recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Zaldi lasterketa Sanlúcar de Barramedako hondartzan, 2009ko abuztua.
Ilunabarra Sanlúcar de Barramedako hondartzan
**Sanlúcarreko zaldi lasterketak**, urtero, Cadizko probintziako Sanlúcar de Barrameda herriko hondartzan ospatzen den zaldi lehiaketa bat da.

Bere antolakuntza, Sanlúcar de Barramedako Zaldi Lasterketa Elkarteari eta Sanlúcarreko udaletxeari dagokie. Espainian arautu ziren estilo ingeleseko bigarren zaldi lasterketak dira, lehenak, Alameda de Osunan ospatu baitziren 1835ean, eta berriz ospatu ziren 1843 eta 1849an. Horregatik, Sanlucarreko lasterketak, 1845ean datatuak daudenak, Espainian ospatzen diren guztietatik antzinakoenak dira. Andaluziako, Espainiako eta Nazioarteko interes turistikoko jai bezala izendatuak daude. Donostia, Sevilla, Mijas eta Dos Hermanaseko lasterketekin batera, zirkuitu hipiko espainiarraren zati dira.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3001481
* Commonscat Multimedia: Horse racing of Sanlúcar

---

 |

* Wd Datuak: Q3001481
* Commonscat Multimedia: Horse racing of Sanlúcar
**Agramonteko Tuberkulosiaren Aurkako Sendategia** (Zaragoza, Espainia) Moncayo mendiaren magaletan, "Obispo tumbado" izeneko mendian, gaur egun itxita dagoen ospitalea zen. Eraikina hutsik eta egoera txarrean dago baina azkeneko urtetan bertan gertatzen omen diren fenomenoei esker, parapsikologiaren zaleen artean ospe handia lortu du. Eraikina, arkitektonikoki balore gabekoa, Tarazona hiritik gertu dago, balio handiko inguruan.

Historia
--------

Eraikina XX. mendearen hasierako da, bigarren hamarkadakoa. Espainiako Gobernuaren proiektua bertan famili aberatsentzako atseden-leku bat sortzea zen. Urte haietako turismoak lasaitasuna eta aire garbia bilatzen zuen eta irizpide horiekin 1930ean ireki zen. Espainiako Gerra Zibila amaitu arte horrela jarraitu zuen baina hau bukatu ondoren gizartearen baldintzak aldatu ziren. Aldi berean, Santa Anaren Karitateko Ahizpek eraikinaren ardura hartu zuten eta tuberkulosiaren aurkako sendategi moduan berrantolatu zuten. Gerra ondorengo urtetan tuberkulosia gaitz larria zen eta gaixoak herrietatik urrun gordetzen ziren, aire osasuntsuagoa zelako baina baita ere gaixotasuna ez zabaltzeko. Agramontekoaren kasuan gehien batean gaixoak emakumeak eta haurrak ziren. 1978ko urrian sendategia behin-betirako itxi egin zen eta eraikina abandonatu zen.

Parapsikologia
--------------

Eraikinaren egoera eta tokia jende askorentzat inspirazio iturri izan dira. Parapsikologiaren zaleek psikofoniak grabatu dituzte eta, haien ustez, mamuak eta espiritual ikusteko oso toki apropos da. Horrekin batera satanismoaren zaleentzat oso inguru egokia omen da. Hori guztia gtxi izango balitz, sendategiaren ondoan hilerri bat dago. Horrelako informazioek tokiaren ospea zabaldu dute.

Bibliografia
------------

* Lorenzo Fernández Bueno: *99 lugares encantados donde pasar una noche en vela*. Bartzelona: Libros Cúpula, 2014, 158-159 or.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Lorenzo Fernández Bueno, 158. or.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**:Parapsikologiako zaleek Youtuben jarritako bideoak.
* **(Gaztelaniaz)**: Sendategiaren irudiak.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6119796
* Commonscat Multimedia: Sanatorio Antituberculoso de Agramonte

---

 |

* Wd Datuak: Q6119796
* Commonscat Multimedia: Sanatorio Antituberculoso de Agramonte
**Adams konderria** (ingelesez: *Adams County*) Idahoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Council da. 2010eko zentsuaren arabera 3.976 biztanle zituen, Adams kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Adams konderriak 3.547,69 kilometro koadro ditu. Horietatik 17,39 ura dira. Beste 3.530,3 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,12 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 3.976 pertsonetatik 3.862 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 94 dira. 4 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 16 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 54 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q109815
* Commonscat Multimedia: Adams County, Idaho

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 123171634
* NARA: 10039293
* **Lekuak**
* OSM: 1742073
* TGN: 2000453

 |

* Wd Datuak: Q109815
* Commonscat Multimedia: Adams County, Idaho
**Adams konderria** (ingelesez: *Adams County*) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Corning da. 2010eko zentsuaren arabera 4.029 biztanle zituen, Adams kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Adams konderriak 1.102,05 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,35 ura dira. Beste 1.096,7 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,66 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 4.029 pertsonetatik 3.959 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 37 dira. 8 beltzak edo afroamerikarrak. 18 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 23 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 21 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110768
* Commonscat Multimedia: Adams County, Iowa

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 155946512
* LCCN: n81035026
* NARA: 10038993
* **Lekuak**
* OSM: 1789348
* TGN: 2000562

 |

* Wd Datuak: Q110768
* Commonscat Multimedia: Adams County, Iowa
**Adams konderria** (ingelesez: *Adams County*) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Natchez da. 2010eko zentsuaren arabera 32.297 biztanle zituen, Adams kilometro koadroko azaleran.

Geografia
---------

Adams konderriak 1.262,74 kilometro koadro ditu. Horietatik 65,11 ura dira. Beste 1.197,63 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 25,58 da.

Demografia
----------

2010eko zentsoan bizi ziren 32.297 pertsonetatik 14.635 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik *hispano edo latino* kategorian 2.150 dira. 17.150 beltzak edo afroamerikarrak. 76 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 126 asiarrak ziren. *Bestelako arraza bat* kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 284 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q108788
* Commonscat Multimedia: Adams County, Mississippi

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 133702128
* ISNI: 0000 0004 0645 2067
* LCCN: n81090514
* NARA: 10039620
* SUDOC: 028261194
* **Lekuak**
* OSM: 1833609
* TGN: 2001086

 |

* Wd Datuak: Q108788
* Commonscat Multimedia: Adams County, Mississippi
**Setter** txakur arraza sendoa da, 65 cm inguru luzea, itxuraz erbi-txakurraren antzekoa, buru eta mutur handi samarra eta belarri luze eroriak dituena. Isatspean, sabelaldean eta hanken barruko aldean ile luzea izaten du. Hegaztiak harrapatzeko usaimen fina du. Setter barietaterik ezagunenak: irlandar setterra, kolorez gorrixka dena, eta ingeles setterra, kolorez zurixka dena.

