1639an, Thomas Fuller-en *Gerra Santuaren historia-k* "Palestinako leku-izenen aniztasuneko taula" sartu zuen, leku bibliko garrantzitsuen izen historikoak konparatuz.
**Palestinako** leku-izen asko arabierara egindako moldaketak dira, garai biblikoetan hebreeraz edo Kanaan-eko hizkuntzaz zeuden aspaldiko izenen arabierara egindako moldaketak dira, edo geroago aramera hizkuntzazko moldaketak. Izen horietako gehienak milaka urtez erabili izan dira, baina gutxi batzuek bakarrik ulertzen zuten esanahia. Ondoz ondoko inperioek eskualdea gobernatzeko sortutako kultura-trukea nabarmena da leku-izenetan. Iraganean erabilitako izen desberdin batzuk erabil daitezke toki bat izendatzeko, horietako bakoitza aldi historiko bati dagokiola. Adibidez, Beit Shean hiria, gaur egun Israelen dagoena, *Beth-shean* izenez ezagutu zuten garai israeldarrean, Scythopolis izeneko eremu helenistiko eta erromatarraren azpian, eta *Beisan* gisa eremu arabiar eta islamiarraren pean egon zen garaian.

Toponimiaren garrantzia, edo izen geografikoa, Palestinako Esplorazio Funtsak (FPE) aitortu zuen lehen aldiz. Britainiar erakunde horrek mapa geografikoak egiteko espedizioak antolatu zituen XIX. mendearen amaieran. Handik gutxira, nahitaezko agintari britainiarrek tokiko fellahin-en toponimia-informazioa biltzea proposatu zuten, leku arkeologikoak identifikatzen lagun zezaketen leku-izen zaharrak ezagutzen zituela erakutsi baitzuen.

Israelgo Estatua ezarri zenetik, hainbat leku-izen hautsi dira, eta izen biblikoetara itzuli dira. Kasu batzuetan, izen arabiarra besterik ez zuten guneek, nahiz eta aurretik antzinako hebraerazko izenik ez izan, hebreaerazko izen berri bat eman diote. Eskualdeko lekuen izenek eztabaida ugari izan dituzte, batez ere arabiarren eta israeldarren arteko gatazkaren testuinguruan. Horien garrantzia gatazkan parte hartzen duten alderdiek aldarrikapen historikoak legitimatzeko duten ahalmenean oinarritzen da; errebindikazio horiek guztiek lehentasuna aldarrikatzen dute kronologian,eta horretan arkeologia, kartografia eta izenak erabiltzen dituzte froga gisa.

Hizkuntza-erroak
----------------

### Ur-iturriak

Nekazaritza-ezaugarriak oso ohikoak dira Palestinako leku-izenen sustraietan. Adibidez, leku-izen batzuek sustrai semita dute "iturri-ako" edo "zisterna-rako", hala nola Beersheba edo Bir, "Saba" ("be'er" eta "bir" "ona" esan nahi du hebreeraz eta arabieraz, hurrenez hurren) eta En Gedi edo Ayn jeddi ("en" eta "'ayn" hebreeraz eta arabieraz, hurrenez hurren).

Hebreerazko Biblian erabiltzen diren hebrear terminoak geroago arte erabili ziren. Adibide batzuek hebreaerazko *Nahar* (hebreeraz: נהר‎, literalki "ibai") - aldaketarik gabe azaltzen da, hala nola Nahr; *Nahal* (hebreeraz: נחל‎) bizirik irauten du. Uhar handietatik hurbil dauden herrietan, hala nola Nahalin; *Bitzah* (hebreeraz: בצה‎ 'marsh') *Bussak* gisa agertzen da, Geb (hebreeraz: גב‎), Jub gisa agertzen da, eta *Bor* (hebreeraz: בור‎, "putzu"), *bur* gisa agertzen dena, edo *Burin*.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Conder, C. R..  (1881). «Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists» *Committee of the Palestine Exploration Fund*: iv-v..
2. ↑  Rainey, 1978, p.230: "What surprised western scholars and explorers the most was the amazing degree to which biblical names were still preserved in the Arabic toponymy of Palestine"
3. ↑  Rainey, 1978, p.231: "In the majority of cases, a Greek or Latin name assigned by Hellenistic or Roman authorities enjoyed an existence only in official and literary circles while the Semitic- speaking populace continued to use the Hebrew or Aramaic original. The latter comes back into public use with the Arab conquest. The Arabic names Ludd, Beisan, and Saffurieh, representing original Lod, Bet Se’an and Sippori, leave no hint concerning their imposing Greco-Roman names, viz. Diospolis, Scythopolis, and Diocaesarea, respectively"
4. ↑  Mila Neishtadt. 'The Lexical Substrate of Aramaic in Palestinian Arabic,' in Aaron Butts (ed.) *Semitic Languages in Contact,* BRILL 2015 pp.281-282:'As in other cases of language shift, the supplanting language (Arabic) was not left untouched by the supplanted language (Aramaic) and the existence of an Aramaic substrate in Syro-Palestinian colloquial Arabic has been widely accepted. The influence of the Aramaic substrate is especially evidence in many Palestinian place names, and in the vocabularies of traditional life and industrials: agriculture, flora, fauna, food, tools, utensils etc.'
5. 1 2 3  Miller and Hayes, 1986, p. 29.
6. ↑  Benvenisti and Kaufman-Lacusta, 2000, p. 16.
7. ↑  Swedenburg, 2003, p. 50.
8. ↑  Kramer and Harman, 2008, pp. 1–2
9. ↑  Rast, 1992, p. 25.
10. ↑   Conder, Claude R..  (1876). «Notes on the Language of the Native Peasantry in Palestine» *Palestine Exploration Quarterly* 8 (3): 132–140.  doi:10.1179/peq.1876.8.3.132. ISSN 0031-0328..

Iturriak
--------

*

Bibliografia
------------