recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Conor Anthony McGregor** (Irlandako gaelikoz: *Conchúr Antóin Mac Gréagóir*), **Conor Mc Gregor** bezala ezaguna (Dublin, Irlanda, 1988ko uztailaren 14a) arte martzial anitzetan edo Mixed Martial Arts delakoan, MMAetan, aritzen den pisu arineko borrokalaria da. UFC izeneko borroka elkarte famaturen txapelduna da pisu arinean.

2017ko abuztuaren 26an Floyd Mayweather Jr. vs. Conor McGregor borroka ospetsuan lehiatu zen.

Lehen urteak
------------

Dublineko auzo pobreetan hazi zen eta oso goizetik futbolarekiko maitasuna erakutsi zuen. Hainbat urtetan *Lourdes Celtic Football Club* taldearentzat jokatu zuen. Aldi berean, 12 urterekin kickboxing egiten hasi zen eta Irlandako gazte txapeldun saria irabazi zuen. Hala ere, 2006an, hau da, 18 urterekin Lucan herrira mugitu zen familia osoa. Bertan iturgin lanbidea ikasten hasi zen bere aitarengandik, baina laster konturatu zen bere borrokatzeko gaitasunak urrun eramango zuela.

Debut profesionala
------------------

2007ko otsailaren 17an, oraindik ere 18 urteekin, Conorrek bere debut profesionala egin zuen Kieran Campbell borrokalari irlandarraren kontra, "The Irish Ring of Truth" txapelketa irabazteko. Conorrek bere etsaiarekin amaitu zuen lehen borrokaldian ''knoc-kout*tekniko baten bidez.*

Pisu arineko txapelketa
-----------------------

Conorrek Jose Aldo borrokalari brasildarraren kontra borrokatu zuen UFCk pisu arineko tituluaren bateratzean. Honetan, Mc Gregor irabazle atera zen 13 segunduko *knock out* batekin. Gainera, erakutsitako kemenagatik eta adoreagatik "Gaueko emanaldiko onena" saria irabazi zuen.

Borroka estiloa
---------------

Conor ezaguna da nagusiki aurrelari motako borrokalaria izateagatik, hau da, normalean bera izango da erasotzailea eta kalte egiten duena. Bestalde, ezkerra denez, posizio horretan jarri ohi da nahiz eta hainbat konbatetan estiloz aldatzen den bere aurkariari hobeto egokitzeko. Gainera, boxeo kolpeez gain kickboxingeko ostikadak ederto erabiltzen ditu. Aurreko guztiagatik, *knock out* teknikoa bilatzen duen borrokalaria da eta horrela izan dira bere garaipen gehienak.

Azkenik, oso garrantzitsua da bere aurkariengan erabiltzen duen guda psikologikoa, nagusiki borroka baino lehenagoko egunetan, baina baita borrokan zehar ere. Ezaugarri hau Muhammad Alirengandik hartu zuela esaten du, hura bere erreferente zela.

Marka Pertsonala
----------------

Oraindik borrokan. 2016. urteraino, 20 borroka irabazi zituen eta 3 baino ez zituen galdu.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5162259
* Commonscat Multimedia: Conor McGregor

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 43147121811426392783
* ISNI: 0000 0004 6472 5895
* LCCN: no2016103901
* NKC: xx0230269

 |

* Wd Datuak: Q5162259
* Commonscat Multimedia: Conor McGregor
**Cibola** aberastasunez betetako hiri mitikoa da, garai kolonialean Espainia Berriko iparralderantz dagoen lekuren batean kokatuta bide zegoena, oraingo Mexikoko iparraldean eta Estatu Batuetako hego-mendebaldean. Zazpi Hirien Erdi Aroko kondairak Iberiar Penintsulako mairuen inbasioan dauka jatorria, non istorioaren arabera zazpi apezpiku handik abiatu ziren mendebalderantz, itsasoa zeharkatuz, eta gero mendebaldean kokatutako lursaile batean bizitzen jarri ziren, non bakoitzak hiri bana sortu zuen. Amerikaren aurkikuntza 1492an eta kontinenteko iparraldeko hiri handien existentziari buruzko zurrumurruek esanarazi zioten Fray Marcos de Niza-ri, oinarririk gabe, zazpi hiri mitikoak han ezkutatzen zirela, eta horrek bilaketa bizia eragin zuen ondorengo urteetan zehar emaitzarik gabe.

Etimologia
----------

Cibola hitza Cíbolo-tik dator, gaur erabiltzen ez den bisonteari emandako espainiar izendapenetik, zazpi hirien existentzia zeukan mitologiako erresumaren lurraldean. XIX. mendearen erdialdera arte, non animalia horien milioika bizi ziren.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1567934

 |

* Wd Datuak: Q1567934
**Grapaketa** tolestaketa bidezko xafla arteko lotura-operazio bat da. Bi xafla ezberdinen arteko lotura nahiz pieza baten hasiera eta honen amaieraren arteko lotura-operazioa izan daiteke.

Prozesua
--------

Grapaketaren prozesua bi xaflen arteko aldibereko tolestaketan datza, eta era honetan, hauen lotura lortzen da. Era honetako loturak egiteko ez da inolako lotura elementurik behar, nahiz eta tenperatura altuak eta esfortzu handiak behar diren tolestaketa on bat lortzeko. Horregatik, zenbait erreminta edota makineria espezializatu sinplea beharko da prozesua aurrera eramateko.

Motak
-----

Tolestaketa kopuruen arabera bi **grapaketa** mota bereiziko ditugu:

* **Grapaketa sinplea**: xaflen arteko tolestaketa bakarra egiten da.

  

ezkerretara
  

* **Grapaketa bikoitza**: xaflen arteko loturarako bi tolestaketa sinple egiten dira.

  

ezkerretara
  

Xaflen formaren eta hauen arteko lotura-posizioaren arabera beste mota batzuk bereizten ditugu:

* Grapaketa laua.(1)
* Kanpo-josturadun hodien grapaketa.(2)
* Barne-josturadun hodien grapaketa.(3)
* Zirkunferentzia-grapaketa.(4)

Lotura mota honen aukeraketa
----------------------------

Lotura mota honen abantailak:

* Muntaia erraza duen lotura mota da. Baita ere, esan daiteke, desmuntatze erraza duen lotura mota dela. Izan ere, lotura erdi iraunkorrak izan arren, mekanizazio baten bitartez ezaba daitezke.
* Ezaugarri ezberdineko metalak lotu daitezke.
* Fabrikazio-kostu baxua du. Izan ere, beharreko makineria sinplea da eta ez da beharrezkoa lotura elementurik.
* Prestaketa gutxi edo ezer behar da lotu beharreko gainazalarentzat.

