**Jelena Viktorovna Davydova** (errusieraz: Еле́на Ви́кторовна Давы́дова; Voronezh, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1961eko abuztuaren 7a) sobietar gimnasta artistiko ohia da. Urrezko domina lortu zuen 1980ko Moskuko Joko Olinpikoetako banakako lehiaketan.

Lehen urratsak
--------------

Sei urterekin hasi zen gimnasia egiten, Voronezheko Spartak Klubean, Larisa Petrik eta Natalia Kutxinskaia 1960ko hamarkadako bi olinpiar sobietarren balentriak telebistan ikusi ondoren.

1974an SESBeko talde nazional *juniorrean* sartu zen. 1975ean, SESBeko *junior* txapelketetan, hirugarrena izan zen, jauzi eta barra asimetrikoetan urrea eskuratuz

Horri esker, *senior* talde nazionalean sartu zen. 1976an, 2. postua lortu zuen SESBeko *senior* txapelketetan, eta urrea eskuratu zuen paralelo asimetrikoetan eta zilarrak lurrean.

Hain zuzen ere, urte horretan nazioartean ezagutarazi zen, Estatu Batuetako Orlando hirian egin zen American Cup-en lehen edizioan. Han, denak harritu zituen oreka-barra ariketan, ordura arte inork egin ez zuen atzerakako arrisku-jauzi bat egitean. Lehiaketa hartan hirugarren postua lortu zuen eta Davdovak asko miresten zuen Nadia Comăneci errumaniar gimnasta lortu zuen urrea.

Urte hartan ongi jardun zuen arren, Davperdova ez zen sartu 1976ko Montrealeko Joko Olinpikoetarako sobietar taldean. Taldeko entrenatzailea Larisa Latynina txapeldun olinpiko ohia zen, eta gimnastikako estilo klasikoa aldezten zuen, Olga Korbut, Nadia Comăneci edo Davydovak berak ordezkatzen zituen gimnasta txiki eta muskulu-potentzia handiko joera berrien aurrean, eta horregatik ez zuen sartu.

1977an, lesio bat izan zuen belaunean, eta gimnastikatik aldentzeko zorian egon zen. Baina bere onera etortzea lortu zuen.

1978an Cunichi Kopa irabazi zuen, urtero Japonian egiten den nazioarteko txapelketa ospetsua. Bertan, Maxi Gnauck alemaniarra, munduko gimnastarik onenetakoa, garaitu zuen. Estrasburgon (Frantzia) egindako 1978ko Munduko Txapelketetan, sobietar taldean ordezkoa izan zen eta ez zuen lehiatu.

Hurrengo urteko mundialetan ere ez zuen parte hartu, Fort Worth-en, Estatu Batuetan, baina kasu honetan gripeagatik izan zen. 1979ko Mexiko Hiriko Unibertsitate Nazionalean parte hartu zuen, SESBekin taldekakoa irabazi zuen eta hirugarren izan zen banakako lehiaketan.

Moskuko Joko Olinpikoak
-----------------------

1980 urte handia izango zen. Lehen aldiz SESBeko erabateko txapelduna izan zen.

1980ko Moskuko Joko Olinpikoetara joan zen taldea SESBeko Kopan erabaki zen, ekainean, Kieven (Ukraina). Han, Davperrek eroso garaitu zuen Natalia Xapoxnikova aurkari nagusia.

Moskuko Jokoetan irabazi eta lau urte lehenagoko titulua errepikatzeko faborito nagusia Nadia Comăneci zen. Jokoen aurretik, Comăneciren entrenatzaileak esan zuen Davperdova bere arerio arriskutsuena izango zela.

Lehiaketa Errusiako hiriburuko Luzhniki Kirol Jauregian egin zen. Lehenik eta behin, taldekako lehiaketa egin zen. Banakako txapelketarako eta aparatuen araberako finaletarako ere balio zuten puntuazioek. Sobietar Batasuna izan zen garaile, Errumania eta Ekialdeko Alemaniaren aurretik. Davydova norbanakoen txapelketarako sailkatu zen, eta finaletarako, lurreko ariketan eta paralela asimetrikoetan.

Banakako lehiaketa uztailaren 24an egin zen. Lehiaketa osatzen zuten lau lasterketetako lehen bi txandaketen ondoren, Maxi Gnauck alemaniarra 1. zen, Davendova 2. eta Comăneci 3. tokian zegoen Xapoxnikovarekin berdinduta. 

Hirugarren txandan Gnauck alemanak huts egin zuen, eta 9,7 puntu besterik ez zuen lortu jauzi proban. Davdorek maila altua eman zuen jauzian, 9.9rekin, baina Comănecik ariketa bikaina egin zuen asimetrikoetan, 10.00rekin puntuatuta. Horrek probako behin-behineko lider bihurtu zuen Comăneci, abantaila gutxigatik Davardovaren aurretik, ariketa bakar baten faltan.

Davrasdovaren azken ariketa paralela asimetrikoetan egin behar zuen. Huts eginez gero, urrea Comăneci edo Gnauckentzat izango zen. Gainera, *Tkatchev* ere bazegoen, garai hartan beste gimnastek egiten ez zuen ariketa arriskutsu samarra. Ez zuen huts egin, eta ariketa itzela egin zuen, 9,95 puntu lortuz.

