recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Erromaren ikuspegia, Akademiatik ikusia: Gertuen ikusten den kupula, San Francesco di Saleseko elizarena da, atzean, ezkerrean, Sant'Angelo Gaztelua ikus daiteke, honen atzean, *Palazzo di Giustizia*ko eraikin zuria, eskuinaldera, Tiber ibaiaren beste aldean, Agriparen Panteoiaren eta Santa Maria Sopra Minerva elizaren kupulak ikus daitezke, Argentina kalearen gainean.
**Espainiako Errege Akademia** Erroman, Espainiako Atzerri Arloetako Ministerioaren Harreman Kultural eta Zientifikoen Zuzendaritzaren ardurapean dagoen instituzio bat da, egoitza bezala, San Pietro in Montorioko antzinako monasterioko klaustroak dituena, Errege Katolikoek eraikitzea agindua 1481 eta 1500 bitartean Janikulo muinoan (italieraz Gianicolo). Trastevere auzo ospetsuan dago. Inongo zalantzarik gabe, monasterioaren multzoko eraikinik ezagunena, Bramantek eginiko San Pietro in Montorioko Tenplutxoa da.

San Pietro in Montorioko Tenplutxoa, Bramantek 1502 inguruan egina.
1873an sortu zenetik, Madrilgo San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiarekin lotua egon da. Emilio Castelar politikari eta idazleak sortu zuen, eta San Pietro in Montorioko antzinako monasterioko egoitzan inauguratu zen 1881ean Alfontso XII.a Espainiakoaren erregealdian, zuzendaria, José Casado del Alisal zelarik, nor lehenengo zuzendaria izan zen Eduardo Rosales margolari ospetsuaren oinordeko izan zen karguan. Artista, historialari edo idazle ospetsuek ere zuzendu dute, horien artean, Vicente Palmaroli, Mariano Benlliure, Ramón María Valle-Inclán, Lozoyako Markesa eta Antonio Blanco Feijeiro

Gainera, bertako estudioetatik, espainiar kulturako arlo ezberdinetako pertsona azpimarragarri ugari pasa dira. Adibidez, Joaquin Sorolla, Antón García Abril, Pritzker Saria lortuta duen Rafael Moneo nafarra, Luis Moreno Mansilla, Juan Francisco Casas, Daniel Canogar, Sergio Belinchón, Germán Gómez González, Naia del Castillo, Juan Olivares, Guillermo Pérez Villalta, Juan Navarro Baldeweg, Mariano Benlliure, Ignacio Pinazo, Francisco Pradilla, Carmelo Pastor eta José Moreno Carbonero.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** *Academia de España en Roma*

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q531779
* Commonscat Multimedia: Real Academia de España en Roma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 316394322
* LCCN: nb2005011976
* CiNii: DA17825727
* SUDOC: 145679616

 |

* Wd Datuak: Q531779
* Commonscat Multimedia: Real Academia de España en Roma
*Ez nahasi portzelanarekin*.

*Artikulu hau Loza materialari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Loza (argipena)».*
Loza azoka Zamoran, 2008.
**Loza** edo **toska** tenperatura ertaineko pasta zuri karedun eta porotsua da. Bi mota generiko bereiz daitezke: loza monokromoa (normalean zuria) eta loza apaindua. Buztingintzatik abiatuta eta zeramika-prozeduren historian zehar, lozak hainbat teknika artistikori eta dekorazio-prozedurei eman die izena, ezagunena loza fina izanda.

Loza terrakota esmaltatuz edo bernizatuz eginiko ore fin, porotsu, xurgagarri eta opakoa da. Hainbat buztin ezberdinen nahasketaz sortua da, lurzoru silizeo erreak erabilita. Kolorea jatorrizko buztinaren araberakoa izango da eta hori, gorri, arre edo beltza izan daiteke. Gogortasun handia lortzen du. Iragazgaitza egiteko berniza ematen zaio gainetik, silize, minio, berunezko zuria eta galenaz osatua. Etxerako ontzi asko material honekin egiten dira.

Loza, zeramikazko material oro bezala, honako osagaietatik abiatuta egiten dute:

* buztin-lurra (alumina silikatoa), aglutinatzaile gisa erabiltzen dutena.
* silize kristalinoa (kuartzo-harea), pastari plastikotasun-maila egokia emango dion koipegabetzailea.
* elementu urgarriak, erreketan zehar 'beirazko zementua' sortzen laguntzen dutenak. Urgarri nagusia feldespatoa da.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Euskalterm: [Hiztegi Terminologikoa] [2003]
2. ↑  Elhuyar Hiztegia
3. ↑  Euskalterm: [Zeramika Hiztegia] [2016]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1377111
* Commonscat Multimedia: Earthenware

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4722923-8
* NDL: 00561645
* AAT: 300140803
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1377111
* Commonscat Multimedia: Earthenware
Álef 0, txikiena zenbaki transfinitu guztien artean (kardinalak).
Multzoen teorian, **alef** ({\displaystyle \aleph }, hebrear alfabetoko lehen letra) zenbaki transfinitu jakin batzuk izendatzeko erabiltzen den zeinua da, berez hasierako zenbaki ordinalak eta, beraz, zenbaki kardinalak baitira. Georg Cantor matematikariak sartu zituen lehenbizikoz.

Analisi matematikoan, maiz agertzen dira alef 0 eta alef 1, nahiz eta zenbaki transfinitu arbitrarioki handiagoak defini daitezkeen, bi horietatik haratago. Zenbaki arruntena bezalako multzo infinitu baten elementu kopurua adierazten du alef 0 kardinalak, eta, hain zuzen, zenbaki transfinitu txikiena da kardinal hori. Multzoen teoria inauguratu zuen Georg Cantorrek frogatu zuen elkarren artean kontaezinak ziren infinitu mota desberdinak bazirela, eta, beraz, multzo infinitu guztiak ez zirela ekipotenteak. Cantorrek frogatu zuen zenbaki errealen multzoak zenbaki osoenak baino "elementu gehiago" zituela (nahiz eta bi multzoetako bakar bat ere ez izan mugatua, biak "infinitate" mailan diferenteak zirela). Zuzen errealeko elementu-kopurua {\displaystyle {\mathfrak {c}}} edo {\displaystyle (\aleph \_{1})} moduan adierazi zen.

Zehatz-mehatz froga daiteke ezen, zenbaki ordinal guztiek osatutako klasea dela eta, isomorfismo (ordenakoa) bakarra dagoela klase horren eta kardinal transfinituen klasearen artean. Isomorfismo hori, {\displaystyle \aleph } denotatua, multzoen teorian erabiltzen da arbitrarioki handiak diren kardinal transfinituak eraikitzeko. Isomorfismo hori epimorfismo bat da (isomorfismo supraiektiboa), eta, beraz, matematikoki, kardinal transfinitu guztiak alef motako kardinal bat dira.

Ikus, gainera
-------------

* Infinitua
* Multzoen teoria
* Georg Kantaria
* Zenbaki transfinituak
* Jarraituaren hipotesia

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Weisstein, Eric W.. «Aleph» *mathworld.wolfram.com*.