Euskal Herrian bereziki oilagorraren ehizarako erabiltzen da setter inglesa, eta oso arraza ezaguna da. Hau dela eta, gure artean oro har txakur hauek, "oilagor txakurrak" deitzen omen dituzte.

Iruditegia
----------

* Irlandar setter arrazako txakurra.Irlandar setter arrazako txakurra.

Erreferentziak
--------------

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q39640
* **Identifikadoreak**
* BNF: 11965013n (data)
* LCCN: sh85120396
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q39640
**2AM Club** Marc Griffin abeslariak, Tyler Cordy bigarren abeslariak, Matt Reagan gitarrajoleak, Dave Dalton teklatujoleak, Ian O'Neil bateria-jotzaileak eta Matt "Sauce" Warshauer baxu-jotzaileak osatutako musika talde estatubatuar bat da. Taldea Los Angelesen bildu zen 2007an. 2AM Clubek genero barietate ezberdinetako musika jotzen du, horien artean rocka, hip-hopa, elektro musika, rapa eta alternatiboa. Taldeak Kaliforniako Mill Valleyn dagoen 2AM Club izeneko taberna baten izena darama. RCA Recordsekin sinatu zuten kontratua 2008ko irailean.

Historia
--------

Taldea unibertsitateko eskena lokalean aurkeztu zen eta kostaldetik bidaiatu zuen jotzeko aukera bila. Taldeak Talking Heads eta The Modern Loverseko kide ohia zen Jerry Harrisonekin demo batzuk grabatu ondoren, 2AM Clubek orain mitikoa den taberna batean, "Tiny Porno"n jo zuen, Derbyn zegoena, Los Angelesen, ordutik Elizabeth Carlisle ekoizleak RCA Recordsentzat kontratatu zituen.

Agerpen bat egin zuten Pretty Little Liars telesaileko "Ez dago etxera itzultzera bezalako tokirik" atalean "Worry About You" eta "Make You Mine" interpretatuz beste kantu batzuen artean.

Kideak
------

* Marc Griffin: Abeslari nagusia (2007tik egundaino)
* Tyler Cordy: MCa (2007tik egundaino)
* Matt Reagan: Gitarra-jolea (2007tik egundaino)
* Dave Dalton: Teklatujolea (2007tik egundaino)
* Ian O'Neill: Bateria-jotzailea (2007tik egundaino)
* Matt "Sauce" Warshauer: Baxu-jotzailea (2007tik egundaino)

Diskografia
-----------

### Estudioko bildumak

* *What Did You Think Was Going to Happen?* (2010)

### Singleak

* *Worry About You*
* *Lett Me Down Easy*

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q221987
* Commonscat Multimedia: 2AM Club

---

* **Identifikadoreak**
* ISNI: 0000 0000 9435 9049
* **Bilduma digitalak**
* Billboard: 2am-club

 |

* Wd Datuak: Q221987
* Commonscat Multimedia: 2AM Club
Eroica sinfoniaren hasierako orria
**Hirugarren Sinfonia**, Beethovenek idatzitako hirugarren sinfonia izan zen (**Eroica** izenarekin ere ezagutzen da, italierazko "heroiko" hitzetik). Lehenengo biak, oraindik, sinfonia klasikoaren oinordeko ziren, baina hirugarren honetan, konposatzaile alemaniarrak klasizismo hori alde batera utzi zuen, eta Erromantizismo garaiko sinfoniaren lehenengo aurrekari bihurtu zuen bere hirugarrena zen hau. 1802. urtean hasi zen sinfonia hau idazten, eta 1804. urte aldera amaitu zuen. Hasiera batean, Napoleon Bonaparte frantziar generalari eskeinia zihoan, baina, honek bere burua Frantziako enperadoretzat koroatu zuenean, Beethovenek, haserre bizian, eskaintza hori ezabatu egin zuen, Eroica izena jartzeko. Azkenean, Joseph Franz von Lobkowitzi eskainia izan zen sinfonia hau.

Mugimenduak
-----------

1. Allegro con brio
2. Marcia funebre (Adagio assai)
3. Scherzo (Allegro)
4. Finale (Allegro molto-Poco andante-Presto)

\new PianoStaff <<
    \set PianoStaff.instrumentName = #""
    \new Staff = "upper" \relative c'' {
  \clef treble
  \key ees \major
  \time 2/4

  \partial 8 ees8(^\markup {Allegro molto} g4. ees8) d4.( f8) aes4.( f8) ees4.( g8) bes4-.( bes-.) bes4. g8
 bes16( aes) f8 aes16( g) ees8 g4( f8)
}
    \new Staff = "lower" \relative c {
  \clef bass
  \key ees \major
  \time 2/4
r8 ees4 r bes' r bes, r ees r ees d ees r8 e f d ees! a, bes4 r8
  
}
  >>
Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.

Estreinaldia'
-------------

Vienako Theater an der Wien antzokian estreinatu zen, lehenengo aldiz, Beethovenen hirugarren sinfonia hau, 1805. urteko apirilaren 7an, konposatzailea bera, orkestraren zuzendari bezala zegoelarik.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Aurrekoa**Bigarren Sinfonia** | **Ludwig van Beethovenen sinfoniak**1802 | Ondorengoa**Laugarren Sinfonia** |

Ikus, gainera
-------------

* Ludwig van Beethoven

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q157489
* Commonscat Multimedia: Symphony No. 3 (Beethoven)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 179062815
* BNE: XX3475434
* BNF: 13908221k (data)
* GND: 300016360
* LCCN: n81118721
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q157489
* Commonscat Multimedia: Symphony No. 3 (Beethoven)
**San Felipe Neri Otoiztegia** (gaztelaniaz: *Oratorio San Felipe Neri*) Cádiz hiri andaluziarrean (Espainian) dagoen eraikin barrokoa da. 1685 eta 1719 artean eraiki zen. Espainiako 1812ko Konstituzioa eraikin horretan idatzi zen.

Historia
--------

Barroko estiloko eraikin hau, oinplanta eliptikoa du. 1685tik 1719ra Blas Díaz arkitektoa egin zuen. 1755eko Lisboako lurrikarak gogor astindu zuen eliza eta, ondorioz, kupula 1764an berreraikia izan behar izan zen; lan horren arduraduna Pedro Afanador izan zen. 1812an urte bereko konstituzio liberala hemen idatzi zen. Kanpo aldean oroitarri batzuek gertaera gogorarazten dute.