Lotura mota honen desabantailak:

* Ez ditu jasaten esfortzu handiak.
* Loturaren diseinu on bat egin beharra dago, honek hutsik egin ez dezan.
* Ez du nekea ondo jasaten.
* Erabili beharreko materialak eta hauen ezaugarriak kontuan hartu behar dira, akats bat egon daitekeelako materialak ez badu tolestaketa baten aurrean ondo jasaten.

Lotura ezaugarriak
------------------

Lotura mota honen bitartez honako ezaugarri hauek lortzen dira:

* Itxiera guztiz hermetikoa.
* Ertz zorrotzen ezabaketa.
* Lotura-zonaldean indargarri bat.

Erabilpenak
-----------

Mota honetako loturak, esfortzu handiak jasan behar ez dituzten eta soldadura edo beste lotura-prozesu bat baino ekonomikoagoa izango den loturetan erabiltzen dira.
  

Adibidez: *ontzi zilindrikoen itxiera, sabaietako xafla metalikoen lotura.*

Oharra
------

Gaztelaniazko "grapeado" testuaren itzulpena da.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1019923
* Commonscat Multimedia: Flanging

---

 |

* Wd Datuak: Q1019923
* Commonscat Multimedia: Flanging
**Chūbu Centrair nazioarteko aireportua** (japonieraz: 中部国際空港, *Chūbu Kokusai Kūkō*?)
, (NAGE: NGO, NAZE: RJGG), Japoniako Nagoia hiritik gertu dagoen aireportua da, 35 kilometro hegoaldera eta Chūkyōko metropoli eremuari ematen dio zerbitzua. Japoniako zortzigarren aireportu erabiliena da, 11.721.673 biztanle (2006) eta 273.874 tona kargarekin (2005).

Historia
--------

Japonian uharte artifizialetan eraiki diren bost aireportuetako bat da. 2000 urteko abuztuan hasi ziren lanak eta 2005eko otsailaren 17an inauguratu zen, 2005eko Aichiko Erakusketa Unibertsalerako. Jadanik bazen Nagoiako aireportuaren hegaldiak hartu zituen (hortik bere NAGE kodea: **NGO**) eta Tokio eta Kansai aireportuetako hainbat karga hegaldi ere bai. 2014 urteko udarako bigarren terminala irekiko du koste-baxuko hegaldientzako.

Garraioa
--------

*μSky Limited Express* trenak 28 minutu behar ditu erdiguneko Meitetsu-Nagoya geltokira iristeko. Honetaz gain badaude bestelako tren zerbitzuak, autobusak eta Iseko Badia gurutzatzen duten ferriak ere.

Argazkiak
---------

* Aireportuaren uhartea.Aireportuaren uhartea.
* Areto nagusia.Areto nagusia.
* 
* μSky Limited Express trenak.*μSky Limited Express* trenak.

Kanpo estekak
-------------

* **(Japonieraz)****(Ingelesez)** Aireportuaren webgunea.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q679345
* Commonscat Multimedia: Chubu International Airport

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 148178886
* NDL: 00987834

 |

* Wd Datuak: Q679345
* Commonscat Multimedia: Chubu International Airport
**Alpeetako Garaikurra** (frantseses *Le Trophée des Alpes*, latinez *Tropaeum Alpium*) La Turbie udalerrian dago, Frantziako Itsas Alpeak departamenduan kokatua, Monakoko printzerriaren gaineko toki garai batean. Bere eraikuntza, Augusto enperadoreak agindu zuen, eskualdean bizi ziren eta euren salgaiak garraiatzeko erromatar galtzadak erabiltzeko ohitura zuten merkatariei erasotzen zieten liguriarren aurkako bere behin betiko garaipena ospatzeko. Dorreko harrietako batean, tribu hauen zerrenda grabatua dago.

Garaikur honek, ez zuen inolako erabilgarritasun militarrik, Italia eta Galia Narbonensis probintzien arteko muga adierazteko soilik balio zuen, ondoren Var ibaia dagoen tokira pasako zena.

XII eta XV. mendeen artean, gotorleku bezala erabilia izan zen eta kanpoko harresiari itsatsitako etxeak eraiki ziren.

1705ean, Frantzia eta Savoiaren arteko gerra berrabiarazi zenean, Frantziako Louis XIV.ak, eskualde osoko gotorleku guztiak suntsitzea agindu zuen, eta bere ingeniariek, garaikurraren zati bat eztandarazi zuten. Harriak, orduan, harrobi bezala erabiliak izan ziren, eta, beste gauza batzuen artean San Miguelgo Eliza eraikitzeko balio izan zuten.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q747588
* Commonscat Multimedia: Tropaeum Alpium

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 233910815
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* HDS: 039116
* **Lekuak**
* Atlas Digital del Imperio Romano: 8038
* **Ondare historikoa**
* Mérimée: PA00080897

 |

* Wd Datuak: Q747588
* Commonscat Multimedia: Tropaeum Alpium
**Airbus A318**a Airbusek eraikitako bidaiari hegazkina da. A320 familiaren kide txikiena denez *"Mini-Airbus"* ezizenez ere ezagutzen da.

Hegazkinak 109 bidaiarientzako edukiera du (2 klasedun banaketan). Lehen Boeing 737ak eta Douglas DC-9 hegazkinak ordezkatzeko erabili zen, nahiz eta horrez gain Boeing 737-600aren lehiakide ere baden.

A318a aireratzean eraman dezakeen gehienezko pisua (MTOW) desberdinetan dago eskuragarri 59 tonetatik 68 tona artean. MTOW txikiagoak hegazkina aireportu txikietan erabiltzeko erraztasunak ematen ditu eta MTOW handiagoak A320 familiako beste hegazkinekin osagarri izatea ahalbidetzen du. Horrez gain, hegazkinean pisu gutxiagok helmen handiagoa ematen dio A318ari (A320ak baino %10 gehiago) eta A320ak egin ahal ez ditzakeen hegaldi batzuk (Londres-Jerusalem adibidez) egitea aukera ematen du. Hala ere, aire konpainiek hiri ertainen arteko hegaldi motz eta dentsitate baxuetarako erabiltzen dituzte.

