-en alde egin zuen apustu garbia. Hasieratik, Xbox Live! izan zen sistemarik indartsuena eta erabiltzaile gehien izan zuena.

Kanpo estekak
-------------

* Xbox 360-ren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q48263
* Commonscat Multimedia: Xbox 360

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 7537503-5
* LCCN: sh2006002537
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q48263
* Commonscat Multimedia: Xbox 360

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Xbox** | **Xbox 360**2005 - 2016 | Ondorengoa**Xbox One** |
**Leslie Richard Groves** (Albany, New York estatua, 1896ko abuztuaren 17a - Washington, 1970ko uztailaren 13a) estatubatuar militar arduradun eta ingeniari bat izan zen, itzal handikoa Manhattan Proiektuaren arduradun izan zelako.

Biografia
---------

Leslie Groves West Pointeko akademia militarretik atera zen 1918an armadako ingeniarien kidegoan sartzeko. Horretarako, trebakuntza jaso zuen Camp Humphreysen 1918tik 1921era. 1922an, berriz, Grace Hulbert Wilsonekin ezkondu zen. 1934an kapitain bilakatu zen, 1940an maiorra, eta hainbat proiektu gainbegiratu zituen, nagusiki Pentagonoaren eraikuntza. Hurrengo urtean, koronel izatera pasa zen.

1942ko irailean, brigadier jeneral izendatu zuten aldi baterako. Gutxira, sekretu handieneko proiektu baten zuzendari militar egin zuten: bonba atomikoa prestatzea, berberak Manhattan deitzeko aukeratua. Berak, ordea, nahiago zuen gudu zelaia. Ontzat eman zuen Manhattan Proiektuaren azken etapa garatzeko Robert Oppenheimerrek aukeratutako lekua: Mexiko Berria. 1944an, maior-jeneral gradua lortu zuen aldi baterako, eta gero teniente 1948an justu erretiratu aurretik.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Isidor Isaac Rabi fisikariak honela komentatu zuen Grovesek Los Alamoseko Laborategi Nazionaleko buru Robert Oppenheimer aukeratu izana: «Bete-betean asmatu zuen Groves jeneralak, gehienetan horren buruargitzat jotzen ez zen arren».

Militarista sutsua zen; 1945eko udan, Groves bonba atomikoa Kyotoren, Japoniako hiriburu espiritualaren, gainean botatzearen alde agertu zen, Henry L. Stimson haren ikuskatzaile eta gerra idazkariak baztertutakoa (Hiroshima izan zen azken aukera). Bestalde, garai hartan bonba beharrezkoa ez zelako zurrumurru hedatuaren aurrean, Grovesek tente jarri zituen Estatu Batuetako armadako jeneralak, adibidez, Douglas MacArthur, adierazpenik egin ez zezaten, esaten baitzen 1945eko maiatzerako Japonia ia hondoratuta zegoela.

Ikus, gainera
-------------

* Enrico Fermi
* Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearrak
* Franklin Roosevelt
* Trinity proba atomikoa

  


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q314675
* Commonscat Multimedia: Leslie Groves

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 10777493
* ISNI: 0000 0001 1038 2442
* GND: 124362370
* LCCN: n82207782
* NDL: 00441851
* NLA: 35154573
* CiNii: DA02385755
* NARA: 10568610
* SNAC: w63z8z4t
* SUDOC: 079352723
* BIBSYS: 90157096
* Open Library: OL1459864A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q314675
* Commonscat Multimedia: Leslie Groves
**Mary Jane Rathbun**, **Brownie Mary** ezizenez ezaguna (Chicago, 1922ko abenduaren 22a - Forest Hill, Texas, 1999ko apirilaren 10a) kannabis sendagarriaren erabilera defendatzen zuen estatubatuar aktibista bat zen.

Biografia
---------

San Franziskoko Ospitale Generalean boluntariotza lanetan zegoen bitartean kannabis brownieak laberatu eta HIESa zuten pazienteei banatzeagatik ezaguztaratzen hasi zitzaion. Dennis Peron aktibistarekin batera, Rathbunek kannabisa erabilera medikuaren helbururako legalizatzea bultzatu zuen eta hori atal garrantzitsu bat izan zen bere helburuak lortzeko garaian San Frantziskoko P Proposamenean (1991) eta Kaliforniako 215 Proposamenean (1996).

Rathbun hirutan atxilotua izan zen eta atxiloketa bakoitzak hedabide lokalen, nazionalen eta internazionalen arreta areagotu zuen kannabis sendagarriaren mugimenduaren inguruan. San Frantzisko hiriak azkenean baimena eman zion kannabis brownieak banatzeko GIB-a jasaten zuten pertsoneei. Horrez gain, bere atxilopenek interesa piztu zuten komunitate medikuarengan eta ikertzaileei motibazio gisa balio izan zien lehen proba klinikoak egiteko. Hori kannabinoideen eraginak ikasteko egin zuten, zehazki GIBaz infektatuta zeuden helduetan.

