**Irma Thomas**, jaiotzaz **Irma Lee**, ezaguna "**La Reina del Soul de Nueva Orleans**" ezizenez (Ponchatoula, Luisiana, Estatu Batuak, 1941eko otsailaren 18a) blues eta soul abeslari estatubatuarra da. 2007an, Grammy saria eman zioten *After the Raini*, "Blues garaikideko album onenaren" kategorian.

Biografia
---------

Irma Lee bezala jaio zen, eta txikitan kantari gisa nabarmendu zen herriko Baptista elizako koruan. Hamahiru urterekin audizio bat egin zuen Specialty Recordserako. 19 urterekin bi aldiz ezkonduta zegoen eta lau haurren ama zen. Bigarren senarraren Thomas abizena hartu zuen. 

### Musikari ibilbidea

60ko hamarkadaren hasieran, zerbitzari gisa lan egiten zuen New Orleansen; noizbehinka, Tommy Ridgley-ren bandarekin kantatzen zuen, eta hark lagundu zion "Ron" zigiluarekin lehen kontratu diskografikoa lortzen. Lehen sinplea "(*You Can Have My Husband but) Don't Mess with My Man*" 1960ko udaberrian kaleratu zen, eta 22. zenbakia lortu zuen Billboard R&B zerrendan.

Lehen arrakasta horren ondoren, Minit Records-ekin grabatzen hasi zen, Allen Toussaint konpositore eta ekoizlearekin lan eginez, "*It’s Raining*" eta "*Ruler of my Heart*" bezalako abestietan. 1963an Imperial Records diskoetxeak Minit erosi zuen, eta Thomasek arrakasta handiko lan batzuk merkaturatu zituen; besteak beste, "*Breakaway*" Jackie DeShannon eta Sharon Sheeleyk eginak, "*Wish Someone Would Care*" eta *"AnyWho Newlomy Grabine*". 

"*Time Is on My Side*", Kai Winding-ek grabatua eta geroago The Rolling Stones taldeak grabatua. Nahiz eta Imperial Recordsekin grabatutako lehen lau sinple horiek Billboard zerrendetan sartu ziren, ondorengoek harrera kaskarra izan zuten. Hamarkadaren amaieran, Chess Records-ekin sinatu zuen, eta arrakasta izan zuen Otis Redding-en "*Good To Me*" lanarekin, besteak beste. 70eko hamarkadan Kaliforniara joan zen bizitzera, eta hantxe jarraitu zuen zigilu apalekin grabatzen. 80ko hamarkadaren hasieran, Luisianara itzuli zen, eta "*The Lion´s Den*" kluba ireki zuen. 

1986an, "*It's Raining*" kanta Jim Jarmusch zuzendariaren *Down By Law* film independentearen soinu-bandan sartu zen. Hainbat urtez diskografia-mundutik alde eginda egon ondoren, Irma Thomasek berriro grabatu zuen, ordukoan Rounder Records konpainiarekin. 1991n Grammy sarietarako lehen izendapena jaso zuen *Live!* albumarekin. *Simply the Best*, San Frantziskon grabatua. 1999an, berriz izendatu zuten Grammy sarietarako *Sing It!* albumarekin, Marcia Ball eta Tracy Nelson-ekin lankidetzan grabatua.

1998an Krewe du Vieuxeko "Erregina" hautatu zuten New Orleanseko Mardi Grasen. Irma Thomas urtero aritzen da New Orleans Jazz and Heritage Festivalen, eta "The Lion's Den" klubean aritzen da. 2005eko abuztuan, Katrina urakanaren igarotzeak eragin handia izan zuen klubean, hiriko eremu historikoan baitago. Hurrengo urtean '*After the Rain'* albuma argitaratu zuen. Grammy saria jaso zuen "*Egungo blues-album onena*" kategorian.

2007ko apirilean, New Orleanseko musikari egindako ekarpenengatik, Luisianako Famaren Aretoan sartu zen. Urte horretan bertan, Fats Domino, Goin' Home: A Tribute to Fats Domino izeneko albumean parte hartu zuen, Marcia Ballekin batera "*I Just Can't Get New Orleans Off My Mind*" abestuz.

2009ko abuztuan, bilduma bat argitaratu zuen, hiru abesti berrirekin, *The Soul Queen of New Orleans: 50th Anniversary Celebration*, berrogeita hamar urteko ibilbide musikalaren oroigarri.

