recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gonzalo N. de Arámburu Rosas** (Lima, 1899ko martxoaren 10a - Westminster, 1980 ) Peruko diplomazialaria izan zen .

Biografia
---------

Liman jaioa 1899an, Narciso de Arámburu Dorca eta Victoria Rosas y de la Puenteren semea zen. Aita hil eta gutxira, ama (Francisco Rosasen alaba eta Villafuerteko markesaren birbiloba) Alejandro Deústua filosofo eta politikariarekin ezkondu zen. Mercedes González Morales uruguaiarrarekin ezkondu zen.

Arámburu Limako Institutuan amaitu zituen eskola ikasketak eta San Markoseko Unibertsitatera joan zen, non Filosofia eta Letretan lizentziatura, eta Zientzietan eta Ekonomian lizentziatura lortu zitun, eta Madrilgo Unibertsitate Zentralean, non Zuzenbidean lizentziatu zen 1924an .

1920an, bere herrialdeko zerbitzu diplomatikoan sartu zen Liman Kanpo Arazoetarako Ministerioko laguntzaile gisa. Bigarren idazkaria izan zen Berlingo eta Erromako legazioetan, Washingtoneko DC ( 1922 - 1924) Tacna eta Aricaren Kasuko Batzorde Bereziko idazkaria eta Madrilen (1929) eta Rio de Janeiron (1933) lehen idazkaria. Azken legazio horretako negozio karguetara igota, denbora gutxian Kolonbia-Peru Gerra amaitu zuen Rio de Janeiroko Protokoloa hain zuzen negoziatu zuen misioaren agintea izan zen. 1936an, legazioko zinegotzi izendatu zuten Londresen eta, 1940an, Kantzelaritzara itzuli zen Protokolo Zuzendaritzako buru gisa.

1944an, Peruk erbesteratutako de Gaulle-ren gobernua aitortu zuen eta Arámburu Aljerreko Nazio Askapenerako Batzorde frantziarreko ordezkari izendatu zuen eta, Pariseko desokupatzearen ondoren, ministro guztiahalduna. Egoera horrekin, 1946an Londresen egin zen Nazio Batuen lehen Batzar Nagusian Peruko ordezkaritzako kide izan zen. Azken urte horretako ekainean, enbaxadore izendatu zuten Kolonbian eta, 1952an, Ekuadorren, non, mugan gertatutako istilu militar baten ondorioz, persona non grata izendatu zuten 1953an, eta herrialdea utzi behar izan zuen. 1953ko apirilean, bere herrialdeko lehen enbaxadore bihurtu zen Alemaniako Errepublika Federalean, kargu hori 1955 arte izan zuen. Urte horretan Uruguaira joan zen eta, 1963an, Erresuma Batura, 1969ra arte zuzenduko zuen azken eginkizuna izanik.

Zerbitzu aktibotik erretiratuta, bere herrialdeko Londresko enbaxadako aholkulari kulturala izan zen 1980an hil zen arte. Bere ondasunak Peruko Akademia Diplomatikoaren Fundazioa sortzeko erabili ziren.

Erreferentziak
--------------

* Paul Preston, Michael Partridge eta James Dunkerley (1952). *Dokumentu britainiarrak Kanpo Arazoei buruz - Foreign Office-ren txostenak eta paperak Isilpeko inprimaketa: Latinoamerika*, or. 313
* Ronald Hilton (1971). *Nor da nor Latinoamerikan: Brasil, Bolivia, Txile eta Peru; Argentina, Paraguai eta Uruquay*, or. 150
* Manuel Beltroy (1957). *Peruko nabarmenak gaur egun: Peruko ordezkari garaikideen biografiak*, or. 47

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q85870451

 |

* Wd Datuak: Q85870451
Frantziako Inperioaren kondea
**Horace François Bastien Sébastiani de La Porta** (korsikeraz: *Oraziu Francescu Bastianu Sebastiani De A Porta* ; 1771ko azaroaren 11 - 1851ko uztailaren 20a) frantziar soldadu, diplomatiko eta politikaria izan zen. Nabigazio ministroa, Kanpo Arazoetako ministroa eta Estatuko Ministroa izan zen, Uztaileko monarkian.

Frantziako Iraultzaren Armadako kide izan zenean, Sébastiani Napoleon Bonaparteren aldekoa bilakatu zen. Sébastiani Frantziako kontsulatuaren mandataria izan zen Levanten, bereziki Otomandar Egipto berreskuratzeko planak idaztziz eta, gero, Inperioko enbaxadorea izan zen Ate Gorenera. Azken kargu horretan, Frantziako eragina areagotu eta Danubiar printzerrietan errusiarren aldeko ekintzak markatu zituen, 1806-1812ko gerra suspertuz. 1807an Sébastiani Konstantinoplako defentsa antolatu zuen Dardaneloen Operazioan zehar. Erretiratuta britainiarren presioagatik Selim III.a kargutik kendu ostean, Gerra Penintsularrean zerbitzatu zuen eta Alhambran bizi izan zen, arrakastarik izan ez zuen Errusiako inbasioan parte hartu zuen, eta Xanpainako eskualdea defendatu zuen Seigarren Koalizioaren aurka.

Sébastiani-k Borboien berrezarkuntza aitortu zuen, baina Napoleonekin bat egin zuen Ehun Egunetan, lehen aldiz 1815. urtean Ganberarako hautatua izan zenean. Luis XVIII.a-ren itzuleraren ondoren denbora gutxirako erbesteratu zen, baina 1819. urtean berriz ere diputatu gisa onartu zuten, Ezkerreko fakzioareikin eseriz, liberal politika liberalari laguntzeko, eta Jean-Baptiste de Villèle Kabinetearekin gatazkan sartuz. Uztaileko Iraultzaren ondoren, Luis Filipe babestua zuen. Sébastiani Kanpo Arazoetako ministroa izanik Frantziak Belgikako Iraultzan parte hartzea, Azaroaren altxamendua zigortzea, Ameriketako Estatu Batuetako merkataritza gatazkaren konponbide polemikoa eta Anconaren frantses okupazioa gertatu ziren. Ondorengo urteetan, Frantziako Gobernuko zerbitzura joan zen enbaxadore gisa.

Bere alabaren (Francoise, Praslingo dukesa) 1847ko hilketak 1848ko Iraultza zeharka eragin zuen.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q115849
* Commonscat Multimedia: Horace Sébastiani

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 25380526
* ISNI: 0000 0000 7828 6521
* BNF: 107392806 (data)
* GND: 117458937
* LCCN: no2010074413
* NLA: 49860966
* SUDOC: 164689265

 |

* Wd Datuak: Q115849
* Commonscat Multimedia: Horace Sébastiani
***Chocolat***, **Rafael Padilla**ren izen artistikoa, (Kuba, c. 1868 - Bordele, Frantzia, 1917ko azaroaren 4a) pailazo bat izan zen.