### Bibliografia

* *Set Theory: The Third Millennium Edition, revised and expanded* 2006, Springer Science & Business Media, ISBN 3-540-44085-2. 1. arg. 1978
**Bruno Soriano Llido** (Artana, 1984ko ekainaren 12a - ), Bruno Soriano edo Bruno, futbolari espainiarra da. Erdilari lana egiten du Villarreal CF ekipoan. Teknika bikaineko ezkertiarra da eta joko banaketan oso trebea.

Ibilbidea
---------

Bruno eta bere kideak gola zelebratzen
Villarreal CFko jokalari izan zen beheko kategorian eta hantxe joan zen sendotzen Villarreal CF B taldeko kapitain izatera iritsi zen arte.

2006-07 denboraldian Bigarren B mailara igo ziren eta Brunok hemen eta lehen ekipoan tartekatu behar izan zuen bere lana. 2006ko urriaren 1ean egin zuen debuta Villarreal CFren lehen ekipoarekin, Palma Mallorcakoako ONO Estadin, RCD Mallorca ekipoaren aurka, Villarrealek 1-2 irabazi zuelarik.

2007-08 denboraldian egin zioten fitxa eta dortsal propioa lehen ekipoan eta lehen gola lehen dibisioan 2011ko urriaren 29an sartu zuen, Rayo Vallecano ekipoaren aurka.

Espainiako Selekzioa
--------------------

2010eko abuztuaren 11n, Vicente del Bosquerekin egin zuen debuta Espainiako Selekzioan, Espainia eta Mexikok jokatu zuten amistosoan.

Urte bereko urrian Eurocopa 2012ko klasifikaziorako 2 partida jokatzeko deitu zioten, Lituania eta Eskoziaren aurka.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q370395
* Commonscat Multimedia: Bruno Soriano

---

 |

* Wd Datuak: Q370395
* Commonscat Multimedia: Bruno Soriano
**Luanda errorea in Modulu:Navbar at line 58:Invalid title Galietako gerrak.**

**Zesarren Britainiako inbasioak** Erromako Errepublikako jenerala zen Julio Zesarr Britainiaren aurka zuzendu zituen bi kanpaina militar izan ziren. Galietako gerretan zehar Zesarrek uhartea birritan inbaditu zuen: lehenbizi K.a. 55. urtean eta bigarrenik K.a. 54an. Lehenbiziko inbasioa udan jazo zen eta inork ez daki aurretik prestaturiko maila handiko inbasio bat izan ote zen (hala balitz, porrotan amaitu zuen, Erromak Kenteko hondartza eta beste ezer gutxi bereganatu baitzituen), edota miaketa espedizio bat izan ote zen. Bigarren inbasio saiakera arrakastatsuagoa izan zen, eta Zesarrek trinovanteen erregetzan bere aliatua zen Mandubracio esertzea lortu zuen, aurretik bere aurkaria edo etsaia zen Cassivellaunus bertatik kenduz. Nahiz eta Zesarrek Erromako Errepublikarentzat lurrik ez konkistatu ahal izan, kanpaina honen arrakasta Erromak uhartean lehenbiziko aldiz aliatuak izatean datza, honekin batera Britainiako tribuei aurreneko zergak ezarri zizkielarik.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q742306
* Commonscat Multimedia: Caesar's invasions of Britain

---

 |

* Wd Datuak: Q742306
* Commonscat Multimedia: Caesar's invasions of Britain
Hernán Lombardi, Susana Giménez eta Marcela Tinayre, "Pablo C. Ducrós Hicken" Zinemaren Museoan Maryri buruzko erakusketa bat irekitzean, 2014.10,20
**Marcela Tinayre Martínez** (Buenos Aires, Argentina, 1950eko urriaren 31) argentinar irrati eta telebistako enpresaburua eta irrati eta telebistako aurkezlea da.

Ibilbidea
---------

Telebistako aurkezle izateko bokazioa zela eta, interes orokorreko zikloak gidatu zituen, hala nola *Utilísima*, *Cosas de la vida* eta *Nominados*. 

2002an *Las cortesanas* programa gidatu zuen, Lita de Lazzari, China Zorrilla, Mónica de Alzaga (*El bar Celeste Montanar*i reality showeko parte-hartzaile ohiak lagunduta). Nazarena Vélez eta Amalia "Yuyito" González 

Enpresa- eta moda-arloan ere aritu zen, eta arrakasta handia izan zuen. Christian Diorren ordezkaria izan zen zazpi urtez.

Irratian Oscar Gómez Castañónek kontratatutako zutabegile gisa hasi zen, eta gero Rolando Hanglin-ekin. 2004an, irrati-esatari gisa hasi zen FMn (89.9) eta AM 15.40an (*Aló Tinayre* programa gidatu zuen).

Bizitza pribatua
----------------

Artista familia bateko kidea da. Ama Mirtha Legrand aktore ohia eta gidaria da, eta aita, berriz, Daniel Tinayre zuzendari frantsesa, izeba Silvia Legrand aktorea, osaba José Martínez Suárez aktore eta zuzendaria, eta haren seme-alabak Juana Viale aktorea eta Ignacio Viale produktorea. Bere neba zaharrena, Daniel Tinayre, 1999an hil zen.

Bi aldiz ezkonduta egon zen: Ignacio Viale diplomatikoarekin (1973ko irailetik ezkonduak). Harekin bi seme-alaba izan zituen, Juana eta Ignacio. Ondoren, Marcos Gastaldi enpresaburuarekin harremanetan hasi zen, eta Rocco semea izan zuen 2001eko abuztuaren 24an, 50 urte zituela. Bere bigarren senarra, Marcos Gastaldi, 2020ko uztailean hil zen, Parkinsonen gaixotasunaren aurkako borroka luze baten ondoren. Hurbileko harremana zuen harekin, bananduta egon arren.

Marcela Tinayre katolikoa da. 2014. urtean Vatikanoko hirira joan zen Aita Frantzisko ikustera.

Ibilbidea
---------

### Telebista

| Urtea | Saioa | Katea |
| --- | --- | --- |
| 1995-1997 | *Utilísima* | Telefe (1995) elnueve (1995-1997) |
| 1998 | *Yo amo a la TV* | ATC |
| *Siete días* |
| *Sin vueltas* | América TV |
| 1999 | *Cosas de la vida* |
| *Almorzando con Mirtha Legrand* |
| 2000 | *Posdata* |
| 2001 | *Nominados* | Azul TV |
| 2002 | *Las cortesanas* | eltrece |
| 2017 | *Las rubias+uno* | KZO |
| 2018 | *Almorzando con Mirtha Legrand: 50 años* | eltrece |
| 2018-Presente | *Las rubias* | Net TV |
| 2019 | *Almorzando con Mirtha Legrand* (conductora de reemplazo) | eltrece |
| *La noche de Mirtha* (conductora de reemplazo) |
| 2022 | *¿Quién es la máscara?* (11.ª desenmascarada) | Telefe |

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑    *El encuentro de Marcela Tinayre con el Papa: "Al reconocerme, me preguntó por mamá" - LA NACION.*  ISSN 0325-0946..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q24175958
* Commonscat Multimedia: Marcela Tinayre

---

 |

* Wd Datuak: Q24175958
* Commonscat Multimedia: Marcela Tinayre
**Quique Setién** ( Santander, Kantabria, 1958ko irailaren 27a) Espainiako futbolari ohia da, eta gaur egun entrenatzaile gisa dihar du. Erdilari gisa jokatu zuen eta 2020az geroztik Espainiako Lehen Mailako Bartzelona Futbol Kluba entrenatzen du, Ernesto Valverde ordeztu zuenetik.

