recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**María Victoria "Vicky" Granatto** (Buenos Aires, Argentina, 1991ko apirilaren 9a) argentinar kirolaria da, belar hockeyan lehiatzen dena.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu Argentinako taldearekin, Herbehereen atzetik eta Erresuma Batuaren aurretik.

Taldea, honako hauek osatzen zuten: Agustina Albertario, Agostina Alonso, Noel Barrionuevo, Valentina Costa Biondi, Emilia Forcherio, Agustina Gorzelany, María José Granatto, Victoria Granatto, Julieta Jankunas, Sofía Maccari, Delfina Merino, Valentina Raposo, Rocío Sánchez Moccia, Micaela Retegui, Victoria Sauze, Belén Succi, Sofía Toccalino eta Eugenia Trinchinetti-k.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Emakumezkoa.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Vicky Granatto» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑  «Vicky Granatto» FIH **(Ingelesez)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q68363088

 |

* Wd Datuak: Q68363088
**Vidal de Nicolás Moreno** (Portugalete, 1922ko ekainaren 1a - 2016ko urriaren 26a) bizkaitar poeta izan zen. Frantziara erbesteratu zen Espainiako Gerra Zibilean eta Frantziako Argelès-sur-Mer hiriko kontzentrazio-esparruan egon zen atxiloturik 1940-1941 urteetan. 1943. urtean itzuli zen Bilbora, baina 1958. urtean atxilotu zuten bigarrenez, artista- eta intelektual-talde batekin batera. 

1962. urtean kartzelatu zuten hirugarrenez PCEko kide zela salaturik. Azken urteetan Ermuko Foroaren bozeramaile-lanetan nabarmendu zen. Euskal nazionalismoa garrazki kritikatu zuen, bereziki azken urteetan.

*4 poetas de hoy* bilduman eman zituen argitara bere lehen poemak (1960). *Estampa Popular de Vizcaya*, *Opus International*, *Il contemporáneo*, *Les lettres françaises*, *40 poemas*, *The Penguin Book of Socialist Verse*, *Poesía castellana de cárcel*, *La memoria y la sangre* eta *Antología poética vasca* agerkarietan irakur daitezke Vidal de Nicolásen olerkiak. Frantsesera, italierara eta ingelesera itzuli dira haren lan aipagarrienak.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

1. ↑   **(Gaztelaniaz)** ««Seguiré agitando las conciencias críticas de los ciudadanos»» *abc* 2002-10-30 (Noiz kontsultatua: 2021-08-06).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6161708
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 76276573
* ISNI: 0000 0000 5921 5648
* BNE: XX1025282
* LCCN: nr2006009133
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 98331
* Lur: 04414/eu\_n\_0755/n0755

 |

* Wd Datuak: Q6161708
Video Jockey bat bi iturrirekin lanean.
**Video Jockey** (**VJ** edo **VJing**) denbora errealeko arte bisualei ematen zaien izen generikoa da. Musikarekin sinkronizatutako irudien sorkuntza edo manipulazioa da VJ baten ezaugarri nagusia. Video Jockeyak askotan egoten dira gertakariei lotuta, adibidez kontzertuak, diskotekak edo musika festibalak, eta batzuetan beste arte performatibo batzuekin koordinatzen dira. Musika, aktoreak eta dantzariak ere egon daitezke VJ baten lanarekin batera. New Yorken 1970ko hamarkadan sortu zen terminoa, baina MTVren paperarekin egin zen famatu. Bi kasu horietan VJ batek musika hautatu eta manipulatzen du, Disc Jockey batek musikarekin egiten duen bezala.

Video Jockey batek multimedia galeria bat izan behar du, izan VHS zinta moduan, DVDen barnean edo, beranduago, disko gogor bateko fitxategi gisa. Batzuetan kamera batekin ere laguntzen da, zuzeneko irudiak sartzeko, edo ordenagailu bidez sorturiko simulazio bisualetaz.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *VJ : lights::video:VJ..*  H4 2006 ISBN 097650605X. PMC 174556038. (Noiz kontsultatua: 2019-06-03).
2. ↑   **(Ingelesez)** D-Fuse.  (2006-12-14). *VJ: Audio-Visual Art and VJ Culture: Includes DVD.*  Laurence King Publishing ISBN 9781856694902. (Noiz kontsultatua: 2019-06-03).
3. ↑   «B: The Basics of Logic Design» *Rechnerorganisation und Rechnerentwurf* (De Gruyter) ISBN 9783110446067. (Noiz kontsultatua: 2019-06-03).

Kanpo estekak
-------------

* Visual Music Archive Heike Sperling irakaslearen artxiboa.
* VJ booking - Free VJ Portfolio Network
* VJs Mag – aldizkari espezializatua
* VJs TV artista audiobisualen sarea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q616077
* Commonscat Multimedia: VJ (video performance art)

---

 |

* Wd Datuak: Q616077
* Commonscat Multimedia: VJ (video performance art)
Port Jackson edo Sydney Harbour badiaren ikuspegia. Sydney Opera House eraikina eta Sydney Harbour Bridge zubia ikus daitezkelarik.
**Sydney Harbour** edo **Sydney Harbour** (euskaraz **Sydney badia**) Australiako Hegoaldeko Gales Berrian dagoen portu natural bat da. Bere paisaiaren edertasunagatik ezaguna da, bai eta Sydney Opera House eraikina eta Sydney Harbour Bridge zubiaren kokalekua izateagatik ere.

Badia zeharkatzen duen beste zubi bat ANZAC izenekoa da. Portua 19 kilometrotan zehar hedatzen da, Tasmaniako itsasoan hasi ekialdeko muturrean eta Glebe izeneko aldiriraino mendebaldekoan. Toki honetan Parramatta eta "Lane Cove" bezala ezagutzen diren bi ibaitara mugatzen da. Sydneyko Olinpiar Parkea Parramatta ibaiak bustitzen du.

Iruditegia
----------

* Port Jackson badiaren aireko ikuspegi orokorra.Port Jackson badiaren aireko ikuspegi orokorra.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q54504
* Commonscat Multimedia: Sydney Harbour

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315527922
* GND: 7613852-5
* LCCN: sh95000707
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q54504
* Commonscat Multimedia: Sydney Harbour

33°51′30″S 151°14′00″E﻿ / ﻿33.858333333333°S 151.23333333333°E﻿ / -33.858333333333; 151.23333333333
**Vida Jane Mary Goldstein** (1869ko apirilaren 13an - 1949ko abuztuaren 15a) Australiako sufragista eta gizarte-erreformista izan zen. 1903ko hauteskunde federaletan lau emakumezko hautagaietako bat izan zen, emakumezkoak hautagai izan zitezkeen lehenengo hauteskundeak izan ziren.

