*Artikulu hau Javier Bustori buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Busto (argipena)».*

**Javier Busto Sagrado** (Hondarribia, Gipuzkoa, 1949ko azaroaren 13a) musika konpositore eta abesbatza-zuzendari euskalduna da.

Zuzentzen.

Bizitza
-------

Hamalau urterekin Troubles rock taldean jo zuen lehenego aldiz. *Coral Vallisoletana*-n eman zituen lehenengo pausoak abesbatzen munduan.

Koru-zuzendaritzako ikasketak egin zituen Erwin List maisuarekin. Musika ikasketekin batera Medikuntzan lizentziatu zen Valladolideko Unibertsitatean. Valladolideko Ederki abesbatza sortu zuen hainbat euskal ikaslerekin eta zuzendaria izan zen (1971 – 1976) eta horrekin hirugarren saria irabazi zuen Tolosan (1975). 1978an Hondarribiko Eskifaia abesbatza sortu zuen, 1994ra arte zuzendu zuena, eta harekin lehen sariak irabazi zituen Ejea de los Caballeros, Toulouse, Avilés, Tours, Gorizia, Spittal an der Dräu, Mainhausen eta Marktoberdorf nazioarteko lehiaketetan.

1995ean Gipuzkoako Kanta Cantemus Korua sortu zuen eta horrekin 1997an Tours eta 1999an Tolosako nazioarteko lehiaketetan lehen saria lortu zuen.

Bere konposizioak Bilbon, Tolosan eta Igualadan sarituak izan dira eta Suedian (*Gehrmans Musikförlag*), AEBetan (*Walton, Alliance Music P. eta Santa Bárbara*), Alemanian eta aleman hiztunen herrialdeetan argitaratuak izan dira, non lanaren zati handi bat zabaltzen lagundu zuen. konposizio-produkzioa koru-talde mistoak eta ez-mistoak, **Luc-Marc des Pasquier** konpositore transabangoardistaren osagarri instrumentalekin edo gabe (*Der Gletscher des Teufels*, *Cockburn Insel*, *Römische Straßen*, *Eine Dorfvignette* eta *Ich und Katharina* -erste Einleitung-); Alemania ( *Ferrimontana* ) eta Espainia ( *bustovega* ).

Koru-zuzendaritzako irakaslea izan da Espainian, Frantzian, Suedian, eta Venezuelan. Aldizka parte hartzen du abesbatza lehiaketa garrantzitsuenetako epaimahaietan, hala nola Arezzo, Debrecen, Las Palmas de Gran Canaria, Tours, Takarazuka (Japonia), Toulouse, eta Tolosako eta Legnanoko Jaialdiko lehiaketa batzorde teknikoko kidea. Zuzendari gonbidatua izan da hainbat alditan, hala nola: "IV World Symposium on Choral Music - 1996 ", Sydneyn ( Australia ), eta Kōbe – Osaka – Tokyon (1998), Tokyo Cantat-en ohorezko gonbidatua 2000 eta 2002an. 'Americafest International Women's Singing Festival, Seattle (EEUU) (2001), Bartzelonako Europa Cantat jaialdian (2003), eta abesbatza ospetsuak zuzendu ditu Japonian, Suedian, Kanadan (Elektra Women's Choir), Italian (Corale Zumellese, Corale). Renato Portelli, Erroma Hiria Abesbatza, ANDCI ), Argentina (Lagun Onak Abesbatza), Buenos Aires.

Bustoren musikaren ezaugarriak
------------------------------

Javier Bustoren ekoizpen ia osoa musika koralari zuzenduta dago. Bere estiloa fluidoa da, etengabeko ikerketa harmonikoan dabil, batez ere 11. akordea eta 13. akordeak eta bigarren tarteak erabiliz, eta erritmikoa herri tradiziotik datozen formula ugariren laguntzaz (adibidez, zorongoa, habanera, etab.)

Egileak arreta berezia jartzen dio testua eta musikaren arteko harremanari, sarritan madrigalistikoak erabiliz.

Ospetsu egin zuen abestian (zazpi ahotseko Ave Maria bat) laburbiltzen da Bustoren pentsamendu musikala, 1980an jaioterrian sortua da kantu hori eta izaera intimista argia du. *Super flumina Babilonis* obra, abesbatza misto eta saxo altuarentzat, Musikaste 2004n estreinatu zen; Leioako San Juan Bautista koralak eta Mikel Zabala saxofonistak hartu zuten parte. *Missa pro defunctis* (1997) lanaren egilea ere bada.