Entrenatzaile gisa ibilbidea
----------------------------

Santanderko Racing-en, Bigarren Mailako 2001-02 denboraldiaren hasieran sinatu zuen bere lehen kontratua, kirol zuzendari moduan. Zazpigarren egunean Gustavo Benítez kaleratu ondoren, Nando Yosu entrenatzailearen postua ere hartu zuen eta talde kantabriarra Lehen Mailara igo zuen. Beste urte batez jarraitu zuen Kantabriar taldearekin lanean.

Hainbat taldetatik pasa ondoren, Betis, Las Palmas eta Lugo besteak beste, erakutsi du Cruyff-en jokoaren maitale borrokatu bat dela, eta horregatik hain zuzen ere Bartzelonak 2022-rarteko kontratua sinatu zion.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2444534
* Commonscat Multimedia: Quique Setién

---

 |

* Wd Datuak: Q2444534
* Commonscat Multimedia: Quique Setién
Iruñeko garrotikoakIruñeko garrotikoak
**Garrotikoak** Iruñean aurkitu daitezken hostore eta txokolate gozoki tradizionalak dira. 1969az geroztik prestatzen hasi ziren, Pablo Sarundiren eta haren emazte Beatrizen eskutik, Estafeta kaleko 22. zenbakian.

Historia
--------

XX. mendearen hasieran, Estafeta 22ko lokala Esteban Osacarren arotzeria zen. 1930eko hamarkadan, José Larreak lokala erosi zuen txokolatea eta argizaria bertan fabrikatzeko. Handik denbora batera, Regina González Vicentek lokala erosi zuen janari dendarako. 1969an, Pablo Sarandi eta Beatriz senar-emazteek gozokiak ekoiztea erabaki zuten, gozogintza sailak lortutako arrakasta ikusirik.

1991n, hogeita bi urtez etenik gabe lan eginda eta ondorengorik ez zutenez, negozioa beste pertsonen esku uztea erabaki zuten, eta Lourdes eta Asun Gómez Tellechea ahizpei eman zizkieten errezeta guztiak.

Ezaugarriak
-----------

Jatorrizko errezetari jarraituz, garrotikoak hostorez eta txokolatez egiten dira. Hostore baten gainean txokolatea zabaltzen da pastel-mahuka batekin, eta, horrela, biribilki batzuk prestatzen dira gero zatika mozteko. Normalean egunean 2.400 garrotiko inguru egiten dira.

Erreferentziak
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q98304693
* Commonscat Multimedia: Garroticos, Pastelería Beatriz (Iruña-Pamplona)

---

 |

* Wd Datuak: Q98304693
* Commonscat Multimedia: Garroticos, Pastelería Beatriz (Iruña-Pamplona)

1. ↑   Redacción.  (2016ko urtarrilak 28). *48 horas en Pamplona: lo que no te puedes perder.*  Madrid.
2. ↑   Araluce, G..  (29 de julio de 2011). *Los "garroticos" más famosos de Pamplona tendrán una nueva tienda.*  Pamplona.
3. ↑    *¡Al rico chocolate! Aquellas pastelerías, confiterías y chocolaterías (1900-2000).*  Pamplona 18 de abril de 2019.
4. ↑    *Foodies Alert!! The Perfect Chocolate.* .
5. ↑   Portillo, María Puy; Rakosnik, Mónica.  (4 de mayo de 2016). «El tesón de una gran familia» *Estafeta*: 12-17..
6. ↑   Lara Villanueva.  (11 de marzo de 2020). *Pamplona huele a 'garroticos'.* .
7. ↑   Munárriz, Myriam.  (25 de marzo de 2020). *A garroticos contra la epidemia.*  Pamplona.
8. ↑    *Cómo se elaboran los garroticos.*  Pamplona 23 de septiembre de 2015.
9. ↑    *Los "garroticos" de Pamplona, únicos en el mundo entero.*  Bilbao - Pamplona 9 de mayo de 2013.
Ur-Namma erregearen estela, Nanna jainkoa tronu batean eserita dago, errege-intsigniak diren makila eta eraztuna eskuan dituela. 1927an aurkitu zuten Ur hiria izandako hondakinetan, iraken. Penn Museum (University of Pennsilvania Museum of Archaeology and Antropology).
Mesopotamiako mitologian, **Sin** edo **Nanna**, Ilargiaren jainkoa da. Sin, akadieraz zuen izena da. Sumerrrentzat Nanna zen. 

Adar eta bizardun agure bezala irudikatzen zen batzuetan, baina nagusiki, ilgora baten bidez irudikatu izan zen. Ixtar jainkosa semita edo Inanna sumertar jainkosaren aita bezala ere deskribatzen da, ondoren, ilargiko zetroa jarauntsiko zuena. Bere aita Enlil zen, eta bere zenbaki magikoa, 30a. Xamax eta Ixtarrekin batera, zeruarekin harremana zuen Semitar hirukoaren zati zen, mesopotamiar panteoira, Akadiar garaitik batu zena (K.a. 2200-K.a. 2100).

Bere bi gurtza gune handiak Urreko *E-kishnugal* tenplua hegoaldean eta Harran iparraldean izan ziren. Sin jainkoaren gurtza, laster hedatu zen beste toki batzuetara eta Babilonia eta Asiriako hiri handi guztietan eraiki ziren ilargi jainko honen omenezko tenpluak.

Beste jainko batzuk
-------------------

Ilargi jainkosaren izena ere bada xintoismoan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia.  (2014-03-28). (PDF) *175. araua: Antzinateko pertsona-izenak eta izen mitologikoak (I): Mesopotamia, Mediako Inperioa, Akemenestar Inperioa eta Lidia.*  Bilbo, 4 or..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q217420
* Commonscat Multimedia: Nanna (god)

---

* **Identifikadoreak**
* SUDOC: 161168086
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q217420
* Commonscat Multimedia: Nanna (god)


| * i
* e
* a
Sumertar mitologia |
| --- |
| 
* Anu
* Apsû
* Asur
* Enki
* Enlil
* Isinu
* Nammu
* Antu
* Ninki
* Zu
* Ninhursag
* Erexkigal
* Husbisag
* Ixtar
* Kingu
* Nanna
* Nebo
* Nabu
* Namtar
* Nergal
* Nidaba
* Ningal
* Ninisinna
* Ninkasi
* Ninlil
* Sin
* Tiamat
* Utu
* Nusku
* Utukku
* Xamax
* Tammuz
* Gilgamex
* Gextinanna
* Gugalana
* Huwawa
* Enkidu
* Inanna

 |  |
Musakhan platera
**Musakhan**, plater palestinarra da. Tulkaremen eta Jeninen jatorria izanik, Palestinako plater nazionaltzat hartzen da.