Biografia
---------

Goldstein Portlanden jaio zen, Victorian. Bere familia Melbourne-ra joan zen bizitzera, gaztea zela, eta bertan Presbyterian Ladies College-ra joan zen. Goldsteinek amari jarraitu zion emakumearen sufragio mugimenduan, eta laster bihurtu zen bere buruetariko bat, ezaguna bihurtu baitzen bere hitzaldi publikoengatik eta sufragioaren aldeko argitalpenen editore gisa. Ahaleginak egin arren, Victoria izan zen Australiako azken estatua boto eskubide berdinak ezartzen, 1908. urtera arte ez zuten bozkatzeko eskubiderik izan.

1903an, Goldstein Senatura aurkeztu zen independiente moduan, botoen %16,8 lortuz. Selina Anderson, Nellie Martel eta Mary Moore-Bentley-rekin batera, Parlamentu federalera aurkeztu ziren lehen lau emakumeetako bat izan zen. Goldstein beste lau alditan aurkeztu zen parlamentura, eta hauteskunderik inoiz irabazi ez arren, berreskuratu zuen bere gordailua guztietan behin izan ezik. Ezkerreko plataformetan aurkeztu zen, eta bere ikuspuntu erradikalenetariko batzuk hastandu zituen publiko orokorra eta emakumeen mugimenduko kolaboratzaile batzuk ere.

Emakumeek boto-ematea lortu ondoren, Goldstein emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea eta beste hainbat gizarte-erreformatan nabarmena izan zen. Bakezale sutsua izan zen Lehen Mundu Gerra garaian, eta Emakumeen Bakearen Armada sortzen lagundu zuen. Goldsteinek geroko bizitzan profil baxu bat mantendu zuen, Zientzia kristaua mugimenduari denbora gehiena eskainiz. Haren heriotza nahiko oharkabean pasatu zen; XX. mendearen amaierara arte, ez zitzaion bere ekarpenek publiko orokorrari atentzio handiegirik eman.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Brownfoot, Janice N.. «Goldstein, Vida Jane (1869–1949)» *Australian Dictionary of Biography* (National Centre of Biography, Australian National University) (Noiz kontsultatua: 2019-03-24).
2. ↑  1903ko Senatuko hauteskundeetako emaitzak, Adam Carr-en hauteskunde artxiboa.

Kanpoko loturak
---------------

* Vida Goldstein biography compiled by Friends of St Kilda cemetery**(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q7927635
* Commonscat Multimedia: Vida Goldstein

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 62355610
* ISNI: 0000 0000 6319 5854
* GND: 119313146
* LCCN: n94088898
* SNAC: w6br9mpb

 |

* Wd Datuak: Q7927635
* Commonscat Multimedia: Vida Goldstein
*Artikulu hau frantses literaturari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pleiade (argipena)».*
Pierre de Ronsard.
Joachim du Bellay.
**Pleiadea** (frantsesez: *La Pléiade*) XVI. mendearen erdialdeko zazpi poeta frantsesek osaturiko taldea izan zen. Haietan garrantzitsuenak eta taldeko buruzagiak Pierre de Ronsard eta Joachim du Bellay dira. Taldearen izenak K. a. III. mendean Alexandrian izan zen zazpi poetako taldeari erreferentzia egiten dio.

Taldearen helburua frantsesa hizkuntza klasikoen mailara jasotzea zen, modu horretara bertako literaturaren adierazpide bilaka zedin. Joachim du Bellayren *Défense et illustration de la langue française* (1549) obra taldearen manifestutzat hartu ohi da; bertan adierazten denez, poetak klasikoen eta Italiako Errenazimentuko autoreen hizkuntza- eta literatura-formak beretu behar zituen (Petrarca, Dante, *Dolce stil nuovo*), eta bere idazkietan frantsesezko hitz zaharrak, era dialektalak eta bertso-molde berriak sartu behar zituen, frantsesa aberasteko eta *ilustratzeko*. Oro har, frantses hizkuntzaren duintasuna defendatzen zuten, eta latinaren maila bera ematen zioten bigarren mailako hizkuntzatzat zutenen aurrean.

Frantzisko I.a Frantziako erregeak eskatuta, frantsesaren estandarizazioaren alde lan egin zuten, eta kultismoak eta neologismoak sartu zituzten, hizkuntza aberastearren.

Ronsard eta du Bellayz gainera, hauek osatzen zuten taldea: Antoine de Baïf, Pontus de Tyard, Rémy Belleau (1554an hildako Jean de La Pèruse ordezkatu zuena), Jacques Pelletier du Mans eta Étienne Jodelle (azken hau Jean Doratek ordezkatu zuen).

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2012/10/4 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q528648
* **Identifikadoreak**
* GND: 4174906-6
* LCCN: sh85103467
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q528648
***Videomatch*** umorezko telebista saio argentinarra izan zen, Marcelo Tinellik aurkeztua. 1989an hasi zen Telefe telebista katean gauerdiko ordutegia zuela. Hasiera batean kirolezko saioa zen, baina sketxez egindako umorezko saioa bihurtu zen. Gaur egun, saio honek Showmatch du izena, beste telebista kate batean ematen dutenez izenez aldatu behar izan zuten.

Historia
--------

Kirol telesaio bezala hasi zen, baina oso ikusle gutxi zuenez bigarren urterako umoristak kontratatzea erabaki zuten. Handik aurrera ikusleen kopuruak goraka egin zuen.

*Videomatch* 2004a arte jarraitu zuen Telefen ikusle kopuru bikainarekin, programa arrakastatsua izanik. Hala ere, Marcelo Tinellik Claudio Villaruel Telefeko programazio-zuzendariarekin izan zuen liskarraren ondorioz katea uztea erabaki zuen.

Ondorioz, telesaioa Canal 9 katean ematen hasi ziren baina *Showmatch* izenarekin.

Pertsonaiak eta sketxak
-----------------------

Saioak 15 urte iraun zuen Telefen eta hainbat laguntzaile eta aktoreez osatua egon da: Gonzalo Bonadeo, Osvaldo Príncipi, Felipe Mc Gough, Henry de Ridder, Daniel Jacubovich, Marcelo "Teto" Medina, Ricardo "Lanchita" Bissio, Alejandro Coccia eta beste kirolari gehiago. Eta ondoren, Hugo Varela, Pablo Granados, Pachu Peña, Freddy Villarreal, José María Listorti, Campi, El turco Naim, Miguel Ángel Rodríguez, Diego Korol, Larry de Clay, Roberto Peña, Waldo, Yayo eta Totti Ciliberto umoristak.