Ezaugarriak
-----------

Oinplanta eliptikoa du. Erretaula nagusia Murillo margolariak egindako Andre Mariaren sortze garbiaren margolana ikus daiteke; espezialisten iritziz Murilloren onenetariko bat da.

Iruditegia
----------

* Sarrera nagusiaSarrera nagusia
* Aldare nagusiaAldare nagusia

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***San Felipe Neri Otoiztegia (Cádiz)*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3896772
* Commonscat Multimedia: Iglesia del Oratorio de San Felipe Neri

---

* **Ondare historikoa**
* BIC: RI-51-0000091
* IAPH: i77

 |

* Wd Datuak: Q3896772
* Commonscat Multimedia: Iglesia del Oratorio de San Felipe Neri
*Artikulu hau Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz herrian dagoen baselizari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santa Barbara baseliza».*

**Santa Barbara baseliza** Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz udalerriaren lursailetan dagoen baseliza bat da. Baselizaren inguruan Apurtxiko trikuharria nahiz Santa Barbara edo Loibeltz mendiaren (723 metro) gailurra dago.

Kokalekua
---------

Loibeltz edo Santa Barbara mendian dago, eta herrigunetik nahiz Iruñea eta Behobia arteko N-121-A errepidetik ikusgai dago.

Eraikina
--------

Gaur egun baseliza oso egoera kaxkarrean dago, ondorioz gurtze eraikin erlijioso bat baino aziendarentzako borda baten antza gehiago du. Zuri koloreko eraikin bat da, 427 metroko garaieran.

Garai batean urtero abenduaren 4ean Almandozko herritarrak baselizara igo eta meza entzuten zuten, baina gaur egun galdua dagoen ohitura da.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q25479635

 |

* Wd Datuak: Q25479635
*Artikulu hau Gipuzkoako Zarautz udalerriko baselizari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Santa Barbara baseliza».*

**Santa Barbara baseliza** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdean dagoen Zarautz udalerriko baseliza da. Izen bereko Santa Barbara auzoan eta Zarauztik Getariaradoan Kostaldeko Done Jakue bidearen hasieran kokatzen da.

Gaur egun bertan urte osoz ospatu ohi den meza bakarra abenduaren 4ean izan ohi da.

Historia
--------

Tenplu berria eraikitzeko diru bilketa eskasegia zela eta, 1704ko ekainaren 20an Iruñeko apezpikuak inguruko jendearen diru laguntza txikiez eraiki zedila agindu zuen. Dirua, espezietan pilatutako dohaitzak eta eraikuntza materialak musutruk hornitu eta garraiatu zuten auzotarren laguntzari esker eraikuntza lanei berrekin zitzaien.

Baelizaren aurrealdea.
Bost urteren ondoren, 1709an baseliza bedeinkatu zen, halere 1736. urterarte hobekuntzak gehitzen joan zitzaizkion. Baselizaren mantentze lanak diru edo espezien dohaitzaren bitartez ordaintzen ziren. 1705-1774 bitartean arrantzaleek euren dohantzak arrantzatutako bale zatiez osatzen zituzten, trukean txakolia ematen zitzaielarik. 1850ean eraldaketa lanak egin zitzaizkion eta 1995ean oso-osorik zaharberritua izan zen.

Eraikina
--------

Ipar-ekialdeko norantzan dago, lau uretako teilatua, oinplano laukizuzzena eta abside trapezoidala ditu. Eremuko erliebe malkartsuari ongi egokitua dago, eskailera baten bidez atari nagusira igo ahal daitekelarik.

Barnealdean arku eskarzano itxurako egurrezko ganga du. Goiburu poligonalaren gainaldean eta aldarearen atzean, hainbat ezaugarri ikonografiko dituen Santa Barbararen irudia gordetzen duen itxura klasikoko erretaula txiki bat dago. Gainontzeko eremua uzta ez kaltetzeko ekaitzen aurkako kandelez argiztatua dago.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:**Gipuzkoa** |

* Santa Barbara baselizaren historia. Gurezarautz.org

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q12266978
* Commonscat Multimedia: Santa Barbara, Zarautz

---

 |

* Wd Datuak: Q12266978
* Commonscat Multimedia: Santa Barbara, Zarautz
**Santa Barbara galtzada** Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen bide bat da.

Ezaugarriak
-----------

Santa Barbara ermitaraino iristen den galtzada zatia da, Zarautz eta Getaria lotzen dituen ohiko bideari jarraituz.

Batzuek, Kantauriko kostaldetik Asturiaseraino erromanizazio garaian zeharkatzen zuen Agrippa Bidearen zatitzat hartu dute. Hala ere, ez da dokumentatu zoru egokitzapen lanik harriztatzea gainean jartzeko, eta harriztatze da galtzada erromatar baten ezaugarri garrantzitsuenetako bat. Baina horrek ez digu eragozten pentsatzea erromanizazioan zehar bide horretatik ibil zitekeela.

Bidearen ertzetako tarte laburretan hareharrizko blokeak kontserbatzen dira, behar bezala lerrokatuta eta antolatuta; bidearen barrualdea, berriz, bloke txikiagoez osatuta dago. Gainera, tartean zehar eta distantzia gutxi gorabehera erregularretan, isurbide edo zeharkako hustubideak ikusten dira.

Zoladura ondoz ondo konpondu dela ikus daiteke, erabilitako materialen desberdinen arabera.

Ondarea
-------

Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2   «Zarautz Historikoa ~ Santa Barbara galtzada [Galtzada | Zarautz - Gipuzkoa»] *www.gurezarautz.net* (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).
2. ↑   «Santa Barbarako galtzada. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» *www.euskadi.eus* (Noiz kontsultatua: 2019-09-26).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65684067

 |

* Wd Datuak: Q65684067
**San Blas Parrokia Eliza**, Arabako Dulantzi herriko herrigunean dago. XVI. mendean eraikia, eliza gaur egun oso aldatua dago, bertan lan ugari egin direlako, baina garai batean babes funtzioa betetzen zuen. Hegoaldeko horman antzinako fabrika erromanikoaren aztarnak omen direnak mantentzen ditu.

Historia
--------

San Blas Sebastekoari eskainitako parrokia eliza, Dulantzi udalerriaren goialdean dago. Elizak erromanikoaren aztarnak ditu. Gaur egungo eraikina, aldiz, XV-XVI. mendekoa da. Kanpotik elementu deigarriena dorrea da: XVI. mendean eraikia, Justo Antonio Olagibel arkitekto gasteiztarrak diseinatu zuen; herriko muinoaren gailurrean, eta bere altuera eta diseinu nabarmenagatik, *Lautadako Neska* izenaz ere ezaguna da. Ondorioz, estilo desberdinak ikus daitezke: gotiko berantiarra, Errenazimenduarena, Neoklasizismoarena. Eraikina Alegria-Dulantziko Hiri Historikoaren monumentu multzoaren barruan dago. Aldare nagusiaren erretaula Jose Angulok egin zuen.