Rafael izena zuen baina abizenik gabe jaio zen Kuban. Bertan esklaboa zenez, alde egin zuen baserrian lan egiteko erosi zuen Abanto-Zierbenako Patricio Castaño Capetillo familiaren etxetik. Ondoren, Bilboko portuan eta Bizkaiko meatzeetan lanean aritu zen, eta Bordelen ehortzi zuten azkenik. Padilla abizena jarri zioten heriotza agirian, nahiz eta beste abizen batzuk ere bazituen. Bilbon Tony Grice *clown* ingelesaren laguntzaile moduan hasi zen lanean eta XX. mende amaieran Parisko zirkuko artista nagusi bilakatu zen. Lehen *clown* beltza ere izan zen.

Biografia
---------

1885. urte inguruan kaian lan egiten zuen Tony Grice *clown*arekin topatu zen eta bere laguntzaile gisa aritu zen lehenaldiz Euskal Herrian. Ondoren, Londresera lehenik eta Parisera ondoren joan zen, bertan ezagun eginez. Hasieran bakarrik aritu arren, Parisko *Le Nouveau Cirque de Montmartre*n aritu zen eta ondoren *La nocce de Chocolat* (*Chocolaten neska-laguna*) saioan. Horregatik, jarri zioten *Chocolat* ezizena.

Chocolat eta Footitek osatutako bikote komikoak arrakasta handia izan zuten, izan ere, Pozzo eta Lucky pertsonaien atzean baitzeuden. Lumière anaiek haien hamar bat esketx filmatu zituzten. Bikotea *Chocolat*en une gorena izan zen.

1910. urtean, arrazaren inguruko kezkak sortzeak zaildu egin zuen Footitek eta Chocolaten lana. Pailazo zuriak pailazo beltza etengabe uzten zuen gaizki. Horrek egin zituen ezagun, baina bazterrean utzi zuten. 1910ean bikotea desegin egin zen eta Chocolat lanik gabe gelditu zen, miseriara bueltatuz.

1909an hiltzat eman zuten baina ez zen horrela izan. Hortik aurrera zaila egin zitzaion antzeztea eta bizitzea. 1917an zirku ibiltari batekin ibili zen denbora labur batez baina urte hartam agertu zen hilda, Bordeleko baserri batean. Hobi komun batean ehortzi egin zuten.

Omenaldiak
----------

2015eko urtarrilaren 14an *Chocolat* pailazoa omentzeko plaka ipiniko zutela Bilbon jakinarazi zuten.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Astiz, Iñigo.  (2015-01-15). «Esklabo jaio zen pailazoa» *Berria*.
2. ↑   «Chocolat 'clown'-a omentzeko plaka jarriko dute Bilbon» *Berria* 2015-01-15.

Kanpo loturak
-------------

* **(Gaztelaniaz)**: Alberto López Echevarrieta: "Triunfo y tragedia de un clown bilbaíno", *Bilbao*, 2015eko abuzutua, 26.or.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2964260
* Commonscat Multimedia: Chocolat (clown)

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 287822893
* ISNI: 0000 0003 9355 7192
* BNF: 148822432 (data)
* LCCN: n2012067265
* SUDOC: 159486483

 |

* Wd Datuak: Q2964260
* Commonscat Multimedia: Chocolat (clown)
**Manuel Vicuña y Larraín** (Santiago, 1778ko apirilaren 20a - Valparaíso, 1843ko maiatzaren 3a), txiletar erlijioso eta parlamentaria izan zen, 1840an Santiagoko lehen artzapezpiku izendatu zutena.

Biografia
---------

### hasierako urteak

Santiagon jaio zen 1778ko apirilaren 20an, Francisco de Vicuña e Hidalgo eta Carmen de Larraín y Salasen semea, "Los Ochocientos"en leinu ospetsuko kidea.

Latin eta filosofia ikasi zituen Convictorio Carolino de Nobles-en, eta teologia San Felipe Errege Unibertsitatean, non lizentziatu zen 1802an .

### Ordenazioa eta burujabetzaren aldeko borroka

1803ko martxoan apaiztu zen. Ordenatu bezain laster, Konpainiaren elizako kapilau bihurtu zen, non zuzenbide kanonikoa, liturgia, morala eta teologiari buruzko hitzaldiak ematen zituen eliz-komunitate txiki bat bildu zuen. 1810ean, mugimendu independentista hasi zenean, Vicuñak, Vicenteren eta Joaquín Larraínen iloba izanik, biak ala biak abertzaleen kausa sutsuki besarkatu zuten apaizak, ez zuen alderik alde egin. Chacabucoko guduaren ondorioz, San Jose asiloa sortu zuen klase behartsuenei ostatu emateko.

### Santiagoko apezpikua eta artzapezpikua

Rodríguez Zorrilla apezpikuaren erbesteak eta Muzi misioaren porrotak krisi politiko-eklesiastikoa areagotu zuen eta 1827ko azaroan José Ignacio Cienfuegos apaiza Erromara joan zen Leon XII.a Aita Santuak Santiagoko egoitzan apezpiku bat izenda zezaten saiatzeko, hutsik zegoena Rodríguez Zorrillaren erbesteagatik.

Aita Santuak, 1828ko abenduaren 22an, Manuel Vicuña Santiagoko bikario apostoliko eta Cerango apezpiku titular izendatu zuen. Izendapena elizbarrutiko gobernuak onartu zuen, eta eliz Kapituluarekin zailtasun handiak zituen. Azkenik, 1832ko uztailaren 2an, Leon XII.ak Vicuña Santiagoko gotzain titular izendatu zuen gobernuaren baimenik eskatu gabe, eta hori ukatu egin zen. Modu berean, José Joaquín Prieto presidenteak 1833ko Konstituzioa prestatu zuen Konbentzio Handiko kide izendatu zuen.

1836ko abuztuan, Exekutiboak Erromari Santiagoko artzapezpikutegia eta La Serena eta Ancudeko gotzaindegiak sortzeko eskatzeko baimena ematen zion legea onartu zen, eta 1838ko martxoan Egoitza Santuari Vicuña izendatzeko eskatu zitzaion, Gregorio XVI.a Aita Santuak luzatu zion1840ko ekainaren 23an, horrela Santiagoko lehen artzapezpikua izanik.

Valparaison hil zen 1843ko maiatzaren 3an .

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5994566
* Commonscat Multimedia: Manuel Vicuña Larraín

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 71336549
* ISNI: 0000 0000 5003 4242
* LCCN: nr2003031274

 |

* Wd Datuak: Q5994566
* Commonscat Multimedia: Manuel Vicuña Larraín
**Paulina Arana Goiri** (Abando —gaur egun Bilbo—, 1859 - Bilbo, 1921) Sabin eta Luis Arana Goiri anai eta eusko abertzaletasunaren sortzaileen arreba izan zen.

Santiago Arana bizkaitar ontzigilea eta Paskuala Goiriren alaba. Arana Goiri familiako burua karlismo zalea izan zen, aldiz, Sabin eta Luis anaiek hasiera batean Bizkaiaren eguneroko politikan, eta epe laburrean gainontzeko Euskal Herri osoan sekulako eragin eta oihartzuna izan zuen mugimendu politiko eta kulturalaren sortzaileak izan ziren. Paulina Aranak bi anaien politika ibilbidearen hastapenaren inguruko gertakarien kronikari lanak burutu zituen, oraindik argitzeke dauden «Memorias» (*Oroimenak*) idazkietan azaldu zituelarik.