Diskografia
-----------

Hauexek dira bere lan batzuk:

Irma Thomas himno nazionala kantatzen Greer Fielden, Tulane University, New Orleans, 2008
Soul-erregina, Irma Thomas eta the Professionals, 2009
Irma Thomas eta James Taylor eTown-en Nick eta Helen Forsterrekin
### Albumak

* 1964: *Wish Someone Would Care*
* 1966: *Take a Look*
* 1973: *In Between Tears*
* 1977: *Irma Thomas Live at the New Orleans Jazz & Heritage Festival*
* 1978: *Soul Queen of New Orleans*
* 1979: *Safe with Me*
* 1984: *Down at Muscle Shoals*
* 1986: *The New Rules*
* 1988: *The Way I Feel*
* 1991: *Live: Simply the Best*
* 1992: *True Believer*
* 1993: *Walk Around Heaven: New Orleans Gospel Soul*
* 1993: *Turn My World Around*
* 1997: *The Story of My Life*
* 1998: *Sing It!* (junto a Marcia Ball & Tracy Nelson)
* 2000: *My Heart's in Memphis: The Songs Of Dan Penn*
* 2006: *After the Rain*
* 2008: *Simply Grand*
* 2014: *Full Time Woman - The Lost Cotillion Album*

### Bildumak

* 1980: *Irma Thomas Sings*
* 1986: *Break-A-Way: The Best of Irma Thomas* (Legendary Masters Series)
* 1983: *Time Is on My Side*
* 1984: *Down at Muscle Shoals*
* 1987: *Breakaway*
* 1987: *Breakaway*
* 1990: *Something Good: The Muscle Shoals Sessions*
* 1991: *Safe with Me/Irma Thomas Live*
* 1992: *Time Is on My Side: The Best Of Irma Thomas Volume 1*
* 1996: *Ruler of Hearts*
* 1996: *Sweet Soul Queen of New Orleans: The Irma Thomas Collection*
* 1996: *Time Is on My Side* (versión extendida en CD del LP de 1983)
* 2001: *If You Want It, Come and Get It*
* 2005: *Straight from the Soul*
* 2006: *A Woman's Viewpoint*
* 2006: *Wish Someone Would Care/Take A Look*
* 2009: *The Soul Queen of New Orleans: 50th Anniversary Celebration*

### Lankidetzak

* 1993: B. B. Kinga, *Blues Summit* (MCA) Duetoa "*We're Gonna Make It"*-en
* 2005: Zenbait artista/*I Believe To My Soul* (Rhino)
* 2005: Hainbat artista/*Our New Orleans* (Elektra/Nonesuch)
* 2006: The New Orleans Social Club/Duetoa Marcia Ballekin, *Sing Me Back Homeko* "Look Up"en (Burgundy Records/Honey Darling Records)
* 2007: Hainbat artista, *Goin' Home: A Tribute to Fats Domino* (Vanguard Records), "I Can't Get New Orleans Off My Mind" Marcia Ball-ekin interpretatuz.
* 2010: Galactic, *Ya-Ka-May* "Heart Of Steel"-en ahotsa
* 2011: Hugh Laurie, Let Them Talk

Sariak eta aintzatespenak
-------------------------

* 1991n Grammy sarietarako izendapena jaso zuen *Live!* albumarekin.
* 1998an Krewe du Vieuxeko "Erregina" hautatu zuten New Orleanseko Mardi Grasen.
* 1999an Grammy sarietarako izendapena*S ing It!* albumarekin.

* 2007an Grammy saria jaso zuen "Blues garaikideko album onenaren" kategorian *After the Raini* lanarekin*.*
* 2007ko apirilean, New Orleanseko musikari egindako ekarpenengatik, Luisianako Famaren Aretoan sartu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** «IRMA THOMAS» *JazzMusicArchives.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-06).
2. ↑   **(Ingelesez)** «Irma Thomas» *BestEverAlbums.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-06).
3. ↑    ISSN https://www.thehistorymakers.org/biography/irma-thomas-41..
4. ↑
5. ↑    ISSN https://www.discogs.com/artist/381633-Irma-Thomas..
6. ↑   **(Ingelesez)** «Irma Thomas ~ Songs List» *OLDIES.com* (Noiz kontsultatua: 2024-02-06).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q271139
* Commonscat Multimedia: Irma Thomas

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 37103562
* ISNI: 0000000114707937
* BNE: XX1405956
* BNF: 13900407n (data)
* GND: 134857402
* LCCN: n87803068
* SUDOC: 084289627
* BIBSYS: 3089996
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: irma-thomas

 |

* Wd Datuak: Q271139
* Commonscat Multimedia: Irma Thomas