**Vivian Jepkemoi Cheruiyot** (Keiyo, Kenya, 1983ko irailaren 11) Kenyako atleta da, distantzia ertaineko lasterketetan eta maratoian aditua. Bere kirol-ibilbidean, titulu olinpikoak eta mundialak ditu 5.000 metro eta 10.000 metroko lasterketetan; horien artean, nabarmentzekoa da Rio de Janeiroko 2016ko Udako Olinpiar Jokoetakoa 5.000 metroko urrezko domina. Bi aldiz irabazi du Londresko maratoian ere.

Kirolari ibilbidea
------------------

Baserritar familia batekoa da, eta 1996. urtean hasi zen atletismoan, torneoetan. Hurrengo urterako, David Maiyoren zuzendaritzapean egon zen, eta hark bere talentua ikusi zuen, eta munduko landa-txapelketarako sailkapen-probetan parte hartu zuen. Izan ere, bere proba irabazi ondoren, talde nazionalean sartu zuten, baina baztertu egin behar izan zuten, adin txikikoa zen eta. 

Hala ere, 1998an Kenyako taldearen parte zen eta Marokoko nazioartekoan egin zuen debuta eta munduko junior kategorian bosgarren postua lortu zuen. 1999an, Belfasten, zilarrezko domina kategoria berean irabazi zuen, eta Johannesburgeko Panafrikar Jokoetan, 5.000 metroko lasterketan, brontzezko domina lortu zuen. 2000. urtean, munduko txapeldun juniorra izatea lortu zuen, 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen lehen aldiz, eta 5.000 metroko hamalaugarren postuan kokatu zen.

2002. urtean, atletak sustatzen dituen Sing’oreko emakumezkoen bigarren hezkuntzan sartu zen, baina ezin izan zuen lortu 2003ko Munduko Atletismo Txapelketarako sailkatzea, ezta 5.000 metroko lasterketan AbujakoPanafrikar Jokoerako ere sailkatzea. Gauza bera gertatu zitzaion 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan bigarren aldiz parte hartzea lortzen saiatu zenean, sailkapen-proban laugarren iritsi zen eta.

Arrakastarik gabeko aldi baten ondoren, bai atletismoan, bai zelaian barna, 2006. urtea IAAF Golden Leaguen egin zuen debuta; Stuttgarteko Munduko Athletismo Finaletan, berriz, hirugarrena izan zen 3.000 metroan eta bosgarrena 5.000 metroan. 2007an, bi garaipen lortu zituen Albufeiran 1500 eta 3000 metroan, eta Bislett Gamesetan, berriz, marka nazional bat jarri zuen 5.000 metroan, probako bigarren postuan heldu zen eta. Osakako munduko txapelketa ere sailkatzea lortu zuen, eta zilarrezko domina irabazi zuen, 5.000 metroko 14:58,50eko erregistroarekin. 

2008. urtean, Edinburgoko munduko landa-txapelketara joateko aukera galdu ondoren, nazioarteko bi garaipen lortu zituen 5 eta 10 kilometrokoko lasterketetan, eta 2008ko Pekingo Udako Olinpiar Jokoetarako gonbidapen-txartela lortu zuen, 5.000 metroko finaleko bosgarren postua lortu zuela.

Berlinen 2009an egin zuen atletismoko munduko txapelketa bateko bigarren parte-hartzean, munduko titulua kendu zion Meseret Defar etiopiarrari, bere «inspirazio» izan zenari. Lasterketa horretan, Cheruiyotek Meseret Defar aurreratu zuen azken 200 metroetan, eta Sylvia Kibetek bigarren postua lortu zuen.

2010ean, pista estalian egin zuen debuta Dohako (Qatar) munduko txapelketan. Han, Meseret Defarrekin elkartu zen berriro 3.000 metroko proban, baina, orduko horretan, finaleko bigarren postura iritsi zen, etiopiarraren atzetik. Ekainean, Kenyako 5.000 metroko titulu nagusia lortu zuen, 15:31,39ko markarekin. Horri esker, Nairobiko Afrikako atletismoko txapelketan parte hartu zuen, eta 16:18,72ko denbora eginda, urrezko domina jaso zuen. Era berean, Cheruiyotek Diamantezko Ligaren lehen denboraldiko irabazleetako bat izan zen, eta New Delhiko Mankomunitateko Jokoetan 5.000 metroko lasterketa irabazi zuen eta hiru kenyar egon ziren podiumean.

2011ko denboraldian, lehen aldiz irabazi zuen Punta Umbríako (Huelva) mendiko lasterketa senior mailan. Gero, Daegun (Hego Korea) egin zen atletismoko munduko txapelketa batean hirugarren aldiz parte hartu zuenean, bi garaipen lortu zituen iraupen-erdiko lasterketetan: lehena, 10.000 metrotan, 30:48,98 marka pertsonalarekin, eta berak proba horretan parte hartzen zuen lehen urtea izan zen bere kirol-ibilbide osoan; gainera, finalean, hiru kenyarrek hartu zuten podiuma.

Handik sei egunera, 5.000 metrotan, Berlingo 2009ko titulua berretsi zuen, 14:55,36ko markarekin; izan ere, aurreko munduko txapelketaren podium bera izan zen. Cheruiyoten garaipen bikoitzaren aurrekari bakarra Helsinkiko (Finlandia) 2005eko Atletismoko Munduko Txapelketa izan zen, Tirunesh Dibabak balentria bera lortu zuenean. Diamante-ligako lehen postua ere lortu zuen proba horretan.