Zeferino Jemeinek bere «Biografía de Arana-Goiri'tar Sabin» liburuan *Oroimen* horien zati batzuk besterik ez zituen argitaratu. Liburu horretako 175, 176, 189, 197, 201, 208, 209, 210, 216, 217, 279, 292, 294 eta 295 orrialdeetan oroimen horien parrafo osoak hitzez-hitz agertzen dira. Oroimen hauen argitalpen oso batek Euskal Herriko historiaren XIX. mendearen bigarren erdialdeko eta XX. mendearen lehenbiziko urteetako giro nahasia ulertarazten lagunduko lukete.

1921an Bilbon hil zen.

Kanpo estekak
-------------

* Paulina Arana Goiriren biografia laburra. Auñamendi Entziklopedia **(Gaztelaniaz)**

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492506
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 2193

 |

* Wd Datuak: Q20492506
**Corry Brokken** (Breda, Herbehereak, 1932ko abenduaren 3a - 2016ko ekainaren 2a)  herbeheretar abeslaria eta telebista eta irrati esataria izan zen. 1963an eta 1995ean *Edison* saria eman zioten (Grammy sarien baliokide herbeheretarra).

1952an debuta egin zuen Holandako irratian "I Apologize" abestiarekin. Bi urte geroago, bere lehen diskoa kaleratu zuen eta 1956an, bere herrialdeko bigarren ordezkaria izan zen Eurovision Abesti Lehiaketan. "Voorgoed Voorbij" ("Behin betiko bukatu da") abestiak ez zuen garaipena lortu, eta bere posizioa ezezaguna da, abesti irabazlea soilik iragarri baitzen.

Urtebete geroago, 1957ko Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi zuen Willy van Hemert-ek konposatutako "Net als toen" ("Orduan bezala") abestiarekin. Bere azken parte hartzea 1958an izan zen "Heel de Wereld" ("Mundu guztia") abestiarekin, bederatzigarren eta azken postua lortu zuen Luxenburgorekin berdinduz.

Édith Piaf abeslari frantsesak ere interpretatutako "Milord" abestiarekin, Herbehereetako arrakasta zerrendako 1. zenbakira iristea lortu zuen 1960an. Abestiaren letra, emagaldu bati buruzkoa, eskandalua izan zen herrialdeko gizarte kontserbadorearentzat.

1961 eta 1972 artean telebista nazionaleko aurkezle gisa garatu zuen bere jardunbidea. 1971n bere azken diskoa argitaratu zuen, *Willem Duys-*ek ekoitzia.

Teach In-en garaipena lortu ondoren, 1976ko Eurovision Abesti Lehiaketa aurkezteaz arduratu zen. Urte horretan bertan, zuzenbide ikasketak hasi zituen, geroago abokatu gisa finkatzeko 1988an Hagan.

1996an musika arloan itzuli zen, hainbat disko argitaratuz gero, eta 1997an Herbehereetako telebotoen berri ematearen arduraduna izan zen Eurovisionen.

70 urte bete ondoren, Corry-k hainbat memoria liburu idatzi zituen, antzerkian antzeztu eta DVD bat editatu zuen.

2008an, Corry Brokkenek iktus bat izan zuen, eta sendatu egin zen.

2009an*,* abeslariak *Encore* izeneko beste liburu autobiografiko bat argitaratu zuen eta bertan bere bizitza milurteko berriko lehen hamarkadan nola izan zen kontatzen zuen.

Brokken 2016ko maiatzaren 30ean hil zen 83 urte zituela.

Singleak
--------

* (1956) "Voorgoed voorbij"
* (1957) "Net als toen"
* (1958) "Heel de wereld"

Filmografia
-----------

* *Jenny* (1958)
* *Redt een kind* (1959)
* *Uit met Maurice Dean* (1968)

Erreferentziak
--------------

1. ↑    *Zangeres Corry Brokken (83) overleden.* .

Kanpo estekak
-------------

* "Voorgoed voorbij" -en letra (nederlandera eta ingelesa).
* Net als toen letrak (nederlandera eta ingelesa).
* "Heel de Wereld" -en letra (nederlandera eta ingelesa).

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q159475
* Commonscat Multimedia: Corry Brokken

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 30770634
* ISNI: 0000 0000 5551 3795
* GND: 135003733
* LCCN: n00043297
* BPN: 23083720

 |

* Wd Datuak: Q159475
* Commonscat Multimedia: Corry Brokken
**Aníbal Gordon** (Argentina, 1930 - Buenos Aires, 1987ko irailaren 13a) argentinar kriminala izan zen, Gaizkile xumea izatetik 1973 eta 1976 artean aktibo egon zen Triple A (Alianza Anticomunista Argentina) talde parapolizialaren buru izatera iritsi zena. Argentinako azken diktadura garaian (1976-1983), Gordon «patota» baten buru izan zen eta honen base operatiboa Automotores Orletti izeneko atxiloketa-, tortura- eta exterminio-zentru klandestinoa izan zen. Kartzelan hil zen, gizarteriaren aurkako delituak leporatuta.

Biografia
---------

Aníbal Gordon Argentinan jaio zen, 1930ean. SIDE Inteligentzia Agentziako kide izan zen 1968 eta 1984 artean, diktadura militarreko soldadu eta hainbat krimen politikoren autore.

Kartzelan hil zenean, Gordon UBAko errektore eta Arturo Frondizi presidentearen anaia zen Silvio Frondizi eta Rodolfo Ortega Peña erail zituena zen. Bahiketa, desagerpenak eta hilketak leporatu zizkioten bera eta Triple Ako eta Automotores Orlettiko eskuadroiei. Puccio sendiarekin ere erlazionatu zuten, 1980ko hamarkadan sona handiko lau bahiketa, behintzat, egin zituena.

Gordonen historialean, krimen ugari dugu 1951 eta 1972 artean. Preso egon ondoren, 1973an, libre utzi zuten. Diktaduraren garaian, estatu-terrorismoaren makineriaren parte izan zen eta, 1976an, Gordonek *Silva* izena erabiltzen zuen.

1984ko urtarrilean, berriro hartu zuten atxilo Gordon eta 1983ko abuztuaren 24an Guillermo Patricio Kelly aktibista bahitu zuen salaketa egin zioten. 1986ko urrian, 16 urteko kartzela-zigorra egotzi zioten. Alejandro semea ere atxilo hartu zuten eta 8 urteko kartzela-zigorra egotzi zioten hari.

1987ko irailaren 13an, biriketako kantzerrak hil zuen kartzelan.

Diktadura garaian Automotores Orletti zentru klandestinoan aritu zela onartu bazuen ere, beti ukatu zuen Triple Ako lider izan zenik.