Deskribapena
------------

"Gurutze latindarreko oina duen tenplua da, eta burualdea ganga gotiko berantiar batek estaltzen du. Murruen hondoa harri hormaz egina dago eta ondorengo elementuak harlanduz eginak daude: baoak, portadak, erlaizak, ataripea, dorrea... Tenpluaren kanpoaldean azpimarragarriak dira dorrea eta ataripe neoklasikoa, erdi puntuko bederatzi arkoz osatua. Erdiko tarteak, dorrearen azpian, oin angeluzuzena du, angelu alakatuekin, eta estalki soila, oso janda, petxinen gain. Gurutzaduran, ganga korapilatu egiten da eta, nabearen erdiko tartean, izar ganga zabala aurkitzen dugu konkordura eta terzeleteekin. Gaur egun, oinaldetik sartzen da tenplura, ateburua duen bao bakun batetik, baina, oraindik ere, jatorrizko portada gordetzen da bataiategian. Portada honek trasdos konopialeko arku zorrotz berezia du. Hegoaldean sarbide txikiago bat egin zen XVI. mendean, gaur egun itxia. Argiztapen baoetan bereizten dira, besteak beste: erdi puntuko arku bat, gurutzaduraren eskuineko adarrean, baita epistola gunearen okuluak ere, gar itxurako trazeriarekin. Tenpluaren beste elementu bikain batzuk sakristia, korua eta traza erromanista duen aldare nagusia dira, eta XVII. mendean burutua".

Iruditegia
----------

* Dorrea.Dorrea.
* Atari gotiko berantiarra.Atari gotiko berantiarra.
* Arkupea.Arkupea.
* Aldare nagusia.Aldare nagusia.
* San Blas.San Blas.

Erreferentziak
--------------

1. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q65946356

 |

* Wd Datuak: Q65946356
Juan Lunaren *Odolezko Ituna* (1883).
Gertaera oroitzeko Boholen ikus daiteke idazkuna.
**Sandugo** odol-ituna izan zen, 1565eko martxoaren 16an Filipinetako Bohol uhartean egina, Miguel Lopez Legazpi esploratzaile gipuzkoarraren eta Datu Sikatuna, Boholeko buruaren artean. Itun horrekin tradizio tribalari jarraitu zuten haien adiskidetasuna zigilatzeko. Espainiar Inperioaren eta filipinarren arteko lehen adiskidetasun-hitzarmentzat hartzen da.

Esanahia
--------

"Sandugo" hizkuntza bisaiaeran "odol bera" esan nahi duen hitza da.

Sandugo artean
--------------

1883an, Juan Luna pintore filipinarrak gertakari historiko hori irudikatzen du *Odolezko Ituna* izeneko koadroan. Margolan horrek lehen saria lortu zuen 1885eko Parisko Erakusketan eta San Louisen 1904an egindako Louisiana Purchase Expositionen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q6609348
* Commonscat Multimedia: Sandugo

---

 |

* Wd Datuak: Q6609348
* Commonscat Multimedia: Sandugo
**Abadiñoko Harrobiak** Urkiolako Parke Naturalaren mugetan dauden kareharri harrobiak dira, Abadiñoko udalerriaren eremuan.

Kareharri Harrobiak
-------------------

1989an Urkiola natura parkea izendatua izan zen, hori lortzeko bidean Gerediaga Elkarteak 1979an adierazpen publikoa egin zuen. 1981eko urtarrilaren 30ean Eusko Jaurlaritzak Urkiolako natura parkearen inguruan zituen planak aztertzeko deia zabaldu zuen, Gerediaga Elkartea planaren kontrako desadostasuna aurkeztu zuen trazatua kareharrizko harrobien interesei erantzuten zielako eta jardueraren eragina leuntzeko gunerik aurreikusten ez zelako.

### Atxarte eta Atxa Txikiko Harrobiak

Anbotoko mendikatearen defentsarako abiapuntua izan zen, hala ere 30.000 Ha-tik, gune babestua 5.769 Ha-ra mugatu zen, 1990eko urtarrilaren 4an Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariak argitaratu zuenez. Beraz, ertzetan Atxarte eta Atxa Tikiko harrobiak funtzionatzen jarraitu zuten, Abadiñoko Udalak harria ateratzeko jarduerarako emakida 1990era arte luzatu zielako.

Enpresek eskatzen zuten luzapenaren arduraz 1990ean, eskalatzaileek, ekologista taldeek eta Gerediagak Urkiola Aldeko Batzordea (UAB) osatu zuten. Ekainaren erdialdean plataformako kideek igarobidea moztu zieten Asuntzeraino heldu nahi zuten autoei eta informazio paskinak banatu zituzten. Ekainaren 24an Atxarteko harrobiko hormetan hamaka bat eskegi zuten. Hala ere, Abadiñoko Udalak Eusko Jaurlaritzari emakida beste hamabost urtez luzazu zezan eskatu zuen. Hilabeteetan UAB-k EEE-EVE, Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin aritu zen batzarretan, administrazioen buru Juan Mari Atutxa zelarik. Urriaren 12an berriro, 125 egunez, eskalatzaile talde batek Labargorriko horman zintzilikatu zen. Protesten sustatzaileen artean Jon Irazabal prozesatu zuten. 1995ean bertan behera utzi zituzten harrobiak. 2002an, Javier Uriarte, Abadiñoko alkateak, harrobiak berreskuratzeko plana aurkeztu eta ekologistek hamaka berriro eskegiko zutela mehatxatu zuten. 2012an, Atxarteko Harrobia, Abiadura Handiko Trena eraikitzeko lanetan soberan geratutako lurrak metatzeko leku moduan erabiltzeko aukera aztertu zen, baina ez zen gauzatu.

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3     *HAMABI HARRIEN AHOTSA - GEREDIAGA ELKARTEAREN HISTORIA ETA ISTORIOAK - 50 URTEURRENEAN.*  Gerediaga Elkartea, 75-76 or. ISBN 978-84-943197-1-6..
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** Uriona, Alberto.  (1999-03-07). «Atxarte, el conflicto latente» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-03-14).
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** Uriona, Alberto.  (2001-09-09). «La vuelta de Atxarte» *El País* ISSN 1134-6582. (Noiz kontsultatua: 2022-03-14).