Hala ere, 2012ko Londresko Udako Olinpiar Jokoetarako 1.000 metroko lasterketan lehiatu zen, eta bi urtez gaindiezina izan zen lasterkaria, hirugarren postuan amaitu zuen eta 30:30,44ko denborarekin. Lasterketa horretan Tirunesh Dibaba etiopiarrak irabazi zuen. 2008ko garaipena berretsi zuen, lesioengatik lehiatu gabe urtebete egin arren. Zilarrezko domina Sally Kipyego herrikidearentzat izan zen. Gainera, 5.000 metrotan zilarrezko domina lortu zuen 15:04,73ko erregistroarekin, Meseret Defar etiopiarraren (15:04,25) atzetik; azken hori 2004ko txapeldun olinpikoa izan zen proba horretan, baina aldi horretan ez zen onena izan. Hala ere, Cheruiyot hirugarren aldiz jarraian izan zen Diamanteko Ligako 5000. metroko txapelduna.

2013. urtean, haurdunaldia zela eta, lehiaketetatik erretiratu zen, eta ez zen Moskuko munduko txapelketara joan. Ez zen itzuli 2014ko azarora arte, non bere nazioko Eldoreten 8 kilometroko landa-lasterketa batean, laugarren postuan gelditu zen. 2015eko otsailean, hirugarren garaipena lortu zuen San Junen (Puerto Rico) 10 kilometroko ekitaldian.

Urte horretan bertan, Pekingo munduko txapelketara itzuli zen. 10.000ko proban parte hartu zuen, eta urrezko laugarren domina lortu zuen iraupen-erdiko lasterketetan, 3:41,31ko markarekin.

2016. urtean 3000 metroko proban parte hartu zuen, Dohan, eta laugarren postuan egon zen 8:31,86 markarekin. Halaber, 5000. metroko lasterketan hirugarrena izan zen Eugenen (AEB) (14:35,69) eta lehena Birminghamen (Ingalaterra) (15:12,79), 2016ko Rio de Janeiroko Udako Olinpiar Jokoetan aurkeztu aurretik. Ekitaldi horretan, 5000 eta 10000 metroko probetako urrezko dominak lortzeko gogoko atletak etiopiarrak ziren, bereziki Almaz Ayana.

Lehen lasterketan, 10.000 metrokoan, Cheruiyot bigarren postuan kokatu zen, 29:32,53ko markarekin; beraz, Londresko 2012ko emaitza errepikatu zen eta Ayana lehen postuan gelditu zen. Baina 5.000 metroko lasterketan, Ayana irabazle izateko gogokoena bazen ere, Cheruiyot keniarra izan zen urrezko lehen domina lortu zuena 14:26,17an amaitu eta errekor olinpikoa lortu zuena.

2017an, Cheruiyotek maratoi-lasterketetan debutatu zuen. Lehenbizi, apirilean, Londresko maratoian parte hartu zuen, eta laugarren postuan helmugaratu zen, 2:23:50ean; eta, ondoren, urrian, Frankfurteko maratoian, 2:23:35eko erregistroarekin irabazi egin zuen. 2018an berriro irabazi zuen Londresko maratoian, 2:18:31n.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  IAAF: Vivian Cheruiyot
2. ↑  IAAF: Focus on Athletes - Vivian Cheruiyot
3. ↑  Punta Umbría 2011: Cheruiyot wins race of champions - Women's Senior Race Report - Punta Umbria 2011
4. ↑  IAAF: One down, one to go for 10,000m winner Cheruiyot – Daegu 2011
5. ↑  Racing News: Vivian Cheruiyot Completes Her 10,000/5000 Double
6. ↑  ESPN: La etíope Dibaba logró oro en los 10 mil
7. ↑  IAAF: London 2012 - Event Report - Women's 10,000m Final
8. ↑  IAAF: Defar, reborn in London and heading towards the Marathon
9. ↑  Marca: Doce campeones del mundo no podrán defender sus títulos en Moscú
10. ↑  IAAF: CHERONO FINDS HER FORM IN SORIA AS CHERUIYOT RETURNS – CROSS-COUNTRY ROUND-UP
11. ↑  standardmedia.com\_: Champions Kitwara and Cheruiyot win in San Juan
12. ↑  IAAF: REPORT: WOMEN’S 10,000M – IAAF WORLD CHAMPIONSHIPS, BEIJING 2015
13. ↑  Preview: Women's 5000M – Rio 2016 Olympic Games
14. ↑  Preview: Women'S 10,000M – Rio 2016 Olympic Games
15. ↑  IAAF: Report: Women's 5000M Final - Rio 2016 Olympic Games
16. ↑  Mirror: London Marathon 2017 results, times and winners as Mary Keitany breaks the women's only world record
17. ↑  AS: El etíope Tola y la keniana Cheruiyot vencieron en Frankfurt
18. ↑  Telesur: Kenianos se imponen en el Maratón de Londres 2018

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5998
* Commonscat Multimedia: Vivian Cheruiyot / Q5998

---

* **Kirolariak**
* IAAF: 14288971

 |

* Wd Datuak: Q5998
* Commonscat Multimedia: Vivian Cheruiyot / Q5998