Bere sketxik ospetsuenak honako hauek dira: "Deportes en el Recuerdo", "Los hermanos Loprette", "Los Raporteros", "Los Gauchos", "Leonardo Rivas Taxista"," Leo Leonor en la Panadería", "Figuretti", "Jose María Celular", "Rolando Fernandez el Gran DT", "José María Ruidoso", "Don Leo", "Top Forry", "Alejandro Saz", "Noti Pip", "Los Topus 4", "Los Jaimitos", "Huevo y Poroto", "El Sanatero", y las cámaras ocultas "Vale Valeria", "La ventana de América", "La Movida Internacional", "El Peor día de tu Vida", "El peor Viaje de tu Vida", "La Gran Venganza", "La Propuesta Indecente", "Infraganti", "Atracción Fatal", "La Peor Clase de tu Vida", "Viva La Fiesta", "La Cámara Cómplice", "Tardes Musicales", "Xuxa de América" eta "Si No Sabe Cante".

Formatu aldaketak
-----------------

Videomatchen azken urteetan sketx kopurua murriztu zen eta lehiaketa gehiago jarri zituzten.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q750043

 |

* Wd Datuak: Q750043
Konputazioan, ***polyglot*** bat programa informatiko edo script bitxia da, zenbait programazio-lengoaietan ondo idatzita dagoena, eragiketa edo irteera berdinak burutzen dituena, konpilatzeko edo interpretatzeko erabilitako lengoaiarekin independentea dena.

Gehien bat polyglotak C lengoaia eta script lengoaia (Lisp, Perl, Bash,...) baten arteko konbinaketak dira.

Exekuzioa
---------

Iturburu kodea hainbat lengoaiaren sintaxia betetzeko idatzita egon daiteke. Era honetan, hainbat garatzailek erronka edo dibertsiotzat hartzen dute.

Polyglota hainbat lengoaiatan interpretatu daiteke, eta guztietan errendimendu bera edukiko du. Adibidez, programa hau C, PHP edo Bash programa bat bezala irakurri daiteke:

```
#define a /*
#<?php
echo "\010Hello, world!\n";// 2> /dev/null > /dev/null \ ;
// 2> /dev/null; x=a;
$x=5; // 2> /dev/null \ ;
if (($x))
// 2> /dev/null; then
return 0;
// 2> /dev/null; fi
#define e ?>
#define b */
#include <stdio.h>
#define main() int main(void)
#define printf printf(
#define true )
#define function
function main()
{
printf "Hello, world!\n"true/* 2> /dev/null | grep -v true*/;
return 0;
}
#define c /*
main
#*/

```

Hain famatuak ez diren lengoaiek ere aukera ematen dute Polyglot bat osatzeko. Adibide honetan SNOBOL4, Win32Forth, PureBasicv4.x, eta REBOL erabili dira:

```
*BUFFER : A.A ; .( Hello, world !) @ To Including?
Macro SkipThis; OUTPUT = Char(10) "Hello, World !"
;OneKeyInput  Input('Char', 1, '[-f2-q1]')  ; Char
End; SNOBOL4 + PureBASIC + Win32Forth + REBOL = <3
EndMacro: OpenConsole() : PrintN("Hello, world !")
Repeat : Until Inkey() :  Macro SomeDummyMacroHere
REBOL  [ Title:  "'Hello, World !' in 4 languages"
CopyLeft:  "Developed in 2010 by Society" ]  Print
"Hello, world !"  EndMacro:  func  [][]  set-modes
system/ports/input [binary: true] Input  set-modes
system/ports/input  [binary: false] NOP:: EndMacro
; Wishing to refine it with new language ? Go on !

```

Kanpo Loturak
-------------

* **(Ingelesez)** Polyglot generikoen zerrenda

Kanpo estekak
-------------
**Postumo Kominio Aurunko** (latinez *Postumus Cominius Auruncus*), erromatar kontsula izan zen bi alditan, K.a. 501ean eta K.a. 493an. Historian, sarri, soilik Postumo Kominio bezala agertzen da. Kominia patriziar genseko kontsul bakarra izan zen.

Lehen aldiz, kontsul bezala, K.a. 501ean aukeratu zuten, urte horretan, lehen aldiz, diktadore bat izendatu zelarik, latindar hiriek Erromaren aurka eginiko konspirazioaren ondorioz. Iturri batzuen arabera, Saturnoren tenplua jainko honi eskaini ziona izan zen, K.a. 497an, Senatuaren dekretu baten arabera.

Postumo Kominio, bigarren aldiz, kontsul bezala, K.a. 493an aukeratu zuten, eta, bere magistratura, plebea banatu zenean hasi zuen, Abentino mendian ezarri zena. Arrakastaz eraman zuen aurrera volskoen aurkako gerra, eta hauen hirietako batzuk hartu zituen. Kanpaina honetan nabarmendu zen Gaio Martzio Koriolin, non Koriolano ezizena jaso zuen. Ziuraski azken honegatik izan zen volskotar kanpamendura bidalietako bat, Koriolano Erroma setiatzen ari zenean.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Opiter Verginio Trikosto eta Espurio Kasio** | **Erromako kontsula Tito Lartziorekin**K.a. 501 | Ondorengoa**Servio Sulpizio Kamerino eta Manio Tulio Longo** |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Aulo Verginio Trikosta eta Tito Vetusio Gemino** | **Erromako kontsula Espurio Kasiorekin**K.a. 493 | Ondorengoa**Tito Geganio Mazerino eta Publio Minutzio Augurino** |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1236578

 |

* Wd Datuak: Q1236578
***Un día normal*** Juanes kolonbiar musikari eta kantagilearen bigarren bilduma da, 2002an argitaratu zena. Bilduma honen 5 milioi kopia saldu dira.

Abestiak
--------

1. *A Dios le pido*
2. *Es por ti*
3. *Un día normal*
4. *La paga*
5. *La única*
6. *Luna*
7. *Un día lejano*
8. *Mala gente*
9. *Fotografía* (Nelly Furtadorekin bikotean)
10. *Desde que despierto*
11. *La historia de Juan*
12. *La noche*

A dios le pido
--------------

2002ko apirilean, *Un día normal* bildumaren lehen singlea AEB eta Latinoamerika guztiko irrati estazioetara bidalia da. *A Dios le pido* izenburukoa, abestia Jainkoak gure familiak, etorkizuneko seme-alabak eta hurbileneko pertsonak bedeinka eta babes ditzala eskatzen duen otoitz alai bat da. Abestia laster bihurtzen da bakearentzako ereserkia Latinoamerika guztian, lehen postura iritsiz hiru kontinenteren artean banatutako hamabi herrialdetan. *A Dios le pido* 47 astez jarraian egon zen Billboardeko *Hot Latin Tracks* zerrendan (gehienak 5. postuan). Kolonbian, abestia lau hilabete baino gehiagoan egon zen lehen postuan. Egundaino, bilduma honen 5 milioi kopia baino gehiago saldu dira mundu osoan.