Bahitzaile banda
----------------

Ospe handiko izenak izan zituen ondoan: François Chiappe kortso-argentinarra, Eduardo Ruffo (alias "el Sapo"), Ernesto Lorenzo, Honorio Martínez Ruiz, César Alejandro Enciso,​ bere kideek hil zuten Roberto Rico sendagilea (Aldo Ricoren anaia), Marta Susana García Tezanos Pinto, César Estanislao Albarracín, Escudero anaiak edo Nikaraguako *contrak*.

2009ko martxoaren 18an, Aníbal Gordonen semea zen Federico Aníbal Gordon hartu zuten atxilo); NAN faltsua gainean, «Videla» izena zerabilen. Buenos Airesen, 30 atxiloketa-eskari bazituen honek ere.

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑
3. 1 2
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. 1 2 3 4 5 6
8. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q2857935

 |

* Wd Datuak: Q2857935
**Carlos Alberto Arregui** (José C. Paz, 1954ko azaroaren 7a - Venezia, 2023ko maiatzaren 5a)   erdilari gisa jokatu zuen futbolari argentinarra izan zen.  Bere ibilbide profesional osoa Club Ferro Carril Oeste-n egin zuen  .

Ibilbidea
---------

Ferron partida gehien jokatu dituen hirugarren jokalaria da: 425, lehen mailan 1973 eta 1977 artean, eta 1979 eta 1986 artean, eta bigarren mailan 1978an. 1983ko Libertadores Kopan eta 1985eko Libertadores Kopan ere jokatu zuen.  Eskuin erdilari gisa aritu zen  .

"motoneta" ezizena jarri zioten, ekipoarekin arerioak gainditzeko zuen gaitasunagatik.

1982ko Espainiako Munduko Txapelketarako zerrendan egon zitekeen. Egia esan, Carlos Salvador Bilardo Selekzioaren entrenatzaileak kargua hartu zuenean, ostiralean, 1983ko martxoaren 18an, 18 jokalariko zerrenda eman zuela eta horietako bat Carlos Alberto Arregui izan zela.   

5 aldiz izan zuen elastiko txuri-urdina janzteko plazerra: bi aldiz Txilen aurka (2-2 eta 1-0) 1983an eta hiru Nehru Kopan, Calcutan, 1984ko urtarrilean: 1-1 Poloniarekin, 0-1 Txinaren aurka eta 3-0 Hungariako Vasas Budapesten aurka, eta bertan sartu zuen bigarren gola.

1982ko Espainian jokatutako Munduko Kopa galdu zuen azazkal inkarnatu baten ondorioz, azkenean, taldetik kanpo utzi zuen. Hori entrenamenduetan Maradonak asmo txarreko zapalda baten ostean.

Futbol profesionaletik erretiratu ondoren, Estudiantes Unidos de Bariloche klubean jokatu zuen, gero Venezian (Italian) kokatu zen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Murió Carlos Arregui, futbolista bicampeón en el Ferro de Carlos Timoteo Griguol» *elDiarioAR.com* 2023-05-06.
2. 1 2 3    *Estadísticas de Carlos Arregui.* .
3. ↑  Ficha en National Football Teams
4. ↑  Ficha en BDFA
5. ↑   «Murió Carlos Arregui, prócer del Ferro bicampeón en los 80 con Carlos Timoteo Griguol» *Clarín*.
6. ↑   «A 40 años de la primera lista de Bilardo como DT de la Selección: los dos equipos que acapararon la nómina y el jugador que llegaba en helicóptero» *Infobae*.
7. ↑   «La primera convocatoria de Carlos Bilardo en la selección argentina» *El Gráfico*.
8. ↑   «Carlos Arregui: "Todo lo que viví en Bariloche fue muy lindo"» *Bariloche2000*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5749744

 |

* Wd Datuak: Q5749744
**Araceli Sánchez Urkixo** (Sestao, Bizkaia, 1920 - Cabuérniga, Kantabria, 2010) Espainian bide, ubide eta portuetako ingeniari gisa 1957an lan egin zuen lehen emakumea izan zen.

Ibilbide profesionala
---------------------

Araceli Sánchez Urkixo obra hidraulikoetako ingeniari zibil gisa graduatu zen Moskuko Energia Institutuan, 1949an. Uzbekistanen hasi zen ingeniari lanetan. Bost urtez aritu zen Erdialdeko Asian zentral hidraulikoak eta linea elektrikoak eraikitzen. Akordio bat izan zen Espainiako Gerra Zibilean erbesteratutako Errusiako haurren titulu sobietarrak aitortzeko. 1956aren amaieran, Araceli Sánchez Urkixo Espainiara itzuli zen. 1957an Isodel enpresan hasi zen lanean Madrilen, eta 1987an erretiroa hartu zuen arte lan egin zuen.

Erreferentziak
--------------

1. ↑  La presencia de la mujer en Ingeniería Civil en cifras Revista de Obras Públicas Consulta 6 de marzo de 2019
2. ↑   El ingeniero Sánchez: mujer y comunista Hemeroteca de El País Consulta 6 de marzo de 2019

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q61986896

 |

* Wd Datuak: Q61986896
**Ignazio Soroa** (Usurbil, Gipuzkoa, 1635 - 1689) gipuzkoar ontzigilea izan zen. Aita izan zuen Joanes Soroa; ospe handiko ontzigile izan ziren aita-semeak XVII. mendean.

Bizitza
-------

Ignazio Soroa maisu izendatu zuten 1665an, eta bera izan zen galeoi askoren egile. Horien artean armadako hainbat ontzi-buruzagi.

Bere maisutza eta ospearen erakusle da, zenbait alditan agintarien agindupean eta, beste ontzigile batzuen lanak ikuskatzera eta ontzien itsasoratzeak zaintzera joan behar izana, eta hau izatea erabili zuen aitzakia, bere lanak atzeratzeko.

Erregerentzat egindako lanengatik kapitain eta maisu-buru izendatu zuten erregeren ontzioletan,1672an.

Bestalde Usurbilen dagoen jauregi ederrenetako baten eragilea izan zen: Soroa (Saroe) jauregia.

Itsasontziak
------------

Garai honetan Gipuzkoako ontziolak oso famatuak ziren. Gehienak Oria ibaiaren bokalean eta Pasaian zeuden. Usurbilekoak Mapil, Urdaiaga, Usandizaga eta Aginagan.

Ozeano itsasoko armadako ontzi-buruzagia itsasoratu zuen 1672an, 1676an beste bi ontzi-buruzagi egin zituen Jose Iriarterentzat. Ozeano itsasoko ontzi-buruzagia bereziki ederra zen: 1200 tona, 75 eta 3/4 beso luze, 22 beso errun, eta 10 eta 1/2 beso garai.

Bibliografia
------------

http://www.euskomedia.org/aunamendi/IgnazioSoroa

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Vargas Ponce bilduma
2. ↑  *A la mar madera*. Fernandez Duro. Madrid, 1880.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q20492719
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 109616
* DBE: url

 |

* Wd Datuak: Q20492719
**Julia Flavia** (64ko irailaren 13 - 91)Tito enperadorearen alaba bakarra izan zen, Marcia Furnillarekin izan zuen bigarren ezkontzaren fruitua.