1999ko apirilaren 10ean hil zen bihotzeko baten ondorioz.

Bizitza Pertsonala
------------------

Brownie Mary Chicagon jaio zen, Illinoisen zehazki. Bere ama irlandar katoliko kontserbadore bat zenez "Mary Jane" izena ipini zion. Minneapolisen, Minnesotan hezi zen, non eskola katoliko batera joaten zen. Nerabea zenean etxetik joan eta lan bat aurkitu zuen taberna zerbitzari moduan. Lan horretan igaro zuen heldu zen arte. Bestalde, oso gazte zelarik interesatu zitzaizkion aktibismo sozialeko gaiak. 40. hamarkada amaieran aktibista gisa lan egin zuen emakumeen abortu eskubideak sustatuz Minneapolisen. Beranduago Bigarren Mundu Gerran San Frantziskora mugitu zen.

Publikazioak
------------

* Burch, Claire. (2007). *California Chronicles of Medical Marijuana*. Regent Press. DVD.
* Rathbun, Mary; Dennis Peron (1996). *Brownie Mary's Marijuana Cookbook and Dennis Peron's Recipe for Social Change*. Trail of Smoke Publishing. ISBN 0-9639892-0-0.
* Rathbun, Mary. (April 17, 1993). 50th Anniversary of LSD: Marijuana and Medical Uses; Sacred and Healing Plants and Psychedelic Drugs in the Treatment of Substance Abuse. San Francisco Unitarian Center. (Audio/Video)

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Gehigarriak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1775

 |

* Wd Datuak: Q1775
**Ariosto Vega,** **Toto Vega** izenez ezaguna (Vélez, 1969ko irailaren 23a  - Barichara, 2022ko irailaren 25a),  kolonbiar zinema, antzerki eta telebistako aktorea izan zen. Kultura kudeatzaile gisa ere aritu zen.

Biografia
---------

Vegaren Kolonbiako telebistaren ibilbidea 1990eko hamarkadaren hasieran hasi zen *La mujer doble* telenobelan parte hartu zuenean. Hamarkadan beste produkzio batzuetan parte hartu zuen, hala nola *El oasis*, *De pies a cabeza*, *Fuego verde* eta *El fiscal*. 2000ko hamarkadan bere parte-hartzea oso aktiboa izan zen, *Me llaman Lolita*, *[[Sofía dame tiempo*, *Todos quieren con Marilyn*, *Los Reyes*, *Las detectivas y el Víctor* telesailetan eta *La pasión de Gabriel* filmean agertu zen.  *Armero* filmean eta *Alias JJ*,  *Amo de casa* eta *La Ley Secreta* telesailetan ere parte hartu zuen. 

### Heriotza

Aktorea zorabiatu egin zen Santanderko Baricharako Zinema Berdearen Jaialdiaren ospakizunean, ekitaldi horren sortzaile eta zuzendari izan zena.  San Gil udalerriko San Juan de Dios de Barichara ospitalera eraman zuten, eta han hil zen 2022ko irailaren 25eko gauean. Hedabideek jakinarazi zutenez, bihotzekoa izan zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Ortiz, Yesmaiken.  (2022-09-26). «La trayectoria del actor y director de cine, Toto Vega» *Q'Hubo*.
2. ↑   «Toto Vega: actor de cine y director falleció en la madrugada» *El Tiempo* 2022-09-25.
3. 1 2   «Toto Vega» *www.vanguardia.com*.
4. ↑   «Toto Vega cuenta cómo construyó su personaje de Alias J.J. - Caracol TV» *caracoltv.com*.
5. ↑    *TRAYECTORIA ‹ Toto Vega – Sitio Oficial.* .
6. ↑   «Murió el actor y gestor cultural Toto Vega» *El Colombiano* 2022-09-26.
7. ↑   «Hospital que atendió a Toto Vega aclara causa de muerte y revela más detalles» *Canal RCN* 2022-09-28.
8. ↑   «Se conoce la causa de muerte del actor Toto Vega, tras desplomarse súbitamente en Barichara» *Canal 1* 2022-09-26.
9. ↑   «Toto Vega: el video de su emotivo discurso y despedida minutos antes de morir» *El Tiempo* 2022-09-26.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65659295

 |

* Wd Datuak: Q65659295
**Ben Lexcen**, **Robert Clyde Miller** jaioa (Boggabri, Hegoaldeko Gales Berria, 1936ko martxoaren 19a - Manly, Hegoaldeko Gales Berria, 1988ko maiatzaren 1a) australiar nabigatzaile eta itsasontzien diseinatzailea izan zen.