Ikus, gainera
-------------

* Mañariko Harrobiak
**Admiralty tunela** (Almirantegoko tunela) Gibraltar azpiko tunela da. Tunela ekialdetik harria ekartzeko egin zen. Bigarren Mundu Gerran, bestetik, tunela operazio zentro baten egoitza izan zen eta Dwight Eisenhowerek bertatik Zuzi Operazioa (Operation Torch) egitea aurreikusi zuen. 2013. urteaz geroztik, operazio gune hori datu instalazio seguruak gordetzeko erabiltzen da.

Historia
--------

Gibraltarreko itsas armadaren itsasontzi base berria 1893an hasi zen eraikitzen. Bolada batean harria ekialdeko harrobitik txalupaz eramaten zen. Lan hori errazteko Gibraltarreko arrokaren ekialdetik mendebaldera zihoan tunela egin zen, bakarra ezaugarri horrekin. Barrutik, harriak garraiatzeko, bide estuko burdinbide bat egin zen.

Bigarren Mundu Gerran tunela berriro handitu zen eta erdialdera 3.000 metro koadroko eremua prestatu zen, komunikazio zentro bilakatzeko. Aliatuen Komandoko Egoitzako zentroa alde guztietatik etsaien bonbatik babestuta zegoen, arrokaz inguratuta baitzegoen. Dwight Eisenhower-ek Afrika iparraldeko inbasioa, Zuzi Operazioa (Operation Torch) izenekoa, bertatik antolatu zuen. Han zegoen Aliatuen inguruko egoitza nagusia. Ondorioz, Eisenhowerek operazioak agindu ez ezik, britainiarra ez izanik lehenengo pertsona izan zen, berrehun urtetan, Gibraltarren, agintean egon zen pertsona bakarra. Egoitza erabat prestatuta zegoen, aizetzeko instalazioak, elektrizitatea, argiztapena eta komunikazio loturak propioak baitzituen.

Gaur egun, hasieran Vault Technology Services konpainiaren eskuetan zegoen eta orain Continent 8-ak operatzen du bertatik. Gune horretatik on-line jokuaren datuak kontrolatzen dira. Horretarako 3.000 metro karratuko zabalera duen espazioa du, guztia 80 gelatan banatuta. Ez dago publikoarentzat irekita baina posible da mutur batetik bestera ikusteko eta, beraz, tunela nolakoa den behatzeko. Tunelaren mendebaldeko muturratik Queensway-tik sar eta ikus daiteke.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)**:Gibraltarreko tunelak.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q15498429
* Commonscat Multimedia: Admiralty Tunnel

---

 |

* Wd Datuak: Q15498429
* Commonscat Multimedia: Admiralty Tunnel
*«Tini» orriak hona dakar. argentinar aktoreari buruzko artikulua hau da: «Tini Stoessel»*
**Agustín García Braceras**, kirol arloan **Tini** deitua (Sodupe, 1931ko abenduaren 30a - Laredo, 2010eko uztailaren 24a) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritu zena.

Biografia
---------

1951ko abenduan iritsi zen Athleticera, Telmo Zarrak egun batzuk lehenago izan zuen lesio larriaren ondorioz. Ordurako Tini Barakaldo CFn utzita jokatzen denboraldi bat emana zuen, eta hamar gol egin zituen. Abenduaren 2an egin zuen debuta Valentziaren aurka 2-3ko emaitzarekin. Denboraldi erdian, Athletic Cluben hamaika gol sartu zituen Ligako 14 partidatan, tartean Errealaren (1-4) eta Deportivo de la Coruñaren (4-1) aurkako bi *hat-trick*.

Telmo Zarra sendatu zenean, Tini Bilboko taldetik kanpora joan zen. Real Valladolidek 1952an fitxatu zuen eta zazpi denboraldi eman zituen titular moduan. Valladolideko taldearekin 199 partida jokatu zituen eta 25 gol lortu.

Azken bi denboraldiak Kordoban eta Ferrolen jokatu ondoren, 1961ean erretiratu zen.

Ibilbidea
---------

| Kluba | Urtea(k) |
| --- | --- |
| Barakaldo CF | 1950-1951 |
| Athletic Club | 1951-1952 |
| Real Valladolid CF | 1952-1959 |
| Córdoba CF | 1959-1960 |
| Racing Club de Ferrol | 1960-1961 |

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Ingelesez)** Athletic Club. *Tini.* .
2. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Fallece 'Tini', histórico jugador rojiblanco - Athletic Club de Bilbao» *El Correo* 2010-07-27.
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** pasionvioleta. *Tini, histórico jugador del Real Valladolid.* .

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q17996939
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 148993

 |

* Wd Datuak: Q17996939
**José Agustín Olachea Avilés** (Todos Santos, Hego Kalifornia Beherea, 1890eko irailaren 3a - La Paz, Hego Kalifornia Beherea, 1974ko apirilaren 13a ) Mexikoko jenerala izan zen, Lázaro Cárdenas presidente izateko lagundu zuena. Cárdenas urteetan Kalifornia Behereko Ipar Lurralde Federaleko gobernadore gisa aritu zen, aurretik Hego Kalifornia Behereko kargu bera bete zuen Alderdi Iraultzaile Instituzionaleko kide sozialdemokratako kide gisa. Bigarren gobernu-agindu hau Mexicaliko txinatar populazioarekiko etsaitasun handiagoaren garaian iritsi zen. Geroago, Olachea Avilés Defentsa idazkari gisa aritu zen Adolfo López Mateosen menpe. 

1946an, Hego Kalifornia Behereko gobernadore gisa, bigarren agintaldi baterako berriro hautatu zuten.

Mexikoko Armadako kapitain gaztea zela, Olachea Avilés 16 urteko Ana María Borbón Yañezekin (1898-1982) ezkondu zen Guadalajaran (Jalisco), eta harekin seme-alabak izan zituen.

Bera zen, aitaren ildotik, euskal jatorriko bigarren belaunaldiko mexikar bat, eta oraindik Kalifornia Beherea penintsulan eta Hegoaldeko Kaliforniako zenbait tokitan sakabanatuta dagoen familia zabal bateko kidea.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2086596
* Commonscat Multimedia: Agustín Olachea

---

 |

* Wd Datuak: Q2086596
* Commonscat Multimedia: Agustín Olachea
Emilo Praga, Carlo Dossi eta Luigi Conconi.
Franco Faccio.
**Scapigliatura** italieraz: *Bizitza-nahasia, araurik gabeko bizitza* XIX. mendeko ipar Italian zabaldu zen arte eta literatura mugimendua izan zen. Haren gune nagusia Milanen zegoen baina, ondoren, penintsula osoan zabaldu zen, batez ere 1850. urtetik aurrera.