Emanaldiaren ondoren, Nadia Comănecik baino ez ziezaokeen kendu urrezko domina. Comănecik, gutxienez, 9.925 behar zuen oreka barran urrea irabazteko. Ariketa ona egin zuen, nahiz eta akats txikiak egin zituen.

Eztabaida bost epaileek puntuazioak ematean sortu zen. Bost notetatik altuena eta baxuena baztertzen ziren, eta batez bestekoa beste hirurekin egiten zen. Bulgariako epaileak 10 eman zion, txekiarrak 9.9, sobietarrak 9.8 eta poloniarrak 9.8. Nota horiekin Comăneciren ariketa 9.833 zen, ez zen nahikoa Davperrdova irabazteko. Errumaniako epailearen puntuazioa falta zen. 

Errumaniako epaileak Maria Simionescu zuen izena, Comăneciren laguna zen eta Errumaniako taldeari oso lotuta zegoen. Gainera, gimnasta olinpikoa izana zen, eta, jakina, ez zen inpartziala. Simionescu konturatu zen, Comăneciri 10 bat eman arren, ezin zuela Davdovaren garaipena aldatu, batez bestekoa 9,9an geratuko baitzen. Beraz, uko egin zion bere puntuazioa markagailura igotzeari, eta horrek gorabehera larria eragin zuen, eta ordu erdiz gelditu zen lehiaketa. Azkenik, nota atera zen, eta Yelena Davperrek garaipen olinpikoa ospatu ahal izan zuen azkenean. Zilarra Nadia Comăneciren eta Maxi Gnauck alemaniarraren artean partekatu zuten, eta berdinduta amaitu zuten.

Bi egun geroago egin ziren aparatuen finaletan, Davdovak zilarrezko domina lortu zuen oreka barran. Jauzi-probako amaieran huts egin zuen eta podiumetik kanpo geratu zen.

Hamazortzi urte zituela, Jokoetako izar handienetako bat bihurtu zen Davinsdova, menderaezina zirudien Nadia Comăneci garaitu zuelako. 1980ko abuztuan bere aurpegia agertu zen Newsweek-en Europako edizioaren azalean.

Hala eta guztiz ere, mendebaldeko prentsa Davdobaren garaipena zalantzan jartzen saiatu zen, kirolari sobietarren lorpenekin egin ohi zuten bezala. Horrekin, gimnasia artistikoan puntuazio-sistema oso ezezaguna zela erakutsi zuten. Gimnastika-komunitatean, zalantzarik gabe, Davdova izan zen onena, eta haren eta Comaneci-ren arteko puntuazio-distantzia laburregia izan zen. 

Nadia Comănecik berak, *Gimnasta gazte gutunak* liburuan, porrotaz horrela dio: "(...) egun hartan Jelenak hobeto egin zuen".

Jokoen ondoren
--------------

1981eko uztailaren 3an, Gimnasiako Nazioarteko Federazioaren 100. urteurrenean, Montreuxen (Suitza), lurzoru-ariketa ospetsua egiteko gonbita egin zioten Davýdovari eta bertaratutako guztien txalo zaparrada handia jaso zuen.

Nazioarteko azken txapelketa Moskuko Munduko Txapelketak izan ziren 1981ean, eta hirugarren amaitu zuen lehiaketa orokorrean, Olga Bitxerova (urrea) eta Maria Filatova (zilarra) herrikideen ondoren. Gainera, lau finalak aparatuetan jokatu zituen gimnasta bakarra izan zen, eta zilarra lurreko ariketan eta brontze asimetrikoetan irabazi zituen.

Davýdovak gimnasia 1982an utzi zuen

1983an Pável Filátov boxeolari-entrenatzailearekin ezkondu zen. Bi seme izan zituzten, Dmitri eta Antón.

Leningradeko Unibertsitatera joan zen (gaur egungo San Petersburgo), eta Pedagogian doktoratu zen, "Prestakuntza ez-tradizionala eliteko gimnastetan" tesiarekin.

1987an gimnasiako entrenatzaile hasi zen eta lehiaketa askotan epaile izan zen. 1991n Kanadara joan zen bizitzera familiarekin, eta han bizi da ordutik. Gaur egun, Oshawako (Ontario) entrenatzaile da, eta Kanadako taldeari lagundu dio nazioarteko lehiaketetan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Euskaltzaindia. (PDF) *156. arauaː Alfabeto zirilikoz idatzitako izenak euskarara aldatzeko transkripzio-sistema (errusiera, bielorrusiera, ukrainera eta bulgariera).* .
2. ↑   LiubovB.  (2018-07-19). «Elena Davydova on competing, coaching and moving to Canada» *Gymnovosti* (Noiz kontsultatua: 2022-08-04).

Kanpo estekak
-------------

* www.fig-gymnastics

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q285322
* Commonscat Multimedia: Elena Davydova

---

 |

* Wd Datuak: Q285322
* Commonscat Multimedia: Elena Davydova