"intentsitate goibeleko bake otoitz bat" (New York Times)

"gerran murgildutako nazio batentzako hatsa" (Associated Press)

"urteko singlerik hoberena" (Chicago Sun Times)

"berehalako klasiko bat" (L. A. New Times)

"sakratua eta sexia, bizitzarako eskari bat, inporta zaizkigunei Maite Zaitut esateko bizitza minutu bat gehiago izateko eskaria" (Chicago Tribune)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Fíjate Bien** | **Juanesen bildumak**2002 | Ondorengoa**Mi sangre** |

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2606226
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q2606226
**Piotr Alexandrovitx Nilus** (errusieraz: Пётр Александрович Нилус; (Podolia, 1869ko otsailaren 20agreg./otsailaren 8ajul. - Paris, 1943ko maiatzaren 23a) errusiar idazle eta margolari inpresionista izan zen.

Biografia
---------

Piotr Podoliako Gubernian jaio zen, gaur egungo Ukrainan. Izan ere, familiak berez jatorri suitzarra zuen. Zazpi urte zituelarik Odesara joan zen eta hango Petropavlovskoje eskolan ikasi zuen, lehen, Margolaritza Eskolan, ondoren. Geroago San Petersburgoko Arteen Eskola Inperialean ikasi zuen eta lehenengo erakusketan hartu zuen parte. 1920an Parisera joan zen eta han lan egin zuen heriotza gertatu arte. Parisen Aleksandr Kuprin eta Ivan Alekseievitx Buninen laguna izan zen eta elkarrekin bizi izan ziren. Bunin eta Nilus arteko gutunak gordetzen dira eta 100 baino gehiago argitaratuak izan dira.

Urte haietan beste Nilus ospetsua izan zen, Sergei Nilus, antisemita, *Siongo jakintsuen protokoloak* liburuaren egilea. Sergei bere familiakoa bazen, ideologikoki ez zuten ezer ikusirik. Desberdintasun hau adierazteko datu bat aipatu izan da: 1906an Odesan pogrom bat antolatu zen eta Piotren jarrera erabat aurkakoa izan zen; gehiago oraindik, afektutariko haur juduei laguntzen saiatu zen.

Galeria
-------

* Hondartzan*Hondartzan*
* Euria ondoren*Euria ondoren*
* Hiru emakume parkean*Hiru emakume parkean*
* Udazkena*Udazkena*
* Morroia (Egunsentia)*Morroia (Egunsentia)*

Erreferenziak
-------------

1. ↑

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Piotr Nilus*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Zenbait margolan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2446744
* Commonscat Multimedia: Piotr Nilus

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 96269457
* ISNI: 0000 0000 7025 2968
* GND: 1019509260
* LCCN: no2011189300
* NKC: js2017949607
* SNAC: w6f55bff
* ULAN: 500082032
* Open Library: OL7092040A
* RKD: 316565

 |

* Wd Datuak: Q2446744
* Commonscat Multimedia: Piotr Nilus
**Txakur kalea** Bilboko alde zaharraren kale historiko bat da. Izena Txakurraren iturritik datorkio. Bidebarrieta kalearen ertz batean dago.

Kokalekua
---------

Bilboko Zazpi kaleeetan, Bidebarrieta kalearen ertz batean dago.

Izena
-----

Hainbat mendez San Migel esan zioten kale horri, eta iturriari San Migeleko txorrotak, San Migeleko edo Larrinagako dorrearengatik hain zuzen. Dorrea Donejakue Plazatxorako sarbidean zegoen. XV. mendean eraiki zuten Larrinagatarrek, eta gero Victoria de Lezeatarren eskuetara pasa zen. Sarreraren goiko aldean Santuaren irudi bat zeukan. Dorre hori 1850ean eraitsi zen. 1800eko eraberriketaz geroztik, bilbotarrek gutxi gora-behera lehoi itxura zuten txorroten buruak txakurraren buruak zirela pentsatu zuten, eta hortik aurrera, horrela deitzen hasi zitzaion.

Herritarren artean Ereinotza izenaz ere izan zen ezaguna, kale horretako etxe baten patioan zegoen ereinotz batengatik.

* 
* 
*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61361503

 |

* Wd Datuak: Q61361503


|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Bilbo** |
***Vaucheria litorea*** alga hori-berdeen barruan sailkatzen den alga bat da. Modu filamentotsuan hazten da, zelula tubular luzeak sortuz, alde bakarretik bakarrik lotuak. *V. litorea* Ipar Atlantikoko kostako marearteko gunearen espezie ohiko bat da, bai Ipar Amerikan baita Europan ere. Ozeano Barean ere aurki daiteke, Washington Estatuaren kostatan. Eurihalinoa da.

Alga gehienek bezala bere energia fotosintesiaren bitartez lortzen du, kloroplastoen lanari esker. *V. litorea*ren kloroplastoek klorofila a, klorofila c, β-karoteno eta diadinoxantin karotenoidea dute.

*Elysia chlorotica* itsas-barraskiloak alga hau jan eta kloroplastoak liseritu beharrean erlazio endosinbiotikoa hasten du, fotosintesia egiten duten barraskiloak izatera iritsiz.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3555044
* Wikispecies Espezieak: Vaucheria litorea

---

* **Datu taxonomikoak**
* AlgaeBase:
* Dyntaxa: 263238
* EOL: 901426
* GBIF: 5423813
* ITIS: 2091
* NCBI: 109269
* WoRMS: 146024
* uBio: 1977660

 |

* Wd Datuak: Q3555044
* Wikispecies Espezieak: Vaucheria litorea
**Txakurraren partia** edo **Txuriko** 1975an Txomin Artola kantautoreak kaleratutako abesti bat da.

Abestiaren gaia *Txuriko* izeneko txakur bat da. Hitzak Txomin Artolaren aita zen Fernando *Bordari* Artola bertsolariak idatzitakoak dira.