Etimologia
----------

*Scapigliatura* hitza frantsesaren *bohème* (*ijitoen bizimodua*) hitzaren itzulpen librea da. Hitzari esan nahi hori Carlo Righetti idazleak eman zion *La Scapigliatura e il 6 febbraio* eleberrian, 1862. Kontzeptu horrekin garaiko Parisen artistek eta idazleek zeramaten bizimodu nahasia adaierazi nahi zuen; bizimodu horren ezaugarriak Henri Murgerren *Scènes de la vie de bohème* (1847–1849) eleberriarekin zabaldu ziren.

Ezaugarriak
-----------

*Scapigliati*ak inoiz ez ziren eskola edo poetika amankomuna izan zuen mugimendu antolatua izan. Sortzaile hauek kultura tradizionalaren eta burgesiaren aurkako errebeldia espiritua zuten. Lehen helburua kultura ofizial italiarraren epeltasuna salatzea izan zen; urte haietan Aleardi, Tommaseo eta Prati-ren *Secondo romanticismo* zegoen modan. Erromantizismo italiarra haien ustez arina eta friboloa zen. Gaixotasunaren gaia erakargarria izan zen scapigliatientzat; egile hauetako askok ere bizitza tragikoak izan zituzten *bohémiennes* frantsesen moduan, poeta madarikatuen estiloan.

Scapigliatiek Italiako kultura berritzeko kanpoko ereduak bilatu zituzten, bereziki Alemaniako Erromantizismoan (Heinrich Heine, Jean Paul, ETA Hoffmann), Frantzian (Théophile Gautier eta Gérard de Nerval) eta, batez ere Charles Baudelaire eta Edgar Allan Poe. Taldeak ere Wagnerren musika Italian zabaldu zuen, batez ere Franco Faccio (1840-1891) musikariaren bitartez.

Margolariak
-----------

* Tranquillo Cremona
* Mosè Bianchi
* Daniele Ranzoni

Musikagileak
------------

* Alfredo Catalani
* Amilcare Ponchielli
* Arrigo Boito
* Camillo Boito, aurrekoaren anaia
* Giacomo Puccini, hasierako urratsak mugimendu honetan eman zituen.

Idazleak eta poetak
-------------------

* Vittorio Imbriani
* Giovanni Camerana
* Iginio Ugo Tarchetti
* Carlo Dossi Arrigo Boito,
* Camillo Boito
* Emilio Praga
* Achille Giovanni Cagna
* Salvatore Farina
* Antonio Ghislanzoni
* Mario Rapisardi

Bibliografia
------------

* Gaetano Mariani: *Storia della Scapigliatura*, Sciascia, Caltanisetta-Erroma, 1978
* Giulio Carnazzi: *La scapigliatura*, Morano, Napoli, 1989
* Annie-Paule Quinsac: *La Scapigliatura*, Giunti, Florentzia-Milan, 2009

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Ikus, gainera
-------------

* Bohemio

Kanpo estekak
-------------

* **(Italieraz)**: Italiako Entziklopedia.
* **(Italieraz)**: "La Scapigliatura" artikulua, Maria Grazia Tolfo.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1935489
* Commonscat Multimedia: Scapigliatura

---

* **Identifikadoreak**
* AAT: 300122761
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q1935489
* Commonscat Multimedia: Scapigliatura


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Scapigliatura*** Aldatu lotura Wikidatan |
**Adriana Otaño Odriozola** (Zizurkil, 1880ko irailaren 8a - Aduna, 1963ko maiatzaren 14a) gipuzkoar bertsolaria izan zen, Joxe Bernardo Otañoren alaba, Plazida Otañoren ahizpa eta Pedro Mari Otañoren lehengusina.

Bizitza
-------

Adriana Otaño 1880an jaio zen Zizurkilen, Errekalde baserrian. Aita Jose Bernardo Otaño bertsolaria zuen eta ama Klara Inazia Odriozola Urbiztondo, Beizamakoa. Bederatzi anai-arrebetatik zazpigarrena zen; Plazida zuen ahizpa zaharrena. Inazio Bengoetxea Martiarenarekin ezkondu zen 1928an, eta Adunako Belen etxean bizi izan ziren. Baratza ederra izaten zuten bertan, baina aziendarik ez. Hegazti batzuk, untxi batzuk, ahuntz pare bat, besterik ez. Eta ukuiluan sagardo ederrak.

Teodoro Mujikak honela kontatu zion Antonio Zavalari: *"Egun batez, hauxe galdetu nion:*  

*– Adriana, zure aitak bai al zuen ohiturarik etxean edo familian bertsotan aritzeko?*  

*– Bai, mutil, bai. Gehienean bere semeren bat edo alabaren bat izaten zian lagun egiteko, eta bakarrik ere kantatzen zian harek, etxean edo familian. Ura hartarakoxea huan, eta hari etzitxion hori kentzerik".*

Beraz, etxean bertsotan egiten zuten garai hartan, ez tabernan bakarrik. Eta etxean gizonak eta emakumeak aritzen ziren bertsotan. Haren bertsorik iritsi ez bazaigu ere, Adrianari esker dakizkigu bere familiako gizon bertsolari handien bertsorik intimoenak, bizitzako gorabeherei lotuen dauden bertsoak. Izan ere, bazuen bere ingurukoen bertso aleak hautatu eta gogoan hartzerakoan, kantatuak izan ziren bezala hartzeko nahia.

Senarra 1947ko hondar aldera hil zitzaion. Orduan Donostira joan zen, Anita ilobarengana. Baina berriz ere Adunara itzuli, eta bertan hil zen 1963ko maiatzaren 14an. Horrela du idatzia Antonio Zavalak *Pedro Mari Otaño eta bere ingurua liburuan* (13. orrian): *"Adriana, Jose Bernardoren alaba. Ura bezin iturri oparorik ez nuala arkituko. Ala, bi edo iru bider bisitatu nuan. Izketaldi aietatik atera nuana liburu ontan arkituko du irakurleak. Bide-gurutze batean arkitu nintzan, ordea, une artantxe. Adriana onek larogei ta bi urte zituan. Pello Errotaren alaba Mikelak, berriz, larogei ta amairu. Noren oroipenak biltzen asiko nintzan? Zalantza ortan denborarik galdu gabe, zaarrenarengana jo nuan. Orrela osatu zan Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua liburua. Beste aldera artu izan bagendu, Jose Bernardo Otañoren bizitza bere alabak kontatua liburua izango genduan. Bitartean, ordea, Adrianari mundu ontatik joan bearra iritxi zitzaion. Mikelak, berriz, beste sei urteko bizitza izan zuan"*

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3   Zavala, Antonio. *Pedro Mari Otaño eta bere ingurua liburua.*  Auspoa, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-30).
2. 1 2 3   Eizagirre, Estitxu. *Adriana Otaño eta Mikaela Elizegi: Emakumeak bertso ondarea aletzen.*  Auspoa, euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2019-11-30).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q76868281

 |

* Wd Datuak: Q76868281
**Alderdi Demokratiko Unionista**(**DUP**) (ingelesez *Democratic Unionist Party*) Ipar Irlandako alderdi unionista nagusia da. Azken hauteskundeen arabera, Ipar Irlandako alderdi handiena da, eta Erresuma Batuko Parlamentuan, laugarrena.