Hegazkina diseinatzeko garaian zenbait arazo egon ziren. Alde batetik, 2001ko Irailaren 11ko atentatuek hegazkin eskarien murriztea ekarri zuen eta beste alde batetik Pratt & Whitney motoreek arazoak eman zituen erregai-kontsumo aldetik. Hasiera batean zenbait airelineek A318 aldeko apustua egin zutela bazirudien arren, egindako eskari asko ezeztatu egin ziren eta orain 4 dira erabiltzaile nagusiak: Air France, Frontier Airlines, America West Airlines eta Mexicana de Aviacion.

### A318 Elite

2005eko Azaroaren 10ean Airbusek A318 Eliteren eraikuntza ezagutarazi zuen. Airbus A318 Elite helmen ertaineko hegaldietarako (4.000 Milia nautiko gehienez) pentsatuta dago. CFM motorrak erabiltzen ditu eta barne antolaketaren arabera, bere edukiera 14 eta 18 bidaiarien artean dago.

Ikus, gainera
-------------

* Airbus A320
* Airbus A319
* Airbus A321

Kanpo estekak
-------------

**(Ingelesez)** Airbus A318ari buruzko informazioa Airbusen webgune ofizialean
**(Ingelesez)** Airbus A318ari buruzko informazioa Airliners.net-en

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1784324
* Commonscat Multimedia: Airbus A318

---

 |

* Wd Datuak: Q1784324
* Commonscat Multimedia: Airbus A318


| * i
* e
* a
Airbus hegazkinak |
| --- |
| Zibilak | A300  •  A300 Beluga  •  A310  • A318  •  A319  •  A320  •  A321  •  A330  •  A340  •  A350  •  A380 |
| Militarrak | A310 MRTT  •  A330 MRTT  •  A400M |
| Garapenak | A350  •  A400M  •  NSR  •  KC-45 |
| Besteak | Sud Aviation Caravelle  •  Aérospatiale-BAC Concorde  •  BAC One-Eleven |
*Artikulu hau Antzinako Erresumari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Corca Dhuibhne».*
Dingle penintsulan dagoen Dunbeg Fort gotorlekua.
**Corcu Duibne** edo **Corca Dhuibhne** Irlandako Munster eskualdeko Kerry konderriaren mendebaldean kokatzen zen historiaurre eta erdi aroko erresuma bat izan zen, hain zuzen ere, gaur egungo Dingle penintsula eta Iveragh penintsulan zehar hedatzen zen. Iverni edo Érainn tribuaren ondorengoak ziren eta kondairazko Conaire Mór erregearen ondorengoak zirela ere aldarrikatu ohi zuten. Eskozia eta Ulsterren ezarrita zegoen Dál Riata erresumaren urrutiko ahaidea izatea ere ahal liteke, Munsterren kokatuta zeuden Múscraige jendea eta Corcu Baiscind erresumarekin estuki loturik zegoen. Guzti hauek Síl Conairi errege dinastiakoak ziren, hauek ere berean Deda mac Sin edo Clanna Dedad erresumaren ondorengoak zirelarik.

Corcu Duibne erresuman erregetzan egon ziren familia edo klanen izenak O'Shea eta O'Falvey-tarrak izan ziren, baliteke O'Connell-tarrak ere bertan izatea.

Ikus gainera
------------

* Tír Chonaill

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5169860

 |

* Wd Datuak: Q5169860
**Corcovadoko Parke Nazionala** (gaztelaniaz: *Parque nacional Corcovado*) Costa Ricako hegoaldean, Ossako penintsulan, dagoen parke nazionala. Hedadurari dagokionez txikia bada ere (54.600 ha), Latinoamerikan babeserako helburuak ondoen bete dituen parkeetako bat izan da. Helburu horiek lortzeko garrantzi handikoa izan da bakartasuna, ez baitago lurrez bertara iristeko biderik.

Habitat ugari daude bertan, Ozeano Bareko ertzetik hasi eta barrualdeko inguru menditsuetara. Urteko 6 m baino gehiagoko prezipitazioak izaten dira, eta baso tropikalez estalita dago, bai ordokia bai mendialdea. Baina beste ekosistema-mota batzuk ere hartzen ditu bere baitan, batez ere tropikoko mangladiak, ur gezatako urmaelak eta baso zingiratsuak.

Bioaniztasuna apartekoa da, hedadura kontuan hartuta. 500 zuhaitz-mota inguru hazten dira bertan. Europan adibidez, bertako 120 zuhaitz-mota besterik ez dago 10 milioi km2-an. Zenbait zuhaitz-motak 50 m-ko garaiera hartzen du, eta beste batzuk hortik gorakoak izaten dira, esate baterako *Ceiba pentandra* motakoak. Animaliei dagokienez, 367 hegazti-mota zenbatu dira, 140 ugaztun, 117 anfibio eta narrasti. Parke honek babesean ditu, besteak beste, ara purpura-kolorekoa (*Ara macao*). Desagertzeko zorian diren eta bertan bizi diren beste animalia-mota batzuei dagokienez, aipagarriak dira jaguarra (*Panthera onca*), kaiman-mota bat (*Crocodylus acutus*) eta *Harpia harpia* arrano-mota. Bestalde, era askotako ornogabeak daude, intsektuak batez ere. Horien artean nabarmenenak eguneko tximeletak dira (*Morpho* eta *Calligo*, adibidez). Bioaniztasun berezi horren ondorioz, Corcovadoko parke nazionala baso euritsu tropikalen ekologiari buruzko ikerketa-gune garrantzitsu bihurtu da.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/26 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q869074
* Commonscat Multimedia: Corcovado National Park

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 315527665
* GND: 4687993-6
* LCCN: sh92006132
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1308865

 |

* Wd Datuak: Q869074
* Commonscat Multimedia: Corcovado National Park
Guru Gobind Singhen jaiolekua Patnan, Bihar.
Guru Gobind Singh bere zaldiaz.
**Sri Guru Gobind Singh Ji** (Patna, 1666ko abenduaren 22a - Nanded, 1708ko urriaren 7a) bederatzigarren guruaren ondorengoa izan zen. Erdi Aroko agintari eta buruzagi politiko, militar eta espiritual gorena eta Khalsaren sortzailea. Khalsak ermandade martziala, Sikhismoa bizimodu martzial, onbera, ez-gatazkatsu, tolerante eta formaltzat instituzionalizatu zuen.