Biografia
---------

Haurra zenean gurasoak banandu ziren; ezkontza hauste horren arrazoia amak Neron enperadorearen etsaiekin kontaktuan jarri zela. 65. urtean Gaio Kalpurnio Pisoren konspirazioak porrot egin zuen eta, ondoren, Martzia Furnillaren familia behera etorri zen. Juliaren aita, Titok, konspirazio horrekin ez zuen ezer jakin nahi izan eta Marciarekin puskatu zuen. Julia bere aitarekin bizi izan zen Erroman. Titok Jerusalem konkistatu zuenean, haurrak sei urte zituen.

Urteak aurrera, Titok ezkontzeko neska gaztea bere anaia Domizianori eskaini zion baina honek ez zuen onartu; ordurako Domitia Longinarekin maiteminduta baitzegoen eta, azkenik, harekin ezkondu zen. 82. urtean Julia Tito Flavio Sabino kontsularekin ezkondu zen. Dirudienez, ordurako, gaztea Domizianok erakarrita zegoen.

Aita eta senarra hil zirenean, Dion Kasioren arabera, Domiziano berarekin bizi izan zen, harreman hori gehiegi ezkutatu gabe. Azkenik, Domiziano Domizianarekin adiskidetu zen, herriak horrela eskatzen baitzuen, baina hala ere Juliarekin harremanetan jarraitu zuen. Harreman horren ondorioz, haurdun gelditu zen baina abortu bat izan zuen eta hil egin zen. Zurrumurru askoen arabera, abortu hori norbaitek eragindakoa izan zen. Emakumea jainkotua izan zen eta Domiziano hil egin zenean, inude batek haien errautsak Juliaren errautsekin nahastu egin zituen Flavioko tenpluan.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   Kasio, Dion. *Historia de Roma.* , LXVII,67.3 or..
2. ↑    *Los Doce Césares,Domiciano.* , 17.3 or..

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: ***Julia Flavia*** Aldatu lotura Wikidatan |

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q239314
* Commonscat Multimedia: Julia Flavia

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 305192221
* ULAN: 500354867

 |

* Wd Datuak: Q239314
* Commonscat Multimedia: Julia Flavia
| 
Taxotaula bat irakurtzeko eraTaxotaula bat irakurtzeko era**Soayko ardia****Kontserbazio egoera:** galzorian |
| --- |
| Soayko ardien ohiko ile ilunaSoayko ardien ohiko ile iluna

**Jatorrizko herrialdea(k):** Eskozia |
| **Sailkapen zientifikoa** |
| 

|
|  |
|
|
|
| Erreinua: | Animalia |
|
|
|
|
|
| Filuma: | Chordata |
|
|
|
|
|
|
|
| Klasea: | Mammalia |
|
|
|
|
|
| Ordena: | Artiodactyla |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Familia: | Bovidae |
| Azpifamilia: | Caprinae |
|
|
|
|
| Generoa: | *Ovis* |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Espeziea: | ***Ovis aries*** |
|

 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Arraza |
| **Soayko ardia** |
| Sinonimoak |
|  |

**Soayko ardia**, Eskoziako gaeleraz: *lachdann*, eskozieraz: *Soay sheep*, ingelesez: *Soay sheep*, Eskoziako izen bereko uharteko ardi arraza bat da. Antzinako ardi arraza honen jatorria izen bereko Soay uhartean zein St Kilda uhartedian dago.

Ardi hauek ile urri eta iluna daukate, eta beraien itxurak gehiago ekartzen du gogora mufloi zein urial batena gainontzeko etxeko ardiena baino. Antza ardi hauek uhartedi honetan bertako inguru latzean garatutako etxeko ardiak dira. Beraien egungo ezaugarriak atzerako eboluzio bat lirateke, ardien arbasoen antzinako ezaugarriak berreskuratuz baldintza erdi basatietan bizitzeko. Etxekotutako azienda berriro baldintza naturaletara itzultzerakoan, eta bereziki denbora tarte luze bat pasata, beraien arbaso basatien hainbat ezaugarri etologiko zein morfologikoak berreskuratzeko joera dauka.

1930.en urtean Soayko hainbat ardi alboko Hirta uhartera eraman zituzten, irlako bizilagunak ebakuatu ostean. Egungo populaziak egoera basatian bizi dira, harrapatzailerik gabe. Ardi hauek eredu aproposa dira animalien populazio itxi eta isolatuen eboluzioa ezagutzeko. Soayko ardien populazioek hazkunde eta erorketa ziklikoak dauzkate, beraien habitat itxiaren karga ahalmenaren arabera.

Arrazaren historia
------------------

Ardi hauek basatiak dira, eta 100 hektarea inguruko azalera daukan Soay irlan garatu dira. Ez dago argi ea neolitotik bertan bizi diren edota bikingoek ekarri omen zituzten.

Arkumea

Erreferentziak
--------------

1. ↑
2. ↑

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q502330
* Commonscat Multimedia: Soay sheep

---

 |

* Wd Datuak: Q502330
* Commonscat Multimedia: Soay sheep
**Ignacio Urrutia Manzano** (Concepción, 1879ko uztailaren 1a - Parral, 1951ko otsailaren 8a) txiletar politikari eta militarra izan zen. Juan Esteban Montero presidentearen Defentsa ministro eta senatari gisa aritu zen.

Biografia
---------

Luis Urrutia Rozas eta Aurora Manzano Benaventeren semea zen. Ikasketak *Concepcionko Gizonezkoen Lizeoan* hasi zituen, gaur egun Enrique Molina Garmendia Lizeoan, geroago Arturo Prat Ontzi Eskolan sartu zen guardiamarina titulua lortuz.

Ludmilla de la Sottarekin ezkondu zen eta harekin zazpi seme-alaba izan zituen, tartean Ignacio Urrutia de la Sotta parlamentaria.

Bizitza publikoa
----------------

Itsas-ibilbide honetan bere eginkizunen artean, Europan Txileko Itsas Armadako ontzien eraikuntza gainbegiratzeko enkargua jaso zuen, horrez gain, Esmeraldan itzultzean, Magallanesko kanalak esploratu zituen, eta itsas armadako instruktore gisa ere aritu zen.

1906an erretiratu zen, eta Txileko Alderdi Liberaleko kide egin zen, bere baserrian nekazaritza lanetara ere dedikatu zen, Parralen, eta hiri horretako alkate eta zinegotzi hautatu zuten.

1926an diputatu aukeratu zuten Loncomilla, Linares eta Parral-en, 1930ean berriz hautatu zuten Kongresu Termala deiturikoan, finantza batzordeko eta aurrekontu mistoko batzordeko kide zen bitartean, aurrekontu gaiei buruzko ohar batzuk egin zizkion garaiko gobernuari.

1932ko apirilaren 8an, Juan Esteban Montero presidenteak sortu berriko Txileko Defentsa Ministerioko ministro izateko deitu zuen, baina, 1932ko ekainaren 4an, iraultza sozialista bat piztu zen eta gobernua erori zen, zoritxarrez Urrutia ministroak eta Vergara jeneralak Iraultza ezin zela eutsi, eta gobernua erortzen ari zela jakinarazi ziote Monterori. Horrez gain, kongresua desegin zuen Txileko Errepublika Sozialista iragankorrak eta Urrutia inolako kargurik gabe geratu zen.