Ian Paisley eta Peter Robinson ditu buruan. Ian Paisley berak eta Desmond Boalek sortu zuten 1971n. Eserlekuak udal, probintzia, nazio eta europar mailetan irabazi ditu. Ipar Irlandako unionistei dagokienez, UUP (Ulster Unionist Party) dute aurkari nagusia. Izan ere, 1970eko zein 1980ko hamarkadetan UUP unionisten alderdi ofizialtzat jotzen baitzen. Nolanahi ere, DUPen aurkari nagusia Sinn Fein alderdi nazionalista da.

George J. Mitchell AEBetako senatariaren eskutik Ostiral Santuko Hitzarmeneko eztabaidetan parte hartu zuen DUPek. Hala ere, IRAk armak gorde zituen arren Sinn Feinen parte-hartzea utzi zenean, DUPek atzera egin zuen. Hitzarmena onartzeko erreferendumean ezetzaren alde jo zuten.

DUPek bi eserleku lortu ziten Ipar Irlandako Komite Exekutiboan. Ministro horiek kabinetean Sinn Feinekoekin biltzeari uko egin zioten. Ipar Irlandako Asanbladarako 2003ko hauteskundeetan, DUP eskualdeko alderdi handiena bihurtu zen, 30 eserleku lortuta. 2004an, Erresuma Batuko Parlamenturako hauteskundeetan, Ipar Irlandako alderdi handiena bihurtu zen (Andrew Hunterrekin batera, 7 eserleku eskuratu zituen. UUPk 5, Sinn Féinek 4, eta SDLPk 3). 2005eko hauteskunde orokorretan, egoera hori berretsi zen.

Ikus gainera
------------

* Unionismo (Irlanda)

Kanpo estekak
-------------

* **(Ingelesez)** DUP alderdiaren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q215519
* Commonscat Multimedia: Democratic Unionist Party

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 141192169
* GND: 1054369119
* LCCN: nr2005023478
* SUDOC: 183009975
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q215519
* Commonscat Multimedia: Democratic Unionist Party
**Alderdi Komunisten eta Langileen Nazioarteko Topaketak** mundu osoko hainbat alderdi komunistek eta langileek urtero antolatzen dituzten nazioarteko konferentziak dira. Erakunde parte hartzaileek haien herrialdeetako bizipenak partekatzeko eta gai jakin bati buruzko baterako deklarazioa ateratzeko asmoz antolatzen dituzte. Greziako Alderdi Komunistak egin zuen lehen topaketarako deia, Atenasen 1998ko azaroan egina.

2009ko abenduan web gune erkide bat sortzea adostu zuten, ingelesez eta gaztelaniaz, topaketetan parte hartu ohi duten alderdiek ekarpenak egiteko.

Horrez gain, erakundeak lantalde bat du, topaketak antolatzeaz arduratzen da Brasilgo, Greziako, Indiako, Libanoko, Portugalgo, Errusiako y Hegoafrikako alderdi komunistez osatua.

Kanpo estekak
-------------

* SolidNet, topaketetako alderdi parte hartzaileen koordinazioarako balio duen web gunea **(Ingelesez)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2440449

 |

* Wd Datuak: Q2440449
Alderdiaren ikurra.
**Partido Andalucista** Andaluziako alderdi nazionalista izan zen.

1971n sortutako **Alianza Socialista de Andalucía** alderdiaren lekukoa hartu zuen 1976an, **Partido Socialista de Andalucía** (**PSA**) izenarekin. 1979an egindako II. Kongresuan **PSA-Poder Andaluz** izena hartu zuen. Azkenik, 1984an izen berria jarri zion bere buruari (**Partido Andalucista**). 2015ean desegin zen.

Ideologia
---------

Partido Andalucistak bere burua honela definitzen zuen: nazionalista, federalista, aurrerakoia eta ezkertiarra. Andaluziako autonomia moteltzeko joeren aurka altxatzen zen, bere ustez joera horrek gizarte andaluziarraren kohesioa apurtzen baitu. Andaluziaren nazio izaera onartzerakoan, Espainiako gainerako herriek ("nazionalitate historiko" ez zirenek) ez bezalako bilakaera izan zuen, erreferendum bidez onartu baitzen bere nazionalitate izaera.

Andaluziaren garapen iraunkor eta egokia lortu nahi zuen, beharrezko hazkundea bultzatuz, baina ingurumena arriskuan jarri gabe. Garapen horrek lagunduko luke egun Andaluziak Espainiaren barruan duen irudia aldatzen (esku langileen lurralde gisa ikusi ohi dute askok, beste lurralde batzuk garapen industriala eta zerbitzu jarduera garrantzitsuak dituzten bitartean). Espainia estatu federal bihurtu nahi zuen, herri guztien garapen iraunkorra bideratuko lukeen eredua, hain zuzen.

Europako Aliantza Librea deituriko koalizioko partaidea izan zen Europako Parlamentuan.

Kanpo estekak
-------------

* **(Gaztelaniaz)** Alderdiaren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q1278980
* Commonscat Multimedia: Partido Andalucista

---

 |

* Wd Datuak: Q1278980
* Commonscat Multimedia: Partido Andalucista
*y* = 1/*x* alderantzizko funtzioaren bidez, *x*-ren balio bakoitzeko (ardatz horizontala), 0-rako izan ezik, *y*-k (ardatz bertikala) alderantzizko zenbakia adierazten du.
Matematikan, *x* zenbaki baten **alderantzizko zenbakia** 1⁄*x* edo *x* −1 adierazitako beste zenbaki bat da, zeina bider *x* eginez gero 1 ematen duen.

0 zenbakiak ez du alderantzizko zenbakirik. Edozein zenbaki konplexuaren alderantzizko zenbakia zenbaki konplexua ere da. Edozein zenbaki errealen alderantzizko zenbakia zenbaki erreala ere da eta edozein zenbaki arrazionalena arrazionala ere.