Guru Gobind Singh India osoan eta Pakistanen esklabotza eta kasta-existentzia abolitu zuen lehen gizona izan zen. Halaber, India eta bertako kultura eta erlijio guztiak nahastea onartu zuelako ere ezaguna da. Poeta eta jakintsu handia ere izan zen, sijismoren *Adi Granth* liburuak bere azken forman utzi zuen; horretarako sufien erregeordeen lankidetza izan zuen. Berak prestatutako edizioa *Guru Granth Sahib* liburuaren konpilazioa zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Guru Gobind Singhen biografia

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312967
* Commonscat Multimedia: Guru Gobind Singh

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 7403162
* ISNI: 0000 0000 8353 9458
* BNF: 12021062n (data)
* GND: 119006898
* LCCN: n50082097
* NLA: 35375718
* CiNii: DA1304576X
* SUDOC: 028359151
* BIBSYS: 1542227323087
* Open Library: OL9600A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q312967
* Commonscat Multimedia: Guru Gobind Singh
**Golde lurra** edo **italdia** azalera-unitate historikoa da, idi-uztarri batek egun batean egin dezakeen lana. Neurria ez zen zehatza. Nafarroan, esaterako, golde lur batek bi erregulur edo bi erreneurri hartzen zituen; erregulur batek 8,98 area hartzen zituenez, golde lur batek 17,96 area. Gipuzkoan, berriz, goldelur bat 50 anega zen.

Antzinako Erroma
----------------

Latinezko ***iugerum***, ***jugerum***, ***iugera*** edo ***iugus*** laukizuzen bat da, 240 pedesko (oin erromatar) alde luzea eta 120 pedesko alde txikiarekin, hau da, 71 m. x 35,5 m. Neurriak 28.800 oin koadro neurtzen zituen, gaur egungo 0,25 hektarea inguru. Marko Terenzio Varronek eta Kolumelak diote *iugerum* bat *actus quadratus* baten bikoitza zela, eta actus bat uztarri batekin lotutako bi idik gelditu gabe egin zezaketen golde-lanaren luzera (120 oin). Bi *iugera*k *heredium* bat neurtzen zuten, erromatar herritaratasuna zuen bakoitzari ematen zitzaiona herentzian jaso zezakeen propietate gisa. Ehun heredia zenturia bat ziren eta lau zenturia *saltus* bat. Neurri untzialetan iugerum bakoitza ehun oin koadro (9,2 m2zituzten 288 scrupulitan banatzen ziren.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa. *Italdi.* .
2. ↑   Lasa, Irune.  (2009-11-18). «Neurriari neurri bila» *Berria*.[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q251545
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* GEN: 20947
* GEA: 13128

 |

* Wd Datuak: Q251545


| Euskal Herriko neurri zaharrak |
| --- |
| **Masa**: arroa • libra • ontza • kilate • kintal • erralde
**Edukiera**: arroa • pitxer • kahiz • erregu • txopin • anega • anerdia • gaitzerua • lakari • lakari-laurdena 
**Azalera**: gizalur • golde lurra • erregu-lurra
**Luzera**: legoa • itsas legoa • itsas milia • besaldia • kana • arra • oina • hazbetea • gizabetea • korapiloa |
**Grashof zenbakia** (Gr) fluidoen mekanikan zenbaki adimentsional bat da. Fluido batean lan egiten duten flotazio indarren eta indar biskosoen arteko zatidurarekiko proportzionala da. Bere izena Franz Grashof ingeniari alemaniarragatik jasotzen du. Bere definizioa honako hau da:

{\displaystyle Gr={\frac {g\beta (T\_{s}-T\_{\infty })L^{3}}{\nu ^{2}}}\,}
non:

* g grabitatearen azelerazioa den.
* β espantsio termikoaren zatidura den.
* *T**s* azalera baten tenperatura den.
* *T*∞ giro tenperatura den.
* *L* luzera bereizgarri bat den.
* *ν* biskositate zinematiko bat den.

Grashof zenbakia Prandtl zenbakiarekin biderkatuz gero, emaitza bezala Rayleigh zenbakia irteten da, konbekzio natural bidezko bero transferentziazko kalkuluetan erabiltzen den zenbaki adimentsional bat dena.

Badago masa transferentzia bidezko konbekzio naturalean erabiltzen den Grashof zenbakiaren antzeko aldaera bat:

{\displaystyle Gr\_{c}={\frac {g\beta ^{\*}(C\_{a,s}-C\_{a,a})L^{3}}{\nu ^{2}}}}
non:

{\displaystyle \beta ^{\*}=-{\frac {1}{\rho }}\left({\frac {\partial \rho }{\partial C\_{a}}}\right)\_{T,p}}
eta

* *g* grabitatearen azelerazioa den.
* *C**a, s* *a* espeziearen kontzentrazioa azalera baten den.
* *C**a, a* *a* espezieren kontzentrazioa giroan den.
* *L* luzera bereizgarri bat den.
* *ν* biskositate zinematikoa den.
* *ρ* fluidoaren dentsitatea den.
* *C**a* *a* espeziearen kontzentrazioa den.
* *T*k tenperatura konstantea esan nahi duen.
* *p*k presio konstantea esan nahi duen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q868719

 |

* Wd Datuak: Q868719
Gatzen kristalizazioa granitozko aska batean (Campomoro-Senetosa, Korsika)
**Haloklastismoa** gatzen hazkuntzak eragindako meteorizazio edo erosio fenomeno bat da. Mikroeskalan zein makroeskalan eragiten du, eta beste erosio prozesuak ez bezala, *besteak baino lokalizatuagoa* da (adb: itsas bazterrean edo basamortuetan).
Honako prozesu hau jarraitzen du:

1.- Ur gazia (itsasoko ura edo mineraletan aberatsa den arroka batekin kontaktuan egon ondoren gazitutako ura) haitzaren arrakaletan sartzen da.

2.- Ura lurrundu egiten da gatza hauspeatuz.

3.- Gatzek aireko hezetasuna hartzen dute (hidroskopikoak baitira) eta krioklastismoaren kasuan bezala, hanpatu egiten dira.

4.- Gatzen bolumen handitze horrek presioa sortzen du arrokaren barnean, eta apurtu egiten da.

