**Carol Theresa Vaness** (San Diego, AEB, 1952ko uztailaren 27a) estatubatuar opera abeslaria da, sopranoa. Indianako Unibertsitateko irakasle bokala da.

Biografia
---------

Vaness San Diegon jaio zen eta lizentziaturarekin graduatu zen Kaliforniako Estatuko Unibertsitate Politeknikoan, Pomonan. Ondoren, Kaliforniako Estatuko Unibertsitatera, Northridge-ra, joan zen eta 1976an lortu zuen bere maisutza.

Baliabide itzeleko soprano liriko dramatiko onenetakoa Mozarten rol hauetan: Fiordiligi *Cosí fan tutten, Don Giovanniren* Donna Anna (eta, ondoren, Donna Elvira), Almaviva kondesa *Las bodas de Fígaron*, Vitellia *La clemenza di Titon* edo Elettra *Idomeneon.*

Glyndebourneko Jaialdi ospetsuan debuta egin zuenean, Fioreginiren interpretazioa Ina Souez (1903-1992) abeslaria handiarekin alderatu zuten.

Lan Ibilbidea
-------------

Vanessek 1977an ekin zion bere ibilbide profesionalari, San Frantziskoko Operarekin, 1979an, New Yorkeko Operarekin bat eginez. Aurretik urte batzuk eman zituen Kaliforniako Encinoko Lehen Eliza Presbiteranako koruan kantatzen.

Metropolitan Operan egin zuen debuta 1984an, eta harrezkero Europako antzoki eta opera-zentro nagusietan kantatu du, besteak beste, Teatro La Scala, Parisko Opera Nazionala, Vienako Opera Estatala eta Royal Opera House, Covent Garden. Besteak beste, zuzendari hauekin lan egin du: Bernard Haitink, Charles Mackerras, Riccardo Muti, James Levine, Colin Davis, Kurt Masur edo Donald Runnicles. 

Izan ere, Mozartarren rolak interpretatzeagatik oso ezaguna da, baina, aldi berean, opera-talde zabal batean aritu da, Seattleko operan *Manon Lescaut* barne. Gainera, bere belaunaldiko 'Toska' onenetakoa da, eta uneko tenore nagusien ondoan egin du lan, besteak beste, Luciano Pavarotti, Plácido Domingo, Richard Leech, Vincenzo La Scola edo Marcello Giordani.

Indianako Unibertsitateko lanaldi osoko irakasle bokala da, eta "Commitment to Excellence" programan parte hartzen du. Jaime Laredo, André Watts eta Joshua Bell ere programa horretakoak dira. Ahotsez tenkatutako irakaslea da, banakako ikasleekin lan egiten du eta opera-tailerreko eskolak ere zuzentzen ditu. 2006an hasi zen irakasten, eta zenbait ikaslek lehiaketa eta posizio handiak irabazi dituzte Espainian eta nazioartean, artista gazteen programetan.

Erreferentziako diskografia
---------------------------

* Albéniz, Merlín, Eusebio, DVD Teatro Real de Madrid 2004
* Beethoven: Missa Solemnis, Tate
* Beethoven: Symphony No 9, Dohnányi
* Britten, War Réquiem, Masur
* Gluck, Iphigénie Tauriden, Muti
* Mozart, Cosí fan tutte, Haitink
* Mozart, Don Giovanni (*Donna Anna*), Haitink
* Mozart, Don Giovanni (*Donna Elvira*), Muti
* Mozart, Don Giovanni (*Donna Elvira*), Conlon, Cologne 1991 DVD
* Mozart, Figaroren ezteiak, Makrerrak
* Mozart, La clemenza di Tito, Muti (Salzburgo, Live)
* Mozart, Idomeneo, Levine
* Mozart, Idomeneo, Haitink, Glyndebourne 1983 DVD
* Mozart Arias, Hager
* Puccini, Tosca, Muti
* Rossini, Mosé in Egitto, Sawallisch
* Rossini: Stabat Mater, Bychkov
* Verdi eta Donizetti Arias, R. Abbado
* Verdi, Aroldo, Luisi
* Verdi, Requiem, Colin Davis

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Ingelesez)** «Carol Vaness | CSU» *www.calstate.edu* (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).
2. 1 2 3   **(Ingelesez)** «Artist Profile: Carol Vaness, A Great Mozartian Soprano» *OperaWire* 2018-07-27 (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).
3. 1 2   **(Ingelesez)** «Artist Profile: Carol Vaness, A Great Mozartian Soprano» *OperaWire* 2018-07-27 (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).
4. ↑   «Carol Vaness Interview with Bruce Duffie. .. .. .. . .» *www.bruceduffie.com* (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).
5. ↑   **(Ingelesez)** «Carol Vaness Debut» *The New York Times* 1987-11-28 ISSN 0362-4331. (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).
6. ↑   «You are being redirected...» *www.operanews.com* (Noiz kontsultatua: 2022-09-12).

Kanpo estekak
-------------

* Indianako Unibertsitatearen web orria
* Carol Vaness Toscako Vissi d'arte interpretatuz (bideoa)
* Fiordiligi gisa Metropolitan Operan

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2405533
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 40554020
* ISNI: 0000 0001 1442 454X
* BNE: XX918723
* BNF: 13943579b (data)
* GND: 133063917
* LCCN: n84040572
* NLA: 36038017
* CiNii: DA11538868
* SUDOC: 086914723
* BIBSYS: 6079918

 |

* Wd Datuak: Q2405533