1933an senatari hautatu zuten, sozialistak jada uzkailita zeudenean gainbehera politiko labur baten ondoren, Talca eta Maule taldeak hautatu zuten, eta urte horretan bertan Txileko Senatuko presidente hautatu zuten, kargu hori izan zuen 1934ra arte.

Kontuan izan behar da lan historiko batzuen egilea izan zela, Senatutik igaro ondoren bere ondareko lanetara dedikatu zen, Parralen hil zen 1951ko otsailaren 8an.

Erreferentziak
--------------

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q5992465
* **Identifikadoreak**
* Biografías BCN: url

 |

* Wd Datuak: Q5992465
**Sergio Recabarren Valenzuela** (Santiago, 1919ko uztailaren 16a - 1991ko *abenduaren* 5a) Txileko abokatua, diplomazialaria eta politikaria izan zen, Nekazaritzako Lan Alderdiko (PAL) kidea.  Carlos Ibáñez del Campo presidentearen bigarren gobernuan Estatu ministro izan zen.

Familia eta ikasketak
---------------------

Santiago de Chilen jaio zen 1919ko uztailaren 16an, Arturo Recabarren eta Isaura Valenzuelaren semea. Lehen eta bigarren mailako ikasketak Alonso de Ercilla Institutuan, Aplikazio lizeoa eta Federico Hanssen Gaueko Lezeoan egin zituen, guztiak Santiagon.  Ondoren, Txileko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean jarraitu zituen ikasketak; abokatu gisa zin egin zuen 1953an, tesiarekin: *Solidaridad continental*.  Pedagogia, soziologia, psikologia eta kulturaren historia ikasketak ere egin zituen, eta Santiagon libreki jardun zuen bere lanbidea. 

Bestalde, Txileko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateko ekonomia-politika, zuzenbide konstituzionala eta finantza-zuzenbideko irakasle laguntzailea izan zen.

Ibilbide politikoa
------------------

PAL Nekazaritza Alderdi Laboristako kidea izan zen sortu zenetik; 1951n bere presidente nazionala izanik.  Chillánen egindako 1951ko maiatzaren 1eko Hitzarmen Kolektiboan Carlos Ibáñez del Campo jeneralaren presidentetzarako hautagaitza aldarrikatu zen. 

1953ko Legebiltzarrerako hauteskundeetan, 1953-1957 legealdirako hautatua izan zen Zazpigarren Departamendu Taldeko (Santiago), 1. Barrutiko diputatu gisa aurkeztu zen. Bere agintaldian, Konstituzio, Legegintza eta Justizia Batzorde Iraunkorreko kide izan zen; Ogasunarena; Lan eta Gizarte Legeriari buruzkoa; eta Kanpo Harremanetakoa. 

1955eko urtarrilaren 6an bere diputatuari uko egin zion Ibáñez del Campok Barne Ministerioko buru izendatu ostean, urte horretako otsailaren 21era arte izan zuen kargua.  Diputatuen Ganberan bere eserlekua betetzeko, martxoaren 22an, Rafael Agustín Gumucio Vives abokatu eta militante falangista sartu zuten haren ordezko gisa.  Geroago, Ogasun Ministerioaren titulartasuna gauzatzera bideratua izan zen; urte bereko otsailaren 21etik maiatzaren 30era bitartean bete zuen funtzioa. 

Ministerioa utzi eta gero, Txileko enbaxadore izendatu zuten Nazio Batuen Erakundean (NBE), labur egin zuen misio diplomatikoa. 

Bere jaioterrian hil zen 1991ko abenduaren 5ean

Erreferentziak
--------------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14   «Reseñas biografícas parlamentarias; Sergio Recabarren Valenzuela» *Biblioteca del Congreso Nacional de Chile* s/f.[*Betiko hautsitako esteka*]

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q111771264

 |

* Wd Datuak: Q111771264
**Jose Areso** (Biotzari, 1797 - Donapaleu, 1878ko irailaren 8) nafar apaiza, misiolaria eta idazlea izan zen.

Biografia
---------

Martin Areso eta Maria Francisca Iribarren Egearen semea zen, eta Erromantzatuko bere jaioterrian eman zuen haurtzaroa, lehen urteetatik apaizgoaren aldeko joera sentituz. Iberiar Penintsulako Gerran Iruñeko Apaizgaitegiaren bizitza bideraezin bihurtzen zuenez, latinaren eta gramatikaren lehen nozioak ondoko Aizpurgi herrian jaso zituen, non bere erretoreak, Pedro Martinek, etorkizuneko apaizgaientzako irakaspena zuen. 1815ean Apaizgaitegian sartu zen; eta sei urteko ikasketen ondoren Uriz eta Lassaga gotzainak apaiztu zuen. Bi urte geroago, Biotzariko Abad izendatu zuten, eta kargu horretan hilabete batzuk baino ez zituen egin; izan ere, 1823ko abuztuan Irunberriko parrokian sartu zen, parrokoak hala eskatuta, onuradun gisa. Bere destino berrian ere denbora gutxi eman zuen, 1825eko irailaren 13an, Erriberriko Frantziskotarrek erretiroa hartu ondoren, San Frantziskoren Ordenan sartzea erabaki baitzuen. Bertan, Frantziako Ordenaren zaharberritzaile, misiolari herrikoi, Lur Santuko komisario eta idazlea izan zen.

Bere misio herrikoiek oroitzapenak utzi zituzten Uxuen (1826 eta 1828), Erriberrin (1827) eta 1831n Otsagabian, Uztarrozen, Mendigorrian, Legardan eta Larragan. Lehen Karlistaldiak bertan behera utzi zituen misiolari jarduera horiek, eta Mendizabalen desamortizazioa 1836an, komentuak ixtea eragin zuena, tartean Erriberrikoa, behartua izan zen frai Josek bere bizitzari beste norabide bat emateko.

Iparraldera joan zen, eta han misiolari jarraitu zuen. Baiona hiria, 1837 eta 1840 artean, bere pastoral arduraren lekuko izan zen. 1843an, Pauen atzerriratu zen Severo Andriani Iruñeko gotzainak misio bat enkargatu zion Bordelen. Baionara itzuli zen, eta han prentsa liberalak bere predikuak erantzun zizkion, Pauen beste batzuk bezala, eta, aldi berean, agente politiko izateaz akusatu zuten, Frantziako agintariek berek arbuiatutako salaketa.

Areso Aitak Baionatik hurbil dagoen Donapaleuko komentuan eman zituen bere bizitzako azken urteak. Biotzariko kobazulo batean egindako egonaldiak ere gogoratzen dira, non penitentzia egiteko erretiratzen zen.

Erreferentziak
--------------

* *Gran Enciclopedia de Navarra | ARESO IRIBARREN, JOSÉ.*  (Noiz kontsultatua: 2021-12-31).