Aireko H2O molekulak harrapatzeko gaitasuna duten gatz hauei ebaporita deitzen zaie. Ebaporitak dira, adibidez, kloruroak (NaCl edo Halita -sukaldeko gatza-) eta sulfatoak (CaSO4 edo sulfato kaltzikoa -igeltsua-).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1077397

 |

* Wd Datuak: Q1077397
Claddagh eraztuna.
**Claddagh eraztunaren** (irlanderaz "Fáinne Chladaigh" eta ingelesez "Claddagh Ring") jatorria duela 300 urte inguru Irlandako mendebaldeko Galway hiriaren kanpoaldeko Claddagh arrantzale herrian kokatzen da (gaur egun hiri hartako auzo bilakatua), bertan XVII. mendean lehenbiziko aldiz diseinatua eta ekoiztua izan zelarik. Senargaiak emaztegaiari edota alderantziz oparitu ohi da, baita maitasuna adierazteko edota ezkontza eraztun gisa ere.
Claddagh eraztunak hiru elementu ditu: bi esku, bihotz bat eta koro bat. Bi eskuek laguntasuna adierazten dute eta bihotzak, ordea, maitasuna. Azkenik, koroak leialtasuna sinbolizatzen du.
Eraztunaren burua kanpora begira edo barrura begira egoteak esanahi desberdina du. Kanpora begira ipintzeak jabea ezkongabea dela adierazten du, eta esku-azpira begira, aldiz, ezkonduta dagoela.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Claddagh eraztuna, irlandar erromantizismoa. 2010ko urriaren 20a. Laura Benitez. **(Gaztelaniaz)**

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q965753
* Commonscat Multimedia: Claddagh rings

---

 |

* Wd Datuak: Q965753
* Commonscat Multimedia: Claddagh rings
**Ama Teresa Santuaren katedrala** (albanieraz: *Katedralja e së Shën Nënë Tereza në Prishtinë*; serbieraz: Катедрала Мајке Терезе у Приштини) Pristinan, Kosovoko hiriburuan eraikitzen ari den katedral katolikoa da. Munduan Ama Teresari eskaintzen zaion lehen katedrala da. Pristinako udalak eliza eraikitzeko lurrak eman zituen.

Historia
--------

2007an Kosovon eraikinaren egitasmoa onartua izan zen. Musulman batzuen ikuspuntutik, herrialdean dauden katolikoak kontutan hartuta (biztanleriaren gehiengoa musulmana da), handiegia izango da. 2010eko abuztuaren 26an, Ibrahim Rugovak, musulmana, garaian Kosovoko presidentea, eliza ireki zuen baina oraindik ez dago bukatuta. Lanak 2011an hasi ziren. Bukatzen denean Pristinako eraikin garaienetariko bat izango da. Amaitzean ere, Kosovoko elizbarrutiaren burua Prizrentik Pristinara pasako da.

Elizaren ezkilategia.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   .
2. ↑   .

Ikus, gainera
-------------

* Ama Teresa Kalkutakoa

Kanpo-estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Ama Teresa Santuaren katedrala (Pristina)*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1115637
* Commonscat Multimedia: Mother Teresa Cathedral (Pristina)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 2983156619121428780002

 |

* Wd Datuak: Q1115637
* Commonscat Multimedia: Mother Teresa Cathedral (Pristina)
***Ama Birjinaren koroatzea*** Diego Velázquezen mihisea da, Prado museoan kontserbatuta. 1635 eta 1636 artean egina, neurri handiko lana da: 176 zm × 124 zm. Erlijio lanak ez ziren oso ohikoak Velázquezen obran eta hori ezaugarri berezia da.

Historia
--------

Antonio Palominoren arabera, margolana Filipe IV.aren emazte Elisabet Borboikoa erreginaren gelako oratorioan zegoen, Madrilgo Errege Alkazarrean. Hala ere, ez da aipatzen amaitu gabeko 1666ko inbentarioan, ez eta 1686 eta 1700eko ondorengoetan ere, eta 1734ko sutetik salbatutako obren zerrendan jaso zen lehen aldiz. Bertan, «Hirutasun Santua Ama Birjina koroatzen» gisa deskribatu zen, eta Alonso Canori esleitu zitzaion. Ondoren, izen hori ezabatu eta Velázquezenarekin ordezkatu zen. 1746an, Buen Retiro jauregian eta 1772an Errege Jauregi Berrian inbentariatu zen. 1819an sartu zen Pradoko museoan.

Deskribapena
------------

Irudien konposizioa triangeluarra da, erpina alderantzikatuta, garaiko modari jarraituz, lerroen oreka eta harmonia handiaren sentsazioa emanez. Protagonismoa Mariaren irudiarentzat da, zeinaren aurpegia begiak apal, sudurra zuzen eta ezpainak profilatuta agertzen baita. Apaltasuna, erreberentzia eta emozioa. Koadroaren osaerak, bai koloreagatik, bai formagatik, bihotz bat gogorarazten du. Ama Birjinaren jarrerak, eskuineko eskuaz bere bihotza seinalatuz, ideia hori indartu eta errukia mugiarazten du. Bihotz forma hori, irudien naturaltasunarekin batera koadroaren gauzarik originalena dena, Gállegoren ustez, 1611n san Frantzisko Saleskoak Jesusen Bihotzari eskainitako debozioarekin lotu liteke.

Ikuslearen eskuinean Jainkoa dago, agure onbera bezala duintasun handiz irudikatua. Ezkerrean Jesu Kristo dago, ile luzeekin, biak Ama Birjinaren burua lore-girlandaz koroatzeko jarreran. Eta erdian, Espiritu Santuaren irudikapena, uso zuri baten itxurapean. Hiru Pertsona hauek altuera berean kokatzen dira, triangeluaren oinarria definitzen duen lerro hipotetiko batean zehar, horrela Jainkotasunean nagusitasun maila bera irudikatzen dutelarik.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Palomino, Antonio (1988). *El museo pictórico y escala óptica III. El parnaso español pintoresco laureado*. Madril: Aguilar S.A. ISBN 84-03-88005-7.
2. ↑  Gállego, Julián (1990). «Catálogo». Velázquez. Catálogo Museo del Prado. Exposición enero-marzo 1990. Madril: Pradoko museoa. ISBN 84-87317-01-4.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Pradoko museoaren fitxa.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3221859
* Commonscat Multimedia: Coronation of the Virgin (Velázquez)

---

 |

* Wd Datuak: Q3221859
* Commonscat Multimedia: Coronation of the Virgin (Velázquez)
**Ama Xantalen iturria** izen bereko baselizatik gertu dagoen Irungo (Gipuzkoa) iturri barrokoa da. 1678an eraikia izan zen. 170 urtetan iturri hau hiriaren ur-hornitze nagusia izan zen. Donejakue bidean dago kokatuta. Lehen irekia egoten zen baina 1999an erikin osoa konpodua izan zen eta barrualdea hesi batez itxi egin zen, bandalismoaz babesteko.