Gurasoek abandonatu zuten haurtzaroan, eta hamalau urterekin eskola utzi zuen lokomotorren mekanika ikasteko. Hala ere, belaontziei buruz gehiago interesatu zen eta hamasei urterekin lehenengoa diseinatu zuen.

Diseinuen berrikuntzagatik nabarmendu zen. eta 1961ean bere ontzietako batek munduko txapelketa irabazi zuen. Wilson & Whitmore enpresa sortu zuen Craig Whitmore adiskidearekin, itsasontziak eta belak egiteko. 1972an Australiako bela taldean lehiatu zen 1072ko Udako Olinpiar Jokoetan.

Alan Bond enpresariak hainbat itsasontziren diseinua enkargatu zion. 1974ko Amerika Kopan lehiatzeko *Southern Cross*-en diseinuan parte hartu zuen, baita 1977ko *Australia*-n ere. 1980ko Kopan, aldatutako Australia ontziak Australiako taldearen hirugarren porrota jaso zuen.

1983ko erronkarako *Australia II* ontziarentzako gila hegodun bat diseinatu zuen. Australiako taldeak 4-3ko emaitzarekin irabazi zuen erronka. New Yorkeko Klub Nautikoaren lehen porrota izan zen txapelketaren historian.

Ben Lexcen bihotzekoak jota hil zen 52 urte zituela.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q816545
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 28465624
* ISNI: 0000 0000 6348 8008
* LCCN: n84029489
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q816545
**Ines Bengoa Lakarra** (Puerto de la Cruz, Tenerife, Kanariak, 1973ko uztailaren 17a) ipuin-kontalaria eta animatzailea da. Euskaraz zein gaztelaniaz kontatzen ditu ipuinak

Biografia
---------

Ines Kanarietan jaio bazen ere, oso txikia zela Nafarroara aldatu zen bizitzera. Haurtzaroa eta gaztaroa Lizarran eman zituen eta gaur egun, Nafarroa Garaiko herri txiki batean bizi da. Kazetaritza eta antzerkigintza ikasketak egin zituen. Kazetaritza ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, Leioan. Arte dramatikoa berriz, Nafarroako Antzerki Eskolan.

Bi jarduera hauen bidegurutzean ipuinak topatu zituen eta kontu kontari aritzen da gaur egun arte.

Ipuin-kontalari ibilbidea
-------------------------

Ines Bengoak 2002. urtetik kontatzen ditu istorioak. Guztien artean, herri ipuinak maite ditu bereziki, ahoz aho eta belaunaldiz belaunaldi gure garaietara iritsi diren horiek, alegia.

Haur, gazte eta helduentzako ipuinak kontatzen ditu mota guztietako ekimenetan: irakurle zaletasuna bultzatzeko ekintzetan, herriko jaietan zein Ipuin edota Kultur Jaialdietan. Euskal Herriko zein Estatu mailako Kultur Egitarau desberdinen partaidea izan da, hala nola Ahoz Aho Ipuin Jaialdia (Tolosa/Ordizia, Intujai Antzerki Taldeak antolatua), Cuentos Eróticos por los Rincones (Gran Canaria, Biblioteca Insular Canaria-k antolatua), Alcalá Cuenta (Alcalá de Henares, Legolas Colectivo Escénico-k antolatua), Ipuin Kontalarien Maratoia (Donostia, Galtzagorri elkarteak antolatua) besteak beste.

2012.ean Guadalajarako Ipuin Maratoia ezagutu zuenetik urtero bisitatu izan du, eta zenbait urtetan kontalari moduan kontratatua izan da (Guadalajarako Literatur Mintegiak antolatua).

Katalogo zabala du Inesek.

Besteak beste honako ikuskizunak eskaini ditu:

* *Carabí Carabá* (2018).
* Margo-ipuinak.
* *Margo-ipuinak.*
* *Sar dadila kalabazan.*
* *Ipuin zopa*
* *Kontu-kantari*
* *Ipuin euria*
* *Abentura beldurgarriak*
* *Euskal Mitologia*
* *Iturri zaharreko istorioak*
* *Hotzikara, ipuin erotikoak*
* *Ogi erdia eta liburua*

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Ines Bengoaren Ipuin Katalogoa - Ipuin Kontalaria» *Inés Bengoa* (Noiz kontsultatua: 2022-08-22).
2. ↑   «Inés Bengoa · Narración oral, Cuentacuentos Navarra» *Inés Bengoa* (Noiz kontsultatua: 2022-09-14).
3. ↑   Villodre, Por Inés.  (2018-10-22). «Las Metamorfosis Cotidianas de Inés Bengoa» *La Circular* (Noiz kontsultatua: 2022-09-14).

