**Epstein-Barr birusa** herpesbirus bat da (*Herpesviridae* familiakoa), hainbat gaitz infekzioso sortzen dituena eta onkobirusa ere badena.

1964an aurkitu zuten Michael A. Epsteinek eta Yvonne Barrek, biopsia baten laginean

Egitura
-------

Epstein-Barr birusa handia da, eta harizpi bikoitzeko DNA da bere azido nukleikoa. Kapside proteikoak eta geruza lipidiko batek DNA hori inguratzen dute. 85 genek osatzen dute bere material genetikoa 

Birusak goputzeko bi zelula mota infektatzen ditu batik bat: B linfozitoak eta ahoko zelula epitelialak.

Patogenia
---------

Birus honen gaixotasun espektroa zabala da: mononukleosi infekziosoa sortzeaz gain (honegatik da ezaguna batez ere), beste gaiz larriagoen atzean ere badago: Burkitten linfoma, kartzinoma nasofaringeoa, Hodgkinen linfoma, leukoplasia iletsua.... Bere infekzioak gaixotasun autoimmune batzuk ere piztu litzakeela proposatu da  2022an *Science* aldizkarian argitaratu zuten ikerketa baten arabera esklerosi anizkoitzarekin lotura duela, eta horren kausa izan daitekeela, frogatu zuten.

Epstein-Barr birusaren infekzioa oso ohikoa da mundu osoan, batez ere haurtzaroan. Infekzio horrek ez du patologia larririk sortzen, gehienetan asintomatikoa baita. AEBetan, esaterako, ume gehienek (%60ak) birusaren aurkako antigorputzak dituzte, infektatuta izan direlaren zantzurik argiena. Gazteengan eta helduengan, aldiz, infekzioen erdiak mononukleosi infekziosoa eragiten dute. Birusak B linfozitoak kaltetzen ditu, haien material genetikoan aldaketa sakonak eragiten dituelako eta linfozito horien ez-ohiko ugalketa bultzatzen duelako.

Epstein-Barrena gizakiengan aurkitutako lehenengo birus onkogenikoa izan zen, hots, minbizia sor dezakeen birusa. Linfoma batzuk birus honen ondorio zuzena dira. Kontrolik gabeko B linfozitoen ugalketak -zelula ostalariaren DNA aldatu ondoren- sarritan linfoma mota batzuen agerpena dakar, immunitate-sistemaren T linfozito ezabatzaileek B linfozitoen aparteko hazkunde hori inhibitzeko gai ez direnean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   McGrath, Paula (6 April 2014) Cancer virus discovery helped by delayed flight
2. ↑   Amon, Wolfgang; Farrell (November 2004). "Reactivation of Epstein–Barr virus from latency". Reviews in Medical Virology 15 (3): 149–56.
3. ↑   Toussirot E, Roudier J (October 2008). "Epstein–Barr virus in autoimmune diseases". Best Practice & Research. Clinical Rheumatology. 22 (5): 883–96 PMID 19028369
4. ↑   Iraola, Arantxa.  (2022-01-14). «Epstein-Barr birusa esklerosi anizkoitzarekin lotu du ikerketa batek» *Berria* CC BY-SA 4.0 lizentziapean.
5. ↑   Ingraham, J.L. Ingraham, C. *Introducción a la Microbiologia* Vol. 2, Ed. Reverté, (1998), 682-683 orr. IBSN: 84-291-1871-3

Ikus, gainera
-------------

* Mononukleosi infekziosoa
* Mikrobioak eta minbizia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6900
* Commonscat Multimedia: Epstein-Barr virus
* Wikispecies Espezieak: Human gammaherpesvirus 4

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Datu taxonomikoak**
* NCBI: 10376
* **Medikuntzako identifikadoreak**
* MeSH: D004854
* **Kimikako identifikadoreak**
* UNII: 2A26YW7PNX

 |

* Wd Datuak: Q6900
* Commonscat Multimedia: Epstein-Barr virus
* Wikispecies Espezieak: Human gammaherpesvirus 4