Mao presidentearen aipamenak eusten dituen neska (1968)
***Mao Zedong buruzagiaren aipuak*** (txinera sinplifikatua: 毛主席语录; txinera tradizionala: 毛主席語錄; pinyina: Máo Zhǔxí Yǔlù) Txinako Alderdi Komunistako lehendakari ohi Mao Zedongen hitzaldi eta idazkietako adierazpenak jasotzen dituen liburua da, 1964tik gutxi gorabehera 1976 arte argitaratua. Euskaraz, ezagunagoa da ***Maoren liburu gorria*** izenburuarekin. Iraultza sozialistaren gaineko pentsamendu garrantzitsuenen antologia da, kolore gorriko liburutxo batean argitaratua; liburuak laster hartu zuen *Liburu gorria* izena. Liburutxo hori sarri erabili zuten Txinako Herri Errepublikako gazteek Kultura Iraultzaren denboran, eta liburuko esakune edo aipuak hizkuntza askotara itzuli dira.

1964ko apirilean argitaratu zuen lehenengoz Txinako Herri Errepublikaren Gobernuak liburu hau. *Mao Zedong lehendakariaren aipuak* izenburua zuen arren, ezagunagoa egin da *Maoren liburu gorria* izenez, azal gorriko poltsikoko edizioa egin zutelako, Alderdi Komunistako partaide eta ikasle guztiek aldean eraman zezaten beti. Maoren laguntzaile zen Lin Biaok jaso eta atondu zituen aipuak, eta, garai batean, Txinan argitaratzen zen liburu edo aldizkari orok jaso behar zituen, nahitaez, *Liburu gorria*ren aipuak. Argitaratu zenetik, 900 milioitik gora ale saldu dira; Bibliaren ostean, munduan ale gehien argitaratu zaizkion liburua da.

Txinako gobernuaren diru laguntzarekin, Federiko Krutwigek euskaratu zuen, *Mao Tzedung Buruzagiaren Aiphuak* izenburuarekin, lapurtera klasikoan. Izan ere, Krutwig gaur egungo euskara batuaren aurkakoa zen; bai bere idazkietan, bai bere mintzaldietan, lapurtera klasikoa zerabilen.

Izena
-----

Liburu Gorri Txikiaren izena Mendebaldean jarri zioten bere poltsiko edizioagatik, bereziki erabilera eta garraioa errazagoa izateko egin zena. Izan ere, Alderdi Komunistako kideek beti eraman beharra zeukaten eurekin eta eskoletan liburua irakurtzea derrigorrezkoa zen. Bere izen arrunta Txinan Liburu Altxor Gorria da (红宝书, 紅寶書 edo Hóng bǎoshū).

Ondorioak
---------

Bere kolaboratzaile Lin Biao-k bilduta, Defentsako ministroa eta armadaren burua, liburua masei irakaspen ideologikoak emateko oinarrizko instrumentua izango zen Iraultza Kulturalean zehar. Maoismoa Txinan marxismo-leninismoaren eboluzioa bezala goretsi zen eta pentsamendu ideologiko komunistaren amaiera bezala. Periodo honetan zehar, argitaratzen zen edozerk Maoren zitak izatera behartuta zegoen; bere irakaspena beharrezkoa zen eskola zein lantegietan, taldeak antolatzen ziren hura aztertzeko.

60ko hamarkadan zehar Txina komunistako ikur adierazgarriena bihurtu zen.

Iraultza Kulturala amaitzean, 70eko hamarkadaren hasieran (eta 1978an Deng Xiaoping boterera iristean), liburuaren garrantzia gutxitzen joan zen pixkanaka. Gaur egun, Maoren ziten lengoaia iraultzailea Txina modernoan gehiegi erabiltzen ez den arren, liburua milioika inprimatzen da oraindik, bereziki turistentzat.

Atalak
------

Krutwigek euskaratutako bertsioan, hauek dira *Liburu gorria*ren atalak:

* I. Alderdi Kommunista
* II. Klassiak eta klassien gathazka
* III. Sozialismua ta kommunismua
* IV. Herriaren baitako iazargoen agitze iustuaz
* V. Gudua ta bakhea
* VI. Imperialismua ta reakzionari guztiak paperezko tigreak dira
* VII. Ausart gathazka, ausart garaitzen!
* VIII. Herriaren gudua
* IX. Herriaren armada
* X. Alderdi kommitatuen zuzendaritza
* XI. Gizaoldeen linea
* XII. Lan politikoa
* XIII. Offizieren eta soldauen arteko eretzak
* XIV. Armada ta herriaren arteko eretzak
* XV. Demokratia hirur alhor nabusietan
* XVI. Trupen heziketa ta ohitzea
* XVII. Herria zerbitzatu
* XVIII. Aberzalego ta internazionalismua
* XIX. Iraultza-heroismua
* XX. Gure herria arthaz ta hurritasunaz iraiki behar dugu
* XXI. Batbederaren indarrez konta- ta gothorki borroka
* XXII. Pentsabideak eta lan egiteko methoduak
* XXIII. Ikhertzea ta hautemaitea
* XXIV. Gezurrezko aburuen ekhentzeaz
* XXV. Batasuna
* XXVI. Disziplina
* XXVII. Kritika ta autokritika
* XXVIII. Kommunistak
* XXIX. Kadreak
* XXX. Gazteria
* XXXI. Emakumeak
* XXXII. Kultura ta arte
* XXXIII. Ixtudia

Liburu Gorriko ilustrazioak
---------------------------

* Mao, 1910 inguruan. Mao, 1910 inguruan.
* Mao 1920 inguruan. Mao 1920 inguruan.
* Mao arroz sail batean lanean. Mao arroz sail batean lanean.
* Mao txapela jantzita. Mao txapela jantzita.
* Mao jeep batean zutik. Mao jeep batean zutik.
* Mao bozkatzen. Mao bozkatzen.
* Mao diskurtsoa ematen. Mao diskurtsoa ematen.
* Mao jende pila baten aurrean. Mao jende pila baten aurrean.
* Mao langileak bisitatzen. Mao langileak bisitatzen.
* Mao familia bat bisitatzen. Mao familia bat bisitatzen.
* Mao eserita. Mao eserita.
* Mao mahai-tenisean jolasean. Mao mahai-tenisean jolasean.

Kanpo estekak
-------------

* *Mao Tzedung Buruzagiaren Aiphuak*: liburu hau, Federiko Krutwigek lapurtera klasikoan euskaratutako bertsioan.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q36393
* Commonscat Multimedia: Quotations from Chairman Mao

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 308181299
* BNF: 16940989f (data)
* GND: 1181034078
* LCCN: no2014045137
* SUDOC: 073686395
* Open Library: OL345483W
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q36393
* Commonscat Multimedia: Quotations from Chairman Mao