Deskribapena
------------

Eraikuntza barrokoa, harlanduez egina, barruan iturria bere ur-ontziaz eta bi banku ditu. Sabaiak upel bobeda itxura du. Kanpoan, bi isurkiko teilatua du eta erpinean maskorra itxurako horma hutsartea non Santa Elena omen den irudia ikus daiteke; espezialisten iritiz dena dela, Sortzez Garbia Ama Birjina izan daiteke. Alboetan bi pinakulu ditu.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2  Iñaki Iturbe Mach eta Rafael Peñuelas Portillo: *Fichas del Catálogo del Patrimonio de Irun*, 2008.
2. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Ama Xantalen baseliza

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65782136
* Commonscat Multimedia: Ama Xantalen iturria

---

 |

* Wd Datuak: Q65782136
* Commonscat Multimedia: Ama Xantalen iturria
Emakume bat ispiluari begira Hungariako gune termal batean.
Karakalaren Termak, Italian.
Guitiriz, Espainiako Galizian.
**Gune termal** bat, baita ere herri termal eta gune hidrominerala, inguru turistiko mota da. Ur mineralekin hainbat gaixotasunen tratamenduan espezializatutako establezimendu bat edo gehiago kokatuta dauden turismo-gune mota bat da. Horrelako guneak mundu osoan aurki daitezke eta oso turismo berezia erakartzen dute. XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran oso modan egon ziren.

Termen tradizioa antzinarokoa bada, Thomas Guidottek 1668an Ingalaterrako Bath herrian mediku-praktika bat sortu zuen. Bertan dauden ur mineral beroen propietate sendagarrietan interesatu zen eta 1676an *A discourse of Bathe, and the hot waters there. Also, Some Enquiries into the Nature of the water* idatzi zuen. Honek uren ustez osasuntsuko propietateak ekarri zituen aristokraziaren arreta, eta handik gutxira haietara bertaratzen hasi zen.

Toki askotan Spa izenarekin ezagutzen zaie. Izen hori Belgikako hiritik dator. Spa hitza, gueran bainuetxe, hidroterapia eskaintzen duten herri edo estazioetarako erabiltzen da; ur hotza edo ur mineralen tratamenduak eta bainu geotermikoak izan daitezke.

Adibide batzuk
--------------

Herrialde batzuetan tradizio handia eta luzea dute horrelako tokiek:

* Belgikan: Chaudfontaine, Spa
* Brasil: Águas de São Pedro
* Espainian: Lanjarón
* Euskal Herrian: Fitero, Karrantza
* Frantzian: Vichy
* Galizian: Guitiriz
* Georgia:Borjomi
* Hungarian: Budapest
* Ingalaterran: Bath
* Kanadan: Harrison Hot Springs
* Portugalen: Caldas de Monchique
* Suitzan: Baden

Erreferentziak
--------------

Ikus, gainera
-------------

* Spa
* Sauna
* Terma
* Ur mineral
* Hidroterapia
* Sendategi
* Europako Bainuetxe Handiak, UNESCOk Gizateriaren Ondarea izendatuta.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q4946461
* Commonscat Multimedia: Spa towns

---

* **Identifikadoreak**
* GND: 4033803-4

 |

* Wd Datuak: Q4946461
* Commonscat Multimedia: Spa towns
**Erik Gunnar Asplund** (Stockholm, 1885eko irailaren 22a − 1940ko urriaren 20a) arkitekto suediarra izan zen, 1920ko hamarkadako arkitektura neoklasiko suediarraren ordezkaririk esanguratsuenetakoa. Bere bizitzaren azken hamarkadan, arkitektura modernoaren sustatzaile nagusienetakoa izan zen Suedian.

Bizitza
-------

Asplund suediako eskola erromantikoan hezi zen artistikoki. Hastapeneko lanek mugimendu hau jarraitzen dute, gutxinaka-gutxinaka aldetzen badoa ere neoklasikoaren ikuspegi modernoagoa eta bereagoa sortu arte. 1930ean Stockholmeko Nazioarteko Erakusketan pabilioiak eraiki zituen, guztiz modernoak. Hamarkada hartako arkitektura modernoaren gaina Alemania, Herbehereak eta Frantziako arrazionalismoak osatzen zuen eta Asplund bertan oinarritu zen, baina era askeago eta espontaneoagoan, estilo organikotzat jo daitekeen eran.

1930tik aurrera Teknologia Errege Institutuko irakaslea izan zen, Stockholmen.

1934 eta 1937 bitartean Goteborgeko udaletxearen handitze lanetan aritu zen. Interes handiko lana da, antzinako eraikin bati eraikin guztiz modernoa atxikitzen baitio, naturaltasun osoz eta funtzioari dagokion handitasunez.

Bere lan ezagunenen artean, Stockholmeko liburutegi publikoa (ondoren eraiki ziren liburutegi askoren eredu) eta *Skogskyrkogården* ("*Basoko Hilerria*") daude. Azken hau, Sigurd Lewerentz kidearekin egina izan zen, eta UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu du. Bertan hilobiratua dago.

Lan nagusiak
------------

* Skogskyrkogården (1914-40)
* Goteborgeko Udaletxea (1917-37)
* Snellman etxea, Djursholm, (1918)
* Listers konderriko justizia jauregia, Sölvesborg, (1921)
* Skandia zinema, Stockholm (1923)
* Stockholmeko liburutegi publikoa (1928)

Kanpo loturak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Gunnar Asplund*** Aldatu lotura Wikidatan |

* Stockholmeko liburutegiko argazkiak Flickr webgunean

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q312070
* Commonscat Multimedia: Gunnar Asplund

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 47560120
* ISNI: 0000 0000 8126 610X
* BNE: XX1002694
* BNF: 144661847 (data)
* CANTIC: a18745246
* GND: 118904752
* LCCN: n82210973
* NDL: 00431842
* NLA: 35179078
* Tabakalera ID: 64526
* CiNii: DA00577482
* SNAC: w62r4v8g
* SUDOC: 071004467
* ULAN: 500011232
* BIBSYS: 90170257
* UB: a1133572
* Open Library: OL976851A
* KulturNav: id
* RKD: 204228
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q312070
* Commonscat Multimedia: Gunnar Asplund
Grapagailua
Grapak kentzeko tresna
Grapagailu industriala
**Grapagailua** edo **kortxetagailua** kortxetak jarriz paper-orriak, plastikoa edota zur-xaflak batzeko erabiltzen tresna da. 

Normalean, etxean zein bulegoan paperak kortxetatzeko grapagailuak erabiltzen dira, baina aroztegietan edo lantegietan, batez ere, irudikoa bezalako grapagailu industrialak erabiltzen dira.

Historia
--------

Grapagailua duela 200 urte baino gehiago asmatu zen. Frantziako Luis XV.ak grapagailu pertsonal bat erabiltzen omen zuen, nahiz eta datu hori eztabaidatua den. Lehen patenteak 1868koak dira.