Musakhanak dituen osagai nagusiak honako hauek dira: oilasko errea, tipula, zumakea, piperbeltza, azafraia eta pinazi frijituak tabu ogiaren gainean. Israelen ere jaten den platera da, batez ere arabiar israeldarrek eta druzo israeldarrek kontsumitzen dute.

Musakhan erraza da egiten, eta behar diren osagaiak erraz lor daitezke. Erabilitako osagai asko (oliba-olioa, sumac-a eta pinaziak) Palestinako sukaldaritzaren osagaiak dira.

Plater hau eskuekin jaten da, eta normalean, oilaskoa ogiaren gainean jartzen da eta zoparekin zerbitzatu daiteke.

Munduko errekorra
-----------------

2010ean, Ramallahn (Palestina) musakhan plater handiena prestatu zen, eta Errekorren Guinness Liburuan sartu zen. Musakhan ogiaren diametroa 4 metrokoa zen, 1.350 kiloko pisuarekin. 40 sukaldari palestinarrek kozinatu zuten, eta 250 kilo irin, 170 litro oliba-olio, 500 kilo tipula eta 70 kilo almendra erabili zituzten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Sarah-Eden.  (2021-06-22). «Musakhan» *196 flavors* (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).
2. ↑   «Palestinian ‘musakhan’ to enter Guinness record book» *www.jmcc.org* (Noiz kontsultatua: 2023-11-15).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q948994
* Commonscat Multimedia: Musakhan

---

 |

* Wd Datuak: Q948994
* Commonscat Multimedia: Musakhan
**María Eva Istúriz García** (Iruñea, 1965ko uztailaren 14a) Nafarroako ekofeminista, berdintasunerako teknikaria eta Nafarroako Berdintasunerako Institutuko zuzendari kudeatzailea da.

Biografia
---------

Iruñean jaio zen 1965ean. Geografia eta Historian lizentziaduna da, Zaragozako Unibertsitatean (1988).

2002. urteaz geroztik, AECUO enpresan aritu da aholkulari lanetan, eta, berdintasunaren arloan, Nafarroako udalerri eta entitate publiko nahiz pribatuei laguntza eman die. Aukera-berdintasuneko Agente masterra egin zuen Valentziako Unibertsitatean (2012), eta berdintasunaren eta emakumeen aurkako indarkeriaren arloko politika publikoetan prestakuntzan espezializatua da. Aditua da aukera-berdintasuna garapen iraunkorreko eta Tokiko Agenda 21eko proiektuetan integratzen. 2008az geroztik, Antsoaingo Udaleko berdintasunerako teknikari lanetan dihardu.

2019ko irailaz geroztik, Lehendakaritza, Berdintasuna, Funtzio Publikoa eta Barne Departamentuko Nafarroako Berdintasunerako Institutuko zuzendari kudeatzailea da. lehenago Nafarroako Berdintasunerako Agenteen Elkarte Profesionaleko (Apa–Nabale) lehendakaria izan zen.

Irakasle gisa laguntzen du Nafarroako Unibertsitate Publikoa garatzeko Generoko eta Hezkuntzako Adituen Titulu Propioan eta Errioxako Unibertsitatean berdintasun arloko hainbat ikastarotan. Gainera, Valladolideko Unibertsitatean eta Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan genero eta feminismoei buruzko nazioarteko biltzarretan hainbat txosten aurkeztu ditu.

Bizitza pertsonala
------------------

Ezkonduta dago eta bi seme-alabaren ama da.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5    *Departamento de Presidencia, Igualdad, Función Pública e Interior.* .
2. ↑   María Eva Istúriz García.  (2012). [ *La experiencia del Servicio de Igualdad del Ayuntamiento de Ansoain* 
integrado en sus políticas públicas de sostenibilidad (2008-2012). *]**.*
3. 1 2   «"Una sociedad más igualitaria es una sociedad mucho más plena para todo el mundo"» *Berriozar* 2021-04-27.
4. ↑   PRESS, EUROPA.  (2019-04-11). «Las técnicas de igualdad de Navarra piden que los partidos integren la "agenda feminista" en las políticas públicas» *ElDiario.es*.
5. ↑   Piudo, Ainhoa.  (2019-11-02). «Eva Istúriz: "En las sociedades más igualitarias todos vivimos mejor, también los hombres" | SeleccionDN+» *diariodenavarra.es*.

Kanpo estekak
-------------

* Eva Istúriz: "Toda la sociedad debe implicarse en la lucha contra la violencia de género en estos momentos" en *Onda Vasca*, 26 de marzo de 2020.
* Jornadas Investigación con Dimensión de Género- Universidad Pública de Navarra, Segunda jornada 8 de octubre 2021,
* "Antes de la covid ya existían la pandemia de violencia de género y la crisis de los cuidados"- *Noticias de Navarra*, 07 de marzo de 2021
* Eva Istúriz, entrevista con la Fundación Visiona.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110890516

 |

* Wd Datuak: Q110890516
**Antonio Goñi Igoa** ([[Etxarri Aranatz, 1931-Donostia, 1970eko abenduaren 21a) langile nafarra, Espainiako poliziak atxilotu eta torturatu zuen. Behin etxean aske, bere buruaz beste egin zuen.

Biografia
---------

Donostiako Gros auzoan bizi zen, Karmen Urmeneta emaztearekin. Valverde inprimategian egiten zuen lan.

1970eko abenduaren lehen egunetan, Brigada Politiko Sozialeko agenteek atxilotu zuten, Donostiako Parte Zaharrean. Bere atxiloketa Burgosko prozesuaren aurkako manifestazio baten parte hartzeagatik izan zen, batzuen iritziz. Edurne eta Axun Goñi arreben aburuz, ordea, lanaldiaren amaitzerakoan, kalez jantzitako agenteek identifikazioa eskatu ostean atxilotu zuten. Goñi polizia etxera eraman zuten, Martuteneko kartzelara lekualdatu aurretik; «Gora Euskadi Askatuta» oihukatzea izan zen bere delitua. Polizia etxean eman zituen hemezortzi egun horietan inkomunikatuta mantendu zuten, eta zauri psikologiko latzak eragingo zizkion torturak jasan zituen.Lankideek 20.000 pezeta bildu eta kartzelatik ateratzea lortu zutenean, depresio handi batean erori zen. Abenduaren 21ean bere buruaz beste egin zuen, emazteari ohar bat utzita: «Txakur hauek hil naute, barkatu, errezatu nigatik», zioen.

Bibliografia
------------

* Javier Buces: *Modos de matar y morir. Víctimas del franquismo en Gipuzkoa*. Aranzadi Zientzia Elkartea, 2023.