Hitzak
------

Gu gazte giñadela  

txalupa guziak  

txakurtxo bat ohi zuten  

ontzi barrenian  

begi-erne, abila  

etzan zaunkaria  

ihes zihoan arraia  

harrapatzailea.  
  

Seme, esango dizut  

nola gertatzen zan  

punitutako arraia  

suelto... batzuetan  

legatzak, ospa! ihes...  

txakurra, jauzten zan  

ta bet-betean arraia  

artzen zun ortzetan.  
  

Lana orren saria  

zakurren partia  

deitzen genion guziok  

ongi merezia!  

maitea, maitea zan  

zakur ehiztaria  

txalupa betetzen zun  

anima gabiak...  
  

Unea etorri da  

zuri kontatzeko  

zer nolako txakurra  

zen gure "Txuriko"  

auin izugarriak  

etzun izutuko  

arraia utzi baiûo  

lenago itoko.  
  

Goiz itsusi batean  

ez naiz ez aztuko  

bere lana beteaz  

jauzi zan "Txuriko"  

baga haundi artean  

ehiza...! ez utziko!  

legatz aundi batekin  

ito zan betiko.

Kanpo estekak
-------------

* Txakurraren partia abestia entzungai

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12268317

 |

* Wd Datuak: Q12268317
**Vatnajökull** (islandierazko *Aintziren glaziarra*, ˈvaʰdnaˌjœːkʏtl̥ ahoskatua) Islandiako glaziar handiena eta Europako handienetako bat da.

Deskribapena
------------

Vatnajökullek 8.100 kilometro karratuko hedadura du. Herrialdeko hego-ekialdean kokatua, haren hedadura osoaren % 8 hartzen du. Bolumenari dagokionez, Europako glaziarrik handiena da (3000 kilometro kubiko) eta bigarrena hedaduraz, aurretik Norvegiako Svalbard uharteetako Nordaustlandeteko Austfonna baino ez du.

Haren neurriak, gutxi gorabehera, 150 kilometrokoak dira, mendebaldetik ekialdera, eta 100 kilometrokoa, iparraldetik hegoaldera.

Izotzaren batez besteko lodiera 400 metrokoa da, eta gehienez ere milara iristen da. Islandiako sumendirik garaiena (Hvannadalshnjukur, 2.100 m) izotz-kaskoaren hegoaldeko inguruan dago, Skaftafell Parke Nazionaletik gertu, eta, hain zehazki ere, Öræfajökull izotz-kaskoa txikiaren azpian.

Iparraldeko, mendebaldeko eta ipar-ekialdeko ertzetarantz doazen glaziar mihiek 600 eta 800 metro arteko altuera hartzen dute; izotzaren batez besteko lodiera 400 metrokoa da, gehienez ere 900 metrokoa.

Glaziarraren azpian dagoen punturik sakonenak 300 metro sakon hartzen du, Skeidarajökullen arro glaziarraren azpian.

Urtean zehar gertatzen den elur prezipitazioa 4 eta 70 dezimetro artekoa da, hegoaldeko muturrean 4 metro gutxienez eta iparralderantz bat-batean jaisten da.

Bulkanismoa
-----------

Islandiako rift bolkanikoa herrialdearen hego-mendebaldetik ipar-ekialdera doa, aktibitate geologikorik handiena, hain zuzen ere Vatnajökull dagoen tokian gertatzen den arren. Bereziki, izotz-kaskoa horren azpiko sistema bolkanikoak aktibo egon dira garai historikoetan, eta, ondorioz, gertatu den aktibitate eruptiboari buruzko corpus luze bat dago.

Dinamika horretatik abiatuta, sarri, laku bolkaniko deritzenak sortzen dira, nahiko ohikoak diren agerkari glaziarren iturri direnak. Grimsvotn lakua, adibidez, 1996an, aztertuenetako baten jatorria izan zen. Azpian dagoen multzo bolkanikoak 2004ko azaroan erupzio indartsu baina laburra ere eragin zuen.

Egungo egoera
-------------

Vatnajökullek etengabeko atzerakada bat jasan du, ziur asko, berotze globalarengatik eta bertan berriki gertatzen ari den aktibitate bolkanikoaren ondorioz. 1980an, 8.300 kilometro karratuko hedadura zuen; aldiz, 1958an, 8.538 km2-koa.

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**Vatnajökullen argazkiak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q179734
* Commonscat Multimedia: Vatnajökull

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 237468016
* GND: 4738056-1
* LCCN: sh89004617
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 406429

 |

* Wd Datuak: Q179734
* Commonscat Multimedia: Vatnajökull
**Pontificia Universidad Javeriana** (**PUJ**) Kolonbiako unibertsitate pribatu bat da, egoitzak Bogotan eta Calin dituena. 1623an sortu zen eta bere izena San Frantzisko Xabierkotik dator. San Ignacio Unibertsitate Ospitalea duela gutxi Kolonbiako hirugarren ospitale onena sailkatu zen, Osasun eta Gizarte Babes Ministerioaren arabera. 2020an, Medikuntza Fakultatea herrialdeko onena bezala sailkatu zuen *Dinero* aldizkariak , ICFESek egindako Sabre Pro proben emaitzak kontuan hartuta. Azken urteotan, Ekonomia eta Administrazio Zientzien Fakultatea herrialdeko bigarren negozio eskola onena bezala kokatu da, Frantziako Eduniversal rankingaren arabera.

Times Higher Education aldizkari britainiarrak bost urtez jarraian (2018-2022) Kolonbiako unibertsitate onena bezala sailkatu du. QS World University Rankings-en 2023ko edizioan, Quacquarelli Symondsen eskutik, 13. postuan sailkatu zen Latinoamerikan eta hirugarrena sendotu zen Kolonbian.

Unibertsitatea Kolonbiako elitearen prestakuntza zentroa izan da. Bere tituludunen artean, honako hauek nabarmentzen dira: Henry Krieger, Riyad al-Maliki, Ignacio Martín-Baró, Rodolfo Llinás, Vanessa de la Torre, Jorge Enrique Abello, Óscar Iván Zuluaga, Daniel Samper Pizano, Marta Lucía Ramírez, Jorge Alfredo Vargas, Paulina Vega eta Ernest Samper. 

Jesusen Lagundiak zuzentzen du eta Kolonbiako unibertsitate zahar eta tradizionaletako bat da.  Latinoamerikako Jesusen Lagundiaren esku utzitako Unibertsitateen Elkartearen (AUSJAL), 30 unibertsitatek osatutako sare baten parte da, eta Jesuiten Unibertsitateen Elkartearen (International Association of Jesuit Universities), munduan 167 unibertsitate dituena. .