Hasierakoak makina haiek astunak ziren, baina bulegorako eskuzko grapagailu arinak ekoizten Eibarko industrialdean hasi ziren, 1932an, M-5 modeloarekin.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «The History of the Stapler» *web.archive.org* 2007-08-31 (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
2. ↑   **(Ingelesez)** «FATTOBENE | Zenith 548 Stapler» *fatto-bene.com* (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).
3. ↑   «Errebolberren zehaztasuna duten grapagailuak» *Argia* (Noiz kontsultatua: 2022-02-22).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q489157
* Commonscat Multimedia: Staplers

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300024713

 |

* Wd Datuak: Q489157
* Commonscat Multimedia: Staplers
Zinema komertzialak eta zenbait komunikabidek hackerraren irudi arketipikoa, freakia, nerdoa, zabaldu egin dute. Argazkian, Al Sheedakim izeneko hacker bat bere etxeko gelan.
**Hacker** ordenagailuen alorreko hainbat motatako adituei deitzeko erabiltzen den terminoa da. Dena dela, izendapena informatikarekiko interes zehatz bat (eta jaiotzetiko gaitasuna) duten pertsonei zabaldu ohi zaie.

Bi definizio izan ditzake, bata positiboa eta bestea negatiboa. Erabilera orokorrean eta komunikabideetan, gehienetan, hackerrak ordenagailuetara sartzen diren pertsona arrotz eta kriminalekin erlazionatzen dira. Informatika alorrean, ordea, programatzaile edo teknikari trebea adierazteko erabiltzen da. Linus Torvalds edo Richard Stallman, esaterako, hacker bikainak izan direla esan ohi da, beti ere hitzaren adiera positiboan.

Askotan ere cracker hitzarekin nahastu izan da. Baina crackerrek ordenagailuetan sartu ondoren birusak sartu, kreditu txartel zenbakiak ostu, datu pertsonalak ebatsi, programen segurtasun sistemak saihestu eta beste zenbait helburu maltzur izaten dituzte, eta hackerrek, ordea, sisteman sartu eta ikasi besterik ez dute nahi izaten, delitu-asmorik gabe.

Arketipoa
---------

Literatura eta zinemako arketipoa sortu da, hackerrak, oro har, irudikatzeko. Pertsona gaztea, —gehenetan gizasemea—, gizarte harremanetarako gaitasun eskasekoa, —nerd xamarra—, eta informatikarako, ordea, aparteko gaitasunarekin. Jolasten bezala *hackeatzen* hasi eta, konturatu orduko, sekulako saltsetan, ur handitan, sartzen den gaztea.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Kelly, M. J.. «Six Times Encryption Made It to the Movies» *Internet Citizen* (Noiz kontsultatua: 2019-09-11).

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** Challenges to entertain your mind and progress in the computer security (Hacker-Challenge)
* UEU kurtsoa: Segurtasuna Aplikazio Informatikoetan [*Betiko hautsitako esteka*]
* **(Ingelesez)** hackthissite.org Hack-eatzen ikasteko Webgunea

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1487
* Commonscat Multimedia: Hackers

---

* **Identifikadoreak**
* BNF: 13770079h (data)
* GND: 4113821-1
* LCCN: sh94005931
* NKC: ph1066932

 |

* Wd Datuak: Q1487
* Commonscat Multimedia: Hackers
Guadalajarako Mendiak Guadalajarako probintzian
**Gudalajarako Mendiak** (gaztelaniaz: *Serranía de Guadalajara* edo, sinpleki La Serranía) Espainiako Guadalajarako probintzian dagoen eskualdea da. Topografia malkartsua duten 3.000 kilometro koadroko azalera du.

Baliabide natural asko ditu barruan, baita etnologikoak eta historiko-artistikoak ere. Guadalajarako Mendietako eremu handiak babesturik daude gaur egun, izan garrantzi komunitarioa dutelako, hegaztien babeserako edo, batez ere Sierra Norte de Guadalajara Natur Parkea eta Barraco del Río Dulce parke naturalengatik.

Ayllóneko mendilerroak markatzen du eskualde honen mendebaldeko paisaia, 2.000 metro arteko mendiekin eta bailara sakonekin. Ekialdean Pelako mendilerroa eta Ministra mendilerroa daude, paisaia leunagoa, eta 1.500 metroko altuera gutxitan gainditzen duten mendiekin.

Geologia arbel eta gneisez osatua dago, batez ere Ayllóneko mendilerroan. Berarekin batera hazten diren haritz, pago eta ipuruek eraikuntza material asko eskaini dute, arkitektura beltzaren fenomenoa emanez, batez ere Campillo de Ranas, Majaelrayo eta Valverde de los Arroyos udalerritan.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2602305
* Commonscat Multimedia: Serranía de Guadalajara

---

 |

* Wd Datuak: Q2602305
* Commonscat Multimedia: Serranía de Guadalajara
**Columbia konderria** (ingelesez: *Columbia County*) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Appling da. 2010eko zentsuaren arabera 124.053 biztanle zituen, Columbia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Columbia konderriak 796,69 kilometro koadro ditu. Horietatik 45,36 ura dira. Beste 751,33 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 124.053 pertsonetatik 97.692 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 6.175 dira. 18.084 beltzak edo afroamerikarrak. 350 amerikar natiboak ziren eta 185 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4.726 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 213 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2.803 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115307
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Georgia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 137199430
* ISNI: 0000 0004 0407 8761
* GND: 4601684-3
* LCCN: n80002458
* NARA: 10039316
* **Lekuak**
* OSM: 447655
* TGN: 2000327

 |

* Wd Datuak: Q115307
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Georgia
**Columbia konderria** (ingelesez: *Columbia County*) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Portage da. 2010eko zentsuaren arabera 56.833 biztanle zituen, Columbia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Columbia konderriak 2.061,56 kilometro koadro ditu. Horietatik 78,85 ura dira. Beste 1.982,71 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,57 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 56.833 pertsonetatik 55.072 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.444 dira. 697 beltzak edo afroamerikarrak. 233 amerikar natiboak ziren eta 24 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 298 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 494 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q493529
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Wisconsin

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152430685
* ISNI: 0000 0004 0426 5882
* LCCN: n79064828
* NARA: 16556494
* **Lekuak**
* OSM: 1799443
* TGN: 2002315

 |

* Wd Datuak: Q493529
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Wisconsin
**Columbia konderria** (ingelesez: *Columbia County*) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hudson da. 2010eko zentsuaren arabera 63.096 biztanle zituen, Columbia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Columbia konderriak 1.679 kilometro koadro ditu. Horietatik 35,12 ura dira. Beste 1.643,88 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,58 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 63.096 pertsonetatik 58.126 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.454 dira. 2.691 beltzak edo afroamerikarrak. 85 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 998 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 97 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.084 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115200
* Commonscat Multimedia: Columbia County, New York