ISBN: 978-84-17713-89-8. 111.or.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------



[[Kategoria:Euskal Herriko suizidak
**Maria Lostal** (?, ? - Zaragoza, Aragoi, ç 1809) Zaragozaren defendatzailea izan zen Setioetan, Independentzia Gerran. Napoleon frantsesaren aurkako Iberiar penintsulako gerran Zaragozaren defentsan parte hartu zuen emakumeetako bat izan zen, besteak beste, Casta Álvarez, María Agustín, María de la Consolación Azlor, Villahermosa dukesa (María Manuela Pignatelli de Aragón  Gonzaga) eta Agustina Aragoikoa.

Setioetako ibilbidea
--------------------

Zeregin garrantzitsua izan zuen Karmengo Atearen eta San Joseko Karmeldarren Ikastetxearen inguruak defendatzeko, izan ere, izan zituen erlikiak eta objektu sakratuak salbatu ahal izan zituen, eta Eriondo Ospitalera eraman. Senarra Zaragozaren bigarren setioan hil zitzaion.

Egindako zerbitzuen sari gisa, Palafox jeneralak sei errealeko pentsioa eman zion egunean. Pentsioa Fernando VII. Borboi erregeak luzatu zuen, eta Antonio, Joaquín eta Ángeles Sola Lostal seme-alabek ere gozatu ahal izan zuten. Haiek goiz umezurtz geratu ziren, aita gerran hil baitzen bigarren lekuan, eta ama, Maria Lostal, hil egin zen, ondo zehaztu gabeko arrazoiengatik, 1809. urtearen amaieran edo 1810. urtearen hasieran.

Hil ondoren, Udalak hala erabakita, Zaragozako kale bati eman zion bere izena, ordura arte Mirafloresko Zabalgune Berria deitzen zioten kaleari, Dorreen bidean.

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* Zaragozako kale batek bere izena darama.
* Palafox jeneralak sei errealeko pentsioa eman zion egunean.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Costa, Joaquín.  (2023-04-14). «María Lostal Zaragoza» *Es Aragón* (Noiz kontsultatua: 2023-11-01).
2. ↑   Berdejo, Helga Martínez, Silvia.  (2017-06-06). «Los Sitios de Zaragoza» *Especiales* (Noiz kontsultatua: 2023-11-01).
3. ↑    ISSN https://web.archive.org/web/20220705191250/http://www.enciclopedia-aragonesa.com/voz.asp?voz\_id=8210&tipo\_busqueda=1&nombre=mar%EDa%20lostal&categoria\_id=&subcategoria\_id=&conImagenes=..

Ikus, gainera
-------------

* José de Palafox
* Agustina Aragoikoa
* Casta Álvarez
* Manuela Sancho
* Maria Agustin
* María Manuela Pignatelli de Aragón Gonzaga (Villahermosa dukesa)
* María de la Consolación Azlor (Bureta kondesa)

Bibliografia
------------

* Fitxa Aragoiko Entziklopedia Handian, artxibatua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q21590691
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEA: 8210

 |

* Wd Datuak: Q21590691
**Rafael Iriondo Aurrekoetxea** (Gernika, 1918ko urriaren 24a - Bilbo, 2016ko otsailaren 24a), Bilboko Athletic Klubeko eta Real Sociedadeko entrenatzaile eta jokalaria izan zen.

Jokalaria
---------

Gernikarra jaiotzez, 1940-1941 denboraldian egin zuen Athletic taldearekin debuta, Valentzia futbol taldearen aurka. Athleticeko bigarren aurrealde historikoaren kidea izan zen. Guztira, hamahiru denboraldi egin zituen taldean, 1940tik 1953. urtera bitarte. Liga bat, eta lau errege kopa irabazi zituen, guztira 232 partidu jokatuz.

Espainiako futbol ligan 79 gol sartu zituen. Espainiako Errege Kopako 62 partidu jokatu zituen eta Espainiar selekzioarekin bi aldiz jokatu zuen. Athletic taldeak ligan sarturiko milagarren gola berak sartu zuen.

Entrenatzailea
--------------

1972tik 1974ra Erreala zuzendu zuen, ondorengo emaitzekin: 72 partida (Irabazita 29, berdinduta 15 eta galduta 28; 87 aldeko gol eta 89 kontrako).

Kanpo loturak
-------------

* Iriondori buruzko informazioa Errealeko webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q962800
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 70004

 |

* Wd Datuak: Q962800
**Felix Murga Museo Etnografikoa** Amurrioko Aldai kaleko 5. zenbakian kokatua dago. 1994ko martxoaren 14ean ireki zituen bere ateak Udalaren eta Foru Aldundiaren arteko lankidetzari esker. Bertan Araba eta Euskal Herriko zeramika tradizio bilduma biltzen da. Museoaren izena Felix Murga Amurrioko apaizaren izenetik datorkio, zeinak "Mision Rescate" eta Aztarna taldeekin batera Euskal zeramikaren testigantzak biltzen aritu zen. Bilduma hau ondoren dohaintzen, lagapenen, erosketen eta indusketen bidez aberastuko delarik.

Bilduma
-------

Bertan dauden piezek etxeko eta nekazaritza tresna ezberdinak erakusten ditu; elikagaiak gordetzeko (gurin-ontzi, poto, azpilak, etab.); likidoa gordetzeko (pitxerrak eta pitxerilak), mahairako eta apainketarako erabiltzen diren hainbat tresna gehituz bildumari, hala nola, fruta ontziak edo jofainak).

Tresna guzti hauek buztin egosiarekin eginak egongo dira, gehienetan esmaltatua. Hortaz, museoaren helburuen artean dago ere antzinako zeramika teknikak oroitarazi eta berreskuratzea.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

* Auñamendi entziklopedia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61069823

 |

* Wd Datuak: Q61069823
**Arma Nuklearrak Ez Ugaltzeko Ituna** (ingelesez: *Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapon*, *Non-Proliferation Treaty* edo *NPT*) arma nuklearren erabilera eta horrek munduarentzat dakartzan arriskuak murrizteko helburua duen nazioarteko itun bat da. Hiru atal nagusi ditu: arma nuklearren ez ugaritzea, armagabetze nuklearra eta energia nuklearren bakegintzarako erabilera. 1968an idatzia eta 1970eko martxoaren 5ean indarrean sartu zen, berregogeitahiru herrialdek berretsiz. Gaur egun itun honen barnean 189 estatu daude. Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziak itun hau betearazteko ardura du.

Itun honek bi estatu mota sailkatzen ditu: arma nuklearren garapena, salerosketa eta jabetza izateko baimena dutenak eta ez dutenak. Lehen taldean bost estatu bakarrik daude, alegia, 1968an lehenbizikoz ituna sinatu zutenak (AEB, Erresuma Batua eta antzinako Sobietar Batasuna, gaur egun azken horren eskubidea Errusiak jaso du), eta 1992. urteaz geroztik, baita Frantzia eta Txina ere. Bost estatu hauek Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluko kide iraunkorra bakarrak ere badira. Estatu hauek beren pribilegioak 1967. urte aurretik jada bonba nuklearren jabeak izatearekin zilegiztatzen dute.