Erreferentziak
--------------

1. ↑  
Revista *Dinero*
2. ↑    *Revista Semana, Las Universidades en Colombia - 200 años.* .

Kanpo estekak
-------------

* Pontificia Universidad Javeriana (Bogotá)

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1517478
* Commonscat Multimedia: Universidad Javeriana
* Wikispecies Espezieak: PUJ

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 127438691
* ISNI: 0000 0001 1033 6040
* BNF: 12185311z (data)
* LCCN: n81037147
* NKC: ko2009297715
* SUDOC: 030438772

 |

* Wd Datuak: Q1517478
* Commonscat Multimedia: Universidad Javeriana
* Wikispecies Espezieak: PUJ
**Uranio pobretua** naturan topa litekeen uranio naturalak baino Uranio-235 isotopo ehuneko baxuagoa duen isotopoen nahasketa bat da. Arma nuklearrren ekoizpenean edota zentral nuklearretarako erregai nuklear bezala erabiltzen den uranio aberastua lortzeko prozesutik ateratzen den hondakina da.

Gaur egun lurperatu edota itsaso sakonean urperatzen da, bere zati bat MOX erregaia sortzeko ere birziklatzen da. Birziklatze honek ez du beti berarekin batera etekin ekonomikorik ekartzen, baina lurpean edo itsaspean dauden hondakin kopurua murriztea ahalbideratzen du. Uranio pobretuarekiko alternatiba bat, arma nuklearrak ez ekoiztea eta zentral nuklearretan uranio naturala erabiltzea litzateke.

Oso produktu erradioaktiboa eta toxikoa da, larruazal eta biriketako minbizia ere eragin ditzake.

Ikus gainera
------------

* Uranio aberastua

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q9698
* Commonscat Multimedia: Depleted uranium

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q9698
* Commonscat Multimedia: Depleted uranium
**Victoria Aguirre Anchorena** (Buenos Aires, Argentina, 1858ko ekainaren 6a - ibidem 1927ko martxoaren 16a) margolaria, arte bildumagilea eta Sociedad de Beneficencia elkarteko kidea izan zen 1902az geroztik. Bere lanak Buenos Airesko Ateneoan erakutsi zituen 1894an.

Biografia
---------

Gurasoak Manuel Alejandro Aguirre eta Mercedes Anchorena izan zituen, gerora San Isidro hiria izango zenaren barruan kokatutako landetxe baten jabeak.

Emaile eskuzabala izan zen, ongile isil eta anonimoa, ikasketa eta esplorazio espedizioak ordaindu zituen, bidaiari eta irakurle handia, eta zilargintza kolonialeko bildumagile aditua.Besteak beste, Aguirreren Pasabidea eraikitzeko funtsak eman zituen, Puerto Aguirre herria (geroago, Iguazuko portua deitua) Iguazuko ur-jauziekin lotzeko.

Museo pribatu bat sortu zuen, bere bidaietan eskuratutako obra eta antzinako bildumetan oinarrituta. Gaur egun Udaondo, Fernández Blanco eta Etnografiko museoetan dagoen obra.

Londreseko egonaldi batean, paralitiko eta hitzik gabe utzi zuen eraso bat jasan zuen, halere, bere argitasuna ez zuen galdu. 

1927ko martxoan hil zen Buenos Airesen

Aitortzak
---------

* Buenos Aires Hiriko etorbide batek Vitoria Aguirre izena darama.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Victoria Aguirre en su casa» *www.laprensa.com.ar* (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).
2. ↑   «Genealogía de Victoria Aguirre Anchorena» *Geneanet* (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).
3. 1 2   laguna, hugo.  (). «Historias de… mujeres argentinas: Victoria Aguirre» *Medium* (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).
4. ↑   «Emoción: la tataranieta de Victoria Aguirre, reconocida como la fundadora de Puerto Iguazú visitó por primera vez las Cataratas» *MisionesOnline* (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).
5. ↑    *La catalogación como herramienta de la investigación histórica. El caso de las donaciones de Victoria Aguirre al Complejo Museográfico Enrique Udaondo. | Catedra Leonardi.*  (Noiz kontsultatua: 2021-01-16).

Bibliografia
------------

* Sosa de Newton, Lily, Argentinako Emakumeen Hiztegi Biografikoa, Plus Ultra, 1980

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q50895742

 |

* Wd Datuak: Q50895742
**Phiona Mutesi** (Kampala, Uganda, 1996) Ugandako xake jokalaria da. 16 urte besterik ez zituela, 2010eko Xake Olinpiadan parte hartu ondoren, Xake Maisu izateko hautagai bihurtu zen.

Biografia
---------

Phiona Mutesi 1996an jaio zen Katwen, Kanpalako auzo marjinalik handienean, Ugandako hiriburuan. 3 urte zituenean, bere aita HIESak jota hil zen, eta bere arreba handik gutxira arrazoi ezezagunengatik hil zen.

*El Pais* egunkariak 2006an jakinarazi zuenez, Mutesik hamar urte zituenean, anaiarekin janari bila ari zen Afrikako hiriko kaleetan, eta une horretan Robert Katende ezagutu zuen, haurrak elikatzen dituen misiolaria, xakean ikastearen truke. Lau urte baino ez ziren pasa kirolean, 2010ean bere lehen Xake Olinpiadara iristeko. 2012an, Woman Candidate Master (WCM) xakeko titulua lortzeko Ugandako lehen emakumea izan zen, nazioarteko txapelketetan emaitza onak lortu ondoren jokalariei emandako lehen ziurtagiria. Tim Crothers kazetariak *The Queen of Katwe: a Story of Life, Chess, and One Extraordinary Girl's Dream of Becoming a Grandmaster* liburua idatzi zuen. Phiona Mutesik bi anai-arreba txiki eta ahizpa nagusi bat ditu.

2013an Ugandan Gazteen Xake Txapelketa Nazionala irabazi zuen lehen emakumea izan zen, eta urtebete geroago, 2014an, bere herrialdea ordezkatu zuen Norvegiako Xake Olinpiadan.

2016ko irailean, Phionaren istorioa kontatzen duen *Queen of Katwe* filma estreinatu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Robinson, Joanna. «Why Lupita Nyong’o, Not Superheroes, Represents the Future of Disney» *Vanity Fair* (Noiz kontsultatua: 2021-03-17).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3658171
* Commonscat Multimedia: Phiona Mutesi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 306324701
* GND: 1046633589
* LCCN: n2012049983

 |

* Wd Datuak: Q3658171
* Commonscat Multimedia: Phiona Mutesi
**Urdaizko zubia** Esteribarko Urdaitz kontzejuan XX. mendeko harrizko zubi bat da. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.