Kanpo estekak
-------------

* Ines Bengoa "El hombre del saco" kontatzen Youtube
* Ines Bengoa "Vamos a contar mentiras" Youtube
* Ines Bengoa "Diez perritos" Bideoa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q113578662

 |

* Wd Datuak: Q113578662
**Blåhaj** (suedierazko ahoskera ['blo:'haj], euskaraz literalki *marrazo urdina*) IKEA enpresa suediarrak sortutako peluxea da. Interneteko fenomeno bihurtu zen 2014an, eta 2020an ospea lortu zuen trans komunitatearen ikur gisa.

Parametroak
-----------

Poliester birziklatuz betetako peluxea da. Marrazo urdin baten itxura dauka. 100 eta 55 zentimetroko aldaerak ditu. 40 °C-tan garbi daiteke makinaz.

Ekoizpena eta banaketa
----------------------

2014an jarri egin zuen martxan IKEA kateak. Horren antzeko bertsio bat 2010ean banatu zen Klappar Haj izenarekin, baina orduan Blåhaj izena jarri zioten.

2022 hasieran, Erresuma Batuko IKEAk Twitter bidez iragarri zuen Blåhaj-en ekoizpena amaituko zuela 2022ko apirilean. Beste iturri batzuek gero baieztatu zuten produktua kendu egin zutela edo agortuta zegoela Txina, Taiwan eta Singapurreko dendetan. Horrek erreakzio negatiboa eragin zuen sare sozialetan, eta beste eskualdeetako hainbat kontu ofizialek produktua saltzen jarraituko zuela ziurtatu zuten.

Ikur kulturala
--------------

2014an, peluxeak ospea lortu zuen Tumblr sare sozialean. Eguneroko bizitzako jarduerak burutzen zituen pelutxearen argazkiak partekatzen ziren maiz. Joera honek indar berria hartu zuen 2019an.

Blåhaj eta trans komunitatearen arteko lehen loturak 2020an agertu ziren Reddit webguneko erabiltzaile batek «Blåhaj aliatua da» izenburuko argitalpena sortu ostean. 2021ean, Suitzako gobernuak sexu berekoen arteko ezkontzarako erreferendumaren harira, IKEAk horren aldeko publizitate-kanpaina bat jarri zuen martxan, eta pelutxearen irudiak erakusten ziren «denontzako ezkontza» leloarekin.

2022an, Kanadako IKEAk trans banderaren koloreko Blåhaj peluxeak oparitu zizkien Halifaxeko Sexu Osasunerako Zentroko bezeroei.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Japonieraz)** «【ウワサのお客さま】イケアBEST3ランキング！買ってよかったIKEA商品＆春の新商品まとめ2023年2月17日» *News123*.
2. ↑    «BLÅHAJ Peluxeak» *IKEA*.
3. ↑   **(Ingelesez)** Samson, Anna.  (2022). «A toy shark from IKEA has blown up on TikTok as creators say it provides them with a unique kind of comfort and community» *Insider*.
4. 1 2   **(Ingelesez)** Glassman, Julia.  (2023). «IKEA Canada Made an Actual Blåhaj Shark in Trans Colors» *The Mary Sue*.
5. ↑   **(Ingelesez)** Troher, Matt.  (2022). «Student’s blåhaj distribution makes a splash» *The Daily Illini*.
6. ↑   **(Ingelesez)** Teh, Cheryl.  (2021). «Ikea is discontinuing an $18 blue shark stuffed animal, and it sent Chinese social media into a total meltdown» *Insider*.
7. 1 2   **(Ingelesez)** Gibbs, Alice.  (2022). «How the IKEA Shark Became a Trans Icon» *Newsweek*.
8. ↑   **(Ingelesez)** Wong, Kayla.  (2019). «People are rearranging IKEA Shark plushies to make them do human things» *Mothership*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107133815
* Commonscat Multimedia: Blåhaj

---

 |

* Wd Datuak: Q107133815
* Commonscat Multimedia: Blåhaj
*Conocybe pilosella*

Sinonimoak: *Agaricus pilosellus*, *Galera pilosella*, *Conocybe piloselloides*

Ez da jangarria, oso haragi gutxi du.

Deskribapena
------------

**Kapela:** Txikia, 1 eta 3 cm inguruko diametrokoa, konikoa, haragi gutxikoa, uhindun ertza, iluna, zeharrargia. Kapelaren azala leuna, higrofanoa, krema kolorekoa, erdia ilunagoa eta marroixka kolorekoa.