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152474851
* ISNI: 0000 0004 0405 3492
* LCCN: n82227645
* NARA: 10045471
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url
* **Lekuak**
* OSM: 1427757
* TGN: 7013638

 |

* Wd Datuak: Q115200
* Commonscat Multimedia: Columbia County, New York
**Columbia konderria** (ingelesez: *Columbia County*) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Saint Helens da. 2010eko zentsuaren arabera 49.351 biztanle zituen, Columbia kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Columbia konderriak 1.782,77 kilometro koadro ditu. Horietatik 80,22 ura dira. Beste 1.702,55 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 27,68 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 49.351 pertsonetatik 46.550 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 1.987 dira. 195 beltzak edo afroamerikarrak. 590 amerikar natiboak ziren eta 95 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 446 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 43 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1.432 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Fitxategi:USA Columbia County, Oregon age pyramid.svg

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q484385
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Oregon

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 134916929
* **Lekuak**
* OSM: 1837107
* TGN: 1002293

 |

* Wd Datuak: Q484385
* Commonscat Multimedia: Columbia County, Oregon
Arsenal Ladies taldeko Danielle Carter alboko sake bat egiten 

*Artikulu hau futboleko arauari buruzkoa da; errugbikoa gaitzat duena beste hau da: «Alboko sake (errugbia)»*
**Alboko sakea**, futbolean, jokoa berriz asteko modu bat da. Alboko sakea ematen da baloi osoak alboko marra zeharkatzen duenean. Baloia jaurtitzeko momentuan, jokalariak zelaiaren parean egon behar da, gutxienez oin baten zati bat alboko marra zapaltzen egon behar da, bi eskuez baliatu behar da baloia jaurtitzeko eta azkenik baloia atzetik jaurti behar du buruaren gainetik.

Ezin da gol bat zuzenean sartu alboko saketik ezta jaurtilariak baloia ukitu beste batek ukitu baino lehen. Hau gertatzen bada, falta pitatuko da kontrako taldearen alde. Alboko sakeko jaurtilariak baloia nahita jaurtitzen badu kontrako taldeko jokalari bati, baloia ukitu ahal izateko, epaileak kolaria kargu hartuko dio.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q329285
* Commonscat Multimedia: Throw-in

---

 |

* Wd Datuak: Q329285
* Commonscat Multimedia: Throw-in
**Coal konderria** (ingelesez: *Coal County*) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Coalgate da. 2010eko zentsuaren arabera 5.925 biztanle zituen, Coal kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Coal konderriak 1.350,28 kilometro koadro ditu. Horietatik 12,08 ura dira. Beste 1.338,2 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,39 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 5.925 pertsonetatik 4.481 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 152 dira. 25 beltzak edo afroamerikarrak. 964 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 444 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q490727
* Commonscat Multimedia: Coal County, Oklahoma

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 152473794
* LCCN: n82209506
* **Lekuak**
* OSM: 1822200
* TGN: 2001637

 |

* Wd Datuak: Q490727
* Commonscat Multimedia: Coal County, Oklahoma
Dave Brubeck eta Paul Desmond
**Cool jazza** 1940ko hamarkadan New York hirian sortu zen jazz musikaren azpigenero bat da. 1946an, behin Bigarren Mundu Gerra amaituta, New Yorkera Kaliforniatik etorritako jazz musikariak iritsi ziren. Berta, ia gehienak afroamerikarrak ziren bebop musikariekin jotzen hasi ziren, bestalde, Lester Young (Prez) edota Coleman Hawkins (Bean) swing musikarien eragina ere jaso zuten. Ondorioz, estilo erromantikoa, erritmo sotil eta lasaiekoa, eta beboparen harmoniken eragina zuen cool jazza sortu zen.

Azpigenero honetako lehenbiziko talde eta musikari nabarmenak Claude Thornhill eta Lennie Tristanoren orkestra eta Claude Thornhill musikariaren "Snowfall" abestia egon ziren.

Beste cooljazzlari nabarmenak honakoak dira:

* Dave Brubeck eta Paul Desmond
* Modern Jazz Quartet
* Gerry Mulligan eta Chet Baker
* Miles Davis eta Bill Evans
* Lee Konitz
* Chico Hamilton
* George Shearing
* Shelly Manne

Diskografia hautatua
--------------------

* Bill Perkins con John Lewis: *2 Degrees East, 3 Degrees West* (Pausa, 1956).
* Art Pepper: *Art Pepper + Eleven: Modern Jazz Classics* (Contemporary/OJC, 1959).
* Miles Davis: *Birth of the Cool* (Blue Note, 1950).
* Gerry Mulligan: *Gerry Mulligan Meets Ben Webster* (Verve, 1959).
* John Lewis: *Grand Encounter* (Pacific Jazz, 1956).
* Dave Brubeck Quartet: *Time Out* (Columbia, 1959).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q327547
* **Identifikadoreak**
* LCCN: sh2002002658
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q327547
**Col de Joux Plane** Frantziako Savoia Garaia departamenduko Samoëns udalerritik hurbil dagoen mendate bat da. Rhône-Alpeak eskualdean dago. 1.691 metroko garaiera du eta bere aldapen gogortasuna dela eta (%8,5ko malda), *kategoriaz kanpoko* maila du.

Txirrindularitza
----------------

Frantziako Tourra mendate honetatik gaur egun arte 11 bider iragan da. 1987. urteaz geroztik *kategoriaz kanpoko* mendateen artean sailkatu ohi da. Orain arte bertan amaitutako etapetan garaile atera direnak honako hauek dira:

* 1978 : Christian Seznec Frantzia
* 1980 : Mariano Martínez Frantzia
* 1981 : Robert Alban Frantzia
* 1982 : Peter Winnen Herbehereak
* 1983 : Jacques Michaud Frantzia
* 1984 : Ángel Arroyo Espainia
* 1987 : Eduardo Chozas Espainia
* 1991 : Thierry Claveyrolat Frantzia
* 1997 : Marco Pantani Italia
* 2000 : Richard Virenque Frantzia
* 2006 : Floyd Landis Ameriketako Estatu Batuak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1107373
* Commonscat Multimedia: Col de Joux Plane

---

 |

* Wd Datuak: Q1107373
* Commonscat Multimedia: Col de Joux Plane