Zubia
-----

XX. mendearen lehen erdialdekoa da. Erdi-puntuko bi arku eta zubi-bular bat ditu, guztia hormigoiz eraikia. Litekeena da askoz zaharrago baten gainean altxatzea. Izan ere, 1550ean jada agertzen da Urdaitz zubian egurra igarotzeagatik kobratzen zela. Bada 1786an aipatutako kokapen zehaztugabeko *Zubialde* bat ere. Bi aipamen horiek zubi honetakoak edo Luskozubikoak izan daitezke.

Erreferentziak
--------------

* Santiago Sainz de los Terreros Goñi, (2010), *Puentes antiguos de Navarra: Zubiri, Yesa, Larrasoaña, Iroz, Burlada*.
* Imanol Goikoetxea, (1993), *Guía práctica para recorrer el camino de Santiago: a pie, en bicicleta, a caballo, en coche*, Donostia: Txertoa, ISBN 8471482800

Ikus, gainera
-------------

* Urdaitz
* Arga ibaia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108508922

 |

* Wd Datuak: Q108508922
**Viktor** (Victor) **Nikiforov** (Виктор Никифоров, ヴィクトル・ニキフォロフ, Vikutoru Nikiforofu) *Yuri !!! On ice* animearen pertsonaia nagusienetako bat da. Seriean, Victor irristalari profesionala da eta lan egiten du Yuuri Katsuki izeneko irristalariaren entrenatzaile bezala. Yuuriren entrenatzaile izatea, Victorrek berak erabaki zuen.

Aurrekariak
-----------

Viktor irristaketa munduaren kondaira bat da, munduko txapelketa 5 aldiz jarraian irabazi zuen, 5 Gran Prix sari eta Europako txapelketa ugari ere irabazi zituen gaztetan. 16 urte zituenean, irristaketa munduaren garrantzitsuenetako bat zeukaten adituek. Victorrek, gaztetan, teknika orbangabea erakutsi zuen, saltoetan eta akrobazietan dagokionez huts egiten ez zuen pertsona zen. Beti perfekzioaren bila ibiltzen zen eta bere puntuazioak txapelketetan oso altuak izaten ziren.

Baina bere koreografiak perfekziora interpretatzeko ahalmena ere erakusten du. Uzten zituen publikoa, epaimahaikideak eta teleikusleak hitzik gabe. Anime honen jarraitzaileak eta bere sortzaileak esaten duten bezala, irristaketaren izar bat da.

Nortasuna
---------

Viktor karisma handiko pertsonaia da, eta jendea oso erraz maitemintzen da beraren trebetasunei esker. Harro dago bere harrapatzeko boterearekin, hau da, irristaketa egiten ari denean ustekabean uzteko nortasuna du. Hau bere alde indartsua dela uste du. Pertsona bitxia da, gauzak gustatzen zaizkio bere erritmoan egitea, eta nahiko axolagabea izaten da gehienetan. Honek eramaten dio haurren jarrerak izatera. Bere entrenatzaileak esaten du, beti bere burua ikusten duela lehenengo, baina pentsamendu hau kontrakoa izaten dela aurre ematen dio Yuri Katsukirekin. Bestalde, ikusten da oso lagungarria izaten dela haren jarraitzaileekin.

Beste aldetik, situazioa eskatzen ba du, serio eta erabaki zuzenak hartzen dituen pertsona izan ahal da. Egia esaten du beti, eta batzuetan gehiegi (Ikusi non esaten dio Yuri Plisetsky eta Yuri Katsukiri ahien irristaketa egiteko modua nola dela). Egia esateko, bulkada etortzen da ez dakielako ondo antzematen besteen sentimenduak, horregatik inoiz ez da konturatzen zauritu egiten duela pertsona batzuetan. Bestalde, esan behar da oso lotsagabea dela eta ez dela konturatzen honek pertsona batzuei traba egin diezaiekeela momentu jakin batzuetan.

Viktor nahiko sentibera izan daiteke bere itxurarekin, bereziki ilearekin.

Hainbat datu
------------

Pertsonaiaren bikoizketa Junichi Suwabek egiten du japonieraz eta Jerry Jewellek ingelesez.

Ikus, gainera
-------------

* Animea
* Bikoizketa
* Irristaketa
* Errusia

Kanpo estekak
-------------

* Pertsonaia wikian. *(Ingelesez*)


|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q31189120

 |

* Wd Datuak: Q31189120
**Urdaburu Mendizale Elkartea** Gipuzkoako Errenteria herrian dagoen irabazi asmorik gabeko mendizale elkarte bat da.

Kokalekua
---------

Egoitza Errenteriako Juan de Olazabal kalearen 23. behea zenbakian du, Ereintza elkartearen alboan.

Historia
--------

Urdaburu Mendizale Elkartea 1942ko Otsailaren 13an sortu zen Grupo de Montaña Urdaburu izenarekin.
Bere sorreratik Espainiar Mendi Federazioaren (FEM) baitan zegoen Euskal-Nafar Lurralde Ordezkaritzaren (geroago egungo Euskal Mendizale Federazioa bilakatuko zenaren) kide da.

Presidenteen zerrenda
---------------------

* Arantxa Juanena, 2016-2020

Aldizkariak
-----------

**Gure artean** Urdaburu Mendizale Elkarteak lau hilabetean behin argitaratzen duen aldizkaria da eta bertan elkartearen jardueren berri jasotzen da:
mendi irteeren egutegia, eski edo eskalada ikastaroen egun eta jarduerak, elkartearen mendi astea, mendiari buruzko artikulu orokorrak, bazkideek egindako ibilaldi, jarduera eta bidaiak, goi mendian egindako igoerak. Aldizkaria bazkideek idatzitako artikuluekin osatzen da.

Erreferentziak
--------------

Bibliografia
------------

Kanpo estekak
-------------

* Urdaburu Mendizale Elkartearen webgunea  **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q43686829

 |

* Wd Datuak: Q43686829
**Vladislav Valerievitx Mylnikov**, errusieraz Владислав Валерьевич Мыльников, (Kursk, Errusia, 2000ko irailaren 12a), *Floretea-taldeka* kategorian aritzen den eskrimalari errusiarra da. .

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen *Floretea-taldeka* kategorian, ROCeko taldearekin; Tokion, Frantziako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen ROC taldea. Kontuan izan Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela.

Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Anton Borodatxov, Kirill Borodatxov, Vladislav Mylnikov eta Timur Safinek.