**Orriak:** Zabalak, ilundu egiten diren marroi argi kolorekoak.

**Hanka:** 2 eta 5 cm bitarteko garaierakoa, mehea, hauskorra, zilindrikoa, barnehutsa, zurruna, iletsua, luzetara ildaskatua, zurixka, horixka-marroi kolorerako joerarekin.

**Haragia:** Mehea eta krema kolorekoa, usain eta zapore leunekoa. Espora-jalkina, marroi-gorrixka edo okre antzeko kolorekoa.

**Etimologia:** *Conocybe* terminoa grekotik dator, konoa, esan nahi duen "cono" hitzetik eta burua, esan nahi duen , "cybe" hitzetik.

Jangarritasuna
--------------

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Beste *Conocybe* batzuen antzekoa da.

Sasoia eta lekua
----------------

Udazkenean. Goroldiotan, eremu belartsuetan, saprofitoa, usteltzen ari diren egurretan edo erretako hondarretan.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 260 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Ubillos Javier.  (2020). *Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas.*  Asociacion cultural "Baxauri" Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia.
**Barne Indarra** George Lucasek sortutako Star Warsen unibertsoan, Sith eta Jediei euren boterea ematen dien elementu metafisikoa da. Existitzen diren gauza guztiek sortutako energia eremu metafisiko bat da, alde guztietan dagoena ("gauza bakoitza" musika partitura interpretatzen duen musikari bakoitzaren parekoa da). Eremu horrek unibertso osoa eta bertan dagoen guztia hartzen du. Unibertsoko indarra da, eta galaxia elkartuta mantentzen duena.

Jedi eta Sithek euren gorputz eta adimenarekin erabil eta kontrola dezakete barne indarra, hala, telekinesia, iragarmena, kontrol mentala, erreflexuak eta abiadura handitzea bezalako trebeziak eta beste ahalmen psikologiko eta fisiko batzuk lortuz. George Lucas Japoniako sintoismoa eta zeltena bezalako erlijioetan oinarritu zen. Jedi zaldunak barne indarra menperatzen duten jakintsuak dira, eta zelten eta budisten tradizioetako heroiak gogorarazten dituzten elkartearen zerbitzurako eta izpirituzko bokazioa duten gerlariak dira.

### Aldeak

#### Alde argia

Indarraren alde argiaren kontzeptua jakindurian, armonian eta justizian oinarritzen da. Barne indarraren alde argia ez da gudarako erabiltzen, besteei laguntzeko baizik. Indarrean benetan sinisten zutenak hil eta gero arima libre batean bihurtzeko joera zuten, esaterako: Yoda, Luke Skywalker, Mace Windu, Obi-Wan Kenobi...

#### Alde iluna

Indarraren alde iluneko osagaiak maltzurkeria, gorrotoa, amorrua eta mendekua dira. Hauek enfokatuta daude batez ere, kontrol absolutuan eta desagerpenean. Alde iluna azkarrago era errazago ikasten zen sarritan, baina alde ilunaren maisuei hiltzean gorputza osorik erretzen zitzaien. Adibidez: Darth Sidious, Darth Maul, Darth Vader ziren galaxia osoko zitalenak.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1093766

 |

* Wd Datuak: Q1093766
**Valinor**, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den toki bat da, bereziki Silmarillion izenburuko bere liburuan. Valarrek, Melkorren suntsipenaren ondoren, Amanen sortu zuten. Amanera, Erdialdeko Lurraldetik itsasontzian hel daiteke, baina, Eguzkiaren Bigarren Aroan gertatutako Numenorreko Ar-Pharazôn erregearen matxinadaren ondoren, Valinor eta Amaneko lurraldeak, Lurreko zirkuluetatik bananduak geratu ziren, eta, ordutik, bertara soilik Elfoak bakarrik hel zitezkeen. Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaieran, Elrond eta Boterearen Eraztunak eraman zituzten beste batzuk, Frodo Zorrozabal, Bilbo Zorrozabal, Galadriel elfoa eta Gandalf Istaria, Erdialdeko Lurraldetik abiatu ziren Tol Eressëan bizitzeko, Valinorretik oso gertu, geratzen zitzaien bizitza guztian.

Geografia eta bertan bizi zirenak
---------------------------------

Valinor, Valar edo Ainurrak bizi diren tokia da (singularrean Vala), aingeruzko izakiak eta Iluvatar edo Eruren lehen semeak, denboraren hasieran, Ainulindalën kontatzen den bezala. Bertan bizi ziren Valarrak, Ulmo eta Melkor izan ezik, eta, euren laguntzaile nagusi ziren maiarrekin batera. Lurraren mendebaldeko muturrean zegoen, lur haiek banatzen zituen Belegaer edo Itsaso Handiaren beste aldean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q368572

 |

* Wd Datuak: Q368572
**Döbling hilerria** (**Döblinger Friedhof**) Austriako Vienako 19. barrutiko Döbling barrutiko hilerria da.