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110323630
* **Identifikadoreak**
* BNE: XX1216899
* SUDOC: 103577971
* **Hiztegiak eta entziklopediak**
* Auñamendi: 19312

 |

* Wd Datuak: Q110323630
**Maria Cunitz** edo **Maria Cunitia** (beste bertsio batzutan *Cunicia, Cunitzin, Kunic, Cunitiae, Kunicia, Kunicka*) (1610, Wołów, Silesia - 1664 Byczyna, Silesia), alemaniar-poloniar astronomo bat izan zen, aro modernoko emakumezko astronomo handiena. *Urania Propitia* liburuaren egilea da.

Biografia
---------

Silesiako Wołów hirian jaio zen (garai hartan Prusia, gaur egun Polonia), Heinrich Cunitz mediku baltiar-germaniarraren alaba zaharrena izan zen eta ama ere alemaniar jatorrikoa zuen. 13 urte zituela David von Gerstmann abokatuarekin ezkondu zuten baina 1626an hau hil egin zen eta 1630an Elias von Löwen-ekin ezkondu zen.

Protestanteak izanik Hogeita Hamar Urteko Gerran (1618-1648) Łubniceko komentu zistertarrean hartu zuten aterpe eta hantxe idatzi zuen bere lanik ezagunena, *Urania Propitia*. Liburu honetan astronomia landu zuen. Taula eta efemeride berriak ekarri zituen eta Keplerren arazoari irtenbide egokia eman zion. Gerra bukatutakoan Silesiara itzuli ziren, Byczyna hirira eta 1650 urtean argitaratu zen liburua. Fernando III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoari eskeini zion liburua. Liburuak arrakasta handia izan zuen eta Europa guztian egin zen ezagun. Hipatia Alexandriakoaren ondorengo izendatu zuten hainbatek.

1655 urtean Byczynan sute handia izan zen eta Cunitzen paper zientifiko guztiak erre ziren. Hauekin batera erabiltzen zituzten tresna eta osagai kimiko ugari ere galdu ziren. 1661ean alargun gelditu zen eta 1664an hil zen.

Ohoreak
-------

* Artizarrean bada bere izena daraman *Cunitz kraterra*.
* *12624 Mariacunitia* izeneko planeta nano bat ere badago.

Erreferentziak
--------------

1. ↑   **(Alemanez)** Recke, Johann Friedrich von; Napiersky, Karl Eduard.  (1827). *Allgemeines schriftsteller- und gelehrten-lexikon der provinzen Livland.*  J. F. Steffenhagen und sohn. (Noiz kontsultatua: 2018-03-09).
2. ↑   **(Alemanez)** «ADB:Löwen, Elias von – Wikisource» *de.wikisource.org* (Noiz kontsultatua: 2018-03-09).
3. ↑   «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000)» *Minor Planet Center*.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q63232
* Commonscat Multimedia: Maria Cunitz

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 15830537
* ISNI: 0000 0000 6127 1104
* BNE: XX5548052
* BNF: 162514419 (data)
* GND: 128746777
* LCCN: no2006075173
* SUDOC: 07874850X

 |

* Wd Datuak: Q63232
* Commonscat Multimedia: Maria Cunitz
Lehen Mundu Gerran hildako BOko kideen omenezko oroitarria Aguilera kiroldegian.
**Léon-Jean-Aimé Larribau** (Angelu, 1889ko martxoaren 2 - Louvemont, Lorrena, 1916ko abenduaren 31) Euskal Herriko errugbilaria izan zen. Lehen Mundu Gerran hil zuten; bere omenez Biarritz Olympique taldearen estadioari ofizialki *Léon Larribau* izena ipini zioten.

Biografia
---------

Jean Larribau eta Alexandrine Prudeten semea, Angelun jaio eta Biarritzen bizi zen. Lanbidez zapatagina zen.

Errugbi jokalaria, Erdi Melée postua okupatzen zuen eta bere pase luzeengatik famatua zen. Taldeei dagokienez 1912 arte Periguerseko (Okzitania) CA Périgueuxen eta geroago Biarritz Olympiquen aritu zen; gerrara deitu zutenean ekipoko kapitaina zen. Frantziako selekzioan jokatzeko ere aukeratu zuten baina gerrak zapuztu zuen bere errugbilari ibilaldia.

Lehen Mundu Gerrara deitua, sarjentua zelarik 1916an Louvemonten (Meuse, Lorrena) hil zuten. **Larribau** hil zen herria Verdunetik hurbil dago; hilabete horietan gerrak milaka hildako eragin zituen eskualdean eta herria erabat suntsituta geratu zen. Louvemont gerra amaitu eta gero, sarraski izugarriak gogoratzeko ez berreraikitzea erabaki zen zazpi herrietakoa da. Verdungo *Glorieux* izeneko "nekropoli nazionalean" lurperatuta dago, 2816 hilobian.

Gerran erakutsitako adoreagatik *Croix de Guerre* kondekorazioa eman zioten. Léon Larribauk Biarritz Olympiqueren estadioari izena eman zion, 1953tik Aguilera kiroldegiaren izen ofiziala "Léon Larribau estadioa" baita.

Palmaresa
---------

### Frantziako selekzioarekin

* 7 aldiz aukeratuta 1912tik 1914ra; 1913an hegal posizioan jokatu zuen.
* Entsegu 1 (3 puntu).
* Bost Nazioen Torneoan hiru urtez segidan parte hartu zuen; 1912ko lau partidetan jokatu zuen.

Bibliografia
------------

* Godwin, Terry: *Complete Who's Who of International Rugby* (Cassell, 1987, ISBN 0-7137-1838-2).

Erreferentziak
--------------

1. ↑  Erreferentzia Lehen Mundu Gerran hildako biarriztarren zerrendari buruzko blog honetan.
2. ↑  Iturriek nahasmen handia erakusten dute ustezko Jean eta Léon anaiei buruz; ikerketa sendoenen arabera izen osoak eragindako konfusioa da eta pertsona bakarraren aurrean gaude. Kasua aztertzen duen *Rugby et rugbymen pendant la Grande Guerre* web orria (eta hurrengoa[*Betiko hautsitako esteka*] irakurri.
3. ↑  *Village détruit de Louvemont (55)*, *Chemins de mémoire* webgunean.
4. ↑  *MémorialGenWeb*[*Betiko hautsitako esteka*].

Ikus, gainera
-------------

* Biarritz Olympique
* Aguilera kiroldegia

Kanpo loturak
-------------

* **(Frantsesez)** Lehen Mundu Gerran hildako biarriztarren zerrenda.
* **(Ingelesez)** Larribau *Scrum.com* webgunean.
* **(Frantsesez)** Larribauren fitxa *MémorialGenWeb* gunean.

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3173014

 |

* Wd Datuak: Q3173014
**Virginie Élodie Marie Thérèse Demont-Breton**, **Virginie Demont-Breton** izenez ezagunagoa (Courrières, Frantzia, 1859ko uztailaren 26a - Paris, 1935eko urtarrilaren 10a), margolari frantziarra izan zen.

Biografia
---------

Virginia Jules Bretonen alaba eta Émile Bretonen iloba izan zen, bi margolari ezagunak. Adrien Demont margolariarekin ezkondu zen 1880an.