Adibideak
---------

* {\displaystyle 5\,} zenbakiaren alderantzizkoa zenbaki arrazionalen multzoan {\displaystyle {\frac {1}{5}}\,} edo 0,2 da.
* {\displaystyle {\frac {3}{8}}\,} zenbakiaren alderantzizkoa {\displaystyle {\frac {8}{3}}\,} da.
* *i* zenbaki irudikariaren alderantzizkoa -*i* da, zeren *i*·(-*i*)=1 baita.

Ikus, gainera
-------------

* Alderantzizko elementua
* Aurkako elementua
* Zatiketa
* Zatikia

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q216906

 |

* Wd Datuak: Q216906
**Norvegiako Alderdi Kontserbadorea** (Norvegieraz, *Høyre*, *Eskuina*) Norvegiako alderdi politikoa da, 1920 ingurutik 1990 hamarkadaren amaierara arte estatuko bigarren alderdi bozkatuena izan zena. Egun, hirugarren alderdi nagusiena da, Alderdi Progresistak aurrea hartu zionetik. 2005ean inoizko emaitza apalenak izan zituen arren, 2009tik aurrera inkestetan gorako joera nabarmena erakusten ari da.

Ideologikoki sozialismoaren etsaitzat dauka bere burua. Liberalismo ekonomikoa sustatzen du, eta gehiegizko zerga eta gastu publikoa kritikatzen. Halaber, pribatizazioen eta "lege eta ordena" politikaren defendatzailea da. Norvegiako alderdien artetik, Europar Batasunarekin bat egitearen aldeko jarrera argiena du, jarrera hori defendatu baitzuen 1972 eta 1994ko erreferendumetan.

Norvegiako gobernuan parte hartu du sei aldiz 1950etik; batasun nazionaleko bi gobernutan (1960 hamarkadakoak) izan ezik, gainerakoetan Alderdi Laboristaren alternatiba izan nahirik.

Ekonomia alorrean, zergak murriztu eta Ongizate-estatua moteldu nahian ibiltzeagatik, ezkerreko alderdiek aberatsenen defendatzaile izatea leporatu diote. Dena den, alderdi honek Europako bere kideen aldean jarrera irekiagoa du gai sozialetan; besteak beste, ezkontza homosexualen aldeko jarrera erakusten du.

Kanpo estekak
-------------

* Alderdiaren webgune ofiziala

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q586364
* Commonscat Multimedia: Høyre

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 124932376
* GND: 217186-7
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Britannica: url

 |

* Wd Datuak: Q586364
* Commonscat Multimedia: Høyre
**Albrecht von Hagen** (Langen, Pomerania (egungo Łęgi) 1904ko martxoaren 11-1944ko abuztuaren 8a) legelari alemaniarra eta erresistentziaren borrokalaria izan zen Hirugarren Reicharen garaian. Von Hagen Hitler hiltzeko atentatu huts egin eta berehala atxilotu eta hilarazi zuten.

Biografia
---------

Von Hagen Langenen jaio zen, Pomeranian, Brandeburgo Oriental-Pomeraniako familia noble baten etxean. Heidelbergen eta Königsbergen zuzenbidea ikasi ondoren, non bere ikastun lanak egin zituen, *Osthilferen*tzat lan egin zuen (Weimarko Errepublikako programa bat Alemania ekialdeko nekazaritza ekonomia garatzeko) eta banku pribatu batean. 1935ean, bere borondatez, Wehrmachteko ofizialentzako ikastaroetan parte hartu zuen, eta, Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, armadan sartu zen erreserbako teniente gisa. Afrikako kanpainan, Claus von Stauffenberg ezagutu zuen, eta haren eraginpean nazien aurkako erresistentziaren mugimenduarekin bat egin zuen. Konspiratzaileek von Hagenentzako postu bat lortu zuten *Oberkommando der Wehrmacht-*en, non Berlingo postu militarren eta Hitlerren Otsoaren Gordelekua (Wolfsschanze), hau da, kuartel militar nagusiaren arteko posta zerbitzuaren arduraduna zen. 1944ko maiatzean, Hagenek, [[Joachim Kuhnekin batera, Hitlerren aurkako 1944ko uztailaren 20ko atentatuan erabili behar ziren lehergailuak antolatu zituen. Hellmuth Stieffen bidez Claus von Stauffenbergi eman zioten, honek Otsoaren Gordelekuko erasoan erabili zuelarik 1944ko uztailaren 20an.

Atentatuaren ondoren atxilotu zuten Von Hagen. Egun batzuk geroago, bere familia ere atxilotu zuten. 1944ko abuztuaren 8an, Volksgerichtshofek hiltzera kondenatu zuen, eta von Hagen egun berean Berlingo Plötzensee espetxean urkatu zuten.

Bibliografía
------------

* Dagmar Albrecht, *Mit meinem Schicksal kann ich nicht hadern. Sippenhaft in der Familie Albrecht von Hagen*; Berlin (Dietz) 2001 (ISBN 3-320-02018-8)

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q71524
* Commonscat Multimedia: Albrecht von Hagen

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 22892028
* ISNI: 0000 0000 5266 9671
* BNE: XX4954459
* GND: 116378247
* LCCN: no2001075584
* SUDOC: 07162824X

 |

* Wd Datuak: Q71524
* Commonscat Multimedia: Albrecht von Hagen
***Aire Freskoa***, ingelesez: *Cool Air*, H. P. Lovecraft estatubatuarrak idatzitako beldurrezko kontakizun labur bat da. 1926ko martxoan idatzi eta 1928ko martxoan *Tales of Magic and Mystery* aldizkarian lehenbizikoz argitaratu zuen.

Argumentua
----------

**Oharra:** *Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du.* 

1913ko udaberrian, New York hirian girotua dago. Istorioaren protagonista hiriko erdipurdiko etxalde batean ostatu hartu eta alokatutako gela batean bizi da, etxalde horretan jatorriko apaleko espainiar jendea ere bizi da. Bertan, Muñoz medikua ezagutuko du, ostatuan bizi den agurea, bizitzen jarraitzeko bere gela hoztera derrigortua. Protagonistak bere eginkizunean lagunduko dio.

Baina gela zero azpitik izozten duen bonba matxuratzean Muñozen gorpua usteldu egingo da. Orduan haren gutun bat topatu eta denen harridurarako medikuaren sekretu handiaz jabetuko dira: jada 18 urte hilik zeramatzala.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2071759
* Commonscat Multimedia: Cool Air

---

 |

* Wd Datuak: Q2071759
* Commonscat Multimedia: Cool Air