Obra batzuk
-----------

* 1980 *Ave Maria* abesbatza SATB
* 1983 *Ave Maria gratia plena* abesbatza SSAA
* 1985 *Hiru Eguberri kanta* abesbatza SAA Herri abestiaren garapena.
* 1986 *Bidasoa* abesbatza SATB div. José Angel Irigaray
* 1987 *Zai itxoiten* abesbatza SAA Edurne Martínez Juanaberria
* 1988 *Gauaren zergatiaren bila* abesbatza SAA Edurne Martínez Juanaberria
* 1988 *Lafa-lafa* abesbatza SSAA Inazio Mujika
* 1990 *Sagastipean* abesbatza SATB Inazio Mujika
* 1991 *Axuri beltza* abesbatza SATB Herri abestiaren garapena.
* 1991 *Exsultate Deo* abesbatza SATB
* 1992 *Joseph fili David* abesbatza SATB
* 1994 *Con nostalgia... Ejea* abesbatza SATB Javier Busto
* 1995 *Amodioa* abesbatza SATB o SSAA Jose Angel Irigaray
* 1995 *No lloréis mis ojos* abesbatza SA divisi, SATB Lope de Vega
* 1996 *For us* abesbatza SSAA
* 1997 *Missa pro defunctis* abesbatza SATB, Soprano, Baxu, eta Klarinetea
* 1997 *Responsorio de Navidad* abesbatza SSA
* 1998 *La noche en la isla* abesbatza SSAA Pablo Neruda
* 1998 *O magnum mysterium* abesbatza SATB
* 1998 *Stabat mater* abesbatza SATB
* 1998 *Zutaz* abesbatza SATB Josune López
* 1998 *Zutaz* abesbatza SSAA Josune López
* 1999 *Cuatro cantos penitenciales* abesbatza TTBB
* 1999 *Praise the Lord* abesbatza SATB
* 1999 *Puer natus est nobis* abesbatza SATB
* 1999 *Shorter´s Gloria* abesbatza SATB
* 1999 *Gabona, berri ona!* abesbatza SA, fisarmonica, Josune López
* 2000 *Kaia barrenean* abesbatza SSA Fernando Goenaga
* 2000  *O salutaris Hostia* Per Soprano eta Organo
* 2000 *Maritxu nora zoaz* abesbatza SSA Herri abestiaren garapena.
* 2000 *Maritxu nora zoaz* abesbatza SATB Herri abestiaren garapena.
* 2000 *Agur Maria* abesbatza SA div.
* 2001 *Basque Magnificat* abesbatza SATB divisi
* 2001 *Lili eder bat* abesbatza SATB Herri abestiaren garapena.
* 2001 *Missa Augusta* abesbatza SSAA
* 2001 *Lili eder bat* abesbatza SSAA Herri abestiaren garapena.
* 2001 *Mila begi* abesbatza SAA Inazio Mujika
* 2001 *Soinuen itsasoa* abesbatza SATB div. Josune López
* 2001 *Txantxangorria* abesbatza SATB Lourdes Zubeldia
* 2002 *S'ha feito de nuey* abesbatza SATB div. José Leraren (testu eta melodia)
* 2003 *Hodie Christus natus est* abesbatza SATB
* 2003 *A tu lado* habanera abesbatza SATB edo SSAA edo TTBB Matías Antón Mena
* 2003 *Canto a la Vírgen* abesbatza SATB
* 2003 *Ametsetan (Zati bat)* abesbatza SATB divisi Josune López
* 2003 *Virgo Dei Genitrix* (Hymnus) abesbatza SSAA
* 2004 *Francisco Pino "Poemas"* abesbatza SATB Francisco Pino
* 2004 *Cansado de tanto amor* abesbatza SA José María Porta Tobar
* 2004 *Cansado de tanto amor* abesbatza TB José María Porta Tobar

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   **(Gaztelaniaz)** «Busto Sagrado, Javier - Auñamendi Eusko Entziklopedia» *aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus* (Noiz kontsultatua: 2023-09-25).

Bibliografia
------------

* Diccionario de la Música Española e Hispanoamericana. Madrid: Sociedad General de Autores y Editores, 2002. 2 bol. 812 or.

Kanpo estekak
-------------

* BustoVega
* Eresbil , partiturak eta grabaketak

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q74995
* Commonscat Multimedia: Javier Busto

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 48876940
* ISNI: 0000000081270723
* BNE: XX1149239
* BNF: 15541351h (data)
* GND: 135085721
* LCCN: no2001034822
* NKC: mub20191043872
* CiNii: DA13577441
* SUDOC: 161105181
* BIBSYS: 1044880
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 51943
* Lur: 01222/eu\_b\_5300/b5300

 |

* Wd Datuak: Q74995
* Commonscat Multimedia: Javier Busto