Ikus gainera
------------

* 1963ko Entsegu Nuklearren Debeku Partzialaren Hitzarmena
* Armagabetzeari lotutako gaiei buruzko Nazio Batuen Bulegoa
* Ottawako Ituna

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q186444
* Commonscat Multimedia: Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 181035727
* GND: 4131647-2
* NDL: 00577677
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q186444
* Commonscat Multimedia: Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons
*Agrocybe arvalis*

Deskribapena
------------

**Kapela:** 10 eta 30 mm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferikotik konikora, gero ganbila edo laua. Gainazala higrofanoa da, arre-okre antzeko kolore ilunekoa, koipetsua eguraldi hezean, beixa lehor dagoenean; ertza biribilduta denbora dezentez.

**Orriak:** Goranzkoak, fin-fin itsatsiak, zabalak, beix zurbilak gaztetan eta gero tonu marroi-gorrixkak hartzen dituzte.

**Hanka:** 40 eta 70 mm bitarteko garaierakoa eta 2 eta 4 mm inguruko diametrokoa, zilindrikoa, eraztun elastikorik gabe, zurixkatik beixera doan koloreko gainazalarekin, pixka bat pruinaduna luzetara , fibrilosoa, errizoide zurixkekin oinarrian eta azalean esklerozio globo-itxura antzeko beltzaxka batekin, baina barrutik zurixka.

**Haragia:** Zurbila.

**Etimologia:** *Agrocybe* hitza, grekotik datorren hitz konposatua da, landa eta burua, zelai burua esan nahi du.

Jangarritasuna
--------------

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Sasoia eta lekua
----------------

Udan eta udazkenean. Larreetan eta zelaietan

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 262 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)**  Asturnatura.
Categoría:Mujeres
**Pureza Canelo Gutiérrez** (Moraleja, Cáceres, 1946) cacerestar poeta eta kultura kudeatzailea da, eta 1970ean Adonais saria jaso zuen *Lugar común* lanarengatik.

Biografia
---------

Haurtzaroa eta nerabezaroa herrian eman zituen, eta Madrilera joan zen Irakasle-ikasketak egitera.

1970ean *Lugar común* lanarekin Adonais saria irabazi zuen eta urte batzuetan sari hori ematen duen epaimahaiko kide izan zen. 1975ean Juan March Fundazioaren literatur sorkuntzarako beka bat lortu zuen.

Kultur kudeatzaile gisa, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Kultur Jardueren Bulegoko burua eta Gerardo Diego Fundazioko zuzendaria izan da.

2016ko maiatzaren 21ean, «*Oeste en mi poesía*» hitzaldia irakurri zuen Letren eta Arteen Extremadurako Errege Akademian, eta hirugarren domina hartu zuen, aurretik Julián Pérez Muñoz muralista izan zuena.

Bere lana ingelesera eta alemanera itzuli da.

Lanak
-----

1970. *Lugar común*. Adonáis saria.

1971. *Celda verde.*

1974. *El barco del agua*.

1979. *Habitable (primera poética).*

1986. *Tendido verso: segunda poética.*

1990. *Pasión inédita.*

1995. *Moraleja*.

1999. *No escribir*.

2011. *A todo lo no amado.*

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 1970ean Adonais saria, *Lugar común* lanarengatik alde egin duzue.
* 1980an Juan Ramón Jiménez saria, Espainiako Liburuaren Institutukoa.
* 1999an Ciudad de Salamanca saria, *No escribir* lanarengatik.
* 2008an Extremadurako domina.
* 2009an Francisco de Quevedo saria, *Dulce nadie* lanarengatik.

Kanpo estekak
-------------

* Pureza Caneloren poemak
* Poesia-sorkuntzari buruzko poemak
* Pureza Canelo Miguel de Cervantes Liburutegi Birtualean
* Espainian argitaratutako liburuen datu-basea. Kanelua, purutasuna
*

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   March, Fundación Juan. «Pureza Canelo — Biografía — 35 Poetas: Antología — Conferencias — Fundación Juan March» *www.march.es*.
2. 1 2 3   «Pureza Canelo» *amediavoz.com*.
3. ↑   Veyrat, Miguel. «Pureza Canelo culmina con A todo lo no amado la desnudez de su poesía» *www.ojosdepapel.com*.
Lop Nor (belarri formako eraketa geologikoa ezkerraldeko eta goiko aldean) espaziotik ikusia, 2000ko iraila
Lop Nor basamortua, Xinjiang, Txina: Antzinako Lop Nor itsasoko *helizezko lerro*en satelite bidezko irudia.
**Lop Nor** ("Lop lakua", alternatiboki Lop Nuur = Lop Nur = Lob-nor = Lo-pu po = Taitema Lakua, Han Analetan: P'u-ch'ang Hai = Lou-lan Hai = Yen-tse) Taklamakan eta Gobi basamortuen artean aurkitzen diren laku gazi txiki eta istinga batzuk dira, gaur egun, urtarokoak, Kuruktag mendien hegoaldean, Txinako eskualde autonomoa den Xinjiangeko hegoekialdeko izkinan, Txinaren iparmendebaldean.

Tarim ibaia itsasoratzen den laku sistema, glaziazio ondorengo Tarim laku historikoaren azken hondarra da, garai batean, Tarim ibaiaren arroko 10.000 kilometro karratu hartu zituena. Lop Nor, munduko arro endorreikorik handienetako bat da. Antzinako geografo txinatarrek, garai historikoetatik pixkanaka lehortzen joan den laku gazi soil bat bezala katalogatu zuten, eta abiada handian 1928an neurtutako 3100 kilometro karratutatik. Bere ohantze lehorra, Lop basamortua bihurtu da, bertan nagusi diren haizeek, loess harea ekaitz ikaragarriengatik bereizten direnak, laku sistema, azken 40 urteetan, 30 eta 40 kilometro artean mendebalderantz eraman dutelarik. Basamortuak eragindako eramatea eta desegonkortzearen arrazoietako bat, tokiko biztanleriarentzako erregai bezala, makalak, sahatsak eta urbazterreko beste zuhaitz espezie batzuk nahi adina moztu izana da, ondorioz, 2003an, erreserba natural bat ezarri zen, urbazterreko espezieekin (populus) landaturiko 3520 kilometro karratu babesteko.

Tarim ibaiaren eta Lop Norren ur baliabideek, Lulan erresuma elikatu zuten, Zetaren Ibilbidean zegoen antzinako zibilizazio txinatar bat, laku historikoaren iparmendebaldeko ibarrean, gaur egun, Lop basamortuko harea artean lurperatua dagoena. K. a. 55etik aurrera, Lulan, Shanshaneko erresuma deiturikoan bihurtu zen, Txinatar Inperioaren estatu satelite bat. Esan daiteke, baita ere, lakuak, bizia eman ziola loratzen ari zen kultura tokarioari. Lurperatutako finkapenak eta Tarimeko momiak deiturikoetako zenbait aurkitu dira lakuaren antzinako ertzetan zehar. Marko Polo, Lop Norretik gertu igaro zen, eta von Richthofen Baroia, Nikolai Przhevalsky eta Sven Hedin bezalako esploratzaileek, gunea bisitatu zuten XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran.

