**Asentsioa** edo **asentsio-belarra** (*Artemisia absinthium*) Asteraceae familiako landare belarkara da, sendabelar gisa erabilia. Antzinatetik da ezaguna bere propietateengatik. Antzinako egiptoarrek erabili zuten, eta baita antzinako grekoek ere.

Izena
-----

Asentsio-belarrak duen *absinthium* abizena grekoko *apsinthion* hitzetik dator. Horrek desatsegina, gozagaitza, kaltegarria, galgarria, mina adierazten du, mikatzegia, gezamina, alegia. Hitz greko horretatik dator, asentsio bezala, ia galdua dugun euskarazko "axinse" izena.

Deskribapena
------------

Landare belarkara iraunkorra da, kamefitoa, 30-80 cm garai. Zurtoin zuzenak, berde zilarkarak. Hostoak kiribilean antolatzen dira zurtoinean; berde grisaxkak dira gainaldetik, eta zuriak azpialdetik. Ile zuri zetakaraz estalita daude, eta olioa ekoizten duten guruinak dituzte. Oinaldeko hostoak 25 cm-rainoko luzera izan dezakete; pinatuak dira, bi edo hiru aldiz pinatuak, eta peziolo luzeak dituzte. Goialdeko hostoak bakunak izan daitezke, eta peziolorik gabekoak.

Asentsio-belarra
Loreak hori argiak dira, tubularrak, kapitulutan bilduak eta panikulatan antolatuak. Loreak uda hasieratik udazken hasierara bitartean ateratzen dira. Polinizazioa anemofiloa da, hau da, haizearen bitartez egiten da. Fruitua akenio txiki bat da, hau da, perikarpoa haziari soldatu gabe daukan fruitu azalmehe eta lehorra. Haziak grabitatearen bidez sakabanatzen dira.

Banaketa
--------

Europako, Asiako eta Iparraldeko Afrikako eskualde epeletakoa da, jatorriz.

Bizilekua
---------

Erraz hazten da lurzoru txiro eta hareatsuetan, eta toki lehor eta eguzkitsuetan. Lurzoru nitrogenotan aberatsak ditu gustuko.

Osagaiak
--------

Landareak esentzia berdexka edo urdinxka bat du, oso mikatza. Osagai nagusia tujona da, alkoholetan disolbagarria. Beste osagai bat absintina izeneko substantzia horixka da.

Erabilerak
----------

Arrunt antzekoa den zizare-belarra bezala, asentsioa oso mikatza da. Sendabelar gisa erabiltzen da, digestioari laguntzeko eta urdaileko minaren kontra. Egiptoar papiro batean aipatzen dira belarraren bertuteak, eta Hipokrates eta Galenok ere goraipatu zituzten osasunari dakarzkion onurak.

Belar honekin egiten da absenta edari mitikoa. XIX. mende amaierako eta XX. mende hasierako Parisen, nor bazela adierazi nahi zuenak edari bizi hori hartu behar zuen, bere alkohol puskarekin, % 60tik gora izan ohi zuen. Alkoholaz gain tujona ere zuenez, osasungarri eta pozoi arteko muga azken horren aldera pasarazi zuten gaia, negozioa galtzen ari ziren ardo ekoizleek sustatutako propaganda txarrari esker. 1915etik aurrera debekatua egon zen, 1998an berriz onartu zen arte. Hala ere, absenta galarazia egonagatik asentsio-belarra bermutean hartu da, barra-barra, haren osagaietako bat baita.

Sinonimia
---------

* *Absinthium officinale* Brot. 1804 nom. illeg.
* *Absinthium vulgare* Lam. 1779
* *Artemisia pendula* Salisb. 1796 nom. illeg.
* *Artemisia rhaetica* Brügger 1886

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Asentsio belar.*  *Euskaltzaindiaren Hiztegia*, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-2-4).
2. 1 2 3   Errekondo, Jakoba. *Axinse.*  *Argia* aldizkaria, 2012ko apirilak 29, CC BY-SA 3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-2-4).
3. ↑   Irazustabarrena Uranga, Nagore. *Non dago maitagarri berdea?.*  *Argia* aldizkaria, 2007ko apirilak 8, CC BY-SA 3.0, aldizkaria.elhuyar.eus (Noiz kontsultatua: 2021-2-4).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** *Artemisia absinthium*, *Flora of Pakistan*, efloras.org
* **(Ingelesez)** *Wormwood*, erowid.org


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25686
* Commonscat Multimedia: Artemisia absinthium
* Wikispecies Espezieak: Artemisia absinthium

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4189692-0
* LCCN: sh2009000322
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 380
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* African Plant DB: 135937
* BioLib: 41308
* Dyntaxa: 219958
* EOL: 469712
* Fl. China: 200023158
* GBIF: 3121319
* GRIN:
* IPNI: 300106-2
* ITIS: 35445
* NCBI: 72332
* PlantList: gcc-95372
* W3TROPICOS: 2701751
* USDA Plants: ARAB3
* VASCAN: 2878
* WoRMS: 1100909
* uBio: 461708
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D031171
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: 51PW3BIW1K

 |

* Wd Datuak: Q25686
* Commonscat Multimedia: Artemisia absinthium
* Wikispecies Espezieak: Artemisia absinthium