Bere karrera artistikoa goiztiarra izan zen. 20 urte zituela, urrezko domina jaso zuen 1883an Amsterdamgo Erakusketa Unibertsalean.

1890ean, Wissantera joan zen bizitzera bere senarrarekin. Herri txiki bat zen, Opalo Kostan, Blanc-Nez lurmuturraren eta Gris-Nez lurmuturraren artean. Bertan, bikoteak neoegiptoar estiloko herri bat eraiki zuen, Edmond de Vigne arkitekto belgikarraren lana, eta hurrengo urtean El *Typhonium* deitu zioten. Etxebizitza hori monumentu historikoa da 1985eko azaroaren 29tik.

Virginie Demont-Breton 1883an Emakume Pintore eta Eskultoreen Batasunean sartu zen, eta 1895etik 1901era presidente izan zen. 1890etik aurrera, emakumeak École des Beaux Arts-en sartu zitezen borrokatu zen, pinturan karrera akademikoa egiteko sarrera hori gizonentzat bakarrik zen garaian, eta 1897an lortu egin zuen.

Aitortzak
---------

Augustin Lesieux eskultore paristarrak Virginie Demont-Bretonen bustoa egin zuen. Douaiko Kartuja Museoan dago.

1894an Ohorezko Legioarekin kondekoratu zuten.

Estiloa
-------

Lehen aldian erretratu eta eszena historiko edo mitikoak egin zituen batez ere, tratamendu akademiko eta errealista batekin. Wissanti buruzko aurkikuntzaren ondoren, haren pinturek arrantzaleen bizitza erakutsi eta kutsu sozialagoa hartu zuten.

Bere lanetako batzuk hainbat museotan daude ikusgai: Amiens, Arras, Boulogne-sur-Mer, Calais, Douai, Lille, Paris, Amsterdam, Anberes, Gante eta Mexiko Hiriko Soumaya Museoan

* *Les Tourmentés*, huile sur toile, Palais des Beaux-Arts de Lille
* *Jeune femme portant* un enfant, Marrazkia, Louvre Museoko arte grafikoen saila
* *Les petits goélands*. Oleoa mihise gainean, 1895. Soumaya Museoa.

Iruditegia
----------

* Virginie Demont-Bretonen lanak
* Arrantzale gaztea*Arrantzale gaztea*
* Alma Mater*Alma Mater*
* Seme-alabak bainatu berri dituen arrantzale-emakumea*Seme-alabak bainatu berri dituen arrantzale-emakumea*
* Uretara*Uretara*
* Lehen urratsak*Lehen urratsak*
* Hondartza*Hondartza*

Erreferentziak
--------------

1. ↑   «Villa Le Typhonium» *Sitio web del Ministerio de Cultura de Francia*.
2. ↑   «L E O N O R E» *Base Leonor de la Legión de Honor. Ministerio de Cultura e Información de Francia*.
3. ↑   «LES TOURMENTES» *Joconde. Portal de las colecciones de los museos de Francia*.
4. ↑   «Joconde» *Joconde. Portal de las colecciones de los museos de Francia*.

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q3560732
* Commonscat Multimedia: Virginie Demont-Breton

---

* **Identifikadoreak**
* WorldCat
* VIAF: 281661
* ISNI: 0000 0000 6659 7103
* BNF: 14962264s (data)
* GND: 1018624244
* LCCN: nr2003013955
* SUDOC: 18080328X
* ULAN: 500022747
* Léonore: 19800035/216/28304
* RKD: 21908

 |

* Wd Datuak: Q3560732
* Commonscat Multimedia: Virginie Demont-Breton
**Brígida Josefa** **Ángela Molinuevo y Longuebau** (Gasteiz, 1845 – Madril, 1919ko abuztuaren 26a) Karitate zerbitzuen bultzatzailea. Guillermo Elío Molinuevo Gasteizko alkate ohi eta abokatuaren izeko.

Biografia
---------

Juan Canuto Molinuevo García Cid eta Amalia María Cruz Josefa Longuebau Echanoveren alaba, bi ahizpa zituen Paz Molinuevo y Longuebau eta Juliana Josefa Elena Molinuevo y Longuebau. Juan Cavero y Llerarekin ezkondu zen.

1919an Madrilen hil eta, testamentuan adierazten zuenez, bere dirua (2.500.000 pezeta y Espainiako Bankuaren 150 akzio), Gasteizko familia pobreetako haur gaixoentzako eraikina egiteko utzi zuen.

> "Otorgo mi fortuna para que en memoria del que fuera mi esposo don Juan Cavero se levante en mi ciudad natal un edificio para niños enfermos de familias pobres"
> 
> 

Helburu horrekin, Frantzia kalean erosi zuten 40.000 metro karratuko landa eremua (egungo Loiolako San Ignazio kaleka). 1921ean, Leopoldo Eijo y Garay, Gasteizko Gotzainak, eraikinaren lehenengo harria bedeinkatu zuen. 1923an zentrua ireki zen, Espainiako haur pobreentzako egin ziren lehenengo ospitaletako bat izanik. Ordutik, Molinuevo Fundazioak hainbat zerbitzu eskaini die haurrei, besteak beste, "La Gota de Leche" (1942), "Casa Cuna" (1953), "Escuela de gitanillos" (1954), Asociación de Familiares y Amigos de Subnormales (1958) y el Seminario Menor de la Diócesis (1961). Egun, Gotzaindegiaren menpe dago eta Diocesanas Molinuevo dira bertan, bigarren hezkuntza eta lanbide-heziketa bideratzen dutelarik.

Sariak eta Aitortzak
--------------------

* Gasteizko Loiolako San Ignazio kaleko Molinuevo eraikinak, bere omenez darama izena. Era berean, Molinuevo Fundazioa, eta Diocesanas Molinuevo.

Erreferentziak
--------------

1. ↑    «Brígida Josefa Angela Molinuevo y Longuebau» *geni\_family\_tree* (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).
2. 1 2 3   **(Gaztelaniaz)**  *Las mujeres en Vitoria-Gasteiz a lo largo de los siglos. Recorridos y biografías.*  Ayuntamiento de Vitoria, 168 or. ISBN 84-95577-20-8..
3. ↑   **(Gaztelaniaz)** «Solidaridad con los niños pobres y enfermos y los fascinantes Reyes Magos de 1972» *El Correo* 2022-01-11 (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).
4. ↑   **(Gaztelaniaz)** «La fundación Molinuevo cumple 95 años» *El Correo* 2016-08-23 (Noiz kontsultatua: 2022-01-31).

Bibliografia
------------

* Manzanos Arreal, Paloma eta Vives Casas, Francisca (2001). "Las mujeres en Vitoria-Gasteiz a lo largo de los siglos. Recorridos y biografías". Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz.
* Proyecto de Reglamento de Régimen Interior del "Hospital Fundación Molinuevo" de Vitoria (1925)

Ikus, gainera
-------------

* Jesuitak

Kanpo estekak
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| Autoritate kontrola | 
* **Wikimedia proiektuak**
* Wd Datuak: Q110759801

 |

* Wd Datuak: Q110759801