**NCAA**, **National Collegiate Athletic Association**en siglak dira, AEBetan, unibertsitateetako kirol egitarau gehienak antolatzen dituzten 1200 instituzio, konferentzia, erakunde eta pertsonez osatutako elkarte bat dena. Gaur egun, bere egoitza, Indiana estatuko hiriburua den Indianapolisen du.

Historia
--------

Bere aurrekaria, Estatu Batuetako Atletismoko Kolegioarteko Elkartea (IAAUS bere ingelesezko siglengatik), 1906ko martxoak 31n sortua izan zen, Estatu Batuetan kirol amateurraren arauak finkatzeko. Bere sorrera, garai hartan AEBetako presidentea zen Theodore Rooseveltek iradoki zuen, futbol unibertsitarioan gertatzen ari ziren lesio larri eta heriotz ugariengatik zuen arduraren ondorioz. IAAUS, ondoren, 1910ean, NCAA bihurtu zen.

1980ko hamarkadararte, elkarteak ez zuen emakumeentzako kirolik. 1982an, ordea, NCAAko maila guztiek eskaintzen zituzten emakumeentzako txapelketa nazionalak.

1973an, NCAAk, bere kideak hiru mailatan banatu zituen: I. Maila, II. Maila eta III. Maila. NCAAren araupean, I. eta II. mailetako unibertsitateek, ikasleei bekak eman diezazkie kirolen bat egiteagatik. III. mailako unibertsitateek, ordea, ezin ditzakete beka horiek eman.

NCAA ez da bere arloko elkarte bakarra Estatu Batuetan, diferentzia handiarekin, handiena bada ere, baizik eta National Association of Intercollegiate Athletics edo NAIA ere existitzen dela. Kanadan, Canadian Interuniversity Sport edo CIS dago.

Antolaketa
----------

2006ko txapeldunen zutoihalak NCAAko txapeldunen aretotik zintzilik, Indianapolisen
NCAAren egitura legegilea, kabinet eta komiteetan delegatua dago, unibertsitateetako ordezkariek osatzen dituztenak. Hauek, aldi berean, azpi-komiteetan banatuak daude. Araudiak, handik Administrazio Kontseilura pasatzen dira, kabinet eta komite guztiak gainbegiratzen dituena eta unibertsitateetako ordezkariak ere hartzen dituena, kirol zuzendari eta aholkulari akademiko bezala. Administrazio kontseiluko legedia, Board of Directorsera pasatzen da, unibertsitateetako errektoreek osatzen dutena, behin betiko onartua izateko.

NCAAko langileek, euskarria ematen dute, gida, kontaktu, ikerlari eta harreman gisa aritzen da komunikabideekin. NCAAko egungo presidentea, Myles Brand da, Indianako Unibertsitateko antzinako zuzendaria.

Kirolak
-------

NCAAk onartutako kirolak honako hauek dira:

* Gizonezkoena eta emakumezkoena: Atletismoa, saskibaloia, krossa, golfa, lacrossea, futbola, gimnastika artistikoa, arraunketa, boleibola, izotz hockeya, ur poloa, tenisa, igeriketa eta tranpolin jauziak
* Soilik gizonezkoena: Beisbola, futbol amerikarra eta borroka librea
* Soilik emakumezkoena: Softbolla, belar hockeya eta boloak
* Mistoa: Esgrima, alpetar eskia eta tiroa.

1961 arte, kirol hauen artean, boxeoa ere bazegoen.

NCAAk gainbegiratzen ez dituen praktikatzen diren beste kirol unibertsitario batzuetan, lehiaketa arautzen duten erakunde baliokideak daude. Adibidez:

| Kirola | Antolatzailea |
| --- | --- |
| Bela | Inter-Collegiate Sailing Association of North America (ICSA) |
| Patin hockeya | National Collegiate Roller Hockey Association (NCRHA) |
| Hipika | Intercollegiate Horse Show Association (IHSA) |
| Errugbia | USA Rugby |
| Squasha | United States College Squash Association (CSA) |

Konferentziak
-------------

3 mailek, euren kideak konferentzia ezberdinetan taldekatzen dituzte. Mailak honako hauek dira:

* NCAAko lehen maila
* NCAAko bigarren maila
* NCAAko hirugarren maila

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q271805
* Commonscat Multimedia: National Collegiate Athletic Association

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 143411501
* ISNI: 0000 0000 9700 7292
* GND: 210250-X
* LCCN: n79058449
* NKC: kn20080708012
* Open Library: OL3079824A
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q271805
* Commonscat Multimedia: National Collegiate Athletic Association