Kokapena
--------

Hilerria Döbling hegoaldean dago Währing-eko mugan, Oberdöbling-eko Katastralgemeinden, Hartäckerstraße-n. Hilerriaren mugak Peter-Jordan-Straße-k zehazten ditu hegoaldean, mendebaldean Borkowskigasse-k eta iparraldean Hartäckergasse-k. Horrela, 49.981 m 2- ko azalera du eta 6853 lursailentzako lekua eskaintzen du.

Historia
--------

### Döbling-eko hilerririk zaharrena

Tradizionalki, Unterdöblingen hildakoak Heiligenstadt hilerrian lurperatzen zituzten, eta Oberdöblingenak, berriz, Döbling parrokiaren inguruan. Azken hori 1781ean zabaldu zen; 1783ra arte haren erabileraren agiri daude. 1826an eliza eraitsi eta berreraiki zenean, hilerria ustez utzita geratu zen.

Hilerri berri bat sortu zen hilerria ordezkatzeko Döbling parrokia independente izatera igotzean. Hilerri berri hori Oberdöblingen hildakoak ez ezik, parrokia berrian sartuta zeuden Unterdöblingekoak ere hartzeko diseinatu zen. Hilerria Unterdöbling-en ertzean sortu zen, Grinzing-eko errepidean (gaur egun Billrothstraße izenez ezagutzen dena), baina 1885ean itxi egin behar izan zuten edukiera hurbildu zelako. Eremua Strauss-Lanner-Park bihurtu zen 1928an.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Döblinger Friedhof

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1270909
* Commonscat Multimedia: Döblinger Friedhof

---

 |

* Wd Datuak: Q1270909
* Commonscat Multimedia: Döblinger Friedhof
**Antonia Teodora Dell’Atte Felle** (Ostuni, Brindisi, 1960ko otsailaren 9a) italiar modelo ohia eta aurkezlea da.

Biografia
---------

Antonia Dell’Atte Giorgio Armaniren modelo eta musa ohia da. Estilista italiar famatuarekin lan egin zuen hiru kanpaina jarraietan: 1984/1985, 1985/1986, 1986/1987. 1987an Alessandro Lecquio ezagutu zuenean, utzi zuen bere modelo lana. 1987tik 1991ra bitartean ezkonduta egon zen, eta Clemente Lorenzo Lecquio di Assaba izeneko semea izan zuen, 1988ko apirilaren 2an Turinen jaioa.

1990etik, Fiaten exekutiboa zen Alessandro Lecquio traladatu zutenetik, Dell’Atte Espainian bizi da.

1993an Franco Battiatoren Paixen *Caffè* abestiaren bideoan parte hartu zuen.

1998-1999 denboraldian, TVEren*¿Qué apostamos?*saioa aurkeztu zuen Ramon Garcíarekin batera, aurretik Ana Obregonekin aurkeztua.

2000. urtean, Dell’Atte berriro izan zen Armaniren irudia, Guggenheim museoetako estilistaren omenez antolatutako erakusketarako. Urte horretan argitaratu zuen bere lehen diskoa, *He comprado un hombre en el mercado* izenekoa.

2006an, Supermodelo programaren bertsio espainiarreko epaimahaikide izan zen.

2014ko uztailean, Dell´Atte hedabideetan agertu zen lehen aldiz, denbora luzez agertu gabe egon ondoren. *Pasarela de Asfalto, Luxury Edition* aldizkarirako elkarrizketa bat eman zuen, eta azala Víctor Cucart lagunarekin batera. Lortu zuen arrakasta handiaren aurrean, aldizkariak errotatibak martxan jarri behar izan zituen berriz, arrakasta bera lortu zuen bigarren edizioa zabaltzeko.

2018an, telebistara itzuli zen Cuatro katera *Ven a cenar conmigo: Gourmet edition* saioaren bidez, anfitrioi gisa aritzeko eta, aldi berean, Alba Carrillo, Fortu eta Óscar Martínezen mahaikide izateko. 2018an, *MasterChef Celebrity* telebista-saio ospetsuan ere parte hartu zuen, eta finalera iritsi eta hirugarren postuan geratu zen.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3619001
* Commonscat Multimedia: Antonia Dell’Atte

---

 |

* Wd Datuak: Q3619001
* Commonscat Multimedia: Antonia Dell’Atte

[[Kategoria:1960} jaiotzak]]
Categoría:Mujeres
Categoría:Nacidos en 1960
Categoría:Personas vivas



