***Makhzen*** (arabieraz: المخزن‎, amazigeraz: Lmexzen) arabierazko hitz bat da, antzina Marokoko Estatua eta gaur egun bere itzalpeko gobernu edo oligarkia izendatzen zuena.

Hitza
-----

*Makhzen* hitza euskaraz biltegi esan nahi du. Ziur asko zergekin loturiko metonimia bat da. Hitz horretatik *mokhazni* dator, sultanaren polizia-agentea izendatzen zuena, eta gaur egun, mespretxuzko ñabardura batez, Marokoko polizia izenda dezakeena (izen kolektiboa *mkhaznia* da, lagunartean *mroud*- matxinsalto mota bat- deituak).

Gaztelaniazko *almacén* eta portugesezko *armazém* hitzen jatorria da eta handik munduko beste hizkuntzetara zabaldu zen.

Soziologia politikoa
--------------------

*Makhzen* Marokoko antzinako nozio politiko bat da, Marokoko Protektoratu Frantsesaren garaian erabiltzen zutena. Garai haietan *bilād al-makhzen* ("makhzen lurraldea"), gobernu zentralaren agintepean zeuden eremuak izendatzeko terminoa zen, eta tribuen agintepean zeuden eskualdeek *bilād as-siba* ("disidenteen lurraldea") izena zuten.

Gaur egun, Marokoko Estatuak ez du ofizialki *Makhzen* izena jasotzen, baina termino hau, herrialdeko elite agintaria izendatzeko ohiko erabilerakoa da, erregearen inguruan bildua eta bere familia eta hurbileko kideek, lur-jabeek, negozio gizonek, tribu buruzagiek, goi agintari militarrek eta botere faktikoa osatzen duten beste pertsona batzuek osatua.

Hitza gobernatzeko modu arkaiko eta hermetiko bati lotuta dago, Marokoko erakundeen demokrazia formalaren kontrakoa. *Makhzen*aren mugak lausoak diren arren, gobernua bera ez da haren zatitzat hartzen, haren tresnatzat baizik. Majzenak, orokorrean, bere kideak bere sare propioak erabiliz barne hartzen ditu. Sarritan, *Makhzen*go kide izatea herentziazkoa da.

Askok, erakunde eta forma demokratikoen funtzionamendu eraginkorra eragozten duen heinean, *Makhzen*aren existentzia bera herrialdearen garapenerako oztopotzat hartzen dute. Beste batzuek, ordea, egonkortasun-faktorea dela uste dute, Marokoko historiarekin eta ezaugarri sozialekin oso errotuta dagoelako, monarkiaren jarraipena bermatzen duelako eta, gainera, berritu egiten delako, batzuetan bere oposiziogileen artean hedatzen delako.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Hermassi, Elbaki.  (1972). *Leadership and National development in North Africa, a comparative study.*  Berkeley, Los Angeles, Londres: University of California Press.
2. ↑   **(Frantsesez)** Driss Bennani. «Enquête. L'mroud, histoire d'une malédiction» *Telquel* (273).
3. ↑    *Babel : around the world in twenty languages.*  2019ko abuztua ISBN 978-1-78125-641-1. OCLC .1104596014.
4. ↑   **(Ingelesez)** Hamad, M.; al-Anani, K..  (2014-2-20). *Elections and Democratization in the Middle East: The Tenacious Search for Freedom, Justice, and Dignity.*  Palgrave Macmillan US, 109–110 or. ISBN 978-1-137-29925-3..
5. ↑   **(Ingelesez)** Hours, Bernard; Ould Ahmed, Pepita.  (2015-4-10). *An Anthropological Economy of Debt.*  Taylor & Francis, 83–84 or. ISBN 978-1-317-49708-0..

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1684735
* Commonscat Multimedia: Makhzen

---

* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1684735
* Commonscat Multimedia: Makhzen