Nazioarteko emaitzak
--------------------

| Udako Olinpiar Jokoak |
| --- |
| Urtea
  | Lekua
  | Domina
  | Proba
  |
| 2020 | Tokio Japonia Japonia | 02 !2. lekua, zilarrezko domina | Gizonezkoa, *Floretea-taldeka* kategoria.
  |
|

Erreferentziak
--------------

1. ↑  «Vladislav Mylnikov» *olympedia.org* **(Ingelesez)**
2. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .
3. ↑  "Vladislav Mylnikov" *olympics.com* **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q107642528

 |

* Wd Datuak: Q107642528
**Ultra Bra** pop-rock musika talde finlandiarra izan zen. Ultra Bra 1994an sortu zen eta 2001ean banandu egin ziren. Kantuen hitzak finlandieraz idazten zituzten eta, horregatik, musika taldeak ez zuen lortu arrakastarik Finlandiatik kanpora. [erreferentzia behar]

Berez Ultra Braren abestien gaiak politikoak ziren. Ezkerreko ideologia zuen musika taldeak.

Kideak
------

Kerkko Koskinen zen taldeko burua eta kasik abesti guztiak berak konposatu zituen. Anni Sinnemäki, gaur egun Liga Berdeko politikaria eta Helsinkiko zinegotzi ohia, musika-taldearen abestigile ospetsuena izan zen.

Historia
--------

1996. urtean lehen diskoa argitaratu zuten. *Vapaaherran elämää* (*Baroiaren bizia*) deitu zioten. Hurrengo urtean bigarren diskoa, *Kroketti*, atera zen. Disko horrek arrakasta handia izan zuen. Disko horretan daude, adibidez, *Sinä lähdit pois* (*Joan egin zinen*) eta *Minä suojelen sinua kaikelta* (Guztiarengandik babestuko zaitut) abestiak. 1999an eta 2000an disko bana argitaratu zituzten, Kalifornia eta Vesireittejä (*Ubideak*), eta gero, 2001ean *Sinä päivänä kun synnyin* (*Jaio nintzen egunean*) disko-bilduma argitaratu zuten. Urte berean Ultra Bra desegin egin zen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1050062
* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 125927513
* ISNI: 0000 0004 7025 1956
* BNF: 15575974d (data)

 |

* Wd Datuak: Q1050062
Megafauna Pleistozenoan Iberiar Penintsularen iparraldean, Mauricio Antónen marrazkia
**Pleistozenoko megafauna** garai hartan munduan izaten zen tamaina handiko animali multzo edo megafauna izendatzeko terminoa da. Megafauna izendatzerakoan, 44 kilo baino gehiagoko animaliez ari gara.

Pleistozeno Megafaunaren Iraungitzea
------------------------------------

Pleistozenoko Megafaunaren iraungitzea Pleistozenoan eta bereziki Azken Pleistozenoaren garaietan eta Holozenoren hasieran planeta guztian emandako megafaunaren desagerpen handia izendatzeko terminoa da.
Garai honetan animali handien kopuru zabal bat, mundu guztian zehar, desagertu ziren. Antza guztiaren arabera homo sapiens edo egungo gizakiaren eraginez. Haien artean daude mamutak, errinozero iletsuak, *Megaloceros giganteus*ak, leize-hartza, ekido ugari.... Stewart bezalako hainbat adituek *homo neanderthalensis* ere kokatzen dute iraungitze global honetan. Iraungitze sasoi hau duela 40.000 (AP) eta 6.000 (AP) arte kokatzen da, baina duela 15.000 (AP) azkartu zen prozesua.

Iraungitze honek ehun espezie baino gehiago hartzen ditu mundu guztian barrena. animali handi hauen iraungitzeak, beste aldetik, ez zuen ekarri soilik bioaniztasunaren galera, baizik eta aldaketa handiak ekarri zituen ekosistemetan. Esate baterako gizakiak eragindako megafaunaren desagerpenak Ipar Ameriketako iparraldeko lurretan, mamutak, Yukongo zaldiak... hango belardi zabalak egun zohikaztegi nagusi diren paisaian eraldatu zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1237403

 |

* Wd Datuak: Q1237403
**Victoria konderria** (ingelesez: *Victoria County*) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Victoria da. 2010eko zentsuaren arabera 86.793 biztanle zituen, Victoria kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Victoria konderriak 2.302,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,33 ura dira. Beste 2.284,74 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,7 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 86.793 pertsonetatik 79.677 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 38.113 dira. 5.190 beltzak edo afroamerikarrak. 199 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 860 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 109 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 742 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q26699
* Commonscat Multimedia: Victoria County, Texas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 144256767
* LCCN: n81078291
* NARA: 10037061
* **Lekuak**
* OSM: 1828436
* TGN: 1002975

 |

* Wd Datuak: Q26699
* Commonscat Multimedia: Victoria County, Texas
Dorrearen atea.
**Urbina Basabeko dorrea** Arabako Kuartango udalerriko Urbina Basabe herrian dagoen dorretxe bat da. Kuartango Haranean **Dorrea** izenez ezagutzen da. Erdi Aroan eraiki zen eta denbora igaro ahala eraikin elijioso, gotorleku militar, administrazio eraikin eta egoitza funtzioak bete izan ditu.

Jatorria
--------

Antzina monasterioa eta dorretxe batez osatua zegoen. Monasterioa XII. mendearen amaieran García de Mendoza kondearen aginduz antzinagoko eraikin baten hondakinen gainean eraiki zen eta San Pedrori sagaratua zegoen, antzinagoko eraikin hori erromatar *villa* inperial bat izan zitekeen, zimenduetan topatuko aztarna hauei so eginik: erromatar jatorriko lurzoruak, zeramikak, pilotoiak eta hipokaustoko hagak, etab.

Gaur egungo kontserbazio egoera
-------------------------------

Iraganean Arabako Foru Aldundiak zaharberritutako jabetza pribatuko eraikina da, gaur egun Kuartangoko Udalaren zerbitzu bat da eta Urbina Basabeko Enbor-Etxearen Adiskideen Elkarteak kudeatzen du.

Udalean edota aurrez hitzartutako bisiten bidez Andagosteko guduaren mezan dagoen interpretazio gunea nahiz Kuartangoko Haraneko ohitura eta ondarearen etnografia erakusketa bisita daitezke.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Urbina Basabeko dorrearen historia. Kuartangoko Udalaren webgunea **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

* Urbina Basabeko dorrea. Kuartangoko Udalaren webgunea **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6150504

 |

* Wd Datuak: Q6150504