1. ↑    *Antonia Dell’Atte compra un palacete-monasterio en su pueblo natal.* .
Cetinjeko Gobernu Etxea 1916ko otsailean Austria-Hungariako okupazioan
Cetinjeko Gobernu Etxea gaur egun Montenegroko Museo Nazionala da
**Cetinjeko Gobernu Etxea** (serbieraz/montenegroeraz: *Владин дом на Цетињу*; *Vladi nom a Cetinju*) Cesare Augusto Corradini arkitekto italiarrak eraiki zuen Batzar Nazionalaren gobernu etxea. Lehen fundazioa 1909ko ekainaren 7an jarri zuten eta 1910eko abuztuaren 15ean inauguratu zuten ofizialki, 13 egun Montenegroko Erresuma izendatu zutenean.

Zertarako diseinatu zen?
------------------------

Gobernu etxea bereziki diseinatu zen "Cetinjeko printze, gobernuarentzat eta beste agintarientzat".

Deskribapena
------------

Gobernu Etxea, eraiki zen garaian, Montenegroko eraikinik handiena eta hormigoi armatuz egindako lehen eraikina zen. Atzerriko maisuek estilo neobarrokoan egin zuten. Fatxadaren aurrealdean erloju handi bat dago, eta ondoan gizon baten (Eguna) eta emakume baten (Gaua) irudiak, Florentziako Medici familiaren Michelangeloren hilobiaren eredua hartuta. Erlojuaren azpian Flora eta Minerva jainkosen irudiak daude.

1915eko abenduan, Montenegroko Erresumako Parlamentuaren azken saioa egin zen Gobernu Etxearen eraikinean. 1918az geroztik, **Askatasunaren Etxea** bezala ezagutzen zen.
Agnès Busquets Txikikarien Atala - La mañana de Catalunya Ràdio, 2016
Agnès Busquets1. urtea, 2018
**Agnès Busquets i Tarrasa** (Tarragona, Katalunia, 1976ko azaroaren 3a) kataluniar aktore eta idazlea da.

Biografia
---------

### Ikasketak

Arte dramatikoa ikasi zuen Terrassako Antzerki Institutuan, 1998an lizentziatu baitzen. *Trueno Villegas Beharrezko Antzerki Taldean* hasi zen, eta gero Cía.*Menudos* konpainian Pau Miróren zuzendaritzapean. Harrezkero, Ramón Simó, Joan Anguera edo Sílvia Sanfeliuk eta Elena Espejok zuzendutako antzerki ekoizpen batzuetan parte hartu du.

### Bizitza pertsonala

2009tik Roger de Gracia kataluniar aktorearekin ezkonduta dago, eta seme bat dute.

Ibilbidea
---------

Televisión de Catalunyara joan zen, *El Club Súper3* aurkeztuz. Gero, ingelesezko *Play* lehiaketa aurkeztu zuen. Ondoren, d'El Terrat-en hainbat produkziotan parte hartu zuen (*Malalts de tele, La Cosa Nostra o Set de notícies*). Aurrerago, Minoría Máxima produkzio-etxearen zenbait proiektutan parte hartu zuen; horien artean, *Polonia* eta *Crackòvia* programak nabarmentzen dira, biak TV3k emanak. Irratian, *La tribu de Catalunya Ràdio* saioan parte hartu zuen, Tatiana Sisquellaren garaian. Bestalde, RAC1en *No ho sé/* *Ez dakit* programan parte hartu du.

Argitalpenak
------------

* *Mare en pràctiques/ Ama praktiketan (Zutabea, 2012)*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Álvarez, Inés.  (2014-07-28). «Agnès Busquets: «Como Ília, de '39+1', quiero ir de 'superwoman', y eso es imposible»»  *El Periódico*.
2. 1 2    *Agnes Busquets Tarrasa.*  Edicions 62.
3. ↑    *Casament de l'actriu tarragonina Agnès Busquets i el periodista Roger de Gràcia.*  Tottarragona.cat.
4. ↑   «Agnès Busquets»  *Ara.cat*.
5. ↑    *No ho sé, amb Agnès Marquès.*  RAC1.cat.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21931713
* Commonscat Multimedia: Agnès Busquets

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 304700710
* ISNI: 0000 0001 2955 0952
* CANTIC: a11573235

 |

* Wd Datuak: Q21931713
* Commonscat Multimedia: Agnès Busquets
Beit Hanoun herria.
**Deir al-Balahko Gobernazioa** (arabieraz: محافظة دير البلح‎ *Muḥāfaẓat Dayr al Balaḥ*)Palestinako Estatuko hamasei gobernazioetako bat da (arabieraz *Muhafazah*). Gazako Zerrendaren erdialdean dago, eta mugakide ditu Israel ekialdean, Gazako Gobernazioa iparraldean, Khan Yunisko Gobernazioa hegoaldean eta Mediterraneo itsasoa mendebaldean. Gazako Zerrendako gainerako lurraldeek bezala, haren administrazioak ez du aire-eremurik, ezta itsas eremurik ere, Israelgo agintariek kontrolatzen baitituzte. Hiriburua Deir al-Balah da.