1964tik, lakua, Txinaren armategi nuklearraren 45 proba nuklearrak egin diren toki bezala erabili da. 1996ko ekainak 13an, Yu Chunshun esploratzaile txinatar ospetsua, Lop Nor oinez zeharkatzen saiatzean hil zen.

Tarim ibaiaren arroa. Lop Norren itsasoratzen da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q319412
* Commonscat Multimedia: Lop Nur

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 146142680
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q319412
* Commonscat Multimedia: Lop Nur
Categoría:Mujeres
**Margarita Llobera Llompart**, artistikoki ***Margaluz*** (Palma Mallorcakoa, Balearrak, 1939 - ibídem, 2006ko urtarrilaren 29a) palmar aktore, abeslari eta dantzaria izan zen.

Ibilbidea
---------

Aldakortasunari esker, arte eszeniko desberdinetan aritu zen. Familiarekin Argentinara joan zen bi urte besterik ez zituela. Buenos Aireseko Kontserbatorio Nazionaleko dantza eta musika ikasketei esker, hasiera batean Espainiako dantza klasikoan eta dantza modernoan oinarritu zen bere karrera, eta Bartzelona, Londres, Paris, Italia eta Suitzako agertoki eta platoetan ibili zen.

Bere edertasun eta sinpatiarengatik, 1961ean Miss Balear Españako Ohorezko Dama izatea lortu zuen. *Los Valldemossa* taldearekin batera, 1970eko hamarkadako Espainiako musikan lehen postua lortu zuen. *Fiesta* abestiarekin brontzezko domina lortu zuen Eurovisión aurreko jaialdian. Bakarlari ere aritu zen.

1967tik aurrera, antzerki-karrera luzea egin zuen Xesc Forteza konpainian, eta 25 urtez aritu zen harekin lanean. Besteak beste, *Ninette i un senyor de Mallorca*, *Majòrica* o *Jubilat ve de jubileu* lkomedietako protagonista izan zen. Zinea ere egin zuen (*Un, dos, tres... ensaïmades i res més*), eta TV3-ko hainbat serietan parte hartu zuen, hala nola *Crims* eta *Temps de support* eta *L'amo de Son Quint*, IB3rena. 

Sariak eta aintzatespenak

2006an, hil ondoren, Ramon Llull saria jaso zuen, minbizi linfatiko baten ondorioz hil eta gutxira. 2009an Palma de Mallorcako Udalak kale bat eskaini zion Sant Agustí auzoan.

2021ean, Ciudad de Palma sariak lau emakume izen eman zizkien bere omenez: Montserrat Casas, María Forteza, Caty Juan de Corral eta Margaluz bera.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Fallece Margaluz, uno de los mitos del teatro balear, a los 65 años» *Última Hora* 31 de enero de 2006.
2. ↑   Moreno, Julián.  (13 de abril de 2013). «Margaluz - El sol radiante de Mallorca» *La Fonoteca*.
3. ↑   «Bases Premios Ciutat de Palma 2021 dotados con 94.000 euros» *www.palmesana.com*.

Kanpo estekak
-------------

* Margaluzeko Obituarioa

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9028768
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX952379

 |

* Wd Datuak: Q9028768

[[Kategoria:1939} jaiotzak]][[Kategoria:2006} heriotzak]]
Categoría:Mujeres
Categoría:Nacidos en 1939
Categoría:Fallecidos en 2006
*Agrocibe molesta*

Deskribapena
------------

**Kapela:** 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, haragitsua, gainazala itsaskorra, gero askotan pitzatua, zuritik okre antzeko zurbilera doan kolorekoa.

**Orriak:** Buztin kolorekoak, gero burdin kolorekoak lila-gris koloreko tinduekin.

**Hanka:** 10 cm inguruko garaierarekin eta cm 1 inguruko lodierarekin, pixka bat klabiforme formarekin, okre antzeko koloreko eraztun zurixka batekin

**Haragia:** Zuria; usain fungikoarekin eta zapore leunarekin.

**Etimologia:**

Jangarritasuna
--------------

Interes gastronomikorik gabea

### Nahasketa arriskua

*Agrocybe praecox*, *Agrocybe Erebia* eta *Agrocybe vervacti* dira espezierik antzekoenak

Sasoia eta lekua
----------------

Udaberritik udazken amaieraraino. Lorategietan, zelaietan eta larreetan.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 262 or. ISBN 84-282-0865-4..
**Schelto, van Heemstra baroia** (Groningen, 1807ko azaroaren 14a - Maartensdijk, 1864ko [>abenduaren 20]]a) herbeheretar politikaria izan zen. Herbehereetako lehen ministroa izan zen 1861etik 1862ra.

Groningenen zuzenbidea ikasi ondoren abokatu lana egin zuen denbora labur batez Leeuwardenen eta gero epaile izan zen. 1831n, Belgikaren aurkako Hamar Eguneko kanpainan parte hartu zuen. 1840an epaile ofiziora itzuli zen eta 1844an Ordezkarien Ganberako kide hautatu zuten. Han, Johan Rudolph Thorbeckek zuzendutako talde bateko kide izan zen, eta konstituzioan aldaketak egitea proposatzen zuen.

Utrecht probintziako gobernadorea izan zen 1850etik 1858ra eta Zeelandakoa 1858tik 1860ra. 1861ean Barne ministro izendatu zuten eta azaroan lehen ministro bihurtu zen. 1862ko otsailean dimititu zuen, legebiltzarrak aurrekontuen legea atzera bota ondoren.



| * i
* e
* a
Herbehereetako lehen ministroak |
| --- |
| 
* Schimmelpenninck
* De Kempenaer
* Thorbecke
* Van Hall
* Van der Brugghen
* Rochussen
* Van Hall
* Ja. Van Zuylen van Nijevelt
* Van Heemstra
* Thorbecke
* Fransen van de Putte
* Ju. Van Zuylen van Nijevelt
* Van Bosse
* Thorbecke
* De Vries
* J. Heemskerk
* Kappeyne van de Coppello
* Van Lynden van Sandenburg
* J. Heemskerk
* Mackay
* Van Tienhoven
* Roëll
* Pierson
* Kuyper
* De Meester
* T. Heemskerk
* Cort van der Linden
* Ruijs de Beerenbrouck
* Colijn
* De Geer
* Ruijs de Beerenbrouck
* Colijn
* De Geer
* Gerbrandy
* Schermerhorn
* Beel
* Drees
* Beel
* De Quay
* Marijnen
* Cals
* Zijlstra
* De Jong
* Biesheuvel
* Den Uyl
* Van Agt
* Lubbers
* Kok
* Balkenende
* Rutte

 |  |
*Agrocybe vervacti*

Sinonimoa: *Agrocybe pediades var. vervacti*

Ez du balio gastronomikorik.

Deskribapena
------------

**Kapela:** 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldura. Kapelaren azala leuna, lehorra, biguna, gelatinakara, ez da oso higrofanoa, distiratsua eguraldi lehorrarekin, okre-horixka kolorekoa, ilunagoa eta gorrixkagoa erdian.

**Orriak:** Adnatuak, zabalak, lamelulekin, gaztetan zurixkak eta arre kolorekoak helduaroan.

**Hanka:** Zuria edo hori argia, zilindrikoa, bihurri samarra, fibrilosoa, liraina, oinarrian erraboilarekin, pixka bat mehetua eta mizelio kordoiekin.

**Haragia:** Zuria edo okre kolorekoa, usain arinarekin eta zapore fungikoarekin.

**Etimologia:** *Agrocybe* hitza, grekotik datorren hitz konposatua da, landa eta burua, zelai burua, esan nahi du. *Vervacti* epitetoa pertsona izenetik dator.

Jangarritasuna
--------------

Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua

Stropharia coronilla delakoak antzeko kolorea du. *Agrocybe pediades* ez da gelatinakara.

Sasoia eta lekua
----------------

Udazkenean. Normalean talde handietan ateratzen da. Belardietan, larreetan, basoen ertzetan, mediterraneoko sastraketan, dunetan eta hareetan dauden pinudietan ere aipatzen da.

### Banaketa eremua

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** Bon,Marcel.  (1988). *Guia de Campo de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 262 or. ISBN 84-282-0865-4..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Cetto, Bruno.  (1987). *Guia de los hongos de Europa.*  Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 111 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Ubillos Javier.  (2020). *Curso de iniciación a la micología, fichas micológicas.*  Asociacion cultural "Baxauri" Kultur Elkartea Mikologia, Bajauri, Cofradia Vasca de Gastronomia..
4. ↑   **(Gaztelaniaz)**  Sociedad micológica Barakaldo. Investigación y divulgación de la micologia.
**Cervi Anaiak** (italieraz: *Fratelli Cervi*) Alcide Cervi (1875-1970) eta Genoeffa Cocconiren (1876-1944) zazpi seme izan ziren.

Emilia-Romagnan jaioak, konbikzio demokratiko sakoneko familia anti-faxista osatu zuten. 1943ko otsailaren 8an, Cervi anaiek, beste askok bezala, erresistentziaren kide aktibo bihurtu ziren. 1943ko abenduan, idazkari faxista bat hil zen Modenan eta errepresalia gisa, Cervi familiaren etxea inguratu eta zazpi anaiak atxilotu eta tirokatu zituzten.

Zazpi anaien izenak: Gelindo, 1901ean jaioa; Antenor, 1906an jaioa; Aldo, 1909 urtean jaioa; Ferdinando, 1911an jaioa; Agostino, 1916an jaioa; Ovidioak 1918an jaioa; Ettore, 1921ean jaioa. Haien bi arrebak, Diomira eta Rina.

Gaur egun Italia osoan zehar dozenaka kale, plaza, ikastola eta lorategi Cervi Anaien oroimenean izendatu izan dira.

Zazpi Anaiak Italiako kulturan
------------------------------

Italia osoan zehar dozenaka kale, plaza, ikastola eta lorategi zazpi anaien oroimenean izendatu izan dira.

Omenaldi horiez gain, film eta abesti ugari idatzi dira. Aipatzekoak Gianni Puccini-ren "I sette fratelli Cervi" eta Modena City Ramblers-en "La pianura dei sette fratelli" abestia famatua.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3752373
* Commonscat Multimedia: Cervi Brothers

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 160567155
* GND: 143046012

 |

* Wd Datuak: Q3752373
* Commonscat Multimedia: Cervi Brothers
Festina taldearen maillota.
**Festina kasua** 1998an Frantzian egin zen eliteko txirrindularitzan zegoen dopingaren aurkako operazio bat izan zen. Prozesu honek hurrenez hurren Festina taldeko zuzendaria, medikua eta masajista ziren Bruno Rousselek, Eric Rijkaertek eta Willy Voetek lideratutako txirrindularitzako nazioarteko doping sare bat desegitea ahalbidetu zuen. Sare honek kirolarien errendimendua hobetzeko zenbait legez kanpoko produktu zituen: EPOa (garai hartan detektaezina), hazkuntzaren hormona eta testosterona.

Gendarmeriaren ikerketa
-----------------------

### Ikerketaren jatorria

Ikerketa 1998ko Frantziako Tourra hasi baino egun batzuk lehenago hasi zen, non, balizko txibatazo baten ondoren Neuville-en-Ferraingo Belgika eta Frantzia arteko aduana kontrolak une horretan edizio horretako Tourraren hasiera zen Dublinera zihoan Willy Voet, Festina taldeko masajista harrapatu zuen EPOzko berrehun anpoilarekin, hazkuntza hormonaren beste ehunekin eta dozenaka testosterona kaxarekin.

### Erregistroak eta atxiloketak

#### Erregistroak

Festinaz gain, ia talde guztiak erregistratu zituzten Tour horretan, dopingagatik TVM, ONCE, Big Mat, Casino eta Lotto taldeak ikertuak egoteraino.

#### Atxiloketak

Atxiloketak ez ziren soilik legez kanpoko produktuak izateagatik egin, baizik eta baita *baimenik gabe botikak inportatzeagatik* ere, produktuak ez baitziren Frantzian erosiak izan, tartean zeudenak atxilotzeko eta produktu horien artean dopanteak ziren botikak ere bazeudela deskubritzeko arrazoi nagusia izan zena. Modu prebentiboan Hein Verbruggen bera ere atxilotua egon zen, garia hartan UCIko presidentea zena, trama guzti honen ustezko konplize izateagatik lekuko bezala deklaratzera joan zenean.

##### Festina

Richard Virenque.
Alex Zülle.
Laurent Brochard.
Christophe Moreau.
Neil Stephens.
* Bruno Roussel (zuzendaria)
* Miguel Moreno (zuzendaria)
* Michel Gros (zuzendaria)
* Joel Chabiron (logistika zuzendaria)
* Eric Rijkaert (medikua)
* Willy Voet (masajista)
* Richard Virenque (txirrindularia)
* Alex Zülle (txirrindularia)
* Laurent Brochard (txirrindularia)
* Pascal Hervé (txirrindularia)
* Christophe Moreau (txirrindularia)
* Didier Rous (txirrindularia)
* Laurent Dufaux (txirrindularia)
* Armin Meier (txirrindularia)
* Neil Stephens (txirrindularia)

**Beste batzuk**

* Nicolás Terrado (ONCE) (medikua)
* Rodolfo Massi (Casino) (medikua)
* Vincent Lavenu (Casino) (zuzendaria)
* Cees Priem (TVM) (zuzendaria)
* Andrei Mihailov (TVM) (zuzendaria)
* Jan Moors (TVM) (masajista)
* Marc Madiot (Française des Jeux (zuzendaria)
* Jeff d'Hont (Française des Jeux) (prestatzaile fisikoa)
* Hein Verbruggen (UCIko presidentea)

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1408519

 |

* Wd Datuak: Q1408519