Ezaugarriak
-----------

56 km² ditu. Estatistiken Palestinako Bulego Nagusiaren arabera, barrutiko biztanleria 2006an 208.716 biztanlekoa zen (palestinarren % 7,2). Bost eserleku ditu Palestinar Kontseilu Legegilean, eta 2006an Hamaseko kideek irabazi zituzten denak.

### Hiriak

* Deir al-Balah

### Udalerriak

* az-Zawayda

### Herri batzordeak

* al-Musaddar
* Wadi as-Salqa

### Errefuxiatuen kanpamentuak

* Bureij
* Deir al-Balah camp
* Maghazi
* Nuseirat

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Palestina Estatuko lurralde-antolaketa

Kanpo estekak
-------------
**La Chunga**, jaiotzaz **Micaela Flores Amaya**, (Marseilla, 1938) ijitoa, dantzaria, aktorea eta naif-margolari espainiarra da.

Biografia
---------

Gurasoak Andaluziako emigrante ijitoak ziren Frantzian. Marseillan jaio zen, eta urtebete inguru zuenean, familia Bartzelonara itzuli zen. "Ca la Rosita"n hasi zen dantzatzen, El Paraleloko upeltegian. Garai hartako ijitoek oso ezaguna zuten lokal hori, eta hantxe egiten ziren festak eta dantzaldiak. Gero Bartzelonako hainbat tabernatan jarraitu zuen. Han aurkitu zuen Paco Rebések, kaleko emanaldi inprobisatuetako batean. Aitabitxia eta babeslea bihurtu zen, eta izen handiko dantzaria izan zen, eta Kondal Hiriko uneko irakasle onenaren babespean eramangzuen. Rebések bazekien Kataluniako norgehiagokaren dantza hori —zapata kenduta dantza egitea ematen zion ospea— ez zela nahikoa programa bat ixteko.

Ibilbidea
---------

Blas de Otero, Rafael Alberti, José Manuel Caballero Bonald edo León Felipe bezalako idazleen eta Pablo Picasso, Salvador Dalí edo Francisco Rebés bezalako margolarien arte-musa izan zen, intelektualen irudi erakargarritzat hartu zutena. Berak bultzatu zuen pintatzera, eta Paris edo Madril bezalako hirietan azaldu zituen naïf estiloko lanak.

Pastora Imperiok 1956an kontratatu zuen dantzari gisa, eta, Ava Gardner-i esker, Hollywoodeko bi filmetan hartu zuen parte. Sullivan enpresaburuak Las Vegasen aurkeztu zuen, Estatu Batuetako hainbat telebista-programatan parte hartu zuen eta New Yorken eta Mexikon abestu zuen. Ordutik mundu osoko bira askotan parte hartu zuen eta hainbat filmetan parte hartu zuen, hala nola *La cogida y la muerte* filmean. José Luis Gonzalvo zinema-zuzendariarekin ezkondu zen, parte hartu zuen filmetako bateko zuzendariarekin, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Curro, Luis eta Pilar.

Carmen Amaya (La capitaina) eta Dolores Amaya, (La Pescaílla) neskatila dantzarien lehengusina da.

Filmografia partziala
---------------------

* *De espaldas a la puerta* (1959), José María Forquérena.
* *El último verano* (1961), Juan Boschena.
* *Ley de raza* (1969), José Luis Gonzalvorena.
* *Nosferatu a Venezia* (*Nosferatu, príncipe de las tinieblas*, 1988), Augusto Caminitorena.

Sariak
------

* Madrilgo Círculo de Bellas Artes-eko Urrezko Domina.
* Sevillako Prentsa Elkartearen Urrezko Domina.
* Alacanteko Delfín txapelketa.
* Alacanteko Udalaren saria.
* Cidale de los Almendros saria.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  El Arte de Vivir el Flamenco
2. ↑   Internet, Unidad Editorial. «La Chunga: 'Este cáncer no va conmigo. Intento no pensar en él y la pintura me ayuda' | Alicante | elmundo.es» *www.elmundo.es*.
3. ↑  Gypsies and Flamenco: The Emergence of the Art of Flamenco in Andalusia. Escrito por Bernard Leblon

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3207366
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 86991277
* ISNI: 0000 0000 6027 9868
* BNE: XX1223737
* BNF: 14844634v (data)

 |

* Wd Datuak: Q3207366